2015 - BOLU İL ÖZEL İDARESİ.pdf

Oluşturulma tarihi: 23.08.2026 13:21    Güncellendi: 23.08.2026 13:21

BOLU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Eylül 2016

ĠÇERĠK BOLU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 BOLU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 27

BOLU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

  1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARIHAKKINDA BĠLGĠ .......................... 1
  2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 3
  3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 4
  4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 4
  5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
  6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 12
  7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 13
  8. EKLER ........................................................................................................................................................ 21

KISALTMALAR AYM: Anayasa Mahkemesi BKK: Bakanlar Kurulu Kararı DSĠ: Devlet Su ĠĢleri M.E. Müd.: Milli Eğitim Müdürlüğü RG: Resmi Gazete YĠGġ: Yapım ĠĢleri Genel ġartnamesi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

  1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Mali Yapı: Bolu Ġl Özel Ġdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 3üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2015 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir.
    Bu kapsamda 2015 yılı bütçesiyle 40.644.700,00 TL gelir ve gider ödeneği öngörülmüĢ olup, geçen yıldan devreden 41.916.366,29 TL ödenek ve Merkezi Ġdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiĢ yatırımlar için aktarılan toplam 72.247.433,04 TL kaynak ve Ek Bütçe/Ek Ödenek olarak 4.600.000,00 TL ile birlikte yılı ödenekleri 159.408.499,33 TL‟na ulaĢmıĢtır.
    Bolu Ġl Özel Ġdaresinin sunulan mali tablolara göre 2015 yılı Gelir ve Gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. 2015 YILI BÜTÇE GELĠRLERĠ TABLOSU Tahmini GerçekleĢen Vergi Gelirleri 514.000,00 547.383,08 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 4.020,001,00 3.686.763,84 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) 0,00 72.247.433,04 Diğer Gelirler 36.110.699,00 37.840.438,99 Sermaye Gelirleri 0,00 0,00 TOPLAM 40.644.700,00 114.322.018,95 2015 YILI ÖDENEKLER TABLOSU Toplam Bütçe Ödenekleri Merkezi Ġdareden Aktarılan Önceki Yıldan Devreden Toplam Bütçe Ödeneği Ödeneğin Harcanan Kısmı Sonraki Yıla Devreden 45.244.700,00 72.247.433,04 41.916.366,29 159.408.499,33 120.737.294,04 35.575.279,74 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kanununun 6. maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır. Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleĢmeleri arasında fark bulunmaktadır. 2015 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ CETVELĠ
Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider Personel Giderleri 5.965.025,00 29.533.492,59 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 755.008,00 765.975,61 Mal ve Hizmet Alım Gideri 14.600.188,00 23.074.673,47 Faiz Giderleri 0,00 0,00 Cari Transferler 7.567.386,00 21.779.596,83 Sermaye Giderleri 9.343.525,00 45.079.831,54 Sermaye Transferi 503.724,00 503.724,00 Yedek Ödenekler 1.660.341,00 0,00 TOPLAM 40.644.700,00 120.737.294,04
Kurumun 2015 yılı Faaliyet Gideri 120.737.294,04 TL, Faaliyet Geliri 114.322.018,95 TL olup Gider fazlası 6.415.275,09 TL olarak gerçekleĢmiĢtir. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Bolu Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49 uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Bolu Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. 2015 yılı denetimi kapsamında Bolu Ġl Özel Ġdaresi tarafından “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. • BirleĢtirilmiĢ veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesaplarının Kullanılmaması Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabıyla ilgili 156 ıncı maddesinde bu hesabın, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluĢların sermayesine iĢtirak edilen tutarlar ve bu sermaye tutarlarının iĢletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluĢlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıĢtır. 08.02.2011 tarih ve 27840 sayılı R.G.de yayınlanan 6107 sayılı Ġller Bankası Kanunun 4. Maddesinde ise; 9.000.000.000 (dokuz milyar) TL sermayesi olana Bankanın ortaklarının il özel idareleri ve belediyeler olduğu ve Bankanın sermaye tavanına ulaĢıncaya kadar ödenmiĢ sermayesine eklenecek olan kaynaklar belirtilmiĢtir. Ancak bu bilgiler ıĢığında Bolu Ġl Özel Ġdaresinin kesin mizan ve bilançosunun incelenmesi sonucunda ortağı olduğu Ġller Bankasına ait kaynak ve sermaye aktarımlarını 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydetmediği tespit edilmiĢtir. Yine Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 159. Maddesinde Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile ilgili olarak bu hesabın, mal ve hizmet üreten kuruluĢlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının iĢletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıĢtır. 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanunun 52. Maddesi uyarınca Özel Ġdarenin kurduğu ve %99,96 oranında ortağı olduğu, 750.000,00 TL toplam sermaye bedelli Öztur A.ġ.‟ ye ait sermaye tutarının ve bu Ģirketin iĢletilmesinden doğan kar/zararın 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiĢtir. Bu nedenle Kurumun 2015 yılı mali tablolarının 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesapları açısından gerçeği yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; “Yılsonu itibariyle hesaplanan Bol-Öztur A.ġ.‟ne ait sermaye tutarları 18.03.2016 tarih ve 1215 sayılı yevmiye no ve Ġller Bankasına ait sermaye tutarları 29.03.2016 tarih ve 1390 yevmiye nolu Muhasebe ĠĢlem FiĢi ile ilgili hesaplara alınmıĢtır.” denilmiĢtir

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta, Bol-Öztur A.ġ.‟ ne ait sermaye tutarları ile Ġller Bankasına ait sermaye tutarlarının ilgili duran varlık hesaplarına aktarılmaması konusundaki kayıtların 2016 tarihinde yapıldığı belirtilmektedir. Ancak yapılan kaydın 2015 yılı mali tablolarında 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesaplarıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durumu düzeltici etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Bolu Ġl Özel Ġdaresinin Mülkiyetinde Bulunan TaĢınmazların Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik Hükümlerine Göre Kayıt ĠĢlemlerinin Yapılmaması ve Mali Tablolarda TaĢınmazlarla Ġlgili Hesapların Doğru Yansıtılmaması 13.9.2006 tarih ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik çıkarılmıĢ ve 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe girmiĢtir. Yönetmeliğin amacı genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait taĢınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine iliĢkin usul ve esasları düzenlemektir. Yönetmeliğin 5. maddesinde kayıt ve kontrol iĢlemlerinin amacı ise kamu idarelerine ait mevcut taĢınmazların ve içinde bulunulan yılda çeĢitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar olarak takip edilmesi amacıyla kayıt alınması olarak belirlenmiĢtir. Görüldüğü gibi kayıtlarda taĢınmazların miktar olarak gösterilmesi esas alınmaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 24. maddesinde ise maddi duran varlıkların muhasebe kayıtlarına maliyet bedeliyle, herhangi bir maliyet yüklenilmeksizin edinilenlerin de rayiç bedeliyle geçirileceği Ģeklinde düzenleme yapılmıĢtır. Ancak 2006 yılından 2014 yılına kadar geçen sürede kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan taĢınmazların miktar olarak dahi kayıt altına alınması ile ilgili iĢlemler tamamlanamamıĢtır. Ayrıca söz konusu taĢınmazların sadece bir kısmı muhasebe kayıtlarına alındığından kamu idarelerinin mali tablolarının taĢınmazlar hakkında tam ve doğru bilgi sunması sağlanamamıĢtır. Bu durum nedeniyle Maliye Bakanlığınca Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin bazı maddeleri 03.06.2014 tarih 2014/6455 sayılı BKK ile yürürlüğe giren Yönetmelikle değiĢtirilerek belirtilen sorunların çözümü yoluna gidilmiĢtir. Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin bu çerçevede değiĢtirilen 5. maddesinin birinci fıkrasında; “taĢınmaz kayıt ve kontrol iĢlemleri, kamu idarelerine ait taĢınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeĢitli yollarla

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü yer almaktadır. Aynı Yönetmelikle 5. maddeye getirilen ek ikinci fıkrada ise kayıt iĢlemlerinde esas alınacak değerleme kriterleri belirlenmiĢtir. Buna göre tapuda kayıtlı taĢınmazlardan maliyeti belirli olanların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri, bu iki değeri belli olmayanlar ile fıkrada sayılan diğer taĢınmazların ise iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir.
Öte yandan aynı Yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması” baĢlıklı 10. maddesinin

  1. fıkrasında aynen “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taĢınmazların mevcut kullanım Ģekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taĢınmazlar mevcut kullanım Ģekli ile kayıtlara alınır.” hükmüne yer verilmiĢtir. Bu hükümle cins tashihi iĢlemleri tapu kayıtlarından bağımsız hale getirilmiĢ ve taĢınmazların muhasebe birimlerince mevcut kullanım Ģekliyle kaydının yapılarak mali tablolarda gösterilmesine öncelik verilmiĢtir. Bu Ģekilde kamu idarelerinin tapu kayıtları bakımından cins tashihi ile ilgili iĢlemleri daha sonra yapmalarına olanak sağlanmıĢtır. Kamu taĢınmazlarının kayda alınmasında esas değerleme kriterleri bu Ģekilde olmakla birlikte söz konusu Yönetmeliğin “Mevcut TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı Geçici 1. maddesi ile mevcut taĢınmazların kaydında esas alınacak değerlerle ilgili geçici düzenlemeler yapılmıĢtır. Düzenlemeye göre;
    “ (1) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taĢınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aĢağıdaki Ģekilde kayıtlara alınır: a) TaĢınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol iĢlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım Ģekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taĢınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taĢınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar. (2)Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre yapılması gereken iĢlemler 31/12/2016 tarihine kadar tamamlanır”

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 Yukarıya alınan Yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Bolu Ġl Özel Ġdaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taĢınmazların mevcut kullanım Ģekilleri ve emlak vergisi değerleri üzerinden fiili envanterinin yapılması, en geç 30.09.2014 tarihi itibariyle ilgili form ve cetvellere geçirilmesi ve bu bilgilerin muhasebe birimlerine verilerek en geç 01.10.2014 tarihine kadar muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Bu iĢlemlere bağlı olarak da 31.12 2014 tarihinde de tespit edilen değerler üzerinden Amortisman Hesaplarına kayıt yapılacaktır. Tüm taĢınmazların bu Ģekilde muhasebe kayıtlarına alınarak mali tablolarda gösterilmesi sağlandıktan sonra anılan Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince 31.12.2016 tarihine kadar tüm taĢınmazların emlak vergisi değeri yerine maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden kayıtlara geçirilmesi tamamlanacaktır.
Ancak bu kayıtların yapılmasına temel oluĢturmak üzere öncelikle mevcut hesaplarda kayıtlı bulunan taĢınmazların 01.10.2014 tarihi itibariyle 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında kayıtlı tutarların alacak kaydı ile çıkarılması, toplam tutarın da 500 Net Değer Hesabına borç yazılması gerekmektedir. Aynı Ģekilde söz konusu taĢınmazlara iliĢkin amortisman tutarları da 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilerek hesaplardan çıkarılacaktır. Esasen söz konusu Yönetmelik değiĢikliğinin muhasebe iĢlemleri açısından uygulanmasına yönelik iĢlemlerle ilgili ayrıntılı açıklamaya Muhasebat Genel Müdürlüğünün 25.07.2014 ve 16.09.2014 tarihinde yayınlanan TaĢınmaz Envanteri konulu genel yazılarında yer verilmiĢtir. Bolu Ġl Özel Ġdaresine ait taĢınmazların kaydının incelenmesi sonucu yukarıda belirtilen Yönetmelik ve Genel Yazılarda açıklanan esaslara uygun hale getirilme iĢlemlerine baĢlandığı ve sadece taĢınmazların envanterlerinin çıkarıldığı, ancak 2015 yılı sonu itibariyle taĢınmazların cins tashihi ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre muhasebe kaydına alınma iĢlemlerinin yapılmadığı anlaĢılmaktadır. Bu durumda Kurumun 2015 yılı kesin mizan ve bilançosunda yer alan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ile 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesaplarında kayıtlı tutarların gerçek durumu yansıtmadığı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bolu Ġl Özel idaresinin Mülkiyetinde bulunan tüm taĢınmazlar e-icisleri gayrimenkul modülünde kayıt altına alınmıĢtır. Ancak kayıt altına alman taĢınmazların muhasebeleĢtirilmesi aĢamasında programda sorun yaĢanmaktadır. Ġdaremiz teknik elemanlarınca taĢınmazların bedel tespit çalıĢmaları ve cins tahsis iĢlemleri devam

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 etmekte olup bulgu doğrultusunda iĢlem yapılacaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta; Ġdarenin mülkiyetinde bulunan taĢınmazların Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik hükümlerine göre kayıt iĢlemlerinin yapılmaması ve mali tablolarda taĢınmazlarla ilgili hesapların doğru yansıtılmaması konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların izleyen dönemlerde yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2015 yılı mali tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ile 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesaplarıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. BULGU 3: 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının Bilançoda Birlikte Yer Alması Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Dönem Faaliyet Sonuçları” baĢlıklı 323‟ üncü maddesinde; “Bu hesap grubu dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.” denilerek dönem sonunda faaliyet sonuçlarının olumlu veya olumsuz olabileceğini buna bağlı olarak aynı dönem faaliyet sonucunda olumlu ve olumsuz hesapların bir arada olamayacağını ve bu hesapların mahsup edilerek olumlu veya olumsuz olma durumuna göre ilgili hesaba kaydının yapılacağı hükme bağlamıĢtır. Aynı Yönetmeliğin 323‟ üncü maddesinin 2‟ inci fıkrasında; “Dönem faaliyet sonuçları sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)” denilmektedir. Ancak Bolu Ġl Özel Ġdaresi 2015 yılı Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosu incelendiğinde mahsup iĢlemi yapılmadan aynı anda 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının birlikte kullanıldığı görülmektedir. Bu durumun hem muhasebenin en temel ilkelerinden olan Dönemsellik ilkesine hem de yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarına ait tutarın raporlarda birlikte gözükmesi e- icisleri programı ile alakalı olup, konu ĠçiĢleri Bakanlığı Bilgi ĠĢlem Dairesi BaĢkanlığına mail ortamında bildirilmiĢtir. Gelen cevap ve bulgu doğrultusunda iĢlemlerin yapılması

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 sağlanacaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta; 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının mali tablolarda birlikte gösterilmemesi konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların ilerleyen dönemlerde kullanılan muhasebe sisteminin düzeltilmesi Ģartıyla yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2015 yılı mali tablolarında 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49‟uncu ve 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 48‟inci maddeleri uyarınca mahalli idarelerde hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleĢtirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazırlanmasına temel olacak Ģekilde çıkarılması amacına yönelik olarak Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ĠçiĢleri Bakanlığınca çıkarılmıĢtır. Bu yönetmelik kapsamında yapılacak iĢlem ve kayıtlar bilgi teknolojilerinden yararlanarak hazırlanan programlar ile yapılmaktadır. Ġl özel idarelerinin kullanması amacıyla ĠçiĢleri Bakanlığı tarafından hazırlanan e-içiĢleri sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü ile kayıt ve iĢlemler yapılmaktadır. Ancak sistem devreye girdiği 2009 yılından bu yana ihtiyaçları karĢılayacak ölçüde geliĢtirilememiĢtir. Bulgu konusu hususla birlikte raporun diğer maddelerinde yer alan mali tablolarla ilgili hataların bu sistemden kaynaklandığı idarelerce belirtilmekle birlikte sorun aktarma ve giderme konusunda il özel idarelerinin vesayet kuruluĢu olan ĠçiĢleri Bakanlığınca yeteri kadar dikkate alınmadığı anlaĢılmaktadır. Ġl özel idarelerinin herhangi bir tasarruf yetkisi bulunmaması göz önüne alındığında denetim görüĢünü etkileyen bu sistem hatalarının söz konusu Bakanlıkça düzeltilmesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Bolu Ġl Özel Ġdaresi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı, 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesaplarıyla, 500 Net Değer Hesabı, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı, hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Ġç Denetçi Kadrosu Ġhdas Edilmesine Rağmen Ġç Denetçi Atanmadığından Ġç Denetimin Yapılamaması 10.12.2003 tarihli 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟na dayanılarak Ġç Denetim ve Koordinasyon Kurulu tarafından hazırlanan “Ġç Denetçilerin ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik DeğiĢikliği”, 24.12.2012 tarihli Bakanlar Kurulu toplantısında kabul edilmiĢ ve 7 ġubat 2013 tarih ve 28552 sayılı Resmi Gazete‟ de yayımlanarak yürürlüğe girmiĢtir. Bu son değiĢiklikleri de içeren “Ġç Denetçilerin ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik‟in Ġç denetçinin nitelikleri baĢlıklı 19‟ uncu maddesinde; Ġç denetçinin sahip olması gereken nitelikler açık bir Ģekilde ifade edilmiĢtir. Yine ekli listede tahsis edildikleri mahalli idareler ile sınıfları, dereceleri ve adetleri gösterilen iç denetçi kadrolarının ihdası; Ġç Denetim Koordinasyon Kurulunun Kararı ve ĠçiĢleri Bakanlığının 17.4.2013 tarihli ve 11854 sayılı yazısı üzerine, 22.12.2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 16 ncı maddesine göre, Bakanlar Kurulu‟nca 6.5.2013 tarihinde kararlaĢtırılmıĢtır. Bu Karara göre kurumun görevleri, kaynakları, personel sayısı ve denetim ihtiyacı göz önünde bulundurularak Bolu Ġl Özel Ġdaresi için ekli listede öngörülen iç denetçi sayısı 3‟tür. Tüm bu yasal hükümlere rağmen toplam 3 adet Ġç Denetçi kadrosuna atama yapılmayarak kurum için mali kontrolün önemli bir ayağının eksik kaldığı ve bunun sonucunda da idarenin önemli kontrol zayıflıklarını tespitte ve zamanında tedbir almakta yetersiz kalabileceği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; “06/05/2013 tarihli Bakanlar Kurulu Kararınca, Kurumumuzun görevleri, kaynakları, personel sayısı ve denetim ihtiyacı göz önünde bulundurularak belirlenen iç denetçi sayısı 3‟ tür. Bu bağlamda Ġdaremize iç denetçi alımı yönünde planlama yapılmakta olup, ilerleyen dönemlerde iç denetçi istihdamı sağlanacaktır.” denilmiĢtir Sonuç olarak Kamu Ġdaresince bulgu gereği yerine getirileceği bildirilmiĢ olup, konunun sonraki denetimlerde dikkate alınması uygun olacaktır. BULGU 2: Kompanzasyon Sistemi Kurulmadığı veya Bu Sistemin Bakımı Yapılmadığından Elektrik Faturalarında Reaktif Enerji Bedeli Ödenmesi Nedeniyle

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 Kurum Bütçesinde Yer Alan Ödeneklerin Verimli Kullanılmaması Bolu Ġl Özel Ġdaresinin ödediği elektrik faturalarında reaktif enerji bedeli ödendiği tespit edilmiĢtir. Elektrik Piyasası MüĢteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında reaktif enerji miktarını ölçmek üzere gerekli ölçme düzeneğinin, ilgili mevzuata göre reaktif enerji tarifesi uygulanmayacak aboneler dıĢında kalan müĢteriler tarafından tesis edileceği, endüktif ve kapasitif enerji tüketimleri itibarıyla söz konusu sınırların ikisini birden aĢan veya reaktif enerji ölçme düzeneğini kurma yükümlülüğü bulunmasına rağmen kurmayan ya da mevzuat hükümlerine uygun olarak kurmayan müĢterilerin reaktif enerji bedeli ödeyeceği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak faturalarda reaktif enerji bedeli ödenmemesi için kompanzasyon sistemi kurulması ve söz konusu sistemin muntazam Ģekilde bakımının yapılması için gerekli tedbirlerin alınması uygun olur. Kamu idaresi cevabında; “Kompanzasyon Sistemi kurulması ve bu sistemin bakımı ile ilgili bulgu doğrultusunda iĢ ve iĢlemler yapılacaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Gerekli düzeltmelerin yapılacağı hususunda Ġdare ile görüĢ birliğine varılmıĢ olup bu düzeltmelerin yapılıp yapılmadığı 2016 yılı denetiminde takip edilecektir. BULGU 3: Öğretmenevi Bakım Onarım Giderlerinin Mevzuata Aykırı ġekilde Bolu Ġl Özel Ġdaresi Bütçesinden KarĢılanması 15.01.2015 tarih ve 29237 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan Kamu Sosyal Tesislerine ĠliĢkin Tebliğin “Ortak Esaslar” baĢlıklı 1. Maddesinde; “Kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin işletme giderleri için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda bulunulmaması esastır. Söz konusu tesislerin bakım ve onarımlarının yaptırılabilmesini sağlamak amacıyla, bu tesislerden yıl içinde elde edilen gelirlerin brüt tutarının % 5’inden az olmamak üzere ayrılacak tutarlar ayrı bir hesapta tutularak söz konusu ihtiyaçlar için harcanacaktır.” denilmiĢtir. Öte yandan 7.2.2012 tarih 01321 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı genelgesinde ise aynen “Bakım onarım ihtiyaçlarına ilişkin fon hesabı her öğretmenevinin kendisi tarafından tutulacağından, Bakanlığımızdan % 5 Bakım Onarım Fonu kapsamında talepte bulunulmayacaktır.” Denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 Bununla beraber 24.11.2015 tarih ve 1300349507 nolu Ödenek Gönderme Belgesi ile Milli Eğitim Bakanlığından Ġl ve ilçe M.E. Müd. Hizmet Binaları ve Öğretmenevi bina bakım ve onarım için Bolu Ġl Özel idaresine 75.000 TL ödenek gönderildiği görülmüĢtür. Oysa bütçeden Öğretmen evi bakım onarımı için KDV dâhil 22/d ile KDV Dahil 271.283,18 TL bakım onarım gideri yapıldığı tespit edilmiĢtir. Bakanlıktan Gönderilen toplam 75.000,00 TL ödenek tutarını aĢan kısmın Öğretmenevi bünyesindeki Bakım Onarım Fonundan karĢılanmak üzere geri alınması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgu doğrultusunda; ödenek tutarını aĢan kısmın Öğretmenevi bakım onarım fonundan veya Milli Eğitim Bakanlığından aktarılacak olan ödenekten karĢılanması için gerekli çalıĢmalar yapılacaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kurumunca verilen cevapta; söz konusu hususa uyulacağı bildirilmiĢ olup, konunun sonraki denetimlerde izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 4: 5686 Sayılı Kanun Gereğince Jeotermal Kaynaklar Ġle Doğal Mineralli Suları Dolaylı Veya Dolaysız Kullanan Otel Ve Tesislerden Alınması Gereken “Ġdare Payı”nın Alınmaması Veya Kısmen Alınması 5686 sayılı Kanunun 1. Maddesinde, kanunun amacının jeotermal ve doğal mineralli su kaynaklarının etkin bir Ģekilde aranması, araĢtırılması, geliĢtirilmesi, üretilmesi, korunması, bu kaynaklar üzerinde hak sahibi olunması ve hakların devredilmesi, çevre ile uyumlu olarak ekonomik Ģekilde değerlendirilmesi olduğu; 10. Maddesinde akıĢkanın doğrudan ve/veya dolaylı kullanıldığı tesislerin gayrisafi hasılatının % 1‟i tutarında idare payının, her yıl Haziran ayı sonuna kadar İdareye ödeneceği; 3. Maddede ise gayrisafi hasılatın “İşletmenin toplam yıllık cirosu olup, işletmelere ait tahakkuk eden her türlü mal ve hizmet satış bedelleri, faizler ile yapılan kiralamaların dâhil olduğu miktarı,” Ģeklinde tanımlandığı görülmektedir. Bununla beraber bazı termal otel iĢletmecilerinin termal sağlık merkezi cirosu dıĢında otelin veya tesisin düğün, kongre, sporcu etkinlikleri gibi ilave gelirlerinin de bulunduğu dolayısıyla „gayrisafi hasılat‟ konusunda tereddüt oluĢtuğundan bahisle yüzde 1‟lik Ġdare Payının otel ve iĢletmenin gayrisafi hasılatından değil, sadece termal sağlık merkezi hasılatından alınması gerektiğinden bahisle konuyu Anayasa Mahkemesi‟ne götürmeleri üzerine AYM Ģu Ģekilde karar vermiĢtir. “Kullanılan akışkan miktarı ile elde edilen hâsılat arasında doğru bir orantının bulunduğu ve istisnai durumlar dışında işletmenin büyüklüğüne

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 paralel olarak kullanılan akışkan miktarı arttıkça, gayrisafi hâsılatın da aynı oranda artacağı tabiidir. İstisnaen, bazı işletmelerce kullanılan akışkan miktarı az olmasına rağmen, uygulanan satış ve pazarlama politikasına bağlı olarak elde edilen hâsılatın diğer işletmelere nazaran fazla olması mümkündür. Ancak bu durumda dahi, elde edilen hâsılatın fazla olmasının, kullanılan akışkan miktarından tamamen bağımsız olduğu düşünülemez. İşletmenin elde ettiği hâsılatın bütününde, akışkan kullanımının oluşturduğu ticari avantajın etkisinin bulunduğu gözardı edilmemelidir. Kaldı ki, itiraz konusu kuralda, idare payı matrahının tespitinde, akışkanın fiilen kullanıldığı tesiste elde edilen hâsılatın esas alınması öngörülmüş olup mükellefin diğer işletmelerinde elde edilen hâsılatın dikkate alınması söz konusu değildir. Bu durumda, idare payının, faaliyetin sonucunda elde edilen hâsılat üzerinden alınmasının öngörülmesinde, sosyal devlet ve vergilendirmede eşitlik ve adalet ilkelerine aykırı bir yön bulunmamaktadır.” Demek suretiyle akıĢkanı kullanmak suretiyle gerçekleĢtirilen dorudan ve/veya dolaylı faaliyet sonucunda elde edilen hasılat üzerinden alınması gerektiğine karar vermiĢtir. Sonuç olarak Anayasa Mahkemesi‟nin kararında da vurgulandığı gibi değiĢik pazarlama politikaları ve satıĢ teknikleriyle akıĢkanın dolaylı veya dolaysız kullanımı yoluyla elde edilen hasılat üzerinden idare payı alınması gerektiği açıktır. AĢağıdaki listede belirtilen akıĢkanı dolaylı veya dolaysız olarak kullanmak suretiyle kaplıca olarak iĢletilmesi, termal otelcilik faaliyeti yürütülmesi veya devre mülk satıĢları yoluyla gelir elde eden firmaların hasılatı üzerinden idari payının kısmen veya tamamen alınmadığı incelenmiĢtir. Ġlgili iĢletmecilerin ayrıntılı gelir tablosu ile bilançoların doğrudan vergi idaresi ile yazıĢmak suretiyle elde edilmesi ve 5686 sayılı Kanun gereğince Ġdare Payının tahakkuk ettirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle mevzuatın bu haliyle, alınması gereken idare payı tespitinde yeterli olmadığı, Ġdare payı iĢletmelerin yıllık gayrisafi hasılatları üzerinden alındığından, termal suyu kullandığı halde ciro oluĢturmayan iĢletmeler ile ticari faaliyet yapmayan Kamu Kurum ve KuruluĢlarından idare payının nasıl alınacağı ile termal tatil köyü veya kaplıca devremülkleri adı atında faaliyet gösteren devremülk satıĢlarının dahil olup olmadığı hususlarında herhangi bir açıklık bulunmadığı, ancak yine de Ġdare tarafından idare payının ödenmeyen miktarları için icra baĢlatıldığı ve Vergi Dairelerinin vergi mahremiyeti nedeni ile bilgi vermekten kaçındığı beyan edilmiĢtir. Sonuç olarak DeğiĢik pazarlama politikaları ve satıĢ teknikleriyle akıĢkanın dolaylı veya dolaysız kullanımı yoluyla elde edilen hâsılat üzerinden idare payı alınması

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 gerektiğinden vergi idaresinden ciro bilgisi yerine aleni olan “bilanço ve kar-zarar cetvelinin” istenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 5:Kamu Kurum ve KuruluĢlarının Güvence bedeli Adı Altında Ücret Ödemesi Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve MüĢteri Hizmetleri Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Dağıtım ve MüĢteri Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında uygulamaya konulan güvence bedeli ile borçları, Devletin güvencesi ve teminatı altında olan Resmi kurum ve kuruluĢların kendi mevzuatında güvence bedeli ödenmesi hususunda herhangi bir muafiyet yok ise de güvence bedeli adı altında ücretler ödemesi, teminat vermeye zorlanması sonucuna yol açmaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 34 ncü maddesinde “Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karĢılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir.” Hükümlerine yer verilmiĢtir. Örneğin 2015 yılı içinde Ġdare bu kapsamda 599.347,86 TL toplam güvence bedeli, ayrıca bankadan 118.080,88 TL banka teminat mektubu alabilmek için 4.959,44 TL komisyon ücreti de ödemiĢtir.
Elektrik ve Doğalgaz dağıtım Ģirketlerinin alacaklarının güvence altına alınmasını öngören düzenlemeler kamu otoritesi tarafından yapılmakta, dolayısıyla bir giderin gerçekleĢtirilmesi ve hak sahiplerine ödenmesi kanun hükümleriyle güvence altına alınmıĢ olması nedeniyle, kamu kurum ve kuruluĢları açısından „güvence bedeli‟ ödenmesini ya da bunun için teminat mektubu vermesini gerektiren bir zorunluk bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; “2015 yılı içinde Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve MüĢteri Hizmetleri Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Dağıtım ve MüĢteri Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında uygulamaya konulan güvence bedeli kapsamında Ġdaremizin ilgili hesaplara almıĢ olduğu 599.347,86 TL. toplam güvence bedeli sadece 2015 yılına ait olmayıp; Tüm resmi kurumların ve okulların 2015 yılına kadar olan toplam güvence bedelini içermektedir. Teminat mektubu uygulaması bir sefere mahsus olup bu uygulamaya bundan sonra da baĢvurulmayacaktır. Ancak hizmet alımları tekel bir firmaya ait olduğundan ve güvence bedeli yatırılmadan hizmet alınması söz konusu olmadığından güvence bedelleri yatırılmak zorunda

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 kalınmaktadır. Kamu kurum ve kuruluĢları açısından da “güvence bedeli” ödenmemesi konusunda bir muafiyet bulunmamaktadır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Kurumu cevabında Ġdarenin teminat mektubu uygulamasına son vereceğini söylemesi takdire değer bulunmuĢtur. Enerji dağıtım Ģirketlerince uygulanan güvence bedeli uygulamasında yasal bir düzenleme yapılmasına ihtiyaç olduğu hususunda Kurumla mutabakat sağlanmıĢtır. BULGU 6: Abant Tabiat Parkında Bolu Ġl Özel Ġdaresine Ait Kiralık Tesislerde Tespit Edilen Kaçak YapılaĢmalar Ġçin ĠĢlem Yapılmaması ve Yaptırım Olarak Cezai Müeyyidenin Uygulanmaması 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu Abant Gölü ve çevresi, mutlak koruma alanı olarak ilan edilen bir tabiat parkıdır. 2873 sayılı kanunun 12. Maddesi gereğince milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları ve tabiatı koruma alanlarındaki planların gerektirdiği her türlü hizmet ve faaliyetler ile koruma, yönetim, iĢletme, tanıtım, sportif, eğlenme ve dinlenme hizmetleri için gerekli her türlü altyapı, üstyapı ve diğer tesisler Orman ve Su ĠĢleri Bakanlığınca yapılır veya yaptırılır, yönetilir veya iĢletilir. Aynı Kanunun 14. Maddesinin „Yasaklanan Faaliyetler” baĢlıklı 14. Maddesinde; “Onaylanmış planlarda belirtilen yapı ve tesisler ve Genelkurmay Başkanlığınca ihtiyaç duyulacak savunma sistemi için gerekli tesisler dışında kamu yararı açısından vazgeçilmez ve kesin bir zorunluluk bulunmadıkça her ne suretle olursa olsun hiçbir yapı ve tesis kurulamaz ve işletilemez veya bu alanlarda var olan yerleşim sahaları dışında iskân yapılamaz.” DenilmiĢtir. Çevre ve ġehircilik Bakanlığı Doğa Korumu Ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün 10.12.2010 tarihli Revize Uzun Devreli GeliĢme Planının 4.3.3. maddesinde “hizmete açık günübirlik tesislerde ilave yapı ve gecelemeye yönelik tesis yapılamayacağı” kural altına alınmıĢtır. Bununla beraber Abant Kır Gazinosu ĠĢletim sözleĢmesinin 8. Maddesinde ile tüm tadilat ve esaslı tamiratlar için Ġdarenin yazılı izni olması gerektiği, izin alınmaksızın tadilat yapıldığının tespiti durumunda 1 yıllık kira bedeli kadar ĠĢletmecinin ceza ödeyeceği kabul ve taahhüt altına alınmıĢtır. Buna göre; A) 13.08.2015 tarihinde Ġdare Görevlileri ile birlikte Bolu Ġl özel Ġdaresi mülkiyetindeki Abant Kır Gazinosunda gerçekleĢtirilen fiili fiziki denetimde aĢağıdaki hususlar tespit edilmiĢtir.

  1. ĠĢletmeci (müstecir) ile yapılan 27.09.2013 tarihli Kira SözleĢmesinin 15 inci Maddesi gereğince Müstecire teslim edilen Kır Gazinosu ve müĢtemilatının genel riziko

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 (allrisk) olarak sigortalatılacağı ve primleri müstecirce ödeneceği hüküm altına alındığı halde ilgili sigortanın yapılmadığı; Mekânda sağlık çantası ile yangın söndürücüsünün bulunmadığı; 2. SözleĢmenin 8. Maddesine aykırı olarak izinsiz ve ruhsatsız Ģekilde personel koğuĢunun önündeki toprak kısım betonlanıp üzerine (3,20 *6,80 m.= ) 20,4 m2 taban oturma alanlı (kaçak) sabit konaklama ünitesi yapıldığı; ayrıca yine SözleĢmenin 8. Maddesine aykırı olarak izinsiz ve ruhsatsız Ģekilde Kır Gazinosunun yanındaki mangal tesisine (B) 11 m2 ilave tadilat yapılarak bu kapalı alan toplamda 20,50 m2‟ye çıkarıldığı tespit edilmiĢtir. Bolu Ġl özel idaresi Ġmar müdürlüğü ve teknik elemanlardan müteĢekkil bir heyet tarafından oluĢturulan Tespit Komisyonu, alandaki mevcut kaçak yapı ve eksikliklerin 20.01.2016 tarihinde devam ettiğini tutanak altına almıĢtır.
Buna göre; ilgili Kır Gazinosunda kaçak, izinsiz ve ruhsatsız yapıların alandan ivedilikle kaldırılmasının sağlanması, ilgili eksikliklerin giderilmesi ve izinsiz yapılan tadilat için ise SözleĢmenin 8. Maddesi gereğince para cezası yaptırımın uygulanması gerektiği değerlendirilmektedir. B) 13.08.2015 tarihinde Ġdare Görevlileri ile birlikte Bolu Ġl özel Ġdaresi mülkiyetindeki Abant Dinlenme Evlerinde yapılan fiili fiziki denetiminde aĢağıdaki hususlar tespit edilmiĢtir.

  1. ĠĢletmeci (müstecir) ile yapılan 27.09.2013 tarihli Kira SözleĢmesinin 17. Maddesi gereğince Müstecire teslim edilen 8 adet binanın sabotaj ve yangın ile diğer risklere karĢı sigorta yaptırması, bedelini ödemesi ve sigorta evraklarını Ġdareye vermesi gerektiği halde ilgili sigortalama iĢleminin yapılmadığı; sağlık çantasının bulunmadığı;
  2. Müstecir SözleĢmeye aykırı Ģekilde ve izinsiz olarak tesviye edip betonladığı 250 m2 lik yeĢil alanı çevirip 10 adet masa, sandalyeler, güneĢlik yerleĢtirmek, 4 m2‟lik kısmı buzdolabı, ocak vs. koymak suretiyle kapalı mutfak ile 5 m2‟lik kısmın ise üstü kapalı bölüm oluĢturmak suretiyle nargile kafe olarak iĢlettiği; Mahalde Uzun Devre GeliĢme Planına aykırı olan ve ruhsatı bulunmayan altı su deposu üstü konaklama amacıyla kullanılan iki katlı yapı tespit edilmiĢtir.
  3. Dinlenme evlerinin üst katlarındaki balkonların PVC doğrama ile içeriye dâhil edildiği; Müstecire teslim edilen 8 adet Dinlenme Evinin (16 bağımsız daire), 1 tanesinin fiilen lokanta-kafe olarak iĢlettiği; müstecirin beyanı doğrultusunda 14 bağımsız dairenin hafta içi 200 TL, hafta sonu 300 TL, Ramazan ayında 150 TL olarak (booking.com fiyatı 100 Avro) kiraya verildiği, 12 aylık dönemde doluluk kapasitesinin ortalama % 50 olduğu; Bolu Ġl özel idaresi Ġmar müdürlüğü ve teknik elemanlardan müteĢekkil bir heyet

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 tarafından oluĢturulan Tespit Komisyonu, alandaki mevcut kaçak yapı ve eksikliklerin 20.01.2016 tarihinde devam ettiğini tutanak altına almıĢtır.
Buna göre Tespit Tutanağının (2.) fıkrasında belirtildiği üzere tespit edilmiĢ kaçak, izinsiz ve ruhsatsız yapılar ile betonlanan alanın ivedilikle kaldırılmasının sağlanması, (1) fıkrasında belirtilen eksikliklerin giderilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Öte yandan Abant Tabiat Parkında bulunan 8 adet Dinlenme Evleri aylık 6000 TL muhammen bedelle 27.08.2013 tarih ve 289 karar sayılı Ġl Encümen Kararı ile 2886 sayılı Kanunun 51/g maddesi gereğince yapılan pazarlık ihalesi ile aylık 6.750 TL ye ihale edildiği; Ġlgili tesisin yapı ruhsatında 8 adet konut (dubleks) Ģeklinde yer aldığı incelenmiĢtir. Ancak ihale gününden sonra 1 adet dinlenme evi lokanta olarak kullanıldığı, diğer 7 dinlenme evindeki balkonlar içeriye dahil edilerek ĠĢletmeci tarafından geniĢletildiği ve her bir dubleks bağımsız iki daire haline getirilerek 14 ünite Ģeklinde kiraya verildiği anlaĢılmaktadır. Ġhaleye esas muhammen bedel tespiti, yapı ruhsatı ve ihale kararı 8 adet dinlenme evinin kiraya verilmesi üzerine olup yapılan tadilatla 7 adet evin 14 dinlenme evine dönüĢtürülmesi ve mevcut durumda 14 adet dinlenme evinin bağımsız Ģekilde kiraya verilerek gelir elde edilmesi nedeniyle ĠĢletmeci lehine sebepsiz zenginleĢme oluĢtuğundan bir komisyon oluĢturmak suretiyle yeniden kira bedeli tespit edilmesi ve aylık kiranın orantılı Ģekilde artırılması; ĠĢletmecinin buna yanaĢmaması halinde yeniden bedel tespiti için mahkemeye baĢvurulması gerektiği değerlendirilmektedir.
A) Kamu idaresi cevabında; “Müstecir tarafından Kır Gazinosu ve müĢtemilatı genel riziko olarak sigortalattırılmıĢ mekanda sağlık çantası ve yangın söndürücüsünün bulundurulması sağlanmıĢtır. Ġzinsiz ve ruhsatsız yapılan yapılarla ilgili Ġdaremizin Ġmar ve Kentsel ĠyileĢtirme Müdürlüğü tarafından Bolu Orman ve Su ĠĢleri Müdürlüğü ile yazıĢmalar yapılmıĢ olup konu takip edilmektedir. B) ĠĢletmeci tarafından 8 adet binanın sabotaj ve yangın ile diğer risklere sigorta yaptırılmıĢ ilgili evraklar Ġdaremize teslim edilmiĢtir. Sağlık çantası iĢletmeci tarafından temin edilmiĢtir. Ġzinsiz ve ruhsatsız yapılan yapılarla ilgili Ġdaremiz Ġmar ve Kentsel ĠyileĢtirme Müdürlüğü tarafından Bolu Orman ve Su ĠĢleri Müdürlüğü ile yazıĢmalar yapılmıĢtır. Öneriler göz önüne alınarak bulgu doğrultusunda iĢlemler yapılacaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kurumunca verilen cevapta; söz konusu hususlarda gerekli iĢlemlerin yapılmaya baĢlandığı bildirilmiĢ olup, konunun sonraki denetimlerde izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 8. EKLER Ek1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları BOLU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI BĠLANÇOSU AKTĠF 2015 PASĠF 2015
TL TL I DÖNEN VARLIKLAR 22.010.208,88 III KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 7.940.689,23 10 HAZIR DEĞERLER 17.637.921,15 30 KISA VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR 269.727,43 102 BANKA HESABI 17.637.921,15 300 BANKA KREDĠLERĠ HESABI 269.727,43 103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI(-) 0,00 32 FAALĠYET BORÇLARI 481.136,66 12 FAALĠYET ALACAKLARI 1.205.546,71 320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 481.136,66 120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 5.073.587,28 121 GELĠRLERDENTAKĠPLĠALACAKLAR HESABI 606.198,85 330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 1.180.355,51 126 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 599.347,86 333 EMANETLER HESABI 3.893.231,77 127 DĠĞER FAALĠYET ALACAKLARI HESABI 0,00 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 2.115.540,66 14 DĠĞERALACAKLAR 448.731,58 360 ÖDENECEKVERGĠ VE FONLAR HESABI 1.518.251,24 140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 448.731,58 361 ÖDENECEKSOSYALGÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 576.324,25 15 STOKLAR 2.197.772,59 362 FONLAR VEYA DĠĞER KAMU ĠDARELERĠ ADINA YAPILAN TAHSĠLAT HES, 20.965,17 150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 2.197.772,57 39 DĠĞER KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 697,20 153 TĠCARĠ MALLAR HESABI 0,02 397 SAYIM FAZLALARI HESABI 697,20 16 ÖN ÖDEMELER 520.236,85 IV UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 2.770.635,27 160 Ġġ AVANS VE KREDĠLERĠ HESABI 0,00 40 UZUN VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR 2.770.635,27 161 PERSONEL AVANSLARI HESABI 0,00 400 BANKA KREDĠLERĠ HESABI 2.770.635,27 162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER HESABI 520.236,85 V ÖZ KAYNAKLAR 57.987.982,85 II DURAN VARLIKLAR 46.689.098,47 50 NET DEĞER -31.421.910,09 25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 46.535.270,58 500 NET DEĞER HESABI -31.421.910,09 250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 7.718.637,35 51 DEĞERHAREKETLERĠ 0,00 251 YERALTI VEYERÜSTÜ DÜZENLERĠ HESABI 9.612.840,11 511 MUHASEBE BĠRĠMLERĠ ARASI ĠġLEMLER HESABI 0,00 252 BĠNALAR HESABI 4.000.000,00 519 DEĞER HAREKETLERĠ SONUÇ HESABI 0,00 253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 9.283.418,48 57 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI 117.513.462,53 254 TAġITLAR HESABI 8.757.792,33 570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI HESABI 117.513.462,53 255 DEMĠRBAġLAR HESABI 2.187.474,55 58 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET -41.586.389,42

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 SONUÇLARI 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 4.975.107,76 580 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI HESABI (-) -41.586.389,42 26 MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 138.360,37 59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI 13.482.819,83 260 HAKLAR HESABI 138.360,37 590 DÖNEM OLUMLU FAAL,SONUCU HES, 19.398.443,29 29 DĠĞER DURAN VARLIKLAR 15.467,52 591 DÖNEMOLUMSUZ FAALĠYETSONUCU HESABI ( - ) -5.915.623,46 294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDĠ DURAN VARLIKLAR HESABI 15.467,52 PASĠF TOPLAMI 68.699.307,35 AKTĠF TOPLAMI 68.699.307,35

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU Hesap Kodu Yardımcı Hesap GİDERİN TÜRÜ Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 630 1 Personel Giderleri 25.635.628 57 26.580.146 33 29.533.492 59 630 2 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 441.133 21 681.621 14 765.975 61 630 3 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 26.246.300 94 21.775.360 12 14.528.083 16 630 4 Faiz Giderleri 0 0 0 0 0 0 630 5 Cari Transferler 6.326.550 94 5.707.655 24 21.779.596 83 630 7 Sermaye Transferleri 1.133.702 16 29.705.916 64 19.358.311 28 630 11 Değer Ve Miktar Değişimleri Giderleri 0 0 1.649.632 92 3.738.551 73 630 12 Gelirlerin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 3.605 13 0 0 42.382 29 630 13 Amortisman Giderleri 512 50 0 0 0 0 630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 12.395.062 63 10.830.632 25 11.376.196 15 630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 0 0 0 0 0 0 630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 0 0 0 0 158.833 90 630 99 Diğer Giderler 0 0 0 0 48 31 GİDERLER TOPLAMI (A) 62.494.349 97 96.930.964 64 101.281.471 85 Hesap Kodu Yardımcı Hesap GELİRİN TÜRÜ Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 600 1 Vergi Gelirleri 507.734 72 758.255 69 548.809 0,08 600 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2.495.486 47 3.494.062 45 3.812.351 23 600 4 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gel. 67.610.793 19 75.883.064 12 72.999.906 63 600 5 Diğer Gelirler 21.758.084 33 32.325.868 39 37.403.224 74 600 11 Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 0 0 23.780 21 0 0 GELİRLER TOPLAMI (B) 92.372.098 71 112.485.030 86 114.764.291 68 FAALİYET SONUCU(+/-) 13.482.819 83 2013 Yılı 2014 Yılı 2015 Yılı 2013 Yılı 2014 Yılı 2015 Yılı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

BOLU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

  1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 27
  2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 28
  3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 29
  4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 29
  5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 30
  6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 33

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 27

  1. ÖZET Bu rapor, Bolu Ġl Özel Ġdaresinin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Bolu Ġl Özel Ġdaresinin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla kurumca oluĢturulan aĢağıdaki sistem ve dokümanlar denetlenmiĢtir:  2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan,  2015 yılı Performans Programı,  2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümünde kullanılan veri kayıt sistemleri. Bolu Ġl Özel Ġdaresinde stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporundan oluĢan doküman seti mevzuat ve rehberlerde öngörülen sürelerde, belirlenen Ģablona uygun baĢlıklar altında üretilmiĢtir. Kurumun olanakları, bu alanda sorumluluk verilen kurum personelinin birikim ve deneyimleri göz önüne alındığında önemli bir baĢarıdan söz etmek gerekmektedir. Ancak, stratejik plan ve performans ölçüm sisteminden beklenen faydanın sağlanabilmesi için tüm kamu kurumları gibi Bolu Ġl Özel Ġdaresinin de sistem kurgusu ve mantığının daha iyi algılanmasına yönelik çabalarını sürdürmesine gereksinim vardır. Bolu Ġl Özel Ġdaresi raporlama temel gerekliliklerini yerine getirmektedir. Ancak, değerlendirme ve denetim bulguları bölümünde açıklanacağı üzere stratejik planda bazı komisyonlar tarafından belirlenen amaçlara yönelik performans ölçümünü gerçekleĢtirecek unsurların sisteme dahil edilememesi (ölçülebilir hedefler ve/veya hedeflerle eşleştirilmiş performans göstergeleri) bu komisyonların amaç-hedeflerine ulaĢma yüzdeleri bakımından faaliyet raporlarını da ölçme/değerlendirme karakterinden yoksun bırakmıĢtır. Performans ölçümü döngüsünün sağlıklı ve iĢlevsel biçimde iĢleyiĢi için sistemin salt planlama ayağına değil ölçümünün gerçekleĢtirilmesini sağlayacak unsurlarına da odaklanılması ve performans bilgisinin içeriğinin geliĢtirilmesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 28 Üst yönetimin ve sistem sorumlularının stratejik planlama döngüsünü daha iyi özümsemesi bu alanda mesafe alınmasını sağlayacaktır. Kurum yönetimlerinin; ĠĢimizi ne kadar iyi yapıyoruz? ve Nasıl daha iyi yapabiliriz? sorularına uygun Ģekilde yanıt verebilmeleri için performans hakkında ilgili, doğru, ve güvenilir bilgiye süreklilik temelinde ulaĢmaları gerekir. Performansın sistematik olarak ölçümü ve değerlendirilmesi sayesinde hizmetlerin daha iyi yapılması ve vatandaĢ ihtiyaçlarının daha iyi karĢılanabilmesinin önündeki problemlerin de daha kolay saptanması beklenir. Stratejik plan ve performans ölçümünün yasal bir zorunluluk ve amaç olarak değil kurumun daha aydınlık bir yolda faaliyetlerini yürütmesinde, problemlerini teĢhis etmede ve çözmede destek sağlayan bir iyi yönetim aracı olarak görülmesi, baĢta yönetim kademesi olmak üzere tüm çalıĢanlarca anlaĢılması ve sahiplenilmesi sistemin baĢarısı için kritik önemdedir. Performans bilgisinin toplanmasına ve değerlendirilmesine yönelik süreç ve sorumluları tanımlayan bir sistem oluĢturulması da sağlıklı sonuçlar elde etme açısından önemli bir aĢama olacaktır. Performans ölçümü ülkemiz kamu yönetimi için yeni bir yönetim aracıdır. Bu araçtan yarar elde edilebilmesinin temel Ģartı ise baĢta üst yönetim olmak üzere tüm personelin sistemin amacını ve tüm unsurlarını anlaması, tanıması, yararına inanması ve samimiyetle uygulamaya koymasıdır. Aksi halde beklenen sonuçlar elde edilemeyeceği gibi bu çerçevede yapılan iĢler ve hazırlanan raporlar idareler için sadece bir maliyet unsuru olacaktır. Gerek üst yönetimi, gerekse sistem uygulayıcılarıyla Bolu Ġl Özel Ġdaresinin konuya iliĢkin samimi, pozitif yaklaĢımaları önemli bir artıdır. Bu yönüyle, geliĢmeye açık bu potansiyelin katettiği mesafe övgüye değer bulunmuĢtur. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay‟a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 29 iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Bolu Ġl Özel Ġdaresi'nin yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 30 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Bolu Ġl Özel Ġdaresi‟nin yayımladığı 2015- 2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Bolu Ġl Özel Ġdaresi denetimimize esas teĢkil eden performans ölçüm sürecine iliĢkin dökümanları yasal süreler içinde hazırlamıĢtır. Sürecin daha sağlıklı iĢleyiĢine katkı vermek amacıyla, kritik önemdeki bazı değerlendirmelerimiz aĢağıda yer belirtilmiĢtir.  Bolu Ġl Özel Ġdaresi performans ölçüm sisteminin en belirgin eksikliği çevrimin sadece planlama temelinde yapılandırılması, ölçüm fonksiyonunun ihmal edilmesidir. Bolu Özel Ġdare Stratejik planında tüm komisyonlar bazında olmasa da bazı komisyonlar tarafından belirlenen stratejik amaçlara ait performans göstergelerinin hedeflerle tam olarak iliĢkilendirilmemesi ve yine bazı komisyonlar tarafından belirlenen amaçlara yönelik ölçülebilir hedefler veya ölçülebilir olmayan hedeflere yönelik göstergeler belirlenmemiĢ olması belirlenen amaçlara ulaĢma oranı tespiti açısından performans ölçümüne katkı vermesi mümkün olamamıĢtır. Oysa sistem, stratejik amaçlar ile bu amaçlara ulaĢmayı sağlayacak somut, ölçülebilir hedeflerin belirlenmesi, hedeflerden ölçülebilir olmayanlar için ise bu hedeflere ne denli ulaĢılabildiğinin değerlendirilmesine yardımcı olacak ölçütlerin (performans göstergelerinin) geliĢtirilmesi, yıl sonunda bu ölçütlere dayalı olarak performans ölçüm ve değerlendirmesi yapılması üzerine kuruludur. Peformans göstergelerine sayısal olarak ölçülebilir ve değerlendirilebilir bir Ģekilde yer verilmemesi performans göstergelerinden nasıl yararlanılacağına iliĢkin bir algının yeterince oluĢmadığını göstermektedir. Kurum Faaliyet Raporunun niteliği de bu değerlendirmemizle paralellik taĢımaktadır. Faaliyet raporunun temel iĢlevi performans programında yer alan hedeflere ne ölçüde ulaĢılabildiği ve sapmaların nedenlerine iliĢkin değerlendirmelerin ortaya konulmasıdır. Oysa Faaliyet Raporu bu yaklaĢım dıĢında ve hedeflerin gerçekleĢmelerine iliĢkin bilgiyi içermeksizin, 2015 yılında gerçekleĢtirilen faaliyetlerin sergilendiği bir doküman olarak üretilmiĢtir.
Performans göstergeleri niteliği itibarıyla ölçülebilir olmayan hedeflere ne ölçüde ulaĢılabildiğini değerlendirebilmek amacıyla kullanılan dolaylı ölçütlerdir. Bu özelliği ile

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 31 performans ölçüm sisteminin önemli bir unsuru olup bu amacı gerçekleĢtirmeye uygun Ģekilde sisteme dahil edilmeleri gerekmektedir.  Kurumların kendi misyon tanımları dıĢında stratejik amaç oluĢturmaları planlama realitesiyle örtüĢmemektedir. Ġl Özel Ġdareleri kuruluĢ ve iĢleyiĢleri itibarıyla bizzat kendilerince yürütülen faaliyetler dıĢında ödenek aktarımı yoluyla bazı merkezi kuruluĢların (Sağlık, Milli Eğitim, Kültür Bakanlıkları vb.) ihalelerini gerçekleĢtirmekte, faaliyetlerine destek olmaktadır. Ancak bu Bakanlıkların kendi asli faaliyetleri için belirledikleri stratejiler vardır ve bunları gerçekleĢtirmekten her anlamda bu ilgili kuruluĢlar sorumludur. Bütçe-strateji-faaliyet sarmalı aynı kurumsal bütünlük çerçevesi içinde gerçekleĢtirmelidir. Ġl Özel Ġdaresinin insiyatifinde olmayan, kaynak, yetki ve sorumluluk sahibi olmadığı bir alan için stratejik amaç ve hedef belirlemesi oldukça zorlama bir uygulama olarak görünmektedir. Norm kadro esaslarına göre öğretmen ihtiyacının karĢılanmasına oranına iliĢkin hedef ve stratejileri belirlemek, bu standarda kaç yılda hangi faaliyetlerle ulaĢılacağını planlamak, hedef gerçekleĢmelerine iliĢkin performans bilgisini toplamak ve değerlendirmek, yıl içinde elde edilen performans bilgisi ıĢığında gereken önlemleri almak tamamen ilgili Bakanlığın sorumluluğundadır. Ġl Özel Ġdaresi, ne uzmanlık, ne görev alanı, nede yetki yönüyle bu belirlemeleri yapma konumunda değildir. Bakanlıkların transfer ettiği ödenekleri kullanma, ihaleleri yapma, yapım sürecinin kontrollüğü eğitim alanına iliĢkin standart ve hedefler belirlemeyi gerektirmemektedir. Eğitim, sağlık, emniyet, kültür politika, amaç, hedef ve stratejilerini belirlemek Ġl Özel Ġdarelerin konusu olmadığı gibi bu çerçevede elde edilen baĢarı ve baĢarısızlıkların sorumlusu da değillerdir. KuruluĢlar için strateji çerçevesi misyon tanımlamaları olarak görülmelidir.  Kurum misyon ve vizyonunun stratejik plan-performans programı ve faaliyet raporunda farklılık göstermesi Bir kurumun uzun dönem yol haritası olarak nitelendirilen Stratejik Plan, Stratejik Planın yıllık dilimler itibariyle uygulaması anlamına gelen Performans Programı ve yıllık bazda idarenin belirlenen bu hedeflere ulaĢma ölçütünü gösteren Faaliyet Raporu, birbirini tamamlayan ve bir bütünün parçalarını teĢkil eden dökümanlardır. Bu yönü ile bir kurumun ne yaptığını, nasıl yaptığını ve kimin için yaptığını açıkça ifade eden, varlık sebebini açıklayan “misyon” ve bu faaliyetleri gerçekleĢtirmedeki amacının ileride kendine üzerine yüklediği pozisyon, bulunmak istediği yer anlamına gelen “vizyon” kavramlarının her üç dokümanda da aynı Ģekilde ve tutarlılıkta yer alması bu üç doküman arasında bir bağ kurması gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 32 Bunun aksine bu kavramların sayılan üç dökümanda farklılık göstermesi, gün aĢırı değiĢmesi anlamına gelir ki bu da kurumun planlama temelinde takındığı tavrın gayri ciddi olduğunu göstermekle beraber kuruma olan inancı zayıflatır.  Faaliyet Raporu, Stratejik Plan ve Performans Programı ile ĠliĢkilendirilmemiĢtir. Faaliyet raporunda, performans programında belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda yapılan faaliyetler değil, kurumun yıl içinde gerçekleĢtirdiği tüm faaliyetler amaç ve hedeflerle ilinti kurulmaksızın yer almaktadır. Faaliyet raporlarının temel fonksiyonu performans programında belirlenen ilgili yıl hedeflerinin ne ölçüde gerçekleĢtiğinin ve sapma nedenlerinin ortaya konulmasıdır. Performans programında belirlenen hedeflerin dikkate alınmaması bu hedeflere ne ölçüde ulaĢıldığının ve ulaĢılamamıĢsa bunun nedenlerinin fiziki ve mali kaynaklar çerçevesinde açıklanmaması, faaliyet raporunun iĢlevini yerine getirememesine, baĢka bir ifadeyle performans ölçümünün gerçekleĢmemesine neden olmuĢtur. Dolayısıyla stratejik planlama, performans programı ve faaliyet raporu sürecine iliĢkin mantıksal tutarlılık da kaybolmuĢtur. Sonuç olarak; Bolu Ġl Özel Ġdaresi, raporumuzun özet bölümünde de belirtildiği üzere performans ölçüm sürecine iliĢkin temel raporlama gerekliliklerini yerine getirmektedir. Süreç sorumluları konuya samimiyetle yaklaĢarak özverili çalıĢmalara dayalı çıktılar üretmiĢlerdir. Sistem planlama yönüyle genel olarak baĢarılıdır. Sistemin ""ölçüm" ayağı ise geliĢmeye açık bir alandır ve Ģüphesiz performans yönetimi kültürüne iliĢkin teori ve uygulama birikimine koĢut olarak geliĢmesi beklenmelidir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 33 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Plan Ve Performans Programında Yer Alan Bazı Amaç Ve Hedeflerin Bolu Ġl Özel Ġdaresinin Yetki-Görev Alanı DıĢındaki Unsurları Ġçermesi Ġl Özel Ġdareleri doğrudan kendisine verilmiĢ görevlerin dıĢında merkezden gönderilen ödenekler yoluyla bazı kuruluĢların ihalelerini gerçekleĢtirmekte ve faaliyetlerine destek olmaktadır. Ancak bu iĢleyiĢ nedeniyle söz konusu kuruluĢların görev-yetki alanına ait hususların Bolu Özel Ġdaresinin stratejik planına dahil edilmesi anlamlı ve iĢlevsel değildir. Örneğin, Eğitim Komisyonu baĢlığı altında verilen 1 no‟ lu stratejik amaç “İl genelinde personel ve öğretmen ihtiyacının karşılanması ve dağılımının norm kadro esaslarına göre yapılmasını sağlamak.” olarak ve bununla ilgili “stratejik hedef 1.1: İlimizin 336 olan öğretmen ihtiyacını planlı dönem sonuna kadar % 100 azaltmak” Ģeklinde belirlenmiĢtir. Eğitim ve Öğretim Hizmetlerinin hangi stratejik amaç ve hedefler doğrultusunda verileceği Milli Eğitim Bakanlığının ilgi ve yetki alanı içerisindedir. Ġl Özel Ġdarelerinin fonksiyonu Hükümet ve Milli Eğitim Bakanlığınca oluĢturulan politika ve stratejiler çerçevesindeki faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla Bakanlıktan gönderilen ödeneklerin ilgili iĢler için harcanmasıyla sınırlıdır. Dolayısıyla Ġl Özel Ġdarelerinin bu alana iliĢkin strateji oluĢturması söz konusu olmadığından diğer Kamu Kurumlarının ilgi alanındaki bu tip konuların Özel Ġdarelerin stratejik planları içerisinde yer almalarının bir anlamı bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; “Stratejik Plan ve Performans Programında yer alan bazı amaç ve hedeflerin Bolu Ġl Özel Ġdaresinin yetki görev alanı dıĢındaki unsurları içerdiği bulgu konusunu oluĢturmaktadır. Stratejik Plan hazırlanırken Plan Hazırlama Komisyonu, Alt Komisyonlar ve ÇalıĢma Gruplarının çalıĢmaları dikkate alınarak Ġl Genel Meclisi tarafından kabul edilmektedir. Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hk. Yönetmeliğin 7.maddesi gereği “Stratejik Planlar en az 2 iki yıl uygulandıktan sonra stratejik planın kalan süresi için güncelleĢtirilebilir” denilmektedir. Bundan sonra Stratejik Plan hazırlanması ve planın revize edilmesi esnasında bulgu doğrultusunda iĢlem yapılacaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kurumunca verilen cevapta; söz konusu hususa uyulacağı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 34 bildirilmiĢ olup, konunun sonraki denetimlerde izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 2: Stratejik Planda Ölçülebilir Olmayan Bazı Hedeflerin Performans Göstergeleri Ġle EĢleĢtirilmemesinden Dolayı Performans Ölçümüne Hizmet Etme Fonksiyonuna Sahip Olmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 9. maddesi ile Kamu Ġdarelerinin Kalkınma Planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe iliĢkin misyon ve vizyonlarını oluĢturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını, önceden belirlenmiĢ olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik planlarını hazırlamaları istenmektedir Bu bağlamda Stratejik planın değerlendirilmesi ile ilgili genel yaklaĢım ve yöntemler; performans ölçümü, yani performans göstergelerinin oluĢturulması ve verilerin toplanması ile mümkündür. Bir performans göstergesinin, ölçülebilirliğin sağlanması bakımından miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilmesi gerekir. Performans göstergeleri girdi, çıktı, verimlilik, sonuç ve kalite göstergeleri olarak sınıflandırılması gerekir. Ancak Bolu Ġl Özel Ġdaresi tarafından 2015-2019 yılları için hazırlanan stratejik planda, komisyon bazında belirlenen stratejik amaçlara ulaĢmada kullanılacak ölçülebilir nitelikte olmayan hedeflerden bazılarına yönelik göstergeler belirlenmemiĢ olup söz konusu hedeflere ulaĢmada performans ölçümüne hizmet etmemekte ve bu durum stratejik planlamanın amacıyla ters düĢmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Stratejik Plan hazırlanırken, Stratejik Planda performans göstergelerine yer verilerek, yer verilen faaliyetlerin ilgili oldukları hedeflerin ölçülebilir hale gelmesi sağlanacaktır. Stratejik Plan - Performans Programı - Ġdare Faaliyet Raporu arasındaki performans ölçümüne iliĢkin bağlantının korunması için söz konusu bulgu doğrultusunda iĢlem yapılacaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi ile mutabakat sağlanmıĢtır. Ġdarece yapılan çalıĢmaların izlenmesi uygun olacaktır. BULGU 3: Stratejik Planda Yer Alan Amaç - Hedef Sistematiğinin, Faaliyet Alanı Temelinde Sınıflandırılmasına KarĢın Performans Programında Müdürlükler (Birimler) Bazında Sınıflandırılması, Bunun Sonucu Olarak da Stratejik Plandaki Amaç ve Hedefler Ġle Performans Programındaki Amaç ve Hedefler Arasındaki Sistematik Bağın Bozulması Stratejik Planlama Kılavuzuna göre; idarenin ürettiği temel ürün ve hizmetler

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 35 belirlendikten sonra bu ürün ve hizmetler, belirli faaliyet alanları altında toplulaĢtırılabilmektedir. Bu Ģekilde belirlenen faaliyet alanlarının da stratejik planlama sürecinin daha sonraki aĢamalarında dikkate alınması gerektiği ifade edilmektedir. Bolu Ġl Özel Ġdaresi de kılavuza uygun olarak söz konusu “faaliyet alanları” yöntemini benimseyerek stratejik planında aĢağıdaki faaliyet alanı – ürün/ hizmet tablosundakine benzer Ģekilde amaç hedef sistematiğini oluĢturmuĢtur. Performans programında ise faaliyet alanı yerine müdürlükler bazında amaç- hedef sistematiği kurulmuĢ, amaç ve hedefler numara ile kodlanmadığından stratejik plandaki amaç ve hedeflerin performans programındaki karĢılığı takip edilemez hale gelmiĢ, bu bağlamda stratejik plan ile performans programı arasında kopukluk oluĢmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “Stratejik Planda yer alan amaç-hedef sistematiği ile performans programındaki amaç-hedef sistematiği arasında uyum sağlanması ile ilgili Müdürlüklere talimat verilmiĢ olup, Stratejik Plan hazırlanırken bulgu doğrultusunda iĢlem yapılacaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Gerekli hususlara uyulacağı konusunda Ġdare ile görüĢ birliğine varılmıĢ olup bu düzeltmelerin yapılıp yapılmadığı ileri dönemlerde takip edilecektir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 4: 2015 yılı Faaliyet Raporunun “Performans Sonuçları” Tablosunda Yer Alan Bazı Hedef ve Göstergelerin Öngörülen ve GerçekleĢen Değerleri Arasındaki Sapmalara ĠliĢkin Açıklamaların YapılmamıĢ Olması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 41‟inci maddesinde; “İdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan mali bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir.”

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 36 denilmektedir. Yine Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18‟inci maddesinde;

  1. Mali bilgiler başlığı altında, kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilir. Ayrıca, iç ve dış mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgiler de bu başlık altında yer alır.
  2. Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.” denilmekle öngörülen hedef ve göstergelere iliĢkin gerçekleĢmelerin ve meydana gelen sapmaların açıklanması hususu hükme bağlanmıĢtır. 5018 sayılı Kanun ve söz konusu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine rağmen Bolu Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı faaliyet raporunda, performans programında belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda yapılan faaliyetler değil, kurumun yıl içinde gerçekleĢtirdiği tüm faaliyetler amaç ve hedeflerle ilinti kurulmaksızın yer almaktadır. Faaliyet raporlarının temel fonksiyonu performans programında belirlenen ilgili yıl hedeflerinin ne ölçüde gerçekleĢtiğinin ve sapma nedenlerinin ortaya konulmasıdır. Performans programında belirlenen hedeflerin dikkate alınmaması, bu hedeflere ne ölçüde ulaĢıldığının ve ulaĢılamamıĢsa bunun nedenlerinin fiziki ve mali kaynaklar çerçevesinde açıklanmaması, faaliyet raporunun iĢlevini yerine getirememesine, baĢka bir ifade ile performans ölçümünün gerçekleĢememesine neden olmuĢtur. Dolayısıyla, stratejik planlama, performans programı ve faaliyet raporu sürecine iliĢkin mantıksal tutarlılık da kaybolmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; “2015-2019 Stratejik Plan 2014 Eylül ayında, 2015 Yılı Ġl Özel Ġdare Bütçesi ve 2015 Yılı Performans Programı 2014 Kasım ayında Ġl Genel Meclisi tarafından kabul edilmiĢ, Ocak 2015 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiĢtir. Performans Programında belirlenen amaç ve hedeflere Faaliyet Raporunda daha fazla yer verilecek olup bulgu doğrultusunda iĢlem yapılacaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kurumunca verilen cevapta; söz konusu hususa uyulacağı bildirilmiĢ olup, konunun sonraki denetimlerde izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 37 BULGU 5: Stratejik Plan, Performans Programı Ve Faaliyet Raporunda Kurumun Misyon Ve Vizyonunun Farklı Olması Stratejik Planı, Performans Programı ve Faaliyet Raporunda yer alan kurumun misyonu ve vizyonunun birbiriyle örtüĢmediği görülmüĢtür. Bir kurumun uzun dönem yol haritası olan Stratejik Plan, Stratejik Planın yıllık dilimler itibariyle uygulaması anlamına gelen Performans Programı ve yıllık bazda idarenin faaliyet sonuçlarını gösteren Faaliyet Raporu, birbirini tamamlamakta ve bir bütünün parçalarını teĢkil etmektedir. Bu yönü ile bir kurumun ne yaptığını, nasıl yaptığını ve kimin için yaptığını açıkça ifade eden, varlık sebebini açıklayan, kurumun mevcut ve gelecekte bulunması gereken noktayı resmeden bildirgeleri anlamını taĢıyan kısacası kurumun Anayasası anlamına gelen “misyon” ve “vizyon” unun her üç dokümanda da aynı Ģekilde ve tutarlılıkta yer alması gerekmektedir. Aksi hal, planlama dokümanlarında misyon ve vizyona bağlı olarak belirlenen (misyon+vizyon)-amaç- hedef bağını da bozacaktır. Stratejik Planda Yer Alan Misyon Performans Programında Yer Alan Misyon Faaliyet Raporunda Yer Alan Misyon Bolu Ġli'nin doğal kültürel, tarihi, turistik değerlerinin titizlikle korunarak gelecek nesillere aktarılmasını sağlamak, yasalarla verilmiĢ görevler kapsamındaki bütün alt yapı yatırımlarını ve kamu hizmetlerini vatandaĢ memnuniyetini en üst düzeyde sağlayacak Ģekilde çağdaĢ standartlara uygun olarak sunmak, toplam kalite ve iyi yönetiĢim uygulamaları çerçevesinde ilin yerel potansiyelini sürdürülebilirlik ilkesi kapsamında optimum düzeyde harekete geçirerek, halkın sosyo-ekonomik ve kültürel düzeyinin yüksek olduğu evrensel düzeyde bir kent oluĢturmaktır. Aktif, katılımcı ihtiyaç odaklı verimlilik esaslı, hesap verilebilir ulaĢılabilir bir özel idare ile Bolu‟yu geleceğe taĢımak amacımızdır….. Bolu Ġl Özel Ġdaresinin misyonu temelde, Ġl Özel Ġdaresi kanunu ve diğer kanunlarla verilen görevleri demokratik, hesap verebilir, Ģeffaf, sürekli, katılımcı bir yönetim anlayıĢıyla, vatandaĢlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle sivil toplum örgütleri ve diğer kamu kuruluĢlarıyla birlikte hareket ederek, bütçe imkanları ve hizmet öncelikleri dikkate alınarak, etkin, verimli bir Ģekilde halkın mahalli müĢterek ihtiyaçlarını kanun ve yönetmeliklere uygun olarak yerine getirmektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 38 Stratejik Planda Yer Alan Vizyon Performans Programında Yer Alan Vizyon Faaliyet Raporunda Yer Alan Vizyon Açık, eĢit ve etkin yöntemlerle halkın hayatını kolaylaĢtıran, yaĢam kalitesini geliĢtiren, kaynakları akılcı ve verimli kullanarak hızlı ve mükemmel kamu hizmetleri sunmayı hedefleyen bir kuruluĢ olmaktır. Görev alanlarımızdaki hizmetlerimizi kamu yararını, eĢitlik ve adaleti daima gözeterek verimli ve etkili bir Ģekilde hedef kitleye sunmak temel gayemizdir. Bolu Ġl Özel Ġdaresinin vizyonu, Ġlimizde yaĢayan insanların yaĢam kalitesi ve refahını yükseltmek için eğitim, sağlık, kültür, turizm, spor, çevre, tarım, sanayi, ticaret, afet ve sosyal hizmetler, imar, yol, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon gibi altyapı hizmetlerini, etkin, verimli ve hızlı bir Ģekilde halka ulaĢtırmaktır. Kamu idaresi cevabında; “Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporunda kurumun misyon ve vizyonunun birbiriyle örtüĢmesi hususunda gerekli hassasiyet gösterilecek olup bulgu doğrultusunda iĢlem yapılacaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi ile mutabakat sağlanmıĢtır. Ġdarece yapılan çalıĢmaların izlenmesi uygun olacaktır. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 6: Performans Ölçüm Sisteminin Sağlıklı Ve Güvenilir Biçimde ĠnĢasına Yönelik Veri Kayıt Sisteminin OluĢturulmaması Performans ölçümünü gerçekleĢtirmek, hedeflere ulaĢma düzeyinin ve sapma gerekçelerinin anlaĢılmasını mümkün kılacak performans bilgisinin sistematik olarak toplanmasını ve analizini gerektirmektedir. Bu süreçlerin sağlıklı iĢleyiĢi ise ancak, önceden belirlenmiĢ bir iĢ ve sorumluluklar düzeni, performans bilgisi üretiminde kullanılacak verilere iliĢkin bir sistem dahilinde gerçekleĢebilir. Uygulamada ise, geleneksel faaliyet raporu üretiminde olduğu gibi yıl sonunda hedeflerin ilgili oldukları birimlerden toplanan bilgiler faaliyet raporunda kullanılmaktadır. Dolayısıyla, performans ölçümü için gerekli olan performans bilgisinin oluĢturulmasını sağlamak üzere hangi verilerin toplanmasından kimlerin sorumlu olduğuna, hangi periyotlarda bu verilerin elde edileceğine, hangi verilerin, nasıl analiz edileceğine, veri güvenirliğini sağlamaya yönelik hangi önlem ve kontrollerin

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 39 planlandığına iliĢkin öngörülere dayalı bir sistem oluĢturulmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; “Performans ölçümü için gerekli olan performans bilgisinin oluĢturulmasını sağlamak üzere hangi verilerin toplanmasında kimlerin sorumlu olduğu, hangi periyotlarda bu verilerin elde edileceği, hangi verilerin nasıl analiz edileceği, veri güvenirliğini sağlamaya yönelik hangi önlem ve kontrollerin planlanacağını öngören bir veri kayıt sistemi oluĢturulmaya çalıĢılacaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Ġdarenin konu hakkında gereğini yapacağını belirtmesi olumlu bulunmuĢtur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 40 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 4800 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

Özel İdareler