KASTAMONU İL ÖZEL İDARESİ 2015 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2016
İÇERİK KASTAMONU İL ÖZEL İDARESİ 2015 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 KASTAMONU İL ÖZEL İDARESİ 2015 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU 23
KASTAMONU İL ÖZEL İDARESİ 2015 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 YILI BÜTÇE GELİRLERİ TABLOSU Tahmini Gerçekleşen Vergi Gelirleri 500.000,00 64.739,82 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 23.900.000,00 1.674.429,36 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) 0,00 126.147.474,21 Diğer Gelirler 61.300.000,00 62.832.157,05 Sermaye Gelirleri 0,00 0,00 TOPLAM Gelir 85.700.000,00 190.718.800,44 2015 YILI BÜTÇE GİDERLERİ CETVELİ Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gider Personel Giderleri 10.266.127 54.712.572,34 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 2.297.449 7.606.023,51 Mal ve Hizmet Alım Gideri 15.869.593 30.534.089,61 Faiz Giderleri 1.210.000 1.279.312,66 Cari Transferler 5.553.391 15.271.145,63 Sermaye Giderleri 38.138.267 61.594.218,72 Sermaye Transferi 665.173 505.173 Yedek Ödenekler 7.000.000 0,00 TOPLAM 81.000.000 171.502.535,47 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kastamonu İl Ö zel İdaresi mali işlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında ; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2
T.C. Sayıştay Başkanlığı sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49'uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe işlemlerine, hesap planlarına ve işlemlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılacak belgelerin şekil ve türlerine ilişkin düzenlemenin mahalli idareler için İçişleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiştir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıştır. Kastamonu İl Özel İdaresinde mali işlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde İçişleri Bakanlığının sunduğu e-İçişleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve işlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleştirilmektedir. 2015 yılı denetimi kapsamında Kastamonu İl Özel İdaresi tarafından “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3
T.C. Sayıştay Başkanlığı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4
T.C. Sayıştay Başkanlığı denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5
T.C. Sayıştay Başkanlığı
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI
BULGU 1: Kastamonu İl Özel İdaresince Karadeniz Havzası Macera Sporlarını
Geliştirme Projesi kapsamında Avrupa Birliğinden sağlanan hibenin, 104 Proje Özel
Hesabında izlenmemesi suretiyle kurumun muhasebe sistemi dışında tutulması
Kastamonu İl Özel İdaresinin, Rize İl Özel İdaresi ve Bilinçli Kalkınma Derneği ile
birlikte yürüttüğü 124.395,50 Euro bütçeli söz konusu proje karşılığında Avrupa
Birliği’nden aktarılan meblağ idarenizce Ziraat Bankasında açtırılan bir hesapta toplanmış,
ancak bu hesaba ilişkin işlemler kurum hesap sistemi içinde yer almamıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 40'ıncı maddesinde;
“Bağış ve yardımlar
Madde 40- Herhangi bir gerçek veya tüzel kişi tarafından, kamu hizmetinin karşılığı
olarak veya kamu hizmetleriyle ilişkilendirilerek bağış veya yardım toplanamaz, benzeri adlar
altında tahsilat yapılamaz.
Kamu idarelerine yapılan her türlü bağış ve yardımlar (…) (1) gelir kaydedilir. Nakdi
olmayan bağış ve yardımlar, ilgili mevzuatına göre değerlemeye tâbi tutularak kayıtlara
alınır.
Kamu yararına kullanılmak üzere kamu idarelerine yapılan şartlı bağış ve yardımlar,
dış finansman kaynağından sağlananlarda 28.3.2002 tarihli ve 4749 sayılı Kanun hükümleri
saklı kalmak kaydıyla, hizmeti yapacak idarenin üst yöneticisi tarafından uygun görülmesi
halinde, bütçede açılacak bir tertibe gelir ve şart kılındığı amaca harcanmak üzere açılacak
bir tertibe ödenek kaydedilir. Bu ödenekten amaç dışında başka bir tertibe aktarma
yapılamaz.
Bu ödeneklerden malî yıl sonuna kadar harcanmamış olan tutarlar, bağış ve yardımın
amacı gerçekleşinceye kadar ertesi yıl bütçesine devir olunarak ödenek kaydedilir. Ancak, bu
ödeneklerden tahsis amacı gerçekleştirilmiş olanlardan kalan tutarlar, tahsis amacının
gerçekleştirilmesi bakımından yetersiz olanlar ile yılı bütçesinde belirlenen tutarı aşmayan ve
iki yıl devrettiği halde harcanmayan ödenekleri iptal etmeye genel bütçe kapsamındaki kamu
idarelerinde Maliye Bakanı, diğer kamu idarelerinde üst yönetici yetkilidir.
………..”
denilmektedir.
Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 17'nci maddesi ise şu şekildedir. “MADDE 17 - (1) Herhangi bir gerçek veya tüzel kişi tarafından kamu hizmetinin karşılığı olarak veya kamu hizmetleri ile ilişkilendirilerek bağış ve yardım toplanamaz, benzeri adlar altında tahsilat yapılamaz. (2) Yapılan her türlü bağış ve yardımlar gelir kaydedilir. Nakdi olmayan bağış ve yardımlar ilgili mevzuatına göre değerlendirmeye tabi tutulur ve kayıt altına alınır. (3) Yapılan şartlı bağış ve yardımlar, üst yöneticinin onayı ile gelir bütçesinde bağış ve yardımlar bölümüne gelir yazılır ve gider bütçesinde bu hizmetin ödeneği varsa bu ödeneğe eklenir; yoksa, bütçede öngörülen tertibe ödenek yazılarak tahsis amacına harcanır. Bu ödenekten amaç dışında başka bir tertibe aktarma yapılamaz. (4) Bu ödeneklerden malî yıl sonuna kadar harcanmamış olan tutarlar, bağış ve yardımın amacı gerçekleşinceye kadar ertesi yıl bütçesine devir olunarak ödenek kaydedilir. Ancak, bu ödeneklerden tahsis amacı gerçekleştirilmiş olanlardan kalan tutarlara ilişkin ödenekleri iptal etmeye üst yönetici yetkilidir. (5) Bağış ve yardımlar, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenildiği takdirde, bütçeye gider kaydıyla ilgilisine geri verilir. Şartlı bağış ve yardımın zamanında kullanılmaması nedeniyle doğacak zararlar ile amaç dışı kullanım nedeniyle yapılan harcamalar sorumluluğu tespit edilenlere ödettirilir.” Yine Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 61'inci maddesinde, “104 Proje Özel Hesabı Bu hesap dış finansman kaynağından dış proje kredisi olarak, kurum adına T.C.Merkez Bankası veya uygun görülen diğer bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar, bu tutarlardan yapılan giderler, verilen avanslar, açılan akreditifler ile avans ve akreditiflerden nakden geri alınanların ve hesap bakiyesinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur farklarının izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Yukarıda bahsedilen yasal çerçeve içinde düşünüldüğünde, bir kamu kaynağı niteliğini kazanan sözkonusu hibenin gelir kaydedilmesi ve harcanmasının da mali mevzuatımız ve hibe protokolüne uygun olarak yapılması gerekmektedir. Sözkonusu hibeye ilişkin aktarılan paraların muhasebeleştirilmesinde ise; Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7
T.C. Sayıştay Başkanlığı Dış finansman kaynaklarından sağlanan ve kurumca açtırılan özel hesaplara aktarılan tutarların 104 Proje Özel Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Her ne kadar Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 61'inci maddesi dış proje kredisinden bahsetmekte ise de, Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında 104 Proje Özel Hesabı ile 600 Gelirler ve 800 Bütçe Gelirleri hesaplarında Avrupa Birliği hibelerine ait olmak üzere alt kodların açıldığı görülmektedir. Kurumunuzca yürütülen projeye sağlanan hibenin de 104 Proje Özel Hesabı ile yukarıda belirtilen hesaplar kullanılarak muhasebeleştirilmesi, dolayısıyla sözkonusu özel hesaba ilişkin hareketlerin kurumun mali tablolarında yer alması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında, bundan sonra aynı şekilde alınacak hibelerde, uyarılarımızın dikkate alınarak işlem yapılacağını bildirmiştir.. Sonuç olarak Kastamonu İl Özel İdaresince Karadeniz Havzası Macera Sporlarını Geliştirme Projesi kapsamında Avrupa Birliğinden sağlanan hibenin, 104 Proje Özel Hesabına kaydedilerek kurum muhasebe sistemi içine dahil edilmesi gerekmektedir. BULGU 2: Taşınmazların Fiili Envanter Çalışmalarının Tamamlanmaması ve Amortisman İşlemlerinin Yapılmaması Duran varlıklar hesap grubunda yer alan taşınmazlar için 02/10/2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre yapılması gereken fiili envanter işlemlerinin tamamlanmadığı belirlenmiştir. Mezkur Yönetmeliğin 5, 10, 11 ve geçici 1'inci madde hükümleri uyarınca İl Özel İdaresinin mülkiyetinde bulunan taşınmazların değer tespiti ve cins değişikliği çalışmalarının yapılarak 31/12/2016 tarihine kadar muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmesi gerekmektedir. İdarenin 2014 yılı mizan cetvelinde yer alan taşınmaz kayıtları incelendiğinde bu kayıtların evvelden gelen kayıtlar olduğu ve henüz değer tespiti ve cins değişikliği işlemlerinin tamamlanmadığı görülmüştür. Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ayrıca 2014 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer verildiği üzere bu varlıklara ilişkin değer tespiti ve cins değişikliği işlemlerinin yapılmaması nedeniyle bu varlıklar için amortisman ayrılamamış ve kiraya verilen taşınmazlar 990 kodlu nazım hesaplarda izlenememiştir. Taşınmazların değer tespiti ve cins değişikliği işlemlerinin tamamlanarak bu varlıkların muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmesi, bu varlıklar için amortisman ayrılması ve kiraya verilen taşınmazların 990 kodlu nazım hesaplara yansıtılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; İdare tarafından gönderilen cevap yazısında; taşınmazların tapu kayıtlarının gönderilmesi için yirmi İlçe Tapu Müdürlüğüne ve rayiç değerlerinin İdareye bildirilmesi için yirmi İlçe Belediye Başkanlığına yazı gönderildiği, tahsisli taşınmazların tahsisli bulunduğu kurum ve kuruluşlardan değerlerinin bildirilmesinin istenildiği, cins değişikliği çalışmalarının yapılması için Kastamonu İl Özel İdaresi İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğüne yazı yazıldığı ve taşınmazların değer tespitlerini yapmak üzere komisyon oluşturulduğu ifade edilmiştir. Ayrıca 2014 Yılı Denetim Raporunda da yer verildiği üzere kiraya verilen taşınmazların 990 kodlu nazım hesapta izlenilmesine ve taşınmazlara amortisman ayrılması işlemlerinin ilgili hesaplarda izlenilmesine 31.12.2015 tarihi itibariyle başlanıldığı ve işlemlerin 2015 yılı Mizan Cetvelinde yer aldığı bildirilmiştir. Çalışmaların devam ettiği ve 31.12.2016 tarihine kadar tamalanacağı ifade edilmektedir. Sonuç olarak İdare tarafından gönderilen yazıda genel olarak rayiç değer tespiti ve cins tahsisi çalışmalarının devam ettiği ve 31.12.2016 tarihine kadar bitirilmesinin planlandığı ifade edilmiştir. İdare yetkilileri ile yapılan görüşmede birikmiş amortisman ve 990 Kiraya Verilen Taşınmazlar nazım hesabın kullanılmasına ilişkin olarak; henüz rayiç değeri tespit edilmeyen taşınmazların, arsa değeri üzerinden kayıtlara alınıp amortisman ayrıldığı ve taşınmazın kiraya verilmesi durumunda arsa değeri üzerinden 990 kodlu hesapta izlenilmesine 31.12.2015 itibariyle başlanıldığı ve 2015 yılı Mizan cetvelinde gösterildiği öğrenilmiştir. Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ancak, ilgili taşınmazların rayiç değer çalışmaları tamalandıktan sonra kayıtların rayiç değer üzerinden güncellenmesi gerekecektir. Mizan cetvelinde halihazırda rayiç değeri üzerinden kayıtlı taşınmazların da amortisman işlemleri ve kiraya verilen taşınmazlar için 990 kodlu hesabın kullanılması işlemleri de 31.12.2015 tarihi itibariyle tamamlanmış ve 2015 Yılı mizan cetvelinde gösterilmiştir. Açıklanan nedenlerle henüz rayiç değeri tespit edilmeyen taşınmaz varlıklar için idarece çalışmaların 31.12.2016 tarihine kadar tamalanacağını bildirildiğinden halihazırda 2015 yılı mali tablolarına taşınmaz varlıklar rayiç değer ve fiili kullanım durumlarıyla kaydedilmemiş ve rayiç değer üzerinden amortisman ayrılmamıştır. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğinin ilgili hükümleri gereği bu taşınmazların rayiç değer tespiti ve cins değişikliği çalışmalarının tamamlanması ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin amir hükmü gereği rayiç değer üzerinden amortisman kayıtlarının yapılması gerekmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 104 Proje Özel Hesabı, 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri, 252 Binalar, 257 Birikmiş Amortismanlar ve amortisman hesabına bağlı olarak 630 Giderler hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10
T.C. Sayıştay Başkanlığı 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Kiraya Verme Sürelerinin Sözleşmelerle Uzatılması Özel İdarenin mülkiyetinde bulunan bazı işyerlerinin kiraya verilmesinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 5302 sayılı İl Özel İdare Kanunu’na aykırı olarak, kira sürelerinin Encümen kararına istinaden ek sözleşmelerle uzatıldığı görülmüştür. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun ‘Kiralarda Sözleşme Süresi’ başlıklı 64'üncü maddesinde kiraya verilecek taşınır ve taşınmaz malların kira süresinin on yıldan çok olamayacağı, ancak turistik tesis kurulacak yerlerin ve turistik tesislerin on yıldan fazla süre ile kiraya verilmesinin mümkün olduğu, üç yıldan fazla süre ile kiraya verme işlerinde, önceden Maliye Bakanlığından izin alınacağı, katma bütçeli idarelerde bu iznin, idarelerin bağlı bulundukları bakanlıktan alınacağı, özel idare ve belediyeler için ise kendi özel kanunlarının uygulanacağı düzenlenmiştir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 25'inci maddesinde ise taşınmazların üç yıla kadar kiralanmasına İl Encümeni tarafından karar verileceği; 10'uncu maddede de üç yıldan fazla sürelerle kiralanmasına ve süresi yirmibeş yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine İl Genel Meclisi tarafından karar verileceği hüküm altına alınmıştır. Yaptığımız incelemede, bazı işyerlerinin kira sürelerinin bitiminde, tekrar ihaleye çıkılmaksızın Encümen kararıyla kira sürelerinin uzatıldığı görülmüştür. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı gibi 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nda taşınmazların üç yıla kadar kiralanmasına İl Encümeni, üç yıldan fazla sürelerle kiralanmasına ise İl Genel Meclisi tarafından karar verileceği belirtilmiş olup bunun dışında gerek İl Encümeni gerekse İl Genel Meclisinin süre uzatımına ilişkin herhangi bir yetkileri bulunmamaktadır. Dolayısıyla kira sürelerinin sonunda İl Encümen kararıyla ek sözleşmeler yapılarak süre uzatımına gidilmesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında, kira süreleri sona eren işyerlerinin kiracılarının çıkartılarak, yeniden ihaleye çıkarılmaları durumunda, işyerlerinin belli bir süre boş kalacağı, ilan ücretlerinin verileceği, kiralamaya talipli olmayabileceği, bu Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11
T.C. Sayıştay Başkanlığı durumda İdaremizin zarar göreceği düşüncesiyle işyerlerinin kiraların İl Encümenince artırılarak süreleri uzatıldığı,bundan sonra maddede belirtilen hususların yerine getirilmesine özen gösterileceği bildirilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresinin göndermiş olduğu cevap, yasal zorunluluğu ortadan kaldıracak gerekçeleri taşımadığından, bundan sonraki kiralamalarda kira sürelerinin Encümen kararına istinaden ek sözleşmelerle uzatılmayıp yasal mevzuat uygulanarak ihaleye çıkılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. BULGU 2: 5286 sayılı Kanuna aykırı olarak norm kadro dışı personel isthdam edilmesi. 5286 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Kaldırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile kaldırılan Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünde Bölge Müdür Yardımcısı iken Kastamonu İl Özel İdaresine atanan personelin, söz konusu Kanun hükümleri uyarınca, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi izleyen altı ay içinde derece ve kademesine uygun, ihtiyaç duyulan bir kadroya atanması gerekirken halen kurumunuzda norm kadro dışı olarak görev yaptığı tespit edilmiştir. Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Kaldırılmasına İlişkin 5286 sayılı Kanun’un; GEÇİCİ MADDE 1 inci maddesinde; “Kaldırılan Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün; a) Mülkiyeti Hazineye ait olup da Maliye Bakanlığınca bu Genel Müdürlüğe tahsis edilen taşınmazlar hariç olmak üzere, taşra teşkilâtının kadro ve pozisyonları, personeli, tüm varlıkları, araç, gereç ve taşınırları, tapuda bu Genel Müdürlük adına kayıtlı olan taşınmazları ve hizmet binaları; İstanbul ve Kocaeli illerinde büyükşehir belediyelerine, diğer illerde il özel idarelerine, …….. devredilir” GEÇİCİ MADDE 4 üncü maddesinde ise; “Kaldırılan Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünde; Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, 1. Hukuk Müşaviri, Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Dairesi Başkanı,anahizmet birimleri ve yardımcı Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12
T.C. Sayıştay Başkanlığı birimler dahil Daire Başkanı, Bölge Müdürü, Bölge Müdür Yardımcısı, merkez ve bölge müdürlüklerinde Şube Müdürü, Proje Müdürü, tasfiye edilen döner sermaye işletmelerinde Sayman ve merkez teşkilâtında Avukat unvanlı kadrolarda bulunanların görevleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sona erer. Bunlar devredilen Kurumca yeni bir kadroya atanıncaya kadar eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları ile diğer malî haklarını (üretimi teşvik primi hariç) aynen almaya devam eder ve devredildikleri kurumda ihtiyaç duyulan işlerde görevlendirilebilir. Diğer personel devredilen kadro unvanlarıyla görevlerine devam eder. Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, 1. Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı ve Bölge Müdürü unvanlı kadrolarda bulunanlar hariç olmak üzere birinci fıkra uyarınca görevleri sona erenler ve İl Müdürü, İl Müdür Yardımcısı ve il müdürlüklerinde Şube Müdürü unvanlı kadrolarda bulunanlar ile devredilen diğer kadro unvanlarından ilgili kurum tarafından ihtiyaç duyulmayan kadro unvanlarında çalışan personel, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi izleyen altı ay içinde derece ve kademelerine uygun olmak kaydıyla Kurumca ihtiyaç duyulan diğer kadrolara atanır. Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, 1. Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı ve Bölge Müdürü unvanlı kadrolarda bulunanlar ise ihdas edilen ekli (1) sayılı listede yer alan Bakanlık Müşaviri kadrolarına Avukat unvanlı kadrolarda bulunanlar ise Hukuk Müşaviri kadrolarına, atanmış sayılır. Ancak, herhangi bir sebeple boşalması halinde Bakanlık Müşaviri kadroları, hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Bu çerçevede ihtiyaç duyulan kadro değişiklikleri 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesinin son fıkrası hükmü uygulanmaksızın anılan Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre yapılır. Devredilen personelden ikinci fıkra uyarınca yeni bir kadroya atananların atandıkları kadroların aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları ile diğer malî hakları toplamının net tutarının (fazla çalışma ücreti hariç), eski kadrolarına bağlı olarak en son ayda almakta oldukları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları ile diğer malî hakları toplamı net tutarından (üretimi teşvik primi hariç) az olması halinde aradaki fark, farklılık giderilinceye kadar atandıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir kesintiye tâbi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir.” denilmektedir. Yukarıda bahsedilen madde hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün kapatılmasıyla, taşra teşkilatının tüm kadro ve pozisyonları, personeli Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13
T.C. Sayıştay Başkanlığı
ve varlıkları İstanbul ve Kocaeli illeri dışındaki diğer illerde il özel idarelerine devredilmiştir.
Yine Kanunun geçici 4 üncü maddesi, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu
Başkanı, 1. Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı ve Bölge Müdürü unvanlı kadrolarda çalışanları
hariç tutarak diğer devredilen kadro ünvanlarını taşıyan personelin yeni kurumlarında
durumlarına uygun bir kadroya altı ay içinde atanmaları hükmünü getirmiş, aynı zamanda
kişilerin mağduriyetinin önlenmesi için de yeni atandıkları kadro ile eski kadroları arasında
mali haklar açısından aleyhte bir farklılık olması durumunda, aradaki farkın tazminat olarak
ödenmesini öngörmüştür.
Ancak, idarenizin 2015 yılı hesabının incelenmesinde; kaldırılan Köy Hizmetleri
Genel Müdürlüğünde Bölge Müdür Yardımcısı iken, 5286 sayılı Kanun gereği il özel
idaresine atanan Rafet Tiryaki’nin yasada açıkça belirtildiği üzere özel idarenin norm
kadroları içinde kendi pozisyonuna uygun bir kadroya atanması gerekirken, Kanun
hükümlerine aykırı olarak Bölge Müdür Yardımcısı kadrosunun muhafaza edildiği ve norm
kadro dışı olarak çalıştırıldığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında; 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun İl Özel İdaresi
Teşkilatı ile ilgili 35.Maddesinde; "İl özel idaresi teşkilatı; genel sekreterlik, malî işler,
sağlık, tarım, imar, insan kaynakları, hukuk işleri birimlerinden oluşur. İlin nüfusu,
fiziki ve coğrafi yapısı, ekonomik, sosyal, kültürel özellikleri ile gelişme potansiyeli
dikkate alınarak norm kadro sistemine ve ihtiyaca göre oluşturulacak diğer birimlerin
kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi il genel meclisinin kararıyla olur. Bu
birimler büyükşehir belediyesi olan illerde daire başkanlığı ve müdürlük, diğer illerde
müdürlük şeklinde kurulur."denilmektedir.
10.06.2007 tarihinde resmi gazetede yayınlanan İl Özel İdareleri Norm Kadro İlke ve
Standartlarına Dair Yönetmeliğin kadroların tespiti ile ilgili 9. maddesinin 2. bendinde;
" Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-3 Kadro Unvanları Listelerinden (I) sayılı
listede belirtilen müdür kadro unvanları ile büyükşehir belediyesi bulunan il özel
idarelerinde idari birimlerin oluşturulmasında kadro unvanları yetki ve görev
mükerrerliğine yer verilmeyecek şekilde tespit edilir. Aynı mahiyette hizmet ve görevleri
ifa eden yönetici kadro unvanları ihdas edilemez ve mükerrer içerikli görevlendirme
yapılamaz. Yönetici kadroları hizmet gereklerine uygun olarak belirlenir ve fiilen icra
edilmeyen hizmetlere ilişkin kadro unvanları kullanılamaz." denilmektedir.
Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14
T.C. Sayıştay Başkanlığı İdaremiz norm kadrolarının oluşturulması ve atamaların yapılmasında yukarıda belirtilen kanun ve yönetmeliğin ilgili maddelerine göre yapılmıştır. 25.02.2011 tarihinde resmi gazetede yayınlanan 6111 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 103.maddesinde; "Kadrosu kaldırılan memurlar altı ay içersinde uygun bir kadroya atanırlar.Bu memurlar kurumlarında atama imkanı bulunmaması halinde aynı süre içinden başka bir kurumdaki kadrolara atanmak üzere Devlet Personel Başkanlığına bildirilir" denilmektedir. Söz konusu bulguda adı geçen Personel Rafet TİRYAKİ 'nin kadrosunun Köy Hizmetleri Bölge Müdür Yardımcısı olması ve 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve İl Özel İdareleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelikte Köy Hizmetleri Bölge Müdür Yardımcısı Kadrosu unvanının veya eşdeğer kadro olarak herhangi bir kadronun belirlenmemesi nedeniyle ataması yapılmamıştır.Ayrıca; 25.02.2011 tarihinde resmi gazetede yayınlanan 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 103. maddesi gereği ekli 03.08.2011 tarih ve 7031 sayılı yazımızla Devlet Personel Başkanlığına Norm Kadroda yer almayan ve ataması yapılamayan personellerin isim ve kadro unvanları bildirilmiştir.( B2/ EK-1)Devlet Personel Başkanlığı da ekli 12.08.2011 tarih ve 16845 sayılı yazısının 3. paragrafında; "İl Özel İdarelerinde uygulanan Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmeliği çerçevesinde, içerisinde bulunduğu grupta yer verilmeyen bir unvanda kadrosu bulunan mahalli idare kuruluşunda, söz konusu kadronun boş ise iptal edilmesi, dolu ise herhangi bir nedenle boşalıncaya kadar yer alan personelin aynı unvanla görev yapmaya devam etmesi öngörülmektedir." şeklinde belirtmesi nedeniyle söz konusu kanun ve yönetmelik gereği Norm kadro dışı olarak Köy Hizmetleri Bölge Müdür Yardımcısı Rafet TİRYAKİ kurumumuzda görev yapmakta ve mevcut kadrosuna ait aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları ile diğer mali haklarını almaktadır. (B2/EK-2) Sonuç olarak Kamu idaresince gönderilen cevap yazısında, yapılan işleme dayanak gösterilen ; Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15
T.C. Sayıştay Başkanlığı a) İl Özel İdareleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik, İl Özel İdarelerinin kendi teşkilat yapılarına bağlı olarak kadro cetvellerinde yapılan düzenlemelerle ilgili olup, bulgumuzda sözü edilen hususla ilgili değildir. b) 6111 sayılı Kanun'un 103 üncü maddesi, 657 sayılı Kanunun 91 inci maddesini değiştirmektedir. Sözkonusu maddede, kadrosu kaldırılan memurların altı ay içersinde uygun bir kadroya atanacakları, atama imkanı bulunmaması halinde başka bir kurumdaki kadrolara atanmak üzere Devlet Personel Başkanlığına bildirileceği hükmünü içermektedir. Bulgumuzda sözü edilen kişi, kadrosu kaldırılan memur konumunda değildir.Kurum bütünüyle kaldırılmıştır.Dolayısıyla bizim uygulamamız gereken Kanun 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu değil, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün kaldırılmasına ilişkin 5286 sayılı Kanundur. 5286 sayılı Kanun da bazı ünvanları hariç tutarak (bölge müdür yardımcısı istisna kapsamında değildir) diğer devredilen kadro ünvanlarını taşıyan personelin yeni kurumlarında durumlarına uygun bir kadroya altı ay içinde atanmaları konusunda açık hüküm koymuştur. c) İl Özel İdare Müdürlüğünün talebi üzerine Devlet Personel Başkanlığından gönderilen görüş yazısının üçüncü paragrafı İl Özel İdareleri Norm Kadro Yönetmeliği ile ilgili olup yukarıda (a) bendinde açıklandığı üzere konumuzla ilgili değildir.Öte yandan, yine yazıda sözkonusu kişinin 657/91 inci maddede belirtilen "kadrosu kaldırılan memur" kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilmektedir. Dolayısıyla Devlet Personel Başkanlığının yazısında bizim savlarımıza aykırı bir görüş de bulunmamaktadır. Sonuç olarak, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünde Bölge Müdür Yardımcısı iken, 5286 sayılı Kanun gereği il özel idaresine atanan Rafet Tiryaki’nin yasada açıkça belirtildiği üzere özel idarenin norm kadroları içinde kendi pozisyonuna uygun bir kadroya atanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16
T.C. Sayıştay Başkanlığı
8. EKLER
Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları
Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Bilançosu (01.01.2015- 31.12.2015)
AKTİF Cari Yıl 2015 PASİF Cari Yıl 2015
1 DÖNEN VARLIKLAR 70.538.809,79 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 16.803.010,92
10 HAZIR DEĞERLER 66.981.321,10 30 KISA VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 5.863.793,01
32 FAALİYET BORÇLARI 343.853,43
12 FAALİYET ALACAKLARI 1.067.931,55 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 6.299.463,49
13 KURUM ALACAKLARI 0,00 34 ALINAN AVANSLAR 51.085,67
14 DİĞERALACAKLAR 36.353,52
15 STOKLAR 1.921.529,09 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 2.642.053,44
38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER ve GİDER
TAHAKKUKLARI
1.602.618,99
Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17
T.C. Sayıştay Başkanlığı
16ÖN ÖDEMELER 313.573,62 39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 142,89
19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 218.100,91 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 13.492.761,62
40 UZUN VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 11.871.350,67
48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER ve GİDER
TAHAKKUKLARI
1.621.410,95
2 DURAN VARLIKLAR 313.941.835,09 5 ÖZ KAYNAKLAR 354.184.872,34
50 NET DEĞER 355.603.147,22
24 MALİ DURAN VARLIKLAR 4.873.664,07 51 DEĞERHAREKETLERİ -605.106,15
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 309.068.171,02 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET
SONUÇLARI
347.659.324,02
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00 58 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET
SONUÇLARI
-105.917.219,22
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 0,00
59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI -242.555.273,53
Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18
T.C. Sayıştay Başkanlığı AKTİF TOPLAMI 384.480.644,88 PASİF TOPLAMI 384.480.644,88 NAZIM HESAPLAR NAZIM HESAPLAR 910 TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 9.497.544,97 911 TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ HESABI 9.497.544,97 920 GİDER TAAHHÜTLERİ HESABI 27.484.450,90 921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI HESABI 27.484.450,90 990 KİRAYA VERİLEN DURAN VARLIKLAR 20.270.260,05 999 DİĞER NAZIM HESAPLAR KARŞILIĞI HESABI 20.270.260,05 GENEL TOPLAM 441.732.900,80 GENEL TOPLAM 441.732.900,80 Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20
T.C. Sayıştay Başkanlığı T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22
KASTAMONU İL ÖZEL İDARESİ 2015 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilmiştir. Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 24
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bu çerçevede, Kastamonu İl Özel İdaresi'nin yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 25
T.C. Sayıştay Başkanlığı T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr Kastamonu İl Özel İdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 26