2015 - BATMAN İL ÖZEL İDARESİ.pdf

BATMAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Eylül 2016

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 4
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 4
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 5
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 19
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 20
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 24

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ
   Mali Yapı
   Batman Ġl Özel Ġdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3'üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2015 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir.
   Bu kapsamda Batman Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı bütçesiyle 55.000.000,00 TL gelir ve ödenek öngörülmüĢ olup,97.869.150,27 TL 2014 yılından devreden ödenek, Merkezi Ġdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiĢ yatırımlar için aktarılan toplam 108.560.130,02 TL ödenek,13.500.000,00 TL Ek Ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 274.929.280,29 TL’ye ulaĢmıĢtır.
   Batman Ġl Özel Ġdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2014 yılı Gelir ve Gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. 2015 YILI BÜTÇE GELĠRLERĠ TABLOSU
   TAHMĠNĠ GERÇEKLEġEN
   Vergi Gelirleri 12.200,00 5.000,00
   TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 971.700,00 688.598,50
   Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli) 2.400,00 108.560.130,02
   Diğer Gelirler 54.013.000,00 68.033.343,50
   Sermaye Gelirleri 700,00 Toplam Öz Gelir 55.000.000,00 68.726.942,00
   TOPLAM 55.000.000,00 177.287.072,02

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 2015 YILI ÖDENEKLER TABLOSU Bütçe Ġle Verilen Ödenek Önceki Yıldan Devreden Ödenekler Merkezi Ġdareden Aktarılan Ödenekler Ek Ödenek Net Bütçe Ödeneği Toplamı Bütçe Giderleri Toplamı Sonraki Yıla Devreden Ödenek 55.000.000,00 97.869.150,27 108.560.130,02 13.500.000,00 274.929.280,29 143.806.993,14 112.707.836,10 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6. maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır.Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır.Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir.Dolayısıyla il özel idarelerinin yıl bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleĢmeleri arasında fark bulunmaktadır. Kurumun 2015 yılı faaliyet geliri 177.239.805,47 TL,faaliyet gideri 80432.855,91 TL olup geliri fazlası 68.033.343,55 TL olarak gerçekleĢmiĢtir. 2015 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ TABLOSU TAHMĠNĠ GERÇEKLEġEN Personel Giderleri 13.181.800,00 34.087.868,22 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Prim Giderleri 1.451.800,00 5.348.512,44
Mal ve Hizmet Alım Giderleri 13.956.700,00 42.358.291,56
Faiz Giderleri
Cari Transferler 4.949.300,00 3.766.259,44
Sermaye Giderleri 17.189.700,00 58.116.600,23
Sermaye Transferi 269.600,00 129.461,25
Yedek Ödenekler 4.501.100,00 TOPLAM 55.000.000,00 143.806.993,14

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Batman Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49'uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Batman Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. 2015 yılı denetimi kapsamında Batman Ġl Özel Ġdaresi tarafından “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8' inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. • BirleĢtirilmiĢ veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı
• Teminat mektupları sayım tutanağı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu
• Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda Yer Alan Faaliyet Sonuçlarının Birbirini Tutmaması ve 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının Bilançoda Birlikte Yer Alması Ġdarenin 2015 yıl sonu mali tablolarında gelir-gider ve faaliyet sonuçları hesaplarının durumu aĢağıdaki gibidir. 31.12.2015 TARĠHLĠ MĠZAN Hesap kodu Hesabın adı Borç tutarı Alacak tutarı Borç bakiyesi Alacak bakiyesi 600 Gelirler hesabı 0,00 177.287.072,07 0,00 177.287.072,07 630 Giderler hesabı 86.086.773,40 0,00 86.086.773,40 0,00 31.12.2015 TARĠHLĠ BĠLANÇO Hesap kodu Hesabın adı TUTARI 59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI 64.172.726,72 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 98.270.961,72 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı -34.098.235,00 31.12.2015 TARĠHLĠ FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU Giderler Toplamı 80.432.855,91 Gelirler Toplamı 177.239.805,47 FAALĠYET SONUCU 96.806.949,56

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Yukarıdaki tablolardan da görüleceği üzere gelir- gider hesapları ile bu hesapların sonucu ortaya çıkan dönem faaliyet sonucuna iliĢkin tutarlarda mizan, bilanço ve faaliyet sonuçları tablosu arasında bir uyumsuzluk mevcuttur. Halbuki bu üç tablo aynı hesaplardan üretilen ve aynı sonucu vermesi gereken tablolardır. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 422'nci maddesinde “Bilanço, kurumun belli bir tarihteki varlıklarını, yabancı kaynaklarını ve öz kaynaklarını gösteren tablodur. Kesin mizanda yer alan hesapların borç kalanları bilançonun aktif hesaplarını, alacak kalanları da bilançonun pasif hesaplarını oluşturur.” 423'üncü maddesinde “- (1) Faaliyet sonuçları tablosu, kurumun bir faaliyet döneminde elde ettiği gelirleri, yaptığı giderleri, mali ve mali olmayan varlıkların yönetimi ile yükümlülüklerine ilişkin işlemlerinden kaynaklanan gelir ve giderleri gösteren ve bunlar hakkında detaylı bilgi sağlayan mali tablodur. (2) Faaliyet sonuçları tablosu, faaliyet dönemine ait gelir ve gider hesaplarından üretilir.” Denilmektedir. Faaliyet sonuçları hesaplarının iĢleyiĢi yönetmeliğin aĢağıdaki maddelerinde anlatılmıĢtır. “ 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı MADDE 338- (1) Bu hesap, bir faaliyet dönemine ait gelir ve gider hesapları hesap gruplarında yer alan hesaplarda kayıtlı tutarlardan dönem faaliyet sonucunun elde edilmesi için kullanılır. Hesabın işleyişi MADDE 339- (1) Faaliyet sonuçları hesabına borç ve alacak yazılacak tutarlar aşağıda gösterilmiştir. a) Borç 1 - Dönem sonunda giderler hesabının borç bakiyesi bu hesaba borç, 630-Giderler Hesabına alacak kaydedilir. 2 - Gelirler hesabı ile giderler hesabının yıl sonunda bu hesaba devri sonucunda bu hesabın alacak bakiyesi vermesi durumunda, bakiyesi bu hesaba borç, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak 1 - Dönem sonunda gelirler hesabının alacak bakiyesi bu hesaba alacak, 600-Gelirler Hesabına borç kaydedilir. 2 - Gelirler hesabı ile giderler hesabının yıl sonunda bu hesaba devri sonucunda bu

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 hesabın borç bakiyesi vermesi durumunda, bakiyesi bu hesaba alacak, 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.” Batman Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı hesabında “690 Faaliyet Sonuçları Hesabı” nın hiç çalıĢtırılmadığı görülmüĢtür. “590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı Hesabın niteliği MADDE 324- (1) Bu hesap, faaliyet döneminde ortaya çıkan olumlu faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır. Hesabın işleyişi MADDE 325- (1) Dönem olumlu faaliyet sonucu hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir. a) Alacak Dönem sonunda Faaliyet Sonucu Hesabının alacak bakiyesi vermesi durumunda bakiye tutarı bu hesaba alacak, 690-Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir. b) Borç Açılış kaydını takiben önceki yıl olumlu faaliyet sonucu bu hesaba borç, 570-Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir. 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-) Hesabın niteliği MADDE 326 - (1) Bu hesap, faaliyet döneminde ortaya çıkan olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır. Hesabın işleyişi MADDE 327 - (1) Dönem olumsuz faaliyet sonucu hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir. a)Borç Dönem sonunda Faaliyet Sonuçları Hesabının borç bakiyesi vermesi durumunda bakiye tutarı bu hesaba borç, 690-Faaliyet Sonuçları Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak Açılış kaydını takiben önceki yıl olumsuz faaliyet sonucu bu hesaba alacak, 580-Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabına borç kaydedilir.” Yönetmeliğin yukarıdaki maddelerinden de anlaĢılacağı üzere, kurumun faaliyet sonucu, gelirler ve giderler hesabı arasındaki olumlu ya da olumsuz farktan oluĢmaktadır. Bir dönem içinde gelirler hesabının giderler hesabından fazla olması durumunda “olumlu faaliyet

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 sonucu” giderler hesabının gelirler hesabından fazla olması durumunda “olumsuz faaliyet sonucu” ortaya çıkmaktadır. Zaten faaliyet sonuçları tablosu da bu farkın ortaya çıkarıldığı bir tablodur. Bu tablodaki gelirler toplamının mizanda yer alan 600 Gelirler Hesabı bakiyesiyle, giderler toplamının da 630 Giderler Hesabı bakiyesiyle uyumlu olması, aynı zamanda faaliyet sonucunun da bilanço ile uyumlu olması gerekmektedir. Batman Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı temel mali tablolarından Faaliyet Sonuçları Tablosunda Dönem Faaliyet Sonucu 96.806.949,56 TL olarak gözükmekte iken, Bilançoda 64.172.726,72 TL olarak yer almaktadır. Öte taraftan Kurumun yıl sonu mali tablolarında, aynı dönem için hem olumlu hem de olumsuz faaliyet sonucu gözükmektedir. Oysa yönetmeliğin yukarıdaki maddelerinde açıklandığı üzere aynı dönem içerisinde hem olumlu, hem olumsuz faaliyet sonucu olması mümkün değildir. Yukarıda açıklanan sebeplerle Batman Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı mali tablolarının 600 Gelirler Hesabı, 630 Giderler Hesabı, 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı, 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ve 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı açısından doğru bilgi üretmediği kanaatine varılmıĢtır. Kamu idaresi cevabında; Ġdaremizce yapılan iĢlemlerin tümü ĠçiĢleri Bakanlığının e içiĢleri sitesine tüm gelir ve giderlerin sisteme giriĢi yapılmaktadır. Ġdaremizin sisteme direk müdahale de bulunması mümkün değildir bunun nedeni Bakanlığa bildirecektir. Sonuç olarak Kamu idaresince verilen cevapta;sorunun e-içiĢleri sisteminden kaynaklandığı ve düzeltme iĢleminin yapılamadığı belitilmiĢtir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49’uncu ve 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 48’inci maddeleri uyarınca mahalli idarelerde hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleĢtirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazırlanmasına temel olacak Ģekilde çıkarılması amacına yönelik olarak Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ĠçiĢleri Bakanlığınca çıkarılmıĢtır. Bu yönetmelik kapsamında yapılacak iĢlem ve kayıtlar bilgi teknolojilerinden yararlanarak hazırlanan programlar ile yapılmaktadır. Ġl

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 özel idarelerinin kullanması amacıyla ĠçiĢleri Bakanlığı tarafından hazırlanan e-içiĢleri sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü ile kayıt ve iĢlemler yapılmaktadır. Ancak sistem devreye girdiği 2009 yılından bu yana ihtiyaçları karĢılayacak ölçüde geliĢtirilememiĢtir. Bulgu konusu hususla birlikte raporun diğer maddelerinde yer alan mali tablolarla ilgili hataların bu sistemden kaynaklandığı idarelerce belirtilmekle birlikte sorun aktarma ve giderme konusunda il özel idarelerinin vesayet kuruluĢu olan ĠçiĢleri Bakanlığınca yeteri kadar dikkate alınmadığı anlaĢılmaktadır. Ġl özel idarelerinin herhangi bir tasarruf yetkisi bulunmaması gözönüne alındığında denetim görüĢünü etkileyen bu sistem hatalarının sözkonusu bakanlıkça düzeltilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla konu üzerinde idare ile mutabakat sağlanmakla birlikte 2015 yılı mali tablolarında 600 Gelirler Hesabı, 630 Giderler Hesabı, 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı, 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ve 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı ile ilgili olarak hatalı durum devam etmektedir. BULGU 2: Batman Ġl Özel Ġdaresinin Mülkiyetinde Bulunan TaĢınmazların Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik Hükümlerine Göre Kayıt ĠĢlemlerinin Yapılmaması ve Mali Tablolarda TaĢınmazlarla Ġlgili Hesapların Doğru Yansıtılmaması
13.9.2006 tarih ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik çıkarılmıĢ ve 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe girmiĢtir. Yönetmeliğin amacı genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait taĢınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine iliĢkin usul ve esasları düzenlemektir. Yönetmeliğin 5'inci maddesinde kayıt ve kontrol iĢlemlerinin amacı ise kamu idarelerine ait mevcut taĢınmazların ve içinde bulunulan yılda çeĢitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması olarak belirlenmiĢtir. Görüldüğü gibi kayıtlarda taĢınmazların miktar olarak gösterilmesi esas alınmaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 24'üncü maddesinde ise maddi duran varlıkların muhasebe kayıtlarına maliyet bedeliyle, herhangi bir maliyet yüklenilmeksizin edinilenlerin de rayiç bedeliyle geçirileceği Ģeklinde düzenleme yapılmıĢtır. Ancak 2006 yılından 2014 yılına kadar geçen sürede kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan taĢınmazların miktar olarak dahi kayıt altına alınması ile ilgili iĢlemler tamamlanamamıĢtır. Ayrıca sözkonusu taĢınmazların sadece bir kısmı muhasebe kayıtlarına

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 alındığından kamu idarelerinin mali tablolarının taĢınmazlar hakkında tam ve doğru bilgi sunması sağlanamamıĢtır. Bu durum nedeniyle Maliye Bakanlığınca Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin bazı maddeleri 03.06.2014 tarih 2014/6455 sayılı BKK ile yürürlüğe giren Yönetmelikle değiĢtirilerek belirtilen sorunların çözümü yoluna gidilmiĢtir. Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin bu çerçevede değiĢtirilen 5'inci maddesinin birinci fıkrasında; “taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü yer almaktadır. Aynı Yönetmelikle 5'inci maddeye getirilen ek ikinci fıkrada ise kayıt iĢlemlerinde esas alınacak değerleme kriterleri belirlenmiĢtir. Buna göre tapuda kayıtlı taĢınmazlardan maliyeti belirli olanların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri, bu iki değeri belli olmayanlar ile fıkrada sayılan diğer taĢınmazların ise iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir.
Öte yandan aynı Yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması” baĢlıklı 10'uncu maddesinin 1'inci fıkrasında aynen “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır.” hükmüne yer verilmiĢtir. Bu hükümle cins tashihi iĢlemleri tapu kayıtlarından bağımsız hale getirilmiĢ ve taĢınmazların muhasebe birimlerince mevcut kullanım Ģekliyle kaydının yapılarak mali tablolarda gösterilmesine öncelik verilmiĢtir. Bu Ģekilde kamu idarelerinin tapu kayıtları bakımından cins tashihi ile ilgili iĢlemleri daha sonra yapmalarına olanak sağlanmıĢtır. Kamu taĢınmazlarının kayda alınmasında esas değerleme kriterleri bu Ģekilde olmakla birlikte sözkonusu Yönetmeliğin “Mevcut TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı Geçici 1'inci maddesi ile mevcut taĢınmazların kaydında esas alınacak değerlerle ilgili geçici düzenlemeler yapılmıĢtır. Düzenlemeye göre;
“ (1) Yönetmeliğin 5'inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır: a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar. (2)Yönetmeliğin 5'inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2016 tarihine kadar tamamlanır” Yukarıya alınan Yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Batman Ġl Özel Ġdaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taĢınmazların mevcut kullanım Ģekilleri ve emlak vergisi değerleri üzerinden fiili envanterinin yapılarak, en geç 30.09.2014 tarihi itibariyle ilgili form ve cetvellere geçirilmesi ve bu bilgilerin muhasebe birimlerine verilerek en geç 01.10.2014 tarihine kadar muhasebe kayıtlarının yapılması gerekirdi. Bu iĢlemlere bağlı olarak da 31.12 2014 tarihinde tespit edilen değerler üzerinden Amortisman Hesaplarına kayıt yapılmalıydı. Ancak geçici madde ile getirilen bu düzenlemenin gerekleri de yerine getirilmemiĢtir. Tüm taĢınmazların bu Ģekilde muhasebe kayıtlarına alınarak mali tablolarda gösterilmesi sağlandıktan sonra anılan Yönetmeliğin geçici 1'inci maddesinin 2'nci fıkrası gereğince 31.12.2016 tarihine kadar tüm taĢınmazların emlak vergisi değeri yerine maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden kayıtlara geçirilmesi iĢlemlerinin tamamlanması gerekmektedir.
Bu kayıtların yapılmasına temel oluĢturmak üzere öncelikle mevcut hesaplarda kayıtlı bulunan taĢınmazların 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında kayıtlı tutarların alacak kaydı ile çıkarılması, toplam tutarın da 500 Net Değer Hesabına borç yazılması gerekmektedir. Aynı Ģekilde söz konusu taĢınmazlara iliĢkin amortisman tutarları da 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilerek hesaplardan çıkarılması ve tespiti yapılan fiili duruma göre de kayıtların yeniden yapılması gerekmektedir. Esasen sözkonusu Yönetmelik değiĢikliğinin muhasebe iĢlemleri açısından uygulanmasına yönelik ayrıntılı açıklamaya Muhasebat Genel Müdürlüğünün 25.07.2014 ve 16.09.2014 tarihinde yayınlanan TaĢınmaz Envanteri konulu genel yazılarında yer verilmiĢtir. Ancak 2014 yılında bu iĢlemler yapılmadığından 2015 yönetmelikte yer alan tespit,değerlendirme ve kayıt çalıĢmalarının yapılması gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 2015 yılı içerisinde Tapuda kayıtlı olan kurum taĢınmazlarıyla ilgili olarak tespit ve değerlendirme çalıĢmaları yapılmıĢ, yönetmelik eki (ek-2) “tapuda kayıtlı olan taĢınmazlar” formu ruhsat ve denetim müdürlüğünce oluĢturulmuĢtur. (Kurumda emlak istimlak müdürlüğü olmadığından iĢlemler bu birim tarafından yapılmaktadır) Ancak bu çalıĢmalar henüz muhasebe birimi tarafından muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmemiĢtir. Öte yandan tapuda kayıtlı olmayan taĢınmazlara iliĢkin olarak herhangi bir çalıĢma yapılmamıĢtır. "Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik’in 7nci maddesinde taĢınmazların kaydına iliĢkin olarak kullanılacak form ve cetveller açıklanmıĢtır. Buna göre, Tapuda kayıtlı olan taĢınmazlar, tapuda kayıtlı olmayan taĢınmazlar, orta malları, Genel hizmet alanları ve sınırlı ayni hak tesis edilen taĢınmazlar için yönetmelik ekinde yer alan formlarların kullanılması gerekmektedir. Yukarıdaki hükümler gereği, Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan ve Ek 1'deki Kayıt Planının "Tapuda Kayıtlı Olmayan TaĢınmazlar" baĢlığı altında yer alan taĢınmazlardan sadece ekonomik olarak değerlendirmeye konu olanlar ile kamusal ihtiyaçlarda kullanılanların kaydının Ek 3'teki Tapuda Kayıtlı Olmayan TaĢınmazlar Formu'nda yer alan bilgileri içerecek Ģekilde hazırlanması gerekmektedir. TaĢınmaz tespit ve değerlendirmelerinin tüm ilgili birimlerce yapılması ve yönetmelikteki örneklere uygun formlara kaydedilmesi, bu formların birer nüshasının muhasebe birimine verilmesi ve muhasebe birimince de bu formlar esas alınarak taĢınmaz icmal cetvellerinin(ek:7) oluĢturulması gerekmektedir. Öte taraftan muhasebe kayıtlarının fiili duruma uygun olarak yeniden yapılması gerekir. ġu anda muhasebe kayıtlarında yer alan taĢınmaz hesapları fiili durumu yansıtmamaktadır. Bu tespitler ıĢığında Batman Ġl Özel Ġdaresine ait taĢınmazların kaydının yukarıda belirtilen Yönetmelik ve Genel Yazılarda açıklanan esaslara uygun hale getirilme iĢlemlerinin devam ettiği ancak 2015 yılı sonu itibariyle tamamlanmadığı anlaĢılmaktadır. Bu durumda Kurumun 2015 yılı kesin mizan ve bilançosunda yer alan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ve 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabında kayıtlı tutarların gerçek durumu yansıtmadığı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Ġl Özel Ġdaresinin bütün taĢınmazları 2016 yılı itibariyle kurum kayıtlarına alınacaktır. Sonuç olarak Kamu idaresince verilen cevapta;2016 yılı itibariyle tüm taĢınmazların kayıt altına alınacağı belirtilmiĢtir.Dolayısıyla konu ile igili olarak idare ile mutabakat sağlanmakla birlikte 2015 yılı mali tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yer altı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 252 Binalar Hesabı, 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı ve 500 Net Değer Hesabı ile ilgili olarak hatalı durum devam etmektedir. BULGU 3: Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubunda Yer Alan 253 Tesis, Makine Ve Cihazlar Hesabı, 254 TaĢıtlar Hesabı ve 255 DemirbaĢlar Hesabı Ġçin Amortisman ĠĢlemlerinin Yapılmaması ve “Duran Varlıklar Amortisman ve Yeniden Değerleme Defteri (Örnek- 65)” nin Tutulmaması Yevmiye defteri ve mizan kayıtlarının incelenmesinde ve muhasebe birimi ile yapılan görüĢmelerde, amortismana tabi duran varlıklar için herhangi bir amortisman iĢlemi yapılmadığı anlaĢılmıĢtır.
Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde bu konuya iliĢkin olarak; "25 Maddi duran varlıklar MADDE 162 - (1) Bu hesap grubu, kurumca, faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların izlenmesi için kullanılır. (2) Maddi duran varlıklar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 250 Arazi ve Arsalar Hesabı 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 252 Binalar Hesabı 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 254 Taşıtlar Hesabı 255 Demirbaşlar Hesabı 256 Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 259 Yatırım Avansları Hesabı 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-) Hesabın niteliği MADDE 178 - (1) Bu hesap, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılır." Ģeklinde hüküm altına alınmıĢtır. 30 Aralık 2006 tarih ve 26392 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren ve genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe sistemine dahil edilen duran varlıklardan hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara iliĢkin esas ve usuller ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarına iliĢkin hususları düzenleyen Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu Ġdarelerinde Uygulanacak Amortisman ve Tükenme Payı Süre, Yöntem ve Oranlarına ĠliĢkin Genel Tebliğ' de amortisman ve tükenme payına tabi duran varlıklar baĢlığı altında tek tek sayılmıĢtır. Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Genel Tebliğ'de sayılan amortismana tabi duran varlıklardan, Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 yılı hesap ve iĢlemleri arasında; 252 Binalar, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar, 254 TaĢıtlar ve 255 DemirbaĢlar Hesabı kullanılmıĢ olmasına karĢın 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının kullanılmadığı dolayısıyla söz konusu duran varlıklar için amortisman kayıtlarının yapılmadığı ve tutulması gereken 'Duran Varlıklar Amortisman ve Yeniden Değerleme Defteri' ile ' Duran Varlıklar Amortisman Defteri'nin tutulmadığı görülmüĢtür. Yönetmelik ve Genel Tebliğ hükümlerine göre maddi duran varlıklardan amortismana tabi olanlar için amortisman ayrılması gerektiği halde ayrılmaması, tutulması gereken 'Duran Varlıklar Amortisman ve Yeniden Değerleme Defteri' ile 'Duran Varlıklar Amortisman Defteri'nin tutulmaması nedeniyle mali tablolarda 253 Tesis, Makine ve Cihazlar, 254 TaĢıtlar ve 255 DemirbaĢlar Hesabı ile 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının gerçek durumu yansıtmadığı değerlendirilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında; Madde gereği yapılacaktır. Sonuç olarak Kamu idaresince verilen cevapta;madde gereğinin yapılacağı belirtilmiĢtir.Dolayısıyla konu üzereinde idare ile mutabakat sağlanmakla birlikte 2015 mali

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 tablolarında 253 Tesis, Makine ve Cihazlar, 254 TaĢıtlar ve 255 DemirbaĢlar Hesabı ile 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı ile ilgili olarak hatalı durum devam etmektedir. BULGU 4: 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında Ġzlenmekte Olan Yatırımlardan Tamamlananların, Ġlgili Varlık Hesaplarına Aktarılmaması Kurum mali tablo, yevmiye ve diğer kayıtlarının incelenmesinde; 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında kayıtlı 317.712.772,30 -TL tutarın önemli bir kısmının önceki yıllarda bu hesaba alınan tutarlar olduğu, bu yatırımlardan geçici kabulü yapılarak teslim alınanların ilgili varlık hesabına aktarılmadığı görülmüĢtür. Gerek 2015 yılı içerisinde gerekse önceki yıllarda bu hesapta izlenen ve bitirilip kabulleri yapılan, ilgili kurumlara devredilen bir çok yatırımın halen bu hesapta yer aldığı, ilgili varlık hesaplarına aktarma ve oradan da devredilen kurumlara çıkıĢ iĢlemlerinin yapılmadığı anlaĢılmıĢtır.
Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 180'inci Maddesinde, 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı: “Yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.” denilerek bu hesabın nasıl çalıĢtırılacağı açıklanmıĢtır. Dolayısıyla bu hesapta izlenen bir yatırımın tamamlanmasından sonra artık bu hesaptan çıkarılarak ilgili varlık hesabına aktarılması gerekmektedir. Tutarı tam olarak tespit edilememekle birlikte, 258 hesabında kayıtlı tutarların önemli bir kısmının tamamlanarak kuruma teslim edilen yatırımlardan oluĢtuğu anlaĢılmıĢtır. Bunların ilgili varlık hesabına kaydedilmemesi sonucunda kurumun mali tablolarında; 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında kayıtlı tutarların gerçek durumu yansıtmadığı değerlendirilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında; 2016 yılı sonunda yatırımı tamamlanan yapım iĢleri ilgili hesaplara aktarılacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 Sonuç olarak Kamu idaresince verilen cevapta;yapılan yatırımlara ait tutarların 2016 yılı sonunda hesaplara alınacağı belirtilmiĢtir.Dolayısıyla konu ile igili olarak idare ile mutabakat sağlanmakla birlikte 2015 yılı mali tablolarında 258-Yapılmakta olan Yatırımlar Hesabı, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabı ile ilgili hatalı durum devam etmektedir. BULGU 5: Ġl Özel Ġdaresinin Ortağı Olduğu ġirkete Ait Sermaye Payının 241-Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabına Kaydedilmemesi Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 241-Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı baĢlıklı bölümünde bu hesabın niteliği açıklanmıĢtır.Buna göre;madde 159 - (1) Bu hesap, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılır. Yine aynı bölümün hesabın iĢleyiĢiyle ilgili 161/1'inci maddesinde; Ödeneğine dayanılarak nakden verilen sermaye bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir,denilmiĢtir. Ġl Özel Ġdaresinin %12,35 ine sahip olduğu BacırtaĢ A.ġ ye ait sermaye payının yukarda açıklanan yönetmelik hükmü gereği 241-Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedilmemesi nedeniyle mali tabloların bu hesap yönüyle gerçeği yansıtmadığı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Ġdaremizin ortaklığı bulunan BacırtaĢ A.ġ hisse miktarına tekabül eden miktar ilgili hesaba kaydı yapılacaktır. Sonuç olarak Kamu idaresince verilen cevapta;ortağı olunan Ģirkete ait hisse bedelinin kayıtlara alınacağı belirtilmiĢtir.Dolayısıyla konu üzerinde idare ile mutabakat sağlanmakla birlikte 2015 mali tablolarında 241-Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile ilgili olarak hatalı durum devam etmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 BULGU 6: TaĢınır Kesin Hesap Cetvelleri ile 150-Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı,253- Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı,254-TaĢıtlar Hesabı ve 255-DemirbaĢlar Hesapları Arasında Tutarsızlık Bulunması Batman Ġl Özel Ġdaresinin 31.12.2015 Tarihli Mali Tablolarında TaĢınır Hesaplarının Durumu AĢağıdaki Gibidir. HESAP KODU HESABIN ADI BĠLANÇO VE MĠZANA GÖRE BAKĠYE TAġINIR ĠCMAL CETVELLERĠNE GÖRE BAKĠYE 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı 7.510.391,99 946.599,59 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı 6.504.596,65 6.504.236,65 254 TaĢıtlar Hesabı 2.414.111,62 6.255.578,62 255 DemirbaĢlar Hesabı 2.176.407,08 2.264.250,67 Yapılan incelemelerimizde 2015 yılı içerisinde taĢınır iĢlemlerinin muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmediği görülmüĢtür. Bir önceki yıl denetiminde taĢınır hesabının hiç oluĢturulmadığı belirlenmiĢti. Yapılan görüĢme ve incelemelerde e-içiĢleri üzerinden taĢınır ve taĢınmaz modüllerinin açıldığı, diğer iĢlemlerin mevzuata uygun olarak yürütülmesi ve gerekli kayıtların oluĢturulması için çalıĢmaların yapıldığı, taĢınır kayıt-kontrol yetkilileri atandığı, ambarların oluĢturulduğu, taĢınır fiĢi olmadan giriĢ-çıkıĢ iĢlemleri yapılmadığı, taĢınır kayıtlarının muhasebeye aktarılmasında oluĢan teknik problemler sebebiyle 2015 yılında muhasebe iĢlemi yapılamadığı, taĢınır modülü ile muhasebe arasındaki irtibatın sağlandığı ve 2016 yılında taĢınırların muhasebe kayıtlarının da yapılmaya baĢlanacağı bildirilmiĢtir. 2015 yılı içerisinde yapılan çalıĢmalar kapsamında, taĢınırların sayım-döküm cetvelleri, taĢınır hesap cetvelleri ve taĢınır kesin hesap icmal cetveli oluĢturulmuĢtur. Muhasebedeki eski kayıtların 31.12.2015 itibariyle sıfırlanıp taĢınır hesap cetvellerindeki fiili durumun girileceği, 01.01.2016 dan itibaren tüm taĢınır kayıtlarının yıl sonu tespit tutarları üzerine devam edilerek hem taĢınır mal hesabının hem de muhasebe hesaplarının birbirine uyumlu olarak ve fiili duruma uygun olarak yürütüleceği ifade edilmiĢtir. Ancak kurumdan alınan yıl

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 sonu mali tablolarında taĢınır hesapları ile muhasebe hesapları arasındaki uyumun henüz sağlanamadığı, yukarıdaki tabloda da görüleceği üzere önemli farklılıklar olduğu anlaĢılmıĢtır. Sonuç olarak Batman Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı mali tablolarının, 150-Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı, 253- Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı, 254- TaĢıtlar Hesabı ve 255 DemirbaĢlar Hesabı ile ilgili olarak doğru bilgi üretmediği kanaatine varılmıĢtır. Kamu idaresi cevabında; Ġl Özel Ġdaresine ait taĢınırların tamamının giriĢi yapılmıĢ, ancak diğer kuruluĢların bakanlıklardan gelen tahsisli ödeneklerden yapılan alımlarda da söz konusu hesaplar çalıĢtığından tutarsızlık oluĢmuĢtur. Sonuç olarak Kamu idaresince verilen cevapta;idareye ait tüm taĢınırların hesaplara giriĢinin yapıldığı ancak diğir kurumlara ait tahsisli ödeneklerle alınan taĢınırlar içinde bu hesapların çalıĢtırıldığını bu sebeple tutarsız olduğunu belirtmiĢtir.Dolayısıyla konu ile igili olarak idare ile mutabakat sağlanmakla birlikte 2015 yılı mali tablolarında 150-Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı, 253- Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı, 254- TaĢıtlar Hesabı ve 255 DemirbaĢlar Hesabı ile ilgili olarak hatalı durum devam etmektedir. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Batman Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 150-Ġlk Madde ve Malzeme Hesabı,241Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı,250-Arazi ve Arsalar Hesabı,251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı,252-Binalar Hesabı,253-Tesis,Makine ve Cihazlar Hesabı,254-TaĢıtlar Hesabı,255- DemirbaĢlar Hesabı,257-BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı,258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı,500-Net Değer Hesabı, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı,591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı,600-Gelirler Hesabı,630-Giderler Hesabı ve 690-Faaliyet Sonuçları Hesabı hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: 15 Aralık-14 Ocak Personel MaaĢlarının Tamamının Ödendiği Yılın Bütçe Giderlerine Kaydedilmesi, 01-14 Ocak MaaĢlarının 162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabında Ġzlenmemesi M.Ġ.B.M.Y nin 118'inci maddesinde "b) Ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere yapılan maaş ve ücret ödemeleri Aralık ayının 15'inde yapılan maaş ve ücret ödemelerinin ertesi yıl 01-14 Ocak dönemine karşılık gelen tutarları bu hesapta izlenir. Yeni mali yılda bu tutarlar, düzenlenecek ödeme emri ile bütçe giderleri hesabına aktarılır. Bu tutarlar yeni yıl bütçesi ödeneklerinden karşılanacağından, avans olarak verildiği yıldan herhangi bir ödenek devri yapılmaz." denilmiĢtir. Batman Ġl Özel Ġdaresinde 162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabının çalıĢtırılmadığı ve yukarıdaki hüküm gereği ertesi yıl bütçesinden ödenmesi gereken 1-14 ocak maaĢlarının ödendiği yıl bütçe gideri olarak kaydedildiği görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; 2016 Ocak ayı itibariyle 14 günlük personel maaĢı Avans olarak kaydedilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu idaresince verilen cevapta;2016 yılı ocak ayı itibariyle 14 günlük personel maaĢının avans olarak kaydının yapıldığı belirtilmiĢtir.Dolayısıyla konu üzerinde idare ile mutabakat sağlanmakla birlikte 2015 mali tablolarında 162 Bütçe DıĢı Avans ve Krediler Hesabı ile ilgili hatalı durum devam etmektedir. BULGU 2: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine 5355 Sayılı Mahalli Ġdare Birlikleri Hakkında Kanununun 18’inci Maddesinde Öngörülmeyen ġekilde Aktarmalar Yapılması 5355 sayılı Mahalli Ġdare Birlikleri Kanununun, “Köylere Hizmet Götürme Birlikleri” baĢlıklı 18’inci Maddesinin 5793 sayılı Kanunun 44’üncü maddesi ile değiĢik üçüncü fıkrasında; “Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri; köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarını, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilirler. Aktarma işlemi merkezi idare kuruluşlarında ilgili bakanın, il özel idarelerinde valinin onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. Bu takdirde iş, birliğin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. Köylere hizmet götürme birlikleri de bütçe imkânları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçelerinden ödenek aktarabilirler. Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri tarafından aktarılacak ödeneklerle gerçekleştirilecek yatırımlar, birliğin hizmet ve görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın yapılabilir.” denilmek suretiyle söz konusu birliklere yapılacak aktarmalarla ilgili esaslara dair bir düzenleme yapılmıĢtır. Bu hükümden hareketle birliklere bu nitelikte kaynak aktarımı yapılabilmesi için gereken Ģartlar Ģöyledir: 1- Köye yönelik hizmetlere iliĢkin olarak sayılan, yapım, bakım ve onarım iĢleri, bölünmüĢ yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, kullanma suyu ve kanalizasyon yatırımları için aktarma yapılabilecektir. 2- Merkezi Ġdare KuruluĢları ve Ġl Özel Ġdareleri bu hizmetler için kendi bütçelerinde ödenek ayırmıĢ olacaklardır. 3- Bu aktarmalar merkezi idare kuruluĢlarında ilgili bakan, Ġl özel idarelerinde valinin onayıyla yapılacaktır. 4-Bu ödenekler tahsis amacı dıĢında kullanılamayacaklardır. Ancak yapılan denetimlerde köye yönelik olmayan hizmetlerle ilgili yatırımlar için de aktarmalar yapıldığı belirlenmiĢtir. Kanun koyucunun amaçları bu Ģekilde düzenlenmekle birlikte bakanlıklar ve merkezi idare kuruluĢlarınca il özel idaresine aktarılan ödeneklerin tekrar KHGBlere aktarıldığı da gözlemlenmiĢtir. 5302 sayılı Kanunun 6’ncı maddesinde ; “(Ek fıkra: 3/7/2005-5393/85 md.; Değişik ikinci fıkra: 24/7/2008-5793/42 md.) Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskan, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 Aktarma işlemi ilgili bakanın onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. İş, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. İl özel idareleri de bütçe imkanları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir. Bu fıkraya göre, bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları tarafından aktarılacak ödenekler ile gerçekleştirilecek yatırımlar, birinci fıkrada öngörülen görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın bütün il sınırları içinde yapılabilir.” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm gereğince merkezi idare kuruluĢları tarafından il özel idarelerine aktarılan ödeneklerin ikinci kez de il özel idarelerince Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılmasını bu kapsamda kabul etmek mümkün değildir. Çünkü merkezi idare kuruluĢlarının 6’ncı madde kapsamında yapacakları kaynak aktarımı, bizzat bu kuruluĢların köye yönelik hizmetlerden olma Ģartı da bulunmayan her türlü yatırımlarına ait ödeneklerin aktarılmasını mümkün kılmaktadır. Oysa 5355 sayılı Kanunun 18’inci maddesi kapsamında sayılan iĢlerle ilgili olarak yapılacak ödenek aktarımlarının il özel idaresi aracılığı olmadan ve doğrudan doğruya birliğin kendisine yapılması gerekmektedir Ancak Yalova Ġl Özel Ġdaresine merkezi idare tarafından 5302 sayılı Kanunun 6’ncı maddesi kapsamında sadece il özel idaresi eliyle gerçekleĢtirilecek yatırımlar için 108.560.130,02 TL tutarında aktarma yapılmıĢtır. Bu ödeneklerin ikinci bir kez il özel idaresince KHGB aktarılması mümkün görünmemektedir. KHGB’nin gerek personel donanımı ve sayısı ,gerek makine ekipman ve donanımı gerekse deneyimi itibariyle bu yatırımları ,il özel idaresinden daha iyi bir Ģekilde gerçekleĢtirmesi de sözkonusu olmadığından; uygulamayla yatırımlar,4734,4735 ve 6085 sayılı kanunlar dıĢında bırakılmaktadır. Sonuç olarak Bakanlık ve diğer merkezi yönetim kuruluĢları tarafından kendi bütçelerinde yer alan ödeneklerden 5302 sayılı Kanunun 6’ncı maddesine göre bizzat il özel idaresince gerçekleĢtirilmesi gereken iĢlerde kullanılmak üzere aktarılan ve il özel idaresi bütçenin 8 finansman koduna ödenek kaydedilen 11.637.011,29 TL'nin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılmaması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Ġl Özel Ġdare bütçesinde ödenek alan bütün Müdürlük, Ġhale Bürosu ve kontrol teĢkilatlarına madde gereği yapılması için bulgu maddesinde belirtilen

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 hususlara dikkat edilmesi için yazı yazılmıĢtır. Ayrıca idare olarak ta gerekli hassasiyet gösterilecektir Sonuç olarak Kamu idaresince verilen cevapta;konu ile ilgili olarak tüm birimlerin uyarıldığı ayrıca idare olarakta gerekli hassasiyetin gösterileceği belirtilmiĢtir.Konu hakkında idare ile mutabakat sağlanmıĢ olup ilgili hususun bir sonraki denetimde izlenmesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları 1.2015 -31.12.2015) BATMAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 44.72- Tüm Muhasebe Birimleri 2015 Yılı BĠLANÇOSU AKTĠF Cari Yıl 2015 PASĠF Cari Yıl 2015 TL TL 1 DÖNEN VARLIKLAR 201.504.696,15 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 26.753.201,72 10 HAZIR DEĞERLER 193.704.711,21 32 FAALĠYET BORÇLARI 10.389,20 102 BANKA HESABI 193.703.634,42 320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 10.389,20 103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI(- ) 1.076,79 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 24.598.638,09
330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 674.106,11 12 FAALĠYET ALACAKLARI 0,00
120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 333 EMANETLER HESABI 23.924.531,98 14 DĠĞERALACAKLAR 0,00 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 2.144.174,43 140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 360 ÖDENECEKVERGĠ VE FONLAR HESABI 1.810.091,79 15 STOKLAR 7.510.391,99 361 ÖDENECEKSOSYALGÜVENLĠ K KESĠNTĠLERĠ HESABI 317.314,96 150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 7.510.391,99
16ÖN ÖDEMELER 289.592,95 362 FONLAR VEYA DĠĞER KAMU ĠDARELERĠ ADINA YAPILAN TAHSĠLAT HESABI 16.767,68 160 Ġġ AVANS VE KREDĠLERĠ HESABI 0,00 5 ÖZ KAYNAKLAR 545.507.130,41 162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER HESABI 289.592,95 50 NET DEĞER 181.429.422,23 2 DURAN VARLIKLAR 370.755.635,98 500 NET DEĞER HESABI 181.429.422,23 25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 370.607.524,53 51 DEĞERHAREKETLERĠ 4.664.567,20 250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 1.055.897,00 511 MUHASEBE BĠRĠMLERĠ ARASI ĠġLEMLER HESABI 0,00 251 YERALTI VEYERÜSTÜ DÜZENLERĠ HESABI 0,00 519 DEĞER HAREKETLERĠ SONUÇ HESABI 4.664.567,20 252 BĠNALAR HESABI 40.743.739,88 57 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI 295.240.414,26 253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 6.504.596,65 570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI HESABI 295.240.414,26 254 TAġITLAR HESABI 2.414.111,62

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 255 DEMĠRBAġLAR HESABI 2.176.407,08 58 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI 0,00 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 317.712.772,30
26 MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 148.111,45 580 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI HESABI (-) 0,00 260 HAKLAR HESABI 148.111,45
59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI 64.172.726,72 AKTĠF TOPLAMI 572.260.332,13
590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYETSONUCU HESABI 98.270.961,72 591 DÖNEMOLUMSUZ FAALĠYETSONUCU HESABI ( - )
-34.098.235,00 PASĠF TOPLAMI 572.260.332,13
NAZIM HESAPLAR 13.690.268,55 NAZIM HESAPLAR 13.690.268,55
910 TEMĠNAT MEKTUPLARI HESABI 8.342.489,36
920 GĠDER TAAHHÜTLERĠ HESABI 5.347.779,19 911 TEMĠNAT MEKTUPLARI EMANETLERĠ HESABI 8.342.489,36
921 GĠDER TAAHHÜTLERĠ KARġILIĞI HESABI 5.347.779,19
GENELTOPLAM:722.157.093,82 GENELTOPLAM : 722.157.093,82

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 BATMAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU GĠDERLER
2013 2014 2015 630 01 Personel Giderleri 29.672.209,59 30.320.966,37 33.741.665,23 630 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 4.655.962,22 4.796.553,55 5.303.445,08 630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 42.140.283,11 47.756.149,73 37.094.144,42 630 05 Cari Transferler 3.716.118,52 4.003.110,88 3.766.259,44 630 07 Sermaye Transferleri 838.986,61 376.111,01 527.341,74 630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri
TOPLAM 81.023.560,05 87.252.891,54 80.432.855,91 GELĠRLER 600 01 Vergi Gelirleri 5.000,00 22.884,91 5.000,00 600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 994.685,09 699.306,97 641.331,90 600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gelirler 129.937.245,03 117.413.793,19 108.560.130,02 600 05 Diğer Gelirler 41.635.029,46 54.270.506,33 68.033.343,55
TOPLAM 172.571.959,58 172.406.491,40 177.239.805,47 FAALĠYET SONUCU (+/-) 68.033.343,55

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Batman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr