2015 - KARABÜK İL ÖZEL İDARESİ.pdf
KARABÜK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Eylül 2016
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 4
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 4
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 5
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 14
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 16
- EKLER ........................................................................................................................................................ 32
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Karabük Ġl Özel Ġdaresi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 3' üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2015 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda Karabük Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı bütçesiyle 25.500.000,00 TL gelir ve ödenek öngörülmüĢ olup, 55.620.376,83 TL 2014 yılından devreden ödenek, Merkezi Ġdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiĢ yatırımlar için aktarılan toplam 52.769.752,93 TL ödenek, Ek bütçe 6.650.000,00-TL ile birlikte yılı ödenekleri 140.540.129,76 TL’na ulaĢmıĢtır. Karabük Ġl Özel Ġdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2015 yılı Gelir ve Gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. 2015 YILI BÜTÇE GELĠRLERĠ TABLOSU Tahmini GerçekleĢen Vergi Gelirleri 80.000,00 138.781,27 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 355.000,00 578.549,88 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) 0,00 52.769.752,93 Diğer Gelirler 25.065.000,00 28.334.850,99 Sermaye Gelirleri 0,00 0,00 TOPLAM Öz Gelir 25.500.000,00 29.052.182,14 TOPLAM Genel Gelir 25.500.000,00 81.821.935,07 2015 YILI ÖDENEKLER TABLOSU Bütçe ile Verilen Ödenek Önceki Yıldan Devreden Ödenekler Merkezi Ġdareden Aktarılan Ek Ödenek Net Bütçe Ödeneği Toplamı Bütçe Gideri Toplamı Sonraki Yıla Devreden
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2
Ödenekler Ödenek
25.500.000,00 55.620.376,83 52.769.752,93 6.650.000 140.540.129,76 76.006.513,86 63.955.541,69
Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir
takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi
Kanununun 6. maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce
aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri
arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır. Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim
kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği
bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve
ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı
bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleĢmeleri arasında fark bulunmaktadır.
Öte yandan, Kurumun 2015 yılı faaliyet döneminde tahakkuk ettirilen her türlü
gelirleri (600- Gelirler) ile aynı dönemde tahakkuk ettirilen her türlü giderleri (630-Giderler)
raporumuzun “Ek 1: Kamu Mali Tabloları” bölümünde yer alan Faaliyet Sonuçları
Tablosunda gösterildiği gibidir. Yukarıda açıklanan 800- Bütçe Gelirleri ile 830- Bütçe
Giderleri faaliyet dönemi içerisinde tahakkuk ettirilen gelirler ile giderlerden nakden veya
mahsuben yapılan tahsilat ve ödemeleri göstermektedir.
2015 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ CETVELĠ
Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider
Personel Giderleri 6.885.826,00 15.941.315,91
Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet
Prim Gideri
1.057.174,00 2.097.916,07
Mal ve Hizmet Alım Gideri 15.068.800,00 23.912.409,24
Faiz Giderleri 0,00 0,00
Cari Transferler 225.000,00 3.084.242,18
Sermaye Giderleri 4.787.000,00 26.154.137,82
Sermaye Transferi 2.551.200,00 4.816.492,64
Borç Verme 0,00 0,00
Yedek Ödenekler 1.575.000,00 0,00
TOPLAM 32.150.000,00 76.006.513,86
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Karabük Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49' uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49'uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Karabük Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. 2015 yılı denetimi kapsamında Karabük Ġl Özel Ġdaresi tarafından “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. • BirleĢtirilmiĢ veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Duran Varlıklar Ġçin Amortisman Ayrılmaması 10.03.2006 tarih ve 26104 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 01.01.2006‟dan itibaren yürürlükte olan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 163/2-ç maddesi gereğince bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aĢınmaya veya kıymetten düĢmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılır. 25- Maddi Duran Varlıklar Hesabında 251 - Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 - Binalar Hesabı, 253 - Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 - TaĢıtlar Hesabı, 255 - DemirbaĢlar Hesabı, 256 - Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı, bulunmaktadır. Amortismana tabi varlıklar; birden fazla muhasebe döneminde kullanılması beklenen, sınırlı bir hizmet süresi olan, kurum tarafından mal ile hizmet üretim ve tedarikinde kullanılan ve/veya kurum içi genel yönetim amaçları için elde tutulan varlıklardır. Bu Yönetmelik kapsamına dahil kamu idarelerince muhasebe sistemine dahil edilen maddi duran varlıklardan; arazi ve arsalar, yapım aĢamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen avans ve krediler ile sanat eserleri dıĢındakilerden hangilerinin amortismana tabi tutulacağı ve bunlara iliĢkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranları ile ilgili olarak Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usuller uygulanır. Ayrılan amortisman tutarı gider olarak muhasebeleĢtirilir. Varlıkların ilk defa amortisman ve yeniden değerlemeye esas alınacak değeri kayıt bedelidir. Ancak, yeniden değerlemeye tabi tutulmuĢ olan varlıklar için amortisman hesaplamasına esas alınacak değer yeniden değerleme sonucu ortaya çıkan değerdir. Bir varlık için yapılan harcamaların, varlığın iyileĢtirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılması sonucunu doğurması durumunda amortisman hesaplaması varlığın yeni değeri üzerinden yapılır. Bir varlığın kullanımından elde edilebilecek ekonomik fayda tüketildikçe, bu tüketimi yansıtabilmek amacıyla ayrılan amortismanların birikmiĢ tutarı, varlığın defter değeri altında eksi değer olarak gösterilir. Amortismana tabi olup, yangın, deprem, su basması gibi afetler
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7
neticesinde değerini tamamen veya kısmen kaybeden varlıklar encümen kararıyla
giderleĢtirilir.
ÇeĢitli nedenlerle kamu idarelerinde kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran
varlıklardan diğer duran varlıklar hesap grubuna aktarılanların birikmiĢ amortisman tutarları,
diğer duran varlıklar hesap grubu içindeki birikmiĢ amortismanlar hesabına aktarılır.
Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne
uygun, saydam ve eriĢilebilir Ģekilde tutulmasından sorumludur.
Duran varlıklar hesabı kullanılıyorsa mutlaka 257, 268, 299 BirikmiĢ Amortismanlar
Hesabı kullanılmalıdır.
Özel Ġdarenin kesin mizan cetveli ve bilançosunda amortismana tabi Maddi Duran
Varlık ve Diğer Duran Varlıklar bulunmasına karĢılık amortisman ayrılmadığı (257 ve 299
BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının Kullanılmadığı) görülmektedir.
Bu nedenle idarenin 31.12.2015 tarihli yukarıda sayılan maddi duran varlık ve diğer
duran varlıklar hesaplarına amortisman oranları uygulanmadığından bu varlıkların
bilançodaki değeri gerçek değerinin üzerinde görünmektedir ve bunun da mali tabloların
güvenilirliğini etkileyeceği değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "Amortismana tabi duran varlıklara karĢılık olarak
amortisman ayırma iĢlemleri yapılacak, duran varlığın çeĢidine göre, 257, 268 ve 299
BirikmiĢ Amortisman Hesapları kullanılacaktır."
denilmiĢtir.
Sonuç olarak Kurumun gönderdiği cevaptan da anlaĢılacağı üzere bulgumuz ile tespit
ettiğimiz hususa herhangi bir itirazda bulunulmamıĢ ve konu hakkında gerekli çalıĢmaların
yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2015 yılı mali
tablolarında 257 ve 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı
durum devam etmektedir.
BULGU 2: 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında Ġzlenmekte Olan Yatırımlardan
Tamamlananların, Bu Hesaptan DüĢülüp Ġlgili 252 Hesaplara Aktarılmaması
Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 163 üncü maddesinin 2 nci
fıkrasında yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen maddi duran varlıkların, geçici kabul
iĢlemi tamamlandıktan sonra ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacağı belirtilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Adı geçen yönetmeliğin “Hesabın Niteliği” baĢlıklı 180 inci maddesinde de “Bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.” denilerek bu hesabın yapımı süren yatırımlar için yapılan giderleri izlemek maksadıyla kullanılacağına açıklık getirilmiĢ, “Hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı 181 inci maddesinin (b) bendinde de tamamlanan yatırımlardan bu hesapta Yönetmeliğin bu amir hükümlerine rağmen 2015 yılı açılıĢ kaydının 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabında yer alan çeĢitli yatırımın yıl içinde iĢlem görmeden ve değiĢiklik göstermeden yılsonuna taĢındığı görülmektedir. 2015 yılı baĢından 2015 yılı sonuna kadar hiçbir iĢlem görmeden taĢınan sözkonusu kayıtların, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının borç kaydında yer alan yatırımlardan, tamamlandığı halde ilgili hesaplara aktarılmayan yatırımlara dair harcamalar olduğu anlaĢılmaktadır. Bahse konu eksik iĢlemler dolayısıyla Ġl Özel Ġdaresinin yıl içinde ve yılsonunda düzenlenen mali tabloları üzerinde 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı gerçek durumu göstermemektedir. Bu durum Ġl Özel Ġdaresinin halen yürütmekte olduğu yatırımların gerçek değerinin mali tablolarda olduğundan çok görünmesine yol açtığı gibi, bu yatırımların tamamlanması ile aktarılacağı ilgili varlık hesabının da olduğundan düĢük görünmesine neden olmaktadır. Kamu idaresi cevabında; "Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 163’üncü maddesinin 2’nci fıkrasında; yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen maddi duran varlıkların, geçici kabul iĢlemi tamamlandıktan sonra ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacağı belirtilmiĢtir. Tamamlanan yatırımların, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’ndan çıkartılarak ilgili varlık hesaplarına aktarılmasını sağlamak ve Mali Hizmetler Müdürlüğü ile yatırımcı birim müdürlükleri arasındaki koordinasyonu sağlamak amacıyla; Yatırım ve ĠnĢaat Müdürlüğü, Destek Hizmetleri Müdürlüğü, Yol ve UlaĢım Hizmetleri Müdürlüğü, Su ve Kanal Hizmetleri Müdürlüğü ve Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü yazı yazılmıĢ, düzenlenecek Geçici Kabul Tutanaklarının 5 (beĢ) iĢ günü içinde Mali Hizmetler Müdürlüğü, Muhasebe
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 Birimine gönderilmesi istenmiĢtir. Halen, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabında yer alan, fakat yapımı tamamlanan iĢlerden Ġdaremiz mülkiyetinde bulunanlar ilgili varlık hesaplarına, diğer kamu idareleri ve resmi kurumlara ait iĢler tamamlandıktan sonra teslim iĢlemlerinin ardından 630 Giderler Hesabına kaydedilecektir." denilmiĢtir. Sonuç olarak Kurumun gönderdiği cevaptan da anlaĢılacağı üzere bulgumuz ile tespit ettiğimiz hususa herhangi bir itirazda bulunulmamıĢ ve konu hakkında gerekli çalıĢmaların yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2015 yılı mali tablolarında 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı ve 252 Binalar Hesabı ile ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. BULGU 3: 59 Dönem Faaliyet Sonuçları Hesabı Ġle Faaliyet Sonuçları Tablosunun Uyumsuz Olması Mahalli idareler bütçe ve muhasebe yönetmeliğinin 337'nci maddesinde 69 Faaliyet sonuçları hesap grubunun (1) Faaliyet dönemine ait gelir ve gider hesapları hesap gruplarında yer alan hesaplardan dönem faaliyet sonucunun üretilmesi için kullanılacağı, (2) Faaliyet sonuçları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak hesaplardan oluĢacağı belirtilmiĢtir. Aynı yönetmeliğin 338 ve 339’uncu maddelerinde de 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı’nın niteliği ve iĢleyiĢ prensipleri aĢağıdaki Ģekilde açıklanmıĢtır; " (1) Bu hesap, bir faaliyet dönemine ait gelir ve gider hesapları hesap gruplarında yer alan hesaplarda kayıtlı tutarlardan dönem faaliyet sonucunun elde edilmesi için kullanılır. Hesabın işleyişi (1) Faaliyet sonuçları hesabına borç ve alacak yazılacak tutarlar aşağıda gösterilmiştir. a) Borç 1 - Dönem sonunda giderler hesabının borç bakiyesi bu hesaba borç, 630-Giderler Hesabına alacak kaydedilir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 2 - Gelirler hesabı ile giderler hesabının yıl sonunda bu hesaba devri sonucunda bu hesabın alacak bakiyesi vermesi durumunda, bakiyesi bu hesaba borç, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak 1 - Dönem sonunda gelirler hesabının alacak bakiyesi bu hesaba alacak, 600-Gelirler Hesabına borç kaydedilir. 2 - Gelirler hesabı ile giderler hesabının yıl sonunda bu hesaba devri sonucunda bu hesabın borç bakiyesi vermesi durumunda, bakiyesi bu hesaba alacak, 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir." Mahalli idareler Bütçe ve muhasebe yönetmeliğinin 323’üncü madde hükmü gereğince “59 No lu Faaliyet Sonuçları Hesap Grubu” dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır. Dönem faaliyet sonuçları sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup içinde açılacak aĢağıdaki hesaplardan oluĢmaktadır; 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-) Yukarıdaki mevzuat hükümleri gereğince dönem faaliyetleri içinde 630 Giderler ve 600 Gelirler hesap alanlarından etkilenen ve faaliyet sonucunun olumlu veya olumsuz olmasına göre çalıĢan 590 veya 591 no lu hesapların bakiyeleri ile Faaliyet Sonuçları Tablosu'nun tutarlı olması gerekmektedir. Özel idarenin 2015 yılı denetimlerinde; Faaliyet Sonuçları Tablosunda faaliyet sonucu aĢağıdaki Ģekilde belirlenmiĢtir: 600 Gelirler Hesabı Mahalli idareler bütçe ve muhasebe yönetmeliğinin 337'nci maddesinde 69 Faaliyet sonuçları hesap grubunun (1) Faaliyet dönemine ait gelir ve gider hesapları hesap gruplarında yer alan hesaplardan dönem faaliyet sonucunun üretilmesi için kullanılacağı, (2) Faaliyet sonuçları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak hesaplardan oluĢacağı belirtilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11
Mahalli idareler Bütçe ve muhasebe yönetmeliğinin 323’üncü madde hükmü gereğince
“59 No lu Faaliyet Sonuçları Hesap Grubu” dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucunun
izlenmesi için kullanılır.
Dönem faaliyet sonuçları sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup içinde
açılacak aĢağıdaki hesaplardan oluĢmaktadır;
590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı
591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)
Yukarıdaki mevzuat hükümleri gereğince dönem faaliyetleri içinde 630 Giderler ve
600 Gelirler hesap alanlarından etkilenen ve faaliyet sonucunun olumlu veya olumsuz
olmasına göre çalıĢan 590 veya 591 no lu hesapların bakiyeleri ile Faaliyet Sonuçları
Tablosu'nun tutarlı olması gerekmektedir.
Özel idarenin 2015 yılı denetimlerinde; Faaliyet Sonuçları Tablosunda faaliyet sonucu
aĢağıdaki Ģekilde belirlenmiĢtir:
600 Gelirler Hesabı 81.961.032,37
630 Giderler Hesabı 34.736.655,85
Faaliyet Sonucu : 47.224.376,52 TL
Bilançodaki 59 Faaliyet Sonuçları Hesap grubunun da bu tutara eĢit olarak çalıĢması
gerektiği halde aĢağıdaki Ģekilde çalıĢarak yanlıĢ sonuç verdiği tespit edilmiĢtir.
59 Dönem Faalıyet Sonuçları -6.054.160,15
590 Dönem Olumlu Faalıyet Sonucu Hesabı 0,00
591 Dönem Olumsuz Faalıyet Sonucu Hesabı ( - ) -6.054.160,15
Mali tablolardaki bu hata ilçe özel idarelerinin gelir ve gider hesaplarının ilgili
hesaplara yansıtılmaması sonucu oluĢmuĢ olup; sonuç olarak kamu idaresinin faaliyet
sonuçları tablosu ile bilançosu arasında uyumsuzluk bulunmaktadır.
Kamu idaresi cevabında; "Bilindiği üzere, il özel idarelerinde muhasebe kayıtları,
ĠçiĢleri Bakanlığı tarafından hazırlanan ve e-içiĢleri adı verilen sistem üzerinden
yürütülmektedir. Her türlü rapor ve tablolar (mizan ve bilançolar) e-içiĢleri bünyesinde yer
alan muhasebe modülünden üretilmektedir. Bu sistemde, ilçe özel idareleri ayrı bir muhasebe
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 birimi olarak değerlendirilmektedir. Ġlçe özel idare müdürlükleri, muhasebe yetkilisi mutemetlikleri olarak görülmemektedir. Zira ilçe özel idare müdürlüklerinin, ayrı açılıĢ ve kapanıĢ kayıtları, mizanları, faaliyet sonuçları tablosu ve bilançoları mevcuttur. Mizanlar ve bilançolar tüm ilçelerle birlikte birleĢik olarak merkez muhasebe biriminden alınabilmekte iken, faaliyet sonuçları tablosu ve diğer tablolar, ilçe özel idare müdürlükleri tarafından ayrı ayrı alınmaktadır. Faaliyet sonuçları tablosunu, elektronik ortamda sistem üzerinde birleĢtirme imkanı bulunmamaktadır. Bu sebeple, SayıĢtay BaĢkanlığına, merkez ve beĢ ilçeyi kapsayan, tüm muhasebe birimleri bilanço ile merkez muhasebe birimini kapsayan faaliyet sonuçları tablosunun sunulduğu tespit edilmiĢtir. Karabük Ġl Özel Ġdaresinin, tüm muhasebe birimlerini kapsayan birleĢik bilançosu ekte sunulmuĢtur. Bu bilançoda; 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı; 47.224.376,52 TL. Merkez Muhasebe Biriminin Faaliyetlerinden gelmekte, 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı; (ilçelerin gider ağırlıklı çalıĢmasından dolayı) -7.427.624,84 TL. diğer beĢ ilçenin faaliyet sonuçlarından gelmektedir. Merkez muhasebe biriminin Faaliyet Sonuçları Tablosu ekte sunulmuĢ olup; 600 Gelirler Hesabı…….…..81.961.032,37 630 Giderler Hesabı……......34.736.655,85 690 Faaliyet Sonuçları H…47.224.376,52 yukarıda anılan bilançonun 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ile uyumludur. Bilançoda yer alan -7.427.624,84 TL. Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu, ilçelerin ayrı ayrı Faaliyet Sonuçları Tablolarında yer alan Gelir-Gider Farklarının toplamına eĢittir. BeĢ Ġlçe Faaliyet Sonuçları Tabloları ekte sunulmuĢtur. Faaliyet Sonuçları Tablolarının, kullanılan e-içiĢleri programı üzerinden birleĢtirilmesine imkan bulunmadığından, EXCEL ortamında elle birleĢtirmesi yapılacak olup, ayrıca gönderilecektir. BirleĢtirilen Faaliyet Sonuçları Tablosu ile tüm muhasebe birimlerini kapsayan bilançodaki 59 Faaliyet Sonuçları Hesapları birbirine uyumlu hale gelecektir. Durumun sistem üzerinden düzeltilmesi, ĠçiĢleri Bakanlığı Bilgi ĠĢlem Daire BaĢkanlığına talep olarak iletilecektir." denilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında tespitimize itiraz etmemekle beraber söz konusu mali tablolardaki hatanın özel idarenin muhasebe kayıt ve raporlama için kullanmak durumunda olduğu e- içiĢleri modülü kaynaklı olduğu belirtilmektedir. Söz konusu sistemin kullanılması sonucunda SayıĢtay BaĢkanlığına, merkez ve beĢ ilçeyi kapsayan, tüm muhasebe birimlerinin bilançosu ile merkez muhasebe birimini kapsayan faaliyet sonuçları tablosu sunulmakta olup tespitimizdeki mali hata sistem kaynaklı olduğu ifade edilmektedir. Sonuç olarak tespitimize iliĢkin bilanço ve faaliyet sonuçları tablosu arasındaki uyumsuzluğun faaliyet sonuçları tablosundaki gelir ve gider tutarlarına iliĢkin SayıĢtay BaĢkanlığı'na bildirilen tablolarda ilçe özel idarelerinin dahil edilmemesinden kaynaklandığı anlaĢılmaktadır. Dolayısıyla özel idare tarafından sunulan faaliyet sonuçları tablosunda yer verilen 600 Gelirler Hesabı ve 630 Giderler Hesabı hatalı mali bilgi içermektedir. BULGU 4: Taahhüt Hesaplarının Kullanılmaması ve Taahhüt Kartlarının Bulunmaması Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nce kullanılması öngörülen “92 Taahhüt Hesap’larının tüm iĢler için, sağlıklı bir biçimde kullanılmadığı anlaĢılmıĢtır. Anılan Yönetmeliğin 405’nci maddesinde yer alan; “(1) Bu hesap grubu, gerek yılı için geçerli sözleşmeler ile gerekse ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilen taahhütler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır. (2) Bu grup aşağıdaki hesaplardan oluşur; 920 Gider Taahhütleri Hesabı 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı” Düzenlemesi ile sözleĢmeye dayalı tüm taahhütlerin bu hesapta izlenmesi öngörülmüĢtür. Bu hesap grubuna iliĢkin iĢlemler ise 406’ıncı maddede düzenlenmiĢ olup, buna göre; “İhale mevzuatına göre, ihale işlemleri tamamlanarak mal ve hizmet alımı ve yapım işleri için yapılan sözleşmelere ilişkin olarak hazırlanan ihale dosyasının iki nüshası düzenlenecek ilk hakedişle birlikte muhasebe birimine verilir. Muhasebe birimince bu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 sözleşmelere dayanılarak taahhüt tutarı, taahhüt kartına yazılır ve gider taahhütleri hesabına kaydedilir.” Yapılan incelemede, mal ve hizmet alımı ile yapım iĢleri için yapılan sözleĢmelere konu taahhüt tutarlarını kaydetmek üzere taahhüt kartları açılmadığı ve söz konusu bu iĢlerin 92 no.lu hesaplara kaydedilmediği anlaĢılmıĢtır. Kamu idaresi cevabında; "Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 92’nci, 406’ncı ve 407’nci maddeleri uyarınca gerek bir mali yıl içinde, gerekse ertesi yıl veya yıllarda geçerli olarak yapılan sözleĢmelere dayanılarak giriĢilen taahhütlerin, bunlara yapılan ilaveler ve fiyat farkı tutarları ile taahhüdün yerine getirilmesi dolayısıyla nakden veya mahsuben yapılan eksiltmeler, kısmen veya tamamen bozulan sözleĢmelere iliĢkin taahhütler ve diğer bilgilerin, tahakkuk birimleri itibariyle tutulması gereken taahhüt kartları tutulacaktır. Söz konusu taahhüt kartlarının sözleĢmenin imzalanmasından itibaren üç iĢ günü içinde harcama birimleri tarafından muhasebe birimine gönderilmesi sağlanacaktır. Konuyla ilgili olarak ilgili harcama birimlerine gerekli yazı yazılmıĢtır. Taahhüt Kartlarından yararlanarak gereken muhasebe kayıtları yapılacaktır." denilmiĢtir. Sonuç olarak Kurumun gönderdiği cevaptan da anlaĢılacağı üzere bulgumuz ile tespit ettiğimiz hususa herhangi bir itirazda bulunulmamıĢ ve konu hakkında gerekli çalıĢmaların yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu husus, 2016 yılı denetimlerinde dikkate alınacaktır. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 252- Binalar Hesabı, 257- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı, 299- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı, 59 Dönem Faaliyet sonuçları hesap grubundaki hesaplar, 600- Gelirler Hesabı 630- Giderler Hesabı ve 92 Taahhüt Hesapları
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 hesap grubundaki hesaplar hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: 03.06.2014 Tarih ve 2014/6455 Sayılı BKK ile Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelikte Yapılan DeğiĢiklikler Kapsamında Ġl Özel Ġdare Mülkiyetinde Bulunan TaĢınmazlarla Ġlgili Yeniden Kayıt ĠĢlemlerinin Yapılmaması Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin 5'inci maddesinin birinci fıkrasında “taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu kayıt alınma iĢleminin bazı esasları adı geçen Yönetmelikte değiĢiklik yapan 19.06.2014 tarih ve 29035 sayılı R.G.de yayınlanan 03.04.2014 tarih ve 2014 /6455 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yeniden belirlenmiĢtir. Bu belirlemelerin bir kısmına “Mevcut TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı Geçici 1'inci maddede yer verilmiĢtir. Buna göre; “ (1) Yönetmeliğin 5'inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır: a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar.” Öte yandan aynı Yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması” baĢlıklı değiĢik 10'uncu maddesinin birinci fıkrasında ise aĢağıdaki hükme yer verilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır.” Bu durumda Ġl Özel Ġdaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taĢınmazların mevcut kullanım Ģekilleri ve emlak vergisi değerleri üzerinden fiili envanterinin yapılmasının, en geç 30.09.2014 tarihi itibariyle ilgili form ve cetvellere geçirilmesinin ve bu bilgilerin muhasebe kayıtlarının yapılmak üzere muhasebe birimlerine verilerek engeç 01.10.2014 tarihine kadar kayıtlarının yapılmasının Yönetmelik hükümlerinin gereği olduğu anlaĢılmaktadır. Bu iĢlemlere bağlı olarak 31.12 2014 tarihinde de tespit edilen değerler üzerinden Amortisman Hesaplarına kayıt yapılacaktır. Ancak bu kayıtların yapılmasına temel oluĢturmak üzere öncelikle mevcut hesaplarda kayıtlı bulunan taĢınmazların 01.10.2014 tarihi itibariyle 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında kayıtlı tutarların alacak kaydı ile çıkarılması, toplam tutarın da 500 Net Değer Hesabına borç yazılması gerekmektedir. Aynı Ģekilde söz konusu taĢınmazlara iliĢkin amortisman tutarları da 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilerek hesaplardan çıkarılacaktır. Yönetmelik değiĢikliği ile ilgili ayrıntılı açıklama Muhasebat Genel Müdürlüğünün 25.07.2014 tarihinde yayınlanan TaĢınmaz Envanteri konulu genel yazısında yer almıĢtır. Bu bilgiler ıĢığında Ġl Özel Ġdarenin kesin mizan ve bilançosunun incelenmesi sonucunda yukarıda açıklanan iĢlemlerinin gerçekleĢtirilmediği görülmüĢtür. Bu nedenle Kurumun 2015 yılı mali tablolarının 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ile 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesaplarında kayıtlı tutarların mevzuata uygun olarak kaydedilmesi gereken tutarlar olmadığı anlaĢılmaktadır. Kamu idaresi cevabında; "03.06.2014 tarih ve 2014/6455 sayılı BKK ile Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelikte Yapılan DeğiĢiklikler Kapsamında “Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik’in” Geçici 1’inci maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18
Ġdaremize ait bina ve arsaların, fiili envanterlerinin emlak vergi değeri üzerinden
hazırlanması ve bahsi geçen Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine
iĢlenmesi tamamlanmıĢtır. Tapuda kayıtlı olan Ġdaremiz taĢınmazlarını listeleyen formlar,
ilçeler itibariyle ekte sunulmuĢtur. Sözü edilen formlara göre taĢınmazların muhasebe
kayıtlarına alınması iĢlemlerine devam edilmektedir. Yönetmelik hükümleri doğrultusunda,
bu kayıtların yapılmasına temel oluĢturmak üzere öncelikle mevcut hesaplarda kayıtlı bulunan
taĢınmazların 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yer altı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252
Binalar Hesabında kayıtlı tutarların alacak kaydı ile çıkarılması, toplam tutarın da 500 Net
Değer Hesabına borç yazılması iĢlemi yapılmıĢtır. ĠĢleme dair Muhasebe ĠĢlem FiĢi ekte
sunulmuĢtur.
Aynı Ģekilde taĢınmazlara dair amortisman kayıtları da 257 BirikmiĢ Amortisman
Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilerek hesaplardan çıkarılacaktır.
Yer altı ve Yerüstü Düzenleri Hesabında takip edilen
Su Ġsale Hatları,
Kanalizasyon Hatları,
Köprü ve Geçitler,
Yollar,
Sulama Kanalları,
Kuyular vb. ile ilgili envanter çalıĢmaları devam etmektedir. Konuyla ilgili olarak,
Ġdaremiz ilgili birimlerden Yol ve UlaĢım Hizmetleri Müdürlüğü, Su ve Kanal Hizmetleri
Müdürlüğü ile Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü’ne bir yazı yazılarak, envanter çalıĢmalarının
tamamlanarak gönderilmesi istenmiĢtir. Yazı örneği ekte sunulmuĢtur.
Yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması” baĢlıklı değiĢik 10’uncu maddesinin
birinci fıkrasına göre, mevcut kullanım Ģekli ile tapu kaydı birbirine uymayan taĢınmazlar
tespit edilecek ve taĢınmazlar mevcut kullanım Ģekliyle kayıtlara alınacaktır.
Yönetmelik hükümlerine göre TaĢınmaz Kayıt ve Kontrol ĠĢlemlerinin yürütmek
üzere personel görevlendirmesi yapılmıĢtır."
Sonuç olarak Kurumun gönderdiği cevaptan da anlaĢılacağı üzere bulgumuz ile tespit
ettiğimiz hususa herhangi bir itirazda bulunulmamıĢ ve konu hakkında gerekli çalıĢmaların
yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu husus, 2016 yılı denetimlerinde dikkate alınacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 BULGU 2: Kurumun Kiraya Verilen Gayrimenkulleri Bulunduğu Halde, Bunu Kayıt Altına Alan Hesapların Kullanılmaması Kira dosyaları ile muhasebe kayıtlarının incelenmesi neticesinde; kiraya verilen taĢınmazlar için 990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Kiraya verilen taĢınmazlar için 11.09.2011 tarihli ve 28051 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mahalli Ġdareler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğinin 24'üncü maddesinde; „„Aynı Yönetmeliğe 410'uncu maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir. 99 Diğer nazım hesaplar 990 Kiraya verilen duran varlıklar hesabı MADDE 410/A – (1) Bu hesap kurumun, bilançolarında kayıtlı duran varlıklardan kiraya verilenlerin izlenmesi için kullanılır. Hesabın işleyişi MADDE 410/B – (1) Kiraya verilen duran varlıklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç 1 – Kiraya verilen duran varlıklar, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, 999- Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak 1 – Kiraya verilen duran varlıklardan kira süresi sona erenler kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı hesabına borç kaydedilir. 999 Diğer nazım hesaplar karşılığı hesabı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 MADDE 410/C – (1) Bu hesaba diğer nazım hesaplar hesap grubunda yer alan hesaplara yazılan tutarlar kaydedilir. Hesabın işleyişi MADDE 410/D – (1) Diğer nazım hesaplar karşılığı hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak 1 – Diğer Nazım Hesaplar Hesap grubunda yer alan hesaplara borç kaydedilen tutarlar bu hesaba alacak kaydedilir. b) Borç 1 – Diğer Nazım Hesaplar hesap grubunda yer alan hesaplara alacak kaydedilen tutarlar bu hesaba borç kaydedilir. Denilmektedir. Söz konusu hükümler çerçevesinde kiraya verilen taĢınmazların 990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede; Ġl Özel Ġdaresi’nin kiraya verdiği taĢınmazları 990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabında kayıtlara alması gerekirken bu hesaba kaydetmemiĢtir. Kamu idaresi cevabında; Kiraya verilen taĢınmazlar, 11.09.2011 tarihli ve 28051 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in” 24’üncü maddesine göre, 990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabında kayıtlara alınacaktır. Kiraya verilen duran varlıkların envanteri, Ġdaremiz Emlak ve Ġstimlak Müdürlüğü tarafından yapılacak olup, Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabına kaydedilecektir. Konuyla ilgili olarak görevli birimlerine gerekli yazı yazılmıĢtır." denilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 Sonuç olarak Kurumun gönderdiği cevaptan da anlaĢılacağı üzere bulgumuz ile tespit ettiğimiz hususa herhangi bir itirazda bulunulmamıĢ ve konu hakkında gerekli çalıĢmaların yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu husus, 2016 yılı denetimlerinde dikkate alınacaktır. BULGU 3: Dayanıklı TaĢınırlar Üzerinde TaĢınır Sicil Numaraları Bulunmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk” baĢlıklı 48’nci maddesi gereğince; “Kamu idareleri, taşınırların yönetimi, kaydı, muhafazası ve kullanımından sorumludurlar.” 5018 sayılı Kanunun 44’ncü maddesi gereğince 18.01.2007 tarihli ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren TaĢınır Mal Yönetmeliğinin “Dayanıklı taĢınırların numaralanması” baĢlıklı 36’ncı maddesi 1’nci maddesinde; “Giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi tarafından bir sicil numarası verilir. Bu numara yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtilir. Fiziki veya kullanım özellikleri nedeniyle numaralandırılması mümkün olmayan taşınırlara bu işlem uygulanmaz.” TaĢınırlara sicil numarası verilmesi, gerek taĢınırların kayıt altına alınarak mali büyüklüğünün tespit edilmesine yardımcı olurken gerekse taĢınırların kaybolma, yok olma veya kontrol dıĢı kullanılmasına engel olan ve taĢınır mal yönetiminin temel gerçekleĢtirilmesi gereken temel unsurlarından birisidir. Karabük Ġl Özel Ġdaresi’nin hizmet binası, hamzalar sahasında ve ambarlarda gerçekleĢtirilen denetimlerde dayanıklı taĢınırlar üzerinde sicil numaralarının verilmediği tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında; "5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Mal yönetiminde etkinlik ve sorumluluk” baĢlıklı 48’inci maddesi gereğince 18.01.2007 tarihli 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren TaĢınır Mal Yönetmeliği’nin “Dayanıklı taĢınırların numaralandırılması” baĢlıklı 36’ncı maddesinin 1’inci fıkrasına göre Karabük Ġl Özel Ġdaresi’ndeki dayanıklı taĢınırlara sicil numarası verilmesi iĢlemi tamamlanacaktır. Konuyla ilgili olarak, bünyesinde ambar bulunan harcama birimlerine gerekli yazı yazılmıĢtır."
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 denilmiĢtir. Sonuç olarak Kurumun gönderdiği cevaptan da anlaĢılacağı üzere bulgumuz ile tespit ettiğimiz hususa herhangi bir itirazda bulunulmamıĢ ve konu hakkında gerekli çalıĢmaların yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu husus, 2016 yılı denetimlerinde dikkate alınacaktır. BULGU 4: 237 Sayılı TaĢıt Kanunu Ġle Hizmet Alımı Suretiyle TaĢıt Edinilmesine ĠliĢkin Esas ve Usullere Uyulmadan Yabancı MenĢeli ve Araç Kiralanması Ġl özel idaresinin taĢıt kiralama iĢlerinde mevzuata uygun olarak hareket etmesi gerekmektedir. 237 Sayılı TaĢıt Kanunu Kapsamında Edinilecek TaĢıtların MenĢei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair Karar Bakanlar Kurulu’nca 2/6/2014 tarihinde kararlaĢtırılarak 10.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmıĢtır. Kararda aĢağıdaki düzenlemelere yer verilmiĢtir: A) TaĢıtların Nitelikleri 1- 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı TaĢıt Kanunu'na ekli (1) sayılı cetvelde ve son iki sırasında belirtilenler hariç olmak üzere (2) sayılı cetvelde yer alan makamlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar, koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunanlar ve idarelerin yurtdıĢı teĢkilatları için yabancı menĢeli binek veya station-wagon cinsi taĢıt edinebilir. Bunların dıĢında hibe dahil her ne surette olursa olsun yabancı menĢeli binek veya station wagon cinsi araç edinilemez. 2-Birinci fıkra kapsamındaki makam ve hizmetler hariç olmak üzere, edinilecek binek veya station-wagon cinsi taĢıtların silindir hacmi 1.600 cc'yi geçemez. 3- Yerli muhteva oranı %50'nin altında kalan taĢıtlar yabancı menĢeli sayılır. 4- Binek ve station-wagon dıĢındaki taĢıtlar hakkında yukarıdaki sınırlamalar uygulanmaz. B) Hizmet Alımı Suretiyle TaĢıt Edinilmesi Hizmet alımı suretiyle edinilecek taĢıtların menĢei ve silindir hacimleri hakkında 1 inci madde hükümleri uygulanır. Ġlgili Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca il özel idaresinin hizmet alımı çerçevesinde gerçekleĢtireceği araç kiralama iĢinde silindir hacmi 1.600 cc'yi geçmeyen ve yerli muhteva oranı %50'nin üzerindeki araçları kullanması gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 2015 yılı denetimlerinde ilgili Bakanlar Kurulu kararına aykırı olarak il özel idaresi tarafından aĢağıda bilgileri verilen aracın kiralandığı tespit edilmiĢtir. Adet Marka Bakanlar Kurulu Kararına Aykırılık Aylık Kira 1 Audi A6 Yerli muhteva oranı %50'nin altında kalan 4.519,80 TL Kamu idaresi cevabında; "9 Nolu Bulgu’da özetle, Bakanlar Kurulu’nca 02.06.2014 tarihinde kararlaĢtırılarak 10.06.2014 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan, “237 Sayılı TaĢıt Kanunu Kapsamında Edinilecek TaĢıtların MenĢei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerin Belirlenmesine Dair Karar” uyarınca Ġl Özel Ġdaresi’nin hizmet alımı çerçevesinde gerçekleĢtireceği araç kiralama iĢinde silindir hacmi 1.600 cc’yi geçmeyen ve yerli muhteva oranı % 50’nin üzerindeki araçları kullanması gerekirken ilgili Bakanlar Kurulu Kararına aykırı olarak, 1 adet Audi A6 Marka (Yerli muhteva oranı %50’nin altında) araç kiralandığı, belirtilmiĢtir. Ġhale iĢlemini gerçekleĢtiren Destek Hizmetleri Müdürlüğü’nden konu hakkında bilgi alınmıĢ olup, “Araç kiralama hizmeti için Ġl Genel Meclisi’nin 19.11.2014 tarih ve 245 sayılı kararına istinaden 26.11.2014 tarih ve 751 sayılı Ġhale Onay Belgesi ile 11 adet taĢıt kiralama hizmeti ihalesine çıkıldığı, 22.12.2014 tarihinde yapılan ihalenin 24.12.2014 tarihinde onaylandığı, 05.01.2015 tarihinde 3 yıllık sözleĢme imzalanarak, hizmet alımının gerçekleĢtiği, yapılan ihalede Vali Makam Aracı olarak kullanılan aracın yabancı menĢeli (yerli muhteva oranı % 50’nin altında) olduğu, sözleĢmenin bitim tarihinin 31.12.2017 olduğu anlaĢılmıĢtır. Bundan sonra yapılacak ihalelerde “237 Sayılı TaĢıt Kanunu Kapsamında Edinilecek TaĢıtların MenĢei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerin Belirlenmesine Dair Bakanlar Kurulu Karar’ına” uygun iĢlem tesis edilmesi hususunda ilgili tüm birimlere uyarı yazısı gönderilmiĢtir. Maddede belirtilen hususlara uygun iĢlem yapılacaktır." denilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24
Sonuç olarak Kamu idaresinin cevabında tespitimize itiraz edilmemekle beraber
sözleĢme süresi 31.12.2017 tarihinde bitecek olan ihaleden sonraki ihaleler için ilgili
tespitimiz doğrultusunda hareket edilceği belirtilmektedir.
Kamu idaresi bu cevabıyla 2017 yılı sonuna kadar 237 Sayılı TaĢıt Kanunu'nun
Bakanlar Kurulu'na verdiği yetki doğrultusunda 210.06.2014 tarihli Resmi Gazete'de
yayımlanan " 237 Sayılı Taşıt Kanunu Kapsamında Edinilecek Taşıtların Menşei, Silindir
Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair Bakanlar Kurulu Karar" hükümlerine
aykırı olarak yabancı menĢeli aracı kullanacağını ifade etmektedir.
Bu uygulama mevzuat hükümlerine aykırılık teĢkil etmektedir.
BULGU 5: Ġhale Kararı Onaylanmadan Önce Yüklenici Firma Tarafından ĠĢe
BaĢlanması
4734 sayılı Kamu Ġhale Kanunu hükümlerine göre gerçekleĢtirilen yapım iĢi
ihalelerinde ihale üzerinde kalan yüklenici sözleĢme imzalandıktan sonraki süreçte idare
tarafından kendisine iĢ yeri tesliminden sonra yüklenime baĢlayabilir.
Kamu Ġhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” baĢlıklı 5’nci maddesinde
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi,
güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında
karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.”
Hükmü yer almaktadır.
4734 Sayılı Kamu Ġhale Kanunu’nun 36-46’ncı madde hükümleri arasında ihale süreç
akıĢ Ģeması aĢağıdaki Ģekilde kurgulanmıĢtır;
a) Ġhale günü ihale gerçekleĢtirilir ve tutanaklarla karara bağlanır. Ġhale Komisyon
kararı harcama yetkilisinin onayına sunulur.
b) Ġhale Komisyon karan Harcama Yetkilisi tarafından 5 (beĢ) iĢ günü içinde
onaylanır ya da gerekçesi belirtilmek suretiyle iptal edilir.
c) Harcama Yetkilisinin uygunu alınarak onayladığı tarihten itibaren 3 (Üç) gün
içinde kesinleĢen ihale kararı tüm isteklilere tebliğ edilir.
d) KesinleĢen ihale kararının tebliğ edildiği günden itibaren 10 (on) gün itiraz süresi
beklenir(Bazı ihalelerde (21/f) bu süre 5 (BeĢ) gün olarak düzenlenmiĢtir.
e) itiraz süresi dolması ile ihale uhdesinde kalan firmaya 3 (üç) gün içinde
sözleĢmeye davet yapılır. (Ön mali kontrol varsa ön mali kontrol iĢlemi bittikten
sonra 3 (Üç) gün içinde davet yapılır.)
f) SözleĢme davetinin tebliğ edildiği tarih itibariyle 10 (On) gün içinde yüklenici
firma sözleĢme yapmak durumdadır. (Bazı ihale türlerinde bu süre 5 (BeĢ) gün
olarak belirlenmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 g) SözleĢmenin yapıldığı tarihten itibaren 5 (beĢ) ya da 10 (on) gün içinde yer teslim yapılır (buradaki süre idarenin takdirindedir, idare bu sureyi sözleĢmede tayin edebilir. h) SözleĢmesi taraflarca imza edilen iĢin, sözleĢme tarihinden 15 (On BeĢ) gün içinde bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimi yapılır. Yukarıdaki süreç akıĢına dikkat edildiğinde ihale süreci özetle; a) Ġhale komisyonun toplanması ve ihalenin gerçekleĢtirilerek tutanak altına alınması b) Harcama yetkilisinin ihale kararını onaylaması c) Ġtiraz süresi için beklenmesi d) SözleĢme imzalanması e) ĠĢ yeri teslim süreçlerini kapsamaktadır. 2015 yılı özel idare denetiminde 1.049.544,00 TL (KDV Hariç ) tutarındaki Granüler Temel Malzeme Temini ve Nakliye Yapım ĠĢine iliĢkin hakediĢ dosyası incelenmesi sürecine iliĢkin bilgiler aĢağıdaki gibidir: Ġhale Tarihi: 05.05.2015 Ġhale Kararının Ġhale Komisyonunca Ġmzalanması 12.05.2015 Ġhale Kararının Onaylanması: 13.05.2015 Ġhale SözleĢmesinin Ġmzalanması: 20.05.2015 ĠĢ Yeri Teslim Tarihi: 25.05.2015 Söz konusu ihalede iĢ yeri teslimi 25.05.2015 tarihinde gerçekleĢmiĢ olup hakediĢlerinde bu tarihten sonraki süreç için gerçekleĢtirilmesi gerekmektedir. HakediĢ dosyasının incelenmesinde yüklenici firmanın ihale kararının ihale komisyonunca imzalanması tarihinden daha önceki bir tarih olan 10.05.2015 tarihinden itibaren yüklenime baĢladığı tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında; "10 Nolu Bulguda özetle; “4734 Sayılı Kamu Ġhale Kanunu’nun 36-46’ncı madde hükümleri arasında ihale süreç akıĢ Ģemasının kurgulandığı, bu süreç akıĢı dikkate alındığında ihale sürecinin özetle; a) Ġhale komisyonunun toplanması ve ihalenin gerçekleĢtirilerek tutanak altına alınması, b) Harcama yetkilisinin ihale kararını onaylaması,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 c) Ġtiraz süresi için bekleme, d) SözleĢme imzalanması, e) ĠĢyeri teslim süreçlerini kapsadığı, KDV Hariç 1.049.544,00 TL. tutarındaki Granüler Temel Malzeme Temini ve Nakliye Yapım ĠĢi Ġhalesinde iĢyeri tesliminin 25.05.2015 tarihinde gerçekleĢtiği, yüklenici firmanın ihale kararının ihale komiyonunca imzlanması tarihinden daha önceki bir tarih olan 10.05.2015 tarihinden itibaren yüklenime baĢladığı tespit edilmiĢtir.” DenilmiĢtir. Ġhaleyi yapan birim olan Yol ve UlaĢım Hizmetleri Müdürlüğüne uyarı yazısı yazılmıĢtır. Bundan sonra, buna benzer durumlarla karĢılaĢılmasını önlemek amacıyla diğer ihale yapan birimler ve iç denetim birimi ile gerekli yazıĢma yapılmıĢtır. Tenkit edilen hususlara uygun hareket edilecektir." denilmiĢtir. Sonuç olarak Kurumun gönderdiği cevaptan da anlaĢılacağı üzere bulgumuz ile tespit ettiğimiz hususa herhangi bir itirazda bulunulmamıĢtır. Tespitimiz ihale kararı ihale yetkilisi tarafından onaylanmadan önce ilgili firmanın yüklenim sürecine baĢlamasına iliĢkindi. 4734 sayılı Kamu Ġhale Kanunu'nun "Temel Ġlkeler" baĢlıklı 5'nci maddesinde " İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur." hükmü yer almakta olup temel ilkelere aykırı hareket eden kamu görevlilerine uygulanacak yaptırımlara iliĢkin düzenlemeler aynı Kanunu'nun "Görevlilerin Ceza Sorumluluğu" baĢlıklı 60'ncı maddesinde aĢağıdaki Ģekilde düzenlenmektedir; " İhale yetkilisi ile ihale komisyonlarının başkan ve üyeleri ile ihale işlemlerinden sözleşme yapılmasına kadar ihale sürecindeki her aşamada görev alan diğer ilgililerin; 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulunduklarının, görevlerini kanuni gereklere uygun veya tarafsızlıkla yapmadıklarının, taraflardan birinin zararına yol açacak ihmalde veya kusurlu hareketlerde bulunduklarının tespiti halinde, haklarında ilgili mevzuatları gereğince disiplin cezası uygulanır. Ayrıca, fiil veya davranışlarının özelliğine göre haklarında ceza kovuşturması da yapılır ve hükmolunacak ceza ile birlikte tarafların uğradıkları zarar ve ziyan genel hükümlere göre kendilerine tazmin ettirilir. (Değişik son
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27
cümle: 30/7/2003-4964/36 md.) Bu Kanuna aykırı fiil veya davranışlardan dolayı hüküm
giyen idare görevlileri, bu Kanun kapsamına giren işlerde görevlendirilemezler.
Bu Kanun kapsamına giren işlerden dolayı yargı organlarınca herhangi bir ceza
verilmiş olanlar, bu Kanun kapsamına giren bütün kamu kurum ve kuruluşlarınca bu
Kanunun ve ilgili diğer mevzuatın uygulanması ile görevli ve yetkili kadrolara atanamaz ve
görev alamazlar.
(Değişik üçüncü fıkra: 30/7/2003-4964/36 md.) 5 inci maddede belirtilen ilkelere ve
62 nci maddede belirtilen kurallara aykırı olarak ihaleye çıkılmasına izin verenler ve ihale
yapanlar hakkında da yukarıda belirtilen müeyyideler uygulanır."
Ġhale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylanmadan önce ilgili firmanın yüklenim
sürecine baĢlaması ve idarenin hakediĢleri bu doğrultuda ödenmesinin Kamu Ġhale
Kanunu'nun Temel Ġlkelerinden olan rekabet, eĢit muamele ve gizlilik ilkesine aykırılık teĢkil
ettiği düĢünüldüğünden ve ihalenin mali büyüklüğünün 1.049.544,00 TL (KDV Hariç ) özel
idare bütçesinde önemli bir payı olduğundan sorumlular hakkında gerekli soruĢturmanın
yapılması amacıyla ilgili idaresine bildirilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
BULGU 6: 2015 Yılı Mali Durum ve Beklentiler Raporunun Hazırlanıp Kamuoyuna
Duyurulmaması
5018 Sayili Kamu Mali Yönetimi Ve Kontrol Kanunu’nun 30’uncu maddesinin
üçüncü fıkrası uyarınca genel yönetim kapsamındaki idareler bütçelerinin ilk altı aylık
uygulama sonuçları, ikinci altı aya iliĢkin beklentiler ve hedefler ile faaliyetlerini; Maliye
Bakanlığı ise merkezî yönetim bütçe kanununun ilk altı aylık uygulama sonuçları, finansman
durumu, ikinci altı aya iliĢkin beklentiler ve hedefler ile faaliyetleri kapsayan malî durumu
temmuz ayı içinde kamuoyuna açıklamaları gerekmektedir.
Bu raporun hazırlanmaması ve kamu oyuna duyurulmaması kamu hizmetlerinin
yürütülmesinde ve bütçe uygulamalarında saydamlığın ve hesap verilebilirliğin artırılması ile
kamuoyunun kamu idareleri üzerindeki genel denetim ve gözetim fonksiyonunun gereği
Ģekilde gerçekleĢtirilmesi amacından uzaklaĢılmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun temel ilkeleri olan mali saydamlığın sağlanması amacıyla kanunun öngördüğü mali raporlama ve kamuoyuna duyurulma süreçleri yerine getirilmelidir. 2015 Yılı denetimlerinde mali durum ve beklentiler raporunun hazırlanmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında; "5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 30’uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Karabük Ġl Özel Ġdaresi Bütçesi’nin altı aylık uygulama sonuçları, ikinci altı aya dair beklentiler ile faaliyetleri kapsayan “Mali Durum ve Beklentiler Raporu” hazırlanarak temmuz ayı içinde kamuoyuna açıklanacaktır." denilmiĢtir. Sonuç olarak Kurumun gönderdiği cevaptan da anlaĢılacağı üzere bulgumuz ile tespit ettiğimiz hususa herhangi bir itirazda bulunulmamıĢ ve konu hakkında gerekli çalıĢmaların yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu husus, 2016 yılı denetimlerinde dikkate alınacak ve izlenecektir. BULGU 7: Ġç Kontrol Sistemine ĠliĢkin Mevzuat Gereklerinin Yerine Getirilmemesi Kurumda iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliĢtirilmesi yönünde, yürürlükteki iç kontrol mevzuatı gereklerinin yerine getirilmediği tespit edilmiĢtir. ġöyle ki, Maliye Bakanlığı tarafından 31.12.2005 tarihli ve 26040–3 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayınlanan ve 01.01.2006 da yürürlüğe giren Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esasların “Ġç Kontrol Standartları” baĢlıklı 5 inci maddesinde: “İç kontrol standartları, merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir ve yayımlanır. İdareler, malî ve malî olmayan tüm işlemlerinde bu standartlara uymakla ve gereğini yerine getirmekle yükümlüdür. Kanuna ve iç kontrol standartlarına aykırı olmamak koşuluyla, idarelerce görev alanları çerçevesinde her türlü yöntem, süreç ve özellikli işlemlere ilişkin standartlar belirlenebilir.” hükmü yer almaktadır. Mezkûr hüküm gereği Maliye Bakanlığı, Kamu Ġdarelerinde iç kontrol sisteminin oluĢturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliĢtirilmesi amacıyla gerekli standart ve temel
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 Ģartları belirlemiĢ ve “Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği” adı altında 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazetede yayınlamıĢtır. Buna göre, Özel Ġdarenin, “Kamu Ġç Kontrol Standartları”na uyumlu bir Ġç Kontrol Sistemi oluĢturmak üzere, yapması gereken çalıĢmaları belirlemesi, bu çalıĢmalar için eylem planını oluĢturması, gerekli prosedür ve düzenlemeleri hazırlayarak söz konusu çalıĢmalarını takip etmesi gerekmektedir. Gerek 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu gerekse bu Kanuna dayanılarak Maliye Bakanlığınca düzenlenen Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esaslarda, Ġç kontrol sistemi ile ilgili yetki ve sorumluluklar tanımlanmıĢtır. Buna göre, Üst yöneticiler, yukarıda bahsedilen iç kontrol sisteminin kurulması ve gözetilmesinden, harcama yetkilileri, görev ve yetki alanları çerçevesinde, idari ve malî karar ve iĢlemlere iliĢkin olarak iç kontrolün iĢleyiĢinden, Kurum Mali Hizmetler Birimi ise, iç kontrol sisteminin kurulması, standartlarının uygulanması ve geliĢtirilmesinden, Ġç kontrol düzenlemeleri ve iç kontrol sistemi iĢleyiĢinin (Eylem Planında öngörülen faaliyet ve düzenlemelerin gerçekleĢme sonuçlarını) yöneticilerin görüĢü, kiĢi ve/veya idarelerin talep ve Ģikâyetleri ile iç ve dıĢ denetim sonucunda düzenlenen raporları dikkate alarak en az altı ayda bir olmak üzere düzenli olarak izlenmesi, değerlendirilmesi ve eylem planı formatında üst yöneticiye raporlamasından sorumludur. 2015 yılı denetimlerinde özel idare tarafından hazırlanmıĢ bulunan iç kontrol eylem planının takip edilmediği ve aralıklarla gerçekleĢtirilmesi gereken değerlendirilmelerin yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında; "12 Nolu Bulguda özetle; “Kurum Mali Hizmetler Biriminin, iç kontrol sisteminin kurulması, standartlarının uygulanması ve geliĢtirilmesinden, iç kontrol düzenlemeleri ve iç kontrol sistemi iĢleyiĢinin (Eylem Planında öngörülen faaliyet ve düzenlemelerin gerçekleĢme sonuçlarını) yöneticilerin görüĢü, kiĢi ve/veya idarelerin talep ve Ģikayetleri ile iç ve dıĢ denetim sonucunda düzenlenen raporları dikkate alarak en az altı ayda bir olmak üzere düzenli olarak izlemesi, değerlendirmesi ve eylem planı formatında üst yöneticiye raporlanmasından sorumlu olduğu, özel idare tarafından hazırlanmıĢ bulunan iç
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 kontrol eylem planın takip edilmediği ve aralıklarla gerçekleĢtirilmesi gereken değerlendirmelerin yapılmadığı” belirtilmiĢtir. Ġdaremiz tarafından hazırlanmıĢ bulunan iç kontrol eylem planı takip edilecek olup, en az altı ayda bir olmak üzere düzenli olarak izlemesi, değerlendirmesi ve eylem planı formatında üst yöneticiye raporlanması iĢlemi yapılacaktır." denilmiĢtir. Sonuç olarak Kurumun gönderdiği cevaptan da anlaĢılacağı üzere bulgumuz ile tespit ettiğimiz hususa herhangi bir itirazda bulunulmamıĢ ve konu hakkında gerekli çalıĢmaların yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu husus, 2016 yılı denetimlerinde dikkate alınacak ve izlenecektir. BULGU 8: Mali ĠĢlem Süreç AkıĢ ġemaları’nın Hazırlanmaması Maliye Bakanlığı tarafından 31.12.2005 tarih ve 26040 3. mükerrer sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan “Ġç kontrol ve ön malî kontrole iliĢkin usul ve esaslar” ın 12’inci maddesinde : “Harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılır. Süreç kontrolünde, her bir işlem daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanır ve uygulanır. Malî işlemlerin yürütülmesinde görev alanlar, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol ederler. Süreç kontrolünü sağlamak amacıyla malî işlemlerin süreç akış şeması hazırlanır ve üst yöneticinin onayı ile yürürlüğe konulur.” Denilmektedir. 2015 yılı denetimlerinde harcama birimlerinde söz konusu Usul ve Esaslara göre hazırlanmıĢ ve üst yönetici tarafından onaylanmıĢ “mali iĢlem süreç akıĢ Ģemaları” nın bulunmadığı anlaĢılmıĢtır. Harcama birimlerinin mali iĢlem süreç akıĢ Ģemalarının bulunmaması, harcama için onay alınmasından ödemenin tamamlanmasına kadar olan süreç içindeki kontrollerin, hatalı iĢlemleri önlemede yetersiz kalmasına yol açabileceği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Maliye Bakanlığı’nın 31.12.2005 tarih ve 26040 3’üncü mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 Esaslar’ın” 12’nci maddesine göre, harcama birimleri “mali iĢlem süreç akıĢ Ģemaları” hazırlanacak olup, üst yöneticinin onayına sunulacaktır." denilmiĢtir. Sonuç olarak Kurumun gönderdiği cevaptan da anlaĢılacağı üzere bulgumuz ile tespit ettiğimiz hususa herhangi bir itirazda bulunulmamıĢ ve konu hakkında gerekli çalıĢmaların yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu husus, 2016 yılı denetimlerinde dikkate alınacak ve izlenecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları 1- 2015 YILI BĠLANÇOSU AKTIF Cari Yıl 2015 PASIF Cari Yıl 2015 TL TL 1 DÖNEN VARLIKLAR 102.295.473,00 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 15.021.262,84 10 HAZIR DEĞERLER 73.222.152,87 30 KISA VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR 376.606,17 102 BANKA HESABI 73.222.152,87 300 BANKA KREDĠLERĠ HESABI 376.606,17 103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI ( - ) 0,00 32 FAALĠYET BORÇLARI 1.284.355,10 12 FAALĠYET ALACAKLARI 450.197,93 320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 1.286.419,80 120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 322 BÜTÇELEġTĠRĠLECEK BORÇLAR HESABI -2.064,70 121 GELĠRLERDEN TAKĠPLĠ ALACAKLAR HESABI 411.778,83 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 9.148.209,31 126 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 38.419,10 330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 794.917,35 14 DĠĞER ALACAKLAR 205.895,71 333 EMANETLER HESABI 8.353.291,96 140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 205.895,71 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 861.636,35 15 STOKLAR 27.141.567,80 360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI 599.166,64 150 iLK MADDE VE MALZEME HESABI 27.141.567,80 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 246.038,96 16 ÖN ÖDEMELER 1.275.658,69 362 FONLAR VEYA DIĞER KAMU ĠDARELERĠ ADINA YAPILAN TAHSĠLAT HESABI 16.430,75 160 Ġġ AVANS VE KREDĠLERĠ HESABI 0,00 37 BORÇ VE GĠDER KARġILIKLARI 3.350.455,91 161 PERSONEL AVANSLARI HESABI 0,00 372 KIDEM TAZMĠNATI KARġILIĞI HESABI 3.350.455,91 162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER HESABI 532.036,32 4 UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 5.555.314,31 165 MAHSUP DÖNEMĠNE AKTARILAN AVANS VE KREDĠLER HESABI 743.622,37 40 UZUN VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR 4.160.131,76 2 DURAN VARLIKLAR 131.164.983,30 400 BANKA KREDĠLERĠ HESABI 4.160.131,76 24 MALĠ DURAN VARLIKLAR 1.622.074,39 47 BORÇ VE GĠDER KARġILIKLARI 1.395.182,55 240 MALi KURULUġLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 1.537.074,39 472 KIDEM TAZMĠNATI KARġILIĞI HESABI 1.395.182,55
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33
241 MAL VE HIZMET ÜRETEN
KURULUġLARA YATIRILAN
SERMAYELER HESABI
85.000,00 5 ÖZ KAYNAKLAR 212.883.879,16
25 MADDI DURAN VARLIKLAR 129.441.434,68 50 NET DEĞER 1.288.128,16
250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 248.049,42 500 NET DEĞER HESABI 1.288.128,16
251 YERALTI VE YERÜSTÜ
DÜZENLERI HESABI
231.939,97 51 DEĞER HAREKETLERĠ -4.029.950,64
252 BĠNALAR HESABI 60.429,62 511 MUHASEBE BĠRĠMLERĠ ARASI ĠġLEMLER
HESABI
0,00
253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR
HESABI
6.194.653,98 519 DEĞER HAREKETLERĠ SONUÇ HESABI -4.029.950,64
254 TAġITLAR HESABI 6.385.437,93 57 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET
SONUÇLARI
204.662.142,98
255 DEMIRBAġLAR HESABI 8.222.093,14 570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET
SONUÇLARI HESABI
204.662.142,98
257 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR
HESABI (-)
0,00 58 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET
SONUÇLARI
-28.833.193,02
258 YAPILMAKTA OLAN
YATIRIMLAR HESABI
108.098.830,62 580 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET
SONUÇLARI HESABI ( - )
-28.833.193,02
26 MADDĠ OLMAYAN DURAN
VARLIKLAR
0,00 59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI 39.796.751,68
260 HAKLAR HESABI 29.701,95 590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUCU
HESABI
47.224.376,52
268 BĠRĠKMĠġ AMORTISMANLAR
HESABI ( - )
-29.701,95 591 DÖNEM OLUMSUZ FAALIYET SONUCU
HESABI ( - )
-7.427.624,84
29 DIĞER DURAN VARLIKLAR 101.474,23 PASĠF TOPLAMI 233.460.456,31
294 ELDEN ÇIKARILACAK
STOKLAR VE MADDĠ DURAN
VARLIKLAR HESABI
101.474,23
AKTĠF TOPLAMI 233.460.456,30
2- FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap Giderin Türü 2015
630 01 Personel Giderleri 12.378.626,08
630 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 2.044.763,91
630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 12.391.083,03
630 05 Cari Transferler 3.084.242,18
630 07 Sermaye Transferleri 4.813.261,11
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34
630 12 Gelirlerin Ret Ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 6.800,00
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 0,00
630 99 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 17.879,54
GĠDERLER TOPLAMI (A) 34.736.655,85
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap Gelirin Türü 2015
600 01 Vergi Gelirleri 138.781,27
600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Giderleri 721.495,89
600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar Ġle Özel Gelirler 52.769.752,93
600 05 Diğer Gelirler 28.331.002,28
GELĠRLER TOPLAMI (B) 81.961.032,37
FAALĠYET SONUCU (A) - (B) (+/-) 47.224.376,52
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Karabük Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr