2015 - BARTIN İL ÖZEL İDARESİ.pdf

BARTIN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ekim 2016

ĠÇERĠK BARTIN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 BARTIN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 32

BARTIN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 4
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 4
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 4
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 15
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 16
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 29

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Bartın Ġl Özel Ġdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 3 üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2015 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda Bartın Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı bütçesiyle 30.000.000,00 TL gelir ve ödenek öngörülmüĢ olup, 29.996.943,97 TL 2014 yılından devreden ödenek, Merkezi Ġdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiĢ yatırımlar için aktarılan toplam 46.575.932,88 TL ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 106.572.876,85 TL‟na ulaĢmıĢtır. Bartın Ġl Özel Ġdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2015 yılı Gelir ve Gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir.
   2015 YILI BÜTÇE GELĠRLERĠ TABLOSU Tahmini GerçekleĢen Vergi Gelirleri 60.000,00 10.047,00 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 3.100.000,00 1.337.147,04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) 46.044.577,88 Diğer Gelirler 25.360.000,00 28.652.805,96 Sermaye Gelirleri 1.480.000,00 TOPLAM Öz Gelir 30.000.000,00 30.000.000,00 TOPLAM Genel Gelir 76.044.577,88 Bütçe ile Verilen Ödenek Önceki Yıldan Devreden Ödenekler Merkezi Ġdareden Aktarılan Ödenekler Net Bütçe Ödeneği Toplamı Bütçe Gideri Toplamı Sonraki Yıla Devreden Ödenek 30.000.000,00 29.996.943,97 46.575.932,88 106.572.876,85 78.406.275,66 25.598.507,14

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6. maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır. Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleĢmeleri arasında fark bulunmaktadır. 2015 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ CETVELĠ Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider Personel Giderleri 6.564.692,40 16.620.017,47 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 1.428.230,00 2.531.166,38 Mal ve Hizmet Alım Gideri 5.654.702,00 8.877.560,87 Faiz Giderleri 0 0 Cari Transferler 2.709.411,60 1.109.209,63 Sermaye Giderleri 12.042.964,00 47.758.022,65 Sermaye Transferi 100.000,00 397.218,48 Yedek Ödenekler 1.500.000,00 1.113.080,18 TOPLAM 30.000.000,00 78.406.275,66 Kurumun faaliyet sonuçlarına iliĢkin 2015 yılı faaliyet gideri 71.681.803,03 TL, faaliyet geliri 76.772.345,67 TL olup gelir fazlası 5.090.542,64 TL olarak gerçekleĢmiĢtir. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Bartın Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında;

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49 uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Bartın Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. 2015 yılı denetimi kapsamında Bartın Ġl Özel Ġdaresi tarafından “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. • BirleĢtirilmiĢ veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: 03.06.2014 Tarih ve 2014/6455 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelikte Yapılan DeğiĢiklikler Kapsamında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesaplarından Çıkarılan TaĢınmazların Yönetmeliğe Uygun Olarak Yeniden Girilmemesi Sebebiyle Söz Konusu Hesapların Mali Tablolarda Gözükmemesi ve TaĢınmaz Bilgisini Yansıtmaması
13.9.2006 tarih ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik çıkarılmıĢ ve 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe girmiĢtir. Yönetmeliğin amacı genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait taĢınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine iliĢkin usul ve esasları düzenlemektir. Yönetmeliğin 5. maddesinde kayıt ve kontrol iĢlemlerinin amacı ise kamu idarelerine ait mevcut taĢınmazların ve içinde bulunulan yılda çeĢitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar olarak takip edilmesi amacıyla kayıt alınması olarak belirlenmiĢtir. Görüldüğü gibi kayıtlarda taĢınmazların miktar olarak gösterilmesi esas alınmaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 24. maddesinde ise maddi duran varlıkların muhasebe kayıtlarına maliyet bedeliyle, herhangi bir maliyet yüklenilmeksizin edinilenlerin de rayiç bedeliyle geçirileceği Ģeklinde düzenleme yapılmıĢtır. Ancak 2006 yılından 2014 yılına kadar geçen sürede kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan taĢınmazların miktar olarak dahi kayıt altına alınması ile ilgili iĢlemler tamamlanamamıĢtır. Ayrıca sözkonusu taĢınmazların sadece bir kısmı muhasebe kayıtlarına alındığından kamu idarelerinin mali tablolarının taĢınmazlar hakkında tam ve doğru bilgi sunması sağlanamamıĢtır. Bu durum nedeniyle Maliye Bakanlığınca Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin bazı maddeleri 03.06.2014 tarih 2014/6455 sayılı BKK ile yürürlüğe giren Yönetmelikle değiĢtirilerek belirtilen sorunların çözümü yoluna gidilmiĢtir. Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin bu çerçevede değiĢtirilen 5. maddesinin birinci fıkrasında; “taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü yer almaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Aynı Yönetmelikle 5. maddeye getirilen ek ikinci fıkrada ise kayıt iĢlemlerinde esas alınacak değerleme kriterleri belirlenmiĢtir. Buna göre tapuda kayıtlı taĢınmazlardan maliyeti belirli olanların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri, bu iki değeri belli olmayanlar ile fıkrada sayılan diğer taĢınmazların ise iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir.
Öte yandan aynı Yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması” baĢlıklı 10. maddesinin

1. fıkrasında aynen “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır.” hükmüne yer verilmiĢtir. Bu hükümle cins tashihi iĢlemleri tapu kayıtlarından bağımsız hale getirilmiĢ ve taĢınmazların muhasebe birimlerince mevcut kullanım Ģekliyle kaydının yapılarak mali tablolarda gösterilmesine öncelik verilmiĢtir. Bu Ģekilde kamu idarelerinin tapu kayıtları bakımından cins tashihi ile ilgili iĢlemleri daha sonra yapmalarına olanak sağlanmıĢtır. Kamu taĢınmazlarının kayda alınmasında esas değerleme kriterleri bu Ģekilde olmakla birlikte sözkonusu Yönetmeliğin “Mevcut TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı Geçici 1. maddesi ile mevcut taĢınmazların kaydında esas alınacak değerlerle ilgili geçici düzenlemeler yapılmıĢtır. Düzenlemeye göre;
   “ (1) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır: a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar. (2)Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2016 tarihine kadar tamamlanır”

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Yukarıya alınan Yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Bartın Ġl Özel Ġdaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taĢınmazların mevcut kullanım Ģekilleri ve emlak vergisi değerleri üzerinden fiili envanterinin yapılması, en geç 30.09.2014 tarihi itibariyle ilgili form ve cetvellere geçirilmesi ve bu bilgilerin muhasebe birimlerine verilerek en geç 01.10.2014 tarihine kadar muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Bu iĢlemlere bağlı olarak da 31.12 2014 tarihinde de tespit edilen değerler üzerinden Amortisman Hesaplarına kayıt yapılacaktır. Tüm taĢınmazların bu Ģekilde muhasebe kayıtlarına alınarak mali tablolarda gösterilmesi sağlandıktan sonra anılan Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince 31.12.2016 tarihine kadar tüm taĢınmazların emlak vergisi değeri yerine maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden kayıtlara geçirilmesi tamamlanacaktır.
Ancak bu kayıtların yapılmasına temel oluĢturmak üzere öncelikle mevcut hesaplarda kayıtlı bulunan taĢınmazların muhasebe birimlerince 01.10.2014 tarihi itibariyle 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında kayıtlı tutarların alacak kaydı ile çıkarılması, toplam tutarın da 500 Net Değer Hesabına borç yazılması gerekmektedir. Aynı Ģekilde söz konusu taĢınmazlara iliĢkin amortisman tutarları da 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilerek hesaplardan çıkarılacak, aynı tarihte de yapılan fiili envanter bilgileri üzerinden yeni muhasebe kayıtları yapılacaktır. Esasen sözkonusu Yönetmelik değiĢikliğinin muhasebe iĢlemleri açısından ayrıntılı açıklamaya Muhasebat Genel Müdürlüğünün 25.07.2014 ve 16.09.2014 tarihlerinde yayınlanan TaĢınmaz Envanteri konulu genel yazılarda yer verilmiĢtir. Bartın Ġl Özel Ġdaresinde 2014 yılında bu iĢlemler yapılmamıĢ olup 2015 yılında çok hatalı bir uygulama ile taĢınmazlara iliĢkin bütün kayıtların taĢınmaz hesaplarından çıkarılmıĢtır. .Ancak aynı tarihte yapılması gereken giriĢ iĢlemleri yapılmamıĢtır. Bu durumda taĢınmaz hesapları kuruma ait taĢınmazlara ait hiçbir bilgiyi yansıtmamaktadır. Diğer taraftan 2015 yılında söz konusu taĢınmazların değer tespitlerinin yapılması için komisyon kurulmuĢ olup komisyonun çalıĢmalarını tamamlayamadıkları ve söz konusu bilgileri muhasebe birimine veremedikleri bu sebeple taĢınmaz değerlerinin mali tablolara yansıtılamadığı tespit edilmiĢtir. Bu bilgiler ıĢığında Bartın Ġl Özel Ġdaresinin kesin mizan ve bilançosunun incelenmesi sonucunda kurumun 2015 yılı mali tablolarının 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ile 257 BirikmiĢ

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 Amortismanlar Hesaplarında kayıtlı tutarların kuruma ait taĢınmaz bilgilerini hiç yansıtmadığı görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; “Ġl Özel Ġdaremizin mülkiyetinde bulunan taĢınmaz mallarla ilgili; Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik, 2014/6455 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ve Muhasebat Genel Müdürlüğünün TaĢınmaz Envanteri konulu yazıları gereği; Söz konusu kayıtların yapılabilmesi için; gerekli çalıĢmaları yapmak üzere idarece 30.03.2016 tarih ve 33337 sayılı görevlendirme oluru ile komisyon oluĢturulmuĢ, oluĢturulan komisyon 30.03.2016 tarihinde çalıĢmalara baĢlamıĢtır. Komisyon tarafından yapılanan çalıĢmalar sonucunda da; taĢınmazlarla ilgili arsa, arazi ve binaların güncel değer tespit iĢlemleri ile ilgili düzenlenen Muhasebe ĠĢlem FiĢi ile muhasebe kayıtlarına alınmıĢ olup, mali raporlarda görünmektedir. TaĢınmazlarla ilgili amortisman ayrılması iĢlemi ise; yine aynı komisyon tarafından yıl sonunda yapılacaktır. Ayrıca; 2014 yılına ait mali tablolardaki 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ve 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabında bulunan kayıtlar; SayıĢtay BaĢkanlığınca yapılan denetim sonucu, düzenlenen 2014 yılı Denetim Raporu doğrultusunda mevzuat gereği yapılması gerekenler yerine getirilerek, gerçeği yansıtan doğru kayıtların yapılabilmesi ve mali tablolarda yer alabilmesi için kayıtlardan çıkarılmıĢtır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu idaresi cecabında bulgu konusu taĢınmaz hesaplarındaki kayıtların SayıĢtay BaĢkanlığınca yapılan denetim sonucu, düzenlenen 2014 yılı Denetim Raporu doğrultusunda hesaplardan çıkarıldığı ifade edilmiĢtir. Ancak 2014 yılı SayıĢtay denetim raporunda bu konuda Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik hükümleri gereğince söz konusu taĢınmazların maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazların bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden kayıtlara alınması, bunu sağlamak içinde öncelikle hesaplardan çıkarılarak 500 Net Değer Hesabına alınması gerektiği ifade edilmektedir. 2014 yılı SayıĢtay Mali Denetim Raporundaki bulgunun Kamu Ġdaresince yanlıĢ değerlendirildiği anlaĢılmaktadır. Çünkü TaĢınmaz hesaplarındaki tutarların çıkıĢını yapmıĢ olmalarına karĢın rayiç değerler veya emlak vergi değerleri üzerinden hiç bir giriĢ

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 yapılmamıĢtır. Bunun sonucunda kamu Ġdaresine ait 2014 yılına ait mali tablolarda 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı sıfır değerle gözükmektedir. Kamu idaresi cevabında 30.03.2016 tarihinde bir komisyon oluĢturulduğunu ve taĢınmazların, güncel değer tespit iĢlemleri ile ilgili düzenlenen Muhasebe ĠĢlem FiĢi ile muhasebe kayıtlarına alındığını ve taĢınmazlarla ilgili amortisman ayrılması iĢleminin ise yine aynı komisyon tarafından yıl sonunda yapılacağını belirtmiĢtir. Bu konuda kamu idaresi ile mutabakata varılmakla birlikte 2015 yılı mali tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ile 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesapları ile ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. BULGU 2: 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının Kullanılmaması 23.12.2014 tarih ve 29214 sayılı R.G.de yayınlanarak 01.01.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 69. Maddesinde 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı ile ilgili olarak bu hesabın, kamu idarelerince, bir iĢin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleĢmenin ya da diğer iĢlemlerin karĢılığı olarak diğer kamu idareleri veya kiĢilere bir yıldan daha az süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılacağı, 116. Maddesinde ise 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı ile ilgili olarak da bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıĢtır. Bartın Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı hesap ve iĢlemlerinin incelenmesi sonucu Ġdarenin elektrik ve doğalgaz abone güvence bedelleri için ilgili dağıtım firmalarına 2015 yılı için 81.932,43 TL nakit verildiği ancak verilen bu tutarların 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmeyerek 830- Bütçe Gideri Hesaplarıyla iliĢkilendirildiği görülmüĢtür. Bu nedenle 226 Verilen Depozito ve Teminatlar ve 830- Bütçe Gideri Hesapları mali tablolarda olması gereken değerleri yansıtmamaktadır. Yevmiye No Tutar Açıklama 3364 17.767,25 Ġnönü Ġlkokulu 2388 3.666,96 3368 18103,74 Bartın Merkez Ġmamhatip O. Okulu Doğalgaz Güvence Bedeli

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 4303 7.456,48 “ 4666 14144 Atatürk Ġlkokulu güvence bedeli 5621 20.794 Kız Meslek Lisesi doğalgaz güvence bedeli Toplam 81.932,43 TL Kamu idaresi cevabında; "Ġl Özel Ġdaremizce, elektrik ve doğalgaz abonelikleri için ödenen güvence bedelleri ile ilgili olarak; yapılan ödemelere ait Ödeme Emri Belgelerinde 126-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesap kullanılması gerekirken e-içiĢleri bütçe ve muhasebe modülünde bahse konu hesap kodunun aktif olmaması nedeniyle 830-Bütçe Giderleri Hesabı kullanılmıĢtır. Ancak; e-içiĢleri bütçe ve muhasebe modülünde söz konusu kayıt iĢleminin gerçekleĢtirilememesi nedeniyle konu ile ilgili bakanlıktan yardım talebinde bulunulmuĢtur. 126-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabın bakanlık tarafından düzenleme yapıldıktan sonra Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 91 inci ve 92 inci maddeleri hükümleri gereğince iĢlem yapılması, muhasebeleĢtirilmesi ve mali tablolarda kayıt altına alınması sağlanacaktır." demektedirler. Sonuç olarak Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2015 yılı mali tablolarında 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı ile ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. BULGU 3: Kalkınma Ajansına ve Vilayetlere Hizmet Götürme Birliğine Gönderilen Payların Mali Tablolarda 363-Kamu Ġdareleri Payları Hesabında Takip Edilmemesi 5449 Sayılı Kalkınma Ajanslarının KuruluĢu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun‟un “Gelirler ve yönetilecek fonlar” baĢlıklı 19 uncu maddesinin d bendinde “Bir önceki yıl gerçekleĢen bütçe gelirleri üzerinden, bölgedeki il özel idareleri için; borçlanma, tahsisi mahiyetteki gelirler ile genel, katma ve özel bütçeli kuruluĢlardan alınan yardım kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir, belediyeler için; borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında, cari yıl bütçesinden aktarılacak pay” Ajansın gelirleri arasında sayılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 Yine Vilayetler Hizmet Götürme Birliği‟nin Ana Tüzüğünde “Üyelerin birliğin faaliyet giderlerine katılım payları” baĢlıklı 24‟üncü maddesinde, “Üye Mahalli İdareler, en son kesinleşmiş bütçelerinin % 1'ini birlik faaliyet giderlerine katılım payı olarak birliğe öderler.” denilmektedir. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “363 sayılı hesabın niteliği” baĢlıklı 243‟üncü maddesinde “Bu hesap, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılır.” Denilmektedir. Aynı yönetmeliğin 244‟üncü maddesinde de hesabın iĢleyiĢi gösterilmiĢtir. Buna göre “Kamu idareleri payları hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak Bütçe geliri olarak tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarlar bir taraftan bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. b) Borç Bu hesapta kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen tutarlar bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.” Ancak, kurum tarafından Kalkınma Ajansına ödenen 224.284,68 TL payın ve Vilayetler Hizmet Götürme Birliğine ödenen 224.284,68 TL payın mali tablolarda 363-Kamu Ġdareleri Payları Hesabında gösterilmediği görülmüĢtür.
Kamu idaresi cevabında; "Ġl Özel Ġdaresince Kalkınma Ajansına ve Vilayetler Hizmet Birliğine gönderilen kanuni paylarla ilgili ödemelerde 830-Bütçe Gideri Hesabı kullanılmıĢtır. Bundan böyle; söz konusu ödemelerde Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 243 üncü ve 244 üncü maddeleri hükümleri gereğince 363-Kamu Ġdareleri Payları Hesabının kullanılması, bu hesapta takip edilmesi, muhasebeleĢtirilmesi ve mali tablolarda kayıt altına alınması sağlanacaktır." denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Sonuç olarak Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2015 yılı mali tablolarında 363 Kamu Ġdareleri Payları Hesabı ile ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. BULGU 4: 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının Bilançoda Birlikte Yer Alması Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Dönem Faaliyet Sonuçları” baĢlıklı 323‟üncü maddesinde; “Bu hesap grubu dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.” denilerek dönem sonunda faaliyet sonuçlarının olumlu veya olumsuz olabileceğini buna bağlı olarak aynı dönem faaliyet sonucunda olumlu ve olumsuz hesapların bir arada olamayacağını ve bu hesapların mahsup edilerek olumlu veya olumsuz olma durumuna göre ilgili hesaba kaydının yapılacağı hükme bağlamıĢtır. Aynı Yönetmeliğin 323’üncü maddesinin 2’inci fıkrasında; “Dönem faaliyet sonuçları sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)” denilmektedir. Ancak Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 yılı Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosu incelendiğinde mahsup iĢlemi yapılmadan aynı anda 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının birlikte kullanıldığı görülmektedir. Bu durumun hem muhasebenin en temel ilkelerinden olan Dönemsellik ilkesine hem de yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Ġl Özel Ġdaremiz yılı bilançosunda ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda; 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının birlikte kullanılmıĢtır. Ancak; 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabının 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabından daha fazla olması nedeniyle sonuç olarak bakıldığında; idaremiz mali tablolarında olumlu sonuca ulaĢılmaktadır. Ayrıca; söz konusu iki hesabın Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda aynı anda birlikte kullanılması ile ilgili idaremizin herhangi bir tasarrufu bulunmamakta ve bu mali

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 tablolar e-içiĢleri bütçe ve muhasebe modülünde otomatik olarak oluĢmaktadır." denilmektedir. Sonuç olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49‟uncu ve 5018 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 48‟inci maddeleri uyarınca mahalli idarelerde hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleĢtirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazırlanmasına temel olacak Ģekilde çıkarılması amacına yönelik olarak Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ĠçiĢleri Bakanlığınca çıkarılmıĢtır. Bu yönetmelik kapsamında yapılacak iĢlem ve kayıtlar bilgi teknolojilerinden yararlanarak hazırlanan programlar ile yapılmaktadır. Ġl özel idarelerinin kullanması amacıyla ĠçiĢleri Bakanlığı tarafından hazırlanan e-içiĢleri sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü devreye girdiği 2009 yılından bu yana ihtiyaçları karĢılayacak ölçüde geliĢtirilememiĢtir. Bulgu konusu hususla birlikte raporun diğer maddelerinde yer alan mali tablolarla ilgili hataların bu sistemden kaynaklandığı idarelerce belirtilmekle birlikte sorun aktarma ve giderme konusunda il özel idareleri vesayet kuruluĢu olan ĠçiĢleri Bakanlığınca yeteri kadar dikkate alınmadığı anlaĢılmaktadır.. Bu nedenle Denetim GörüĢüne temel olan bu sistem hatalarının sözkonusu bakanlıkça üzerinde durularak gereği yapılması gerektiği düĢünülmektedir. Bu durumda 2015 yılı mali tablolarında 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 226-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı, 250- Arazi ve Arsalar Hesabı, 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252- Binalar Hesabı, 257-BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı, 363- Kamu Ġdareleri Payları Hesabı, 500-Net Değer Hesabı, 590- Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı, hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Mahalli Ġdareler Genel Müdürlüğünden Gönderilen Ödeneklerin Ġl Genel Meclisi Kararı Alınmadan Mevzuta Aykırı Olarak, Belirlenen ĠĢ ve Hizmetlerde Kullanılmak Üzere Valilik Oluru Ġle Ek Ödenek Kaydedilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 9‟uncu maddesine göre Ġl genel meclisi, il özel idaresinin karar organıdır. 10‟uncu maddesine göre bütçe ve kesin hesabı kabul etmek, bütçede kurumsal kodlama yapılan birimler ile fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yapmak ve Ģartlı bağıĢları kabul etmek Ġl Genel Meclisinin görevleri arasında sayılmıĢtır. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 37‟inci maddesine göre de ek ödenek verilmesi ancak meclis kararı ile yapılabilmektedir. 6583 sayılı 2015 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun 5‟inci maddesinin ikinci fıkrasına göre Maliye Bakanlığı Bütçesinin 12.01.31.00-01.1.2.00-1-09.06 tertibinde yer alan ödenekten Mahalli Ġdareler Genel Müdürlüğü bütçesine ġubat Ayı içerisinde 502.000.000,00 TL ve Ekim Ayı içerisinde 259.000.000,00 TL olmak üzere toplam 762.000.000,00 TL ödenek aktarıldığı; bu ödeneklerin tamamının ilgili aylar içinde ĠçiĢleri Bakanlığı oluru ile 51 il özel idaresi emrine il özel idaresinin görev alanına giren hizmetlerde kullanılmak üzere gönderildiği, bu kapsamda Bartın Ġl Özel Ġdaresine iki seferde toplam 11.000.000,00 TL ödenek geldiği görülmüĢ olup bu ödeneklerin doğrudan 333- Emanetler Hesabına kaydedildiği görülmüĢtür. Yukarıda bahsedilen Kanun ve Yönetmelik hükümleri gereğince söz konusu ödeneğin Ġl Genel Meclisi Kararı ile ek bütçe yapıldıktan sonra harcanması gerekmektedir. Söz konusu ödenek, projeye bağlı tahsisi mahiyette bir ödenek değildir. Özel Ġdarenin görev alanına giren hizmetlerde kullanılmak üzere gönderildiğinden bağıĢ ve yardım niteliğinde bir ödenektir. Bu nedenle gelen ödenek bir taraftan gelir bütçesine bağıĢ ve yardım olarak kaydedilirken diğer taraftan gider bütçesine de ek ödenek kaydedilmesi gerekmektedir. Bu Ģekilde ek bütçe yapılmasında karar organı, baĢlangıç bütçesini de yapan ve özel idarenin de karar organı olan il genel meclisidir. Ancak uygulamada söz konusu ödeneğin ilk olarak emanet hesaplarına alındığı, Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 17‟nci maddesine göre Valilik oluru ile bir taraftan 2015 yılı Gelir Bütçesinin Yatırım Kurumlarından ve KiĢilerden Alınan BağıĢ ve Yardımlar maddesine irad; diğer taraftan 2015 yılı gider bütçesinin muhtelif tertiplerine ek

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 ödenek kaydı yapılmak suretiyle belirlenen iĢ ve hizmetlerde kullanılmak üzere harcanmasına izin verildiği anlaĢılmıĢtır. Ek ödenek(ek bütçe) yapma yetkisi yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri uyarınca sadece Ġl Genel Meclisine ait olduğundan 11.000.000,00 liralık ödeneğin Meclis kararı olmaksızın bütçeleĢtirilmesi uygun değildir. Bununla birlikte söz konusu ödeneğin Ġl genel Meclisince yatırım programına alınan iĢler için harcama yapıldıkça gelir ve ödenek kaydı yapılmıĢ olup henüz harcanmamıĢ olan 2.960.000,00 TL lik kısmının 333- Emanet Hesaplarında tutulduğu ve bu tutara iliĢkin gelir ve ödenek kaydının da yapılmadığı görülmüĢtür. Bu durumda 2015 yılı mali tablolarında 600- Gelir Hesabının ve 800- Bütçe Gelirleri Hesabının olması gereken tutardan 2.960.000,00 TL daha az olduğu anlaĢılmaktadır. Kamu idaresi cevabında; Ġdaremize, ĠçiĢleri Bakanlığı Mahalli Ġdareler Genel Müdürlüğünden Özel Ġdare Yardımları konulu ve Ġl Özel Ġdaresinin görev alanına giren hizmetlerde kullanılmak üzere,
-19.02.2015 tarih ve 4362 sayılı yazı ile 7.000.000,00 TL.
-01.10.2015 tarih ve 19773 sayılı yazı ile de 4.000.000,00 TL olmak üzere toplam 11.000.000,00 TL. yardım olarak gönderilmiĢtir.
Ġl Özel Ġdaremiz hesaplarına, görev alanımıza giren hizmetlerde kullanılmak üzere yardım olarak gönderilen 11.000.000,00 TL.‟nin mevzuata aykırı olarak Vali onayı ile ek ödenek kaydedildiği Ģeklindeki değerlendirme doğru olmayıp, yapılan iĢlem tamamen mevzuat gereği bir uygulamadır. BaĢka türlü bir iĢlem yapılması ise esasen mevzuata aykırı bir durum oluĢtururdu.
5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun tanımlar baĢlıklı 3 ncü maddesine yetkili organlar sayılmıĢ,
-Ġl Genel Meclisi (madde:9) -Ġl Encümeni (madde:25) ve
-Vali (madde:29) maddelerinde de yetkili organlara açıklık getirilmiĢtir.
Ayrıca; Ġl Genel Meclisi ve Ġl Encümenince alınan kararların valinin onayı ile yürürlüğe gireceği aynı kanunda açıkça ifade edilmiĢtir. (madde:15,27) Tüm Ġl Genel Meclis Kararları gibi, Stratejik Plan, Performans Programı, ÇalıĢma-Yatırım Programı ve Bütçenin

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 kararları ancak vali onayı ile kesinleĢerek yürürlüğe girer. Vali; hukuka aykırı gördüğü tüm meclis kararlarını meclise iade eder.
Zaman zaman ĠçiĢleri Bakanlığından görev alanımıza giren hizmetlerde kullanılmak üzere gönderilen yardımlar, Ġl Özel Ġdaresine genel bütçeden gönderilen periyodik paylardan değildir. Bunlar; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 40 ıncı maddesinde belirtilen yardımlardır. Yardımların nasıl kullanılacağı da, yine aynı kanununun BağıĢ ve Yardımlar baĢlıklı 40 ıncı maddesinde de açıkça ifade edildiği gibi vali onayı ile olmaktadır. Yine Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin BağıĢ ve Yardımlar baĢlıklı 17. maddesinde de açık olarak ifade edildiği gibi de vali onayı ile bütçeleĢtirilmektedir. Bütçe dıĢı kaynak olarak gelen bu tür yardımlar ile 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanunun Ġl Özel Ġdaresinin Görev ve Sorumlulukları baĢlıklı 6 ıncı maddesi kapsamında bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluĢlarının kendi yatırım programlarında olan projelere ait iĢlerin yapılması için gönderilen ödeneklerde aynı mahiyettedir. Bu tür yardım ve ödenekler, öncelikle emanet hesapta tutulmakta, bilahare aktarma iĢlemi gerçekleĢtikten sonra da iĢlerin Ġl Özel Ġdaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılacağı yine aynı kanunun 6 ıncı maddesinin amir hükmü olup, idaremizce de bu usul ve esaslara göre iĢlem tesis edilmektedir. ġöyle ki, ĠçiĢleri Bakanlığınca gönderilen bu yardımlar; Ġlk önce ÇalıĢma ve Yatırım Programında olup da ödeneği yetersiz olan projelere (Örneğin; Kadıköy Köprü Yapımı, Düzköy Köprü Yapımı, Sahil Köylerine Soyunma Kabini ve WC yapımı) bu kaynaklar aktarılmakta veya bu yardımların gönderildiği dönemde ortaya çıkan acil ve öncelikli iĢlerin idare tarafından tespit edilmesinden sonra buna göre program hazırlanmakta, Ġdarece hazırlanan ÇalıĢma ve Yatırım Programı teklifi de, 5302 sayılı kanunun 26 ıncı maddesinin (a) fıkrası gereğince Ġl Encümeninde görüĢülüp karara bağlanmakta, Daha sonra da aynı kanunun 10 uncu maddesinin (a) fıkrası gereğince Ġl Genel Meclisinde görüĢülüp karara bağlanmaktadır. (Ek:6)
En son olarak da yine aynı kanunun 27 inci maddesi gereğince vali onayı ile ÇalıĢma ve Yatırım Programı kesinleĢmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 Sonuç olarak ĠçiĢleri Bakanlığınca Ġl Özel Ġdaresinin ihtiyaçlarında kullanılmak üzere gönderilen paraların Ġl Genel Meclisi kararı ile bütçeye ek ödenek kaydedilmeksizin kullanılmaması gerektiğine iĢaret eden denetim bulgumuza iliĢkin kurum görüĢünde; özetle 5018 sayılı Kanun 40/3, Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 17/3, ve Bütçe Kararnamesinin 10. Maddelerinde yer alan “Ģartlı bağıĢ ve yardımların üst yönetici onayı ile gelir bütçesinin bağıĢ ve yardımlar bölümüne gelir ve ilgili tertibine gider kaydedilerek harcanacağı” yönündeki düzenlemeler dayanak gösterilerek iĢlemlerinde bir uygunsuzluk olmadığını belirtmektedirler. Öncelikle belirtilmesi gereken husus Ģudur ki, söz konusu hukuki düzenlemelerde yer alan “üst yönetici onayı” gerekliliği, denetim bulgumuzda iĢaret edilen Ġl Genel Meclisi Kararı gerekliliği ile çeliĢen yada birbirinin alternatifi prosedürleri değil birbirini tamamlayan yasal gereklilikleri göstermektedir. Nitekim, 5018 sayılı Kanun 40/3, Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 17/3, ve Bütçe Kararnamesinin 10. Maddelerinde yer alan “Ģartlı bağıĢ ve yardımların üst yönetici onayı ile gelir bütçesinin bağıĢ ve yardımlar bölümüne gelir ve ilgili tertibine gider kaydedilerek harcanacağı” yolundaki mevzuat hükümleri yanında 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun “Ġl Genel Meclisinin Görev ve Yetkileri” baĢlıklı 10. Maddesi (g) fıkrasında “Ģartlı bağıĢları kabul etmek” sayılmaktadır. Aslında merkezi idare tarafından yardım mahiyetinde gönderilen paraların Ģartlı bağıĢ ve yardımlar kapsamına alınması teknik zorunluluktan kaynaklanmaktadır.Elbette özel yada tüzel kiĢilerden gelen yardımlar bakımından kamu otoritesinin seçici davranarak bir onay sürecine tabi tutulması gereklidir. Ancak merkezi idareden gönderilen böyle yardımlar için bu onay süreci sadece bir prosedürün yerine getirilmesidir. Belirtilen mevzuat hükümleri bir çeliĢkiyi değil bir uygulamanın farklı yönleriyle ve birbirini tamamlayan yetkili mercilerini göstermektedir. Bulgu konusu olan, ĠçiĢleri Bakanlığınca Ġl Özel Ġdaresinin ihtiyaçlarında kullanılmak üzere gönderilen paraların muhasebeleĢtirilmesi “Ģartlı bağıĢ ve yardımlar” gelir kaleminde gerçekleĢtirilecek olması gelirlerin ekonomik sınıflandırılmasında bu kodla (04 alınan bağıĢ ve yardımlar ) adlandırılmasından kaynaklanmakla birlikte Ġl Özel Ġdaresi için ek bir ödenektir. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Ek Ödenek” baĢlıklı 37. Maddesinde de ek ödeneğin Meclis kararıyla verileceği belirtilmektedir.Sonuç olarak, bu Ģekilde gönderilen paralar 5018/40.3, Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 17/3, ve Bütçe Kararnamesinin 10. Maddeleri hükümleri çerçevesinde üst yönetici onayı ile gelir bütçesinin bağıĢ ve yardımlar bölümüne gelir kaydedilirken Mahalli Ġdareler Bütçe ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 Muhasebe Yönetmeliği 37. Maddesi hükmü çerçevesinde Ġl Genel Meclisince kararlaĢtırılan tertiplere “ek ödenek” kaydedilecektir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri değerlendirmesi yanında, konuya “bütçe hakkı” yönüyle yaklaĢılması da berraklaĢmayı sağlamaktadır. Bilindiği üzere parlamenter demokrasinin temelini oluĢturan bütçe hakkı, yani gelirlerin toplanması ve giderlerin yapılmasına iliĢkin belirleyici iradekamu kaynağının asıl sahibi olan vatandaĢ temsilcileridir. Ġl Özel Ġdareleri bağlamında ise bu hak Ġl Genel Meclislerindedir ve 5302 sayılı Kanunun 10/b maddesi gereğince “Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek” olarak Ġl Genel Meclisinin en temel görevleri arasında sayılmaktadır. Bu yetki/görev, hesapverme sorumluluğu mekanizmasının Ġl Özel Ġdarelerindeki iĢleyiĢini somutlaĢtırmaktadır. Kamu kaynağının asıl sahibi olan vatandaĢın temsilcileri (Ġl Genel Meclisi) bütçeyi yapmakta ve uygulanması için bürokratlara yetki devretmektedir. Yıl tamamlandığında ise Ġl Genel Meclisinin yürütme organını temsil eden üst yönetim, bütçe uygulamasını Ġl Genel Meclisinin belirlediği sınırlar ve koĢullar çerçevesinde yaptığını göstermek için kesin hesabı kendisine yetki devreden Meclisininonayına sunmakta, yani mali hesapverme sorumluluğunun gereğini yerine getirmektedir. Konuya yerel demokrasinin ve hesapverme sorumluluğunun iĢleyiĢini sergileyen bu bağlamda yaklaĢıldığında yıl baĢı ödeneklerinden nitelik itibarıyla farkı olmayan ek ödeneğin kullanımına iliĢkin tercih ve karar hakkının/bütçe hakkının Ġl Genel Meclisinde olduğu açıktır. Bütçe hakkı devredilemez. Devredilen bütçe hakkı değil uygulamasıdır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri de bu ilkeler ve iĢleyiĢ paralelindedir ve bütçe hakkı ile bütçe uygulamasını gösteren, birbirini tamamlayan hükümleri içermektedirler. Dolayısıyla, Mahalli Ġdareler Genel Müdürlüğü bütçesinden yardım olarak gönderilen 11.000.000,00 TL nin ek ödenek kaydedilmesi ve ek bütçe yapılması için Ġl Genel Meclisi onayına sunulması gerektiği düĢünülmektedir. Bununla birlikte ödeneğin 2.960.000,00 TL lik kısmının 333- Emanetler Hesabında tutulduğu ve bu tutara iliĢkin gelir ve ödenek kaydının da yapılmadığı görülmüĢtür. Bu durumda 2015 yılı mali tablolarında 333 Emanetler Hesabının, 600- Gelir Hesabının olması gereken tutarı yansıtmadığı anlaĢılmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 BULGU 2: 600-Gelirler Hesabına Kaydedilmesi Gereken Bazı Gelirlerin 333-Emanetler Hesaplarında Tutulması Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 332‟nci maddesinde 600 Gelir Hesabının iĢleyiĢi gösterilmiĢtir. Söz konusu madde hükmünde aynen; “a) Alacak 1 - Tahakkuk bölümünden verilen tahakkuk bordrolarının toplamından gelir yazılması gereken tutarlar bu hesaba alacak, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir. 2 - Tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarlardan bu hesaba kaydı gereken gelir tutarları bir taraftan bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, kaydedilir. 3 - Tahsilinde bütçeye gelir kaydedilecek olan kişilerden alacak tahakkukları bu hesaba alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir...” Denilmektedir. Yönetmelik hükmünde de görüldüğü üzere tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların bir taraftan 600 Gelir Hesabına alacak kaydedilmesi diğer taraftandan 800- Bütçe gelirleri Hesabına da kaydedilmesi gerekmektedir. Bu durumda gelir hesaplarına alınması gerektiği halde alınmayarak 333- Emanetler Hesabında bekletilen ve listesi aĢağıdaki tabloda gösterilen gelirlerden dolayı 600 Gelirler Hesabının ve 800 Bütçe gelirleri Hesabının 2015 Mali Tablolarında 247.211,92 TL eksik görüldüğü anlaĢılmaktadır. Gelire Kaydedilmesi Gerektiği Halde Emanette Yer Alan Tutarlar Hazine Arazi satıĢından elde edilen Ġl özel Ġdaresi Payları 78.454,92 Toprak Analizi Bedelleri 9.460 Sehven Fazla Ödenen ve geri alınan Elektrik Bedeli 10.303 2002 Hyndai santafer araç satıĢ bedeli 21.000 Doğum Ġzni Dolayısıyla ĠĢçilerden ĠĢ Göremezlik 113.580

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 bedeli için SGK dan alınan tutarlar KiĢilere kiraya verilen araçlardan alınan vidanjör Akaryakıt bedeli 14.414 Kamu idaresi cevabında; "Ġl Özel Ġdaremizce; idari, mali ve hukuki bir uyuĢmazlık, geri isteme (iade talebi) herhangi bir sebepten dolayı yanlıĢ veya fazla yatırma v.b. muhtemel durumlarla karĢılaĢılması olası riski göz önünde bulundurularak emanet hesaplara alınmıĢtır. Yani; daha önce yaĢanan sorun ve sıkıntılardan kaynaklanan zorunluluk nedeniyle uygulama bu Ģekilde yapılmıĢtır. Bundan sonra da herhangi bir sorunla karĢılaĢma olasılığına karĢın tedbir amaçlı bu sistem geliĢtirilmiĢ ve uygulama bu Ģekilde yapılmıĢtır. Örneğin; maden ocaklarından alınan devlet hakkından Ġl Özel Ġdaresi payı ile ilgili olarak hesaplarımıza aktarılan payın, Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğünün yazıları ile yasal faizi ile birlikte ruhsat sahibine iade edilmesi istenmiĢtir. Madenlerden devlet hakkı Ġl Özel Ġdaresinin geliri olmasına rağmen, hesaplarına yatırılan bu tutar hem de faizi ile birlikte talep edilmektedir. (Ek:9)
Emanet Hesaplarda kayıtlı bulunan tutarın herhangi bir nedenden dolayı iade edilmesi ve ya baĢka bir hesaba kayıt yapılması uygulamada bir yandan daha hızlı bir çözüm olurken, bir yandan da sorunları ve sıkıntıları kısa sürede çözme imkanı sağlayacaktır. Ġdaremizce, riskli olacağı tahmin edilen bu tutarlar Gelir Hesabına alındığı takdirde ise; bütün bu tür talep, sıkıntı ve sorunları çözmek kısaca ihtiyaca cevap vermek daha uzun zaman alacak, çok daha zor olacak belki de mümkün olmayabilecektir. Ancak; yılı içerisinde 333-Emanetler Hesabına kaydedilen gelir nitelikli bazı gelirlere ait kayıtlar mali yılın sona ermesine müteakip takip eden yıl içerisinde (2016 yılında) emanet hesaptan çıkartılarak 600-Gelirler Hesabına kaydedilme ve böylece gelir hesabına alınması ile ilgili kayıtlar yapılmıĢtır. Söz konusu kayıtlar mali tablolarda yer almıĢtır." denilmektedir. Sonuç olarak Kurum cevabında sonradan ortaya çıkabilecek risklere karĢı tedbir olması amacıyla gelirlerin emanette tutulduğu ifade edilmiĢ ve münferit bir örnek olarakta maden gelirlerinde karĢılaĢılan bir durum örnek olarak verilmiĢtir. Ancak bulgumuzda maden gelirlerinden elde edilen gelirler konu edilmemiĢtir. Bulgu konusu yapılan gelirler bulgumuzun sonunda liste halinde belirtilmiĢ olup tereddüt oluĢturacak gelirler değildir. Kaldı ki bunlar il özel idaresine ait gelirler olup emanet olarak bekletilmesinin mevzuata uygun olmadığı düĢünülmektedir. Kurum cevabında bu gelirlerin emanette bekletilip izleyen yıl gelir

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 kaydına alındığı ifade edilmiĢtir. Ancak Söz konusu gelirler 2015 yılında elde edilen gelirler olduğundan dönemsellik gereği 2015 yılında gelire alınması gerekmektedir. Bu itibarla kurum cevabında 2016 yılı içerisinde gelir hesaplarına alınmıĢ olduğu belirtilmekle birlikte söz konusu hususun 2015 yılı mali tablolarında 333- Emanetler Hesabını ve 600 Gelirler Hesabını, etkilediği düĢünülmektedir. BULGU 3: Bartın ġehirler Arası Terminalinin ĠĢletilmesinde Belediye ile yapılan Protokolden Kaynaklanan Belirsizliklerin Yönetim Denetim ve Gelir Kaybına Yol Açması Mülkiyeti Bartın Ġl Özel Ġdaresi‟ne ait Bartın ġehirlerarası Otobüs Terminali, 12.10.2004 tarihinde Bartın Ġl Özel Ġdaresi ve Bartın Belediyesi arasında imzalanan protokol gereği her iki idare tarafından ortaklaĢa iĢletilmektedir. Söz konusu protokolde Bartın Ġl Özel Ġdaresi “Ġdare”, Bartın Belediyesi “ Hizmet Sunucusu olarak anılmaktadır. Protokol idare ve hizmet sunucusunun görevlerini maddeler halinde sıralamıĢtır. Ġlgili protokolün 5. Maddesi ile “Ġdarenin Görevleri” sıralanmıĢtır: a) Kapalı alandaki acenta, iĢyeri ve boĢ alanları kiraya verip, kira tahsilatlarının tahsili ve takibini yapmak b) Kapalı alan dıĢındaki Terminal alanı olarak tahsil edilen alan içinde oluĢabilecek Ticari Amaçlı ĠĢyerlerini kiraya verip tahsil ve takibini yapmak c) Terminal GiriĢ-ÇıkıĢ Ücretinin % 40nın tahsil, kontrol ve takibini yapmak d) Ġdarenin üzerinde bulunan elektrik-su vb. abonelikleri hizmet sunucusuna devretmek “Hizmet Sunucusu Belediyenin Görevleri baĢlıklı 6. Maddesine göre belediyenin görevleri: a) Tesisin ilgili kanun ve yönetmeliklere hizmet vermesi için her türlü emniyeti ve idari tedbiri almak b) Tesisin hizmeti ile ilgili güvenlik, temizlik, zabıta, teknik, idari ve gerekli her türlü personel istihdamını sağlamak c) Terminal giriĢ çıkıĢ ücretinin %60ını almak d) Tesisin cari giderleri olan ısınma, havalandırma, aydınlatma, su vb. giderlerini kiracılardan tahsil ederek ilgili yerlere ödemek e) Elektrik, su vb. abonelikleri kendi üzerine devir almak f) ĠĢletme ile ilgili izin, ruhsat vb. ileri yapmak olarak sıralanmıĢtır. Söz konusu protokol ile Bartın Ġl Özel Ġdaresi ile Bartın Belediyesi‟nin terminalin iĢletilmesine iliĢkin görevleri genel hatları ile sayılmıĢtır. Fakat her iki idarenin temsilcileri ve Bartın ġehirlerarası Otobüs Terminali „nde faaliyet gösteren otobüs Ģirketleri ile yapılan

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 görüĢmelerde, protokol hükümlerinin yeterince ayrıntılı düzenlenmemiĢ olmasının yarattığı zafiyet nedeniyle terminalin iĢletilmesinde sorunlarla karĢılaĢıldığı gözlemlenmiĢtir. Örneğin söz konusu protokolde, ait Bartın ġehirlerarası Otobüs Terminali‟ndeki tadilatları kimin yapacağının açıkça ifade edilmemiĢ olması nedeniyle, terminalin çatısı su akıtmasına rağmen her iki idare de tamiratını yaptırmamaktadır. Aynı sorun ile, Terminalde Ġl Özel Ġdaresinin mülkiyetinde olan dükkanların ilgili idarece kiraya verilerek sözleĢme süresinin bitiminde kiracılar tarafından kendilerine teslim edilen haline uygun olmayan Ģekilde boĢatılması ve buna iliĢkin takibin yapılmaması durumunda yapılacak tadilatlarda da karĢılaĢılmaktadır. Ayrıca, Bartın ġehirlerarası Otobüs Terminali‟nden çıkıĢ yapan araçlardan Karayolu Yolcu TaĢımacılığında Kullanılan Terminallere ĠliĢkin Tavan Ücret Tarifeleri Hakkında Tebliğ esas alınarak çıkarılan Belediye Meclisi Kararı ile ücret tahsil edilmektedir. Söz konusu Belediye Meclisi Kararı ile araçların koltuk sayılarını esas alınarak araçlardan tahsil edilen ücret tutarı belirlenmiĢtir. Protokol hükümlerine göre tahsilatların her iki idarece yapılacak olmasına rağmen, tahsilat giĢesinde sadece Bartın Belediyesi‟nin görevlileri bulunmakta ve tahsil edilen toplam ücret bedellerini gösteren Z raporları Bartın Ġl Özel Ġdaresine sunulmaktadır. Söz konusu Z Raporunda günlük tahsil edilen toplam ücret bedellinin yanı sıra, ücretlendirilen araçların mensup olduğu firma, araç bazında tahsil edilen ücret bilgisi bulunmaktadır. Tarafımızdan resmi yazı ile Bartın ġehirlerarası Otobüs Terminalinde faaliyet gösteren otobüs firmalarından 2015 yılının her günü için, ilgili gün içerisindeki tüm seferlerin saati, sefer yeri, seferin yapıldığı otobüsün markası ve otobüs koltuk sayısı bilgisi temin edilmiĢtir. Firmaların beyanlarında yer alan araç koltuk sayısı ve sefer sayıları ve bunlar esas alınarak Bartın Belediyesi Tarafından tahsil edilmesi gereken ücretler, Bartın Belediyesi tarafından Bartın Ġl Özel Ġdaresine sunulan Z Raporlarında beyan edilen araç koltuk sayısı ve sefer sayıları ve bunlar esas alınarak tahsil edilen ücret beyanı ile kıyaslanmıĢtır. Sonuç olarak, Bartın Belediyesi tarafından Bartın Ġl Özel Ġdaresine sunulan Z Raporlarında yer alan sefer sayıları ve araç koltuk sayısı bilgileri ile firmaların beyanlarında ifade edilen sefer sayıları ve araç koltuk sayısı bilgilerinin birbiri ile uyuĢmadığı ve Bartın Ġl Özel Ġdaresine sunulan Z Raporlarında tahsil edildiği beyan edilen toplam ücretlerin, firmaların beyanları esas alınarak hesaplanan tahsil edilmesi gereken ücretlerin altında olduğu tespit edilmiĢtir. Bu durumun Bartın ġehirlerarası Otobüs Terminali‟nden çıkıĢ yapan araçlardan ücret tahsil edilmesinde bir zafiyet yaĢandığını ortaya koyduğu düĢünülmektedir. Bartın Ġl Özel Ġdaresi‟ndeki yetkililerle yapılan görüĢmelerde söz konusu sorunun Bartın

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 ġehirlerarası Otobüs Terminali‟ndeki ücret tahsilatının görevlilerce yapılmasından kaynaklandığının düĢünüldüğü, kartlı geçiĢ sistemine geçilmek istendiği halde protokol hükümlerinin net olmaması nedeniyle, bu kararı uygulamakta güçlük çekildiği ifade edilmiĢtir. Ancak ek protokolle sorunlu hükümlerin düzeltilmesi yoluna gidilmediği görülmüĢtür Sonuç olarak 12.10.2004 tarihinde Bartın Ġl Özel Ġdaresi ve Bartın Belediyesi arasında imzalanan Protokol hükümlerinin yeterince ayrıntılı düzenlenmemiĢ olması nedeniyle terminalin iĢletilmesinde sorunlarla karĢılaĢıldığı, bu durumun hem Terminaldeki kiracıları hem de terminali kullanan vatandaĢları etkileyebilecek nitelikte olduğu gözlemlenmiĢtir. Ayrıca söz konusu durum önemli konularda karar almayı zorlaĢtırarak gelir kaybına neden olmaktadır. Kamu idaresi cevabında; SözleĢmenin Ortak Esaslar baĢlıklı 7 inci maddesinin (c) fıkrasında “Hizmet Sunucusu; işletme süresince doğal afet ve tehlikelere karşı her türlü tedbiri almak, gerekli bakım ve onarımları yapmakla sorumludur.” hükmü yer aldığını ve Ġl Özel Ġdaresinin Bartın ġehirlerarası Otobüs Terminali‟nin tadilatına iliĢkin sorumluluğunun olmadığını, bu sorumluluğunun hizmet sunucusu sıfatıyla Bartın Belediyesinin olduğunu belirtmiĢtir. Terminalde otobüs Ģirketlerinden giriĢ çıkıĢ ücretlerinin eksik tahsilatına dair sorunların giderilebilmesi için elektronik bir giriĢ-çıkıĢ sisteminin çalıĢmalarına baĢlandığını ve terminalinde bulunan otobüs firmalarına, günlük olarak giriĢ-çıkıĢları ile ilgili sefer sayılarını gösteren Otobüs Hareket Raporlarının talep edildiğini ifade etmiĢtir. Ayrıca, Ġl Özel Ġdaresinin ġehirlerarası Otobüs Terminalinde bulunan ve kiraya verilen dükkanlarının, kira sözleĢmesinin bitiminde, kendilerine teslim edildiği haline uygun olarak boĢaltılması ile ilgili takip yapıldığını ifade etmiĢtir. Son olarak, ġehirlerarası Otobüs Terminalinin yapılması ve iĢletilmesinin doğrudan belediyenin asli görevi olduğu ve söz konusu tesisle ilgili yeni bir protokol yapılarak Ġl Özel Ġdaresini yükümlülük altına sokmak da mümkün olmayacağı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında Bartın ġehirlerarası Otobüs Terminali‟nde faaliyet gösteren otobüs Ģirketlerinden giriĢ çıkıĢ ücretlerinin eksik tahsilatına dair sorunların giderilebilmesi için elektronik bir giriĢ-çıkıĢ sisteminin çalıĢmalarına baĢlandığını ve terminalinde bulunan otobüs firmalarına, günlük olarak giriĢ-çıkıĢları ile ilgili sefer sayılarını gösteren Otobüs Hareket Raporlarının talep edildiğini ifade etmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte; her ne kadar kurum cevabında Ġl Özel Ġdaresinin Bartın

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 ġehirlerarası Otobüs Terminalinde bulunan ve kiraya verilen dükkanlarının, kira sözleĢmesinin bitiminde, kendilerine teslim edildiği haline uygun olarak boĢaltılması ile ilgili olarak takip yapıldığı ifade edilse de, tarafımızca Bartın ġehirlerarası Otobüs Terminalinde yapılan gözlemlerde, dükkanların tadilatlarının yapılmamıĢ olduğu gözlemlenmiĢtir. Bu konuda gerekli takiplerin yapılmasının gerek idarenin gelir kaybına uğramaması, gerek Bartın ġehirlerarası Otobüs Terminalinde oluĢabilecek çevresel kirliliğin önlenmesi açısından gerekli olduğu düĢünülmektedir. Ayrıca her ne kadar kurum cevabında Otobüs Terminalinin yapılması ve iĢletilmesinin doğrudan belediyenin asli görevi olduğunu ifade edilse de, söz konusu protokol hükümleri gereği Bartın ġehirlerarası Otobüs Terminali Bartın Ġl Özel Ġdaresi ve Bartın Belediyesi tarafından iĢletilmektedir. Terminalin iĢletilmesinde görev tanımlarına iliĢkin sorunlar yaĢandığı her iki idarenin görevlileri ile yapılan görüĢmeler ve terminalde yapılan gözlemler ile tespit edilmiĢtir. Bartın Ġl Özel Ġdaresi‟nin ve Bartın Belediyesi ile iĢbirliğinin geliĢtirilmesi ve görev tanımları üzerinde görüĢ birliğine varılması için adımlar atmasının hem gelir kayıplarının önlenmesi hem de vatandaĢlara ve terminalde bulunan kiracılara daha iyi hizmet verilebilmesi için gerekli olduğu düĢünülmektedir. BULGU 4: Bartın Ġl Özel Ġdaresine Ait Akaryakıt Ambarlarının Kayıtlarda Gözüken Miktar Ġle KarĢılaĢtırmasının Yapılmasını Sağlayacak ġekilde Ölçülebilir Olmaması Bartın Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı hesaplarının denetiminde yılı içerisinde yapılan akaryakıt alımları miktar olarak bilinmektedir. Kayıtlar üzerinden geçen yıldan devreden akaryakıt miktarı da bilinmektedir. Bu durumda geçen yıldan devreden tutar ile yılı içerisinde alınan akaryakıt miktarından yılı içerisinde kullanılan miktar çıkarıldığında ambarlarda bulunan akaryakıt miktarı kayıtlar üzerinden tespit edilmiĢ olmaktadır. Ancak yerinde yapılan denetimde akaryakıt depolarında bulunan akaryakıtı ölçebilecek bir sistemin oluĢturulmadığı görülmüĢtür. Bu durumda fiili durumla kayıtlar üzerinde gözüken akaryakıt sisteminin karĢılaĢtırılması mümkün olmamaktadır. Akaryakıt depoları eski tarihli ve ölçülebilir olmasa bile akaryakıt ölçüm çubukları geliĢtirerek ölçülebilir bir sistem oluĢturulması mümkündür. Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabının niteliğini tanımlayan 104‟üncü maddesinde; “Bu hesap, Kurum faaliyetlerinde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen tüketim malzemelerinin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 Yine aynı yönetmeliğin Hesabın iĢleyiĢini gösteren 105‟inci maddesine göre de satın alınan ilk madde ve malzeme bedellerinin bu hesaba borç kullanılanların veya devredilenlerinde alacak kaydedileceği ifade edilmektedir. Dolayısıyla akaryakıt alımlarının 150 Ġlk Madde ve Malzeme Hesabında kaydedilmesi gerekmektedir. Akaryakıt giriĢ ve çıkıĢlarında veya ölçümlerinde yapılacak bir hatanın da doğrudan bu hesabı etkileyeceği açıktır. Bu durumda ölçülebilir bir sistemin oluĢturulmaması yeni alımlara iliĢkin sağlıklı planlamaların yapılmasını engelleyebileceği gibi, yıl sonu sayımlarının yapılarak gelecek yıla devreden akaryakıt miktarının tespitinde yanlıĢlıklara yol açma riski bulunmakta ve gerekli denetimlerin yapılmasına da engel teĢkil etmektedir. Bu durum, mali tablolarda 150 Ġlk Madde ve Malzemeler Hesabının doğruluğunu etkileyecek risk oluĢturmaktadır. Kamu idaresi cevabında; “Ġl Özel Ġdaremiz akaryakıt ambarlarının, kayıtlarda gözüken miktar ile karĢılaĢtırmasında herhangi bir kaçak, kayıp v.b. sorun bulunmamaktadır.
Akaryakıt alındığında kayıtlara; fatura, taĢınır iĢlen fiĢi, muayene kabul ve yükneciden alınan ölçüm fiĢleri ile idaremiz kantarından alınan ölçüm fiĢleri ile akaryakıt giriĢ iĢlemi yapılmakta, araç ve iĢ makinelerine verilen ve düzenlenen akaryakıt çıkıĢ fiĢleri ve taĢınır iĢlem fiĢi ile de çıkıĢ yapılmaktadır.
Alınan akaryakıt ambarlarda ise; elektronik kantarla ölçüm yapılarak giriĢ yapılmakta, akaryakıt tankına alınan akaryakıtın da pompa üzerindeki litre ölçüm cihazı ile araçlara çıkıĢı yapılmakta ve yapılan her çıkıĢ için akaryakıt tüketim fiĢi düzenlenmektedir. Kısaca; akaryakıt ambarına yapılan giriĢ, ambardan yapılan çıkıĢ ve ambarlardaki mevcut miktar ile kayıtlardaki giriĢ, çıkıĢ ve mevcut miktar aynı olup, kesinlikle kayıp veya kaçak bulunmamaktadır. 2016 yılında akaryakıt tesisinin modernizasyonu için gerekli ödenek ayrılmıĢtır. Bu kapsamda; Ġl Özel Ġdaresi Yol Ve UlaĢım Hizmetler Müdürlüğü Makine Ġkmal Birimince Akaryakıt Ġstasyonu Tank Takip Sistemi kurulması çalıĢmaları devam etmekte olup, söz konusu iĢ yaklaĢık 3 (üç) ay içerisinde tamamlanarak, hizmete girecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Mevcut duruma iliĢkin olarak kurum cevabında akaryakıt ambarlarının, kayıtlarda gözüken miktar ile karĢılaĢtırmasında herhangi bir kaçak, kayıp sorunu bulunmadığı belirtilmiĢtir. Fakat tarafımızca yerinde yapılan gözlemlerde akaryakıt depolarında bulunan akaryakıt miktarının tespit edilebilmesi için bir sistemin oluĢturulmadığı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 ve depolarda bulunan akaryakıt miktarlarının tespitinde evrak kayıtlarına güvenildiği, bu nedenle fiili durum ve evrak kayıtlarındaki akaryakıt miktarının karĢılaĢtırılmasının mümkün olmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında akaryakıt tesisinin modernizasyonu için gerekli ödenek ayrıldığını ve Ġl Özel Ġdaresi Yol Ve UlaĢım Hizmetler Müdürlüğü Makine Ġkmal Birimince Akaryakıt Ġstasyonu Tank Takip Sistemi kurulması çalıĢmalarının 3 (üç) ay içerisinde tamamlanacağını ifade edilmiĢtir. Akaryakıt tesisinin modernizasyonunun depolarda bulunan akaryakıt miktarının sağlıklı bir Ģekilde tespit ve takip edilmesini sağlayacağından bu konuda kurum ile görüĢ birliğine varılmıĢ olup konu sonraki denetimlerde takip edilecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları BARTIN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 Yılı BĠLANÇOSU AKTĠF Cari Yıl 2015 PASĠF Cari Yıl 2015 YTL YTL 1 DÖNEN VARLIKLAR 62.162.566,41 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 36.060.630,54 10 HAZIR DEĞERLER 61.597.404,67 30 KISA VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR 0,00 102 BANKA HESABI 61.597.404,67 300 BANKA KREDĠLERĠ HESABI 0,00 103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI (-) 0,00 32 FAALĠYET BORÇLARI 1.308.681,11 12 FAALĠYET ALACAKLARI 83.252,17 320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 1.308.681,11 120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 33.247.608,26 121 GELĠRLERDENTAKĠPLĠALACAKLAR HESABI 83.252,17 330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 384.049,69 127 DĠĞER FAALĠYET ALACAKLARI HESABI 0,00 333 EMANETLER HESABI 32.863.558,57 13 KURUM ALACAKLARI 96.600,00 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 1.504.341,17 132 KURUMCA VERĠLEN BORÇLARDAN ALACAKLAR HESABI 30.000,00 360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI 620.049,89 137 TAKĠPTEKĠ KURUM ALACAKLARI HESABI 66.600,00 361 ÖDENECEKSOSYALGÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 805.856,33 14 DĠĞER ALACAKLAR 38.090,87 362 FONLAR VEYA DĠĞER KAMU ĠDARELERĠ ADINA YAPILAN TAHSĠLAT HESABI 78.434,95 140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 38.090,87 5 ÖZ KAYNAKLAR 55.270.927,41 15 STOKLAR 208.216,70 50 NET DEĞER 4.661.084,26 150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 208.216,70 500 NET DEĞER HESABI 4.661.084,26 16ÖN ÖDEMELER 139.002,00 51 DEĞER HAREKETLERĠ 0,00 160 Ġġ AVANS VE KREDĠLERĠ HESABI 0,00 511 MUHASEBE BĠRĠMLERĠ ARASI ĠġLEMLER HESABI 0,00 161 PERSONEL AVANSLARI HESABI 0,00 519 DEĞER HAREKETLERĠ SONUÇ HESABI 0,00 162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER HESABI 139.002,00 57 GEÇMĠġ YILLAROLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI 61.414.448,09 2 DURAN VARLIKLAR 29.168.991,54 570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI HESABI 61.414.448,09 24 MALĠ DURAN VARLIKLAR 1.408.830,13 58 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI -15.895.147,58 240 MALĠ KURULUġLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 1.395.242,55 580 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI HESABI (-) -15.895.147,58 241 MAL VE HĠZMET ÜRETEN KURULUġLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 13.587,58 59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI 5.090.542,64 25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 26.624.675,78 590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUCU HESABI 7.840.814,74 250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 0,00 591 DÖNEM OLUMSUZ FAALĠYET SONUCU HESABI ( - ) -2.750.272,10 251 YERALTI VEYERÜSTÜ DÜZENLERĠ HESABI 0,00 PASĠF TOPLAMI 91.331.557,95 252 BĠNALAR HESABI 0,00
253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 3.096.245,51
254 TAġITLAR HESABI 5.925.972,88
255 DEMĠRBAġLAR HESABI 2.054.391,55
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 15.548.065,84
26 MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 851.141,42
260 HAKLAR HESABI 851.141,42
29 DĠĞER DURAN VARLIKLAR 284.344,21
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDĠ DURAN VARLIKLAR HESABI 308.387,09
299 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) -24.042,88
AKTĠF TOPLAMI 91.331.557,95

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 BARTIN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap Kodu Yardımcı Hesap GĠDERĠN TÜRÜ 2013 2014 2015
Kod.1 TL TL TL 630 01 Personel Giderleri 15.004.585,07 16.766.532,15 16.620.017,47 630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 2.318.580,5 2.291.280,26 2.531.166,38 630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 15.468.649,72 13.851.703,07 7.591.788,73 630 04 5.796,5
630 05 Cari Transferler 467.123,04 1.090.497,69 644.818,81 630 07 Sermaye Transferleri 4.311.555,22 28.562.275,2 36.363.204,42 630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 6.867,33 836.138,62 537946,88 630 12 0 49.217,56 0 630 14 Amortisman Giderleri 6.663.279,3 7.069.442,66
7392860,34 630 30 4130 0 0 GĠDERLER TOPLAMI (A) 44.250.566,68 70.517.087,21 71681803,03 Hesap Kodu Yardımcı Hesap Kod.1 GELĠRĠN TÜRÜ 2014 2015 TL 600 01 Vergi Gelirleri 5.940 9.975 10.047,00 600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.056.518,69 1.297.918,77 1.337.161,67 600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 46.758.524,03 57.194.505,83 46.805.537,86 600 05 Diğer Gelirler 20.984.785,99 22.852.532,6 28.619.599,14 GELĠRLER TOPLAMI (B) 68.805.768,71 81.354.932,20 76.772.345,67 FAALĠYET SONUCU [A-B)] (+ / -) 24.555.202,03 10.837.844,99 5.090.542,64

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

BARTIN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 33
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 34
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 34
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 34
5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 36
6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 37

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 33

1. ÖZET Bu rapor, Bartın Ġl Özel Ġdaresinin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Bartın Ġl Özel Ġdaresinin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla Kurumca oluĢturulan aĢağıdaki sistem ve dokümanlar denetlenmiĢtir:  2010–2014 dönemine ait Stratejik Plan,  2014 yılı Performans Programı,  2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümünde kullanılan veri kayıt sistemleri. Bartın Ġl Özel Ġdaresinde stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporundan oluĢan doküman seti mevzuat ve rehberlerde öngörülen sürelerde üretilmiĢtir. Kurumun olanakları, bu alanda sorumluluk verilen kurum personelinin birikim ve deneyimleri göz önüne alındığında önemli bir baĢarıdan söz etmek gerekmektedir. Ancak, değerlendirme ve denetim bulguları bölümünde açıklanacağı üzere performans ölçümünü gerçekleĢtirecek unsurların sisteme dahil edilememesi (ölçülebilir hedefler ve/veya hedeflerle eşleştirilmiş performans göstergeleri) faaliyet raporlarını da ölçme/değerlendirme karakterinden yoksun bırakmıĢtır. Performans ölçümü döngüsünün sağlıklı ve iĢlevsel biçimde iĢleyiĢi için sistemin salt planlama ayağına değil ölçümünün gerçekleĢtirilmesini sağlayacak unsurlarına da odaklanılması ve performans bilgisinin içeriğinin geliĢtirilmesi gerekmektedir. Bu ölçümlemenin yapılabilmesi için Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporlarının birbiriyle uyumlu olarak hazırlanması büyük önem arzetmekte olup Performans Programında belirlenen hedeflerin gerçekleĢip gerçekleĢmediğinin Faaliyet Raporunda da takip edilebilmesi gerekmektedir. Diğer yandan Performans bilgisinin toplanmasına ve değerlendirilmesine yönelik süreç ve sorumluları tanımlayan bir sistem oluĢturulması da sağlıklı sonuçlar elde etme açısından önemli bir aĢama olacaktır. Performans ölçümü ülkemiz kamu yönetimi için yeni bir yönetim aracıdır. Bu araçtan yarar elde edilebilmesinin temel Ģartı ise baĢta üst yönetim olmak üzere tüm personelin

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 34 sistemin amacını ve tüm unsurlarını anlaması, tanıması, yararına inanması ve samimiyetle uygulamaya koymasıdır. Aksi halde beklenen sonuçlar elde edilemeyeceği gibi bu çerçevede yapılan iĢler ve hazırlanan raporlar idareler için sadece bir maliyet unsuru olacaktır. Gerek üst yönetimi, gerekse sistem uygulayıcılarıyla Bartın Ġl Özel Ġdaresinin konuya iliĢkin samimi, pozitif yaklaĢımları önemli bir artıdır. Bu yönüyle, geliĢmeye açık bu potansiyelin daha fazla mesafe katetmesi beklenmektedir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay‟a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 35 hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Bartın Ġl Özel Ġdaresinin yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 36 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Bartın Ġl Özel Ġdaresi‟nin yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Bartın Ġl Özel Ġdaresi denetimimize esas teĢkil eden performans ölçüm sürecine iliĢkin dökümanları yasal süreler içinde hazırlamıĢtır. Sürecin daha sağlıklı iĢleyiĢine katkı vermek amacıyla, kritik önemdeki bazı değerlendirmelerimiz aĢağıda yer verilmiĢtir.  Kurumların kendi misyon tanımları dıĢında stratejik amaç oluĢturmaları planlama realitesiyle örtüĢmemektedir. Ġl Özel Ġdareleri kuruluĢ ve iĢleyiĢleri itibarıyla bizzat kendilerince yürütülen faaliyetler dıĢında ödenek aktarımı yoluyla bazı merkezi kuruluĢların (Sağlık, Milli Eğitim Bakanlıkları, Kültür vb.) ihalelerini gerçekleĢtirmekte, faaliyetlerine destek olmaktadır. Ancak bu Bakanlıkların kendi asli faaliyetleri için belirledikleri stratejiler vardır ve bunları gerçekleĢtirmekten her anlamda bu ilgili kuruluĢlar sorumludur. Bütçe-strateji-faaliyet sarmalı aynı kurumsal bütünlük çerçevesi içinde gerçekleĢtirmelidir. Ġl Özel Ġdaresinin insiyatifinde olmayan, kaynak, yetki ve sorumluluk sahibi olmadığı bir alan için stratejik amaç ve hedef belirlemesi oldukça zorlama bir uygulama olarak görünmektedir. Okuma –yazma oranına iliĢkin hedef ve stratejileri belirlemek, bu standarda kaç yılda hangi faaliyetlerle ulaĢılacağını planlamak, hedef gerçekleĢmelerine iliĢkin performans bilgisini toplamak ve değerlendirmek, yıl içinde elde edilen performans bilgisi ıĢığında gereken önlemleri almak tamamen ilgili Bakanlığın sorumluluğundadır. Ġl Özel Ġdaresi, ne uzmanlık, ne görev alanı, nede yetki yönüyle bu belirlemeleri yapma konumunda değildir. Bakanlıkların transfer ettiği ödenekleri kullanma, ihaleleri yapma, yapım sürecinin kontrollüğü eğitim alanına iliĢkin standart ve hedefler belirlemeyi gerektirmemektedir. Eğitim, sağlık, emniyet, kültür politika, amaç, hedef ve stratejilerini belirlemek Ġl Özel Ġdarelerin konusu olmadığı gibi bu çerçevede elde edilen baĢarı ve baĢarısızlıkların sorumlusu da değillerdir. KuruluĢlar için strateji çerçevesi misyon tanımlamaları olarak görülmelidir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 37 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: 2014-2018 yılı Stratejik Planı’nda Yer Alan Bazı Faaliyetlerin Hedeflerle Ġlgili Olmaması Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzuna göre Stratejik Planda yer alan faaliyetlerin hedeflerle ve amaçlarla ilgili olması gerekmektedir. Bartın Ġl Özel Ġdaresi Stratejik Planı‟nda yer alan amaç, hedef ve faaliyetlerin bunlar arasında mantıksal bir bağ bulunması gerektiğini öngören “ilgililik kriteri” esas alınarak değerlendirilmesi sonucunda, aĢağıda belirtilen faaliyetlerin hedeflerle ilgili olmadığı sonucuna varılmıĢtır. Hedef 4.5 : Ġlimiz sahillerinde yerli ve yabancı turistlerin can ve mal güvenliğini tehlikeye atmamak amacıyla gümüĢ madalyalı cankurtaran eğitimi aldırılması sahillerde cankurtaran çalıĢtırılmasını sağlamak Faaliyet 4.5.4.: Çeken akıntıya karĢı broĢür, afiĢ bastırılarak yerli ve yabancı turistler bilinçlendirilecektir. Değerlendirme Faaliyet 4.5.4. ile yapılacağı öngörülen çeken akıntıya karĢı broĢür, afiĢ bastırılması ile Hedef 4.5.‟te ifade edilen cankurtaran çalıĢtırılması hedefi arasında mantıksal bir bağlantı bulunmamaktadır. Hedef 6.1: Tüm köy yolları, köy yolu standardına uygun biçimde yapılarak, köy ve bağlılarının ulaĢım sorunu çözülecektir. Köy yollarının yapımında yol kalitesinin artırılmasına ve yol onarımına öncelik tanınacaktır. Faaliyet 6.1.8 Her yıl 2.200 km. kar mücadelesi yapılacaktır Değerlendirme Hedef 6.1 ile ifade edilen hedef köy yollarının yapımı ile ilgili iken, faaliyet 6.1.8. kar mücadelesini konu almakta olup, ikisi arasında mantıksal bir bağ bulunmamaktadır. Hedef 11.5: BiliĢim Donanım Alt Yapısını yenilemek ve güçlendirmek

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 38 Faaliyet 11.5.5: Topalali ġantiyesi Bilgi ĠĢlem Sistem odasına klima alımı Değerlendirme Hedef 11.5 biliĢim donanım alt yapısını yenilemekten bahsederken, 11.5.5teki faaliyet Bilgi ĠĢlem Sistem odasına klima alımını konu almakta olup ikisi arasında mantıksal bir bağ bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; “2014-2018 yılı Stratejik Planında yer alan faaliyetlerin, hedeflerle ilgili olduğu düĢünülerek plan yapılmıĢtır. Ancak; bundan böyle yapılacak stratejik planda amaç, hedef ve faaliyetler belirlenirken birbiri ile iliĢkilendirilmesine özen gösterilecektir. Örneğin; “Ġlimiz sahillerinde yerli ve yabancı turistlerin can ve mal güvenliğinin tehlikeye atmamak amacıyla gümüĢ madalyalı cankurtaran eğitimi aldırılması, sahillerde cankurtaran çalıĢtırılmasını sağlamak.” olarak belirlediğimiz hedefimizde; asıl olarak kastedilen “ilimiz sahillerinde yerli ve yabancı turistlerin can ve mal güvenliğini sağlamak“ tır. Bu hedefe göre belirlediğimiz aĢağıdaki faaliyetlerimiz aĢağıda belirtilmiĢ olup, faaliyetlerin tamamı da gerçekleĢtirilmiĢtir. 4.5.1 Boğulma önlemlerine karĢı plajlarda fizibilite ve etüd yapılması.(Ek:1)
4.5.2 Sertifikalı cankurtaran eğitimi yapılması.(Ek:2)
4.5.3 Cankurtaranlar için araç ve gereç alımı.(Ek:3)
4.5.4 BroĢür, afiĢ basımı.(Ek:4)
Çeken akıntıya karĢı broĢür ve afiĢ bastırmak, sahillerimizde yerli ve yabancı turistlerimizin can ve mal güvenliğini sağlamak ve boğulmaları önlemek için uyarı ve ikaz niteliğindedir. Bu sayede, binlerce yerli ve turist bilgilendirilmiĢ ve uyarılmıĢlardır. Bu faaliyetlerin gerçekleĢtirilmesi sonucunda da; yaklaĢık 20 km.‟lik sahilimizde 418 adet vatandaĢımıza ulaĢılmıĢ, 151 adet vatandaĢımız da boğulmaktan kurtarılmıĢtır. (Ek:5) Projemiz diğer illerimize de örnek olmuĢtur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 39 Örneğin; “Köy ve bağlılarının ulaĢım sorunu çözülecektir.” olarak belirlediğimiz hedefimize ait faaliyetlerimiz aĢağıda belirtilmiĢtir. Karla Mücadele faaliyeti ise, bu faaliyetlerden sadece biridir. 6.1.1 I.Kat Asfalt yapımı
6.1.2 BSK asfalt yol yapım
6.1.3 Asfalt Bakım ve Onarım Yapılması 6.1.4 Stabilize Greyderli Reglaj
6.1.5 Stabilize Yol Yapımı
6.1.6 Malzemeli Bakım
6.1.7 Standartların geliĢtirilmesi
6.1.8 Karla Mücadele
6.1.9 Münferit ĠĢler
6.1.10 Sanat Yapıları
6.1.11 Köy yollarına Trafik ĠĢaret ve Levhalarının Konulması ve Bak. Orm.
6.1.12 Asfalt Plenti Kurulumu
6.1.13 Beton Kanal Yapımı
6.1.14 Envanter Çıkarılması
6.1.15 Köprü Yapımları 6.1.16 Tünel Etüt ve Projesi
6.1.17 Standardın Yükseltilmesi(Sıcak Asfalt Serme Yol Yapımı) Karla Mücadele faaliyetimiz kapsamında da; 2014 yılında 3.000 km.
2015 yılında 3.500 km.
olmak üzere geçen iki yılda toplam 6.500 km. karla mücadele yapılmıĢtır.
Bu faaliyetin gerçekleĢtirilmesiyle de, hedefimiz olan köy ve bağlılarının ulaĢım sorunu çözülmüĢtür. Örneğin; “BiliĢim donanım alt yapısını yenilemek ve güçlendirmek.” olarak belirlediğimiz hedefimize ait planladığımız faaliyetler aĢağıda belirtilmiĢtir.
11.5.1 BiliĢim Tüketim Malzemesi Almak
11.5.2 Basım ĠĢleri Ġçin Yazıcı ve Plotter Çizici Alımı
11.5.3 Bilgisayar Alımı
11.5.4 Kamera ve Fotoğraf Makinesi Alımı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 40 11.5.5 Sistem Odasına Klima Alımı
11.5.6 Ağ Sisteminin Yenilenmesi
11.5.7 Kamera Güvenlik Sisteminin Yenilenmesi ve Güçlendirilmesi
11.5.8 Klima ve KGK Bakım-Onarımı
“Sistem odasına klima alımı” faaliyeti hedefimizi gerçekleĢtirmek için belirlediğimiz hedeflerden birisidir. Bu faaliyetle; biliĢim alt yapısı ile ilgili olan sistem odasının soğutulması için gerekli olan klima alınmıĢ ve faaliyet gerçekleĢtirilmiĢtir. Sistem Odasına klima alınması faaliyeti, biliĢim donanım alt yapısının bir entegrasyonudur.” denilmektedir. Sonuç olarak Her ne kadar kamu idaresi cevabında verilen hizmetlerin niteliği ve gerçekleĢme durumuna dair bilgi verse de, bunların Stratejik Planı‟nda yer alan amaç, hedef ve faaliyetlerin bunlar arasında mantıksal bir bağ bulunması gerektiğini öngören “ilgililik kriteri ile ilgisi bulunmamaktadır. Amaç, hedef ve faaliyetlerin arasında mantıksal bir bağ bulunması gerektiğini öngören ilgililik kriterine riayet edilmesi, amaç, hedef ve faaliyetlerin anlaĢılabilir, net ve uygulanabilir olmasına hizmet edecektir. Bu konunun sonraki dönemlerde izlenmesi uygun olur. BULGU 2: 2014-2018 yılı Stratejik Planı'nda Yer Alan Bazı Amaç ve Hedeflerin Bartın Ġl Özel Ġdaresinin Yetki Ve Görev Alanı DıĢındaki Unsurları Ġçermesi Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunda Amaçlar; “kuruluşun hizmetlerine ilişkin politikaların uygulanması ile elde edilecek sonuçları ifade eder” Ģeklinde tanımlanmıĢtır. Yine aynı kılavuzda amaçların özellikleri de sayılmıĢtır. Buna göre amaçlar, KuruluĢun misyonunu gerçekleĢtirmesine katkıda bulunmalı ve Misyon, vizyon ve temel değerlerle uyumlu olmalıdır. Ġl Özel Ġdareleri 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6‟ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayanarak bizzat kendilerince yürütülen faaliyetler dıĢında ödenek aktarımı yoluyla Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluĢlarının (Sağlık, Milli Eğitim Bakanlıkları, Kültür vb.) ihalelerini gerçekleĢtirmekte, faaliyetlerine destek olmaktadır. Bu faaliyetler ilgili bakanlık ve diğer merkezi idare kuruluĢlarının stratejik amaçları doğrultusunda gerçekleĢtirdikleri faaliyetlerdir. Dolayısıyla bu faaliyetleri gerçekleĢtirmekten ve söz konusu stratejik amaçlara ulaĢmaktan sorumlu olan kurumlarda yine ilgili bakanlık ve merkezi idare kuruluĢlarıdır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 41 Ġl Özel Ġdaresinin insiyatifinde olmayan, kaynak, yetki ve sorumluluk sahibi olmadığı bir alan için stratejik amaç ve hedef belirlemesi uygun değildir. Ancak Bartın Ġl Özel Ġdaresinin stratejik planında amaçlar belirlenirken merkezi idare kuruluĢlarının yetki ve sorumluluğunda bulunan hususlarında stratejik amaç olarak belirlendiği görülmüĢtür. Bu hususların ilgili merkezi kuruluĢların sorumluluğunda olduğu doğrudan stratejik planda açıkça belirtilmiĢtir. Örneğin tarım politikalarına iliĢkin, milli eğitim politikalarına iliĢkin hedefler Ġl Özel Ġdaresinin stratejik amaçları arasında sayılmıĢtır. Bu amaçların yerine getirilmesi Ġl Tarım Müdürlüğünün ve Ġl Milli Eğitim Müdürlüğünün sorumluluğundadır. Örneğin, 3 no‟lu stratejik amaç için belirlenen 3.2 no‟lu hedef “Okul binası ve ek derslik ihtiyacının tamamını plan dönemi sonuna kadar tamamlamak. Mevcut bina, bakım onarımının yapılarak binaların % 100 oranında kullanılabilir hale getirilmesini sağlamak. Eğitim kompleksi yapmak.” Ģeklinde düzenlenmiĢtir. Eğitim hizmetleri konusunda okul ihtiyacını belirlemek ve eğitim hizmetlerinin kalitesi konusunda politika üretmek Milli Eğitim Bakanlığı‟nın ilgi ve yetki alanı içerisindedir. Ġl Özel Ġdarelerinin bu alana iliĢkin strateji oluĢturması söz konusu değildir. Ġl Özel Ġdarelerinin fonksiyonu Hükümet ve Milli Eğitim Bakanlığı‟nca oluĢturulan politika ve stratejiler çerçevesindeki faaliyetlerin yürütülmesi çerçevesinde Bakanlıktan gönderilen ödeneklerin ilgili iĢler için harcanmasıyla sınırlıdır. Bu itibarla merkezi idare kuruluĢlarının yetki ve sorumluluğunda olan ve kaynakları da bu kuruluĢlarca belirlenen hususların Ġl Özel Ġdaresinin stratejik amacı olarak belirlenmesi uygun değildir. Kamu idaresi cevabında; “2014–2018 yıllarını kapsayan 5 yıllık Ġl Özel Ġdaresi Stratejik Planında yer alan amaç, hedef ve faaliyetlerle ilgili bulguda ifade edilen eğitim, sağlık, kültür faaliyetleri; örneğin bulguda geçen Ġl Milli Eğitim Müdürlüğünün sorumluluğunda olan amaç, hedef ve faaliyetlerle ilgili olarak,
5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun; Ġl Özel Ġdaresinin Görev ve Sorumluluklar baĢlıklı 6. maddesinin; “Ġl özel idaresi mahallî müĢterek nitelikte olmak Ģartıyla; a) Gençlik ve spor Sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; Belediye sınırları il sınırı olan BüyükĢehir Belediyeleri hariç ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması, erozyonun önlenmesi, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiĢtirme yurtları; ilk ve orta öğretim

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 42 kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının karĢılanmasına iliĢkin hizmetleri il sınırları içerisinde … yapmakla görev ve yetkilidir.” hükmü,
“…merkezi idare tarafından yürütülen görev ve hizmetlere ait yatırımlardan ilgili bakanlıkça uygun görülenler Ġl Özel Ġdareleri eliyle gerçekleĢtirilebilir. Bu yatırımlara ait ödenekler, ilgili kuruluĢ tarafından o il özel idaresi bütçesine aktarılır…” hükmü ve,
“…ĠĢ, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır…” hükmü gereğince yapılan faaliyetlerdir. Aktarılan ödenekler; 222 sayılı Ġlköğretim ve Eğitim Kanununun 76 ıncı maddesinin a fıkrasındaki “Her yıl Devlet gelirlerinin % 3 ünden az olmamak üzere Devlet bütçesinden yapılacak yardımlar…” hükmüne göre alınan pay gelirleri, (Ek:6)
Ġl Özel Ġdaresinin Gelirleri baĢlıklı 42 inci maddesinin b bendinin “Genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylar.” hükmü ile, Yine aynı maddenin c bendinin “Genel ve özel bütçeli idarelerden yapılacak ödemeler.” hükmü ile de Ġl Özel Ġdaresinin gelirleri arasında sayılan ödeneklerdir. Dolayısıyla; 222 sayılı kanunun 76 ıncı maddesine göre belirtilen ödeneğin Milli Eğitim Bakanlığınca gönderilmesi yasal bir zorunluluktur. Bu ödenekler de yapılan faaliyetler, tüm faaliyetlerin önemli bir kısmına karĢılık gelmektedir.
Yapılan faaliyetler de; yine aynı kanunun Ġl Özel Ġdaresinin Giderleri baĢlıklı 43 üncü maddesinin,
c) bendinin “Her türlü alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderleri.” hükmü ve p) bendinin “Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.” hükümlere göre gerçekleĢtirilmiĢtir.
Ayrıca; 5302 sayılı yasanın Harcama Yetkilisi baĢlıklı 46 ıncı maddesi “Ġl özel idaresi bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.” hükmü, (Ek:7)
5018 sayılı yasanın Harcama Yetkilisi baĢlıklı 31inci maddesi “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.” hükmü, (Ek:8)

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 43 4734 sayılı kanunun Tanımlar baĢlıklı 4 üncü maddesi “Ġdare: Ġhaleyi yapan bu kanun kapsamındaki kurum ve kuruluĢları” hükmü, (Ek:9)
4735 sayılı yasanın tanımlar baĢlıklı 3. maddesi “Bu Kanunun uygulanmasında Kamu Ġhale Kanununda yer alan tanımlar geçerlidir.” hükmü mevcut olup, (Ek:10) idaremizde iĢ ve iĢlemler bu yönde yürütülmekte ve bu uygulama yılladır aynı Ģekilde yapılmaktadır. 5302 sayılı kanunun 6 ncı maddesi kapsamında, merkezi idare bütçesinden aktarılan ve bütçeye gelir-gider kaydedilen ödeneklerin iĢ ve iĢlemlerin yürütülmesindeki usul ve esasların, bütçe tekniği açısından Ġl Özel Ġdaresi bütçesinin diğer tertiplerindeki ödeneklerin harcanmasındaki usul ve esaslardan hiçbir farkı yoktur. Kaldı ki; her ne kadar ödenekler bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluĢlarından aktarılsa da, aktarma iĢlemi tamamlandıktan sonra iĢin, idaremizin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılması yasanın 6 ıncı maddesinin amir hükmüdür. .
Dolayısıyla, birim stratejik planından oluĢan kurum stratejik planının 5302 sayılı yasanın 6 ncı maddesindeki Ġl Özel Ġdarelerinin görev ve sorumlulukları maddesinden ayrı tutulması söz konusu olamaz. Stratejik planda yer almayan bir hedefe ait faaliyetler de performans programında, çalıĢma-yatırım programında da yer alamayacağından harcama birimlerinin bir anlamda ölçme ve değerlendirme anlamına gelen faaliyet raporunda da yer alamayacaktır. Ġl Özel Ġdaremiz; görev ve sorumluluk alanına 5302 sayılı kanunun 6 ıncı maddesiyle giren, 42 nci maddesiyle gelirleri arasında sayılan ve 43 üncü maddesiyle de giderleri arasında sayılan sağlık, eğitim kültür gibi sektörlere ait bu tür faaliyetleri yapmakla görevli ve yetkilidir. Ayrıca; kendisine yasayla verilen bu görev ve yetkilere ait amaç, hedef ve faaliyetleri de Stratejik Planında bulundurması zorunludur.
Kaldı ki; Ġl Özel Ġdaremiz 5302 sayılı kanunun 6 ıncı maddesinin “…Ġl özel idareleri de bütçe imkanları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir…” hükmüne göre de bu sektörlere ait faaliyetler için ödenek tahsis etmiĢtir.
Kısaca; Ġl Özel Ġdaresi, 5302 sayılı yasanın 6 ıncı maddesine göre il sınırları içerisinde olmak Ģartıyla sağlık, eğitim ve kültür gibi merkezi idareye ait görevleri yerine getirmekle görevli, yetkili ve sorumludur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 44 Sonuç olarak; tabii olduğumuz hukuk normlarına göre, kullandığımız kamu kaynakları ile gerçekleĢtirdiğimiz faaliyetlerin, 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununa dayanarak belirlediğimiz amaç ve hedeflerin sonucu olması nedeniyle stratejik planda yer alması gerekmektedir. Sonuç olarak 5302 sayılı kanunun 6. maddesi ile merkezi idare tarafından yürütülen görev ve hizmetlere ait yatırımlardan ilgili bakanlıkça uygun görülenlerin Ġl Özel Ġdareleri eliyle gerçekleĢtirileceği hükmünün, bu hüküm çerçevesinde yapılan faaliyetlerin Ġl Özel Ġdaresinin asli görevleri arasında olacağı Ģeklinde yorumlanamayacağı açıktır. Bulguda belirtilen faaliyetler ilgili bakanlık ve diğer merkezi idare kuruluĢlarının stratejik amaçları doğrultusunda gerçekleĢtirdikleri faaliyetlerdir. Bartın Ġl Özel Ġdaresi'nin stratejik plan yaparken görev ve yetki alanı çerçevesinde olan hedef ve politika belirlemesi, stratejik planın iĢlevsel ve uygulanabilir bir belge olmasına katkı sağlayacaktır. Bu konunun sonraki dönemlerde izlenmesi uygun olur. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 3: 2014-2018 Stratejik Planı'nda “BeĢ Yıllık Tahmini Maliyet Tablosu”nun ve “Kaynak Tablosu”nun Bulunmaması
Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu‟nda stratejik planda yer alması gereken temel unsurlar sıralanmıĢtır. Ġlgili kılavuzda stratejik planda yer alması gereken unsurlar arasında sayılan “beĢ yıllık tahmini maliyet tablosu” ve “kaynak tablosu” nun Bartın Ġl Özel Ġdaresi Stratejik Planı‟nda yer almadığı görülmüĢtür. Kılavuz, idarelerin amaçlarını, hedeflerini ve bu hedefleri gerçekleĢtirmeye yönelik faaliyetlerini ortaya koymalarını yeterli görmemekte; idarelerin bu amaç, hedef ve faaliyetlerin bütçe ile iliĢkisini kurmasını da öngörmektedir. Bu iliĢkinin kurulabilmesi için idarelerin oluĢturdukları her hedef için gerekli faaliyetlerin maliyet tahminlerini yaparak her hedefin yaklaĢık maliyet tahminine ulaĢmaları gerekmektedir. Bu Ģekilde, hedeflerin tahmini maliyet toplamı her bir amacın tahmini maliyetini ve amaçların maliyetleri toplamı da o yılki tahmini maliyeti göstermelidir. Amaçların beĢ yıllık maliyet toplamı ise planın toplam tahmini maliyetini gösterecek Ģekilde düzenlenmelidir. Bartın Ġl Özel Ġdaresi Stratejik Planı‟nda “beĢ yıllık tahmini maliyet tablosu”

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 45 bulunmaması nedeniyle, öngörülen amaç, hedef ve bu hedefleri gerçekleĢtirmeye yönelik faaliyetlerin bütçe ile iliĢkisi kurulmamıĢtır. Ayrıca, kılavuza göre kurumlar toplam maliyetleri tespit ettikten sonra bunları elde edecekleri kaynaklarla karĢılaĢtırmak durumundadır. Bu karĢılaĢtırmayı yapabilmek için idarelerin bir “kaynak tablosu” oluĢturarak yıllar itibariyle elde edecekleri tahmini gelirlerine yer vermeleri gerekmektedir. Söz konusu “kaynak tablosu”nun olmaması tahmini maliyet ve kaynak karĢılaĢtırması yapılmasını imkansız hale getirmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu‟nda stratejik planda yer alması gereken temel unsurlar sıralanmıĢtır. Ġlgili kılavuzda stratejik planda yer alması gereken unsurlar arasında sayılan “beĢ yıllık tahmini maliyet tablosu” ve “kaynak tablosu” nun Bartın Ġl Özel Ġdaresi Stratejik Planı‟nda yer almadığı görülmüĢtür. Kılavuz, idarelerin amaçlarını, hedeflerini ve bu hedefleri gerçekleĢtirmeye yönelik faaliyetlerini ortaya koymalarını yeterli görmemekte; idarelerin bu amaç, hedef ve faaliyetlerin bütçe ile iliĢkisini kurmasını da öngörmektedir. Bu iliĢkinin kurulabilmesi için idarelerin oluĢturdukları her hedef için gerekli faaliyetlerin maliyet tahminlerini yaparak her hedefin yaklaĢık maliyet tahminine ulaĢmaları gerekmektedir. Bu Ģekilde, hedeflerin tahmini maliyet toplamı her bir amacın tahmini maliyetini ve amaçların maliyetleri toplamı da o yılki tahmini maliyeti göstermelidir. Amaçların beĢ yıllık maliyet toplamı ise planın toplam tahmini maliyetini gösterecek Ģekilde düzenlenmelidir. Bartın Ġl Özel Ġdaresi Stratejik Planı‟nda “beĢ yıllık tahmini maliyet tablosu” bulunmaması nedeniyle, öngörülen amaç, hedef ve bu hedefleri gerçekleĢtirmeye yönelik faaliyetlerin bütçe ile iliĢkisi kurulmamıĢtır. Ayrıca, kılavuza göre kurumlar toplam maliyetleri tespit ettikten sonra bunları elde edecekleri kaynaklarla karĢılaĢtırmak durumundadır. Bu karĢılaĢtırmayı yapabilmek için idarelerin bir “kaynak tablosu” oluĢturarak yıllar itibariyle elde edecekleri tahmini gelirlerine yer vermeleri gerekmektedir. Söz konusu “kaynak tablosu”nun olmaması tahmini maliyet ve kaynak karĢılaĢtırması yapılmasını imkansız hale getirmektedir. Kamu Ġdaresi cevabında bundan böyle; “Kaynak Tablosu” nun yapılması sağlanacağını belirtmiĢtir. Sonuç olarak Sonuç olarak bu konuda kurum ile mutabakat sağlanmıĢ olup sonraki dönemlerde izlenmesi uygun olur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 46 BULGU 4: 2015 yılı Performans Programı’nda Yer Alan Bazı Stratejik Amaçların Performans Hedefleri Ġle Ġlgili Olmaması Performans Programı Hazırlama Rehberinde aynen; “Performans hedefleri idare düzeyinde belirlenen ve bir veya birden fazla harcama birimini ilgilendiren hedeflerdir. Ancak her birimin mutlaka performans hedefleriyle iliĢkilendirilmesi zorunlu değildir. Program döneminde idarenin her bir stratejik hedefi için performans hedefi belirleme zorunluluğu bulunmadığı gibi stratejik hedeflerin performans hedefi olarak belirlenmesi de mümkündür. Bu kapsamda idare performans hedefleri; “belirlenen öncelikli amaç ve hedeflerle iliĢkili olmalıdır,” denilmektedir. Yukarıdaki düzenlemeden de anlaĢıldığı üzere performans hedeflerinin belirlenen amaçlarla ilgili olması gerekmektedir. Ancak Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 yılı Performans Programı‟nda yer alan amaç, hedef ve faaliyetlerin bunlar arasında mantıksal bir bağ bulunması gerektiğini öngören “ilgililik kriteri” esas alınarak değerlendirilmesi sonucunda, aĢağıda listelenen stratejik amaçların performans hedefleri ile ilgili olmadığı sonucuna varılmıĢtır. Stratejik Amaç Ġnsan sağlığını ön planda tutan, çevreyle uyumlu kırsal alt yapıyı katılımcı bir yaklaĢımla geliĢtirmek Ġçme suyu ve kanalizasyon inĢaatlarında mahalli katkılara önem verilerek, devlet vatandaĢ iĢbirliğiyle hizmetlerin daha ucuza ve kısa zamanda yapılması sağlanacaktır Performans Hedefi Ġdare binalarının çevre düzenlemelerinin yapılması Değerlendirme “Kırsal alt yapıyı katılımcı bir yaklaĢımla geliĢtirmek” ve “Ġçme suyu ve kanalizasyon inĢaatlarının yapılmasını” hedefleyen stratejik amaçlar ile “idare binalarının çevre düzenlemelerinin yapılması” performans hedefi arasında mantıksal bir bağlantı bulunmamaktadır Stratejik Amaç Emniyet Hizmetlerinin etkin ve verimli bir Ģekilde yürütülmesi Performans Hedefi Emniyet hizmetlerine ait yapılacak ihalelerin ilan bedellerini karĢılamak

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 47 Değerlendirme “Emniyet Hizmetlerinin etkin ve verimli bir Ģekilde yürütülmesi” stratejik amacı ile “yapılacak ihalelerin ilan bedellerini karĢılamak” performans hedefi arasında mantıksal bir bağlantı bulunmamaktadır Kamu idaresi cevabında; “2015 Mali Yılı Ġl Özel Ġdaresi Performans Programında yer alan stratejik amaçlar ve performans hedefleri ile ilgili; Örnek: “Ġdare binalarının çevre düzenlemesini yapmak.” olarak belirlediğimiz performans hedefinde kastedilen Ġl Özel Ġdaresi Hizmet Binalarının çevre düzenlemesi olmayıp, görev ve sorumluluk alanımızda bulunan kırsal alandaki köylerimizin ortak kullandığı köy meydanı, mezarlık v.b. yerlerin çevre düzenlemesidir.
Nitekim; bu stratejik amaç ve performans hedefi kapsamında;
Ulugeçitambarcı Köy Meydanı Çevre Düzenlemesi (Ek:12)
Kocareis Köyü Mezarlık Çevre Düzenlemesi (Ek:13) faaliyetleri gerçekleĢtirilmiĢtir.
Örnek: “Emniyet Hizmetlerinin etkin ve verimli bir Ģekilde yürütülmesi” olarak belirlediğimiz stratejik amaçla ilgili olarak “Emniyet hizmetlerine ait yapılacak ihalelerin ilan bedellerini karĢılamak.” performans hedefi belirlenmiĢtir. Performans Programında belirtilen bu stratejik amaç ve performans hedef; emniyet hizmetleri için bakanlıktan aktarılan ödeneklerle yapılacak iĢlere ait projelerin gerçekleĢtirilebilmesi için performans programında yer alması gerektiğinden belirtilmiĢtir. Performans Programında belirtilen amaçla ilgili, performans hedef için de 5302 sayılı kanunun 6 ıncı maddesinin “…Ġl özel idareleri de bütçe imkanları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir…” hükmüne göre de bütçede tertip açarak ilan giderleri için ödenek de tahsis etmiĢtir. Böylece de, bir anlamda; söz konusu projenin, stratejik plan, performans programı, çalıĢma ve yatırım programı ile bütçede yer alması bu sektörlere ait iĢlerin gerçekleĢtirilmesini ve bir an önce hizmete sunulmasını hızlandıracaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Sonuç olarak her ne kadar kamu idaresi cevabında verilen hizmetlerin niteliği ve gerçekleĢme durumuna dair bilgi verse de, bunların amaç, hedef ve faaliyetlerin bunlar arasında mantıksal bir bağ bulunması gerektiğini öngören “ilgililik kriteri ile ilgisi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 48 bulunmamaktadır. Amaç, hedef ve faaliyetlerin arasında mantıksal bir bağ bulunması gerektiğini öngören ilgililik kriterine riayet edilmesi, amaç, hedef ve faaliyetlerin anlaĢılabilir, net ve uygulanabilir olmasına hizmet edecektir. Bu konunun sonraki dönemlerde izlenmesi uygun olur. BULGU 5: 2015 Yılı Performans Programı'nda Yer Alan Bazı Hedeflerin Girdi Odaklı Olması Performans Programı Hazırlama Rehberi'nde hedeflerin çıktı odaklı olması gerektiği belirtilmektedir. Söz konusu rehbere göre girdi “bir ürün veya hizmetin üretilmesi için gereken beĢeri, mali ve fiziksel değerlerler”; çıktı ise “idare tarafından üretilen nihai ürün veya hizmetleri” ifade etmektedir. Ancak Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 yılı Performans Programı incelendiğinde bazı hedeflerin çıktı odaklı olarak düzenlenmediği görülmüĢtür. Girdi odaklı olduğu düĢünülen hedeflerden bazılarına aĢağıda yer verilmiĢtir. Performans Hedefi Ġdaremiz biliĢim sisteminin donanım alt yapısının kalitesini artırmak Performans Hedefi Birimimiz görev ve sorumluluk alanında bulunan hizmetlerinin yürütülebilmesi için görevli personelin fazla çalıĢma, yolluk, arazi ve görev tazminatlarının ödenmesi Değerlendirme: Söz konusu hedefler girdi odaklı olup, belirtilen girdilerle hangi ürün ve hizmetlerin üretileceğine odaklanması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "Amaç, hedef ve faaliyetlerimizin belirlenmesinde herhangi bir tereddüde yer vermeyecek Ģekilde daha somut ve açık olarak belirlenmesine dikkat edileceğini" demektedirler. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 49 D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 6: Performans Ölçüm Sisteminin Sağlıklı ve Güvenilir Biçimde ĠnĢasına Yönelik Veri Kayıt Sistemi OluĢturulmaması Performans ölçümünü gerçekleĢtirmek, hedeflere ulaĢma düzeyinin ve sapma gerekçelerinin anlaĢılmasını mümkün kılacak performans bilgisinin sistematik olarak toplanmasını ve analizini gerektirmektedir. Bu süreçlerin sağlıklı iĢleyiĢi ise ancak, önceden belirlenmiĢ bir iĢ ve sorumluluklar düzeni, performans bilgisi üretiminde kullanılacak verilere iliĢkin bir sistem dahilinde gerçekleĢebilir. Uygulamada ise, geleneksel faaliyet raporu üretiminde olduğu gibi yıl sonunda hedeflerle ilgili oldukları birimlerden toplanan bilgiler faaliyet raporunda kullanılmaktadır. Dolayısıyla, performans ölçümü için gerekli olan performans bilgisinin oluĢturulmasını sağlamak üzere hangi verilerin toplanmasından kimlerin sorumlu olduğuna, hangi periyotlarda bu verilerin elde edileceğine, hangi verilerin, nasıl analiz edileceğine, veri güvenirliğini sağlamaya yönelik hangi önlem ve kontrollerin planlandığına iliĢkin öngörülere dayalı bir sistem oluĢturulmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; "Ġl Özel Ġdaremizin performans ölçüm sistemi yılı Faaliyet Raporu ile değerlendirilmektedir. Ġl Özel Ġdaresinin 2015 Mali Yılı Faaliyet Raporu ile ilgili; -5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun Faaliyet Raporu baĢlıklı 39 ncu maddesi “Vali, … stratejik plân ve performans hedeflerine göre yürütülen faaliyetleri, belirlenmiĢ performans ölçütlerine göre hedef ve gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerini açıklayan faaliyet raporunu hazırlar. Faaliyet raporu mart ayı toplantısında vali veya genel sekreter tarafından meclise sunulur.” hükmü gereğince hazırlanmıĢ, hazırlanan raporda, -Stratejik Plan ve Performans Programında belirlenen amaç, hedef ve faaliyetlere göre, bu amaç ve hedefler kapsamında gerçekleĢen ve ya yürütülen faaliyetler yer almıĢ,
-GerçekleĢtirilemeyen faaliyetlerin ise, gerçekleĢtirilememe gerekçeleri ve meydana gelen sapmanın nedenleri ortaya konmuĢtur.
-Vali tarafından Ġl Genel Meclisine sunulmuĢtur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 50 -Ayrıca; yine Faaliyet Raporu ile ilgili diğer bir mevzuat olan Ġl Özel Ġdaresi Faaliyet Raporu; Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporu Hakkında Yönetmeliğin;
Birim Faaliyet Raporu baĢlıklı 10 ncu maddesinin 1 inci bendi “Birim faaliyet raporu; … mahalli idarelerin bütçelerinde kendisine ödenek tahsis edilen harcama yetkilileri tarafından hazırlanır.” hükmü gereğince, 06.01.2016 tarih ve 97 sayılı yazı ile birimlere Birim Faaliyet Raporu hazırlanması için üst yönetici tarafından çağrı yapılmıĢtır. (Ek:14)
Birim Faaliyet Raporu baĢlıklı 10 ncu maddesinin 3 üncü bendi “Mahalli idareler harcama yetkilileri tarafından hazırlanan birim faaliyet raporları ise izleyen mali yılın en geç ġubat ayı sonuna kadar üst yöneticiye sunulur.” hükmü gereğince, harcama birimleri Birim Faaliyet Raporlarını hazırlamıĢtır. Örnek 25.01.2016 tarih ve 852 sayılı yazı. (Ek:15) Harcama yetkililerince hazırlanan Birim Faaliyet Raporları ile ilgili yapılan toplantıda faaliyet raporunun; -Hedeflenen Projeler,
-UlaĢılan Projeler, -UlaĢılamayan Projeler olarak ulaĢılamama gerekçeleri ile birlikte,
-Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ve -Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporu Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde ölçme ve değerlendirilmiĢtir. (Ek:16) Yapılan ölçme değerlendirmede; -Hedeflenen Proje Sayısı…………....: 928 adet
-GerçekleĢtirilen Proje Sayısı……….: 906 adet
-GerçekleĢtirilemeyen Proje Sayısı....: 22 adet
-GerçekleĢtirilen Proje Oranı………..: % 98 -GerçekleĢtirilemeyen Proje Oranı….: % 2 olarak ortaya çıkmıĢtır. Ġdare Faaliyet Raporu baĢlıklı 11 inci maddesinin 3 üncü bendi “Mahalli idarelerce hazırlanan idare faaliyet raporlarından; il özel idarelerinin faaliyet raporları Mart ayı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 51 toplantısında vali veya genel sekreter tarafından il genel meclisine sunulur.” hükmü gereğince 26.02.2016 tarih ve 1988 sayılı yazı Ġl Genel Meclisine sunulmuĢtur. (Ek:17)
Ġdare Faaliyet Raporu; Ġl Genel Meclisinin 07.03.2016 tarih ve 17 sayılı kararı ile oy birliği ile kabul edilmiĢtir. (Ek:18)” )” denilmektedir. Sonuç olarak Kurum cevabında bahsi edilen harcama yetkililerince hazırlanan Birim Faaliyet Raporları ile ilgili yapılan toplantı ve sonucunda yapılan ölçme ve değerlendirme, bulgu konusu edilen performans ölçümü için gerekli olan performans bilgisinin oluĢturulmasını sağlamak üzere hangi verilerin toplanmasından kimlerin sorumlu olduğuna, hangi periyotlarda bu verilerin elde edileceğine, hangi verilerin, nasıl analiz edileceğine, veri güvenirliğini sağlamaya yönelik hangi önlem ve kontrollerin planlandığına iliĢkin öngörülere dayalı bir sistem oluĢturulması gerekliliğini karĢılamamaktadır. Bu konunun sonraki dönemlerde izlenmesi uygun olur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Bartın Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 52 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr