2015 - GİRESUN İL ÖZEL İDARESİ.pdf

GĠRESUN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Eylül 2016

ĠÇERĠK GĠRESUN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 GĠRESUN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 19

GĠRESUN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 4
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 4
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 8
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ........................... 9
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 12

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Giresun Ġl Özel Ġdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 3 üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2015 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. 2015 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ CETVELĠ Açıklama Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider 01 Personel Giderleri 6.825.000,00 32.323.121,76 02 SGK Devlet Primi Giderleri 730.000,00 3.672.265,23 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 10.475.000,00 67.274.963,24 04 Faiz Giderleri 700.000,00 1.257.127,96 05 Cari Transferler 12.197.400,00 24.699.171,69 06 Sermaye Giderleri 12.437.600,00 86.699.422,04 07 Sermaye Transferleri 0,00 0,00 09 Yedek Ödenekler 2.635.000,00 0,00
   TOPLAM 46.000.000,00 215.926.071,92 2015 YILI BÜTÇE GELĠRLERĠ CETVELĠ Açıklama Bütçe ile Tahmin Edilen Yılı Net Tahsilatı 01 Vergi Gelirleri 625.000,00 1.146.343,38 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 6.330.000,00 11.846.555,80 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar Ġle Özel Gelirler 0,00 102.161.206,89

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 05 Diğer Gelirler 39.045.000,00 56.963.348,79 TOPLAM 46.000.000,00 172.117.454,86 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6. maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır. Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleĢmeleri arasında fark bulunmaktadır. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Giresun Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49 uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Giresun Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. 2014 yılı denetimi kapsamında Giresun Ġl Özel Ġdaresi tarafından “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. • BirleĢtirilmiĢ veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilecektir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının doğru ve güvenilir olduğuna iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; denetim prosedürleri ve teknikleri uygulanması ve risk değerlendirmesi yoluyla gerçekleĢtirilir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların içerisinde üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: 140 KiĢi Borçları Hesabıyla KiĢi Borçları Defterinin Denk Olmaması 31.12.2015 tarihli bilançoda yer alan 140 kiĢi borçları hesabı bakiyesi 825.814,35 TL iken kiĢi borçları defterinin 2015 yılı borç alacak farkı toplamı 1.352.220,14 TL dir. 10.03.2006 tarih ve 26104 sayılı Mahalli Ġdareler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliğinin 100. Maddesinin ç bendinde aynen: “KiĢilerden alacaklar hesabına kaydedilen alacakların her biri için ayrı bir alacak izleme dosyası açılır. Bu dosyalara, alacağın hesaplara alındığı mali yıl ile bu rakamlardan sonra gelmek üzere mali yıl baĢında birden baĢlayarak verilen rakamlardan oluĢan bir alacak sıra numarası verilir. Bu numaralar aynı zamanda kiĢilerden alacaklar hesabı defterinin “alacak sıra numarası”nı da oluĢturur. Alacakların izlenmesi bu dosyalardan yapılır. KiĢilerden alacaklar hesabına alınan tutarlar için yukarıda belirtildiği Ģekilde verilen alacak sıra numaraları, alacağın tamamı tahsil edilinceye kadar kullanılır. Bu alacaklar için tahakkuk ettirilerek faiz bölümüne kaydedilen faizlere de alacağın aslına ait alacak sıra numarası verilir ve faizlerin tahsili de aynı dosyadan izlenir.” hükmü gereğince muhasebe kayıtlarının kiĢi borçları defterine göre düzeltilmesi gerekir. Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabında 2015 Yılı KiĢi Borçları Defteri ve Bilanço incelenmiĢ olduğunu; kiĢi borcu defteri ve bilançodaki 140 KiĢi Borçları Hesapları arasında oluĢan farklılığın hesaplara alınan ve SayıĢtay Ġlamları kayıt iĢlemleri yapılan tutarların mükerrer kayıt iĢleminden kaynaklandığının anlaĢıldığını, SayıĢtay Ġlamları kayıt güncelleme butonundan düzeltme yapılamadığından 2015 Yılı içersin de iĢlem yapılamadığını, söz konusu kiĢi borçları sistem dıĢı takip edilmekte olduğunu, söz konusu hesaplardaki yanlıĢlık için gerekli çalıĢmalar yapılmakta olduğunu ifade etmiĢlerdir. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 BULGU 2: Maddi duran varlıklara iliĢkin ayrılmıĢ olan amortismanların gerçeği yansıtmaması Giresun Ġl Özel Ġdaresinin 31.12.2015 tarihli Kesin Mizanında 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri, 252 Binalar, 253 Tesis Makine ve Cihazlar, 254 TaĢıtlar ve 255 DemirbaĢlar hesaplarında kayıtlı duran varlıklara iliĢkin amortisman hesaplanmadığı görülmüĢtür. Bilançoda yer alan 257 BirikmiĢ Amortismanlar hesabının bakiyesinin incelenmesinde ilgili rakamın geçmiĢ yıldan geldiği bu rakamında gerçeği yansıtmadığı 2015 yılı içinse herhangi bir hesaplama yapılmadığı anlaĢılmıĢtır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 27 nci maddesi ve 1 Nolu Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Genel Tebliği hükümlerinde, muhasebe sistemine dahil edilen duran varlıklardan hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara iliĢkin esas ve usuller ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları duran varlık çeĢitlerine göre belirlenmiĢtir. Bu hükümlere göre hesaplanan amortisman tutarlarının Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ nin 178 ve 179 uncu maddeleri uyarınca 257 BirikmiĢ Amortismanlar hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Bu itibarla; belirtilen hesaplarda kayıtlı duran varlıklara iliĢkin hesaplanan amortisman tutarlarının ilgili Yönetmelik ve Tebliğ hükümlerine göre muhasebeleĢtirilmesi uygun olacaktır. Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabında söz konusu hesapların iĢleyiĢi ile ilgili idarede bir bilgisayar programı mevcut olmadığı, söz konusu hesapların manuel olarak hesaplanmakta olduğu, amortisman hesaplamaları ile ilgili hataların düzeltilmesi için çalıĢmaların baĢlatılmıĢ olduğu ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur. BULGU 3: 920 Gider Taahhütleri ve 921 Gider Taahhütleri KarĢılık Hesaplarının Kullanılmaması Giresun il özel idaresince yıl içerisinde geçerli sözleĢmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleĢmelere dayanılarak giriĢilen ve mevzuatı gereğince

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleĢme fiyatlarıyla izlenmesi için 920-Gider Taahhütleri Hesabı ile 921-Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesabının kullanılmadığı ve Taahhüt Kartlarının düzenlenmediği tespit edilmiĢtir. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 405 ila 410 uncu maddelerine göre, gerek yılı için geçerli sözleĢmeler, gerekse ertesi yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleĢmelere dayanılarak giriĢilen taahhütler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin, sözleĢme fiyatlarıyla izlenmesi için, 920 Gider Taahhütleri Hesabı ve 921 Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesabı ile söz konusu taahhütler için Taahhüt Kartlarının düzenlenmesi gerekmektedir. Bu itibarla, düzenlenen sözleĢmeler ile giriĢilen taahhütlerin muhasebeleĢtirilmesinde mezkur Yönetmelik hükümleri uyarınca iĢlem tesis edilmesi uygun olacaktır. Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabınd, söz konusu hesapların iĢleyiĢiyle ilgili 2016 yılı ocak ayı itibariyle hak ediĢlere gerekli iĢlemler yapılmaya baĢlanmıĢ olduğu ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Giresun Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı “140 KiĢi Borçları Hesabı, 920 Gider Taahhütleri Hesabı, 921 Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesabı ve 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı” hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: 162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabının kullanılmaması Aralık ayına iliĢkin maaĢ ödemelerinin muhasebeleĢtirilmesinde, bir sonraki yıl ocak ayına ait kısmının 162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiĢtir. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 162-Bütçe DıĢı Avans ve Krediler hesabının konu edildiği 117 inci maddesi uyarınca; Aralık ayının 15’inde yapılan maaĢ ve ücret ödemelerinin ertesi yıl 01-14 Ocak dönemine karĢılık gelen tutarlarının 162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabında izlenmesi, yeni mali yılda bu tutarların düzenlenecek ödeme emri ile bütçe giderleri hesabına aktarılması gerekmektedir. Bu itibarla; Aralık ayına iliĢkin maaĢ ödemelerinin muhasebeleĢtirilesinde mezkur Yönetmelik hükümleri uyarınca iĢlem tesis edilmesi uygun olacaktır. Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabında 2016 yılı aralık ayı memur maaĢ ödemelerinde Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 117. Maddesine göre muhasebe kaydı yapılacağını ifade etmiĢtir.. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur. BULGU 2: 372 ve 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabının Kullanılmaması 4857 sayılı ĠĢ Kanununa tabi iĢçilerin kıdem yılları esas alınarak Ġdare tarafından faaliyet dönemi ve sonraki dönemler olmak üzere vadelerine göre ayrılarak ödenmesi öngörülen kıdem tazminat tutarlarının 372 ve 472 Kıdem Tazminatı KarĢılıkları Hesabı’nda izlenmediği görülmüĢ, bilançoda yer alan tutarların gerçeği yansıtmadığı geçmiĢ yıl rakamlarından da anlaĢılmıĢ olup mali hizmetler biriminden, rakamların bilanço denkliğini sağlamak için kullanıldığı bilgisi alınmıĢtır. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 248 ve 290 ıncı maddeleri uyarınca; hesaplanan kıdem tazminatı karĢılık tutarlarından yılı içerisinde ödenmesi öngörülenler 372

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 Kıdem Tazminatı KarĢılığı hesabına, sonraki yıllara iliĢkin olanlar 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabına alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir. Bu itibarla; kıdem tazminatı karĢılıklarının muhasebeleĢtirilmesinde mezkur Yönetmelik hükümlerine göre iĢlem tesis edilmesi uygun olacaktır. Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabında 2016 Yılında söz konusu hesapların kullanılması için gerekli çalıĢmalar baĢlatılmıĢ olduğu ifade etmiĢtir. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur. BULGU 3: 990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabının Kullanılmaması Giresun Ġl Özel Ġdaresi mülkiyeti ve tasarrufunda bulunan ve kiraya verilen gayrimenkullerin 990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar hesabına kaydedilmediği görülmüĢtür. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 410’uncu maddesi uyarınca, kurumun bilançosunda kayıtlı duran varlıklardan kiraya verilenler 990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar hesabında izlenmesi gerekmektedir. Bu itibarla; Kiraya verilen duran varlıklara iliĢkin muhasebe kayıtlarının mezkur yönetmelik hükümlerine göre yapılması uygun olacaktır. Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabında Giresun Ġl Özel Ġdaresi tarafından kiraya verilen gayri menkullerin 990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabına alınarak ilgili yönetmelik hükümlerine göre takibinin yapılacağını ifade etmiĢtir. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur. BULGU 4: Ġç Kontrol Sistemi KurulmamıĢtır 24/12/2003 tarihli ve 25326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunuyla kamu mali yönetim sistemimiz uluslararası

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 standartlar ve Avrupa Birliği uygulamalarına uygun bir Ģekilde yeniden düzenlenmiĢ ve bu kapsamda etkin bir iç kontrol sisteminin oluĢturulması da amaçlanmıĢtır. 5018 sayılı Kanunun 55’inci maddesinde; Ġç Kontrol, "idarenin amaçlarına, belirlenmiĢ politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam 2 olarak tutulmasını, mali bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluĢturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan mali ve diğer kontroller bütünü" olarak tanımlanmıĢtır. Kanunun 11’inci maddesinde, üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin iĢleyiĢinin gözetilmesi, izlenmesi ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıĢtır. Buna göre, üst yöneticilere, iç kontrol sisteminin kurulması ve gözetilmesi, iç kontrol sisteminin bir gereği olarak yazılı prosedür ve talimatların oluĢturulması gibi her türlü düzenlemelerin yapılması, harcama yetkililerine ise görev ve yetki alanları çerçevesinde, idari ve mali karar ve iĢlemlere iliĢkin olarak iç kontrolün iĢleyiĢini sağlama sorumluluğu verilmiĢ bulunmaktadır Ġç kontrol eylem planı hazırlanmıĢ olmasına rağmen bu eylem planında yer alan hiçbir plan hayata geçirilmemiĢtir diğer yandan iç kontrol sisteminin kurulmasına yönelik herhangi bir çalıĢma gözlenmemiĢ olan idarenin iç denetçisi de bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabında Ġç Kontrol Eylem Planı hazırlanmıĢ olup; atanmıĢ bir denetçi bulunmadığından uygulamada aksaklıklar oluĢmuĢ olduğunu, idarece Ġç Kontrol Eylem Planıyla ilgili gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları GELĠRĠN TÜRÜ 2013 2014 2015 TL TL TL Vergi Gelirleri 327.418,32 594.221,72 1.144.349,58 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 5.137.066,38 13.880.091,14 3.727.845,75 Giresun Ġl Özel Ġdaresi Faaliyet Sonuçları Tablosu(TL) 2013 2014 2015 Personel Giderleri 28.513.462,92 29.682.023,77 32.323.121,76 Sosyal Güvenlik Kurumların Devlet Primi Gid. 3.783.701,04 3.550.710,24 3.672.265,23 Mal ve Hizmet Alımları Gideri 42.611.813,52 46.814.320,68 61.451.597,27 Faiz Giderleri 757.749,20 1.243.495,97 1.257.127,96 Cari Transferler 11.346.639,46 13.374.819,72 23.737.900,65 Sermaye Transferleri 709.586,55 829.474,48 7.116.176,74 Değer ve Miktar DeğiĢim Giderleri 4.248.150,00 0,00 0,00 Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 0,00 0,00 8.992.869,84 Amortisman Giderleri 0,00 414.882,37 564.726,58 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 17.336.321,20 23.858.251,53 23.253.703,67 Proje Kapsamından Yapılan Cari Giderler 3.790.858,76 10.692.776,03 380.639,66 Diğer Giderler GĠDERLER TOPLAMI (A) 113.098.282,65 130.460.754,79 162.750.129,36

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gelirler 131.689.610,19 106.604.964,96 102.161.206,89 Diğer Gelirler 36.590.665,54 48.164.702,28 57.080.966,43 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 0,00 0,00 0,00 GELĠRLER TOPLAMI (B) 173.744.760,43 169.243.980,10 164.114.368,65
FAALĠYET SONUCU (A-B) (+ / -) 60.646.477,78 38.783.225,31 1.364.239,29 GĠRESUN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ BĠLANÇOSU (01.01.2015 - 31.12.2015) AKTĠF 2013 2014 Cari Yıl 2015 YTL YTL YTL 1 DÖNEN VARLIKLAR 88.623.788,20 35.018.290,54 17.291.938,29 10 HAZIR DEĞERLER 82.335.684,03 18.524.910,00 11.428.027,07 102 BANKA HESABI 84.208.070,52 18.609.320,51 12.049.457,40 103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI (-) -2.008.508,52 -100.039,70 -629.696,80 104 PROJE ÖZEL HESABI 1.635,08 1.635,08 1.635,08 108 DĠĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 0,00 0,00 0,00 109 BANKA KREDĠ KARTLARINDAN ALACAKLAR HESABI 134.486,95 13.994,11 6.631,39 12 FAALĠYET ALACAKLARI 0,00 10.337.517,43 1.418.334,82 120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 0,00 0,00 121 GELĠRLERDENTAKĠPLĠALACAKLAR HESABI 0,00 10.335.940,91 1.416.758,30 126 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 0,00 1.576,52 1.576,52 14 DĠĞER ALACAKLAR 1.513.330,64 316.041,50 825.814,35 140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 1.513.330,64 316.041,50 825.814,35 15 STOKLAR 3.709.952,74 4.371.167,95 1.056.154,42 150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 3.709.952,74 4.371.167,95 1.056.154,42 16 ÖN ÖDEMELER 0,00 0,00 0,00 160 Ġġ AVANS VE KREDĠLERĠ HESABI 0,32 1.890,00 0,00 161 PERSONEL AVANSLARI HESABI 0,00 0,00 0,00 162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER HESABI 0,00 0,00 0,00 165 MAHSUP DÖNEMĠNE AKTARILAN AVANS VE -0,32 -1.890,00 0,00

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 KREDĠLER HESABI 19 DĠĞER DÖNEN VARLIKLAR 1.064.820,79 1.468.653,66 2.563.607,63 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 1.064.820,79 1.468.653,66 2.563.607,63 191 ĠNDĠRĠLECEKKATMADEĞERVERGĠSĠ HESABI 0,00 0,00 0,00 2 DURAN VARLIKLAR 233.587.896,18 292.066.431,20 357.258.357,38 24 MALĠ DURAN VARLIKLAR 1.646.476,20 2.790.491,39 3.751.762,43 240 MALĠ KURULUġLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 1.646.476,20 2.790.491,39 3.751.762,43 25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 231.382.643,25 289.143.175,01 353.187.059,06 250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 69.020.756,27 72.094.130,96 72.156.707,97 251 YERALTI VEYERÜSTÜ DÜZENLERĠ HESABI 33.333.279,45 46.599.036,52 53.081.949,87 252 BĠNALAR HESABI 61.213.682,79 98.507.355,50 131.301.209,54 253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 13.350.555,31 17.210.833,51 17.932.116,88 254 TAġITLAR HESABI 4.861.052,06 6.470.129,52 7.376.240,11 255 DEMĠRBAġLAR HESABI 3.540.685,44 3.145.081,56 3.189.146,91 257 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) 0,00 -16.414.126,50 -16.814.139,85 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 46.062.631,93 61.530.733,94 84.963.827,63 26 MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 91.766,20 132.764,80 0,00 260 HAKLAR HESABI 91.766,20 178.744,45 173.965,45 268 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) 0,00 -45.979,65 -173.965,45 29 DĠĞER DURAN VARLIKLAR 467.010,53 0,00 319.535,89 294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDĠ DURAN VARLIKLAR HESABI 467.010,53 594.697,55 948.598,28 299 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) 0,00 -594.697,55 -629.062,39 AKTĠF TOPLAMI 322.211.684,38 327.084.721,74 374.550.295,67
PASĠF 2013 2014 Cari Yıl 2015 YTL YTL YTL 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR -45.808.100,24 -23.171.442,14 61.360.448,57 30 KISA VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR 0,00 0,00 0,00 300 BANKA KREDĠLERĠ HESABI 0,00 0,00 0,00 32 FAALĠYET BORÇLARI -1.214.922,59 -2.324.384,09 8.435.293,38 320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI -1.214.922,59 -2.324.384,09 8.435.293,38 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR -43.519.025,95 -20.001.997,77 48.111.841,49 330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI -1.093.003,77 -1.050.172,48 1.235.140,31 333 EMANETLER HESABI -42.426.022,18 -18.951.825,29 46.876.701,18 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER -1.074.151,70 -840.437,67 4.808.691,09 360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI -893.372,28 -699.851,48 1.171.065,12 361 ÖDENECEKSOSYALGÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI -163.443,41 -124.356,75 200.523,01

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 362 FONLAR VEYA DĠĞER KAMU ĠDARELERĠ ADINA YAPILAN TAHSĠLAT HESABI -17.336,01 -16.229,44 24.245,55 363 KAMU ĠDARELERĠ PAYLARI HESABI 0,00 0,00 0,00 368 VADESĠ GEÇMĠġ, ERTELENMĠġVEYA TAKSĠTLENDĠRĠLMĠġ VERGĠ VE DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER HESABI 0,00 0,00 3.412.857,41 37 BORÇ VE GĠDER KARġILIKLARI 0,00 -4.000,00 4.000,00 372 KIDEM TAZMĠNATI KARġILIĞI HESABI 0,00 -4.000,00 4.000,00 38 GELECEK AYLARA AĠT GELĠRLER VE GĠDER TAHAKKUKLARI 0,00 -622,61 622,61 381 GĠDER TAHAKKUKLARI HESABI 0,00 -622,61 622,61 39 DĠĞER KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 0,00 0,00 0,00 391 HESAPLANAN KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 0,00 0,00 0,00 4 UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR -15.637.763,10 -13.704.855,03 21.396.402,61 40 UZUN VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR -15.637.763,10 -13.686.432,91 21.377.980,49 400 BANKA KREDĠLERĠ HESABI -15.637.763,10 -13.686.432,91 21.377.980,49 47 BORÇ VE GĠDER KARġILIKLARI 0,00 -16.000,00 16.000,00 472 KIDEM TAZMĠNATI KARġILIĞI HESABI 0,00 -16.000,00 16.000,00 48 GELECEK YILLARA AĠT GELĠRLER VE GĠDER TAHAKKUKLARI 0,00 -2.422,12 2.422,12 481 GĠDER TAHAKKUKLARI HESABI 0,00 -2.422,12 2.422,12 5 ÖZ KAYNAKLAR -260.765.821,04 -290.208.424,57 291.793.444,49 50 NET DEĞER -135.248.418,06 -125.907.796,28 114.992.077,68 500 NET DEĞER HESABI -135.248.418,06 -125.907.796,28 114.992.077,68 51 DEĞER HAREKETLERĠ 48.165,72 48.165,72 -48.165,72 511 MUHASEBE BĠRĠMLERĠ ARASI ĠġLEMLER HESABI 0,00 150.000,00 0,00 519 DEĞER HAREKETLERĠ SONUÇ HESABI 48.165,72 -101.834,28 -48.165,72 57 GEÇMĠġ YILLAROLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI -64.919.090,92 -125.565.568,70 175.485.293,24 570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI HESABI -64.919.090,92 -125.565.568,70 175.485.293,24
59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI -60.646.477,78 -38.783.225,31 1.364.239,29 590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUCU HESABI -60.646.477,78 -38.783.225,31 1.364.239,29
PASĠF TOPLAMI 322.211.684,38 327.084.721,74 374.550.295,67

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

GĠRESUN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 19
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 19
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 20
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 20
5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 22
6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 23

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 19

1. ÖZET Bu rapor, Giresun Ġl Özel Ġdaresi'nin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Giresun Ġl Özel Ġdaresi'nin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir:  2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan,  2015 yılı Performans Programı,  2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Ġdare mevcut yasaların öngördüğü tarihlerde her stratejik plan, Performans Programı ve Ġdare faaliyet raporunu yayımlamıĢtır, ancak içerik olarak bu üç belgenin biribirleriyle bağlantısı kurulmamıĢ ve sonuçları derleyen bir veri kayıt sisteminin de oluĢturlmadığı görülmüĢtür. diğer yandan her üç belgede de idareye kanunlarla verilmiĢ rutin faaliyetler amaç ve hedef olarak konulmuĢ, ölçüm yapabilecek göstergeler çoğu zamn ihmal edilmiĢ, maliyetler analiz edilmemiĢtir.
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 20 olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Giresun Ġl Özel Ġdaresinin yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 21

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 22 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Giresun Ġl Özel Ġdaresi'nin yayımladığı 2015- 2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Kurumun, 2015–2019 Yılı Stratejik Planının, Performans Programının ve Faaliyet Raporunun mevcut olduğu ve ilgili dokümanların mevzuatta belirtilen zamanlara uyularak hazırlandığı ancak ilgili dokümanların denetim bulguları bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı raporlama gereklilikleri ile denetim kriterlerine kısmen uyduğu; her üç belgede de amaç ve hedef tanımlarının gereğinden uzun olduğu, ölüçülebilir hedefler konulmadığı, maliyetlendirmenin yapılmamıĢ olduğu performans ölçmek için kurumda kullanılan sistemin değerlendirilmesi amacıyla örnek olarak seçilen veri kayıt sistemlerinin incelenmesi sonucunda ise, performans bilgisinin sağlıklı bir Ģekilde üretilmesini sağlayacak, bir sistemin kurulmadığı görülmüĢtür. Yukarıda belirtilen tespit ve değerlendirmelere göre, Kurumun, Stratejik Planını, Performans Programını ve Faaliyet Raporunu hazırlarken mevzuatta öngörülen Ģekil ve sunuma iliĢkin kriterler konusunda daha özenli olması; Performans Programının, Stratejik Planın yıllık dilimler itibariyle uygulaması olduğunu göz önüne alarak performans hedeflerini daha gerçekçi ve spesifik olarak belirlemesi; hedeflerin, bir faaliyete iĢaret etmeden, çıktı veya sonuç odaklı, göstergelerin ise, ölçüm yapmaya müsait ve anlaĢılır olmasının sağlanması; hedef-amaç bağlantısının iyi kurulması, amaca hizmet etmeyen hedeflere yer verilmemesi; kurumun performans yönetim sistemini geliĢtirerek ileri bir seviyeye taĢıyabilmesi için veri kayıt sistemlerine yönelik gerekli düzenlemelerin yapılması uygun olur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 23 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Performans Programında Hedeflere UlaĢmak Ġçin Yapılacak Faaliyet Belli Değildir Kamu idareleri; kalkınma planı, hükümet programı, orta vadeli program ve orta vadeli mali plan ile bütçe içi ve bütçe dıĢı kaynaklarını göz önünde bulundurarak, stratejik planda yer alan amaç ve hedeflerden program döneminde hangilerine, ne ölçüde öncelik vereceklerini üst yönetici, harcama yetkilileri ve diğer ilgili tarafların katkılarının sağlanacağı katılımcı bir yöntemle belirlerler. Performans hedefleri, idarenin ulaĢmak istediği hedefleri gösterirken, faaliyetler ise bunları nasıl gerçekleĢtireceğini ifade eder. Performans göstergeleri ise performans hedeflerine ne ölçüde ulaĢıldığını ölçmek, değerlendirmek ve izlemek üzere kullanılan araçlardır. Örneğin Yazı ĠĢleri Müdürlüğü biriminin altında çeĢitli stratejik amaç ve hedefler belirlenmiĢ bunlardan sonra ise faaliyetler sadece ödenek ayrılan iĢler Ģeklinde ayrıĢtırılmıĢ hangi hedefin hangi faaliyetle ne Ģekilde elde edileceği açıklanmamıĢtır. Nitekim Maliye Bakanlığınca HazırlanmıĢ olan Performans Programı Hazırlama Rehberinde performans hedeflerine ulaĢmak için yürütülecek faaliyetler hakkında detaylı ve açıklayıcı bilgilere yer verilmesi gerektiği ifade edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabında,yapılacak olan performans programında belirlenen hedeflere ulaĢmak için yapılacak faaliyetlerin belirlenmesine azami dikkat edileceğini ifade etmiĢtir. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 24 BULGU 2: Performans Programında Yer Alan Çoğu Hedef Ġçin Gösterge Tespit EdilmemiĢtir. Maliye Bakanlığınca HazırlanmıĢ olan Performans Programı Hazırlama Rehberinde “Performans hedef ve göstergeleri ile faaliyetler belirlenen öncelikler çerçevesinde kamu idarelerinin üst yöneticisi ve harcama yetkilileri tarafından birlikte oluĢturulur. Bu süreçte, idare performans hedefleriyle ilgili harcama birimleri de belirlenir.” denilmiĢtir. Ġdare performans raporunun incelenmesinden göstergelerin tespit edilmemiĢ olduğu bu Ģekliyle hedeflere ne ölçüde ulaĢılabildiğini tespit etmeye imkan olmadığı görülmüĢtür. Örnek:

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 25 Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabında idaremizce hazırlanacak olan performans programında Maliye Bakanlığınca hazırlanmıĢ olan performans programı detaylı incelenerek bu doğrultuda iĢlem yapılacağını ifade etmiĢtir. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur. BULGU 3: Stratejik Planda Ortaya Konulan Amaç ve Hedeflere ĠliĢkin Maliyetlendirme YapılmamıĢtır. Stratejik planlar birden fazla yılı kapsayan planlardır. Bu planlar kurum misyonunun gerçekleĢtirilmesindeki önemli araçlar amaç ve hedeflerdir ancak salt amaç ve hedef belirlenmesi yeterli olmayıp bu amaç ve hedeflerin kuruma yüklediği maliyetin de önceden öngörülmüĢ olmasını zorunlu kılar. Maliyetlendirme çalıĢmasının amacı stratejik plan ile bütçe arasında reel bir iliĢki oluĢturmaktır..Nitekim kamu kurumları kaynakları kanunlarla belli bir standarda getirilmiĢ, her yıl yaklaĢık olarak elde edecekleri gelirleri tahmin edilebilir yapılardır. Bu itibarla stratejik planlar, varılmak istenilen amaçların maliyetlerini göstermek zorundadır. Giresun Ġl Özel Ġdaresi stratejik planın incelenmesinden amaç ve hedefler için maliyet hesabı yapılmadığı görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabında bundan sonra idarece yapılacak olan stratejik plan çalıĢmalarında amaç ve hedeflere iliĢkin maliyetlendirmelere dikkat edileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur. BULGU 4: Stratejik Planda yer alan bazı amaçlar iyi tanımlanmamıĢtır. Stratejik planda yer alan bazı amaçlar kurumun görevleri arasında olan rutin faaliyet niteliğinde olup bunlar hedef olarak gösterilmesi stratejik plan mantığına uygun düĢmemektedir. Örneğin;

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 26 Birim Hedef Gösterge Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü 1.1: 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamında kiĢi ya da tüzel kiĢilerce yapılacak müracaatlar doğrultusunda I (a) grubu maden sahalarının (kum- çakıl sahalarının) Ġdaremizce ihale edilmesi için gerekli yasal iĢlemleri uygulamak. Gösterge BelirtilmemiĢ. Görüldüğü gibi hedef olarak tanımlanmıĢ olan hedef esasen kurumun zaten yapması zorunlu olan görevlerinden biridir. Stratejik planlama, kuruluĢun bulunduğu nokta ile ulaĢmayı arzu ettiği durum arasındaki yolu tarif eder. KuruluĢun amaçlarını, hedeflerini ve bunlara ulaĢmayı mümkün kılacak yöntemleri belirlemesini gerektirir. Kanunlarla verilmiĢ görevler yasa koyucunun zaten kuruma yüklediği görevlerden biridir bunun bir hedef olarak gösterilmesi mümkün değildir. Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabında yapılacak olan stratejik plan çalıĢmalarında bulguda belirtilen ölçüde azami özen gösterileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur. BULGU 5: Stratetjik Plan ve Performans Programında Yer Alan Çoğu Hedef Ġçin Gösterge Tespit EdilmemiĢtir. Hedefler, amaçların gerçekleĢtirilebilmesine yönelik spesifik ve ölçülebilir alt amaçlardır. Hedefler ulaĢılması öngörülen çıktı ve sonuçların tanımlanmıĢ bir zaman dilimi içinde nitelik ve nicelik olarak ifadesidir. Hedeflerin miktar, maliyet, kalite ve zaman

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 27 cinsinden ifade edilebilir olması gerekmektedir. Bir amacı gerçekleĢtirmeye yönelik olarak birden fazla hedef belirlenebilir. Hedeflerin ölçülebilir olarak ifade edilemediği durumlarda stratejik planda hedefe yönelik performans göstergelerine yer verilmesi gereklidir. Performans göstergeleri gerçekleĢen sonuçların önceden belirlenen hedefe ne ölçüde ulaĢıldığının ortaya konulmasında kullanılır. Bir performans göstergesi, ölçülebilirliğin sağlanması bakımından miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilir. Stratejik planın incelenmesinden, amaç ve heflerin bazılarında gösterge niteliğinde verilere ver verilmiĢken bazılarında bu göstergelere hiç değinilmemiĢtir. Örneğin; Birim Hedef Gösterge Sağlık Müdürlüğü 1.1: Acil sağlık hizmetleri geliĢtirilecektir.. Gösterge BelirtilmemiĢ. Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabında, idarece hazırlanmıĢ olan performans programında belirlenen hedef için gösterge tespit edilmediği, bundan sonra hazırlanacak olan performans programı hazırlanırken belirlenen hedefler için gösterge tespit edileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 6: Performans Programında Hedeflere UlaĢmak Ġçin Yapılacak Faaliyet Belli Değildir Kamu idareleri; kalkınma planı, hükümet programı, orta vadeli program ve orta vadeli mali plan ile bütçe içi ve bütçe dıĢı kaynaklarını göz önünde bulundurarak, stratejik planda yer alan amaç ve hedeflerden program döneminde hangilerine, ne ölçüde öncelik vereceklerini üst yönetici, harcama yetkilileri ve diğer ilgili tarafların katkılarının sağlanacağı katılımcı bir yöntemle belirlerler.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 28 Performans hedefleri, idarenin ulaĢmak istediği hedefleri gösterirken, faaliyetler ise bunları nasıl gerçekleĢtireceğini ifade eder. Performans göstergeleri ise performans hedeflerine ne ölçüde ulaĢıldığını ölçmek, değerlendirmek ve izlemek üzere kullanılan araçlardır. Örneğin Yazı ĠĢleri Müdürlüğü biriminin altında çeĢitli stratejik amaç ve hedefler belirlenmiĢ bunlardan sonra ise faaliyetler sadece ödenek ayrılan iĢler Ģeklinde ayrıĢtırılmıĢ hangi hedefin hangi faaliyetle ne Ģekilde elde edileceği açıklanmamıĢtır. Nitekim Maliye Bakanlığınca HazırlanmıĢ olan Performans Programı Hazırlama Rehberinde performans hedeflerine ulaĢmak için yürütülecek faaliyetler hakkında detaylı ve açıklayıcı bilgilere yer verilmesi gerektiği ifade edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabında, idarece hazırlanmıĢ olan performans programında belirlenen hedef için faaliyet belirlenmediğ, bundan sonra hazırlanacak olan performans programı hazırlanırken belirlenen hedefler için faaliyetler belirleneceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur. BULGU 7: Performans Programında TanımlanmıĢ Performans Hedefleri Kurumun Rutin Faaliyetleridir Performans programlarında, stratejik planlarda yer alan amaç ve hedefler doğrultusunda, belirlenen performans hedeflerine, bu hedeflere ulaĢmak için gerçekleĢtirilecek faaliyetlere, bunların kaynak ihtiyacına ve performans göstergelerine yer verilmektedir. Ġdare kendisine hiçbir hedef yada strateji belirlenmemiĢ olsaydı bile yapmakta olacağı ve sorumlu olduğu iĢler vardır. Performans programlarında bu iĢlerin hedef olarak belirlenmesi stratejik planın tanımında yer alan idarenin orta ve uzun vadeli amaçlarından söz etmeye imkan bırakmayacaktır. Örneğin;

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 29 Mali hizmetler birimi altında yer alan erformans hedefi tablosundaki “Amaç 1” Ģu Ģekilde belirlenmiĢtir: “Bütçeyi ve kesin hesabı hazırlamak; muhasebe tahakkuk ve tahsilât iĢ ve iĢlemlerini yapmak, gelirleri tahsil etmek, giderleri hak sahiplerine ödemek, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetleri teslim almak, saklamak, ilgililere vermek, göndermek, diğer tüm mali iĢlemlerin kayıtlarını yapmak, raporlarını hazırlamak ve hesap verilebilir bir halde hazır halde tutmak”. Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabında, hazırlanacak performans programında birimlerin rutin faaliyetleri dıĢında orta ve uzun vadeli amaçlarına yönelik faaliyetlere yer verileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 8: Faaliyet Raporu, Stratejik Plan ve Performans Programı Ġle ĠliĢkilendirilmemiĢtir Faaliyet raporunda, Performans Programında belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda yapılan faaliyetler değil, kurumun yıl içinde gerçekleĢtirdiği tüm faaliyetler amaç ve hedeflerle ilinti kurulmaksızın yer almaktadır. Faaliyet raporlarının temel fonksiyonu performans programında belirlenen ilgili yıl hedeflerinin ne ölçüde gerçekleĢtiğinin ve sapma nedenlerinin ortaya konulmasıdır. Performans Programında belirlenen hedeflerin dikkate alınmaması, bu hedeflere ne ölçüde ulaĢıldığının ve ulaĢılamamıĢsa bunun nedenlerinin fiziki ve mali kaynaklar çerçevesinde açıklanmaması, faaliyet raporunun iĢlevini yerine getirememesine, baĢka bir ifadeyle performans ölçümünün gerçekleĢememesine neden olmuĢtur. Dolayısıyla, Stratejik Planlama, Performans Programı ve Faaliyet Raporu sürecine iliĢkin mantıksal tutarlılık da kaybolmuĢtur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 30 Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabında, Stratejik Plan, Faaliyet Raporu ve Performans Programı hazırlanma sürecinde birbiriyle iliĢkilendirilmesine gerekli özen gösterileceğini ifade etmiĢtir. Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 31

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 32 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr