2015 - MUŞ İL ÖZEL İDARESİ.pdf

MUùøL ÖZEL øDARESø 2015 YILI SAYIùTAY DENETøM RAPORU Eylül 2016

øÇERøK MUùøL ÖZEL øDARESø 2015 YILI DÜZENLø/øK DENETøM RAPORU 1 MUùøL ÖZEL øDARESø 2015 YILI PERFORMANS DENETøM RAPORU 31

MUùøL ÖZEL øDARESø 2015 YILI DÜZENLø/øK DENETøM RAPORU

ødøNDEKøLER

1. KAMU øDARESø1øN MALø YAPISI VE MALø TABLOLARI HAKKINDA BøLGø ........................ 1
2. DENETLENEN KAMU øDARESø YÖNETø0ø1øN SORUMLULUöU ............................................. 4
3. SAYIùTAYIN SORUMLULUöU .......................................................................................................... 4
4. DENETø0øN DAYANAöI, AMACI, YÖNTEMø VE KAPSAMI ........................................................ 4
5. DENETøM GÖRÜùÜNÜN DAYANAKLARI ....................................................................................... 6
6. DENETøM GÖRÜùÜ ........................................................................................................................... 17
7. DENETøM GÖRÜùÜNÜ ETKøLEMEYEN TESPøT VE DEöERLENDøRMELER ........................ 18
8. EKLER ................................................................................................................................................. 27

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU øDARESø1øN MALø YAPISI VE MALø TABLOLARI HAKKINDA BøLGø Mali YapÕ Muúøl Özel ødaresi 5018 sayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3'üncü maddesinde yer alan sÕQÕflandÕrma çerçevesinde, genel yönetim kapsamÕnda yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2015 yÕOÕ bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarÕlan di÷er kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda Muúøl Özel ødaresine 2015 yÕOÕ bütçesiyle 47.000.000,00.- TL gelir ve ödenek öngörülmüú olup 2014 yÕOÕndan 79.086.416,71.- TL devreden ödenek ve Merkezi ødare Bütçesinden kullanÕm amacÕ belirlenmiú yatÕUÕmlar için aktarÕlan toplam 146.192.498,77.- TL ödenek ile birlikte yÕOÕ ödenekleri 272.278.915,48.- TL’ye ulaúPÕúWÕr. Muúøl Özel ødaresinin sunulan mali tablolarÕna göre 2015 yÕOÕ Gelir ve Gider durumu DúD÷Õda gösterilmiútir. 2015 YILI BÜTÇE GELøRLERø TABLOSU
   Tahmini Gerçekleúen Vergi Gelirleri 85.000,00 72.944,27 Teúebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.725.000,00 1.565.368,94 AlÕnan Ba÷Õú ve YardÕmlar ile Di÷er Gelirler (Tahsisli) 0,00 135.730.194,44 Di÷er Gelirler 45.190.000,00 63.107.165,33 Sermaye Gelirleri 0,00 0,00 TOPLAM Öz Gelir 47.000.000,00 64.745.478,54 TOPLAM Genel Gelir 47.000.000,00 200.475.672,98 2015 YILI ÖDENEKLER TABLOSU Bütçe ile Verilen Ödenek Önceki <Õldan Devreden Ödenekler Merkezi ødareden AktarÕlan Ödenekler Net Bütçe Ödene÷i ToplamÕ Bütçe Gideri ToplamÕ øptal Edilen Ödenek Sonraki YÕla Devreden Ödenek 47.000.000,00 79.086.416,71 146.192.498,77 272.278.915,48 196.184.734,43 5.021.109,70 71.073.071,35 Merkezi yönetim kapsamÕndaki idareler tarafÕndan ödenek gönderilmek suretiyle bir

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 2 takÕm hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleútirilmesi 5302 sayÕOÕ øl Özel ødaresi Kanununun 6. maddesine eklenen ek fÕkra ile mümkün kÕOÕnmÕúWÕr. Bu fÕkra hükmünce aktarÕlan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklü÷ü ile gerçekleúen bütçe büyüklükleri arasÕnda çok büyük farklÕOÕklar oluúmaktadÕr. Bütçe hazÕrlÕk aúamasÕnda merkezi yönetim kapsamÕndaki idarelerden yatÕUÕm projeleri karúÕOÕ÷Õnda ne kadar ödenek gönderilece÷i bilinmedi÷inden bütçe rakamlarÕ gerçekçi olmamaktadÕr. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleútirilmektedir. DolayÕVÕyla il özel idarelerinin yÕOÕ bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleúmeleri arasÕnda fark bulunmaktadÕr. 2015 YILI BÜTÇE GøDERLERø CETVELø
Bütçe Tahmini Gerçekleúen Gider Personel Giderleri 9.380.029,00 27.633.555,35 Sosyal Güvenlik KurumlarÕna Devlet Prim Gideri 1.534.027,00 5.193.623,67 Mal ve Hizmet AlÕm Gideri 10.903.558,60 30.858.523,56 Faiz Giderleri 200.000,00 55.389,97 Cari Transferler 1.855.583,40 9.159.857,47 Sermaye Giderleri 20.121.802,00 118.953.811,41 Sermaye Transferi 635.000,00 4.329.973,00 Yedek Ödenekler 2.370.000,00 0,00 TOPLAM 47.000.000,00 196.184.734,43 Kurumun 2015 yÕOÕ faaliyet gideri 109.553.823,55.- TL, faaliyet geliri 200.394.026,69.- TL olup gelir fazlasÕ ise 90.840.203,14.- TL olarak gerçekleúmiútir. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Muúøl Özel ødaresi mali iúlemlerini 5018 sayÕOÕ Kanunla belirlenmiú muhasebeleútirme ve raporlama kurallarÕna göre gerçekleútirmektedir. 5018 sayÕOÕ Kanunun 49'uncu maddesinin ilk iki fÕkrasÕnda; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalÕúmasÕQÕ sa÷layacak ve malî raporlarÕn düzenlenmesi ile kesin hesabÕn çÕkarÕlmasÕna temel olacak úekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesaplarÕ, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlÕklarÕ ile malî sonuç do÷uran ve öz kayna÷Õn artmasÕna veya azalmasÕna neden olan her türlü iúlemlerle garantilerin ve

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 3 yükümlülüklerin belirlenmiú bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sa÷lanmasÕ amacÕyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49'uncu maddenin son fÕkrasÕnda ise muhasebe iúlemlerine, hesap planlarÕna ve iúlemlerin muhasebeleútirilmesinde kullanÕlacak belgelerin úekil ve türlerine iliúkin düzenlemenin mahalli idareler için øçiúleri BakanlÕ÷Õnca yapÕlaca÷Õ hükmü getirilmiútir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli ødareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷i çÕkarÕlmÕúWÕr. Muúøl Özel ødaresinde mali iúlemlerle ilgili muhasebe kayÕtlarÕ Mahalli ødareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷i çerçevesinde øçiúleri BakanlÕ÷ÕQÕn sundu÷u e-øçiúleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iúlemleri Mali Hizmetler Müdürlü÷ünce gerçekleútirilmektedir. 2015 yÕOÕ denetimi kapsamÕnda Muú øl Özel ødaresi tarafÕndan “Kamu ødaresi HesaplarÕQÕn SayÕútaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi HakkÕnda Usul ve Esaslar” Õn 5'inci maddesi gere÷ince hesap dönemi sonunda SayÕútaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aúD÷Õda yer alanlar denetime sunulmuú olup, denetim bunlar ile usul ve esaslarÕn 8'inci maddesinde yer alan di÷er belgeler dikkate alÕnarak yürütülüp sonuçlandÕUÕlmÕúWÕr. • Birleútirilmiú veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutana÷Õ • AlÕnan çekler sayÕm tutana÷Õ • Menkul kÕymet ve varlÕklar sayÕm tutana÷Õ • Teminat mektuplarÕ sayÕm tutana÷Õ • De÷erli ka÷Õtlar sayÕm tutana÷Õ • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sÕQÕflandÕUÕlmasÕ tablosu • Faaliyet sonuçlarÕ tablosu Denetim görüúü, kamu idaresinin temel mali tablolarÕ olan bilanço ve faaliyet sonuçlarÕ tablosuna verilmiútir.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 4 2. DENETLENEN KAMU øDARESø YÖNETø0ø1øN SORUMLULUöU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi oldu÷u muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazÕrlanmÕú olan mali rapor ve tablolarÕn do÷ru ve güvenilir bilgi içerecek úekilde zamanÕnda SayÕútaya sunulmasÕndan, bir bütün olarak sunulan bu mali tablolarÕn kamu idaresinin faaliyet ve iúlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle do÷ru ve güvenilir olarak yansÕtmasÕndan ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansÕn bu mali rapor ve tablolarÕn önemli hata veya yanlÕú beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve mallarÕ ile bunlara iliúkin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷undan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacÕna uygun olarak oluúturulmasÕndan, etkin olarak iúletilmesinden ve izlenmesinden, mali tablolarÕn dayana÷ÕQÕ oluúturan bilgi ve belgelerin denetime hazÕr hale getirilmesinden ve sunulmasÕndan sorumludur. 3. SAYIùTAYIN SORUMLULUöU SayÕútay, denetimlerinin sonucunda hazÕrladÕ÷Õ raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarÕ ile bunlara iliúkin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷unu tespit etmek, mali rapor ve tablolarÕQÕn güvenilirli÷ine ve do÷rulu÷una iliúkin görüú bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini de÷erlendirmekle sorumludur. 4. DENETø0øN DAYANAöI, AMACI, YÖNTEMø VE KAPSAMI Denetimlerin dayana÷Õ; 6085 sayÕOÕ SayÕútay Kanunu, genel kabul görmüú uluslararasÕ denetim standartlarÕ, SayÕútay ikincil mevzuatÕ ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷unu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarÕQÕn kamu idaresinin tüm faaliyet ve iúlemlerinin sonucunu do÷ru ve güvenilir olarak yansÕttÕ÷Õna iliúkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini de÷erlendirmek amacÕyla yürütülmüútür.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 5 Kamu idaresinin mali tablolarÕ ile bunlarÕ oluúturan hesap ve iúlemlerinin do÷rulu÷u, güvenilirli÷i ve uygunlu÷una iliúkin denetim kanÕWÕ elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanmasÕ ile risk de÷erlendirmesi yöntemiyle gerçekleútirilmiútir. Risk de÷erlendirmesi sÕrasÕnda, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tablolarÕn üretildi÷i mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de de÷erlendirilmiútir. Denetimin kapsamÕQÕ, kamu idaresinin mali rapor ve tablolarÕ ile gelir, gider ve mallarÕna iliúkin tüm mali faaliyet, karar ve iúlemleri ve bunlara iliúkin kayÕt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluúturmaktadÕr. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüúü oluúturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanÕWÕ elde edilmiútir.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETøM GÖRÜùÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Bilançoda Yer Alan Dönem Faaliyet SonuçlarÕ HesabÕ (59) ile Faaliyet SonuçlarÕ Tablosu Sonucunun Birbirini TutmamasÕ Mahalli ødareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷i’nin “59 Dönem faaliyet sonuçlarÕ” baúOÕklÕ 323’üncü maddesinde; “(1) Bu hesap grubu, dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanÕOÕr. (2) Dönem faaliyet sonuçlarÕ sonucun olumlu veya olumsuz olmasÕna göre bu grup içinde açÕlacak aúD÷Õdaki hesaplardan oluúur. 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu HesabÕ 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu HesabÕ (-)” “Faaliyet sonuçlarÕ tablosu” baúOÕklÕ 423’üncü maddesinde ise; “(1) Faaliyet sonuçlarÕ tablosu, kurumun bir faaliyet döneminde elde etti÷i gelirleri, yaptÕ÷Õ giderleri, mali ve mali olmayan varlÕklarÕn yönetimi ile yükümlülüklerine iliúkin Lúlemlerinden kaynaklanan gelir ve giderleri gösteren ve bunlar hakkÕnda detaylÕ bilgi sa÷layan mali tablodur. (2) Faaliyet sonuçlarÕ tablosu, faaliyet dönemine ait gelir ve gider hesaplarÕndan üretilir. (3) Dönem net fazla veya açÕ÷ÕQÕn ne kadarÕQÕn kur ve de÷er de÷Lúimleri farklarÕndan kaynaklandÕ÷Õ ve bunlarÕn faaliyet sonucunu nasÕl etkiledi÷i tablonun dip notunda belirtilir. (4) Bütün gelir ve giderler, tahakkuk ettikleri dönemin faaliyet sonuçlarÕ tablosunda gösterilir. Tablo, dönemler arasÕ karúÕlaúWÕrma yapÕlabilmesini sa÷lamak üzere son üç faaliyet dönemine iliúkin verileri kapsayacak úekilde hazÕrlanÕr” denilmektedir. Bilançoda 59 hesap grubu altÕnda yer alan Dönem Faaliyet SonuçlarÕ ana hesabÕ kurumun faaliyetleri ile ilgili olumlu/olumsuz sonuçlarÕ göstermekte ve kurumun 600 Gelirler HesabÕ ile 630 Giderler HesabÕQÕn ekonomik kodlara göre ayrÕntÕVÕQÕ gösteren Faaliyet SonuçlarÕ Tablosunun sonucu ile aynÕ de÷ere sahip olmaktadÕr.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 7 Muúøl Özel ødaresinin 2015 yÕOÕ Faaliyet SonuçlarÕ Tablosu sonucu 90.840.203,14.- TL iken aynÕ tutarÕ göstermesi gereken 2015 yÕOÕ Bilançosunda 59 hesap grubunda gösterilen Dönem Faaliyet SonuçlarÕ Ana HesabÕ ise 151.244.017,94.-TL’dir. Faaliyet SonuçlarÕ Tablosu, Gelirlerin Ekonomik SÕQÕflandÕUÕlmasÕ Tablosu, Giderlerin Ekonomik 6ÕQÕflandÕUÕlmasÕ Tablosu ve AyrÕntÕOÕ Mizan Cetvelleri beraber incelendi÷inde Bilançoda yer alan rakamÕn gerçek durumu yansÕtmadÕ÷Õ anlaúÕlmaktadÕr. Kamu idaresi cevabÕnda; ødaremizce mali iúlemlerle ilgili muhasebe kayÕtlarÕ Mahalli ødareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷i çerçevesinde øçiúleri BakanlÕ÷ÕQÕn sundu÷u e-içiúleri otomasyon sistemi üzerinden tutulmaktadÕr. Faaliyet SonuçlarÕ Tablosu ve Bilanço øçiúleri Muhasebe Modülü tarafÕndan otomatik olarak oluúturulmaktadÕr. Bu tablolara manuel olarak herhangi bir müdahalemiz olmamaktadÕr. Faaliyet SonuçlarÕ Tablosu sonucu ile Genel Mizandaki 600 ve 630 Hesaplar arasÕndaki fark birbirini tutmaktadÕr. Sadece bilançoda 59 hesap hata vermektedir. Bu konuda øçiúleri BakanlÕ÷Õ Bilgi øúlem Dairesi BaúkanlÕ÷Õna bu konu iletilmiútir. Verilen cevapta 'Sorununuz YazÕOÕmcÕya øletilerek øúleme AlÕnmÕúWÕr. ønceleme TamamlandÕ÷Õnda En KÕsa Sürede AyrÕntÕOÕ Dönüú YapÕlacaktÕr' denilmiútir. Bu konu çözüldü÷ünde ayrÕca BaúkanlÕ÷ÕQÕza bilgi verilecektir" denilmektedir. Sonuç olarak 5018 sayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49’uncu ve 5302 sayÕOÕøl Özel ødaresi Kanununun 48’inci maddeleri uyarÕnca mahalli idarelerde hesap ve kayÕt düzeninde saydamlÕk, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sa÷lanmasÕ, iúlemlerin kayÕt GÕúÕnda kalmasÕQÕn önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sa÷OÕklÕ ve güvenilir bir biçimde muhasebeleútirilmesi; mali tablolarÕQÕn zamanÕnda, do÷ru, muhasebenin temel kavramlarÕ ve genel kabul görmüú bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazÕrlanmasÕna temel olacak úekilde çÕkarÕlmasÕ amacÕna yönelik olarak Mahalli ødareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷i øçiúleri BakanlÕ÷Õnca çÕkarÕlmÕúWÕr. Bu yönetmelik kapsamÕnda yapÕlacak iúlem ve kayÕtlar bilgi teknolojilerinden yararlanarak hazÕrlanan programlar ile yapÕlmaktadÕr. øl özel idarelerinin kullanmasÕ amacÕyla øçiúleri BakanlÕ÷Õ tarafÕndan hazÕrlanan e-içiúleri sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü ile kayÕt ve iúlemler yapÕlmaktadÕr. Ancak sistem devreye girdi÷i 2009 yÕOÕndan bu yana ihtiyaçlarÕ karúÕlayacak ölçüde geliútirilememiútir.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 8 Bulgu konusu hususla birlikte raporun di÷er maddelerinde yer alan mali tablolarla ilgili hatalarÕn bu sistemden kaynaklandÕ÷Õ idarelerce belirtilmekle birlikte sorun aktarma ve giderme konusunda il özel idarelerinin vesayet kuruluúu olan øçiúleri BakanlÕ÷Õnca yeteri kadar dikkate alÕnmadÕ÷Õ anlaúÕlmaktadÕr. øl özel idarelerinin herhangi bir tasarruf yetkisi bulunmamasÕ göz önüne alÕndÕ÷Õnda denetim görüúünü etkileyen bu sistem hatalarÕQÕn söz konusu bakanlÕkça düzeltilmesi gerekmektedir. Faaliyet SonuçlarÕ Tablosu sonucu ile uyumlu olmasÕ gereken ve Bilanço’da 59 hesap grubunda gösterilen Dönem Faaliyet SonuçlarÕ Ana HesabÕ ile ilgili hatalÕ durum 2015 yÕOÕ mali tablolarÕnda devam etmektedir. BULGU 2: 590 - Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ile 591 - Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu HesaplarÕQÕn Bilançoda Birlikte Yer AlmasÕ Mahalli ødareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷inin 59- Dönem faaliyet sonuçlarÕ hesap grubunu açÕklayan 323’üncü maddesinde; “(1) Bu hesap grubu, dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanÕOÕr. (2) Dönem faaliyet sonuçlarÕ sonucun olumlu veya olumsuz olmasÕna göre bu grup içinde açÕlacak aúD÷Õdaki hesaplardan oluúur. 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu HesabÕ 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu HesabÕ (-)” denilerek dönem sonunda faaliyet sonuçlarÕQÕn olumlu veya olumsuz olabilece÷ine, niteli÷ine göre de faaliyet sonucunun ilgili hesaba kaydedilece÷ine açÕklÕk getirilmiútir. Ancak Muú øl Özel ødaresi 2015 yÕOÕ Bilanço ve Faaliyet SonuçlarÕ Tablosu incelendi÷inde mahsup iúlemi yapÕlmadan aynÕ anda 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu HesabÕ ve 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu HesaplarÕQÕn birlikte kullanÕldÕ÷Õ görülmektedir. Bir idarenin faaliyetlerinden kaynaklanan sonucun aynÕ anda hem olumlu hem de olumsuz olarak gerçekleúmesi mümkün olamayaca÷Õndan; Muúøl Özel ødaresi 2015 yÕOÕ Bilançosunda 590- Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu HesabÕ ve 591- Dönem Olumsuz Faaliyet

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 9 Sonucu HesabÕQÕn bir arada gösterilmesinin yukarÕda yer verilen yönetmelik hükümlerine aykÕUÕ oldu÷u düúünülmektedir. Kamu idaresi cevabÕnda; ødaremizce mali iúlemlerle ilgili muhasebe kayÕtlarÕ Mahalli ødareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷i çerçevesinde, øçiúleri BakanlÕ÷ÕQÕn sundu÷u e-içiúleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. Mali Tablolar ve Bilanço øçiúleri Muhasebe Modülü tarafÕndan otomatik olarak oluúturulmaktadÕr. Bu konu øçiúleri BakanlÕ÷Õ Bilgi øúlem Dairesi BaúkanlÕ÷Õna iletilecek ve takip edilecektir" denilmektedir. Sonuç olarak 5018 sayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49’uncu ve 5302 sayÕOÕøl Özel ødaresi Kanununun 48’inci maddeleri uyarÕnca mahalli idarelerde hesap ve kayÕt düzeninde saydamlÕk, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sa÷lanmasÕ, iúlemlerin kayÕt GÕúÕnda kalmasÕQÕn önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sa÷OÕklÕ ve güvenilir bir biçimde muhasebeleútirilmesi; mali tablolarÕQÕn zamanÕnda, do÷ru, muhasebenin temel kavramlarÕ ve genel kabul görmüú bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazÕrlanmasÕna temel olacak úekilde çÕkarÕlmasÕ amacÕna yönelik olarak Mahalli ødareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷i øçiúleri BakanlÕ÷Õnca çÕkarÕlmÕúWÕr. Bu yönetmelik kapsamÕnda yapÕlacak iúlem ve kayÕtlar bilgi teknolojilerinden yararlanarak hazÕrlanan programlar ile yapÕlmaktadÕr. øl özel idarelerinin kullanmasÕ amacÕyla øçiúleri BakanlÕ÷Õ tarafÕndan hazÕrlanan e-içiúleri sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü ile kayÕt ve iúlemler yapÕlmaktadÕr. Ancak sistem devreye girdi÷i 2009 yÕOÕndan bu yana ihtiyaçlarÕ karúÕlayacak ölçüde geliútirilememiútir. Bulgu konusu hususla birlikte raporun di÷er maddelerinde yer alan mali tablolarla ilgili hatalarÕn bu sistemden kaynaklandÕ÷Õ idarelerce belirtilmekle birlikte sorun aktarma ve giderme konusunda il özel idarelerinin vesayet kuruluúu olan øçiúleri BakanlÕ÷Õnca yeteri kadar dikkate alÕnmadÕ÷Õ anlaúÕlmaktadÕr. øl özel idarelerinin herhangi bir tasarruf yetkisi bulunmamasÕ göz önüne alÕndÕ÷Õnda denetim görüúünü etkileyen bu sistem hatalarÕQÕn söz konusu bakanlÕkça düzeltilmesi gerekmektedir. Olumlu ve olumsuz faaliyet sonuçlarÕQÕn bir arada gösterilmesi sistem gere÷i olsada; Mahalli ødareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷i hükümlerine aykÕUÕ oldu÷undan 590-

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 10 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu HesabÕ ile 591- Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu HesabÕQÕn 2015 yÕOÕ mali tablolarÕna olumlu bir etkisi bulunmamaktadÕr. BULGU 3: øller BankasÕ OrtaklÕk PayÕQÕn 240 - Mali Kuruluúlara YatÕUÕlan Sermayeler HesabÕnda Do÷ru Olarak Takip Edilmemesi Muú øl Özel ødaresinin 2015 yÕOÕ Bilançosunda 240 - Mali Kuruluúlara YatÕUÕlan Sermayeler HesabÕQÕn gerçek bilgileri yansÕtmadÕ÷Õ görülmektedir. 6107 sayÕOÕ øller BankasÕ Anonim ùirketi HakkÕnda Kanunun “OrtaklÕk yapÕVÕ ve sermaye” baúOÕklÕ 4'üncü maddesinde “(1) BankanÕn ortaklarÕ il özel idareleri ve belediyelerdir. (2) BankanÕn sermayesi 9.000.000.000 (dokuz milyar) Türk LirasÕGÕr. Bu sermaye Bakanlar Kurulu kararÕ ile beú katÕna kadar artÕUÕlabilir. (3) Sermaye tavanÕna ulaúÕncaya kadar BankanÕn ödenmiú sermayesine aúD÷Õdaki kaynaklar eklenir: a) 2/7/2008 tarihli ve 5779 sayÕOÕøl Özel ødarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi HakkÕnda Kanuna göre her ay Maliye BakanlÕ÷Õ ve øller BankasÕ tarafÕndan da÷ÕWÕlacak vergi gelirleri paylarÕQÕn toplamÕ üzerinden aylÕk olarak yüzde iki oranÕnda kesilecek miktarlar. b) BankanÕn vergi ve di÷er yasal yükümlülükler düúüldükten sonraki yÕllÕk safi kârÕndan yüzde otuz oranÕnda ayrÕlacak pay. c) Di÷er mevzuat hükümleri ile Banka sermayesine aktarÕlmasÕ uygun görülen paralar ile sermayeye eklenmek üzere yapÕlacak her türlü yardÕm ve ba÷Õúlar. denilmektedir. Mahalli ødareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷inin 240 - Mali Kuruluúlara YatÕUÕlan Sermayeler HesabÕQÕ açÕklayan “HesabÕn niteli÷i” baúOÕklÕ 156'ncÕ maddesinde de; “(1) Bu hesap, kanuni yetkilere dayanÕlarak mali kuruluúlarÕn sermayesine iútirak edilen tutarlar ve bu sermaye tutarlarÕQÕn iúletilmesinden do÷an kar ve zararlar, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluúlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarlarÕn izlenmesi için

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 11 kullanÕOÕr.” denilerek Muúøl Özel ødaresinin øller BankasÕ Anonim ùirketinin sermayesine iútirak edilmiú olan ortaklÕk payÕQÕn 240 - Mali Kuruluúlara YatÕUÕlan Sermayeler HesabÕna kaydedilmesi gerekti÷i belirtilmiútir. Bu çerçevede ilgili hesapta yer alan ortaklÕk payÕ tutarÕ (øller BankasÕ kayÕtlarÕ araúWÕUÕlarak bulunan) 7.380.317,00.- olmasÕ gerekirken 3.191.267,94.- TL olarak muhasebeleútirildi÷inden söz konusu kaydÕn gerçek hesabÕ yansÕtmadÕ÷Õ görülmektedir. Kamu idaresi cevabÕnda; "2012 yÕOÕnda e-içiúlerinin yeni modülüne geçiú sÕrasÕnda øller BankasÕ ortaklÕk payÕQÕn 2012 yÕOÕ öncesi kaydÕ yapÕlmadÕ÷Õ için bu hata oluúmuútur. Gerekli kayÕtlar yapÕlarak øller BankasÕ KayÕtlarÕ ile mizanÕPÕzdaki 240 nolu hesap uyumlu hale getirilmiútir" denilmektedir. Sonuç olarak OrtaklÕk payÕ tutarlarÕQÕn muhasebeleútirilmesine iliúkin esaslar ve tutarlar hakkÕnda idare ile görüú birli÷ine varÕlmÕúWÕr; ancak gelecek dönemlere yönelik söz konusu mutabakatÕn 240- Mali Kuruluúlara YatÕUÕlan Sermayeler HesabÕ yönüyle 2015 yÕOÕ mali tablolarÕna olumlu bir etkisi bulunmamaktadÕr. BULGU 4: Yoksullara Mikro Kredi Verilmesi için AktarÕlan Kayna÷Õn 132 / 232 - Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar HesabÕnda øzlenmemesi 5302 SayÕOÕøl Özel ødaresi Kanunu'nun; "øl Özel ødaresinin Görev ve SorumluluklarÕ" baúOÕklÕ 6'ncÕ maddesinde “yoksullara mikro kredi verilmesi” hizmeti de bulunmaktadÕr. AynÕ Kanun’un "Di÷er Kuruluúlar ile øliúkiler" baúOÕklÕ 64'üncü maddesinde ise; "Madde 64- øl özel idaresi, il genel meclisinin kararÕ üzerine yapaca÷Õ anlaúmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarÕna giren konularda;
c) Kamu kurumu niteli÷indeki meslek kuruluúlarÕ, dernekler, vakÕflar ve 507 sayÕOÕ Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamÕna giren meslek odalarÕ ile ortak hizmet projeleri gerçekleútirebilir" denilmektedir. Bu hükme dayanÕlarak Muú øl Özel ødaresi ile VakÕf arasÕnda 06.04.2015 yürürlük tarihli "Protokol" imzalanmÕúWÕr.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 12 Protokolün "TaraflarÕn Yükümlülüklerini” düzenleyen 4'üncü maddesinin “ødarenin Yükümlülükleri” baúOÕklÕ (A) fÕkrasÕnda; ødare, VakfÕn bildirece÷i ve vakÕf adÕna açÕlmÕú bulunan bir banka hesabÕna, bu protokolün VakfÕn Yükümlülükleri kÕsmÕnda belirtilen úekil ve úartlarda, VakÕf tarafÕndan Mikro Kredi Proje kapsamÕnda Muú mikro kredi uygulamasÕ için kullanÕlmak üzere 55.000 TL'ye kadar kaynak aktaracaktÕr…" denilmektedir. Bu kapsamda øl Encümeni; Mikro Kredi Projesi hesabÕndan 55.000,00.- TL ödene÷in aktarÕlmasÕna ve bahse konu projenin üç yÕl süre ile devam ettirilmesine karar vermiútir. Konuyla ilgili belgelerin incelenmesi neticesinde; ortak projenin kredi niteli÷inde yürütülmesi ve bu nedenle kurum alacaklarÕ (132/232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar) hesap grubunda izlenmesi gerekirken do÷rudan bütçe gideri olarak muhasebeleútirildi÷i ve mali tablolar yerine sadece yazÕúmalar ile izlenilebildi÷i tespit edilmiútir. Kredi niteli÷inde olan ancak gider olarak muhasebeleútirilmiú tutarlarÕn 232 - Kurumca Verilen Alacaklar HesabÕna kaydedilmesi suretiyle, takibi gereken alacaklara iliúkin gerçek verilerin mali kayÕt ve tablolarÕPÕza yansÕWÕlmasÕ sa÷lanmalÕGÕr. Kamu idaresi cevabÕnda; "2015 yÕOÕnda verilen 55.000,00 TL ilk mikro kredi geri alÕnmÕúWÕr. 2016 yÕOÕnda devam eden sözleúmeye göre yeni karar alÕnmÕú fakat herhangi bir ödeme yapÕlmamÕúWÕr. YapÕlacak yeni mikro kredi ödemesinin kÕsa veya uzun vadeli olarak 132 - 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar HesabÕnda izlenmesi sa÷lanacaktÕr" denilmektedir. Sonuç olarak Gelecek yÕllarda tahsil edilecek kurumca verilen alacaklarÕn muhasebeleútirilmesine iliúkin esaslar ve tutarlar hakkÕnda idare ile görüú birli÷ine varÕlmÕúWÕr; ancak gelecek dönemlere yönelik söz konusu mutabakatÕn 232- Kurumca Verilen Alacaklar HesabÕ yönüyle 2015 yÕOÕ mali tablolarÕna olumlu bir etkisi bulunmamaktadÕr.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 13 BULGU 5: Muú øl Özel ødaresinin Mülkiyetinde Bulunan TaúÕnmazlarÕn Kamu ødarelerine Ait TaúÕnmazlarÕn KaydÕna øliúkin Yönetmelik Hükümlerine Göre KayÕt øúlemlerinin YapÕlmamasÕ ve Mali Tablolarda TaúÕnmazlarla ølgili HesaplarÕn Do÷ru YansÕWÕlmamasÕ
13.9.2006 tarih ve 2006/10970 sayÕOÕ Bakanlar Kurulu KararÕ ile Kamu ødarelerine Ait TaúÕnmazlarÕn KaydÕna øliúkin Yönetmelik çÕkarÕlmÕú ve 01.01.2006 tarihinde yürürlü÷e girmiútir. Yönetmeli÷in amacÕ genel yönetim kapsamÕndaki kamu idarelerine ait taúÕnmazlarÕn kaydÕna ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine iliúkin usul ve esaslarÕ düzenlemektir. Yönetmeli÷in 5’inci maddesinde kayÕt ve kontrol iúlemlerinin amacÕ ise kamu idarelerine ait mevcut taúÕnmazlarÕn ve içinde bulunulan yÕlda çeúitli yollarla edinilenlerin ve elden çÕkarÕlanlarÕn miktar olarak takip edilmesi amacÕyla kayÕt alÕnmasÕ olarak belirlenmiútir. Görüldü÷ü gibi kayÕtlarda taúÕnmazlarÕn miktar olarak gösterilmesi esas alÕnmaktadÕr. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeli÷inin 24’üncü maddesinde ise maddi duran varlÕklarÕn muhasebe kayÕtlarÕna maliyet bedeliyle, herhangi bir maliyet yüklenilmeksizin edinilenlerin de rayiç bedeliyle geçirilece÷i úeklinde düzenleme yapÕlmÕúWÕr. Ancak 2006 yÕOÕndan 2014 yÕOÕna kadar geçen sürede kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan taúÕnmazlarÕn miktar olarak dahi kayÕt altÕna alÕnmasÕ ile ilgili iúlemler tamamlanamamÕúWÕr. AyrÕca söz konusu taúÕnmazlarÕn sadece bir kÕsmÕ muhasebe kayÕtlarÕna alÕndÕ÷Õndan kamu idarelerinin mali tablolarÕQÕn taúÕnmazlar hakkÕnda tam ve do÷ru bilgi sunmasÕ sa÷lanamamÕúWÕr. Bu durum nedeniyle Maliye BakanlÕ÷Õnca Kamu ødarelerine Ait TaúÕnmazlarÕn KaydÕna øliúkin Yönetmeli÷in bazÕ maddeleri 03.06.2014 tarih 2014/6455 sayÕOÕ BKK ile yürürlü÷e giren Yönetmelikle de÷Lútirilerek belirtilen sorunlarÕn çözümü yoluna gidilmiútir. Kamu ødarelerine Ait TaúÕnmazlarÕn KaydÕna øliúkin Yönetmeli÷in bu çerçevede de÷Lútirilen 5’inci maddesinin birinci fÕkrasÕnda; “taúÕnmaz kayÕt ve kontrol iúlemleri, kamu idarelerine ait taúÕnmazlarÕn mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yÕlda çeúitli yollarla edinilenlerin ve elden çÕkarÕlanlarÕn miktar ve de÷er olarak takip edilmesi amacÕyla kayÕt altÕna alÕnmasÕGÕr. KayÕtlarÕn belgeye dayanmasÕ esastÕr.” hükmü yer almaktadÕr. AynÕ Yönetmelikle 5’inci maddeye getirilen ek ikinci fÕkrada ise kayÕt iúlemlerinde esas alÕnacak de÷erleme kriterleri belirlenmiútir. Buna göre tapuda kayÕtlÕ taúÕnmazlardan

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 14 maliyeti belirli olanlarÕn maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç de÷eri, bu iki de÷eri belli olmayanlar ile fÕkrada sayÕlan di÷er taúÕnmazlarÕn ise iz bedeli üzerinden kayÕtlara alÕnmasÕ gerekmektedir. Öte yandan aynÕ Yönetmeli÷in “Cins Tashihlerinin YapÕlmasÕ” baúOÕklÕ 10’uncu maddesinin 1’inci fÕkrasÕnda aynen “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanÕmlarÕnda bulunan taúÕnmazlarÕn mevcut kullanÕm úekli ile tapu kaydÕQÕn birbirine uygun olmamasÕ durumunda, taúÕnmazlar mevcut kullanÕm úekli ile kayÕtlara alÕQÕr.” hükmüne yer verilmiútir. Bu hükümle cins tashihi iúlemleri tapu kayÕtlarÕndan ba÷ÕmsÕz hale getirilmiú ve taúÕnmazlarÕn muhasebe birimlerince mevcut kullanÕm úekliyle kaydÕQÕn yapÕlarak mali tablolarda gösterilmesine öncelik verilmiútir. Bu úekilde kamu idarelerinin tapu kayÕtlarÕ bakÕPÕndan cins tashihi ile ilgili iúlemleri daha sonra yapmalarÕna olanak sa÷lanmÕúWÕr. Kamu taúÕnmazlarÕQÕn kayda alÕnmasÕnda esas de÷erleme kriterleri bu úekilde olmakla birlikte söz konusu Yönetmeli÷in“ Mevcut TaúÕnmazlarÕn KaydÕna øliúkin øúlemler” baúOÕklÕ Geçici 1’inci maddesi ile mevcut taúÕnmazlarÕn kaydÕnda esas alÕnacak de÷erlerle ilgili geçici düzenlemeler yapÕlmÕúWÕr. Düzenlemeye göre;
“ (1) Yönetmeli÷in 5 inci maddesinin ikinci fÕkrasÕna göre maliyet bedeli veya rayiç de÷erleri üzerinden muhasebe kayÕtlarÕna alÕnmasÕ gereken taúÕnmazlar bu de÷erler üzerinden kayÕtlara alÕQÕncaya kadar emlak vergi de÷erleri üzerinden ve aúD÷Õdaki úekilde kayÕtlara alÕQÕr: a) TaúÕnmazlarÕn fiili envanteri emlak vergi de÷erleri üzerinden kayÕt ve kontrol Lúlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanÕm úekilleri esas alÕnarak en geç 30.09.2014 tarihine kadar tamamlanÕr ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapÕlan taúÕnmazlara ait bilgiler muhasebe kayÕtlarÕ yapÕlmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayÕtlÕ taúÕnmazlarÕ ilgili hesaplardan 01.10.2014 tarihi itibarÕyla çÕkarÕr ve aynÕ tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayÕtlarÕQÕ yapar. (2)Yönetmeli÷in 5 inci maddesine göre yapÕlmasÕ gereken iúlemler 31.12.2016 tarihine kadar tamamlanÕr”

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 15 YukarÕya alÕnan Yönetmelik hükümleri birlikte de÷erlendirildi÷inde; Muú øl Özel ødaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanÕPÕnda bulunan taúÕnmazlarÕn mevcut kullanÕm úekilleri ve emlak vergisi de÷erleri üzerinden fiili envanterinin yapÕlmasÕ, en geç 30.09.2014 tarihi itibariyle ilgili form ve cetvellere geçirilmesi ve bu bilgilerin muhasebe birimlerine verilerek en geç 01.10.2014 tarihine kadar muhasebe kayÕtlarÕQÕn yapÕlmasÕ gerekmektedir. Bu iúlemlere ba÷OÕ olarak da 31.12 2014 tarihinde de tespit edilen de÷erler üzerinden Amortisman HesaplarÕna kayÕt yapÕlacaktÕr. Tüm taúÕnmazlarÕn bu úekilde muhasebe kayÕtlarÕna alÕnarak mali tablolarda gösterilmesi sa÷landÕktan sonra anÕlan Yönetmeli÷in geçici 1’inci maddesinin 2’nci fÕkrasÕ gere÷ince 31.12.2016 tarihine kadar tüm taúÕnmazlarÕn emlak vergisi de÷eri yerine maliyet bedeli veya rayiç de÷eri üzerinden kayÕtlara geçirilmesi tamamlanacaktÕr. Ancak bu kayÕtlarÕn yapÕlmasÕna temel oluúturmak üzere öncelikle mevcut hesaplarda kayÕtlÕ bulunan taúÕnmazlarÕn 01.10.2014 tarihi itibariyle 250 Arazi ve Arsalar HesabÕ, 251 YeraltÕ ve Yerüstü Düzenleri HesabÕ ve 252 Binalar HesabÕnda kayÕtlÕ tutarlarÕn alacak kaydÕ ile çÕkarÕlmasÕ, toplam tutarÕn da 500 Net De÷er HesabÕna borç yazÕlmasÕ gerekmektedir. AynÕ úekilde söz konusu taúÕnmazlara iliúkin amortisman tutarlarÕ da 257 Birikmiú Amortismanlar HesabÕna borç, 500 Net De÷er HesabÕna alacak kaydedilerek hesaplardan çÕkarÕlacaktÕr. Esasen sözkonusu Yönetmelik de÷Lúikli÷inin muhasebe iúlemleri açÕVÕndan uygulanmasÕna yönelik iúlemlerle ilgili ayrÕntÕOÕ açÕklamaya Muhasebat Genel Müdürlü÷ünün 25.07.2014 ve 16.09.2014 tarihinde yayÕnlanan TaúÕnmaz Envanteri konulu genel yazÕlarÕnda yer verilmiútir. YukarÕya açÕklanan Yönetmelik hükümleri ile Muhasebat Genel Müdürlü÷ünün Genel YazÕlarÕ çerçevesinde; Muú øl Özel ødaresinin taúÕnmaz kayÕtlarÕ incelendi÷inde aúD÷Õdaki hususlar tespit edilmiútir: x Yönetmelik'de yapÕlan de÷Lúiklikler uyarÕnca idarelerce yapÕlmasÕ gereken ve yukarÕda belirleyici bazÕ hükümleri gösterilen iúlemlerin gerçekleútirilmesi için Muú øl Özel ødaresince mevcut defter kayÕtlarÕ ve tapu müdürlüklerinden elde edilen veriler do÷rultusunda çalÕúmalara baúlanÕlmÕúWÕr. x Henüz bedel belirleme aúamasÕna gelinememiútir.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 16 x TaúÕnmazlar, Yönetmelik eki formlara uygun olarak de÷il, tek bir cetvelde özellikleri not edilerek düzenlenmiútir. (ørtifak hakkÕ, tahsis, kiralanmÕú, satÕldÕ÷Õ halde özel idare adÕna tapu tescili bulunanlar vs.) x Özellikle ilçelerdeki taúÕnmazlarÕn fiili kullanÕmlarÕ yerine tapuda kayÕtlÕ durumlarÕQÕn esas alÕndÕ÷Õ anlaúÕlmaktadÕr. (KayÕtlarda, Varto ilçesindeki arsanÕn mülga YSE Genel Müdürlü÷ü kullanÕPÕnda oldu÷u görülmektedir) x Bedel belirlemeleri tamamlanmadÕ÷Õndan güncel bilgilerin muhasebe kayÕtlarÕna intikali sa÷lanmamÕúWÕr. Bu tespitler ÕúÕ÷Õnda Muú øl Özel ødaresine ait taúÕnmazlarÕn kaydÕQÕn yukarÕda belirtilen Yönetmelik ve Genel YazÕlarda açÕklanan esaslara uygun hale getirilme iúlemlerinin devam etti÷i ancak 2015 yÕOÕ sonu itibariyle tamamlanmadÕ÷Õ anlaúÕlmaktadÕr Yönetmelik hükümleri gereklerinin tam olarak yerine getirilmemesi mevzuata uygunluk yönüyle zaaf teúkil etmekle birlikte Kurumun 2015 yÕOÕ kesin mizan ve bilançosunda yer alan 250 Arazi ve Arsalar HesabÕ, 251 YeraltÕ ve Yerüstü Düzenleri HesabÕ, 252 Binalar HesabÕ, 500 Net De÷er HesabÕ ile 257 Birikmiú Amortismanlar HesaplarÕnda kayÕtlÕ tutarlarÕn gerçek durumu yansÕtmadÕ÷Õ da düúünülmektedir. Kamu idaresi cevabÕnda; "Kamu ødarelerine ait TaúÕnmazlarÕn KaydÕna øliúkin Yönetmelik Hükümlerine göre idaremize ait taúÕnmazlarÕn de÷erlerinin belirlenmesi ve mali kayÕtlarÕQÕn do÷ru olarak yapÕlmasÕ için ilgili birimimizce çalÕúma baúlatÕlmÕúWÕr" denilmektedir. Sonuç olarak TaúÕnmazlarÕn KaydÕna øliúkin esaslar hakkÕnda idare ile görüú birli÷ine varÕlmÕúWÕr; ancak gelecek dönemlere yönelik söz konusu mutabakatÕn 250- Arazi ve Arsalar HesabÕ, 251- YeraltÕ ve Yerüstü Düzenleri HesabÕ, 252- Binalar HesabÕ, 500- Net De÷er HesabÕ ile 257- Birikmiú Amortismanlar HesaplarÕ yönüyle 2015 yÕOÕ mali tablolarÕna olumlu bir etkisi bulunmamaktadÕr.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 17 6. DENETøM GÖRÜùÜ Muúøl Özel ødaresinin 2015 yÕOÕna iliúkin yukarÕda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarÕQÕn, “Denetim Görüúünün DayanaklarÕ” bölümünde açÕklanan nedenlerden dolayÕ 590 (Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu HesabÕ), 591 (Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu HesabÕ), 240 (Mali Kuruluúlara YatÕUÕlan Sermayeler HesabÕ), 232 (Kurumca Verilen Alacaklar HesabÕ), 250 (Arazi ve Arsalar HesabÕ), 251 (YeraltÕ ve Yerüstü Düzenleri HesabÕ), 252 (Binalar HesabÕ), 500 (Net De÷er HesabÕ) ve 257 (Birikmiú Amortismanlar HesabÕ) hesap alanlarÕ hariç tüm önemli yönleriyle do÷ru ve güvenilir bilgi içerdi÷i kanaatine varÕlmÕúWÕr.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 18 7. DENETøM GÖRÜùÜNÜ ETKøLEMEYEN TESPøT VE DEöERLENDøRMELER BULGU 1: 1 Ocak - 14 Ocak Tarihlerine øliúkin Hesaplanan Memur Ücretlerinin Ödenmesinde 162 - Bütçe DÕúÕ Avans ve Krediler HesabÕQÕn KullanÕlmamasÕ Mahalli ødareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷i’nin 162 - Bütçe DÕúÕ Avans ve Krediler HesabÕQÕ açÕklayan 117’nci maddesinde; bu hesabÕn, kurumlarca mal ve hizmet alÕPÕ karúÕOÕ÷Õ olmak üzere, maddi duran varlÕk hesaplarÕQÕ ilgilendirmeksizin yüklenicilere verilen avanslar; ertesi yÕl bütçesinden karúÕlanmak üzere verilen personel avanslarÕ ile emanetler hesabÕna alÕnan tutarlardan ilgililerine avans olarak ödenen tutarlarÕn izlenmesi için kullanÕlaca÷Õ açÕklandÕktan sonra; “Hesaba iliúkin iúlemler” baúOÕklÕ 118'inci maddesinin birinci fÕkrasÕQÕn (b) bendinde; “Ertesi yÕl bütçesinden karúÕlanmak üzere yapÕlan maaú ve ücret ödemeleri AralÕk ayÕQÕn 15 inde yapÕlan maaú ve ücret ödemelerinin ertesi yÕl 01-14 Ocak dönemine karúÕOÕk gelen tutarlarÕ bu hesapta izlenir. Yeni mali yÕlda bu tutarlar, düzenlenecek ödeme emri ile bütçe giderleri hesabÕna aktarÕOÕr. Bu tutarlar yeni yÕl bütçesi ödeneklerinden karúÕlanaca÷Õndan, avans olarak verildi÷i yÕldan herhangi bir ödenek devri yapÕlmaz”, “HesabÕn iúleyiúi” baúOÕklÕ 119'uncu maddesinin birinci fÕkrasÕQÕn “Borç” baúOÕklÕ (a) bendinde; “2 - AralÕk ayÕQÕn 15 inde yapÕlan maaú ve ücret ödemelerinin ertesi yÕl 01-14 Ocak dönemine karúÕOÕk gelen tutarlarÕ bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir” “Alacak” baúOÕklÕ (b) bendinde ise “2 - AralÕk ayÕQÕn 15 inde yapÕlan maaú ve ücret ödemelerinden 01-14 Ocak dönemine karúÕOÕk gelen tutarlar, yeni yÕOÕn baúÕnda düzenlenecek ödeme emri ile bir taraftan bu hesaba alacak, 630- Giderler HesabÕna borç, di÷er taraftan 830-Bütçe Giderleri HesabÕna borç, 835- Gider YansÕtma HesabÕna alacak kaydedilir” denilerek söz konusu dönem için tahakkuk eden memur ücretlerinin 162 - Bütçe DÕúÕ Avans ve Krediler HesabÕna kaydedilmesi gerekti÷i belirtilmiútir.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 19 Söz konusu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmamasÕ suretiyle cari yÕla ait olmayan giderlerin o yÕl hesaplarÕna dahil edilmiú olaca÷Õ açÕktÕr. Memurlara ve ücretleri peúin ödenen di÷er personele 15 AralÕk - 14 Ocak dönemi için 15 AralÕk tarihinde ödenecek ücretlerin tahakkuk tutarÕQÕn yarÕVÕ 830 - Bütçe Giderleri HesabÕna, di÷er yarÕVÕ 162 - Bütçe DÕúÕ Avans ve Krediler HesabÕna borç kaydedilmek suretiyle muhasebeleútirilmesi, Ocak ayÕ baúÕnda ise Bütçe DÕúÕ Avans ve Krediler HesabÕna borç kaydedilerek ertesi yÕla devredilen tutarlar Bütçe Giderleri HesabÕna borç, Bütçe DÕúÕ Avans ve Krediler HesabÕna alacak kaydedilerek mahsup edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabÕnda; "Bu güne kadar yÕOÕ içinde mevcut ödene÷imiz yeterli oldu÷u için ve bu ödene÷in iptal edilmemesi için bu hesap kullanÕlmamÕúWÕr. Bundan sonra 162- Bütçe DÕúÕ Avans ve Krediler HesabÕ kullanÕlacaktÕr" denilmektedir. Sonuç olarak Peúin ödenen memur ücretlerinin muhasebeleútirilmesine iliúkin esaslar hakkÕnda idare ile görüú birli÷ine varÕlmÕúWÕr; ancak gelecek dönemlere yönelik söz konusu mutabakatÕn 830- Bütçe Giderleri HesabÕ ve 162- Bütçe DÕúÕ Avans ve Krediler HesabÕ yönüyle 2015 yÕOÕ mali tablolarÕna olumlu bir etkisi bulunmamaktadÕr. BULGU 2: 15 AralÕk - 31 AralÕk Tarihlerine øliúkin Hesaplanan øúçi Ücretlerinin Ödenmesinde 320 - Bütçe Emanetleri HesabÕQÕn KullanÕlmamasÕ Mahalli ødareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷i’nin 320 - Bütçe Emanetleri HesabÕQÕ açÕklayan 217’nci maddesinde; bu hesabÕn, mali yÕl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine ba÷landÕ÷Õ halde, nakit yetersizli÷i veya di÷er sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarlarÕn izlenmesi için kullanÕlaca÷Õ açÕklandÕktan sonra “HesabÕn iúleyiúi” baúOÕklÕ 219'uncu maddesinin birinci fÕkrasÕQÕn “Alacak” baúOÕklÕ (a) bendinde; “3- 15 AralÕk -31 AralÕk tarihlerine iliúkin hesaplanan iúçi ücretleri bu hesaba alacak, 830-Bütçe Giderleri HesabÕna borç kaydedilir.” denilerek söz konusu dönem için tahakkuk eden iúçi ücretlerinin 320 - Bütçe Emanetleri HesabÕna kaydedilmesi gerekti÷i belirtilmiútir. Söz konusu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmamasÕ suretiyle cari yÕla ait olmayan giderlerin o yÕl hesaplarÕna dahil edilmiú olaca÷Õ açÕktÕr.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 20 øúçiler ve ücretleri çalÕúÕldÕktan sonra ödenen di÷er personele 15 AralÕk - 14 Ocak dönemi için 15 AralÕk tarihinde ödenecek ücretlerinin 15 - 31 AralÕk dönemine ait kÕsmÕ, hizmetin yapÕldÕ÷Õ yÕl bütçesine gider yazÕlaca÷Õndan bu döneme ait ücretler; 830 - Bütçe Giderleri HesabÕna borç, ele geçecek net tutar ise 320 - Bütçe Emanetleri HesabÕna alacak kaydedilerek muhasebeleútirilmeleri gerekmektedir. Kamu idaresi cevabÕnda; "Bundan sonra 15 AralÕk - 31 AralÕk Tarihlerine øliúkin Hesaplanan øúçi Ücretlerinin Ödenmesinde 320- Bütçe Emanetleri HesabÕQÕn kullanÕlacaktÕr" denilmektedir. Sonuç olarak øúçilere ödenen ücretlerin muhasebeleútirilmesine iliúkin esaslar hakkÕnda idare ile görüú birli÷ine varÕlmÕúWÕr; ancak gelecek dönemlere yönelik söz konusu mutabakatÕn 830- Bütçe Giderleri HesabÕ ve 320- Bütçe Emanetleri HesabÕ yönüyle 2015 yÕOÕ mali tablolarÕna olumlu bir etkisi bulunmamaktadÕr. BULGU 3: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine 5355 SayÕOÕ Mahalli ødare Birlikleri HakkÕnda Kanununun 18’inci Maddesinde Öngörülmeyen ùekilde Aktarmalar YapÕlmasÕ 5355 sayÕOÕ Mahalli ødare Birlikleri Kanununun, “Köylere hizmet götürme birlikleri” baúOÕklÕ 18’inci Maddesinin 5793 sayÕOÕ Kanunun 44’üncü maddesi ile de÷Lúik üçüncü IÕkrasÕnda; “BakanlÕklar ve di÷er merkezi idare kuruluúlarÕ ile il özel idareleri; köye yönelik hizmetlere iliúkin yapÕm, bakÕm ve onarÕm iúleri, bölünmüú yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatÕUÕmlarÕQÕ, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrÕlan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleútirebilirler. Aktarma iúlemi merkezi idare kuruluúlarÕnda ilgili bakanÕn, il özel idarelerinde valinin onayÕyla yapÕOÕr ve bu ödenekler tahsis amacÕ dÕúÕnda kullanÕlamaz. Bu takdirde iú, birli÷in tabi oldu÷u usul ve esaslara göre sonuçlandÕUÕOÕr. Köylere hizmet götürme birlikleri de bütçe imkânlarÕ ölçüsünde bu yatÕUÕmlara kendi bütçelerinden ödenek aktarabilirler. BakanlÕklar ve di÷er merkezi idare kuruluúlarÕ ile il özel idareleri tarafÕndan aktarÕlacak ödeneklerle gerçekleútirilecek yatÕUÕmlar, birli÷in hizmet ve görev alanÕ sÕQÕrlamasÕna tabi olmaksÕ]Õn yapÕlabilir.”

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 21 denilmek suretiyle söz konusu birliklere yapÕlacak aktarmalarla ilgili esaslara dair bir düzenleme yapÕlmÕúWÕr. Bu hükümden hareketle birliklere bu nitelikte kaynak aktarÕPÕ yapÕlabilmesi için gereken úartlar úöyledir: 1- Köye yönelik hizmetlere iliúkin olarak sayÕlan yapÕm, bakÕm ve onarÕm iúleri, bölünmüú yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, kullanma suyu ve kanalizasyon yatÕUÕmlarÕ için aktarma yapÕlabilecektir. 2- Merkezi ødare KuruluúlarÕ ve øl Özel ødareleri bu hizmetler için kendi bütçelerinde ödenek ayÕrmÕú olacaklardÕr. 3- Bu aktarmalar merkezi idare kuruluúlarÕnda ilgili bakan, øl özel idarelerinde valinin onayÕyla yapÕlacaktÕr. 4-Bu ödenekler tahsis amacÕ dÕúÕnda kullanÕlamayacaklardÕr. Ancak yapÕlan denetimlerde köye yönelik olmayan hizmetlerle ilgili yatÕUÕmlar için de aktarmalar yapÕldÕ÷Õ belirlenmiútir. Kanun koyucunun amaçlarÕ bu úekilde düzenlenmekle birlikte bakanlÕklar ve merkezi idare kuruluúlarÕnca il özel idaresine aktarÕlan ödeneklerin tekrar KHGB'lere (Köylere Hizmet Götürme Birli÷i) aktarÕldÕ÷Õ da gözlemlenmiútir. 5302 sayÕOÕ Kanunun 6’ncÕ maddesinde ; “(Ek fÕkra: 3/7/2005-5393/85 md.; De÷Lúik ikinci fÕkra: 24/7/2008-5793/42 md.) BakanlÕklar ve di÷er merkezi idare kuruluúlarÕ; yapÕm, bakÕm ve onarÕm iúleri, devlet ve il yollarÕ, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattÕ, sa÷OÕk, e÷itim, kültür, turizm, çevre, imar, bayÕndÕrlÕk, iskan, gençlik ve spor gibi hizmetlere iliúkin yatÕUÕmlar ile bakanlÕklar ve di÷er merkezi idare kuruluúlarÕQÕn görev alanÕna giren di÷er yatÕUÕmlarÕ, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrÕlan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleútirebilir. Aktarma iúlemi ilgili bakanÕn onayÕyla yapÕOÕr ve bu ödenekler tahsis amacÕ GÕúÕnda kullanÕlamaz. øú, il özel idaresinin tabi oldu÷u usul ve esaslara göre sonuçlandÕUÕOÕr. øl özel idareleri de bütçe imkanlarÕ ölçüsünde bu yatÕUÕmlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir. Bu fÕkraya göre, bakanlÕklar ve di÷er merkezi idare kuruluúlarÕ tarafÕndan aktarÕlacak ödenekler ile gerçekleútirilecek yatÕUÕmlar, birinci fÕkrada öngörülen görev alanÕ VÕQÕrlamasÕna tabi olmaksÕ]Õn bütün il sÕQÕrlarÕ içinde yapÕlabilir.” hükmü yer almaktadÕr.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 22 Bu hüküm gere÷ince merkezi idare kuruluúlarÕ tarafÕndan il özel idarelerine aktarÕlan ödeneklerin ikinci kez de il özel idarelerince Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarÕlmasÕQÕ bu kapsamda kabul etmek mümkün de÷ildir. Çünkü merkezi idare kuruluúlarÕQÕn 6’ncÕ madde kapsamÕnda yapacaklarÕ kaynak aktarÕPÕ, bizzat bu kuruluúlarÕn köye yönelik hizmetlerden olma úartÕ da bulunmayan her türlü yatÕUÕmlarÕna ait ödeneklerin aktarÕlmasÕQÕ mümkün kÕlmaktadÕr. Oysa 5355 sayÕOÕ Kanunun 18’inci maddesi kapsamÕnda sayÕlan iúlerle ilgili olarak yapÕlacak ödenek aktarÕmlarÕQÕn il özel idaresi aracÕOÕ÷Õ olmadan ve do÷rudan do÷ruya birli÷in kendisine yapÕlmasÕ gerekmektedir Ancak Muú øl Özel ødaresine merkezi idare tarafÕndan 5302 sayÕOÕ Kanunun 6’ncÕ maddesi kapsamÕnda sadece il özel idaresi eliyle gerçekleútirilecek yatÕUÕmlar için 62.370.026,28.- TL tutarÕnda aktarma yapÕlmÕúWÕr. Bu ödeneklerin ikinci bir kez il özel idaresince KHGB aktarÕlmasÕ mümkün görünmemektedir. Bunlar arasÕnda Milli E÷itim BakanlÕ÷Õ yatÕUÕmlarÕna ait ödenekler örnek verilebilir. KHGB’nin gerek personel donanÕPÕ ve sayÕVÕ gerek makine ekipman ve donanÕPÕ gerekse deneyimi itibariyle bu yatÕUÕmlarÕ il özel idaresinden daha iyi bir úekilde gerçekleútirmesi de söz konusu olmadÕ÷Õndan; uygulamayla yatÕUÕmlar 4734, 4735 ve 6085 sayÕOÕ kanunlar dÕúÕnda bÕrakÕlmaktadÕr. øl Özel ødareleri bütçesinden KHGB’ne ödenek aktarÕlabilmesi ile ilgili olarak farklÕ bir düzenleme daha bulunmaktadÕr. 5355 sayÕOÕ Kanunun 18’inci maddesinin 5’inci fÕkrasÕnda ³øl özel idaresi bütçe gelirlerinin ne kadarÕQÕn köylere hizmet götürme birliklerine aktarÕlaca÷Õ, köylere hizmet götürme birliklerinin sunaca÷Õ yatÕUÕm plânÕ, yÕllÕk çalÕúma programÕ ve uygulama projelerine göre il genel meclisince kararlaúWÕUÕOÕr.” hükmü yer almaktadÕr. Bu husus di÷er düzenlemeden tamamen farklÕGÕr. KHGB’ne yapÕlacak yardÕm niteli÷indeki bu ödenek aktarÕmlarÕ 5302 sayÕOÕ Kanunun 43’üncü maddesinde il özel idaresinin giderleri açÕklanÕrken (e) fÕkrasÕnda belirtildi÷i üzere ³øl genel meclisince belirlenecek ilkeler çerçevesinde köylere veya köylerin aralarÕnda kurduklarÕ birliklere yapÕlacak yardÕmlar” olarak açÕklanan ve il özel idaresi bütçelerine konulan ödeneklerden yapÕlan aktarmalardÕr. Ancak bu nitelikteki ödenek aktarÕmlarÕQÕn genel úartÕ da 5355 sayÕOÕ Kanunun 18’inci maddesi hükümleri gere÷ince KHGB’lerince il özel idaresine yatÕUÕm planÕ,

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 23 \ÕllÕk çalÕúma programÕ ve uygulama projelerinin sunulmasÕ ve buna göre proje bazÕnda ödenek aktarÕPÕ yapÕlmasÕGÕr. Bu nedenle KHGB ile yapÕlan protokollere konulan genel ifadeler ve “ihtiyaç” ve sair gerekçelerle projesi olmayan iúler için birliklere ödenek aktarÕPÕ yapmak 5355 sayÕOÕ Kanunun 18’inci maddesinin özüne aykÕUÕGÕr. BazÕ il özel idarelerinde yardÕm niteli÷inde olan bu ödenek aktarÕmlarÕ ile ilgili olarak yönetmelik bazlÕ düzenlemeler yapÕlmÕú ve yardÕmlarÕn maddenin amacÕna göre bu çerçevede verilmesi sa÷lanmÕúWÕr. Ancak Muú øl Özel ødaresinde KHGB’ne yardÕm niteli÷inde yapÕlan ödenek aktarÕmlarÕnda maddede sayÕlan úartlar dikkate alÕnmamÕúWÕr. Sonuç olarak Muú øl Özel ødaresince 2015 yÕOÕnda KHGB’ye yapÕlan aktarmalarla ilgili olarak aúD÷Õda yer alan tespitler yapÕlmÕúWÕr. A) Muúøl Özel ødaresine BakanlÕk ve di÷er merkezi yönetim kuruluúlarÕ tarafÕndan 5302 sayÕOÕ Kanunun 6’ncÕ maddesine göre kendi bütçelerinde yer alan ödeneklerden aktarÕlarak, bizzat il özel idaresince gerçekleútirilmesi gereken iúlerle ilgili olarak Muúøl Özel ødaresi bütçesine 8 finansman kodunda ödenek kaydedilen aúD÷Õdaki listede ayrÕntÕlarÕ gösterilen ödeneklerin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarÕlmasÕ. AçÕklama Tutar Hizmet BinasÕ 23.555.548,17 Yol YapÕm Giderleri 18.216.310,40 Yakacak AlÕmlarÕ 6.810.041,96 Gayrimenkul Sermaye Üretim Giderleri 2.798.407,75 øçme Suyu Tesisi YapÕm Giderleri 2.777.749,68 Mahalli idare Birliklerine 2.667.308,60 Di÷er Makine Teçhizat AlÕmlarÕ 2.437.913,24 Sosyal Tesisler 1.788.409,43 Okul BakÕm ve OnarÕPÕ Giderleri 1.318.337,05 B) Muúøl Özel ødaresi bütçesinde öngörülen köye yönelik hizmetlere iliúkin yapÕm, bakÕm ve onarÕm iúleri, bölünmüú yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 24 kanalizasyon yatÕUÕmlarÕ dÕúÕndaki hizmetler için Köylere Hizmet Götürme Birliklerine ödenek aktarÕlmasÕ. AçÕklama Tutar Hizmet BinasÕ 3.218.172,65 Gayrimenkul Sermaye Üretim Giderleri 3.055.396,55 Di÷er Hizmet BinasÕ BakÕm ve OnarÕm Giderleri 778.410,72 TaúÕt KiralamasÕ Giderleri 424.811,44 Kamu idaresi cevabÕnda; 5355 sayÕOÕ Mahalli ødare Birlikleri HakkÕnda Kanunun 18’inci maddesi 3’üncü fÕkrasÕnda; “BakanlÕklar ve di÷er merkezi idare kuruluúlarÕ ile il özel idareleri; köye yönelik hizmetlere iliúkin yapÕm, bakÕm ve onarÕm iúleri, bölünmüú yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatÕUÕmlarÕQÕ, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrÕlan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleútirebilirler. Aktarma iúlemi merkezi idare kuruluúlarÕnda ilgili bakanÕn, il özel idarelerinde valinin onayÕyla yapÕOÕr ve bu ödenekler tahsis amacÕ dÕúÕnda kullanÕlamaz. Bu takdirde iú, birli÷in tabi oldu÷u usul ve esaslara göre sonuçlandÕUÕOÕr. Köylere hizmet götürme birlikleri de bütçe imkânlarÕ ölçüsünde bu yatÕUÕmlara kendi bütçelerinden ödenek aktarabilirler. BakanlÕklar ve di÷er merkezi idare kuruluúlarÕ ile il özel idareleri tarafÕndan aktarÕlacak ödeneklerle gerçekleútirilecek yatÕUÕmlar, birli÷in hizmet ve görev alanÕ sÕQÕrlamasÕna tabi olmaksÕ]Õn yapÕlabilir” denilmektedir. 5302 sayÕOÕ Kanunun 6’ÕncÕ maddesinde; “BakanlÕklar ve di÷er merkezi idare kuruluúlarÕ; yapÕm, bakÕm ve onarÕm iúleri, devlet ve il yollarÕ, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattÕ, sa÷OÕk, e÷itim, kültür, turizm, çevre, imar, bayÕndÕrlÕk, iskân, gençlik ve spor gibi hizmetlere iliúkin yatÕUÕmlar ile bakanlÕklar ve di÷er merkezi idare kuruluúlarÕQÕn görev alanÕna giren di÷er yatÕUÕmlarÕ, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrÕlan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleútirebilir. Aktarma iúlemi ilgili bakanÕn onayÕyla yapÕOÕr ve bu ödenekler tahsis amacÕ dÕúÕnda kullanÕlamaz. øú, il özel idaresinin tabi oldu÷u usul ve esaslara göre sonuçlandÕUÕOÕr. øl özel idareleri de bütçe imkanlarÕ ölçüsünde bu yatÕUÕmlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir. Bu fÕkraya göre, bakanlÕklar ve di÷er merkezi idare kuruluúlarÕ tarafÕndan aktarÕlacak ödenekler ile gerçekleútirilecek yatÕUÕmlar, birinci fÕkrada öngörülen görev alanÕ sÕQÕrlamasÕna tabi olmaksÕ]Õn bütün il

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 25 VÕQÕrlarÕ içinde yapÕlabilir.” Denilmektedir. Madde içinde geçen aktarma iúlemi ilgili bakan onayÕyla yapÕOÕr ve bu ödenekler tahsis amaçlarÕ dÕúÕnda kullanÕlmaz. øúøl Özel ødaresinin tabi oldu÷u usul ve esaslara göre sonuçlandÕUÕOÕr. Merkezi idare kuruluúlarÕQÕn ödenekleri de özel idare bütçesiyle iliúkilendirilemeyece÷i denilmekte; AyrÕca Milli E÷itim BakanlÕ÷Õ Strateji Geliútirme BaúkanlÕ÷Õndan øl Valiliklerine gönderilen ve ekte örne÷i sunulan 11.06.2013 tarih ve 845368021325332 sayÕOÕ yazÕda da bu konuda yetki øl Valilerindedir denilmektedir. Buna Göre; 5355 SayÕOÕ Kanunun 18’inci Maddesinin son fÕkrasÕnda BakanlÕklar ve di÷er merkezi idare kuruluúlarÕ ile il özel idareleri tarafÕndan aktarÕlacak ödeneklerle gerçekleútirilecek yatÕUÕmlar, birli÷in hizmet ve görev alanÕ sÕQÕrlamasÕna tabi olmaksÕ]Õn yapÕlabilir, dendi÷inden birlik hizmet ve görev alanÕ sÕQÕrlamasÕ gözetilmemiútir. AyrÕca merkezi idare kuruluúlarÕ ödeneklerinde Vali onayÕ yeterli olup, gelen ödenekler de tahsis amacÕ do÷rultusunda harcanmÕúWÕr. Bulguda øl Özel ødare Bütçesinden KHGB’ne ödenek aktarmada farklÕ bir düzenleme daha oldu÷u belirtilmiú, buna göre de 5355 SayÕOÕ Kanunun 18’inci maddesinin S. fÕkrasÕnda øl özel idaresi bütçe gelirlerinin ne kadarÕQÕn köylere hizmet götürme birliklerine aktarÕlaca÷Õ, köylere hizmet götürme birliklerinin sunaca÷Õ yatÕUÕm plânÕ, yÕllÕk çalÕúma programÕ ve uygulama projelerine göre il genel meclisince kararlaúWÕUÕOÕr denilmektedir. øl Özel ødaresi Bütçesi ve YatÕUÕm ProgramÕ, yÕllÕk çalÕúma programÕ øl Genel Meclisinde görüúülerek karara ba÷lanmakta ve bu Meclis kararlarÕnda belirtilen iúler için ayrÕlan ödenekler KHGB’ne aktarÕlmaktadÕr. Buna göre bu aktarÕmlar da 5355 sayÕOÕ Kanunun 18’inci maddesinin 5’inci fÕkrasÕnda belirtilen øl Genel Meclis KararÕ hükmü yerine getirilmiú olmaktadÕr. Sonuç olarak Kurum görüúünde, bulgumuzda belirtilen hususlara yönelik iki temel argüman ortaya konulmaktadÕr. Öncelikle, 5355-18/3 maddesinin son cümlesinde yer alan; “BakanlÕklar ve di÷er merkezi idare kuruluúlarÕ ile il Özel idareleri tarafÕndan aktarÕlacak ödeneklerle gerçekleútirilecek yatÕUÕmlar, birli÷in hizmet ve görev alanÕ sÕQÕrlamasÕna tabi olmaksÕ]Õn yapÕlabilir” ifadesi uyarÕnca birlik hizmet ve görev alanÕ sÕQÕrlamasÕ gözetilmedi÷i belirtilmiútir. Ancak madde hükmünde sözü edilen “hizmet ve görev alanÕ sÕQÕrlamasÕ”

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 26 tamamen co÷rafi ba÷lamdaki bir sÕQÕrlamadÕr. Çünkü bulgumuzda hukuki dayanak olarak gösterdi÷imiz aynÕ maddenin ilk cümlesinde de il özel idarelerinin; ancak yapÕm, bakÕm ve onarÕm iúleri, bölünmüú yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatÕUÕmlarÕ için köylere hizmet götürme birliklerine aktarÕm yapabilecekleri belirtilmektedir. AynÕ yasa maddesinde, aynÕ paragraftaki bu düzenlemeler bir çeliúkiden kaynaklanmamaktadÕr. Özetle, maddenin ilk cümlesi yatÕUÕmlarÕn nitelikleri itibarÕyla bir VÕQÕrlama getirmekte, son cümlesinde de birliklerin hizmet ve görev alanÕ sÕQÕrlamasÕna (co÷rafi sÕQÕrlamaya) tabi olmaksÕ]Õn bu aktarÕmlarÕn yapÕlabilece÷ine vurgu yapÕlmaktadÕr. Bulgumuzda konu edilen uygunsuzluk da bir hizmet/görev alanÕ sÕQÕrlarÕ ihlali de÷il, yatÕUÕm türü itibarÕyla yasayla getirilen sÕQÕrlamanÕn ihlalidir. økinci olarak, Özel ødaresi Bütçesi ve YatÕUÕm ProgramÕ, yÕllÕk çalÕúma programÕQÕn øl Genel Meclisinde görüúülerek karara ba÷landÕ÷Õ, Meclis kararlarÕnda belirtilen iúler için ayrÕlan ödeneklerin KHGB'ne aktarÕldÕ÷Õ, dolayÕVÕyla 5355-18/5 maddesinde belirtilen hükmün yerine getirilmiú oldu÷u belirtilmektedir. Ancak, söz konusu maddede “köylere hizmet götürme birliklerinin sunaca÷Õ yatÕUÕm plânÕ, yÕllÕk çalÕúma programÕ ve uygulama projelerine göre il genel meclisince kararlaúWÕUÕOÕr.” denilmektedir. Baúka bir ifadeyle maddede øl Özel ødaresinin de÷il, KHGB’lerin hazÕrlayÕp, sunaca÷Õ yatÕUÕm plânÕ, yÕllÕk çalÕúma programÕ ve uygulama projelerinden sözü edilmektedir. Sonuç olarak, KHGB ile yapÕlan protokollere konulan genel ifadeler ile “ihtiyaç” ve sair gerekçelerle birliklere ödenek aktarÕPÕ yapmanÕn 5355 sayÕOÕ Kanunun 18’inci maddesinin özüne aykÕUÕ oldu÷u ve birliklere yapÕlan bu tarz usulsüz aktarmalarÕn ihale mevzuatÕ ve denetim dÕúÕnda kalÕnmasÕyla sonuçlandÕ÷Õ kanÕVÕndayÕz.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 27 8. EKLER Ek 1: Kamu ødaresi Mali TablolarÕ MUùøL ÖZEL øDARESø 2015 YILI BøLANÇOSU AKTøF PASøF
1 DÖNEN VARLIKLAR 98.710.276,50 3 KISA VADELø YABANCI KAYNAKLAR 4.891.062,26
10 HAZIR DEöERLER 96.057.977,64 30 KISA VADELøøÇ MALø BORÇLAR 310.668,92
102 BANKA HS. 96.057.977,64 300 BANKA KREDøLERø HS. 310.668,92
103 VERøLEN ÇEK. VE GÖN. EM. HS. (-) 0,00 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 2.833.350,16
12 FAALøYET ALACAKLARI 754.865,44 330 ALINAN DEP. VE TEM. HS. 412.229,66
120 GELøRLERDEN ALACAKLAR HS. 0,00 333 EMANETLER HS. 2.421.120,50
121 GELøR. TAK. ALACAKLAR HS. 0,00 36 ÖDENECEK DøöER YÜKÜMLÜLÜKLER 1.747.043,18
122 GELøR. TEC. VE TEH. AL. HS. 605.865,44 360 ÖDENECEK VERGø VE FONLAR HS. 796.655,34
126 VERøLEN DEP. VE TEM. HS. 149.000,00 361 ÖDENECEK SOS. GÜV. KES. HS. 866.878,13
15 STOKLAR 1.897.433,42 362 FON. Døö. KAMU AD. TAH. HS. 83.509,71
150 øLK MADDE VE MALZEME HS. 1.897.433,42 5 ÖZ KAYNAKLAR 423.020.539,55 2 DURAN VARLIKLAR 329.201.325,31 50 NET DEöER 33.807.897,02
24 MALø DURAN VARLIKLAR 3.086.905,29 500 NET DEöER HS. 33.807.897,02
240 MALø KUR. YAT. SER. HS. 3.008.355,94 51 DEöER HAREKETLERø -1.404.624,98
241 MALVE HøZ. ÜR. KUR. YAT. SER. HS. 78.549,35 511 MUHASEBE BøR. ARASI øùL. HS. 0,00
25 MADDø DURAN VARLIKLAR 302.541.845,85 519 DEöER HAREKETLERø SONUÇ HS. -1.404.624,98
250 ARAZø VE ARSALAR HS. 1.603.691,69 57 GEÇMøù YIL. OLUMLU FAAL. SON. 296.704.029,63
251 YERALTI VEYERÜSTÜ DÜZENLERø HS. 93.083.612,37 570 GEÇMøù YIL. OLUMLU FAAL. SON. HS. 296.704.029,63
252 BøNALAR HS. 170.096.330,01 58 GEÇ. YIL. OLUMSUZ FAAL. SONUÇ. -57.330.780,06
253 TESøS, MAKøNE VE CøHAZLAR HS. 7.326.444,63 580 GEÇ. YIL. OLUMSUZ FAAL. HS. (-) -57.330.780,06
254 TAùITLAR HS. 4.028.627,13 59 DÖNEM FAALøYET SONUÇLARI 151.244.017,94
255 DEMøRBAùLAR HS. 1.294.206,55 590 DÖNEM OLUMLU FAAL. SON. HS. 180.010.511,47
257 Bø5øKMøù AMORTøSMANLAR HS. (-) -5.691.360,91 591 DÖNEM OLUMSUZ FAAL. SON. HS. (-) -28.766.493,53
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HS. 30.800.294,38
29 DøöER DURAN VARLIKLAR 23.572.574,17
294 ELDEN ÇIK. STOK. VE MD. VAR. HS. 23.572.574,17
AKTøF TOPLAMI 427.911.601,81 PASøF TOPLAMI 427.911.601,81

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 28 MUùøL ÖZEL øDARESø 2015 YILI FAALøYET SONUÇLARI TABLOSU Hesap Kodu YardÕmcÕ Hesap *øDERøN TÜRÜ 2013 2014 2015 Kod.1 TL TL TL 630 1 Personel Giderleri 21.999.414,29 30.960.889,07 27.633.555,35 630 2 Sosyal Güvenlik KurumlarÕna Devlet Primi Giderleri 3.466.431,15 4.402.613,48 5.193.623,67 630 3 Mal ve Hizmet AlÕm Giderleri 14.472.514,31 23.677.871,82 23.163.360,73 630 5 Cari Transferler 0,00 0,00 55.389,97 630 4 Faiz Giderleri 14.968.097,74 10.519.289,58 8.174.169,35 630 5 Cari Transferler 600.000,00 78.240.550,29 34.929.828,61 630 7 Sermaye Transferleri 0,00 4.662.312,72 1.029.048,19 630 13 Amortisman Giderleri 4736206,9 7003197,09 9.374.847,68 630 14 ølk Madde ve Malzeme Giderleri
*øDERLER TOPLAMI 60.242.664,39 159.466.724,05 109.553.823,55
Hesap Kodu YardÕmcÕ Hesap GELø5øN TÜRÜ 2013 2014 2015 Kod.1 TL TL TL 600 1 Vergi Gelirleri 236.964,27 96.666,68 72.944,27 600 3 Teúebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 3.132.955,46 2.235.533,12 1.532.927,01 600 4 AlÕnan Ba÷Õú ve YardÕmlar ile Özel Gelirler 174.181.312,60 162.645.713,79 135.730.194,44 600 5 Di÷er Gelirler 37.183.907,37 51.098.601,21 63.057.960,97
GELøRLER TOPLAMI 214.735.139,70 216.076.514,80 200.394.026,69
FAALøYET SONUCU 154.492.475,31 56.609.790,75 90.840.203,14

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muú øl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 29 T.C. SAYIùTAY BAùKANLIöI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muú øl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 30

MUùøL ÖZEL øDARESø 2015 YILI PERFORMANS DENETøM RAPORU

ødøNDEKøLER

1. ÖZET .................................................................................................................................................... 31
2. DENETLENEN KAMU øDARESø YÖNETø0ø1øN SORUMLULUöU ........................................... 32
3. SAYIùTAYIN SORUMLULUöU ........................................................................................................ 33
4. DENETø0øN DAYANAöI, AMACI, YÖNTEMø VE KAPSAMI ...................................................... 33
5. GENEL DEöERLENDøRME .............................................................................................................. 34
6. DENETøM BULGULARI .................................................................................................................... 37

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 31

1. ÖZET Bu rapor, Muú øl Özel ødaresinin performans denetimi sonuçlarÕQÕ ve bulgularÕQÕ içermektedir. 6085 sayÕOÕ Kanunun 36 ncÕ maddesi uyarÕnca, SayÕútay “hesap verme sorumlulu÷u çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarÕQÕn ölçülmesi suretiyle gerçekleútirilen denetim” olarak tanÕmlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Muú øl Özel ødaresinin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarÕQÕn de÷erlendirmesini sa÷lamak amacÕyla kurumca oluúturulan aúD÷Õdaki sistem ve dokümanlar denetlenmiútir: x 2015-2020 dönemine ait Stratejik Plan, x 2015 yÕOÕ Performans ProgramÕ, x 2015 yÕOÕødare Faaliyet Raporu Muúøl Özel ødaresinde stratejik plan, performans programÕ ve faaliyet raporu mevzuat ve rehberlerde öngörülen sürelerde, belirlenen úablona uygun baúOÕklar altÕnda üretilmiútir.
   Ancak, stratejik plan ve performans ölçüm sisteminden beklenen faydanÕn sa÷lanabilmesi için tüm kamu kurumlarÕ gibi Muúøl Özel ødaresinin de sistem kurgusu ve mantÕ÷ÕQÕn daha iyi algÕlanmasÕna yönelik çabalarÕQÕ sürdürmesine gereksinim vardÕr. Muú øl Özel ødaresi raporlama temel gerekliliklerini önemli ölçüde yerine getirmektedir. Performans ölçümü döngüsünün sa÷OÕklÕ ve iúlevsel biçimde iúleyiúi için sistemin salt planlama aya÷Õna de÷il ölçümünün gerçekleútirilmesini sa÷layacak unsurlarÕna da odaklanÕlmasÕ ve performans bilgisinin içeri÷inin geliútirilmesi gerekmektedir. Misyon, vizyon temelinde stratejik amaçlarÕn ve bu amaçlara ulaúmayÕ sa÷layacak ölçülebilir hedeflerin belirlenmesi kadar hedeflere ne ölçüde ulaúÕldÕ÷Õna iliúkin bilginin sa÷OÕklÕ olarak toplanmasÕ ve raporlanarak de÷erlendirilmesi de sistemin iúleyiúi için hayati önemdedir. Üst yönetimin ve sistem sorumlularÕQÕn stratejik planlama döngüsünü daha iyi özümsemesi bu alanda mesafe alÕnmasÕQÕ sa÷layacaktÕr. Kurum yönetimlerinin; øúimizi ne kadar iyi yapÕyoruz? ve NasÕl daha iyi yapabiliriz? sorularÕna uygun úekilde yanÕt

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 32 verebilmeleri için performans hakkÕnda ilgili, do÷ru, ve güvenilir bilgiye süreklilik temelinde ulaúmalarÕ gerekir. PerformansÕn sistematik olarak ölçümü ve de÷erlendirilmesi sayesinde hizmetlerin daha iyi yapÕlmasÕ ve vatandaú ihtiyaçlarÕQÕn daha iyi karúÕlanabilmesinin önündeki problemlerin de daha kolay saptanmasÕ beklenir. Stratejik plan ve performans ölçümünün yasal bir zorunluluk ve amaç olarak de÷il kurumun daha aydÕnlÕk bir yolda faaliyetlerini yürütmesinde, problemlerini teúhis etmede ve çözmede destek sa÷layan bir iyi yönetim aracÕ olarak görülmesi, baúta yönetim kademesi olmak üzere tüm çalÕúanlarca anlaúÕlmasÕ ve sahiplenilmesi sistemin baúarÕVÕ için kritik önemdedir. Performans bilgisinin toplanmasÕna ve de÷erlendirilmesine yönelik süreç ve sorumlularÕ tanÕmlayan bir sistem oluúturulmasÕ da sa÷OÕklÕ sonuçlar elde etme açÕVÕndan önemli bir aúama olacaktÕr. Performans ölçümü ülkemiz kamu yönetimi için yeni bir yönetim aracÕGÕr. Bu araçtan yarar elde edilebilmesinin temel úartÕ ise baúta üst yönetim olmak üzere tüm personelin sistemin amacÕQÕ ve tüm unsurlarÕQÕ anlamasÕ, tanÕmasÕ, yararÕna inanmasÕ ve samimiyetle uygulamaya koymasÕGÕr. Aksi halde beklenen sonuçlar elde edilemeyece÷i gibi bu çerçevede yapÕlan iúler ve hazÕrlanan raporlar idareler için sadece bir maliyet unsuru olacaktÕr. Kurum yönetiminin süreci sahiplenmesi ve desteklemesi, stratejik planlama süreci dokümanlarÕ üretiminde rol alan personelin iyi niyetli çabalarÕ ve konuya iliúkin birikimleri Muú øl Özel ødaresinde performans ölçüm sisteminin sa÷OÕklÕ biçimde oluúturulmasÕ ve geliútirilmesi yolunda en önemli avantajdÕr. 2. DENETLENEN KAMU øDARESø YÖNETø0ø1øN SORUMLULUöU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayÕOÕ Kanun ve bu Kanun uyarÕnca yayÕmlanan Stratejik Plan, Performans ProgramÕ ve ødare Faaliyet RaporlarÕQÕn hazÕrlanmasÕna iliúkin yönetmelik ve kÕlavuzlara uygun olarak hazÕrlanmÕú olan performans bilgisi raporlarÕQÕn do÷ru ve güvenilir bilgi içerecek úekilde zamanÕnda SayÕútay’a sunulmasÕndan; bir bütün olarak sunulan bu raporlarÕn kamu idaresinin faaliyet ve Lúlemlerinin sonucunu tam ve do÷ru olarak yansÕtmasÕndan; kamu idaresinin amaç, hedef,

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 33 gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷undan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarÕQÕn ölçülmesine iliúkin sistemlerin amacÕna uygun olarak oluúturulmasÕndan, etkin olarak iúletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayana÷ÕQÕ oluúturan bilgi ve belgelerin denetime hazÕr hale getirilmesinden ve sunulmasÕndan sorumludur. 3. SAYIùTAYIN SORUMLULUöU SayÕútay, denetimlerinin sonucunda hazÕrladÕ÷Õ raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷unu tespit etmek, kamu idaresinin raporladÕ÷Õ performans bilgisinin güvenilirli÷ine iliúkin de÷erlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarÕQÕ ölçen sistemleri de÷erlendirmekle sorumludur. 4. DENETø0øN DAYANAöI, AMACI, YÖNTEMø VE KAPSAMI Denetimin dayana÷Õ; 5018 sayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayÕOÕ SayÕútay Kanunu, genel kabul görmüú uluslararasÕ denetim standartlarÕ ve SayÕútay ikincil mevzuatÕGÕr. Denetimin amacÕ, bütçe hakkÕQÕn gere÷i olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçlarÕ hakkÕnda TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulmasÕ, kamu idarelerinin performansÕQÕn de÷erlendirilmesi ile hesap verme sorumlulu÷u ve saydamlÕ÷Õn yerleútirilmesi ve yaygÕnlaúWÕUÕlmasÕGÕr. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunlarÕ oluúturan kayÕt ve belgelerin do÷rulu÷u ve güvenilirli÷ine iliúkin denetim kanÕWÕ elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanmasÕ ile gerçekleútirilmiútir. Bu çerçevede, Muúøl Özel ødaresi’nin yayÕmladÕ÷Õ 2015-2020 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yÕOÕ Performans ProgramÕ ve 2015 yÕOÕødare Faaliyet Raporu incelenmiútir.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 34 5. GENEL DEöERLENDøRME 2015 yÕOÕ performans denetimi kapsamÕnda Muúøl Özel ødaresi’nin yayÕmladÕ÷Õ 2015- 2020 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yÕOÕ Performans ProgramÕ ve 2015 yÕOÕødare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarÕQÕn ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadÕ÷Õ de÷erlendirilmiútir. Muúøl Özel ødaresi denetimimize esas teúkil eden performans ölçüm sürecine iliúkin dökümanlarÕ yasal süreler içinde hazÕrlamÕúWÕr. Sürecin daha sa÷OÕklÕ iúleyiúine katkÕ vermek amacÕyla, kritik önemdeki bazÕ de÷erlendirmelerimiz aúD÷Õda yer belirtilmiútir. ƒ Muú øl Özel ødaresi performans ölçüm sisteminin en önemli zaafÕ sistem oÕktÕlarÕQÕn (stratejik plan, performans programÕ, faaliyet raporu) eklektik biçimde, birbirileriyle yapÕsal ba÷larÕ kavranmadan ve iliúkilendirilmeden üretilmesidir. Performans ölçüm sistemi; stratejik amaçlar ile bu amaçlara ulaúmayÕ sa÷layacak somut, ölçülebilir hedeflerin belirlenmesi, hedeflerden ölçülebilir olmayanlar için ise bu hedeflere ne denli ulaúÕlabildi÷inin de÷erlendirilmesine yardÕmcÕ olacak ölçütlerin (performans göstergelerinin) geliútirilmesi, yÕl sonunda bu ölçütlere dayalÕ olarak performans ölçüm ve de÷erlendirmesi yapÕlmasÕ üzerine kuruludur. Faaliyet raporunun temel iúlevi performans programÕnda yer alan hedeflere ne ölçüde ulaúÕlabildi÷i ve sapmalarÕn nedenlerine iliúkin de÷erlendirmelerin ortaya konulmasÕGÕr. Oysa Faaliyet Raporu bu yaklaúÕm dÕúÕnda ve hedeflerin gerçekleúmelerine iliúkin bilgiyi içermeksizin, 2015 yÕOÕnda gerçekleútirilen faaliyetlerin sergilendi÷i bir doküman olarak üretilmiútir. BaúarÕlmak istenen seviye ile, hedef ile ba÷Õ kurulmayan/kurulamayan faaliyetler “kurumun bir yÕlda yürüttü÷ü bazÕ faaliyetlerin ilan edilmesi” türünden bir úeffaflÕ÷a hizmet etse de performans ölçümü anlamÕnda bir de÷er ifade etmeyecektir. UlaúWÕ÷ÕPÕz seviyenin baúarÕVÕQÕ ulaúmamÕz gereken seviye bilindi÷i takdirde de÷erlendirebilece÷imiz ve baúarÕm eksikliklerinin/açÕklarÕQÕn analizi yoluyla sa÷lanan geri bildirimlerden yararlanarak problemlerimizi çözebilece÷imiz açÕktÕr. ƒ Kurum ve birim bazÕnda iki ayrÕ amaç-hedef seti oluúturulmasÕndan kaynaklanan çok sayÕdaki amaç ve hedef, planÕn stratejik olma niteli÷iyle ba÷daúmamaktadÕr.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 35 Stratejik planda kurum ve birim bazÕnda toplam 36 stratejik amaç ve 49 hedef belirlenmiútir. Stratejik planlamanÕn en belirgin özelli÷i bir öncelikler rejimi olmasÕGÕr. Bu nitelik stratejik planlamayÕ planlamadan farklÕlaúWÕran temel ayraçtÕr. Stratejik planlamanÕn özü bir kurumda gerçekleútirilen her faaliyetin, her iúin de÷il orta vadede ulaúÕlmak istenen duruma varÕlmasÕQÕ sa÷layacak stratejik atÕOÕmlarÕn planlanmasÕGÕr. Kurum misyon ve vizyonunun tanÕmlanmasÕndan sonra kuruma iliúkin bir durum analizinin gerçekleútirilmesi, mevcut durumdan haraketle vizyonda çizilen resme ulaúÕlabilmesini sa÷layacak stratejik öneme haiz amaçlarÕn ortaya konulmasÕ gerekmektedir. ùüphesiz kurumlarÕn, birimlerin, personelin tüm faaliyetleri, iúleri önemlidir ve tümü planlanmalÕGÕr. Tüm iúlerin bir plan dahilinde yürütülmesi gerekli ve do÷ru olmakla birlikte
stratejik planlama ve performans ölçümü konusunu açÕklamaktan uzaktÕr. Çok fazla sayÕda, her faaliyeti kapsayan amaçlar; baúarÕlabilme, odaklanma, toplanacak performans bilgisinin ölçüm ve de÷erlendirilebilmesi açÕVÕndan sorunludur ve performans ölçümünü olanaksÕz de÷ilse bile yararsÕz kÕlar. AyrÕca, her faaliyeti, amacÕ stratejik olarak nitelemek sonuç itibarÕyla hiçbir önceliklendirmenin olmayÕúÕyla aynÕ sonucu do÷urmakta ve planlamanÕn “stratejik” niteli÷ini tümüyle anlamsÕz kÕlmaktadÕr. Çok sayÕda amaç ve hedefi içeren bir ölçüm sistemi fayda-maliyet iliúkisi yönüyle de uygun de÷ildir. Stratejik planlama-performans ölçüm süreci kendi baúÕna amaç olmayÕp daha iyi yönetmenin araçlarÕGÕr. Çok sayÕda amaç ve hedef, gösterge belirleme, bunlarÕn gere÷i olan verileri toplama ve bu verilerin analizi çok fazla iúgücü ve zaman gerektiren faaliyetlerdir. KurumlarÕn misyonlarÕQÕn gere÷i olarak baúarmalarÕ gereken asli iúleri, faaliyetleri yanÕnda salt faaliyetlerinin baúarÕPÕQÕ ölçmek, faaliyetlerini daha bilinçli yönetmek için çok fazla karmaúÕk bir sistem oluúturmalarÕQÕn bu sistemden elde edilecek faydayÕ aúan maliyetler getirece÷i de açÕktÕr. ƒ Stratejik planlama-Performans ProgramÕ-Bütçe iliúkisinin sa÷OÕklÕ biçimde kurulmasÕ sistemin önemli unsurlarÕndan biridir. Stratejik planlama sürecinin önemli bir aya÷Õ da maliyetlendirme konusudur. Planlama ve bütçeleme süreçlerinin uyumlu ve dengeli biçimde yürütülmesi hem planlamanÕn hem de bütçenin daha rasyonel biçimde oluúturulmasÕQÕ sa÷layacaktÕr. Stratejik plan ve performans programlarÕQÕn hazÕrlanÕp daha sonra total bütçe rakamlarÕQÕn faaliyet alanlarÕna yine

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 36 faaliyetler bazÕnda ayrÕúWÕUÕlmadan iliúkilendirilmesinin ne stratejik planlama sürecine ne de sa÷OÕklÕ bir bütçe yapÕm sürecine katkÕVÕ bulunmayaca÷Õ açÕktÕr. Bu nedenle daha stratejik plan aúamasÕnda plan dönemini kapsayan toplam tahmini maliyetlerin hedef bazÕnda belirlenmesi gerekmektedir. Bu belirlemeler çok yÕllÕ bütçelemede bir girdi unsuru olarak ele alÕQÕp bütçe sürecine yansÕyacak, øl Genel Meclisince uygun görülmeyen maliyetler ve stratejik tercihler stratejik plan yapÕPÕ sÕrasÕnda revize edilebilecektir. Bu karúÕOÕklÕ geri bildirimler, vatandaú temsilcileri olarak kaynak/yetki kullanma yetkisi devreden Meclis’in bu dokümanlara iradesini paralel bir úekilde yansÕtabilmesini sa÷layacaktÕr. Bu etkileúim çerçevesinde gözden kaçÕUÕlmamasÕ gereken husus stratejik plan-bütçe iliúkisi içerisinde asli belirleyici rolün stratejik plana ait oldu÷u gerçe÷idir. “Kamu ødareleri øçin Stratejik Planlama KÕlavuzu” 2. Bölümünde de belirtildi÷i üzere stratejik planlama ve performans programÕ süreci sadece bütçeye dönük de÷ildir. Stratejik planlama sürecinde kaynak kÕVÕtlarÕ dikkate alÕnmakla beraber, yÕllÕk bütçe ve kaynak taleplerinin stratejik planlarÕ úekillendirmemesi; stratejik planÕn, bütçeyi yönlendirmesi gerekir. Performans programlarÕQÕn hazÕrlanmasÕda da bu defa stratejik plan saptamalarÕna uygun olarak ilgili yÕl performans hedefleri plan dönemine da÷ÕWÕlacak, yÕllÕk bütçe çalÕúmalarÕ ile de hedef-kaynak ba÷lantÕVÕ kurulacaktÕr.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 37 6. DENETøM BULGULARI A. Stratejik PlanÕn De÷erlendirilmesine øliúkin Bulgular BULGU 1: BazÕ hedefler için belirlenen performans göstergesi sadece çÕktÕ odaklÕGÕr ve hedefe ulaúÕOÕp ulaúÕlmadÕ÷ÕQÕ ölçme yetisine sahip de÷ildir. Stratejik Hedef 6.1 ile bu hedefe iliúkin belirlenen faaliyet ve performans göstergesi úu úekildedir: “Stratejik Hedef 6.1 Yerel ve sosyal ihtiyaçlara uygun ça÷daú standartlarda özellikle NÕrsal alanlardaki kentsel geliúme göz önünde bulundurularak yeni imar ve kentsel iyileútirme sistemlerinin kurulmasÕQÕ sa÷lamak. Faaliyetler øúin Baúlama ve BitiúTarihleri YaklaúÕk Maliyetler (TL) Faaliyet 6.1.1: Köy geliúme alanÕ ve iç iskân çalÕúmasÕ yapÕlarak, mera ve tarÕm arazilerinin iúgalinin önüne geçilmesi, köylerimizin modern bir yapÕya kavuúturulmasÕ ve mücavir alan dÕúÕndaki yerleúkelerin de planlÕ ve dengeli olmasÕQÕn sa÷lanmasÕ. 2015 – 2020 Faaliyet 6.1.2: Çevre düzeni planÕna uygun olarak, köy yerleúim yerlerinin imar ve vaziyet planlarÕQÕn hazÕrlanmasÕ. 2015 - 2020 Faaliyet 6.1.3 : øl genelinde mekansal geliúmeyi yönlendirecek, yaúam kalitesini yükseltecek üst ve alt ölçekli planlar yapÕlmasÕ. 2015 - 2020 Faaliyet 6.1.4: Da÷ÕQÕk ve kaçak yapÕlaúmayÕ önlemek için tip konut projeleri üretilerek, köy yerleúik alanlarÕnda uygulanmasÕna özen gösterilmesi. 2015 - 2020 Performans Göstergeleri: YapÕlan imar planÕ sayÕVÕ” Hedef ve hedefe yönelik olarak tasarlanan faaliyetler göz önüne alÕndÕ÷Õnda, sadece yapÕlan plan sayÕVÕna iliúkin performans bilgisinin hedefe ulaúÕPÕ de÷erlendirmek için yeterli olamayaca÷Õ açÕktÕr. Tasarlanan imar planlarÕQÕn gerçekleútirilmesi, bu planlar ile ulaúÕlmak istenilen sonuçlar elde edilebildi÷i oranda bir anlam ifade edecektir. Hedef ve faaliyetler incelendi÷inde ne tür sonuçlar elde edilmek istendi÷i de görülmektedir. (Yerel ve sosyal

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 38 ihtiyaçlara uygun, ça÷daú standartlarda, özellikle kÕrsal alanlardaki kentsel geliúmeyi göz önünde bulunduran, mera ve tarÕm arazilerinin iúgalinin önüne geçilmesini sa÷layan, da÷ÕQÕk ve kaçak yapÕlaúmayÕ önleyen) ømar planlarÕQÕn amaç de÷il bu amaçlara yönelik birer araç oldu÷u gerçe÷inden haraketle sadece çÕktÕ\Õ de÷il elde edilmek istenen sonuçlarÕ ölçmeye yarayan performans göstergelerinden de yararlanÕlmasÕ performans ölçümünden elde edilecek faydayÕ geliútirecektir. Kamu idaresi cevabÕnda; "Stratejik Plan, Performans Program ve ødarenin YÕllÕk Faaliyet RaporlarÕna iliúkin yapÕlan denetim sonucu varÕlan bulgular ve de÷erlendirmeler incelenmiútir. Bundan sonraki dönemde yapÕlacak Stratejik Plan, Performans Program ve <ÕllÕk Faaliyet RaporlarÕ bu hususlar dikkate alÕnarak yapÕlacaktÕr" denilmektedir. Sonuç olarak Raporumuzda belirtilen ve kurum yetkilileriyle mutabÕk kalÕnan hususlarÕn uygulamasÕ gelecek planlama dönemlerinde izlenecektir. BULGU 2: BazÕ Performans göstergeleri ölçme yetene÷ine sahip de÷ildir. Performans ölçümü, stratejik amaçlarÕ gerçekleútirmek için belirlenen hedeflerin somut ve ölçülebilir olmasÕ, bu mümkün olmadÕ÷Õnda ise hedefe ulaúÕOÕp ulaúÕlmadÕ÷ÕQÕ de÷erlendirmeye yardÕmcÕ olacak performans göstergelerinin belirlenmesi gerekmektedir. Aksi halde hedeflere ne ölçüde ulaúÕlabildi÷ine iliúkin bir de÷erlendirme yapmak mümkün olamayacaktÕr. Muú Özel ødaresi Stratejik PlanÕnda ölçülebilir nitelikte olmayan hedefler için performans göstergesi belirlenmiú ise de bu göstergelerden bazÕlarÕ somut ve ölçücü karakterde olmadÕ÷Õndan performans ölçümüne katkÕda bulunmasÕ söz konusu olamayacaktÕr. Ör: 4.1 No’lu Stratejik hedef, “RuhsatsÕz iúyerlerinin çalÕúmasÕQÕ önlemek, halkÕPÕ]Õn sa÷OÕ÷ÕQÕn ve huzurunun korunmasÕ için etkin denetim çalÕúmalarÕQÕn yapÕlmasÕ ve úikayetlerin asgari düzeye indirilmesi” somut ve ölçülebilir bir hedef olmadÕ÷Õ gibi bu hedef için performans göstergesi olarak belirlenen “denetimin yaygÕnlaúWÕUÕlmasÕ” yine soyut niteliktedir ve belirlenen hedefe ulaúÕOÕp ulaúÕlmadÕ÷Õ hakkÕnda bir de÷erlendirme yapmaya olanak tanÕmayacaktÕr.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 39 Kamu idaresi cevabÕnda; "Stratejik Plan, Performans Program ve ødarenin YÕllÕk Faaliyet RaporlarÕna iliúkin yapÕlan denetim sonucu varÕlan bulgular ve de÷erlendirmeler incelenmiútir. Bundan sonraki dönemde yapÕlacak Stratejik Plan, Performans Program ve <ÕllÕk Faaliyet RaporlarÕ bu hususlar dikkate alÕnarak yapÕlacaktÕr" denilmektedir. Sonuç olarak Raporumuzda belirtilen ve kurum yetkilileriyle mutabÕk kalÕnan hususlarÕn uygulamasÕ gelecek planlama dönemlerinde izlenecektir. BULGU 3: Stratejik Planda hedeflerle yönelik bir maliyetlendirme yapÕlmadÕ÷Õndan planÕn kaynak ihtiyacÕQÕn tahminine iliúkin bölümü stratejik plan-performans programÕ-bütçe arasÕnda olmasÕ gereken ba÷lantÕya hizmet edecek nitelikte de÷ildir. Stratejik planÕn “faaliyetler” bölümünde “yaklaúÕk maliyetler” baúOÕ÷Õ altÕnda bir sütun açÕlmÕú; ancak aúD÷Õda görüldü÷ü üzere maliyet bilgilerinin yer alaca÷Õ alan ya boú EÕrakÕlmÕú yada “yasal birim fiyatlar” ibaresine yer verilmiútir. Faaliyetler øúin Baúlama ve Bitiú Tarihleri YaklaúÕk Maliyetler (TL) Faaliyet 1.2.1: øçme suyu yeterli olan 15 köye kanalizasyon úebekesi yapÕlmasÕ. 01-01-2015 31-12-2020 Yasal Birim Fiyatlar Faaliyet 1.2.2: øçme suyu yeterli olan 5 köye kanalizasyon úebekesi onarÕmlarÕQÕn yapÕlmasÕ. (Do÷al arÕtma tesislerinin yapÕlmasÕ) 01-01-2015 31-12-2020 Performans Göstergeleri: Fiziki gerçekleúme performans göstergesidir. Her yÕOÕ için: Uygulama Ad. / 3 Adet yapÕm ve 1 adet onarÕm “Yasal birim fiyatlar” ibaresinin ilgili hedefin gerçekleútirilmesi için yürütülmesi gereken faaliyetlerin maliyetine iliúkin bir fikir veremeyece÷i açÕktÕr. DolayÕVÕyla kaynak tahsisi yapma yetkisi bulunan øl Genel Meclisinin gerçekleútirilmesi tasarlanan faaliyet ve bu faaliyetlerin yürütümü sonucunda ulaúÕlaca÷Õ varsayÕlan hedefle ilgili bir maliyet bilgisi olmaksÕ]Õn sa÷OÕklÕ bir tercih yada öncelik belirlemesi de mümkün olamayacaktÕr. Stratejik planda yer alan stratejik amaçlarÕn gerçekleútirilmesine hizmet edecek hedefler belirlendikten sonra bu hedeflere ulaúÕlmasÕna yönelik somut faaliyetler belirlenmesi, bu faaliyetlerin de (en azÕndan mümkün ve anlamlÕ olanlarÕ için) tahmini maliyetleri

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 40 hesaplanarak beú yÕllÕk toplam tahmini maliyet olarak stratejik planda, yÕllÕk dilimlerine de performans programÕnda yer verilmesi gerekmektedir. Bu uygulamanÕn amacÕ, bütçe/çok yÕllÕ bütçeler ile stratejik plan ve performans programÕ arasÕnda reel bir iliúki kurulmasÕ ve bu yolla bir yandan daha gerçekçi bir bütçe yapÕm sürecinin desteklenmesi, di÷er yandan maliyet unsurlarÕ planlanmÕú ve kabul edilmiú gerçekçi stratejiler oluúturulmasÕ, kayna÷Õ olmayan faaliyetlerin, dolayÕVÕyla gerçekleúmesi mümkün olmayan hedeflerin programda yer almasÕQÕn önlenmesidir. Muú øl Özel ødaresinde bu çerçevede bir tahmini maliyetlendirme çalÕúmasÕ yapÕlmadÕ÷Õndan stratejik plan-performans programÕ-bütçe arasÕndaki finansman ba÷ÕQÕn ve etkileúimin sa÷lanmasÕ mümkün olamamÕúWÕr. Kamu idaresi cevabÕnda; "Stratejik Plan, Performans Program ve ødarenin YÕllÕk Faaliyet RaporlarÕna iliúkin yapÕlan denetim sonucu varÕlan bulgular ve de÷erlendirmeler incelenmiútir. Bundan sonraki dönemde yapÕlacak Stratejik Plan, Performans Program ve <ÕllÕk Faaliyet RaporlarÕ bu hususlar dikkate alÕnarak yapÕlacaktÕr" denilmektedir. Sonuç olarak Raporumuzda belirtilen ve kurum yetkilileriyle mutabÕk kalÕnan hususlarÕn uygulamasÕ gelecek planlama dönemlerinde izlenecektir. BULGU 4: Stratejik planda iki ayrÕ amaç-hedef-gösterge –faaliyet seti yer almasÕ karÕúÕklÕ÷a neden olabilecek, gereksiz bir uygulama olmasÕQÕn yanÕnda performans ölçüm sisteminin temel gerçeklikleriyle de ba÷daúmamaktadÕr. Muúøl Özel ødaresi 2015-2020 Stratejik PlanÕnda birisi kurumsal 6 stratejik amaç ve 8 hedeften di÷eri ise birim bazÕnda belirlenmiú 30 amaç ve 41 hedeften oluúan iki ayrÕ ölçüm seti belirlenmiútir. Stratejik planÕn oluúturulmasÕnda kurumun tüm birimlerince yürütülen faaliyetlerin gözden geçirilerek misyon ve vizyon temelinde bir önceliklendirme yapÕlmasÕ, buna yönelik Lú kalemlerinin ve süreç haritalarÕQÕn çÕkarÕlmasÕ do÷aldÕr. Ancak bu ve benzeri nitelikteki çalÕúmalar ve de÷erlendirmeler sonucu kurumun vizyonda ifade edilen noktaya ulaúmasÕQÕ sa÷layacak birkaç öncelikli alan (stratejik alanlar) belirlenecek ve ölçüm seti oluúturulmaya baúlanacaktÕr. Baúka bir ifadeyle, birimlerin görev alanlarÕ çerçevesinde yürüttükleri faaliyetlere iliúkin belirlemelerden stratejik amaç ve hedeflerin belirlenmesi çalÕúmalarÕnda yararlanÕlmakla birlikte, altlÕk niteli÷indeki bu çalÕúmalarÕ stratejik planÕn bir parçasÕ haline

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 41 getirmek yada bu izlenimi verecek úekilde stratejik plan dokümanÕna dahil etmek performans ölçüm sisteminin iúleyiú ve gerçeklikleriyle ba÷daúmamaktadÕr. ùayet, kurum ve birim bazÕnda iki ayrÕ amaç-hedef seti hazÕrlamanÕn gerekçesi 5018 sayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu 41. Maddesinde yer alan; “Üst yöneticiler ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkililerince, hesap verme sorumlulu÷u çerçevesinde, her yÕl faaliyet raporu hazÕrlanÕr. Üst yönetici, harcama yetkilileri tarafÕndan hazÕrlanan birim faaliyet raporlarÕQÕ esas alarak, idaresinin faaliyet sonuçlarÕQÕ gösteren idare faaliyet raporunu düzenleyerek kamuoyuna açÕklar.” Hükmünün gere÷ini yerine getirmek ise bu isabetli bir yaklaúÕm olmayacaktÕr ve muhtemelen madde hükmündeki mu÷lak ifadeden kaynaklanmaktadÕr. YukarÕda da belirtti÷imiz üzere 41. Maddede de idare/kurum faaliyet raporu hazÕrlanmasÕnda birim ölçe÷indeki çÕktÕlardan haraket edilmesi gere÷i vurgulanmaktadÕr. Gerek stratejik planÕn oluúturulmasÕ gerekse faaliyet raporlarÕQÕn düzenlenmesi aúamasÕnda birim ölçe÷ini baúlangÕç noktasÕ olarak ele almak; performans ölçüm sürecini yukarÕdan aúD÷Õya de÷il aúD÷Õdan yukarÕya bir perspektifle yapÕlandÕrmanÕn ve performans bilgisinin bu bilgiyi üreten noktalardan toplanmasÕQÕn bir gere÷i/sonucudur ve sistemin tüm personel tarafÕndan sahiplenilmesi için de kritik önemdedir. Bu hususlarÕn dÕúÕnda, birim bazlÕ amaç-hedef seti oluúturma uygulamasÕ (yada çok fazla sayÕda amaç-hedef-gösterge belirlenmesi) performans ölçümünü olanaksÕz de÷ilse de son derece verimsiz kÕlmaktadÕr. 30 stratejik amaç ve 41 hedefe iliúkin performans bilgisinin sa÷OÕklÕ bir úekilde toplanmasÕ, izlenmesi, analiz edilmesinin getirece÷i iú yükünün sistemden beklenen yararÕn çok üzerinde bir maliyet oluúturaca÷Õ açÕktÕr. Performans ölçüm sistemini oluúturan stratejik planlama döngüsü, performans yönetiminin temel taúÕ olmakla birlikte sonuç itibarÕyla kurumlarÕn asli faaliyeti, var oluú nedeni de÷il daha iyi yönetilmesine yönelik araçlardan birisidir. Bu itibarla iyi yönetim araç ve sistemlerinin kendilerinden beklenen yararlarÕ aúan maliyetler oluúturmamasÕ, kurumun asli faaliyetlerin yanÕnda performans bilgisinin bir nevi yan çÕktÕ olarak üretilebilmesi gerekmektedir. Kurumda yürütülen temel ve destek tüm faaliyetleri kapsayan bu kadar çok amaç ve hedef belirlemek stratejik planlama gerçekli÷iyle de çeliúmektedir. Stratejik planlama bir öncelikler rejimidir. Kurumu vizyonda ifade edilen konuma ulaúWÕraca÷Õna inanÕlan sÕçrama alanlarÕ stratejik amaç ve hedeflerimiz olacaktÕr. Kurumun tüm faaliyetlerini bir hedef haline getirmek gerçekte bir önceli÷imizin olmadÕ÷Õ anlamÕndadÕr ve bu tarz bir planlama stratejik planlama de÷il sadece planlamadÕr.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 42 Kurumda yürütülen her iúi bir stratejik hedefle ilintilendiren bu zorlama çabalar stratejik hedef olarak ifade edilmesi mümkün olmayacak rutin bazÕ iúlerin de “stratejik hedef” olarak belirlenmesi sonucunu do÷urmuútur. (Örne÷in; Stratejik Hedef 9.1: Seçilen øl Genel Meclis üyelerinin görevlerine baúlamalarÕ için gerekli iúlemleri yapmak. Stratejik Hedef 9.2 : øl Genel Meclisi KararlarÕ.Stratejik Hedef 9.3: øl Genel Meclis Ödeneklerinin Ödenmesi) Her birimin çok sayÕda stratejik amaç-hedef belirlemeye dönük çabalarÕ bazÕ BakanlÕklarÕn stratejik amaç ve hedeflerinin suni biçimde øl Özel ødaresinin stratejik planÕna dahil edilmesine ve kurumun insiyatifinde olmayan, kaynak, yetki ve sorumluluk sahibi olmadÕ÷Õ alanlar için stratejik amaç-hedef-gösterge belirlemesine yol açmÕúWÕr. (Örne÷in, Stratejik Hedef 28.1: “Sa÷OÕk hizmet sunumunda insan odaklÕ yaklaúÕPÕ temel alarak bedensel, zihinsel, sosyal ya da ekonomik úartlarÕ nedeniyle özel ihtiyacÕ olan kiúilere öncelik vermek”, Stratejik Hedef 26.1: Sa÷OÕklÕ hayat programlarÕna tüm halkÕPÕ]Õn eriúimini sa÷lamak, 26 no’lu stratejik hedefe iliúkin performans göstergeleri ise; “Anne ve Çocuk ölümlerini en aza indirmek; øl Afet Acil PlanÕ oluúturmak; BulaúÕFÕ hastalÕklardan ölüm oranÕQÕ azaltmak; BulaúÕFÕ olamayan hastalÕklardan ölüm oranÕQÕ azaltmak; Sigara içmeyenlerin oranÕQÕ yükseltmek; Sa÷OÕklÕ ortamda yaúayanlarÕn sayÕVÕQÕ artÕrmak; Meslek hastalÕklardan kaynaklanan ölüm oranÕ” olarak belirlenmiútir) Bu hedef ve stratejileri belirlemek, bu standarda kaç yÕlda hangi faaliyetlerle ulaúÕlaca÷ÕQÕ planlamak, hedef gerçekleúmelerine iliúkin performans bilgisini toplamak ve de÷erlendirmek, yÕl içinde elde edilen performans bilgisi ÕúÕ÷Õnda gereken önlemleri almak tamamen ilgili BakanlÕ÷Õn sorumlulu÷undadÕr. øl Özel ødaresi, ne uzmanlÕk, ne görev alanÕ, nede yetki yönüyle bu belirlemeleri yapma konumunda de÷ildir. BakanlÕklarÕn transfer etti÷i ödenekleri kullanma, ihaleleri yapma, yapÕm sürecinin kontrollü÷ü sa÷OÕk alanÕna iliúkin standart ve hedefler belirlemeyi gerektirmemektedir. E÷itim, sa÷OÕk, emniyet, kültür politika, amaç, hedef ve stratejilerini belirlemek øl Özel ødarelerin konusu olmadÕ÷Õ gibi bu çerçevede elde edilen baúarÕ ve baúarÕVÕzlÕklarÕn sorumlusu da de÷illerdir. Kuruluúlar için strateji çerçevesi misyon tanÕmlamalarÕ olarak görülmeli, øl Özel ødaresinin oldu÷u gibi øl Genel ødaresi üst yöneticisinin de Vali olmasÕ misyon kargaúasÕna neden olmamalÕGÕr. Kamu idaresi cevabÕnda; "Stratejik Plan, Performans Program ve ødarenin YÕllÕk Faaliyet RaporlarÕna iliúkin yapÕlan denetim sonucu varÕlan bulgular ve de÷erlendirmeler

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 43 incelenmiútir. Bundan sonraki dönemde yapÕlacak Stratejik Plan, Performans Program ve <ÕllÕk Faaliyet RaporlarÕ bu hususlar dikkate alÕnarak yapÕlacaktÕr" denilmektedir. Sonuç olarak Raporumuzda belirtilen ve kurum yetkilileriyle mutabÕk kalÕnan hususlarÕn uygulamasÕ gelecek planlama dönemlerinde izlenecektir. BULGU 5: Tüm øl Özel ødarelereleri için rutin sayÕlabilecek ve hedef niteli÷i taúÕmayan bazÕ faaliyetler stratejik hedef olarak belirlenmiútir. Muú øl Özel ødaresi 2015-2020 Stratejik PlanÕnda Stratejik Amaç 5: “ødare kaynaklarÕQÕ etkili, verimli kullanarak yatÕUÕmlarÕn gerçekleútirilmek.” Stratejik Hedef 5.1 ise; “Muú'ta genel bütçeye dahil kuruluúlar ve øl Özel ødaresine ait bina ve tesislerin yatÕUÕm programÕ dahilindeki, proje ve yaklaúÕk maliyetlerini hazÕrlamak, bunlarÕ onaylamak veya onaylanmasÕQÕ sa÷lamak, talep halinde inúaatlarÕQÕ yapmak veya yaptÕrmak.” úeklinde belirlenmiú, bu kapsamda gerçekleútirilecek faaliyetler ve performans göstergesi ise; olarak gösterilmiútir. Faaliyetler øúin Baúlama ve Bitiú Tarihleri YaklaúÕk Maliyetler (TL) Faaliyet 5.1.1: Kendisine tahsis edilen ödene÷i etkili bir úekilde kullanmak suretiyle kamu kurum ve kuruluúlarÕQÕn belirledi÷i yapÕm hedeflerinin gerçekleútirilmesi. 2015 - 2020 Faaliyet 5.1.2: YatÕUÕmlara ait ihale öncesinde arazi ve proje çalÕúmalarÕQÕn tamamlanmasÕ 2015 - 2020 Faaliyet 5.1.3: Muúøl Özel ødaresi bünyesinde kültür varlÕklarÕQÕn korunmasÕna yönelik rölöve, restorasyon projelerini tamamlayacak bürolarÕPÕ]Õn oluúumunun sa÷lanmasÕ. 2015 - 2020 Performans Göstergeleri: Faaliyetlerin gerçekleúme oranÕ

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 44 YatÕUÕmlarÕn gerçekleútirilmesini verimlilik ve etkinlik ilkeleri çerçevesinde sa÷lamak, Muú Özel ødaresi için, kurumun vizyonu ba÷lamÕnda stratejik bir amaç olarak görülüyor ise bu stratejik amaca hangi hedefler yoluyla ulaúÕlabilece÷inin belirlenmesi gerekecektir. Oysa, stratejik hedef olarak saptanan; “yatÕUÕm programÕ dahilindeki, proje ve yaklaúÕk maliyetlerini hazÕrlamak, bunlarÕ onaylamak veya onaylanmasÕQÕ sa÷lamak, talep halinde inúaatlarÕQÕ yapmak veya yaptÕrmak” ve de stratejik hedefi gerçekleútirmek için yapÕlaca÷Õ belirtilen faaliyetler yatÕUÕmlarÕn verimlili÷i veya etkinli÷i ile ba÷lantÕOÕ olmayan yapÕm iúlerine iliúkin zorunlu süreçlerdir. Muú Özel ødaresi ihale öncesi, ihale ve sonrasÕ yapÕm aúamalarÕndaki iúlerin daha verimli ve etkin yürütülmesini kurum vizyonunu gerçekleútirme yolundaki stratejik adÕmlardan ve kurumun öncelikli meselelerinden birisi olarak görüyor ise bu amaca ulaúmasÕQÕ sa÷layacak somut hedefleri ve bu hedeflere ulaúmak için yürütece÷i faaliyetleri belirlemelidir. Kamu idaresi cevabÕnda; "Stratejik Plan, Performans Program ve ødarenin YÕllÕk Faaliyet RaporlarÕna iliúkin yapÕlan denetim sonucu varÕlan bulgular ve de÷erlendirmeler incelenmiútir. Bundan sonraki dönemde yapÕlacak Stratejik Plan, Performans Program ve <ÕllÕk Faaliyet RaporlarÕ bu hususlar dikkate alÕnarak yapÕlacaktÕr" denilmektedir. Sonuç olarak Raporumuzda belirtilen ve kurum yetkilileriyle mutabÕk kalÕnan hususlarÕn uygulamasÕ gelecek planlama dönemlerinde izlenecektir. B. Performans ProgramÕQÕn De÷erlendirilmesine øliúkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiútir. C. Faaliyet Raporunun De÷erlendirilmesine øliúkin Bulgular BULGU 6: Faaliyet Raporu, stratejik amaç ve hedeflere ne ölçüde ulaúÕldÕ÷ÕQÕ gösteren bir yapÕda kurgulanmadÕ÷Õndan performans ölçüm sisteminin bir unsuru olma niteli÷ine sahip de÷ildir.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 45 Muú øl Özel ødaresi Faaliyet Raporu bir önceki yÕl içerisinde kurumun tüm faaliyetlerini birimler itibarÕyla oldukça ayrÕntÕOÕ ve tatminkar biçimde sergilemektedir. Ancak Faaliyet Raporunda yer alan bilgiler Stratejik Plan ve Performans ProgramÕnda yer alan amaç- hedef-gösterge sistemati÷i çerçevesinde de÷il “yapÕlan iúlerin dökümünü yapma” anlayÕúÕ ile yapÕlandÕUÕldÕ÷Õndan, Faaliyet Raporunda, Muúøl Özel ødaresinin 2015 yÕOÕnda “neler yaptÕ÷Õ” baúarÕOÕ biçimde gösterilebilmiú ise de neler yapmayÕ hedefler iken nelerin yapÕlabildi÷i ve nedenleri görülememektedir. Oysa, bu ba÷lamda elde edilecek veriler ve yapÕlacak de÷erlendirmeler hedeflere ulaúma yolundaki problemlerin teúhisi ve çözüm yollarÕ için son derece önemlidir. ølgili yÕl hedeflerine ne ölçüde ulaúÕldÕ÷ÕQÕn ortaya konulmasÕQÕ sa÷layan ve performans ölçüt yada göstergeleri temelinde elde edilen performans bilgisine dayalÕ de÷erlendirmelere, sapma nedenlerine dayalÕ analizlere yer vermeyen bir faaliyet raporunun performans ölçüm sisteminin bir dokümanÕ olma niteli÷ine haiz bulunmadÕ÷Õ açÕktÕr. Kamu idaresi cevabÕnda; "Stratejik Plan, Performans Program ve ødarenin YÕllÕk Faaliyet RaporlarÕna iliúkin yapÕlan denetim sonucu varÕlan bulgular ve de÷erlendirmeler incelenmiútir. Bundan sonraki dönemde yapÕlacak Stratejik Plan, Performans Program ve <ÕllÕk Faaliyet RaporlarÕ bu hususlar dikkate alÕnarak yapÕlacaktÕr" denilmektedir. Sonuç olarak Raporumuzda belirtilen ve kurum yetkilileriyle mutabÕk kalÕnan hususlarÕn uygulamasÕ gelecek planlama dönemlerinde izlenecektir. D. Faaliyet SonuçlarÕQÕn Ölçülmesi ve De÷erlendirilmesine øliúkin Bulgular BULGU 7: Performans ölçüm sisteminin sa÷OÕklÕ ve güvenilir biçimde inúasÕna yönelik veri kayÕt sistemi oluúturulmamÕúWÕr. Performans ölçümünü gerçekleútirmek, hedeflere ulaúma düzeyinin ve sapma gerekçelerinin anlaúÕlmasÕQÕ mümkün kÕlacak performans bilgisinin sistematik olarak toplanmasÕQÕ ve analizini gerektirmektedir. Bu süreçlerin sa÷OÕklÕ iúleyiúi ise ancak, önceden belirlenmiú bir iú ve sorumluluklar düzeni, performans bilgisi üretiminde kullanÕlacak verilere iliúkin bir sistem dahilinde gerçekleúebilir. Uygulamada ise, geleneksel faaliyet raporu üretiminde oldu÷u gibi yÕl sonunda hedeflerin ilgili olduklarÕ birimlerden toplanan bilgiler

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 46 faaliyet raporunda kullanÕlmaktadÕr. DolayÕVÕyla, performans ölçümü için gerekli olan performans bilgisinin oluúturulmasÕQÕ sa÷lamak üzere hangi verilerin toplanmasÕndan kimlerin sorumlu oldu÷una, hangi periyotlarda bu verilerin elde edilece÷ine, hangi verilerin, nasÕl analiz edilece÷ine, veri güvenirli÷ini sa÷lamaya yönelik hangi önlem ve kontrollerin planlandÕ÷Õna iliúkin öngörülere dayalÕ bir sistem oluúturulmamÕúWÕr. Kamu idaresi cevabÕnda; "Stratejik Plan, Performans Program ve ødarenin YÕllÕk Faaliyet RaporlarÕna iliúkin yapÕlan denetim sonucu varÕlan bulgular ve de÷erlendirmeler incelenmiútir. Bundan sonraki dönemde yapÕlacak Stratejik Plan, Performans Program ve <ÕllÕk Faaliyet RaporlarÕ bu hususlar dikkate alÕnarak yapÕlacaktÕr" denilmektedir. Sonuç olarak Raporumuzda belirtilen ve kurum yetkilileriyle mutabÕk kalÕnan hususlarÕn uygulamasÕ gelecek planlama dönemlerinde izlenecektir.

T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ Muúøl Özel ødaresi 2015 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 47 T.C. SAYIùTAY BAùKANLIöI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr