2015 - ELAZIĞ İL ÖZEL İDARESİ.pdf

ELAZIĞ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Eylül 2016

ĠÇERĠK ELAZIĞ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 ELAZIĞ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 21

ELAZIĞ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 8
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ........................... 9
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 16

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Mali Yapı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 3 üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2015 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda Elazığ Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı bütçesiyle 108.000.000,00 TL gelir ve ödenek öngörülmüĢ olup, 80.106.401,29 TL 2014 yılından devreden ödenek, Merkezi Ġdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiĢ yatırımlar için aktarılan toplam 112.692.245,92 TL ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 300.798.647,21 TL’ye ulaĢmıĢtır. Elazığ Ġl Özel Ġdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2015 yılı Gelir ve Gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. 2015 YILI BÜTÇE GELĠRLERĠ TABLOSU Tahmini GerçekleĢen Vergi Gelirleri 0,00 304.150,82 TL TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.175.000,00 TL 1.381.081,55 TL Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) 0,00 112.692.245,92 TL Diğer Gelirler 53.250.000,00 TL 72.759.890,58 TL Sermaye Gelirleri 53.575.000,00 TL 132.449,44 TL TOPLAM Öz Gelir 108.000.000,00 TL 74.577.572,39 TL TOPLAM Genel Gelir 108.000.000,00 TL 187.269.818,31TL 2015 YILI ÖDENEKLER TABLOSU Bütçe ile Verilen Ödenek Önceki Yıldan Devreden Ödenekler Merkezi Ġdareden Aktarılan Ödenekler Ek Ödenek Net Bütçe Ödeneği Toplamı Bütçe Gideri Toplamı Sonraki Yıla Devreden Ödenek 101.500.000,00 80.106.401,29 111.445.783,24 0,00 293.052.184,53 211.479.096,43 74.839.795,05

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 2015 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ CETVELĠ Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider Personel Giderleri 7.379.400,00 TL 56.075.755,99 TL Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 1.122.800,00 TL 9.286.630,21 TL Mal ve Hizmet Alım Gideri 16.332.000,00 TL 27.833.772,91 TL Faiz Giderleri 1.600.000,00 TL 921.289,38 TL Cari Transferler 2.582.800,00 TL 2.294.641,65 TL Sermaye Giderleri 61.345.000,00 TL 109.484.875,26 TL Sermaye Transferi 4.663.000,00 TL 5.582.131,03 TL Borç Verme 880.000,00 TL 0,00 Yedek Ödenekler 5.595.000,00 TL 0,00 Ġller Bankası Borç Ödemesi 6.500.000,00 TL 0,00 TOPLAM 108.000.000,00 TL 211.479.096,43 TL Elazığ Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı Faaliyet Gideri; 199.837.091,57 TL Faaliyet Geliri; 187.553.680,98 TL olup Gider Fazlası; 12.283.410,59 TL olarak gerçekleĢmiĢtir. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır.  BirleĢtirilmiĢ veriler defteri.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kağıtlar sayım tutanağı,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3  TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri.  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Elazığ Ġl Özel Ġdaresinin Mülkiyetinde Bulunan TaĢınmazların Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik Hükümlerine Göre Kayıt ĠĢlemlerinin Yapılmaması ve Mali Tablolarda TaĢınmazlarla Ġlgili Hesapların Doğru Yansıltılmaması
13.9.2006 tarih ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik çıkarılmıĢ ve 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe girmiĢtir. Yönetmeliğin amacı genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait taĢınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine iliĢkin usul ve esasları düzenlemektir. Yönetmeliğin 5. maddesinde kayıt ve kontrol iĢlemlerinin amacı ise kamu idarelerine ait mevcut taĢınmazların ve içinde bulunulan yılda çeĢitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar olarak takip edilmesi amacıyla kayıt alınması olarak belirlenmiĢtir. Görüldüğü gibi kayıtlarda taĢınmazların miktar olarak gösterilmesi esas alınmaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 24. maddesinde ise maddi duran varlıkların muhasebe kayıtlarına maliyet bedeliyle, herhangi bir maliyet yüklenilmeksizin edinilenlerin de rayiç bedeliyle geçirileceği Ģeklinde düzenleme yapılmıĢtır. Ancak 2006 yılından 2014 yılına kadar geçen sürede kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan taĢınmazların miktar olarak dahi kayıt altına alınması ile ilgili iĢlemler tamamlanamamıĢtır. Ayrıca söz konusu taĢınmazların sadece bir kısmı muhasebe kayıtlarına alındığından kamu idarelerinin mali tablolarının taĢınmazlar hakkında tam ve doğru bilgi sunması sağlanamamıĢtır. Bu durum nedeniyle Maliye Bakanlığınca Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin bazı maddeleri 03.06.2014 tarih 2014/6455 sayılı BKK ile yürürlüğe giren Yönetmelikle değiĢtirilerek belirtilen sorunların çözümü yoluna gidilmiĢtir. Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin bu çerçevede değiĢtirilen 5. maddesinin birinci fıkrasında; “taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü yer almaktadır. Aynı Yönetmelikle 5. maddeye getirilen ek ikinci fıkrada ise kayıt iĢlemlerinde esas alınacak değerleme kriterleri belirlenmiĢtir. Buna göre tapuda kayıtlı taĢınmazlardan maliyeti

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 belirli olanların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri, bu iki değeri belli olmayanlar ile fıkrada sayılan diğer taĢınmazların ise iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir.
Öte yandan aynı Yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması” baĢlıklı 10. maddesinin

1. fıkrasında aynen “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır.” hükmüne yer verilmiĢtir. Bu hükümle cins tashihi iĢlemleri tapu kayıtlarından bağımsız hale getirilmiĢ ve taĢınmazların muhasebe birimlerince mevcut kullanım Ģekliyle kaydının yapılarak mali tablolarda gösterilmesine öncelik verilmiĢtir. Bu Ģekilde kamu idarelerinin tapu kayıtları bakımından cins tashihi ile ilgili iĢlemleri daha sonra yapmalarına olanak sağlanmıĢtır. Kamu taĢınmazlarının kayda alınmasında esas değerleme kriterleri bu Ģekilde olmakla birlikte söz konusu Yönetmeliğin “Mevcut TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı Geçici 1. maddesi ile mevcut taĢınmazların kaydında esas alınacak değerlerle ilgili geçici düzenlemeler yapılmıĢtır. Düzenlemeye göre;
   “ (1) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır: a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar. (2)Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2016 tarihine kadar tamamlanır” Yukarıya alınan Yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Elazığ Ġl Özel Ġdaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taĢınmazların mevcut kullanım Ģekilleri ve emlak vergisi değerleri üzerinden fiili envanterinin yapılması, en geç

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 30.09.2014 tarihi itibariyle ilgili form ve cetvellere geçirilmesi ve bu bilgilerin muhasebe birimlerine verilerek en geç 01.10.2014 tarihine kadar muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Bu iĢlemlere bağlı olarak da 31.12 2014 tarihinde de tespit edilen değerler üzerinden Amortisman Hesaplarına kayıt yapılacaktır. Tüm taĢınmazların bu Ģekilde muhasebe kayıtlarına alınarak mali tablolarda gösterilmesi sağlandıktan sonra anılan Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince 31.12.2016 tarihine kadar tüm taĢınmazların emlak vergisi değeri yerine maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden kayıtlara geçirilmesi tamamlanacaktır.
Ancak bu kayıtların yapılmasına temel oluĢturmak üzere öncelikle mevcut hesaplarda kayıtlı bulunan taĢınmazların 01.10.2014 tarihi itibariyle 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında kayıtlı tutarların alacak kaydı ile çıkarılması, toplam tutarın da 500 Net Değer Hesabına borç yazılması gerekmektedir. Aynı Ģekilde söz konusu taĢınmazlara iliĢkin amortisman tutarları da 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilerek hesaplardan çıkarılacaktır. Esasen söz konusu Yönetmelik değiĢikliğinin muhasebe iĢlemleri açısından uygulanmasına yönelik iĢlemlerle ilgili ayrıntılı açıklamaya Muhasebat Genel Müdürlüğünün 25.07.2014 ve 16.09.2014 tarihinde yayınlanan TaĢınmaz Envanteri konulu genel yazılarında yer verilmiĢtir. Yukarıya açıklanan Yönetmelik hükümleri ile Muhasebat Genel Müdürlüğünün Genel Yazıları çerçevesinde; Elazığ Ġl Özel Ġdaresinin taĢınmaz kayıtları incelendiğinde aĢağıdaki hususlar tespit edilmiĢtir:  Elazığ Ġl Özel Ġdaresi Emlak ve Ġstimlak Müdürlüğünce tüm taĢınmazların miktar yönünden fiili envanteri çıkarılmıĢtır. Sözkonusu taĢınmazların değer tespit çalıĢmaları devam etmektedir.  Ancak Yönetmelik hükmü gereğince 2014 yılı içinde tamamlanması gereken kayıt, kontrol ve muhasebe iĢlemlerinin henüz sonuçlandırılmadığı anlaĢılmaktadır.  2015 yılında gerçekleĢtirilen denetim bağlamında; Elazığ Tapu Müdürlüğü kayıtları ile Kurumun envanterinde bulunan taĢınmazlar arasında miktar, değer ve cins yönünden yapılan karĢılaĢtırmalar sonucunda tespit edilen farklılıkların giderilmesi için çalıĢmalar devam etmesine rağmen 2015 yılı sonu itibariyle tamamlanamamıĢtır.  Kurumun mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan bazı taĢınmazların mevcut kullanım Ģekli ile tapu kaydının farklı olduğu anlaĢılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8  Bu tespitler ıĢığında Elazığ Ġl Özel Ġdaresine ait taĢınmazların kaydının yukarıda belirtilen Yönetmelik ve Genel Yazılarda açıklanan esaslara uygun hale getirilme iĢlemlerinin devam ettiği ancak 2015 yılı sonu itibariyle tamamlanmadığı anlaĢılmaktadır. Bu durumda Kurumun 2015 yılı kesin mizan ve bilançosunda yer alan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ile 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesaplarında kayıtlı tutarların gerçek durumu yansıtmadığı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Ġl Özel Ġdaremizin mülkiyetinde bulunan taĢınmazların değerleri ve kayıtları sistem üzerinden hazırlanmıĢ olmakla beraber, ĠçiĢleri Bakanlığı e- içiĢleri otomasyon sistemi üzerinden Bakanlıkça gerekli yetkilendirme yapılmadığından, bunların muhasebe kayıtlarına alınması mümkün olmamıĢtır. ĠçiĢleri Bakanlığından yetkilendirme talebinde bulunulmuĢ olup, sistem devreye girer girmez taĢınmaz kayıtları geciktirilmeksizin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak gerçekleĢtirilecektir" denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelikte yapılan değiĢiklikler kapsamında gerekli iĢlem ve kayıtların Ġdare sistemi üzerinde hazır olduğu ancak e-içiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yetkilendirmenin yapılamadığından kayıtların sisteme girilemediği yetkilendirme iĢlemin yapılması durumunda gerekli kayıtların sisteme yükleneceği ifade edilmektedir. Kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte 2015 yılı mali tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yer Altı ve Yer Üstü Düzenler Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ile ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yer Altı ve Yer Üstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6'ncı Maddesi Kapsamında Merkezi Ġdare Tarafından Aktarılan ve Tahsisi Amacı DıĢında Kullanılamayacak Olan Ödenek KarĢılığı Kaynakların Ġl Özel Ġdaresi Giderlerinin Finansmanı Ġçin Kullanılması 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6’ncı maddesi uyarınca aktarılan ve tahsis amacı dıĢında kullanılamayan ödeneklerin özel idare giderlerinin finansmanı için kullandığı görülmüĢtür.
5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun “Ġl özel idaresinin görev ve sorumlulukları” baĢlıklı 6’ncı maddesinde;
“… Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskân, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Aktarma işlemi ilgili bakanın onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. İş, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. İl özel idareleri de bütçe imkânları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir…” denilmektedir Görüldüğü gibi Ġl Özel Ġdarelerine; bakanlık ve merkezi idare kuruluĢlarından tahsisli ödenek aktarılması mümkündür. Ancak aktarılan bu ödeneklerin il özel idarelerince tahsis amaçları dıĢında kullanılması yukarıda sözü edilen kanun hükmü ile engellenmiĢtir. BaĢka bir deyiĢle il özel idarelerinin bakanlık ve merkezi idare kuruluĢlarından aktarılan bu kaynakları tahsis amacı dıĢında ve kendi giderlerinin finansmanı için kullanması mümkün değildir. Bakanlık ve merkezi idare kuruluĢlarından aktarılan bu kaynakların tahsis amacı dıĢında ve il özel idaresinin kendi giderlerinin finansmanı için kullanılıp kullanılmadığının tespiti için banka hesaplarında mevcut nakit kaynak toplamının, en az, henüz kullanılmamıĢ ve ertesi yıla devreden ödenekler ile 3-Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesap Grubu içinde yer alan hesapların ertesi yıla devredenler sütunu toplamına eĢitliğinin sağlanması gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 Bu çerçevede Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 yılı tabloları incelendiğinde aĢağıdaki tablonun ortaya çıktığı anlaĢılmıĢtır. Eksik Nakit Tablosu Bütçe Giderleri Kesin Hesap Cetveline Göre 2016 yılına Devreden Ödenek Toplamı 74.839.796,06 TL 320 Bütçe Emanetleri Hesabı 2016 yılına Devir Toplamı 3.065.382,78 TL 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 2016 yılına Devir Toplamı 1.837.193,91 TL 333 Emanetler Hesabı 2016 yılına Devir Toplamı 29.567.989,00 TL 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 2016 yılına Devir Toplamı 1.733.118,25 TL 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı 2016 yılına Devir Toplamı 1.589.259,62 TL 362 Fonlar veya Diğer Kamu Ġdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı 2016 yılına Devir Toplamı 135.015,40 TL 368 Vadesi GeçmiĢ ErtelenmiĢ veya TaksitlendirilmiĢ Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı 2016 yılına Devir Toplamı 4.768.978,08 TL TOPLAM (A) 117.536.733.10 TL Banka Hesabı Toplamı (B) 81.571.675,42 Merkez Ödeneğinden Kullanılan Tutar (A-B) 35.965.057,68 TL
Buna göre Elazığ Ġl Özel idaresince; 2015 yılı sonuna kadar yukarıda yazılı Kanun hükmüne aykırı Ģekilde bakanlık ve merkezi idare kuruluĢlarından aktarılan ve belirli iĢlere tahsis edilen ödeneklerden toplam 35.965.057,68 TL kullanılmak suretiyle; Kurumun kendi faaliyetlerinin finansmanının sağlandığı ve nakit eksikliğinin giderildiği anlaĢılmaktadır. Kamu idaresi cevabında; "5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6 ncı maddesi kapsamında 2015 yılında Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluĢlarından Ġl Özel Ġdaremize aktarılan ve belirli iĢlere tahsis edilen ödenekler, esas itibarıyla tahsis edildikleri iĢlerde kullanılmıĢ olmakla birlikte, istisnaen de olsa tahsis edilen iĢin dıĢına çıkılarak Ġdaremizin görev alanına giren yol, ulaĢım, su kanal, imar, eğitim, sağlık, tarım, bayındırlık, kültür, turizm, sosyal hizmet binaların yapım, bakım ve onarımı gibi zaruri iĢler için de kullanılmıĢtır. Bundan böyle bu duruma dikkat edilerek Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluĢlarından Ġl Özel Ġdaremize aktarılan tahsisli ödeneklerin amaç dıĢında kullanılmaması sağlanacaktır" denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 Sonuç olarak Ġdare cevabında anlaĢıldığı üzere Bakanlık ve merkezi idare kuruluĢlarından aktarılan ve belirli iĢlere tahsis edilen ödeneklerden bulguda belirtilen miktarının Kurumun kendi faaliyetlerinin finansmanında kullanıldığı hususunda mutabakat sağlanmıĢtır. Bununla birlikte konunun önemine binaen ve faaliyetlerin doğru finansman kaynakları ile gerçekleĢtirilmesine yönelik olarak daha sonraki uygulamaların takibi sağlanacaktır. BULGU 2: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine 5355 Sayılı Mahalli Ġdare Birlikleri Hakkında Kanununun 18'inci Maddesinde Öngörülmeyen ġekilde Aktarmalar Yapılması 5355 sayılı Mahalli Ġdare Birlikleri Kanununun, “Köylere hizmet götürme birlikleri” baĢlıklı 18’inci Maddesinin 5793 sayılı Kanunun 44’üncü maddesi ile değiĢik üçüncü fıkrasında; “Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri; köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarını, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilirler. Aktarma işlemi merkezi idare kuruluşlarında ilgili bakanın, il özel idarelerinde valinin onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. Bu takdirde iş, birliğin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. Köylere hizmet götürme birlikleri de bütçe imkânları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçelerinden ödenek aktarabilirler. Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri tarafından aktarılacak ödeneklerle gerçekleştirilecek yatırımlar, birliğin hizmet ve görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın yapılabilir.” denilmek suretiyle söz konusu birliklere yapılacak aktarmalarla ilgili esaslara dair bir düzenleme yapılmıĢtır. Bu hükümden hareketle birliklere bu nitelikte kaynak aktarımı yapılabilmesi için gereken Ģartlar Ģöyledir: 1- Köye yönelik hizmetlere iliĢkin olarak sayılan, yapım, bakım ve onarım iĢleri, bölünmüĢ yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, kullanma suyu ve kanalizasyon yatırımları için aktarma yapılabilecektir. 2- Merkezi Ġdare KuruluĢları ve Ġl Özel Ġdareleri bu hizmetler için kendi bütçelerinde ödenek ayırmıĢ olacaklardır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 3- Bu aktarmalar merkezi idare kuruluĢlarında ilgili bakan, Ġl özel idarelerinde valinin onayıyla yapılacaktır. 4-Bu ödenekler tahsis amacı dıĢında kullanılamayacaklardır. Ancak yapılan denetimlerde köye yönelik olmayan hizmetlerle ilgili yatırımlar için de aktarmalar yapıldığı belirlenmiĢtir. Kanun koyucunun amaçları bu Ģekilde düzenlenmekle birlikte bakanlıklar ve merkezi idare kuruluĢlarınca il özel idaresine aktarılan ödeneklerin tekrar KHGBlere aktarıldığı da gözlemlenmiĢtir Ġl Özel Ġdare bütçesinden KHGB’ne ödenek aktarılabilmesi ile ilgili olarak farklı bir düzenleme daha bulunmaktadır. 5355 sayılı Kanunun 18’inci maddesinin 5’inci fıkrasında; “İl Özel İdaresi bütçe gelirlerinin ne kadarının köylere hizmet götürme birliklerine aktarılacağı, köylere hizmet götürme birliklerinin sunacağı yatırım planı, yıllık çalışma proğramı ve uygulama projelerine göre il genel meclisince kararlaştırılır.” Hükmü yer almaktadır. Bu husus diğer düzenlemeden tamamen farklıdır. KHGB’ne yapılacak yardım niteliğindeki bu ödenek aktarımları 5302 sayılı Kanunun 43’üncü maddesinde il özel idaresinin giderleri açıklanırken (e) fıkrasında belirtildiği üzere “İl genel meclisince belirlenecek ilkeler çerçevesinde köylere veya köylerin aralarında kurdukları birliklere yapılacak yardımlar” olarak açıklanan ve il özel idaresi bütçesine konulan ödeneklerden yapılan aktarmalardır. Ancak bu nitelikteki ödenek aktarımlarının genel Ģartı da 5355 sayılı Kanunun 18’inci maddesi hükümleri gereğince KHGB’lerinin Ġl özel idaresine yatırım planı, yıllık çalıĢma proğramı ve uygulama projelerinin sunulması ve buna göre proje bazında ödenek aktarımı yapılmasıdır. Bu nedenle KHGB ile yapılan protokollere konulan genel ifadeler ve “ihtiyaç” ve sair gerekçelerle projesi olmayan iĢler için birliklere ödenek aktarımı yapmak 5355 sayılı Kanunun 18’inci maddesinin özüne aykırıdır. Ancak yapılan denetimlerde Elazığ Ġl Özel Ġdaresi tarafından 05-Finans Kodu ile kendi öz gelirlerinden Encümen kararı alınarak Birlik tarafından herhangi bir yatırım planı ve uygulama projesi sunulmadan Birliğin Genel Ġhtiyaçları adı altında Köylere Hizmet Götürme Birliklerine 1.582.850,00 TL aktarma yapıldığı belirlenmiĢtir. Söz konusu aktarmaların yapıldığı birlikler ile tutarları aĢağıdaki tabloda gösterilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Merkez Ġlçe KHGB Birliğin Genel Ġhtiyaçları 100.000,00 TL Ağın Ġlçe KHGB Birliğin Genel Ġhtiyaçları 103.000,00 TL Alacakaya Ġlçe KHGB Birliğin Genel Ġhtiyaçları 115.000,00 TL Arıcak Ġlçe KHGB Birliğin Genel Ġhtiyaçları 145.000,00 TL Baskil Ġlçe KHGB Birliğin Genel Ġhtiyaçları 175.000,00 TL Karakoçan Ġlçe KHGB Birliğin Genel Ġhtiyaçları 119.500,00 TL Keban Ġlçe KHGB Birliğin Genel Ġhtiyaçları 135.000,00 TL Kovancılar Ġlçe KHGB Birliğin Genel Ġhtiyaçları 226.500,00 TL Maden Ġlçe KHGB Birliğin Genel Ġhtiyaçları 205.000,00 TL Palu Ġlçe KHGB Birliğin Genel Ġhtiyaçları 116.850,00 TL Sivrice Ġlçe KHGB Birliğin Genel Ġhtiyaçları 142.000,00 TL Kamu idaresi cevabında; "Ġlimiz merkez ve ilçelerindeki Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Ġdaremizce, 5355 sayılı Mahalli Ġdare Birlikleri Kanununun 18 inci maddesi kapsamında, köye yönelik hizmetlere iliĢkin yapım, bakım, onarım iĢleri, bölünmüĢ yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımları için yetkili organlarının kararı ve Valinin onayı ile ödenek aktarılmaktadır. Birliğin genel ihtiyaçları adıyla gönderilen ödenekler, köylerin ani ve önceden öngörülmeyen ihtiyaçlarının giderilmesi maksadıyla ve Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde Birliklere Yardım harcama kaleminden idaremizin KHGB’lerine. sermaye transferi yapmasında yasal bir engel olmadığı değerlendirilerek yine istisnai bir uygulama olarak gönderilmiĢtir" denilmektedir. Sonuç olarak Denetim bulgumuzda belirtildiği üzere Ġl Özel Ġdareleri bütçesinden KHGB’ne yapılabilecek aktarmalar 5355 sayılı Kanunun 18’inci maddesinde düzenlenmiĢtir. Söz konusu maddenin 5’inci fıkrasında “İl özel idaresi bütçe gelirlerinin ne kadarının köylere hizmet götürme birliklerine aktarılacağı, köylere hizmet götürme birliklerinin sunacağı yatırım plânı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerine göre il genel meclisince

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 kararlaştırılır” hükmü yer almaktadır. Kurum görüĢünde KHGB’ne aktarımın hukuki dayanağı isabetli gösterilmemiĢ olmakla birlikte köylere hizmet götürme birliklerince hazırlanıp sunulan bir yatırım plânı, yıllık çalıĢma programı ve uygulama projesinin de olmadığı ortaya konulmaktadır. Ayrıca, 18. Madde 5. Fıkrası uyarınca yapılacak yardımların en ayırt edici özelliği bu yardımların yıl içerisinde, çeĢitli zamanlardaki birlik münferit taleplerine değil birliklerin yıllık yatırım ve çalıĢma programları, uygulama projeleri göz önüne alınarak Ġl Genel Meclisi kararıyla bütçe ölçeğinde gerçekleĢtirecekleri bir tahsise dayanmasıdır. Köylere Hizmet Götürme Birlikleri ile yapılan protokollere konulan genel ifadeler ve “ihtiyaç” ve sair gerekçelerle birliklere ödenek aktarımı yapmanın 5355 sayılı Kanunun 18’inci maddesinin özüne aykırı olduğu ve birliklere yapılan bu tarz usulsüz aktarmaların ihale mevzuatı ve denetim dıĢında kalınmasıyla sonuçlandığı kanısındayız. BULGU 3: Mali Durum ve Beklentiler Raporunun Yayınlanmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 30’uncu maddesinde; “Genel yönetim kapsamındaki idareler bütçelerinin ilk altı aylık uygulama sonuçları, ikinci altı aya ilişkin beklentiler ve hedefler ile faaliyetlerini; Maliye Bakanlığı ise merkezî yönetim bütçe kanununun ilk altı aylık uygulama sonuçları, finansman durumu, ikinci altı aya ilişkin beklentiler ve hedefler ile faaliyetleri kapsayan malî durumu temmuz ayı içinde kamuoyuna açıklar”. denilmektedir. Anılan Kanun maddesi gereğince genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri her yıl Temmuz ayında yılın ilk altı aylık dönemine iliĢkin bütçe uygulamaları, ikinci altı aya iliĢkin beklentiler ve hedefler ile faaliyetleri konusunda kamuoyuna bilgi vermeleri gerekmektedir. Söz konusu düzenlemenin amacı, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde ve bütçe uygulamalarında saydamlığın ve hesap verilebilirliğin artırılması ile kamuoyunun kamu idareleri üzerindeki genel denetim ve gözetim fonksiyonunun gerektiği Ģekilde yerine getirilmesinin sağlanmasıdır. Bu amaçlara ulaĢılması, idarelerin faaliyetleri ile bütçe gerçekleĢmeleri ve beklentileri konularında kapsamlı bir rapor oluĢturmasına bağlıdır. Ancak genel yönetim kapsamında bulunan Elazığ Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı Mali Durum ve Beklentiler Raporunun yayınlanmadığı görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; "Ġdaremizin bütçesinin ilk altı aylık uygulama sonuçları, ikinci altı aya iliĢkin beklentiler ve hedefler ile faaliyetlerimizi içeren Mali Durum ve Beklentiler Raporlarımızın 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 30 uncu maddesi uyarınca kamuoyuna duyurulması ve kamuoyunun bilgilendirilmesi sağlanacaktır"

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 denilmektedir. Sonuç olarak Ġdare tarafından Mali Durum ve Beklentiler Raporunun 5018 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda bundan sonraki dönemlerde yayınlanacağı ifade edilmiĢtir. Kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte konunun sonraki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır. BULGU 4: 990-Kiraya Verilen Duran Varlıklar ve 999-Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesaplarının Kullanılmaması Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabı baĢlıklı 410/B maddesinde; a) Borç 1 – Kiraya verilen duran varlıklar, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, 999- Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak 1 – Kiraya verilen duran varlıklardan kira süresi sona erenler kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı hesabına borç kaydedilir. denilmektedir. Ancak Elazığ Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı içerisinde kiraya vermiĢ olduğu Duran Varlıkları bulunmasına rağmen ilgili Nazım Hesapları kullanmadığı görülmüĢtür. Dolayısıyla kiraya verilen duran varlıkların kayıtlı değerleri tam olarak bilinememekte ve ne kadar kayıtlı değerden ne kadar kira geliri elde edildiği tespit edilememektedir. Kamu idaresi cevabında; "Ġl Özel Ġdaremizce kiraya verilen duran varlıkların, Kiraya Verilen Duran Varlıklar hesabına borç, Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesabına ise alacak olarak kaydedilmesi sağlanacaktır" denilmektedir.
Sonuç olarak Ġdare tarafından muhasebe kayıtlarının Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde 2016 mali yılı içerisinde kayıtların yapılacağı ifade edilmiĢtir. Kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte 2015 yılı mali tablolarında 990- Kiraya Verilen Duran Varlıklar ve 999-Diğer Nazım Hesaplar KarĢılığı Hesapları olduğundan farklı görünmekle birlikte Konunun sonraki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları ELAZIĞ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI BĠLANÇOSU AKTĠF TL PASĠF TL 1 DÖNEN VARLIKLAR 84.976.335,29 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 42.696.937,04 10 HAZIR DEĞERLER 81.571.874,52 30 KISA VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR 0,00 102 BANKA HESABI 81.571.675,42 300 BANKA KREDĠLERĠ HS 0,00 103 VERĠLEN ÇEKL.VE GÖN. 0,00 32 FAALĠYET BORÇLARI 3.065.382,78 105 DÖVĠZ HS. 199,10 320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 3.065.382,78 11 MENKUL KIYMET VE VARLIKLAR 717,00 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 31.405.182,91 118 DĠĞER MENKUL KIYMET VE VARLIK. HES. 717,00 330 ALINAN DEPOSĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 1.837.193,91 12 FAALĠYET ALACAKLARI 291.694,84 333 EMANETLER HESABI 29.567.989,00 121 GELĠRLERDENTAKĠPLĠ ALAC. HES. 4.535,15 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 8.226.371,35 126 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 287.159,69 360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI 1.733.118,25 14 DĠĞER ALACAKLAR 868.885,53 361 ÖDENECEKSOSYALGÜVENLĠKKESĠN. HES. 1.589.259,62 140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 868.885,53 362 FON. VEYA DĠĞ. KAMU ĠDAR. ADINA YAP. TAH. HES. 135.015,40 15 STOKLAR 1.846.545,06 368 VADESĠ GEÇMĠġ, ERT. TAK. VERGĠ VE DĠĞER YÜK. HES. 4.768.978,08 150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 1.846.545,06 4 UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 9.872.559,08 16 ÖN ÖDEMELER 396.618,34
2 DURAN VARLIKLAR 204.570.692,95 40 UZUN VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR 9.872.559,08 22 FAALĠYET ALACAKLARI 9.743,76 400 BANKA KREDĠLERĠ HESABI 9.872.559,08 220 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HS. 9.743,76 5 ÖZ KAYNAKLAR 236.977.532,12 240 MALĠKURULUġLARAYATIR. SERMA. HES. 2.907.911,02 500 NET DEĞER HESABI 348.073.125,02 241 MAL VE HĠZMET ÜRETEN KURULUġLARA TATIRILAN SERMAYELER HESABI 360.000,00 51 DEĞER HAREKETLERĠ 0,00 25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 200.202.474,07 511 MUHASEBE BĠRM.ARASI ĠġL.HS 0,00 250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 32.369.473,37 519 DEĞER HAREKETLERĠ SONUÇ HS 0,00 251 YER ALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERĠ HES. 34.239.192,51 57 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI 73.708.148,68 252 BĠNALAR HESABI 82.261.806,57 570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAAL. SONUÇ. HES. 73.708.148,68 253 TESĠS, MAKĠNE, CĠHAZLAR HESABI 7.257.988,25 58 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇ. 172.520.330,99 254 TAġITLAR HESABI 5.488.663,51 580 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI HESABI ( -) 172.520.330,99 255 DEMĠRBAġLAR HESABI 3.254.909,71 59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI 12.283.410,59 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 35.330.440,15 590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUCU HESABI 0,00 26 MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 1.090.564,10 591 DÖNEM OLUMSUZ FAALĠYET SONUCU HES.(-) 12.283.410,59 260 HAKLAR HESABI 1.090.564,10
AKTĠF TOPLAMI 289.547.028,24 PASĠF TOPLAMI 289.547.028,24 NAZIM HESAPLAR 79.494.788,97 NAZIM HESAPLAR 79.494.788,97 910 TEMĠNAT MEKTUPLARI HESABI 15.455.833,88 911 TEMĠNAT MEKTUPLARI EMANETLERĠ 15.455.833,88 920 GĠDER YANSITMA HESAPLARI 23.632.613,09 921 GĠDER TAAHHÜTLERĠ KARġILIĞI HESABI 23.632.613,09 971 BORÇLANMA KARġILIĞI HESABI 40.406.342,00 970 BORÇLANMA 40.406.342,00 GENEL TOPLAM : 369.041.817,21 GENEL TOPLAM : 369.041.817,21

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 ELAZIĞ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU Hesap Kodu Yardımcı Hesap GĠDERĠN TÜRÜ 2013 2014 2015 Kod.1 TL TL TL 630 01 Personel Giderleri 55.837.427,99 54.464.191,20 56.075.755,99 630 02 Sosyal Güvenlik Kurumuna Devlet Primi Giderleri 10.145.000,17 8.890.097,84 9.286.630,21 630 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 29.716.959,85 26.413.502,35 16.674.917,48 630 04 Faiz Giderleri 851.967,11 1.551.092,36 921.289,38 630 05 Cari Transferler 1.176.397,00 1.416.878,00 1.204.107,29 630 07 Sermaye Transferleri 141.710.948,71 112.213.317,40 90.315.663,82 630 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 0,00 3.116.383,12 4.494.919,79 630 14 Ġlk Madde Ve Malzeme Giderleri 14.277.905,31 15.652.058,82 20.863.807,61 630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 0,00 446.040,00 0,00 630 99 Diğer Giderler 850.128,26 0,00 0,00 GĠDERLER TOPLAMI (A) 254.566.734,40 224.163.561,09 199.837.091,57 Hesap Kodu Yardımcı Hesap GELĠRĠN TÜRÜ 2013 2014 2015 Kod.1 TL TL TL 600 01 Vergi Gelirleri 18.762,50 200.467,45 304.150,82 600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.137.153,54 1.210.848,13 1.390.825,31 600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gelirler 194.409.984,39 156.103.396,03 112.692.245,92 600 05 Diğer Gelirler 42.322.256,57 64.915.147,60 73.166.458,93 GELĠRLER TOPLAMI (B) 237.888.157,00 222.429.859,21 187.553.680,98 FAALĠYET SONUCU [A-B)] (+ / -) (-)12.283.410,59

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

ELAZIĞ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 21
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 22
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 23
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 23
5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 24
6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 27

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 21

1. ÖZET Bu rapor, Elazığ Ġl Özel Ġdaresi'nin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Elazığ Ġl Özel Ġdaresinin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir:  2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan,  2015 yılı Performans Programı,  2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Elazığ Ġl Özel Ġdaresinde stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporundan oluĢan doküman seti, mevzuat ve rehberlerde öngörülen sürelerde, ve belirlenen Ģablona uygun baĢlıklar altında üretilmiĢtir. Kurumun olanakları, bu alanda sorumluluk verilen kurum personelinin sayısı, birikim ve deneyimleri göz önüne alındığında durumun iyi bir noktada olduğu açıktır.
   Çünkü performans ölçümü ülkemiz kamu yönetimi için yeni bir yönetim aracıdır. Bu araçtan yarar elde edilebilmesinin temel Ģartı ise baĢta üst yönetim olmak üzere tüm personelin sistemin amacını ve tüm unsurlarını anlaması, tanıması, yararına inanması ve samimiyetle uygulamaya koymasıdır. Aksi halde beklenen sonuçlar elde edilemeyeceği gibi bu çerçevede yapılan iĢler ve hazırlanan raporlar idareler için sadece bir maliyet unsuru olacaktır. Bu nedenle stratejik plan ve performans ölçüm sisteminden beklenen faydanın sağlanabilmesi için tüm kamu kurumları gibi Elazığ Ġl Özel Ġdaresinin de sistem kurgusu ve mantığının daha iyi algılanmasına ve içselleĢmesine yönelik çabalarını sürdürmesine gereksinim vardır. Öncelikle Elazığ Ġl Özel Ġdaresin de konuya iliĢkin dokümantasyon ve raporlamanın temel gerekliliklerinin yerine getirilmesinde yaĢanan sıkıntıların giderilmesi gerekmektedir. Daha sonra değerlendirme ve denetim bulguları bölümünde açıklanacağı üzere stratejik planda belirlenen amaçların Kurumun görev, yetki ve sorumluluk alanıyla sınırlandırılması,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 22 faaliyet raporunun içerik yönüyle sadeleĢtirilmesi ve performans bilgisinin içeriğinin geliĢtirilmesi için veri kayıt sisteminin geliĢtirilmesi gerekmektedir. Üst yönetimin ve sistem sorumlularının stratejik planlama döngüsünü daha iyi özümsemesi bu alanda mesafe alınmasını sağlayacaktır. Kurum yönetimlerinin; “İşimizi ne kadar iyi yapıyoruz?” ve “Nasıl daha iyi yapabiliriz?” sorularına uygun Ģekilde yanıt verebilmeleri için performans hakkında ilgili, doğru, ve güvenilir bilgiye süreklilik temelinde ulaĢmaları gerekir. Performansın sistematik olarak ölçümü ve değerlendirilmesi sayesinde hizmetlerin daha iyi yapılması ve vatandaĢ ihtiyaçlarının daha iyi karĢılanabilmesinin önündeki problemlerin de daha kolay saptanması beklenir. Stratejik plan ve performans ölçümünün yasal bir zorunluluk ve amaç olarak değil Kurumun daha aydınlık bir yolda faaliyetlerini yürütmesinde, problemlerini teĢhis etmede ve çözmede destek sağlayan bir iyi yönetim aracı olarak görülmesi, baĢta yönetim kademesi olmak üzere tüm çalıĢanlarca anlaĢılması ve sahiplenilmesi sistemin baĢarısı için kritik önemdedir. Performans bilgisinin toplanmasına ve değerlendirilmesine yönelik süreç ve sorumluları tanımlayan bir sistem oluĢturulması da sağlıklı sonuçlar elde etme açısından önemli bir aĢama olacaktır. Gerek üst yönetimi, gerekse sistem uygulayıcılarıyla Elazığ Ġl Özel Ġdaresinin konuya iliĢkin samimi, pozitif yaklaĢımları önemli bir artıdır. Bu yönüyle, geliĢmeye açık bu potansiyelin daha fazla mesafe katetmesi beklenmektedir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 23 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Elazığ Ġl Özel Ġdaresi'nin yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 24 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Elazığ Ġl Özel Ġdaresi'nin yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Elazığ Ġl Özel Ġdaresi denetimimize esas teĢkil eden performans ölçüm sürecine iliĢkin dökümanları yasal süreler içinde hazırlamıĢtır. Ayrıca söz konusu dokümanların ilgili mevzuatında belirlenen Ģablona uygun baĢlıklar altında üretildiği düĢünülmektedir. Bu manada özellikle 2015–2019 Stratejik Planı ile 2015 yılı Performans Programının Ģekil ve içerik yönünden mevzuatına uygun dokümanlar olduğu değerlendirilmektedir. Ancak 2015 yılı Faaliyet Raporunda ele alınması gereken bazı hususlar tespit edilmiĢtir. Bununla birlikte sürecin daha sağlıklı iĢleyiĢine katkı vermek amacıyla, kritik önemdeki bazı değerlendirmelerimize aĢağıda yer verilmiĢtir.  Kurumların kendi kontrolleri dıĢındaki mali kaynaklara dayalı stratejik amaç oluĢturmaları planlama realitesiyle örtüĢmemektedir. Ġl Özel Ġdareleri yerel yönetim birimleri olarak kurulu bulunduğu ilin kalkınmasından ve yerel halkın yaĢam kalitesinin yükseltilmesinden sorumludur. Bu sorumluluğunun gereği olarak Kanunla spesifik olarak sadece kendilerine verilmiĢ görevlerin dıĢında sağlık, eğitim, kültür vb. alanlara kendi bütçesinden kaynak ayırmak durumundadır. Ancak bu alanlar aynı zamanda bazı merkezi idare kuruluĢlarının (Sağlık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı vb.) asli faaliyet alanı durumundadır. Bu Bakanlıkların o ilde kullanmak üzere ayırdıkları kaynaklar ödenek aktarımı yoluyla il özel idarelerine gelmekte ve harcanmaktadır. Öte yandan merkezi idare kuruluĢlarının ve Bakanlıkların kendi asli faaliyetleri için belirledikleri stratejiler vardır ve bunları gerçekleĢtirmekten her anlamda bu kuruluĢlar sorumludur. Bu çerçevede özel idare eliyle harcanan söz konusu kaynaklar Bakanlığın stratejik amaçlarının gerçekleĢtirilmesine yöneliktir. Yani bütçe-strateji-faaliyet sarmalının aynı kurumsal bütünlük çerçevesi içinde gerçekleĢtirmesi beklenmelidir. Ġl Özel Ġdaresinin insiyatifinde olmayan kaynak ile asli olarak yetki ve sorumluluk sahibi olmadığı bir alan için stratejik amaç ve hedef belirlemesi oldukça zorlama bir uygulama olarak görünmektedir. DüĢük bir olasılıkla Kurumun kendi bütçesinden ayıracağı kaynağın çok yüksek olması durumunda bu alanlarla ilgili stratejik amaç ve hedef belirlemesi mümkündür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 25 Hiç kuĢkusuz örneğin temel eğitim kurumu sınıflarındaki öğrenci sayısına iliĢkin hedef ve stratejileri belirlemek, belirlenen standarda kaç yılda hangi faaliyetlerle ulaĢılacağını planlamak, hedef gerçekleĢmelerine iliĢkin performans bilgisini toplamak ve değerlendirmek, yıl içinde elde edilen performans bilgisi ıĢığında gereken önlemleri almak tamamen Milli Eğitim Bakanlığın sorumluluğunda olmalıdır. Ġl Özel Ġdareleri genel olarak ne uzmanlık, ne görev alanı, nede yetki yönüyle bu belirlemeleri yapma konumundadır. Bakanlıkların transfer ettiği ödenekleri kullanma, ihaleleri yapma, yapım sürecinin kontrollüğü eğitim alanına iliĢkin standart ve hedefler belirlemeyi gerektirmemektedir. Eğitim, sağlık, emniyet, kültür hizmetlerine iliĢkin strateji, amaç ve hedefleri belirlemek Ġl Özel Ġdarelerinin konusu olmadığı gibi bu çerçevede elde edilen baĢarı ve baĢarısızlıkların sorumlusu da değillerdir.  Stratejik Planlama-Performans Programı-Bütçe iliĢkisinin sağlıklı biçimde kurulması sistemin önemli unsurlarından biridir. Stratejik planlama sürecinin önemli bir ayağı da maliyetlendirme konusudur. Planlama ve bütçeleme süreçlerinin uyumlu ve dengeli biçimde yürütülmesi hem planlamanın hem de bütçenin daha rasyonel biçimde oluĢturulmasını sağlayacaktır. Stratejik plan ve performans programlarının hazırlanıp daha sonra total bütçe rakamlarının faaliyet alanlarına yine faaliyetler bazında ayrıĢtırılmadan iliĢkilendirilmesinin ne stratejik planlama sürecine ne de sağlıklı bir bütçe yapım sürecine katkısı bulunmayacağı açıktır. Bu nedenle daha stratejik plan aĢamasında plan dönemini kapsayan toplam tahmini maliyetlerin hedef bazında belirlenmesi gerekmektedir. Bu belirlemeler çok yıllı bütçelemede bir girdi unsuru olarak ele alınıp bütçe sürecine yansıyacak, Ġl Genel Meclisince uygun görülmeyen maliyetler ve stratejik tercihler stratejik plan yapımı sırasında revize edilebilecektir. Bu karĢılıklı geri bildirimler, vatandaĢ temsilcileri olarak kaynak/yetki kullanma yetkisi devreden Meclis’in bu dokümanlara iradesini paralel bir Ģekilde yansıtabilmesini sağlayacaktır. Bu etkileĢim çerçevesinde gözden kaçırılmaması gereken husus stratejik plan-bütçe iliĢkisi içerisinde asli belirleyici rolün stratejik plana ait olduğu gerçeğidir. “Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu” 2. Bölümünde de belirtildiği üzere stratejik planlama ve performans programı süreci sadece bütçeye dönük değildir. Stratejik planlama sürecinde kaynak kısıtları dikkate alınmakla beraber, yıllık bütçe ve kaynak taleplerinin stratejik planları Ģekillendirmemesi; stratejik planın, bütçeyi yönlendirmesi gerekir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 26 Performans programlarının hazırlanmasıda da bu defa stratejik plan saptamalarına uygun olarak ilgili yıl performans hedefleri plan dönemine dağıtılacak, yıllık bütçe çalıĢmaları ile de hedef-kaynak bağlantısı kurulacaktır. Sonuç olarak; Elazığ Ġl Özel Ġdaresi, raporumuzun özet bölümünde de belirtildiği üzere stratejik plan ve performans ölçüm sürecine iliĢkin temel raporlama gerekliliklerini, varlık, zamanlılık ve sunum kriterleri yönünden önemli ölçüde yerine getirmektedir. Bu çerçevede süreç sorumlularının konuya samimiyetle yaklaĢtığı ve özverili çalıĢmalara yatkın olduğu tespit edilmiĢtir. Bununla birlikte sistemin Faaliyet Raporu ile veri kayıt sistemi ayağının hem “planlama mantığı” hem de ""performans ölçümü" açısında geliĢtirilmeye muhtaç olduğu açıktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 27 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015-2019 Dönemi Stratejik Planında Kurumun Kendi Bütçesinde Gösterilen Kaynakların DıĢındaki Mali Kaynaklarla Ġlgili Stratejik Amaç BelirlenmiĢtir Ġl Özel Ġdareleri 5302 sayılı Kanunla doğrudan kendisine verilmiĢ görevlerin dıĢında bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluĢlarından gönderilen ödeneklere dayanarak bu kuruluĢların ihalelerini gerçekleĢtirmekte ve faaliyetlerine destek olmaktadır. Ancak bu iĢleyiĢ nedeniyle söz konusu kuruluĢların görev-yetki alanına ait hususların Elazığ Ġl Özel Ġdaresinin stratejik planlarına dahil edilmesi anlamlı ve iĢlevsel değildir. Örneğin, 8 no’lu stratejik amaç için belirlenen 8.1 no’lu hedef; “Planlama dönemi sonuna kadar İlimiz geneli temel eğitim faaliyeti veren okullarımızı normal eğitime geçirerek sınıf mevcutlarını 30’a düşürüp, donanım ihtiyaçlarını karşılamak” Ģeklinde düzenlenmiĢtir. Hiç Ģüphesiz “temel eğitim faaliyeti veren okulların normal eğitime geçirilmesi” Milli Eğitim Bakanlığının ilgi, uzmanlık ve yetki alanı içerisindedir. Ġl Özel Ġdarelerinin bu alana iliĢkin strateji oluĢturması söz konusu olmamalıdır. Ġl Özel Ġdarelerinin fonksiyonu Hükümet ve Milli Eğitim Bakanlığınca oluĢturulan politika ve stratejiler çerçevesindeki faaliyetlerin yürütülmesine yönelik olarak Bakanlıktan gönderilen ödeneklerin ilgili iĢler için harcanmasıyla sınırlıdır. Mali kaynağı kendi kontrolünde olmadığı halde “sınıf mevcutlarının 30’a düşürülmesi”Ģeklinde hedef belirlemek gerçekci değildir. Benzer Ģekilde, 12 no’lu stratejik amaç olarak “Bireylere ve topluma acil sağlık hizmetlerini hızlı ve etkin bir biçimde sunmak”; 12.1 no’lu hedef ise; “Plan dönemi içerisinde ambulans alımı yapılacaktır” Ģeklinde belirlenmiĢtir. Bu amaç ve hedefe ulaĢmak üzere plan dönemi içinde her yıl bir ambulans alımı planlanmıĢtır. Ancak Elazığ Ġlinde kaç tane ambulans bulunduğu, kaç tanesine ihtiyaç duyulduğuna iliĢkin bilgi Ġl Özel Ġdaresinin görev, yetki ve sorumluluk alanı dıĢındadır. Üstelik ambulans alım iĢinin finansmanı Sağlık Bakanlığınca sağlanmaktadır. Bu nedenle Ġl Özel Ġdarelerinin görev, yetki ve sorumluluk alanı içinde bulunmayan ve kendi öz kaynakları ile finanse edilmeyen faaliyetlerin stratejik planları içerisinde yer almalarının bir anlamı bulunmamaktadır. Bu durum planın bütünlüğünü, tutarlılığını bozduğu gibi yönetilebilirliği ve uygulanabilirliği yönünden zaaf oluĢturma potansiyeli taĢımaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 28 Bu yaklaĢıma, büyük ölçüde, Ġl Valilerinin illerin özel idareleri yanında il genel idarelerinin de baĢı olmalarından kaynaklandığı düĢünülmektedir. ġüphesiz 5442 sayılı Ġl Ġdaresi Kanunu hükümleri çerçevesinde, yetki geniĢliği esasına göre yönetilen il idaresinin baĢı olarak valiler bu kapsamdaki misyonları gereği, bakanlıkların stratejik planlarının illerdeki uygulayıcısı konumundadır. Bu kapsamdaki sorumluluklarının gereği olan planlamaları da Ģüphesiz bu bağlamda yapabilirler. Ancak bu farklı fonksiyon, yine valilerin baĢında bulunduğu il özel idarelerinin mahalli idare olma niteliğine uygun olarak yasalarla belirlenmiĢ görev ve yetki alanlarını aĢan amaç-hedef belirlemelerine neden olmamalıdır. Kamu idaresi cevabında; "2015-2019 Stratejik Planda kurumun kendi bütçesinde gösterilen kaynakların dıĢındaki Mali Kaynaklarla ilgili bundan sonraki dönemde hazırlanacak ya da revize edilecek Stratejik Planda diğer kurumların Stratejik Planlarına yer verilmeyecektir" denilmektedir. Sonuç olarak Ġdare ile Stratejik Planlarda Kurumun kendi kontrolünde olmayan kaynaklara dayalı stratejik hedef belirlenmemesi hususunda mutabakat sağlanmıĢtır. Ancak plan revizyonunda veya sonraki stratejik planlarda konuya iliĢkin uygulamanın izleyen denetimlerde ele alınması uygun olacaktır. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 2: Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015–2019 Dönemi Stratejik Planı ile 2015 Yılı Performans Programı Arasında Ġçerik Yönünden Tam Bir Uyum Bulunmakla Birlikte Aynı Uyum 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ile SağlanamamıĢtır Elazığ Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı Faaliyet Raporunda Performans Programında 2015 yılı için belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda yapılan faaliyetlerin yanı sıra Kurumun yıl içinde gerçekleĢtirdiği tüm faaliyetlere yer verildiği görülmektedir. Ancak kurumların yılı faaliyet raporlarının yıllık performans programlarından baĢlayarak bir üst metin olan stratejik planlara uyumlu hazırlanması gerekir. Ġlgililik kriterinin gereği olan bu uyum, kurum faaliyetlerinin kurumların performans programlarında belirledikleri performans hedefleri ile stratejik planlarındaki amaçlarla ilgili olması sağlanarak gerçekleĢtirilir. Bu anlamda Stratejik Plan ile 2015 yılı Performans Programı arasında

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 29 sağlanan tam uyumun 2015 yılı Performans Programı ile 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu arasında bütünüyle sağlanamadığı anlaĢılmıĢtır.
Kamu idaresi cevabında; "2015-2019 Döneminin Stratejik Planı ile Performans Programı arasındaki içerik yönünden farklılıklar tespit edilmiĢ ve 2015 yılı Faaliyet Raporu yeniden hazırlanmıĢ olup, eksiklikler giderilerek tamamlanmıĢtır. Yeni Faaliyet Raporumuz resmi web sitemizde yayımlanmıĢtır" denilmektedir. Sonuç olarak Ġdare cevabında 2015 Performans Programı ile 2015 yılı Faaliyet Raporu arasında ilgi kurulması hususunda mutabakat sağlandığı anlaĢılmakladır. Ayrıca mevcut uyumsuzluğu gidermek üzere sözkonusu Faaliyet Raporunun yeniden düzenlendiği ve yayımlandığı bilgisi verilmektedir. Konunun sonraki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır. BULGU 3: 2015 yılı Faaliyet Raporunda Yer Verilen Bazı Hedef ve Göstergelerin Öngörülen ve GerçekleĢen Değerleri Arasındaki Sapmalara ĠliĢkin Açıklamaların YapılmamıĢ Olması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 41’inci maddesinde; “İdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan mali bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir.” denilmektedir. Yine Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinde;

1. Mali bilgiler başlığı altında, kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilir. Ayrıca, iç ve dış mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgiler de bu başlık altında yer alır.
2. Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.”

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 30 denilmekle öngörülen hedef ve göstergelere iliĢkin gerçekleĢmelerin ve meydana gelen sapmaların açıklanması hususu hükme bağlanmıĢtır. Bu hükümlerden anlaĢıldığı üzere Ġdare Faaliyet Raporlarının temel fonksiyonu performans programında belirlenen ilgili yıl hedeflerinin ne ölçüde gerçekleĢtiğinin ve sapma nedenlerinin ortaya konulmasıdır. Bu temel fonksiyonunun gözden kaçırılmaması adına, Faaliyet Raporlarında, Performans Programında belirlenen hedeflere ne ölçüde ulaĢıldığının, ulaĢılamama veya aĢılma durumlarında bunun nedenlerinin fiziki ve mali kaynaklar yönünden açıklanması gerekir. Ancak Raporda bu gerekliliğin tümüyle yerine getirildiğini söylemek güçtür. Örneğin hem Stratejik Planda hem de Performans Programında gösterilen “Faaliyet 5.1.1. Çevre Düzeni Planı Yapım İşinin 2015 yılında ihale edilmesi” faaliyetine iliĢkin hiç bir gerçekleĢme bilgisine yer verilmemiĢtir. Aynı Ģekilde 2015 yılı Performans Programında yer verilmediği halde yapılan ek program kapsamında gerçekleĢtirildiği belirtilen “38 adet içme suyu bakım onarım faaliyeti” ile %840 program gerçekleĢme oranının mali ve fiziki kaynaklar yönünden açıklanmaya muhtaç olduğu açıktır. Sapmanın pozitif yönde olmasının açıklama ihtiyacına bir etkisi bulunmamaktadır. Bu kadar yüksek oranda sapma nedeninin rasyonel Ģekilde ortaya konulmadığı durumlarda; hem Stratejik Planın hem de yılı Performans Programının gerçekçi hazırlanmadığı, uygulama olanağının bulunmadığı sonucuna ulaĢılması mümkündür. BaĢka bir deyiĢle hedef gerçekleĢmelerindeki sapmaların rasyonel açıklamasının yapılamadığı durumlar, faaliyet raporunun iĢlevini yerine getirememesi, performans ölçümünün gerçekleĢememesi anlamına gelmektedir. Buna bağlı olarak Stratejik Planlama, Performans Programı ve Faaliyet Raporu sürecine iliĢkin mantıksal tutarlılık da kaybolmaktadır. Kamu idaresi cevabında; "2015 yılına ait Faaliyet Raporunda yer verilen bazı hedef ve göstergelerin öngörülen ve gerçekleĢen değerleri arasındaki sapmalara iliĢkin değerlendirmeler yeni düzenlenen Faaliyet Raporumuzda belirtilerek yer verilmiĢtir" denilmektedir.
Sonuç olarak Ġdare cevabında 2015 yılı Faaliyet Raporlarında hedeflerin gerçekleĢme durumlarının belirtilmesi ve bu gerçekleĢmelerde ortaya çıkan olumlu/olumsuz yöndeki sapmaların mali ve fiziki kaynaklar yönünden açıklanması gerektiği hususunda mutabakat sağlandığı anlaĢılmaktadır. Ayrıca bu konuda mevcut eksikliği gidermek üzere söz konusu Faaliyet Raporunun yeniden düzenlendiği ve yayımlandığı bilgisi verilmektedir. Konunun sonraki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 31 D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 4: Performans Ölçüm Sisteminin Sağlıklı ve Güvenilir Biçimde ĠnĢasına Yönelik Veri Kayıt Sistemi OluĢturulmamıĢtır Performans ölçümünü gerçekleĢtirmek, hedeflere ulaĢma düzeyinin ve sapma gerekçelerinin anlaĢılmasını mümkün kılacak performans bilgisinin sistematik olarak toplanmasını ve analizini gerektirmektedir. Bu süreçlerin sağlıklı iĢleyiĢi ise ancak, önceden belirlenmiĢ bir iĢ ve sorumluluklar düzeni, performans bilgisi üretiminde kullanılacak verilere iliĢkin bir sistem dahilinde gerçekleĢebilir. Uygulamada ise, geleneksel faaliyet raporu üretiminde olduğu gibi yıl sonunda hedeflerin ilgili oldukları birimlerden toplanan bilgiler faaliyet raporunda kullanılmaktadır. Dolayısıyla, performans ölçümü için gerekli olan performans bilgisinin oluĢturulmasını sağlamak üzere hangi verilerin toplanmasından kimlerin sorumlu olduğuna, hangi periyodlarda bu verilerin elde edileceğine, hangi verilerin, nasıl analiz edileceğine, veri güvenirliğini sağlamaya yönelik hangi önlem ve kontrollerin planlandığına iliĢkin öngörülere dayalı bir sistem oluĢturulmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; "Performans Ölçüm Sisteminin sağlıklı ve güvenilir biçimde inĢasına yönelik veri kayıt sistemi oluĢturulmasına yönelik çalıĢmalarımız baĢlatılmıĢ olup, 2016 yılı sonuna kadar tamamlanması sağlanacaktır" denilmektedir.
Sonuç olarak Performans ölçüm sisteminin sağlıklı ve güvenilir biçimde kurulması için gerekli veri kayıt sistemi oluĢturulması hususunda Kamu idaresi ile mutabakat sağlanmıĢ olup konunun sonraki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Elazığ Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 32 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr