2015 - KIRIKKALE İL ÖZEL İDARESİ.pdf

KIRIKKALE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Eylül 2016

ĠÇERĠK KIRIKKALE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 KIRIKKALE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 29

KIRIKKALE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠKDENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARIHAKKINDA BĠLGĠ .......................... 2
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 5
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 5
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 5
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 7
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 16
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 17
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 27

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1 KISALTMALAR BKK: Bakanlar Kurulu Kararı DSĠ: Devlet Su ĠĢleri EPDK: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu KDV: Katma Değer Vergisi KĠK: Kamu Ġhale Kurumu RG: Resmi Gazete YĠGġ : Yapım ĠĢleri Genel ġartnamesi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARIHAKKINDA BĠLGĠ Mali Yapı Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3 üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2015 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı bütçesiyle 30.000.000,00 TL gelir ve ödenek öngörülmüĢ olup, 39.825.411,98 TL 2014 yılından devreden ödenek, Merkezi Ġdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiĢ yatırımlar için aktarılan toplam 86.640.684,23 TL ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 156.466.096,21 TL‟ ye ulaĢmıĢtır. Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2015 yılı Gelir ve Gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. 2015 YILI BÜTÇE GELĠRLERĠ TABLOSU Tahmini GerçekleĢen Vergi Gelirleri 75.000,00 268.684,23 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 920.000,00 994.472,22 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) - 86.640.684,23 Diğer Gelirler 26.005.000,00 35.444.325,52 Sermaye Gelirleri 3.000.000,00 806.565,00 TOPLAM Öz Gelir 30.000.000,00 37.514.046,97 TOPLAM Genel Gelir - 124.154.731,20 2015 YILI ÖDENEKLER TABLOSU Bütçe ile Verilen Ödenek Önceki Yıldan Devreden Ödenekler Merkezi Ġdareden Aktarılan Ödenekler Ek Ödenek Net Bütçe Ödeneği Toplamı Bütçe Gideri Toplamı Sonraki Yıla Devreden Ödenek 30.000.000,0 0 39.825.411,9 8 86.640.684,2 3 1.359.000,0 0 157.825.096,2 1 114.691.513,6 9 42.677.988,0 2

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6. maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır. Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleĢmeleri arasında fark bulunmaktadır. 2015 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ CETVELĠ Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider Personel Giderleri 7.138.000,00 28.403.809,98 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 954.000,00 4.449.175,06 Mal ve Hizmet Alım Gideri 5.486.146,00 19.610.538,22 Faiz Giderleri 600.000,00 586.227,49 Cari Transferler 670.633,00 241.448,55 Sermaye Giderleri 1937.738,00 57.874.976,39 Sermaye Transferi 1.506.483,00 3.525.338,00 TOPLAM 30.000.000,000 114.691.513,69 Kurumun 2015 yılı Faaliyet Gideri 114.691.513,69 TL, Faaliyet Geliri 124.154.731,20 TL olup Gelir fazlası 9.463.217,51 TL olarak gerçekleĢmiĢtir. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49 uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. 2015 yılı denetimi kapsamında Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi tarafından “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. • BirleĢtirilmiĢ veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5

1. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
2. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.
3. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 4. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesaplarının Kullanılmaması Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabıyla ilgili 156 ıncı maddesinde bu hesabın, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluĢların sermayesine iĢtirak edilen tutarlar ve bu sermaye tutarlarının iĢletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluĢlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıĢtır. 08.02.2011 tarih ve 27840 sayılı R.G.de yayınlanan 6107 sayılı Ġller Bankası Kanunun 4. Maddesinde ise; 9.000.000.000 (dokuz milyar) TL sermayesi olana Bankanın ortaklarının il özel idareleri ve belediyeler olduğu ve Bankanın sermaye tavanına ulaĢıncaya kadar ödenmiĢ sermayesine eklenecek olan kaynaklar belirtilmiĢtir. Ancak bu bilgiler ıĢığında Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresinin kesin mizan ve bilançosunun incelenmesi sonucunda ortağı olduğu Ġller Bankasına ait kaynak ve sermaye aktarımlarını 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydetmediği tespit edilmiĢtir. Yine Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 159. Maddesinde Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile ilgili olarak bu hesabın, mal ve hizmet üreten kuruluĢlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının iĢletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıĢtır. 6360 sayılı Kanun ile Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresine devrolunan, 10.000,00 TL toplam sermaye bedelli Cankız Doğal Su Ürünleri ĠnĢ. Nak. Tem. Tic. Ltd. ġti.‟ ne ait sermaye tutarının ve bu Ģirketin iĢletilmesinden doğan kar/zararın 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiĢtir. Bu nedenle Kurumun 2015 yılı mali tablolarının 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesapları açısından gerçeği yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; “Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Usul Yönetmeliğine uygun olarak 2005-2015 yılları arasındaki Ġller bankası ortaklık payı toplamı olan 4.446.937,00 TL tutar 25.04.2016/2878 nolu yevmiye ile 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hs.na borç kaydedilerek kayıtlara girmesi temin edilmiĢtir. (EK :1)

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 6360 sayılı Kanun ile Ġdaremize devredilen Cankız Ltd.ġti.nin sermaye bedeli olan 10.000,00 TL. tutar 25.04.2016/2877 nolu yevmiye ile 241 Mal Ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hs.na borç kaydedilerek kayıtlara girmesi temin edilmiĢtir. (EK :2)” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta, Cankız Ltd.ġti.‟ ne ait sermaye tutarları ile Ġller Bankasına ait sermaye tutarlarının ilgili duran varlık hesaplarına aktarılmaması konusundaki kayıtların 2016 tarihinde yapıldığı belirtilmektedir. Ancak yapılan kaydın 2015 yılı mali tablolarında 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesaplarıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durumu düzeltici etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının Kullanılmaması Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 91. Maddesinde 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı ile ilgili olarak bu hesabın, Bu hesap, kurumca bir iĢin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleĢmenin ya da diğer iĢlemlerin karĢılığı olarak geri alınmak üzere diğer kamu idareleri veya kiĢilere verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıĢtır. Kırıkkale Özel Ġdaresinin 2015 yılı hesap ve iĢlemlerinin incelenmesi sonucu Ġdarenin elektrik ve doğalgaz abone güvence bedelleri için ilgili dağıtım firmalarına 2015 yılı için 235.298,02 TL nakit verildiği ancak verilen bu tutarların 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmeyerek gider ve bütçe gideri hesaplarıyla iliĢkilendirildiği tespit edilmiĢtir. Mali tablolar bu hesabın yer almaması nedeniyle gerçek durumu yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; “Elektrik ve doğalgaz abone güvence bedellerine iliĢkin Kırgaz ve Enerjisa Ģirketlerine ödenmiĢ olan söz konusu Depozito ve Teminatlar yapılan giderler için bütçeleĢtirmeleri finans cinsinden (8) olarak yapıldığından, Özel Ġdare Bütçesi olan (5) finansman kodundan olmayan bir harcamanın Ġlgili Harcama birimi/kurumu olan Ġdareler (Milli Eğitim-Sosyal Hizmetler) tarafından takip edilmesi uygun olacağı düĢünüldüğü için, muhasebe kayıtlarında 2015 yılında Ġdaremiz tarafından 830 Bütçe hesabı kullanılarak ödemesi yapılmıĢ olup, 2016 yılı itibari ile ilgili harcamalarda bulgu doğrultusunda 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının Kullanılması sağlanacaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta; 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılmaması konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların 2016 yılında yapılacağı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2015 yılı mali tablolarında 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı ile ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. BULGU 3: Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresinin Mülkiyetinde Bulunan TaĢınmazların Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik Hükümlerine Göre Kayıt ĠĢlemlerinin Yapılmaması ve Mali Tablolarda TaĢınmazlarla Ġlgili Hesapların Doğru Yansıtılmaması 13.9.2006 tarih ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik çıkarılmıĢ ve 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe girmiĢtir. Yönetmeliğin amacı genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait taĢınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine iliĢkin usul ve esasları düzenlemektir. Yönetmeliğin 5. maddesinde kayıt ve kontrol iĢlemlerinin amacı ise kamu idarelerine ait mevcut taĢınmazların ve içinde bulunulan yılda çeĢitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar olarak takip edilmesi amacıyla kayıt alınması olarak belirlenmiĢtir. Görüldüğü gibi kayıtlarda taĢınmazların miktar olarak gösterilmesi esas alınmaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 24. maddesinde ise maddi duran varlıkların muhasebe kayıtlarına maliyet bedeliyle, herhangi bir maliyet yüklenilmeksizin edinilenlerin de rayiç bedeliyle geçirileceği Ģeklinde düzenleme yapılmıĢtır. Ancak 2006 yılından 2014 yılına kadar geçen sürede kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan taĢınmazların miktar olarak dahi kayıt altına alınması ile ilgili iĢlemler tamamlanamamıĢtır. Ayrıca söz konusu taĢınmazların sadece bir kısmı muhasebe kayıtlarına alındığından kamu idarelerinin mali tablolarının taĢınmazlar hakkında tam ve doğru bilgi sunması sağlanamamıĢtır. Bu durum nedeniyle Maliye Bakanlığınca Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin bazı maddeleri 03.06.2014 tarih 2014/6455 sayılı BKK ile yürürlüğe giren Yönetmelikle değiĢtirilerek belirtilen sorunların çözümü yoluna gidilmiĢtir. Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin bu çerçevede değiĢtirilen 5. maddesinin birinci fıkrasında; “taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü yer almaktadır. Aynı Yönetmelikle 5. maddeye getirilen ek ikinci fıkrada ise kayıt iĢlemlerinde esas

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 alınacak değerleme kriterleri belirlenmiĢtir. Buna göre tapuda kayıtlı taĢınmazlardan maliyeti belirli olanların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri, bu iki değeri belli olmayanlar ile fıkrada sayılan diğer taĢınmazların ise iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir.
Öte yandan aynı Yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması” baĢlıklı 10. maddesinin

1. fıkrasında aynen “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır.” hükmüne yer verilmiĢtir. Bu hükümle cins tashihi iĢlemleri tapu kayıtlarından bağımsız hale getirilmiĢ ve taĢınmazların muhasebe birimlerince mevcut kullanım Ģekliyle kaydının yapılarak mali tablolarda gösterilmesine öncelik verilmiĢtir. Bu Ģekilde kamu idarelerinin tapu kayıtları bakımından cins tashihi ile ilgili iĢlemleri daha sonra yapmalarına olanak sağlanmıĢtır. Kamu taĢınmazlarının kayda alınmasında esas değerleme kriterleri bu Ģekilde olmakla birlikte söz konusu Yönetmeliğin “Mevcut TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı Geçici 1. maddesi ile mevcut taĢınmazların kaydında esas alınacak değerlerle ilgili geçici düzenlemeler yapılmıĢtır. Düzenlemeye göre;
   “ (1) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır: a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar. (2)Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2016 tarihine kadar tamamlanır” Yukarıya alınan Yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taĢınmazların mevcut

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 kullanım Ģekilleri ve emlak vergisi değerleri üzerinden fiili envanterinin yapılması, en geç 30.09.2014 tarihi itibariyle ilgili form ve cetvellere geçirilmesi ve bu bilgilerin muhasebe birimlerine verilerek en geç 01.10.2014 tarihine kadar muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Bu iĢlemlere bağlı olarak da 31.12 2014 tarihinde de tespit edilen değerler üzerinden Amortisman Hesaplarına kayıt yapılacaktır. Tüm taĢınmazların bu Ģekilde muhasebe kayıtlarına alınarak mali tablolarda gösterilmesi sağlandıktan sonra anılan Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince 31.12.2016 tarihine kadar tüm taĢınmazların emlak vergisi değeri yerine maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden kayıtlara geçirilmesi tamamlanacaktır.
Ancak bu kayıtların yapılmasına temel oluĢturmak üzere öncelikle mevcut hesaplarda kayıtlı bulunan taĢınmazların 01.10.2014 tarihi itibariyle 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında kayıtlı tutarların alacak kaydı ile çıkarılması, toplam tutarın da 500 Net Değer Hesabına borç yazılması gerekmektedir. Aynı Ģekilde söz konusu taĢınmazlara iliĢkin amortisman tutarları da 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilerek hesaplardan çıkarılacaktır. Esasen söz konusu Yönetmelik değiĢikliğinin muhasebe iĢlemleri açısından uygulanmasına yönelik iĢlemlerle ilgili ayrıntılı açıklamaya Muhasebat Genel Müdürlüğünün 25.07.2014 ve 16.09.2014 tarihinde yayınlanan TaĢınmaz Envanteri konulu genel yazılarında yer verilmiĢtir. Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresine ait taĢınmazların kaydının incelenmesi sonucu yukarıda belirtilen Yönetmelik ve Genel Yazılarda açıklanan esaslara uygun hale getirilme iĢlemlerine baĢlandığı ve sadece taĢınmazların envanterlerinin çıkarıldığı, ancak 2015 yılı sonu itibariyle taĢınmazların cins tashihi ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre muhasebe kaydına alınma iĢlemlerinin yapılmadığı anlaĢılmaktadır. Bu durumda Kurumun 2015 yılı kesin mizan ve bilançosunda yer alan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ile 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesaplarında kayıtlı tutarların gerçek durumu yansıtmadığı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik hükümlerine göre bina, arsa ve tarla cins tashih miktarları ile fiyatları Emlak ve Ġstimlak Müdürlüğünce tespit edilmiĢ olup, Ġdaremizde kullanılmakta olan e- ĠçiĢleri analitik Muhasebe taĢınmaz modülü kayıt girme iĢlemlerindeki değer artıĢı ve amortisman kayıtlarına iliĢkin gerekli artıĢ ve değer bildirim sekmesi veya hesaplamasına ait olumsuzluklar ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 uyumsuzluklar nedeniyle kayıtların muhasebe birimine gönderilme iĢlemi gerçekleĢtirilememiĢtir. ĠçiĢleri Bakanlığı e-içiĢleri TaĢınmaz Modülü yetkililerine uyumsuzluk durumları bildirilmiĢ olup, çalıĢmaların devam ettiği Ģeklinde cevaplar alınmıĢtır. E- ĠçiĢleri Modül yetkilileri tarafından taĢınmaz modülündeki problemlerin çözülmesine müteakip 2016 yılı itibariyle kayıt güncellemeleri yapılacaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta; Ġdarenin mülkiyetinde bulunan taĢınmazların Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik hükümlerine göre kayıt iĢlemlerinin yapılmaması ve mali tablolarda taĢınmazlarla ilgili hesapların doğru yansıtılmaması konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların 2016 yılında yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2015 yılı mali tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ile 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesaplarıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. BULGU 4: Yoksullara Mikro Kredi Verilmesi Ġçin Vakıfa Aktarılan Kaynağın 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabında Ġzlenmemesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanunu'nun; "Ġl Özel Ġdaresinin Görev ve Sorumlulukları" baĢlıklı 6'ncı maddesi özel idarelerin görev ve yetkilerini sıralamıĢtır. Buna göre; “yoksullara mikro kredi verilmesi” görevi de, il özel idarelerine verilmiĢ olup, aynı Kanun‟un 64'ncü Maddesinin (c) bendindeki, "İl özel idaresi, il genel meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda; c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir." hükmü gereğince Ġl Genel Meclisinin Kararı üzerine yapacağı anlaĢmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda fıkrada sayılan kuruluĢ, dernek, vakıflarla da ortak hizmet projesi gerçekleĢtirilebilecektir. Bu hükme dayanarak Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi ile ilgili Vakıf arasında 08.09.2015 tarihinde 2015 yılı için "Protokol" imzalanmıĢtır. Protokolün "Tarafların Yükümlülükleri" ni düzenleyen 4 üncü maddesinde;

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 " 4-A) İdarenin Yükümlülükleri 1-İdare, Vakfın bildireceği ve vakıf adına mikrokredi uygulamasının günlük kredi verilmesi ve tahsilatının yapılmasının gereği olarak Vakıf adına açılmış bulunan bir banka hesabına, bu protokolün vakıf yükümlülükleri kısmında belirtilen şekil ve şartlarda, Vakıf tarafından Türkiye Grameen Mikrokredi Projesi kapsamında Kırıkkale mikrokredi uygulanmasında kullanılmak üzere, protokolün yürürlük süresince İl Özel İdaresinde bütçeleşen mikro kredi ödeneğinden her yıl ihtiyaca göre kaynak ayrılabilecektir. Bu protokol gereği aktarılan kaynak, Vakfa bir doğrudan kaynak aktarımı veya bağış olmayıp, sadece projenin uygulanmasının prosedür gereği olarak yapılacaktır. Uygulamanın gelişmesine uygun olarak ihtiyaç duyulacak ilave fonun sağlanması için Valilik ve Vakıf gayret gösterecektir.” denilmektedir. Bu bağlamda Mikro Kredi projesi hesabından 2015 yılı için 50.000 TL olmak üzere 2014, 2013, 2012, 2011, 2010 yılları için toplamda 255.000,00 TL ödeneğin her yıl için ayrı yapılmıĢ protokoller gereği söz konusu Vakfın hesabına aktarıldığı ancak aktarılan bu kaynaklara iliĢkin belgelerin incelenmesi neticesinde ortak projenin; kredi niteliğinde yürütülmesi ve bu nedenle kurum alacakları hesap grubu altında yer alan“ 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabında” izlenmesi gereken mikro kredi uygulamasının aktarılan ilk 30.000 TL (232 hesap kodunda kayıtlıdır.) haricindeki 225.000 TL‟nin, paranın verildiği yıl Bütçe Gideri yazılarak doğrudan gider olarak muhasebeleĢtirildiği bunun sonucunda da faaliyet dönemini takip eden yıllarda Mali Tablolar yerine sadece yazıĢmaların yapıldığı dosyasında izlendiği görülmüĢtür. Bu nitelikteki aktarımlar kamu alacağı olarak da muhasebeleĢtirilmediği takdirde ilgili sivil toplum kuruluĢlarının kaynağı durumuna gelebilecektir. Oysa aktarımlar kredi verme amacıyla yapılmıĢ ve geri dönüĢleri olan aktarımlardır. Bu hüküm protokolde de açıkça belirtilmektedir. Nihayetinde bu aktarımlar ancak alacak olarak muhasebeleĢtiği takdirde kamu kurumları tarafından takip edilebilecektir. Özetle, kredi niteliğinde olan ve bu nedenle alacak hesaplarında da izlenmesi gereken mikro kredi uygulaması, doğrudan gider olarak muhasebeleĢtirilmiĢ ve böylece, aktarılan tutarlar kamu alacağı olarak 232 Kurumca Verilen Alacaklar hesabına kaydedilmediğinden Mali Tablolar bu yönden gerçeği yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; “2015 yılında verilen Mikro Kredi 132 Kurumca Verilen Borçlar Hesabında izlenmiĢ olan 50.000,00 TL ve 2011, 2012, 2013 ve 2014 yıllarına ait alacak tatarı olan 175.000,00-TL ni de 12.04.2016 tarih ve 2532 sayılı yevmiye no ile 232

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 hesaplara kayıt iĢlemi gerçekleĢtirilmiĢ olup, Kurumca verilen alacak hesabı olarak takibe alınmıĢ olup bulgu doğrultusunda iĢlemin devamı sağlanacaktır.(EK :11)” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta, mikro kredi verilmesi için vakıfa aktarılan kaynağın ilgili duran varlık hesabında izlenmemesi konusundaki kayıtların 2016 tarihinde yapıldığı belirtilmektedir. Ancak yapılan kaydın 2015 yılı mali tablolarında 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı ilgili olarak tespit edilen hatalı durumu düzeltici etkisi bulunmamaktadır. BULGU 5: 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının Bilançoda Birlikte Yer Alması Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Dönem Faaliyet Sonuçları” baĢlıklı 323‟ üncü maddesinde; “Bu hesap grubu dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.” denilerek dönem sonunda faaliyet sonuçlarının olumlu veya olumsuz olabileceğini buna bağlı olarak aynı dönem faaliyet sonucunda olumlu ve olumsuz hesapların bir arada olamayacağını ve bu hesapların mahsup edilerek olumlu veya olumsuz olma durumuna göre ilgili hesaba kaydının yapılacağı hükme bağlamıĢtır. Aynı Yönetmeliğin 323‟ üncü maddesinin 2‟ inci fıkrasında; “Dönem faaliyet sonuçları sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)” denilmektedir. Ancak Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi 2015 yılı Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosu incelendiğinde mahsup iĢlemi yapılmadan aynı anda 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının birlikte kullanıldığı görülmektedir. Bu durumun hem muhasebenin en temel ilkelerinden olan Dönemsellik ilkesine hem de yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Mali yıl sonu yapılan kapanıĢ fiĢleri doğrultusunda yeni yıl devir yapılan hesaplar e-içiĢleri analitik muhasebe sistemi tarafından açılıĢ fiĢine ve Olumlu- Olumsuz hesapları içeren 4 nolu MĠF e ait iĢlemler otomatik olarak yansımaktadır. Ġlçe Özel Ġdare Müdürlüklerinin gelir, tahsilat, gibi faaliyetleri olmadığından, her yıl Olumsuz faaliyet gerçekleĢmektedir. Bu nedenle Bilançoda Ġlçe Özel Ġdarelerinin Olumsuz faaliyeti olan 3.995.249,74 TL 591 Olumsuz Faaliyet hs. olarak, Ġl Özel Ġdaresi merkez muhasebe kayıtları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 ise Olumlu faaliyet gösterdiğinden 590 Olumlu Faaliyet Hs.olarak görülmektedir. 2016 yılı itibariyle 5 yıllık faaliyet dönemi tamamlandığından yönetmelik gereği GeçmiĢ yıllar faaliyet sonuçları 500 net değer hesabına aktarılacak ve yeni faaliyet döneminden baĢlanmak üzere 590 ve 591 hs.ların bilançoda yer almaması için Ġlçe Özel Ġdare ve Merkez muhasebe kayıtları ile karĢılaĢtırmalara dikkat edilerek Dönemsellik ilkesi ve yönetmelik hükümlerinin doğru Ģekilde yürütülmesi sağlanacaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta; 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının mali tablolarda birlikte gösterilmemesi konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların ilerleyen dönemlerde yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2015 yılı mali tablolarında 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49‟uncu ve 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 48‟inci maddeleri uyarınca mahalli idarelerde hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleĢtirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazırlanmasına temel olacak Ģekilde çıkarılması amacına yönelik olarak Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ĠçiĢleri Bakanlığınca çıkarılmıĢtır. Bu yönetmelik kapsamında yapılacak iĢlem ve kayıtlar bilgi teknolojilerinden yararlanarak hazırlanan programlar ile yapılmaktadır. Ġl özel idarelerinin kullanması amacıyla ĠçiĢleri Bakanlığı tarafından hazırlanan e-içiĢleri sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü ile kayıt ve iĢlemler yapılmaktadır. Ancak sistem devreye girdiği 2009 yılından bu yana ihtiyaçları karĢılayacak ölçüde geliĢtirilememiĢtir. Bulgu konusu hususla birlikte raporun diğer maddelerinde yer alan mali tablolarla ilgili hataların bu sistemden kaynaklandığı idarelerce belirtilmekle birlikte sorun aktarma ve giderme konusunda il özel idarelerinin vesayet kuruluĢu olan ĠçiĢleri Bakanlığınca yeteri kadar dikkate alınmadığı anlaĢılmaktadır. Ġl özel idarelerinin herhangi bir tasarruf yetkisi bulunmaması göz önüne alındığında denetim görüĢünü etkileyen bu sistem hatalarının söz konusu Bakanlıkça düzeltilmesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı, 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı, 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı, 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesaplarıyla 500 Net Değer Hesabı, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı, hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Ġç Denetçi Kadrosu Ġhdas Edilmesine Rağmen Ġç Denetçi Atanmadığından Ġç Denetimin Yapılamaması 10.12.2003 tarihli 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟na dayanılarak Ġç Denetim ve Koordinasyon Kurulu tarafından hazırlanan “Ġç Denetçilerin ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik DeğiĢikliği”, 24.12.2012 tarihli Bakanlar Kurulu toplantısında kabul edilmiĢ ve 7 ġubat 2013 tarih ve 28552 sayılı Resmi Gazete‟ de yayımlanarak yürürlüğe girmiĢtir. Bu son değiĢiklikleri de içeren “Ġç Denetçilerin ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik‟in Ġç denetçinin nitelikleri baĢlıklı 19‟ uncu maddesinde; Ġç denetçinin sahip olması gereken nitelikler açık bir Ģekilde ifade edilmiĢtir. Yine ekli listede tahsis edildikleri mahalli idareler ile sınıfları, dereceleri ve adetleri gösterilen iç denetçi kadrolarının ihdası; Ġç Denetim Koordinasyon Kurulunun Kararı ve ĠçiĢleri Bakanlığının 17.4.2013 tarihli ve 11854 sayılı yazısı üzerine, 22.12.2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 16 ncı maddesine göre, Bakanlar Kurulu‟nca 6.5.2013 tarihinde kararlaĢtırılmıĢtır. Bu Karara göre kurumun görevleri, kaynakları, personel sayısı ve denetim ihtiyacı göz önünde bulundurularak Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi için ekli listede öngörülen iç denetçi sayısı 3‟tür. Tüm bu yasal hükümlere rağmen toplam 3 adet Ġç Denetçi kadrosuna atama yapılmayarak kurum için mali kontrolün önemli bir ayağının eksik kaldığı ve bunun sonucunda da idarenin önemli kontrol zayıflıklarını tespitte ve zamanında tedbir almakta yetersiz kalabileceği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; “10/12/2003 tarih ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na göre kamu idarelerinin Ġç Kontrol Sisteminin ayrılmaz bir unsuru olan Ġç Denetimle ilgili olarak Ġdaremizde münhal bulunan 3 adet Ġç Denetçi kadrosuna atanma talebi ile değiĢik tarihlerde 2 adet müracaatta bulunulmuĢ ve müracaat edenlerin çalıĢtıkları kurumlarından muvafakat verilmediğinden atanmaları yapılamamıĢtır. Ġç denetçi atanmasına iliĢkin çalıĢmalarımız sürdürülmekte olup; uygun baĢvuru olduğunda atama iĢlemi yapılacaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kurumunca verilen cevapta; söz konusu hususa uyulacağı bildirilmiĢ olup, konunun sonraki denetimlerde izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 BULGU 2: Kompanzasyon Sistemi Kurulmadığı Veya Bu Sistemin Bakımı Yapılmadığından Elektrik Faturalarında Reaktif Enerji Bedeli Ödenmesi Nedeniyle Kurum Bütçesinde Yer Alan Ödeneklerin Verimli Kullanılmaması Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresinin ödediği elektrik faturalarında reaktif enerji bedeli ödendiği tespit edilmiĢtir. Elektrik Piyasası MüĢteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında reaktif enerji miktarını ölçmek üzere gerekli ölçme düzeneğinin, ilgili mevzuata göre reaktif enerji tarifesi uygulanmayacak aboneler dıĢında kalan müĢteriler tarafından tesis edileceği, endüktif ve kapasitif enerji tüketimleri itibarıyla söz konusu sınırların ikisini birden aĢan veya reaktif enerji ölçme düzeneğini kurma yükümlülüğü bulunmasına rağmen kurmayan ya da mevzuat hükümlerine uygun olarak kurmayan müĢterilerin reaktif enerji bedeli ödeyeceği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak faturalarda reaktif enerji bedeli ödenmemesi için kompanzasyon sistemi kurulması ve söz konusu sistemin muntazam Ģekilde bakımının yapılması için gerekli tedbirlerin alınması uygun olur. Kamu idaresi cevabında; “Ġl Özel Ġdaresi Kampus alanında elektrik enerjisi sağlayan trafoya Kompanzasyonla ilgili gerekli olan bakım ve onarımlar yapılmıĢ olup; 03.03.2016 tarihi itibariyle reaktif güç ile ilgili günlük ve haftalık kontrollerin yapılması için hizmet alımı yolu ile konusunda uzman personel istihdam edilmiĢtir. Ġstihdam sonrası gelen Elektrik faturalarında Reaktif güç bedeli gelmediği görülmektedir. Ayrıca SözleĢme tarihi itibari ile reaktif güç bedeli oluĢması halinde bu bedel yüklenici tarafından karĢılanacaktır. (EK :8)” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum cevabında her ne kadar 2016 senesi içerisinde reaktif bedel gelmediğini söylese de geçmiĢ yıl faturalarının incelenmesi sonucu bu bedellerin ödendiği tarafımızca tespit edilmiĢ olup konunun sonraki denetimlerde izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 3: TaĢınmaz Kültür Varlıklarına ĠliĢkin Tüm Maliyetlerin Katkı Payı Hesabından KarĢılanması 22.08. 2015 tarih ve 29453 sayılı R.G. de yayımlanarak yürürlüğe giren TaĢınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmeliğin katkı payının kullanımı baĢlıklı 7. maddesi 2. fıkrasında katkı paylarının belediyeler, il özel idareleri ve yatırım izleme ve koordinasyon baĢkanlıklarınca taĢınmaz kültür varlıklarının korunması ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan planlama, proje, uygulama ve kamulaĢtırma iĢlerinin (KDV dahil) maliyetinin katkı payı hesabında toplanan tutar yeterli olmak Ģartıyla %95‟ini aĢmamak kaydıyla mevcut taĢınmaz kültür varlığı sayısı, mevcut durumu, ilin kültürel değerlerine katkısı dikkate alınarak Valilik tarafından hakkaniyet ölçüsünde kullandırılacağı hüküm altına alınmıĢtır. Ancak bu mevzuat hükmüne rağmen Keskin Belediye BaĢkanlığı tarafından Yenice Mahallesinde kadastronun 224 ada 31 parselinde imarın 1197 ada 1 parselinde kayıtlı olan taĢınmaz kültür varlığı olarak tescilli Halk Eğitim Merkezi olarak kullanılan binanın röleve, restorasyon ve restitüsyon projelerinin hazırlanması iĢi için belediye tarafından yükleniciye ödenen KDV dahil tüm maliyetin Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi adına açılmıĢ bulunan katkı payı hesabından karĢılanarak, TaĢınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelikte belirtilen taĢınmaz kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan planlama, proje, uygulama ve kamulaĢtırma iĢlerinin (KDV dahil) maliyetinin %95‟ini aĢmaması gerektiği hükmüne aykırılık teĢkil ettiği görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; “TaĢınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payı BaĢvuru Değerlendirme Komisyonunun 26.03.2015 tarihli kararı ile Ġlimiz Keskin Ġlçesi Yenice Mahallesinde kadastronun 224 ada 31 parselinde imarın 1197 ada 1 parselinde kayıtlı Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü olarak kullanılan binanın Projesi(Restorasyon, röleve ve restitüsyon) için tahmini proje bedeli olan 225.560,00 TL nin % 95‟i oranında katkı payı kullandırılmasına karar verilmiĢtir. Komisyon kararında tahmini proje bedelinin % 95 i katkı payı öngörüldüğünden sehven % 95 oranını aĢan tutarın 25.04.2016 tarih 2776 sayılı yazı ile Ġdaremiz hesaplarına iadesi için yazı yazılmıĢtır. (EK :10)” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kurumunca verilen cevapta; söz konusu hususa uyulacağı bildirilmiĢ olup, konunun sonraki denetimlerde izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 4: Yoksullara Mikro Kredi Verilmesi Ġçin Vakfa Aktarılan Kaynağın Amacı DıĢında Kullandırılması, Geri Ödemenin Yapılamaması, Vakıf Tarafından Mükerrer Hizmet Bedeli Tahsil Edilmesi ve Ġdarenin Vakfın Hesaplarına ĠliĢkin Denetim Görevini Yerine Getirmemesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun; "Ġl Özel Ġdaresinin Görev ve Sorumlulukları" baĢlıklı 6'ncı maddesi “yoksullara mikro kredi verilmesi” görevi verilen Kırıkkale Ġl Özel

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 Ġdaresi ile Türkiye Ġsrafı Önleme Vakfı arasında bu kredilerin kullandırılmasına iliĢkin görev ve sorumlulukları belirleyen protokol 08.09.2015 tarihinde imzalanmıĢtır. Buna göre; -Protokolün 16. maddesi “Vakfın dağıtmıĢ olduğu kredilerin geri ödemesini sağlayamadığı takdirde, verilen kredilerin geri ödemesi vakıf tarafından yapılacaktır.” hükmü uyarınca Ġdarenin Vakfa aktarmak suretiyle yoksul vatandaĢlara kullandırdığı mikro kredilerin geri ödemesinin takibinin yapılmadığı görülmüĢtür. 2015 yılı sonu itibariyle ilgili vakıf aracılığıyla yoksul vatandaĢlara toplamda 255.000,00 TL kredi kullandırıldığı ancak aktarılan bu kaynaklara iliĢkin belgelerin incelenmesi neticesinde bu tutarın sadece 30.000,00 TL‟ nın geri ödendiği tespit edilmiĢtir. -Vakfın yükümlülüklerini düzenleyen protokolün 9, 10,11 ve 12. maddeleri uyarınca kamu kaynağının kamu yararı gözetilerek veriliĢ amacına uygun olarak kullandırılmasına iliĢkin bilgi, belge, kayıt ve faaliyet raporlarının Ġdareye gönderilen nüshalarından vakıf tarafından söz konusu maddelere uyulmamasına, vakfın hesap ve iĢlemlerinin verilen ve geri tahsil edilen miktarlar itibariyle tutarlılık göstermemesine rağmen Ġdare tarafından kamu kaynağının kullandırılmasına yönelik kendine verilen denetim yetkisini kullanmadığı;
-Vakfın aylık kasa icmallerinde protokolün 3. maddesi itibariyle kredi kullananlardan kredilerin tahsilat bedellerine dahil olan hizmet bedellerinin vakıf tarafından ayrıca alındığı, bunun da kredinin verilme amacına aykırı olduğu; görülmüĢtür. Tüm bu sayılanlar itibariyle mikro kredi kullandırılmasına yönelik iĢlem ve faaliyetler açısından Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresinin performansının kredi geri ödemeleri, kamu kaynağının denetimi, Grameen Mikro Kredi Projesinin sürdürülebilirliği ve geliĢmesi açısından yetersiz olduğu anlaĢılmıĢtır. Kamu idaresi cevabında; “Türkiye Ġsrafı Önleme Vakfı ile yapılan protokolde Vakfın yükümlülüklerinin sayıldığı 3. Maddesinde Vakıf, "......iĢletme giderlerinin karĢılanması maksadıyla, hizmet giderleri dahil olmak üzere, 100 TL kredi alan kiĢiden haftalık 2.50.-TL tutarında geri ödeme (taksit) tahsil edecektir. Bu geri ödemeye personel, ulaĢtırma, haberleĢme ve diğer yönetim giderleri için kullanılacak hizmet maliyeti de dahildir. Hizmet maliyeti olarak tutar, kiĢi baĢına 1 yıl için 100,00-TL de BSMV dahil olmak üzere 15.00-TL Ģeklinde olacaktır" denilmektedir. Vakfın denetimi ile ilgili bir komisyon oluĢturulup, verilen borçlara ve vakfın hizmetleri ile ilgili denetim sağlanacaktır. Türkiye Ġsrafı Önleme Vakfına ödenmiĢ olan ve henüz tahsilatı yapılmayan

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 225.000,00-TL borcun geri ödemesi için 26.02.2016 /1335 tarihinde yazıĢma yapılmıĢtır.(EK :12)” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kurumunca verilen cevapta; söz konusu hususlara uyulacağı bildirilmiĢ olup, konunun sonraki denetimlerde izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 5: Ġdare Ambarlarında Yapılan Sayım Sonuçlarına Göre Düzenlenen TaĢınır Kesin Hesabı Ġcmal Cetvelinin Kurum Mali Tablolarına Göre 150 Ġlk Madde ve Malzeme ve 255 DemirbaĢlar Hesabı Açısından Farklılık Göstermesi TaĢınır Mal Yönetmeliğinin; Tanımlar baĢlıklı 4. Maddesinin (r) bendinde: “r) Tüketim malzemeleri: Belirli bir hizmetin üretilmesinde kullanılan, kullanımı sonucunda tükenen veya bir süre kullanıldıktan sonra ilk özelliklerini kısmen veya tamamen kaybederek bir daha kullanılamayacak duruma gelen, çeşitleri ile kod numaraları Taşınır Kod Listesinin (A) bölümü 150 hesap detayında yer alan malzemeleri ifade ettiği” Belge ve cetveller baĢlıklı 10. Maddesinde: "ğ) Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli (Örnek: 13): Bu Cetvel, taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin yılsonu hesaplarına ilişkin işlemlerinde taşınır I inci düzey detay kodunda gösterilen her bir taşınır grubu için düzenlenir ve taşınırlar bu Cetvele taşınır II nci düzey detay kodu düzeyinde kaydedilir. Cetvelin "Gelecek Yıla Devir" sütununda gösterilen miktarın, yılsonlarında sayım tutanaklarının "Sayımda Bulunan Miktar" sütununda gösterilen miktara eşit olması gerekir. ... j) Taşınır Kesin Hesap İcmal Cetveli (Örnek: 17): Bu Cetvel, kamu idaresinin taşınır kesin hesabının çıkarılmasına ilişkin işlemlerde taşınır hesap kodunda gösterilen her bir taşınır grubu için düzenlenir ve taşınırlar Cetvele taşınır I inci düzey detay kodu düzeyinde kaydedilir." Sayım ve sayım sonrası yapılacak iĢlemler baĢlıklı 32. Maddesinde: "(1) Kamu idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt kontrol yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yılsonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımı yapılır. Taşınır sayımları, harcama yetkilisince, kendisinin veya görevlendireceği bir kişinin başkanlığında taşınır kayıt ve kontrol yetkilisinin de katılımıyla, en az üç kişiden oluşturulan sayım kurulu tarafından yapılır. ... Kayıtların sayım sonuçlarıyla uygunluğu sağlandıktan sonra sayım kurulu tarafından Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli düzenlenir. Cetvel, sayım kurulu ile taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi tarafından imzalanır. Bu Cetvel ve eki sayım tutanağı ile sayım sonuçlarına göre düzenlenen giriş ve çıkış belgeleri, taşınır kayıt ve kontrol yetkilisinin yılsonu hesabını

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 oluşturur." denilmektedir. 5018 sayılı Kanunun 48 inci maddesi gereğince kamu idareleri, taĢınırların yönetimi, kaydı, muhafazası ve kullanımından sorumludur. Kullanılmak üzere taĢınır teslim edilen görevliler, taĢınırın korunmasından ve taĢınıra verilen zararlardan sorumludur. Kamu idareleri, verilen zararların sorumlularına ödettirilmesini sağlamakla yükümlüdür. 5302 sayılı Kanunun 30. Maddesi (e) fıkrası gereğince valiye, il özel idaresinin taĢınır ve taĢınmaz mallarını idare etmek ve il özel idaresinin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek görev ve yetkisi verilmiĢtir. Bununla beraber adı geçen Yönetmeliğin 27 inci maddesi gereğince tüketim malzemelerinin özelliklerinde, ağırlıklarında veya miktarlarında meydana gelen değiĢmeler nedeniyle oluĢan fireler, sayımda noksan çıkan taĢınırlar, çalınma, kaybolma gibi nedenlerle yok olan taĢınırlar ya da yıpranma, kırılma veya bozulma gibi nedenlerle kullanılamaz hale gelen taĢınırlar ile canlı taĢınırın ölmesi halinde, Kayıttan DüĢme Teklif ve Onay Tutanağı ve TaĢınır ĠĢlem FiĢi düzenlenerek kayıtlardan çıkarılır. Ancak Yönetmeliğin 5. Maddesi gereğince kullanılmak üzere kendilerine taĢınır teslim edilen kamu görevlilerinin kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlik ya da dikkatsizlikleri nedeniyle oluĢan kamu zararı, değer tespit komisyonu tarafından tespit edilecek rayiç bedeli üzerinden, ilgili mevzuat hükümleri uygulanmak suretiyle tahsil edilir. TaĢınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle taĢınırın kullanılmaz hale gelmesi veya yok olması sonucunda sebep oldukları kamu zararları hakkında, Kamu Zararlarının Tahsiline ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır. Öte yandan TaĢınır Mal Yönetmeliğinin 17 inci maddesi gereğince yapılan sayım sonucunda fazla bulunan taĢınırlar, TaĢınır ĠĢlem FiĢi düzenlenerek kayıtlara alınır. Sayım fazlası taĢınırların giriĢ kaydedilmesinde; söz konusu taĢınırla aynı nitelikte son bir yıl içinde giriĢi yapılan taĢınır varsa bu değer, aksi halde değer tespit komisyonu tarafından belirlenecek değer esas alınır. Buna göre; A) 04.02.2016 tarihinde Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü Kırtasiye-Temizlik –Akaryakıt-Yağ Ambarında SayıĢtay Denetçileri ve Ambar Görevlileri ile birlikte yapılan sayım ve tespitlerde aĢağıda belirtilen sayım sonuçlarına ulaĢılmıĢtır. Bununla beraber bazı malzemelerin ambardan fiilen çıkıldığı halde kayıtlarının zamanında yapılmadığı, aylarca geciktirilip giriĢ kayıtlarının sonradan toplu Ģekilde yapıldığı tespit edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 TaĢınırın Adı Ürün Orijinal No TaĢınırın Kodu Ölçü Birimi Kaydi Mevcut Fiili Mevcut (Sayım- ölçüm Sonucu) Ortalama Birim Fiyatı (TL) Eksik Fazla Fotokopi Kağıdı A4 861-1 150.01.03.01.03 Adet 275 475 7,77 -- 200 Top Yarım kapak dosya 2036209071 150.01.03.02.03 Adet 4000 4350 0,472 -- 350 adet Büyük Boy Klasör 813-1 150.01.03.02.05 Adet 1931 2490 2,69 -- 559 adet Küçük Boy Klasör 812-1 150.01.03.02.05 Adet 1700 1957 3,20 -- 257 Adet Plastik Telli Dosya 7480880071 150.01.03.02.13 Adet 3000 3520 0,531 -- 520 Adet Toner 8058203071 150.01.04.01 Adet 27 29 74,30 -- 2 Adet Toner 5734344071 150.01.04.01 Adet 25 28 85,43 -- 3 Adet Toner 4488034071 150.01.04.01 Adet 25 27 82.6 -- 2 Adet Hipoidli DiĢli Yağı 85/140 DiĢli yagı 6186-1 150.04.04.01.02 Kg 2300 2560 6,62 -- 260 Kg 10/40 Motor Yağı 1163-1 150.04.04.01.07 Kg 100 355 12.74 -- 255 Kg Havlu peçete 3124-1 150.05.01.07 Rulo 1000 1900 0.79 -- 900 Rulo Kağıt Peçete 7289444071 150.05.01.07 Adet 1000 1088 0.71 -- 88 Adet Çöp PoĢeti 1274325071 150.05.02.01.05 Adet 9134 9391 0,03 -- 257 Adet

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 Çöp PoĢeti Büyük 1096948071 150.05.02.01.05 Adet 2000 2559 0,08 -- 559 Adet Paspas Ucu 5908-1 150.05.02.02.99 Adet 250 279 2,95 -- 29 Adet Cam sil 3116-1 150.05.03.06 Kg 512 547 1.41 -- 35 Kg Kireç Sökücü 8102836071 150.05.03.99 Litre 385 445 1.46 -- 60 Litre Hava Filtresi 003 150.13.03.13 Adet 85 121 58.4 -- 36 Adet Hava Kurutucu Filtresi 007 150.13.03.13 Adet 25 21 30.82 4 Adet -- Hidrolik Filtresi 004 150.13.03.13 Adet 13 63 14.72 -- 50 Adet Polen Fitresi 008 150.13.03.13 Adet 1 4 10.62 -- 3 Adet ġanzuman Fitresi 005 150.13.03.13 Adet 21 34 37.92 -- 13 Adet Yağ Filtresi 001 150.13.03.13 Adet 148 169 14.9 -- 21 Adet Yakıt Filtresi 002 150.13.03.13 Adet 210 222 16.98 -- 12 Adet Jant 1261 150.13.03.05.99 Adet 0 7 159.30 -- 7 Adet Adblue 6061-1 150.04.02.99 Litre 1000 1386 1.54 -- 386 Litre Mutfak Tüpü 622 255.99.02 Adet 0 35 15.00 -- 35 Adet B) 4.2.2016 tarihinde Yatırım ĠnĢaat Müdürlüğünün ĠnĢaat Ambarı ile Ġmar ve Kentsel ĠyileĢtirme Müdürlüğünün Tüketim Ambarının doğrudan “sıfır” bakiye ile çalıĢtığı, ilgili ambarlarda fiziken malzemeler bulunmasına rağmen kayıtlarının “sıfır” olduğu, TaĢınır Mal Yönetmeliğinin 34. Maddesi gereğince söz konusu taĢınır mallar için yılsonunda yapılması gereken sayımların (ölçümlerin) yapılmadığı; kayıt tutulmadığından bir önceki yıldan devreden miktarın bilinemediği, dolayısıyla hesap verilebilir olmadığı tespit edilmiĢtir. Sonuç olarak Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi adı geçen ambarlarında sayım eksik ve fazlalığına meydan verilmesi ile diğer iki müdürlüğe ait ambar kayıtlarının tutulmamasının

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 nedeni anlaĢılamamıĢtır. TaĢınır Kesin Hesabı Ġcmal Cetveli sonuçlarının kurum bilanço/mizan rakamlarına göre 150 Ġlk madde ve malzeme, 253 Tesis Makine ve Cihazlar ve 255 DemirbaĢlar hesabı açısından farklılık göstermesi nedeniyle mali tablolar gerçeği yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; “(A) Bendinde bahsi geçen Ambar Sayım Cetvelindeki sayım fazlası malzemeleri için taĢınır mal Yönetmeliğinin 17. maddesine istinaden
01.03.2016 tarihli olur ile oluĢturulan Komisyon marifetiyle Ġdaremiz Destek Hizmetleri Ambarları tekrar sayılmıĢ olup; bahse konu fazlalıklar taĢınır iĢlem fiĢleri düzenlenerek kayıt altına alınmıĢtır. Bulguda belirtilen ve eksik olarak görülen 4 adet hava kurutucusunun 3 adeti araçlara kullanıldığına dair talep formunun bulunduğu, 1 adet hava kurutucusunun da ambarda mevcut olduğu anlaĢılmıĢtır. (EK :13) (B) Ambarlarımızda görülen ve Ġdaremizin Yol ve UlaĢım Hizmetlerinde kullanılan Trafik ĠĢaret ve Levhalarının bir kısmı geçmiĢ yıllardan kalan malzemeler olup bir kısmı ise Karayolları ġefliğinden temin edilen kullanılmıĢ malzemelerin tadilat edilmesi ve Ġdaremiz imkanları ile imal edilen malzemelerdir. Yol ve UlaĢım ile Yatırım ĠnĢaat Müdürlüklerince bahse konu Trafik ĠĢaret ve Levhalara ile diğer malzemelerin tespiti için Malzeme Tespit Komisyonu kurulmuĢ ve tespit sonrasında tutanak altına alınarak taĢınır giriĢi yapılmıĢtır. Köy Yollarına sarf edilen Trafik ĠĢaret ve Levhaları ihtiyaç doğrultusunda anlık taĢınır çıkıĢları yapılarak sarf iĢlemleri gerçekleĢtirilmektedir.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta, taĢınır kesin hesabı icmal cetvelinin kurum mali tablolarına göre farklılık göstermesi konusundaki kayıtların 2016 yılı içerisinde yapıldığı belirtilmektedir. Ancak yapılan kaydın 2015 yılı mali tablolarında 150 Ġlk Madde ve Malzeme ve 255 DemirbaĢlar Hesaplarıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durumu düzeltici etkisi bulunmamaktadır. BULGU 6: Kamu Kurum ve KuruluĢlarının Güvence bedeli Adı Altında Ücret Ödemesi Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve MüĢteri Hizmetleri Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Dağıtım ve MüĢteri Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında uygulamaya konulan güvence bedeli ile borçları, Devletin güvencesi ve teminatı altında olan Resmi kurum ve kuruluĢların güvence bedeli adı altında ücretler ödemesi, teminat vermeye zorlanması sonucuna yol açmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 34 ncü maddesinde “Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karĢılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir.” Hükümlerine yer verilmiĢtir. Örneğin 2015 yılı içinde Ġdare bu kapsamda toplamda 235.298,02 TL güvence bedeli ödemiĢtir.
Elektrik ve Doğalgaz dağıtım Ģirketlerinin alacaklarının güvence altına alınmasını öngören düzenlemeler kamu otoritesi tarafından yapılmakta, dolayısıyla bir giderin gerçekleĢtirilmesi ve hak sahiplerine ödenmesi kanun hükümleriyle güvence altına alınmıĢ olması nedeniyle, kamu kurum ve kuruluĢları açısından „güvence bedeli‟ ödenmesini ya da bunun için teminat mektubu vermesini gerektiren bir zorunluk bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; özetle Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve MüĢteri Hizmetleri Yönetmeliği ile Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin ilgili maddelerine istinaden güvence bedelleri alınmadan abonelik iĢlemleri yapılmadığından Ġdarece Perakende SatıĢ SözleĢmesinde belirtilen miktarda güvence bedellerinin ödendiği beyan edilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Kurumu cevabında enerji dağıtım Ģirketlerince uygulanan güvence bedeli uygulamasında yasal bir düzenleme yapılmasına ihtiyaç olduğu hususunda Kurumla mutabakat sağlanmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 7. EKLER Ek1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları KIRIKKALE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 BĠLANÇOSU Cari Yıl 2015 Cari Yıl 2015 TL TL 1 DÖNEN VARLIKLAR 76.665.556,37 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 5.794.159,07 10 HAZIR DEĞERLER 54.731.400,40 30 KISA VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 0,00 102 BANKA HESABI 54.731.400,40 300 BANKA KREDİLERİ HESABI 0,00 103 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ HESABI(-) 0,00 32 FAALİYET BORÇLARI 65.290,35 12 FAALİYET ALACAKLARI 184.495,57 320 BÜTÇE EMANETLERİ HESABI 65.290,35 120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 5.037.472,08 121 GELİRLERDENTAKİPLİALACAKLAR HESABI 184.495,57 330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 2.083.546,09 13 KURUM ALACAKLARI 50.000,00 333 EMANETLER HESABI 2.953.925,99 132 KURUMCA VERİLEN BORÇLARDAN ALACAKLAR HESABI 50.000,00 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 691.396,64 14 DİĞERALACAKLAR 11.701.392,93 360 ÖDENECEKVERGİ VE FONLAR HESABI 680.020,07 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 11.701.392,93 361 ÖDENECEKSOSYALGÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 11.351,32 15 STOKLAR 224.433,90 362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU İDARELERİ ADINA YAPILAN TAHSİLAT HESABI 25,25 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 224.433,90 38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 0,00 16 ÖN ÖDEMELER 305.468,77 381 GİDER TAHAKKUKLARI HESABI 0,00 160 İŞ AVANS VE KREDİLERİ HESABI 0,00 39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 0,00 161 PERSONEL AVANSLARI HESABI 0,00 391 HESAPLANAN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 0,00 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 305.468,77 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 4.356.135,75 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 9.468.364,80 40 UZUN VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 4.355.624,75 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 9.468.364,80 400 BANKA KREDİLERİ HESABI 4.355.624,75 191 İNDİRİLECEKKATMADEĞERVERGİSİ HESABI 0,00 43 DİĞER BORÇLAR 511,00 2 DURAN VARLIKLAR 117.256.367,88 430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 511,00 22 FAALİYET ALACAKLARI 2.419.231,32 48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 0,00 220 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 2.419.231,32 481 GİDER TAHAKKUKLARI HESABI 0,00 23 KURUM ALACAKLARI 0,00 5 ÖZ KAYNAKLAR 183.771.629,43 232 KURUMCA VERİLEN BORÇLARDAN ALACAKLAR HESABI 0,00 50 NET DEĞER 139.135.002,20 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 114.837.136,56 500 NET DEĞER HESABI 139.135.002,20 250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI 33.263.725,24 51 DEĞERHAREKETLERİ 0,00 251 YERALTI VEYERÜSTÜ DÜZENLERİ HESABI 433.629,06 511 MUHASEBE BİRİMLERİ ARASI İŞLEMLER HESABI 0,00 252 BİNALAR HESABI 66.778.169,47 519 DEĞER HAREKETLERİ SONUÇ HESABI 0,00 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 4.054.864,07 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 35.680.033,32 254 TAŞITLAR HESABI 5.320.436,72 570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI 35.680.033,32 255 DEMİRBAŞLAR HESABI 1.552.335,16 58 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI 0,00 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) -1.540.660,55 580 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI HESABI ( - ) 0,00 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 4.974.637,39 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 8.956.593,91 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00 590 DÖNEM OLUMLU FAALİYETSONUCU HESABI 12.951.843,65 260 HAKLAR HESABI 6.966,00 591 DÖNEMOLUMSUZ FAALİYETSONUCU HESABI ( - ) -3.995.249,74 268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) -6.966,00 PASİF TOPLAMI 193.921.924,25 AKTİF TOPLAMI 193.921.924,25 AKTİF PASİF

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU Yardımcı Hesap 2013 2014 2015 Kod.1 TL TL TL 630 01 Personel Giderleri 26.115.394,50 26.192.413,17 28.403.809,98 630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 4.666.592,58 4.315.346,46 4.449.175,06 630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 12.712.225,24 12.398.252,46 17.348.255,01 630 04 Faiz Giderleri 219.984,05 990.468,92 566.700,79 630 05 Cari Transferler 1.074.056,73 205.561,22 191.448,55 630 07 Sermaye Transferleri 38.110.960,79 45.949.731,40 53.933.171,82 630 11 Değerler ve Miktar Değişimleri Giderleri 0,00 3.768,68 728.655,17 630 12 Gelirlerin Red ve İadesinden Kaynaklanan giderler 0,00 80.576,93 2.644.365,75 630 13 Amortisman Giderleri 0,00 29,01 7.016,00 630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 6.133.578,19 5.836.317,77 6.589.177,69 630 30 Proje Kapsamında Yapılan cari Giderler 0,00 118.449,87 137.864,77 89.032.792,08 96.090.915,89 114.999.640,59 Yardımcı Hesap 2013 2014 2015 Kod.1 TL TL TL 600 01 Vergi Gelirleri 70.829,69 125.740,96 268.684,23 600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 669.237,70 964.860,32 988.115,10 600 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gel. 79.045.042,02 70.575.054,12 87.190.383,92 600 05 Diğer Gelirler 27.968.894,33 29.442.142,34 35.509.051,25 107.754.003,74 101.107.797,74 123.956.234,50 18.721.211,66 5.016.881,85 8.956.593,91 GELİRLER TOPLAMI (B) FAALİYET SONUCU [B-A)] (+ / -) Hesap Kodu GİDERİN TÜRÜ GİDERLER TOPLAMI (A) Hesap Kodu GELİRİN TÜRÜ

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

KIRIKKALE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 32
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 33
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 34
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 34
5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 34
6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 37

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 32

1. ÖZET Bu rapor, Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresinin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir.
   Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresinin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla kurumca oluĢturulan aĢağıdaki sistem ve dokümanlar denetlenmiĢtir:  2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan,  2015 yılı Performans Programı,  2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümünde kullanılan veri kayıt sistemleri.
   Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresinde stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporundan oluĢan doküman seti mevzuat ve rehberlerde öngörülen sürelerde, belirlenen Ģablona uygun baĢlıklar altında üretilmiĢtir. Kurumun olanakları, bu alanda sorumluluk verilen kurum personelinin birikim ve deneyimleri göz önüne alındığında önemli bir baĢarıdan söz etmek gerekmektedir. Ancak, stratejik plan ve performans ölçüm sisteminden beklenen faydanın sağlanabilmesi için tüm kamu kurumları gibi Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresinin de sistem kurgusu ve mantığının daha iyi algılanmasına yönelik çabalarını sürdürmesine gereksinim vardır. Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi raporlama temel gerekliliklerini yerine getirmektedir. Ancak, değerlendirme ve denetim bulguları bölümünde açıklanacağı üzere performans göstergelerinin hedeflerle iliĢkilendirilmemesi hedeflerden birçoğunun ölçülebilirliğini olanaksız kılmıĢ Performans ölçümü döngüsünün sağlıklı ve iĢlevsel biçimde iĢleyiĢi için sistemin salt planlama ayağına değil ölçümünün gerçekleĢtirilmesini sağlayacak unsurlarına da odaklanılması ve performans bilgisinin içeriğinin geliĢtirilmesi gerekmektedir. Üst yönetimin ve sistem sorumlularının stratejik planlama döngüsünü daha iyi özümsemesi bu alanda mesafe alınmasını sağlayacaktır. Kurum yönetimlerinin; ĠĢimizi ne kadar iyi yapıyoruz? ve Nasıl daha iyi yapabiliriz? sorularına uygun Ģekilde yanıt verebilmeleri için performans hakkında ilgili, doğru, ve güvenilir bilgiye süreklilik temelinde ulaĢmaları gerekir. Performansın sistematik olarak ölçümü ve değerlendirilmesi sayesinde

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 33 hizmetlerin daha iyi yapılması ve vatandaĢ ihtiyaçlarının daha iyi karĢılanabilmesinin önündeki problemlerin de daha kolay saptanması beklenir. Stratejik plan ve performans ölçümünün yasal bir zorunluluk ve amaç olarak değil kurumun daha aydınlık bir yolda faaliyetlerini yürütmesinde, problemlerini teĢhis etmede ve çözmede destek sağlayan bir iyi yönetim aracı olarak görülmesi, baĢta yönetim kademesi olmak üzere tüm çalıĢanlarca anlaĢılması ve sahiplenilmesi sistemin baĢarısı için kritik önemdedir. Performans bilgisinin toplanmasına ve değerlendirilmesine yönelik süreç ve sorumluları tanımlayan bir sistem oluĢturulması da sağlıklı sonuçlar elde etme açısından önemli bir aĢama olacaktır.
Performans ölçümü ülkemiz kamu yönetimi için yeni bir yönetim aracıdır. Bu araçtan yarar elde edilebilmesinin temel Ģartı ise baĢta üst yönetim olmak üzere tüm personelin sistemin amacını ve tüm unsurlarını anlaması, tanıması, yararına inanması ve samimiyetle uygulamaya koymasıdır. Aksi halde beklenen sonuçlar elde edilemeyeceği gibi bu çerçevede yapılan iĢler ve hazırlanan raporlar idareler için sadece bir maliyet unsuru olacaktır. Gerek üst yönetimi, gerekse sistem uygulayıcılarıyla Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresinin konuya iliĢkin samimi, pozitif yaklaĢımaları önemli bir artıdır. Bu yönüyle, geliĢmeye açık bu potansiyelin katettiği mesafe övgüye değer bulunmuĢtur. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay‟a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 34 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi'nin yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir. 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi‟nin yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi denetimimize esas teĢkil eden performans ölçüm sürecine iliĢkin dökümanları yasal süreler içinde hazırlamıĢtır. Sürecin daha sağlıklı iĢleyiĢine katkı vermek amacıyla, kritik önemdeki bazı değerlendirmelerimiz aĢağıda belirtilmiĢtir.  Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi performans ölçüm sisteminin en belirgin eksikliği çevrimin sadece planlama temelinde yapılandırılması, ölçüm fonksiyonunun ihmal edilmesidir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 35 Kırıkkale Özel Ġdare Stratejik planında stratejik amaçlara ait performans göstergeleri hedeflerle tam olarak iliĢkilendirilmediğinden performans ölçümüne katkı vermesi mümkün olamamıĢtır. (Performans programında ise Stratejik planda öngörülmeyen göstergeler ile ilişkilendirme yapılmıştır.) Oysa sistem, stratejik amaçlar ile bu amaçlara ulaĢmayı sağlayacak somut, ölçülebilir hedeflerin belirlenmesi, hedeflerden ölçülebilir olmayanlar için ise bu hedeflere ne denli ulaĢılabildiğinin değerlendirilmesine yardımcı olacak ölçütlerin (performans göstergelerinin) geliĢtirilmesi, yıl sonunda bu ölçütlere dayalı olarak performans ölçüm ve değerlendirmesi yapılması üzerine kuruludur. Peformans göstergelerine sayısal olarak ölçülebilir ve değerlendirilebilir bir Ģekilde yer verilmiĢ ancak performans göstergelerinin hedeflerle iliĢkilendirilmemesi hedeflerden birçoğunun ölçülebilirliğini olanaksız kılmıĢ olup, bu durum performans göstergelerinden nasıl yararlanılacağına iliĢkin bir algının yeterince oluĢmadığını göstermektedir. Kurum Faaliyet Raporunun niteliği de bu değerlendirmemizle paralellik taĢımaktadır. Faaliyet raporunun temel iĢlevi performans programında yer alan hedeflere ne ölçüde ulaĢılabildiği ve sapmaların nedenlerine iliĢkin değerlendirmelerin ortaya konulmasıdır. Oysa Faaliyet Raporu bu yaklaĢım dıĢında ve hedeflerin gerçekleĢmelerine iliĢkin bilgiyi içermeksizin, 2015 yılında gerçekleĢtirilen faaliyetlerin sergilendiği bir doküman olarak üretilmiĢtir.
Performans göstergeleri niteliği itibarıyla ölçülebilir olmayan hedeflere ne ölçüde ulaĢılabildiğini değerlendirebilmek amacıyla kullanılan dolaylı ölçütlerdir. Bu özelliği ile sayısal olarak ölçülebilir ve değerlendirilebilir olmayan her bir hedefin göstergeler ile iliĢkilendirilip, performans ölçüm sisteminin önemli bir unsuru olup bu amacı gerçekleĢtirmeye uygun Ģekilde sisteme dahil edilmeleri gerekmektedir.  Kurumların kendi misyon tanımları dıĢında stratejik amaç oluĢturmaları planlama realitesiyle örtüĢmemektedir. Ġl Özel Ġdareleri kuruluĢ ve iĢleyiĢleri itibarıyla bizzat kendilerince yürütülen faaliyetler dıĢında ödenek aktarımı yoluyla bazı merkezi kuruluĢların (Sağlık, Milli Eğitim Bakanlıkları, Kültür vb.) ihalelerini gerçekleĢtirmekte, faaliyetlerine destek olmaktadır. Ancak bu Bakanlıkların kendi asli faaliyetleri için belirledikleri stratejiler vardır ve bunları gerçekleĢtirmekten her anlamda bu ilgili kuruluĢlar sorumludur. Bütçe-strateji-faaliyet sarmalı aynı kurumsal bütünlük çerçevesi içinde gerçekleĢtirmelidir. Ġl Özel Ġdaresinin insiyatifinde olmayan, kaynak, yetki ve sorumluluk sahibi olmadığı bir alan için stratejik amaç ve hedef belirlemesi oldukça zorlama bir uygulama olarak görünmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 36 Milli Eğitime iliĢkin hedef ve stratejileri belirlemek, bu standarda kaç yılda hangi faaliyetlerle ulaĢılacağını planlamak, hedef gerçekleĢmelerine iliĢkin performans bilgisini toplamak ve değerlendirmek, yıl içinde elde edilen performans bilgisi ıĢığında gereken önlemleri almak tamamen ilgili Bakanlığın sorumluluğundadır. Ġl Özel Ġdaresi, ne uzmanlık, ne görev alanı, nede yetki yönüyle bu belirlemeleri yapma konumunda değildir. Bakanlıkların transfer ettiği ödenekleri kullanma, ihaleleri yapma, yapım sürecinin kontrollüğü eğitim alanına iliĢkin standart ve hedefler belirlemeyi gerektirmemektedir. Eğitim, sağlık, emniyet, kültür faaliyetlerinin politika, amaç, hedef ve stratejilerini belirlemek Ġl Özel Ġdarelerin konusu olmadığı gibi bu çerçevede elde edilen baĢarı ve baĢarısızlıkların sorumlusu da değillerdir. KuruluĢlar için strateji çerçevesi misyon tanımlamaları olarak görülmelidir.  Stratejik planlama-Performans Programı-Bütçe iliĢkisinin sağlıklı biçimde kurulması sistemin önemli unsurlarından biridir. Stratejik planlama sürecinin önemli bir ayağı da maliyetlendirme konusudur. Planlama ve bütçeleme süreçlerinin uyumlu ve dengeli biçimde yürütülmesi hem planlamanın hem de bütçenin daha rasyonel biçimde oluĢturulmasını sağlayacaktır. Stratejik plan ve performans programlarının hazırlanıp daha sonra total bütçe rakamlarının faaliyet alanlarına yine faaliyetler bazında ayrıĢtırılmadan iliĢkilendirilmesinin ne stratejik planlama sürecine ne de sağlıklı bir bütçe yapım sürecine katkısı bulunmayacağı açıktır. Bu nedenle daha stratejik plan aĢamasında plan dönemini kapsayan toplam tahmini maliyetlerin hedef bazında belirlenmesi gerekmektedir. Bu belirlemeler çok yıllı bütçelemede bir girdi unsuru olarak ele alınıp bütçe sürecine yansıyacak, Ġl Genel Meclisince uygun görülmeyen maliyetler ve stratejik tercihler stratejik plan yapımı sırasında revize edilebilecektir. Bu karĢılıklı geri bildirimler, vatandaĢ temsilcileri olarak kaynak/yetki kullanma yetkisi devreden Meclis‟in bu dokümanlara iradesini paralel bir Ģekilde yansıtabilmesini sağlayacaktır. Bu etkileĢim çerçevesinde gözden kaçırılmaması gereken husus stratejik plan-bütçe iliĢkisi içerisinde asli belirleyici rolün stratejik plana ait olduğu gerçeğidir. “Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu” 2. Bölümünde de belirtildiği üzere stratejik planlama ve performans programı süreci sadece bütçeye dönük değildir. Stratejik planlama sürecinde kaynak kısıtları dikkate alınmakla beraber, yıllık bütçe ve kaynak taleplerinin stratejik planları Ģekillendirmemesi; stratejik planın, bütçeyi yönlendirmesi gerekir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 37 Performans programlarının hazırlanmasıda da bu defa stratejik plan saptamalarına uygun olarak ilgili yıl performans hedefleri plan dönemine dağıtılacak, yıllık bütçe çalıĢmaları ile de hedef-kaynak bağlantısı kurulacaktır. Sonuç olarak; Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi, raporumuzun özet bölümünde de belirtildiği üzere performans ölçüm sürecine iliĢkin temel raporlama gerekliliklerini yerine getirmektedir. Süreç sorumluları konuya samimiyetle yaklaĢarak özverili çalıĢmalara dayalı çıktılar üretmiĢlerdir. Sistem planlama yönüyle genel olarak baĢarılıdır. Sistemin ""ölçüm" ayağı ise geliĢmeye açık bir alandır ve Ģüphesiz performans yönetimi kültürüne iliĢkin teori ve uygulama birikimine koĢut olarak geliĢmesi beklenmelidir. 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Plan Ve Performans Programında Yer Alan Bazı Amaç Ve Hedeflerin Ġdarenin Yetki-Görev Alanı DıĢındaki Unsurları Ġçermesi Ġl Özel Ġdareleri doğrudan kendisine verilmiĢ görevlerin dıĢında merkezden gönderilen ödenekler yoluyla bazı kuruluĢların ihalelerini gerçekleĢtirmekte ve faaliyetlerine destek olmaktadır. Ancak bu iĢleyiĢ nedeniyle söz konusu kuruluĢların görev-yetki alanına ait hususların Kırıkkale Özel Ġdaresinin stratejik planına dahil edilmesi anlamlı ve iĢlevsel değildir. Örneğin, 8 no‟lu stratejik amaç olarak “İlimizde ilk ve orta öğretim öğrencilerini düşünme, algılama ve sorun çözme yeteneği gelişmiş, Atatürk ilkelerine bağlı, demokratik, özgürlükçü, milli ve manevi değerleri özümsemiş, yeni fikirlere açık, kişisel sorumluluk duygusuna sahip, çağdaş uygarlığa katkıda bulunabilen, bilim ve teknoloji kullanımına yatkın, sanata değer veren, beceri düzeyi yüksek, yaratıcı ve üretken bir şekilde, günümüze uygun fiziki mekân ve şartlarda yetiştirmek” Ģeklinde bir belirleme yapılmıĢtır. Eğitim ve Öğretim Hizmetlerinin hangi stratejik amaç ve hedefler doğrultusunda verileceği Milli Eğitim Bakanlığının ilgi ve yetki alanı içerisindedir. Ġl Özel Ġdarelerinin fonksiyonu Hükümet ve Milli Eğitim Bakanlığınca oluĢturulan politika ve stratejiler çerçevesindeki faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla Bakanlıktan gönderilen ödeneklerin ilgili iĢler için harcanmasıyla sınırlıdır. Dolayısıyla Ġl Özel Ġdarelerinin bu alana iliĢkin strateji oluĢturması söz konusu olmadığından diğer Kamu Kurumlarının ilgi alanındaki bu tip konuların Özel Ġdarelerin stratejik planları içerisinde yer almalarının bir anlamı bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 38 Kamu idaresi cevabında; “222 Sayılı Ġlköğretim Kanununun 76.maddesi hükmüne göre Ġl Özel Ġdaresi bütçesinin %20 si oranında ilköğretim yatırımları için ödenek tahsis edilmektedir. Ayrıca 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun “Ġl özel idaresinin görev ve sorumlulukları “ baĢlıklı 6.maddesinde yazılı “Ġl özel idaresi mahallî müĢterek nitelikte olmak Ģartıyla; a) Gençlik ve spor Sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; Belediye sınırları il sınırı olan BüyükĢehir Belediyeleri hariç ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması, erozyonun önlenmesi, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiĢtirme yurtları; ilk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının karĢılanmasına iliĢkin hizmetleri il sınırları içinde, (1)(2)(3) b) Ġmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma (...)(1); orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine iliĢkin hizmetleri belediye sınırları dıĢında, yapmakla görevli ve yetkilidir.” Hükmüne istinaden Ġl Genel Meclis kararıyla ödenek tahsis edilmektedir. Yukarıdaki mevzuat çerçevesinde Ġlköğretim yatırım ve diğer harcamaları için ödenek tahsisi ve bu ödenek tahsisinin kanun gereği her mali yıl bütçesinde yapılması nedeniyle süreklilik arz etmesi dolayısıyla eğitim ve öğretim hizmetlerine iliĢkin stratejik amaç belirlenmiĢtir. Ġdaremiz Stratejik Planı 05.09.2014 tarih ve 174 numaralı Meclis kararıyla kabul edilmiĢ olup, Stratejik Planın bir örneği ĠçiĢleri Bakanlığımıza gönderilmiĢtir.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi cevabında belirtilen il özel idarelerinin iĢin harcama yetkilisi, gerçekleĢtirme görevlisi ve kontrolörlüğünü üstlendiği ilköğretim yatırımları ile bulguda sözü edilen Milli Eğitim politikalarının belirlenmesi arasında tarafımızca bir bağ kurulamamıĢ olup izleyen dönemlerde de bu hususun takibinin yapılması uygun olacaktır. BULGU 2: Stratejik Planda Hedeflerin Performans Göstergeleri Ġle EĢleĢtirilmemesinden Dolayı Performans Ölçümüne Hizmet Etme Fonksiyonuna Sahip Olmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 9. maddesi ile Kamu

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 39 Ġdarelerinin Kalkınma Planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe iliĢkin misyon ve vizyonlarını oluĢturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını, önceden belirlenmiĢ olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik planlarını hazırlamaları istenmektedir Bu bağlamda Stratejik planın değerlendirilmesi ile ilgili genel yaklaĢım ve yöntemler; performans ölçümü, yani performans göstergelerinin oluĢturulması ve verilerin toplanması ile mümkündür. Bir performans göstergesinin, ölçülebilirliğin sağlanması bakımından miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilmesi gerekir. Performans göstergeleri girdi, çıktı, verimlilik, sonuç ve kalite göstergeleri olarak sınıflandırılması gerekir. Ancak Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi tarafından 2015-2019 yılları için hazırlanan stratejik planda her ne kadar amaçlara yönelik göstergeler belirlenmiĢ olsa da gösterge sayıları hedef sayılarının çok altında kalmıĢtır. Böylece ilgili göstergenin hangi stratejik hedefin gerçekleĢmesini sağlamak için oluĢturulduğunun belirtilmemesi ve stratejik amaca ulaĢmak için belirlenen hedeflerden birçoğunun ölçülebilirliğini sağlayacak göstergeye sahip olmaması stratejik planlamanın amacıyla ters düĢmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Stratejik Plan 05.09.2014 tarih ve 174 numaralı Meclis kararıyla kabul edilmiĢ, Stratejik Planın bir örneği ĠçiĢleri Bakanlığımıza gönderilmiĢtir. Stratejik plan hazırlanması ve planın revize edilmesi çalıĢmalarında bulgu doğrultusunda iĢlem yapılması hususunda gereken hassasiyet gösterilecektir.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Gerekli düzeltmelerin yapılacağı hususunda Ġdare ile görüĢ birliğine varılmıĢ olup bu düzeltmelerin yapılıp yapılmadığı sonraki denetimlerde takip edilecektir. BULGU 3: Stratejik Planda Hedeflerle Yönelik Bir Maliyetlendirme Yapılmadığından, Performans Programının Kaynak Ġhtiyacının Tahminine ĠliĢkin Bölümünün Stratejik Plan-Performans Programı-Bütçe Arasında Olması Gereken Bağlantıya Hizmet Etmemesi Stratejik plan ve performans programında yer alan stratejik amaçların gerçekleĢtirilmesine hizmet edecek hedefler belirlendikten sonra bu hedeflere ulaĢılmasına yönelik somut faaliyetler belirlenmekte, bu faaliyetlerin de tahmini maliyetleri hesaplanarak performans programında yer verilmektedir. Bu uygulamanın amacı, bütçe ile performans programı arasında reel bir iliĢki kurulması ve bu yolla bir yandan daha gerçekçi bir bütçe

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 40 yapım sürecinin desteklenmesi, diğer yandan maliyet unsurları planlanmıĢ ve kabul edilmiĢ gerçekçi stratejiler oluĢturulması, kaynağı olmayan faaliyetlerin, dolayısıyla gerçekleĢmesi mümkün olmayan hedeflerin programda yer almasının önlenmesidir. Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi stratejik planındaki maliyetlendirmeye iliĢkin belirlemeler aĢağıda yer verilen örneklerde görüldüğü üzere hedefleri gerçekleĢtirmek üzere planlanan somut faaliyetlerin tahmini maliyetlerinden değil, bütçe rakamlarının çeĢitli hizmet alanlarına paylaĢtırılmasından ve yıllar itibariyle güncellenmesinden oluĢmaktadır. Bu Ģekliyle yapılan maliyetlendirme stratejik plan-performans programı-bütçe arasındaki dengeye katkı vermesi mümkün değildir. AÇIKLAMA 2015 YILI 2016 YILI 2017 YILI 2018YILI 2019 YILI Savunma Hizmetleri 220.567,00 231.595,00 243175,00 255.333,00 268.100,00 Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 60.000,00 63.000,00 66.150,00 69.457,00 72.930,00 Ekonomik ĠĢler ve Hiz 360.000,00 378.000,00 396.900,00 416.745,00 437.582,00 Kamu idaresi cevabında; “Ġlimiz Özel Ġdaresi stratejik plan amaç ve hedefleri idaremiz hizmet alanına yönelik faaliyetleri kapsamakta olup, stratejik plan esas alınarak hazırlanan performans programı da yılı bütçesi ile uyumludur. Hizmet alanları bazında yapılan maliyetlendirme tablosundaki hizmetler de stratejik Plan kapsamındaki faaliyetleri kapsadığından, dolayısıyla söz konusu faaliyetlerin sektörel bazda maliyetlendirilmesi ve yıllar itibariyle güncellenmesi yapılmıĢtır. Ġl Özel Ġdaresi Performans programında Stratejik plan ve bütçe arasındaki iliĢki daha ayrıntılı olarak kurulmuĢ olup, Stratejik planın amaç ve hedeflerini gerçekleĢtirmeye dönük faaliyet ve projeler ile bunların bütçelendirilmesi performans programında yer almıĢtır. Stratejik Plan 05.09.2014 tarih ve 174 numaralı Meclis kararıyla kabul edilmiĢ, Stratejik Planın bir örneği ĠçiĢleri Bakanlığımıza gönderilmiĢtir. Stratejik plan hazırlanması ve planın revize edilmesi çalıĢmalarında bulgu doğrultusunda çalıĢma yapılarak hedeflere yönelik maliyetlendirme yapılması hususunda gereken hassasiyet gösterilecektir.” denilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 41 Sonuç olarak Kurumunca verilen cevapta; söz konusu hususa uyulacağı bildirilmiĢ olup, konunun sonraki denetimlerde izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 4: Stratejik Planda Yer Alan Amaç-Hedef-Gösterge Sistematiği Ġle Uyumlu Olmayan Performans Programı Yapılması Sonucu Farklı Ġki Ayrı Amaç- Hedef-Gösterge Seti OluĢturulması Stratejik planda 5 no‟ lu Stratejik amaç olarak “Kırsal alan ekonomisinin verimliliği, geliştirilmesi ve iş imkânlarını artırmak” belirlenmiĢ olup bununla ilgili olarak belirlenen 5.7 no‟ lu Stratejik hedef “Bahçe bitkileri yetiştiriciliğinde ilimize uygun verimliliği ve kalitesi kanıtlanmış sertifikalı fidan kullanmak, ilimizin toprak ve iklim yapısı uygun yerlerinde yoğunlaşılarak ticari anlam ifade edebilecek seviyeye getirmek, desteklemek, yaygınlaştırmak” Ģeklinde belirlenmiĢ ve bu Stratejik hedefle tam olarak iliĢkilendirilmemekle birlikte 5 no‟ lu Stratejik amaca yönelik olarak Performans göstergeleri “5.1 İlimiz mera alanlarının tespit ve tahdit miktarı, 5.2 İlimiz kırsal alanında tarla içi hizmet ve drenaj miktarı, 5.3 Tarla bitkileri, bahçe bitkileri ve hayvan yetiştiriciliğinde iyi uygulama örneklerini destekleme tutarları, 5.4 İlimiz kırsal alanında bahçe bitkileri yetiştiriciliğinde yöreye has çeşit muhafaza ve üretim destekleme tutarları” olarak belirlenmiştir. Ancak Performans programında idare tarafından 5.7 no‟ lu hedefin gerçekleĢtirilmesinde ölçülebilirliği sağlaması bakımından bu hedefe iliĢkin olarak ilgili performans göstergeleri; “*Bağcılığı, Meyveciliği ve Sebze Yetiştiriciliğini Geliştirme Projesi *Zirai Araç ve Gereç ve Sera Mal ve Malzeme Alımları” olarak belirlenmiĢtir. Buradan da anlaĢılacağı üzere Stratejik plan ile Performans programı arasında sistematik açıdan farklı performans göstergeleri belirlenmiĢ olmaktadır. Belirtilen karmaĢık durum izlemeyi, değerlendirmeyi ve sonuç itibarıyla performans ölçümünü olanaksız kılan unsurlardan birisi olma niteliğindedir. Kamu idaresi cevabında; “Ġdaremiz performans programında 5.7 no lu hedefin gerçekleĢtirilmesine iliĢkin belirlenen “Bağcılığı, meyveciliği ve Sebze YetiĢtiriciliğini

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 42 GeliĢtirme Projesi”, “Zirai Araç ve Gereç ve Sera mal ve Hizmet Alımları” her ne kadar farklı performans göstergesi olarak anlaĢılsa da stratejik planın 5.4 performans göstergesi kapsamında değerlendirilebileceği düĢünülmüĢtür. Stratejik Plan 05.09.2014 tarih ve 174 numaralı Meclis kararıyla kabul edilmiĢ, Stratejik Planın bir örneği ĠçiĢleri Bakanlığımıza gönderilmiĢtir. Stratejik plan hazırlanması ve planın revize edilmesi çalıĢmalarında bulgu doğrultusunda çalıĢma yapılması hususunda gereken hassasiyet gösterilecektir.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Ġdarenin konu hakkında gereğini yapacağını belirtmesi olumlu bulunmuĢtur. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 5: Performans Ölçüm Sisteminin Sağlıklı Ve Güvenilir Biçimde ĠnĢasına Yönelik Veri Kayıt Sistemi OluĢturulmaması Kırıkkale Ġl Özel Ġdaresi 2015-2019 dönemi Stratejik Planı V numaralı “V. İzleme Ve Değerlendirme” bölümünde “Performans Bilgi Sistemi, dinamik, sistematik, veri yönetiminin tamamını içeren, idaremiz faaliyetlerinin tüm yönlerini kapsayacak şekilde PBS' nin ve Performans Değerlendirmesinde uyulacak ilkeler ile değerlendirmenin kapsamı, hangi analiz yöntemlerinin kullanılacağı, değerlendirme sonuçlarının raporlanması ve hangi yönetim kademelerine hangi zaman aralığında sunulacağı, performans değerlendirmesinde kullanılacak yöntemlerin neler olacağı gibi geniş kapsamlı bir Performans Değerlendirme Sistemi hazırlık ve oluşturulması ile sekreterya işlemleri idaremiz Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilecek ve yürütülecektir. denilmektedir. Performans ölçümünü gerçekleĢtirmek, hedeflere ulaĢma düzeyinin ve sapma gerekçelerinin anlaĢılmasını mümkün kılacak performans bilgisinin sistematik olarak toplanmasını ve analizini gerektirmektedir. Bu süreçlerin sağlıklı iĢleyiĢi ise ancak, önceden

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 43 belirlenmiĢ bir iĢ ve sorumluluklar düzeni ile performans bilgisi üretiminde kullanılacak verilere iliĢkin bir sistem dahilinde gerçekleĢebilir. Performans ölçüm sisteminin iĢleyiĢine iliĢkin veri kayıt sistematiğinde uyulacak ilkelerin, ölçümde kullanılacak analizlerin, performans değerlendirmesinde kullanılacak yöntemlerin neler olacağının sonradan belirlenmesi performans ölçüm sisteminin sağlıklı ve güvenilir iĢlevliğine uygun olmayıp, sistemin geleneksel faaliyet raporu üretiminde olduğu gibi yılsonunda hedeflerin ilgili oldukları birimlerden toplanan bilgilerini kullanarak faaliyet raporu hazırlanması tarzında sonradan belirlenen ölçüm kriterleri ile değerlendirme yapması stratejik planlamanın amacıyla çeliĢmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgu doğrultusunda Performans ölçümüne iliĢkin sistemin oluĢturulması için gereken hassasiyet gösterilecektir.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi ile mutabakat sağlanmıĢtır. Ġdarece yapılan çalıĢmaların izlenmesi uygun olacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 44 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 4800 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr