ADIYAMAN İL ÖZEL İDARESİ 2015 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2016
İÇİNDEKİLER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6. maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır. Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleĢmeleri arasında fark bulunmaktadır 2015 YILI BÜTÇE GİDERLERİ CETVELİ Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gider Personel Giderleri 12.040.000,00 33.739.127,55 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 1.430.000,00 5.229.912,47 Mal ve Hizmet Alım Gideri 11.556.719,92 25.093.275,14 Transferler 3.240.241,96 64.991.247,90 Sermaye Giderleri 28.733.038,12 74.830.846,24 Yedek Ödenekler 3.000.000,00 - TOPLAM 60.000.000,00 203.884.409,30 Muhasebe ve Raporlama Sistemi 5018 sayılı kanunun 49. maddesinde: " Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49 uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Adıyaman Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. 2015 yılı denetimi kapsamında Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi tarafından “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilecektir 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Adıyaman Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılına iliĢkin ilçe özel idarelerine ait gelir ve giderler Faaliyet Sonuçları Tablosuna dahil edilmediğinden Faaliyet Sonuçları Tablosuna görüĢ verilememiĢtir Adıyaman Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan bilançosunun tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE
DEĞERLENDİRMELER
BULGU 1: İç Denetim Biriminin Tesis Edilmemiş Olması
Adıyaman Ġl Özel Ġdaresinde Ġç Denetim Biriminin tesis edilmediği görülmüĢtür.
18 numaralı Kamu Ġç Kontrol Standardında; “Ġdareler fonksiyonel olarak bağımsız bir
iç denetim faaliyetini sağlamalıdır.
Bu standart için gerekli genel şartlar:
18.1. İç denetim faaliyeti İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenen standartlara
uygun bir şekilde yürütülmelidir.
18.2. İç denetim sonucunda idare tarafından alınması gerekli görülen önlemleri içeren eylem
planı hazırlanmalı, uygulanmalı ve izlenmelidir.” Ġfadesi yer almaktadır.
Ġç Denetim Birimi iç kontrol faaliyetlerinin bir parçasıdır. Dolasıyla bu birimin
bulunmaması iç kontrol sistemini zaafa uğratabilecektir. Ġç kontrol standartları doğrultusunda
Ġç Denetim Biriminin tesis edilmesi uygun olur.
Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabında, idarede
fonksiyonel olarak bağımsız bir iç denetim faaliyetinin sağlanması, iĢlerin iç denetim
koordinasyon kurulu tarafından belirlenecek standartlara uygun bir Ģekilde yürütülmesi ve
gerekli görülen risk önlemleri içeren eylem planlarının hazırlanması, uygulanması ve
izlenmesi için iç denetçi istihdam edilmesine iliĢkin iç denetim birimi tesis edilmesi için
gerekli çalıĢmalara baĢlanacağını ifade etmiĢtir.
Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı
bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur.
BULGU 2: Süreçlere İlişkin Yazılı Kontrol Strateji ve Yöntemlerinin Belirlenmemesi
Birimlerde yürütülen süreçlere iliĢkin yazılı kontrol strateji ve yöntemlerinin
belirlenmesine ihtiyaç bulunduğu tespit edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8
7 Numaralı Kamu Ġç Kontrol Standardında; "İdareler, hedeflerine ulaşmayı amaçlayan ve
riskleri karşılamaya uygun kontrol strateji ve yöntemlerini belirlemeli ve uygulamalıdır.
Bu standart için gerekli genel şartlar:
7.1. Her bir faaliyet ve riskleri için uygun kontrol strateji ve yöntemleri (düzenli gözden
geçirme, örnekleme yoluyla kontrol, karşılaştırma, onaylama, raporlama, koordinasyon,
doğrulama, analiz etme, yetkilendirme, gözetim, inceleme, izleme v.b.) belirlenmeli ve
uygulanmalıdır.
7.2. Kontroller, gerekli hallerde, işlem öncesi kontrol, süreç kontrolü ve işlem sonrası
kontrolleri de kapsamalıdır.
7.3. Kontrol faaliyetleri, varlıkların dönemsel kontrolünü ve güvenliğinin sağlanmasını
kapsamalıdır.
7.4. Belirlenen kontrol yönteminin maliyeti beklenen faydayı aşmamalıdır.”
denilmektedir.
Ġç kontrol standartları doğrultusunda süreçlere iliĢkin yazılı kontrol stratejilerinin
belirlenmesi uygun olur. Aksi takdirde kurum riskleri karĢılayamacak ve hedeflerine ulaĢmada
zorluklar yaĢayacaktır.
Kamu idaresi cevabında; Üst yönetici göndermiĢ olduğu cevabında, buna göre; birimlerin
kontrol ortamları, risk değerlendirmeleri, kontrol faaliyetleri, bilgi ve iletiĢimleri ve izleme
raporları yapılmakta olduğunu, idarenin kurumsal kimliğine katkısı ve hizmet kalitesine
etkisinden dolayı kamu iç kontrol standartlarına uygun çalıĢmalara daha da önem verileceğini
ifade etmiĢtir.
Sonuç olarak Bulgumuzda belirtilen ve kamu idaresi tarafından dikkate alındığı
bildirilen uygulamanın müteakip dönemlerde denetim ekiplerince izlenmesi uygun olur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 7. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr