2014 - ŞIRNAK İL ÖZEL İDARESİ.pdf
ġIRNAK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2015
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 4
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 4
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 5
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 9
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 10
- EKLER ........................................................................................................................................................ 15
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3'üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2014 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda ġırnak Ġl Özel Ġdaresinin 2014 yılı bütçesiyle 50.835.000,00 TL gelir ve ödenek öngörülmüĢ olup, 187.706.779,39TL 2013 yılından devreden ödenek, Merkezi Ġdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiĢ yatırımlar için aktarılan toplam 152.390.873,21 TL ve 17.000.000,00 TL ek ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 407.932.652,60 TL’ye ulaĢmıĢtır. ġırnak Ġl Özel Ġdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2014 yılı Gelir ve Gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. 2014 YILI BÜTÇE GELĠRLERĠ TABLOSU Tahmini Ek Bütçe GerçekleĢen Vergi Gelirleri 77.000,00 0 82.347,00 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 10.558.000,00 3.000.000,00 14.623.553,05 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) 0 0 127.090.503,48 Diğer Gelirler 40.200.000,00 14.000.000,00 57.848.468,20 Sermaye Gelirleri 0 0 0 TOPLAM Öz Gelir 50.835.000,00 17.000.000,00 72.554.368,25 TOPLAM Genel Gelir 50.835.000,00 17.000.000,00 199.644.871,73 2014 YILI ÖDENEKLER TABLOSU Bütçe ile Verilen Ödenek Önceki Yıldan Devreden Ödenekler Merkezi Ġdareden Aktarılan Ödenekler Ek Ödenek Net Bütçe Ödeneği Toplamı Bütçe Gideri Toplamı Sonraki Yıla Devreden Ödenek 50.835.000,00 187.706.779,39 152.390.873,21 17.000.000,00 407.932.652,60 195.737.213,62 190.652.786,41
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6'ncı maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır. Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleĢmeleri arasında fark bulunmaktadır. 2014 yılına özgü olarak 6360 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesi ile tüzel kiĢiliği kaldırılan belediyeler Nisan 2014 tarihi itibariyle Ġl Özel Ġdaresine devredildiğinden bu belediyelerin gelir ve giderleri karĢılığı olarak ek bütçe yapılmıĢ, bu geliĢme de Ġl Özel Ġdaresinin 2014 yılı baĢındaki bütçe öngörüleri ile yılsonunda gerçekleĢen bütçe sonuçları arasında fark oluĢmasında etkili olmuĢtur. 2014 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ CETVELĠ Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider Personel Giderleri 9.968.000,00 24.775.893,51 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 1.307.706,00 4.088.102,47 Mal ve Hizmet Alım Gideri 18.563.944,00 50.638.456,68 Faiz Giderleri 3.600.000,00 3.364.930,12 Cari Transferler 1.648.350,00 2.211.827,30 Sermaye Giderleri 10.852.000,00 103.536.681,43 Sermaye Transferi 2.300.000,00 7.121.322,11 Yedek Ödenekler 2.595.000,00 0 TOPLAM 50.835.000,00 195.737.213,62
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Muhasebe ve Raporlama Sistemi ġırnak Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49'uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. ġırnak Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. 2014 yılı denetimi kapsamında ġırnak Ġl Özel Ġdaresi tarafından “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. • BirleĢtirilmiĢ veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 TaĢıtlar Hesabı Ve 255 DemirbaĢlar Hesabına ĠliĢkin Olarak Kurum Bilanço/Mizan Rakamlarında Yer Alan Tutar ile TaĢınır Kesin Hesap Ġcmal Cetvelleri Sonuçlarında Yer Alan Tutarın Uyumlu Olmaması TaĢınır Mal Yönetmeliğinin; Tanımlar baĢlıklı 4. Maddesinin, (ç) bendinde: "ç) Demirbaşlar: Belirli bir hizmete tahsis amacıyla edinilen, belli bir süreye tâbi olmaksızın uzun süre kullanılabilen ve kullanılmakla yok olmayan, çeşitleri ile kod numaraları Taşınır Kod Listesinin (B) bölümü 255 hesap detayında yer alan taşınırları,ifade eder" Belge ve cetveller baĢlıklı 10. Maddesinde: "ğ) Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli (Örnek: 13): Bu Cetvel, taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin yıl sonu hesaplarına ilişkin işlemlerinde taşınır I inci düzey detay kodunda gösterilen her bir taşınır grubu için düzenlenir ve taşınırlar bu Cetvele taşınır II nci düzey detay kodu düzeyinde kaydedilir. Cetvelin "Gelecek Yıla Devir" sütununda gösterilen miktarın, yıl sonlarında sayım tutanaklarının "Sayımda Bulunan Miktar" sütununda gösterilen miktara eşit olması gerekir.... j) Taşınır Kesin Hesap İcmal Cetveli (Örnek: 17): Bu Cetvel, kamu idaresinin taşınır kesin hesabının çıkarılmasına ilişkin işlemlerde taşınır hesap kodunda gösterilen her bir taşınır grubu için düzenlenir ve taşınırlar Cetvele taşınır I inci düzey detay kodu düzeyinde kaydedilir." Sayım ve sayım sonrası yapılacak iĢlemler baĢlıklı 32. Maddesinde: " (1) Kamu idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt kontrol yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımı yapılır." Taşınır sayımları, harcama yetkilisince, kendisinin veya görevlendireceği bir kişinin başkanlığında taşınır kayıt ve kontrol yetkilisinin de katılımıyla, en az üç kişiden oluşturulan sayım kurulu tarafından yapılır.... Kayıtların sayım sonuçlarıyla uygunluğu sağlandıktan sonra sayım kurulu tarafından Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli düzenlenir. Cetvel, sayım kurulu ile taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi tarafından imzalanır. Bu Cetvel ve eki sayım tutanağı ile sayım sonuçlarına göre düzenlenen giriş ve çıkış belgeleri, taşınır kayıt ve kontrol yetkilisinin yıl sonu hesabını oluşturur." denilmektedir. Buna göre söz konusu taĢınır hesaplarına iliĢkin olarak bilançoda ve mizanda yer alan
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7
rakamların bu hesapların dayanağını oluĢturan TaĢınır Kesin Hesap Ġcmal Cetvelleri sonuçları
ile uyumlu olması gerekmektedir. Ancak Kurum bilançosunda 253 Tesis Makine ve Cihazlar
Hesabı 9.108.563,53 TL, 254 TaĢıtlar Hesabı 10.074.730,49 TL ve 255 DemirbaĢlar Hesabı
ise 24.537.130,55 TL olmasına karĢın kurum e içiĢleri sisteminde yer alan TaĢınır Kesin
Hesap Ġcmal Cetvellerinde aynı hesaplara iliĢkin tutarların “0” olarak yer aldığı görülmüĢtür.
Bu durumda söz konusu hesapların dayanağını oluĢturan 17 örnek no.lu Kesin Hesap
Ġcmal Cetvelinin hiç düzenlenmediği anlaĢılmaktadır.
Kamu idaresi cevabında; "Ġl özel Ġdaremiz tarafından kullanılan e-içiĢleri sistemine
sonradan dahil olan TaĢınır Mal Yönetmeliği 2014 yılı içerisinde kullanılmamıĢ olup, 2015
yılı ve sonrasında bu hesaplar Yönetmelik kapsamında kullanılacaktır." denilmektedir.
Sonuç olarak 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 TaĢıtlar Hesabı Ve 255
DemirbaĢlar Hesabına ĠliĢkin Olarak Kurum Bilanço/Mizan Rakamlarında Yer Alan Tutar ile
TaĢınır Kesin Hesap Ġcmal Cetvelleri Sonuçlarında Yer Alan Tutarın Uyumlu Olmaması
konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların 2015 yılında yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda
kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2014 yılı mali tablolarında bu hususla ilgili olarak
tespit edilen hatalı durum devam etmektedir.
BULGU 2: 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında Ġzlenen Maddi Duran
Varlıklardan, Geçici Kabulü Yapılanların Bu Hesaptan Çıkarılarak Ġlgili Duran
Varlıklar Hesabına Aktarılmaması
Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 180’inci maddesinde Yapılmakta
olan Yatırımlar Hesabı düzenlenmiĢtir. Söz konusu madde metninde aynen;
“Bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve
malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici
kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen
tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına
aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Aynı yönetmeliğin 163 üncü maddesinin 2’nci fıkrasında yapılmakta olan yatırımlar
hesabında izlenen maddi duran varlıkların, geçici kabul iĢlemi tamamlandıktan sonra ilgili
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 maddi duran varlık hesabına aktarılacağı belirtilmiĢtir. Buna göre bu hesapta yapımı süren maddi duran varlıklar takip edilmekte olup geçici kabulü yapılan maddi duran varlıkların bu hesaptan çıkarılarak ( 252 Binalar veya 251 Yer Altı ve Yer üstü Düzenleri Hesabı gibi) ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir. ġırnak Ġl Özel Ġdaresinin 2014 yılı Mizan Dökümü incelendiğinde 258 yapılmakta olan yatırımlar hesabında 318.865.467,72 TL olduğu görülmüĢtür. ġırnak Ġl Özel Ġdaresinden Alınan yatırımlara iliĢkin listeye göre halen devam etmekte olan yatırımlar için ödenen hakediĢ bedeli toplamı 32.228.049,25 TL dir. Dolayısıyla 258 Yapılması Gereken Yatırımlar hesabında olması gereken tutar 32.228.049,25 TL olmaktadır. Bu durumda 286.637.418,47 TL lik tutar geçici kabulü yapıldığı halde ilgili maddi duran varlıklar hesaplarına aktarılmamıĢtır. Bu da ilgili maddi duran varlık hesaplarının olması gerekenden daha düĢük gözükmesine yol açarken 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabının olduğundan 286.637.418,47 TL fazla gözükmesine yol açmaktadır. Kamu idaresi cevabında; "2014 yılı içerinde 258 Yapılmakta olan Yatırımlar hesabında 286.637.418,47 TL fazla görünen meblağ Yönetmelik kapsamında 251-252 maddi duran varlıklar hesabına aktarılacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında Ġzlenen Maddi Duran Varlıklardan, Geçici Kabulü Yapılanların Bu Hesaptan Çıkarılarak Ġlgili Duran Varlıklar Hesabına Aktarılmaması konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların 2015 yılında yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2014 yılı mali tablolarında bu hususla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 6. DENETĠM GÖRÜġÜ ġırnakĠl Özel Ġdaresi 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabı ve 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 TaĢıtlar Hesabı,255 DemirbaĢlar Hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE
DEĞERLENDĠRMELER
BULGU 1: 03.06.2014 Tarih ve 2014/6455 Sayılı BKK Ġle Kamu Ġdarelerine Ait
TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelikte Yapılan DeğiĢiklikler Kapsamında ġırnak
Ġl Özel Ġdaresinin Mülkiyetinde Bulunan TaĢınmazlarla Ġlgili Yeniden Kayıt
ĠĢlemlerinin Yapılmaması
Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin 5'inci maddesinin
birinci fıkrasında “taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların
mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden
çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır.
Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu kayıt alınma iĢleminin bazı esasları adı geçen Yönetmelikte değiĢiklik
yapan 19.06.2014 tarih ve 29035 sayılı R.G.de yayınlanan 03.04.2014 tarih ve 2014 /6455
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yeniden belirlenmiĢtir. Bu belirlemelerin bir kısmına
“Mevcut TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı Geçici 1'inci maddede yer
verilmiĢtir. Buna göre;
“ (1) Yönetmeliğin 5'inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç
değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler
üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde
kayıtlara alınır:
a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol
işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014
tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine
kaydedilir.
b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere
ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan
1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe
kayıtlarını yapar.”
Öte yandan aynı Yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması” baĢlıklı değiĢik
10'uncu maddesinin birinci fıkrasında ise aĢağıdaki hükme yer verilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11
“Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan
taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda,
taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır.”
Bu durumda ġırnak Ġl Özel Ġdaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında
bulunan taĢınmazların mevcut kullanım Ģekilleri ve emlak vergisi değerleri üzerinden fiili
envanterinin yapılmasının, en geç 30.09.2014 tarihi itibariyle ilgili form ve cetvellere
geçirilmesinin ve bu bilgilerin muhasebe kayıtlarının yapılmak üzere muhasebe birimlerine
verilerek en geç 01.10.2014 tarihine kadar kayıtlarının yapılmasının Yönetmelik hükümlerinin
gereği olduğu anlaĢılmaktadır. Bu iĢlemlere bağlı olarak 31.12 2014 tarihinde de tespit edilen
değerler üzerinden Amortisman Hesaplarına kayıt yapılacaktır.
Ancak bu kayıtların yapılmasına temel oluĢturmak üzere öncelikle mevcut
hesaplarda kayıtlı bulunan taĢınmazların 01.10.2014 tarihi itibariyle 250 Arazi ve Arsalar
Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında kayıtlı tutarların
alacak kaydı ile çıkarılması, toplam tutarın da 500 Net Değer Hesabına borç yazılması
gerekmektedir. Aynı Ģekilde söz konusu taĢınmazlara iliĢkin amortisman tutarları da 257
BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilerek
hesaplardan çıkarılacaktır.
Yönetmelik değiĢikliği ile ilgili ayrıntılı açıklama Muhasebat Genel Müdürlüğünün
25.07.2014 tarihinde yayınlanan TaĢınmaz Envanteri konulu genel yazısında yer almıĢtır.
Bu bilgiler ıĢığında ġırnak Ġl Özel Ġdaresinin kesin mizan ve bilançosunun incelenmesi
sonucunda yukarıda açıklanan iĢlemlerinin gerçekleĢtirilmediği görülmüĢtür. Bu nedenle
Kurumun 2014 yılı mali tablolarının 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü
Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ile 257 BirikmiĢ Amortismanlar
Hesaplarında kayıtlı tutarların mevzuata uygun olarak kaydedilmesi gereken tutarlar olmadığı
anlaĢılmaktadır.
Kamu idaresi cevabında; "Ġl özel Ġdaremiz tarafından kullanılan e-içiĢleri sistemine
sonradan dahil olan TaĢınmaz Mal Yönetmeliği 2014 yılı içerisinde kullanılmamıĢ olup, 2015
yılı ve sonrasında bu hesaplar Yönetmelik kapsamında kullanılacaktır." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idarelerine ait taĢınmazların kaydına iliĢkin yönetmelikte yapılan
değiĢiklikler kapsamında ġırnak il özel idaresinin mülkiyetinde bulunan taĢınmazlarla ilgili
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 yeniden kayıt iĢlemlerinin yapılmaması konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların 2015 yılında yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2014 yılı mali tablolarında bu hususla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. BULGU 2: SözleĢmeye Dayanılarak GiriĢilen Taahhütlerin 920 Gider Taahhütleri ve 921 Gider Taahhütleri KarĢılığı Hesabında Ġzlenmesi Gerektiği Halde Bu Hesapların Kullanılmaması ve Yapılan ĠĢ Tutarları, Bütçe Ve Ödenek ĠĢlemlerinin Takibinde Bu Hesaplardan Yararlanılmaması Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 405’inci maddesinde “Bu hesap grubu, gerek yılı için geçerli sözleşmeler ile gerekse ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilen taahhütler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Yukarıda belirtilen madde hükmünden de görüldüğü üzere hem yılı içinde yapılan hem de yıllara sari Ģekilde yapılan sözleĢmelere dayanılarak giriĢilecek taahhütlerin bu hesaba kaydedilmesi gerekmektedir. Böylelikle ileride yapılacak iĢler ve bu iĢlere iliĢkin yapılacak ödemeler ve ihtiyaç duyulacak ödeneklerin önceden hesaplarda izlenmesi sağlanmıĢ olacaktır. Uygulamada ise kurumun yapmıĢ olduğu yılı içindeki ve yıllara sari olan sözleĢmelerine dayanılarak giriĢilen taahhütler için 920 Gider Taahhütleri Hesabının hiç kullanılmadığı görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; "2014 yılı içerisinde sözü edilen 920 ve 921 nolu hesapların Ġdaremiz tarafından kullanılmadığı tespit edilmiĢtir, ancak 2015 yılı ve sonrasında bu hesaplar yönetmelik kapsamında kullanılacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi ile mutabakat sağlanmıĢ olup konunun gelecek dönemlerde takip edilmesi uygun olur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 BULGU 3: 3213 Sayılı Maden Kanununun Devlet Hakkı ve Özel Ġdare Payı BaĢlıklı 14' üncü Maddesine Göre Bazı Ruhsat Sahiplerince Söz Konusu Maddede Belirlenen Oranlar Üzerinden Hesaplanacak Payın Devlet Hakkı Olarak Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğüne Yatırılması Gerekirken Yatırılmaması, Dolayısıyla Söz Konusu Devlet Hakkından Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğünce Ġl Özel Ġdaresi Hesabına Aktarılması Gereken Payların da Aktarılmaması 3213 sayılı Maden Kanununun “Tanımlar” baĢlıklı 3 üncü maddesinde “Devlet Hakkı: Maden istihracı ile sağlanacak gelirden Devlet payına düşen kısım” Ģeklinde tanımlanmıĢtır Aynı Kanununun 14 üncü maddesine göre Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğüne, ruhsat verdiği madenlerle ilgili olarak ruhsat sahiplerince her yıl Nisan ayının sonuna kadar satıĢ bilgi formu verilmesi, satıĢ bilgi formundaki hasılatlara göre de söz konusu 14 üncü maddede saptanan oranlara göre bulunacak “Devlet Hakkı”nın her yıl Haziran ayı sonuna kadar ruhsat sahipleri tarafından Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğüne yatırılması gerekmektedir. Aynı Kanunun yine 14 üncü maddesine 10.06.2010 tarih ve 5995 sayılı Kanunla getirilen ek fıkrada; “Ruhsat sahibi tarafından yatırılan Devlet hakkının % 25’i il özel idare payı olarak ruhsatın bulunduğu ilin özel idaresine, % 25’i ruhsatın bulunduğu bölgeyle sınırlı olarak altyapı yatırımlarında kullanılmak üzere, doğrudan ilgili ilçe veya ilçelerin Köylere Hizmet Götürme Birlikleri hesabına, % 50’si de Hazine hesabına yatırılır.” denilerek madenlerden sağlanacak “Devlet Hakkı”nın kamu gelirleri olarak nasıl pay edileceği açıklanmıĢtır. Devlet Hakkı kapsamındaki il özel idaresi paylarının doğru yatırılıp yatırılmadığının tespiti için Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğünden ġırnak iline ait veriler temin edilerek Ġl Özel Ġdaresi Gelir Müdürlüğü ile Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü verileri ile karĢılaĢtırılmıĢtır. ġırnak Ġl Özel Ġdaresine aktarılması gereken 2014 yılı maden payı alacağı tahakkuku 238.172,30 TL ve tahsilâtı 59.941,84 TL Ģeklinde olup, yatırılmayan maden payı alacağı toplamının 178.230,46 TL olduğu anlaĢılmıĢtır. ġırnak Ġl Özel Ġdaresinin maden payı alacağı olarak tahsil edilemeyen söz konusu tutar nedeniyle yıl içinde ve yılsonunda düzenlenecek mali tablolardaki gelir hesapları etkilenmektedir. Kamu idaresi cevabında; "21.04.2015 tarih ve 3592 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü yazısına istinaden , yatırılmayan ġırnak Ġl Özel Ġdaresinin Madenlerden
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 devlet Hakkı payı alacağı için ilgili dökümler Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğünde bulunmaktadır. Ġl Özel Ġdaresi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü tarafından Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğünden ödeme yapacaklara ait bilgiler istenerek söz konusu meblağ tahsil edilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Madenlerden Tahsil edilmesi gereken Ġl Özel Ġdaresi Paylarının bir kısmının tahsil edilmemesi konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların 2015 yılında yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu hususun gelecek dönemde takip edilmesi uygun olur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15
8. EKLER
Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
ġIRNAK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI BĠLANÇOSU
AKTĠF Cari Yıl 2014 PASĠF Cari Yıl 2014
YTL YTL
1 DÖNEN VARLIKLAR 198.892.416,65 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 23.880.711,78
10 HAZIR DEĞERLER 193.737.110,77 30 KISA VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR 8.220.029,48
102 BANKA HESABI 193.737.081,00 300 BANKA KREDĠLERĠ HESABI 8.220.029,48
103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI (-) 29,77 32 FAALĠYET BORÇLARI 72.810,37
12 FAALĠYET ALACAKLARI 578.859,58 320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 72.810,37
120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 13.394.836,30
121 GELĠRLERDENTAKĠPLĠALACAKLAR HESABI 578.859,58 330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 637.798,10
126 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 0,00 333 EMANETLER HESABI 12.757.038,20
14 DĠĞER ALACAKLAR 3.585.733,59 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 2.193.035,63
140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 3.585.733,59 360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI 1.924.146,49
15 STOKLAR 0,00 361 ÖDENECEKSOSYALGÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 258.129,03
150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 0,00 362 FONLAR VEYA DĠĞER KAMU ĠDARELERĠ ADINA
YAPILAN TAHSĠLAT HESABI
10.760,11
16 ÖN ÖDEMELER 974.391,24 4 UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 26.623.665,32
160 Ġġ AVANS VE KREDĠLERĠ HESABI 0,00 40 UZUN VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR 26.623.665,32
161 PERSONEL AVANSLARI HESABI 0,00 400 BANKA KREDĠLERĠ HESABI 26.623.665,32
165 MAHSUP DÖNEMĠNE AKTARILAN AVANS VE KREDĠLER HESABI 974.391,24 5 ÖZ KAYNAKLAR 550.929.810,16
19 DĠĞER DÖNEN VARLIKLAR 16.321,47 50 NET DEĞER 20.758.962,89
191 ĠNDĠRĠLECEKKATMADEĞERVERGĠSĠ HESABI 15.670,28 500 NET DEĞER HESABI 20.758.962,89
197 SAYIM NOKSANLARI HESABI 651,19 51 DEĞER HAREKETLERĠ -10.693.930,65
2 DURAN VARLIKLAR 402.541.800,61 511 MUHASEBE BĠRĠMLERĠ ARASI ĠġLEMLER HESABI 0,00
22 FAALĠYET ALACAKLARI 34.300,00 519 DEĞER HAREKETLERĠ SONUÇ HESABI -10.693.930,65
220 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 34.300,00 57 GEÇMĠġ YILLAROLUMLU FAALĠYET
SONUÇLARI
641.005.562,82
24 MALĠ DURAN VARLIKLAR 1.856.926,47 570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET
SONUÇLARI HESABI
641.005.562,82
240 MALĠ KURULUġLARA YATIRILAN SERMAYELER
HESABI
1.856.926,47 58 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET
SONUÇLARI
-210.415.924,65
25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 400.511.320,56 580 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET
SONUÇLARI HESABI ( - )
-210.415.924,65
250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 3.847.325,79 59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI 110.275.169,75
251 YERALTI VEYERÜSTÜ DÜZENLERĠ HESABI 13.067.968,54 590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUCU HESABI 130.932.134,96
252 BĠNALAR HESABI 5.561.534,17 591DÖNEM OLUMSUZ FAALĠYETSONUCUHESABI( - ) -20.656.995,21
253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 10.037.738,35 PASĠF TOPLAMI 601.434.217,26
254 TAġITLAR HESABI 10.248.729,49
255 DEMĠRBAġLAR HESABI 26.339.309,35
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 331.408.714,87
26 MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 139.253,58
260 HAKLAR HESABI 139.253,58
AKTĠF TOPLAMI 601.434.217,26
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16
ġIRNAK FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GĠDERĠN TÜRÜ
2012 2013 2014
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
630 01 Personel Giderleri 19.198.985 23.532.500 82 24.775.893,51
630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 3.275.792 3.872.947 19 4.088.102,47
630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 25.567.989 32.666.255 10 46.698.464,42
630 04 Faiz Giderleri 1.850.000 3.639.942 08 3.364.930,12
630 05 Cari Transferler 897.330 983.056 23 1.468.610,74
630 07 Sermaye Transferleri 183.576.030 7.284.181 11 7.836.278,11
630 14 Amortisman Giderleri 4.041.239,22
GĠDERLER TOPLAMI (A) 234.366.126,41 71.978.881 53 92.273.518,59
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELĠRĠN TÜRÜ
2012 2013 2014
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
600 01 Vergi Gelirleri 58.206 255.100 90 82.347,00
600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 10.796.084 9.452.501 60 14.623.875,05
600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 126.879.727 243.449.270 68 127.087.083,88
600 05 Diğer Gelirler 35.182.186 46.781.068 18 60.755.382,41
GELĠRLER TOPLAMI (B) 172.916.203 299.937.939 36 -202.548.688,34
FAALĠYET SONUCU 110.275.169,75
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı ġırnak Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr