SĠNOP ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ekim 2015
ĠÇERĠK SĠNOP ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 SĠNOP ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 19
SĠNOP ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6'ncı maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır. Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleĢmeleri arasında fark bulunmaktadır. 2014 yılına özgü olarak 6360 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesi ile tüzel kiĢiliği kaldırılan belediyeler Nisan 2014 tarihi itibariyle Ġl Özel Ġdaresine devredildiğinden bu belediyelerin gelir ve giderleri karĢılığı olarak ek bütçe yapılmıĢ, bu geliĢme de Ġl Özel Ġdaresinin 2014 yılı baĢındaki bütçe öngörüleri ile yıl sonunda gerçekleĢen bütçe sonuçları arasında fark oluĢmasında etkili olmuĢtur. 2014 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ CETVELĠ Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider Personel Giderleri 6.605.311,00 29.232.226,92 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 907.000,00 4.624.889,38 Mal ve Hizmet Alım Gideri 6.418.549,60 24.672.475,42 Faiz Giderleri 130.000,00 167.777,92 Cari Transferler 1.006.401,00 20.158.054,48 Sermaye Giderleri 10.573.738,40 21.786.437,66 Sermaye Transferi 9.000,00 109.000,00 Yedek Ödenekler 1.350.000,00 0,00 TOPLAM 27.000.000,00 100.750.861,78 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Sinop Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49'uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Sinop Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. 2014 yılı denetimi kapsamında Sinop Ġl Özel Ġdaresi tarafından “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. • BirleĢtirilmiĢ veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Maddi Ve Maddi Olmayan Duran Varlıklar Ġçin Amortisman Ayrılmaması. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 163, 178, 179 ve 257'nci maddelerinde maddi duran varlıkların, 185, 190, 191 ve 268' inci maddelerinde Maddi olmayan duran varlıkların, 196, 201 ve 202'nci maddelerinde de diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan varlıkların, genel nitelikleri, uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranlarının ne Ģekilde tespit edileceği, ayrılan amortisman tutarının gider olarak muhasebeleĢtirilmesi gerekliliği, varlıkların amortisman değerinin ne olduğu, kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların amortisman tutarlarının ne olduğu açıklanmıĢtır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Varlıklara iliĢkin ilkeler” baĢlıklı 9'uncu maddesinde de bilançoda duran varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile diğer duran varlıkların maliyetlerini, bunlardan yararlanılan dönemlere dağıtmak amacıyla, her dönem ayrılan amortismanların birikmiĢ tutarlarının bilançoda ayrıca gösterileceği ifade edilmiĢtir. Hangi duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara iliĢkin esas ve usuller ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının duran varlık çeĢitlerine göre Bakanlıkça belirleneceği yine Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 27'nci maddesinde hükme bağlanmıĢtır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin amortisman iĢlemlerine iliĢkin hükümlerinde belirtilen, Maliye Bakanlığına tanınan amortisman süre, yöntem ve oranlarını belirleme yetkisi ise Bakanlığın Vergi Usul Kanununun 318'inci maddesindeki yetkisinden gelmektedir. Maliye Bakanlığı bu yetkisini 333, 339, 365, 389, 399 ve 418 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri çıkartarak kullanmıĢ ve tebliğ eki listelerde amortisman uygulamasına iliĢkin gerekli açıklamalara yer vermiĢtir. Amortisman ve tükenme payı ayırma yöntemleri ise 10 Ocak 2008 tarihli 26752 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 Sayılı Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Genel Tebliğinde açıklanmıĢtır Yukarıda açıklanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile bahsi geçen Vergi Usul Kanunu Tebliğleri ve Genel Yönetim
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Muhasebe Yönetmeliği Genel Tebliğinin amortisman iĢlemlerine iliĢkin hükümlerine aykırı olarak maddi ya da maddi olmayan duran varlıklar için amortisman ayrılmaması sonucu Sinop Ġl Özel Ġdaresinin varlıklarını gösteren; 250-Arazi ve Arsalar Hesabı 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 252- Binalar Hesabı 253- Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 254- TaĢıtlar Hesabı 255- DemirbaĢlar Hesabı 256- Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 259- Yatırım Avansları Hesabı 260- Haklar Hesabı 264- Özel Maliyetler Hesabı ile 294- Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı‟na iliĢkin amortisman miktarlarını gösteren 257- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) 268- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) 299- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) nın yıl içinde ve yıl sonunda düzenlenecek mali tablolarda gerçek değerleri ile yer almamasına yol açmaktadır. Aynı zamanda amortisman uygulaması sonucu Giderler Hesabına yansıması gereken amortisman giderleri kadar 630-Giderler Hesabı, Dönem sonunda 630-Giderler Hesabının yansıması sonucu oluĢacak faaliyet sonuçlarını gösteren 690-Faaliyet Sonuçları Hesabı, Faaliyet sonuçlarının bakiyeleri üzerinden değerlendirilecek dönem faaliyet sonucunu gösteren 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ya da 591-Dönem Olumsuz Faaliyet
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Sonucu Hesabı (-), Yılı dönem faaliyet sonucuna göre yılı geçtikten sonra önceki yıllar faaliyet sonuçlarını takip etmek için kullanılan 570-GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ya da 580-GeçmiĢ Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-), GeçmiĢ yıllar olumlu ya da olumsuz faaliyet sonuçlarının 5 yıl sonunda net değere aktarılması gerektiğinden, 5 yıllık süreyi doldurmuĢ geçmiĢ dönemler için 500- Net Değer/Sermaye Hesabı, Mali tablolar üzerinde gerçeği yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; Amortisman iĢlemlerinin yerine getirilmesi maksadıyla tüm Özel Ġdare birimlerine yazı yazıldığı, e-içiĢleri sistemi üzerinde ilgili modüller açıldığında da amortisman iĢlemlerinin sisteme giriĢinin sağlanacağı bildirilmiĢtir. Sonuç olarak Maddi ya da maddi olmayan varlıklar için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve bu Kanun uyarınca Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan tebliğlerde belirtilen esas ve usullere göre amortisman ayırma iĢleminin yapılması ve muhasebeleĢtirilmesin sağlanması ile mali tablolarda bu bilgilerin gösterilmesi gerektiği hususunda kurumla görüĢ birliğine varılmıĢtır. Ancak Sinop Ġl Özel Ġdaresinin duran varlıklarına iliĢkin 257- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı ile 299- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının 2014 yılı mali tablolarında yer almaması hususu devam etmektedir. BULGU 2: 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında Ġzlenmekte Olan Yatırımlardan Tamamlananların, Bu Hesaptan DüĢülüp Ġlgili Hesaplara Aktarılmaması. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 163'üncü maddesinin 2'nci fıkrasında yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen maddi duran varlıkların, geçici kabul iĢlemi tamamlandıktan sonra ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacağı belirtilmiĢtir. Adı geçen yönetmeliğin “Hesabın Niteliği” baĢlıklı 180'inci maddesinde de; “Bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.”
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 denilerek bu hesabın yapımı süren yatırımlar için yapılan giderleri izlemek maksadıyla kullanılacağına açıklık getirilmiĢ, “Hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı 181'inci maddesinin (b) bendinde de tamamlanan yatırımlardan bu hesapta izlenenlerin bu hesaba alacak kaydedilmek suretiyle hesaptan çıkarılma yöntemi açıklanmıĢtır. Yönetmeliğin bu amir hükümlerine rağmen 2014 yılı açılıĢ kaydının 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında yer alan 18.028.093,64 TL tutarındaki çeĢitli yatırımın yıl içinde iĢlem görmeden ve değiĢiklik göstermeden yılsonuna taĢındığı görülmektedir. Bu kayıtlardan 12.720.443,89 TL lık kısmının ise 2013 yılı baĢından beri hiçbir iĢlem görmeden muhasebe kayıtlarında yer aldığı izlenmektedir. Gerek 2013 yılı gerek 2014 yılı baĢından beri 2014 yılı sonuna kadar hiçbir iĢlem görmeden taĢınan söz konusu kayıtların, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının borç kaydında yer alan yatırımlardan, tamamlandığı halde ilgili hesaplara aktarılmayan yatırımlara dair harcamalar olduğu anlaĢılmaktadır. Bahse konu eksik iĢlemler dolayısıyla Sinop Ġl Özel Ġdaresinin yıl içinde ve yılsonunda düzenlenen mali tabloları üzerinde 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı gerçek durumu göstermemektedir. Bu durum Sinop Ġl Özel Ġdaresinin halen yürütmekte olduğu yatırımların gerçek değerinin mali tablolarda olduğundan çok görünmesine yol açtığı gibi, bu yatırımların tamamlanması ile aktarılacağı ilgili varlık hesabının da (baĢka kurumlar adına yürütülenler için de ilgili kurumun varlık hesaplarının) olduğundan düĢük görünmesine neden olmaktadır. Kamu idaresi cevabında; 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında Ġzlenmekte Olan Yatırımlardan kesin kabulü yapılanların muhasebe birimine bildirilmesi hususunda ilgili birimlere ve ilçe özel idare müdürlüklerine yazılı olarak hatırlatma yapıldığı ve kesin kabul tutanakları muhasebe birimine iletildikçe ilgili hesaplara kayıtların gerçekleĢtirileceği bildirilmiĢtir. Sonuç olarak 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmekte olan yatırımlardan tamamlananların, bu hesaptan düĢülüp ilgili hesaplara aktarılması gerektiği hususunda idare ile görüĢ birliğine varılmıĢtır. Ancak 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı açısından 2014 yılı mali tablolarındaki hata devam etmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Sinop Ġl Özel Ġdaresinin 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 257- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı, 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı ve 299- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE
DEĞERLENDĠRMELER
BULGU 1: 03.06.2014 Tarih Ve 2014/6455 Sayılı BKK Ġle Kamu Ġdarelerine Ait
TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelikte Yapılan DeğiĢiklikler Kapsamında Sinop Ġl
Özel Ġdaresinin Mülkiyetinde Bulunan TaĢınmazlarla Ġlgili Yeniden Kayıt ĠĢlemlerinin
Yapılmaması
Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin 5'inci maddesinin
birinci fıkrasında “taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların
mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden
çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır.
Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu kayıt altına alınma iĢleminin bazı esasları adı geçen Yönetmelikte
değiĢiklik yapan 19.06.2014 tarih ve 29035 sayılı R.G.de yayınlanan 03.04.2014 tarih ve 2014
/6455 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yeniden belirlenmiĢtir. Bu belirlemelerin bir kısmına
“Mevcut TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı Geçici 1'inci maddede yer
verilmiĢtir. Buna göre;
“ (1) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç
değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler
üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde
kayıtlara alınır:
a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol
işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014
tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine
kaydedilir.
b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere
ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan
1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe
kayıtlarını yapar.”
Öte yandan aynı Yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması” baĢlıklı değiĢik
10'uncu maddesinin birinci fıkrasında ise aĢağıdaki hükme yer verilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır.” Bu durumda Sinop Ġl Özel Ġdaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taĢınmazların mevcut kullanım Ģekilleri ve emlak vergisi değerleri üzerinden fiili envanterinin yapılmasının, en geç 30.09.2014 tarihi itibariyle ilgili form ve cetvellere geçirilmesinin ve bu bilgilerin muhasebe kayıtlarının yapılmak üzere muhasebe birimlerine verilerek en geç 01.10.2014 tarihine kadar kayıtlarının yapılmasının Yönetmelik hükümlerinin gereği olduğu anlaĢılmaktadır. Bu iĢlemlere bağlı olarak 31.12 2014 tarihinde de tespit edilen değerler üzerinden Amortisman Hesaplarına kayıt yapılacaktır. Ancak bu kayıtların yapılmasına temel oluĢturmak üzere öncelikle mevcut hesaplarda kayıtlı bulunan taĢınmazların 01.10.2014 tarihi itibariyle 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında kayıtlı tutarların alacak kaydı ile çıkarılması, toplam tutarın da 500 Net Değer Hesabına borç yazılması gerekmektedir. Aynı Ģekilde söz konusu taĢınmazlara iliĢkin amortisman tutarları da 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilerek hesaplardan çıkarılacaktır. Yönetmelik değiĢikliği ile ilgili ayrıntılı açıklama Muhasebat Genel Müdürlüğünün 25.07.2014 tarihinde yayınlanan TaĢınmaz Envanteri konulu genel yazısında yer almıĢtır. Bu bilgiler ıĢığında Sinop Ġl Özel Ġdaresinin kesin mizan ve bilançosunun incelenmesi sonucunda yukarıda açıklanan iĢlemlerinin gerçekleĢtirilmediği görülmüĢtür. Bu nedenle Kurumun yıl sonunda düzenlenen mali tabloları üzerinde 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 252 Binalar Hesabı ve 500 Net Değer Hesabında kayıtlı tutarların mevzuata uygun olarak kaydedilmesi gereken tutarlar olmadığı anlaĢılmaktadır. TaĢınır ve taĢınmaz hesaplarında kayıtlı varlıklar için hiç amortisman ayrılmadığından söz konusu hususun mali tablolarda yer almayan 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı üzerindeki etkisi dikkate alınmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelikte yapılan değiĢiklik kapsamında Sinop Ġl Özel Ġdaresi Mülkiyetinde bulunan taĢınmazlarla ilgili yeniden kayıt iĢlemlerinin yapılması için gerekli çalıĢmaların baĢlatıldığı bildirilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelikte yapılan değiĢiklik uyarınca bu Yönetmelikte öngörülen hususların yerine getirilmesi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 konusunda idare ile görüĢ birliğine varılmıĢtır. Ancak 250- Arazi ve Arsalar Hesabı, 252- Binalar Hesabı ve 500- Net Değer Hesabı açısından 2014 yılı mali tablolarındaki hata devam etmektedir. BULGU 2: Sinop Ġl Özel Ġdaresinin Ve 8 Ġlçe Özel Ġdaresinin 2014 Mali Yılına ĠliĢkin Yevmiye Defterinde, Yevmiye Numaralarının Tarihe Uygun Olarak Müteselsil Sıra Takip Etmemesi Ya Da Eksik Yevmiye Maddelerinin Bulunması. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Yevmiye sistemi, muhasebeleĢtirme belgeleri ve açılıĢ kayıtları” baĢlıklı 43'üncü maddesinde: “(1) İşlemler, yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedilir; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılır. ………… (4) Muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında (1)’den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verilir. Gerek yevmiye defteri ve gerekse büyük defter ve yardımcı defter kayıtlarında bu yevmiye numaraları esastır.” “Kullanılacak defterler ve kayıt düzeni” baĢlıklı 44'üncü maddesinde: “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında aşağıdaki defterler kullanılır. a) Yevmiye defteri (Örnek-37), Yevmiye defteri, kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarih ve numarasıyla ve maddeler halinde düzenli olarak yazıldığı müteselsil sıra numaralı defterdir. Yevmiye defterine açılış kaydı yapıldıktan sonra, günlük işlemler muhasebeleştirme belgelerine dayanılarak kaydedilir.” denilmektedir. Buna göre yevmiye defteri tarih itibarıyla müteselsil sıra takip eden yevmiye numaralarından oluĢmalıdır. Yevmiye numaralarında, tarih kayıtlarına uygun sıra takip edilmemesi Yönetmeliğin amir hükümlerine aykırıdır. Buna rağmen Sinop Ġl Özel Ġdaresi ile Ayancık, Boyabat, Dikmen, Durağan, Erfelek, Gerze, Saraydüzü ve Türkeli Ġlçe Özel Ġdarelerinin yevmiye numaralarının tarih kayıtlarına uygun sıra takip etmediği, Ayancık Ġlçe
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 Özel Ġdaresi yevmiye kayıtlarında 95, Saraydüzü Ġlçe Özel Ġdaresi yevmiye kayıtlarında ise 3 numaralı yevmiye maddelerinin boĢ olduğu görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; Ġl Özel Ġdaresi muhasebe iĢlemlerinin yevmiye tarih ve sırasına uygun giriĢlerinin zamanında yapılması hususunda titizlik gösterileceği ve Ġlçe Özel Ġdare Müdürlüklerine yazı ile gerekli uyarıların yapıldığı bildirilmiĢtir. Sonuç olarak Yevmiye defterinin tarih itibarıyla müteselsil sıra takip eden yevmiye numaralarından oluĢması gerektiği konusunda idare ile görüĢ birliğine varılmıĢsa da, konunun sonraki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15
8. EKLER
Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
(01.01.2014 - 31.12.2014) SĠNOP ĠL ÖZEL ĠDARESĠ
44.57-Tüm Muhasebe Birimleri 2014 Yılı BĠLANÇOSU
AKTĠF Cari Yıl 2014 PASĠF Cari Yıl 2014
TL TL
1 DÖNEN VARLIKLAR 76.275.489,29 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 22.097.449,83
10 HAZIR DEĞERLER 73.748.097,27 30 KISA VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR 17.230,23
102 BANKA HESABI 73.748.097,27 300 BANKA KREDĠLERĠ HESABI 17.230,23
103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMĠRLERĠ
HESABI(-) 0,00 32 FAALĠYET BORÇLARI 521.501,08
12 FAALĠYET ALACAKLARI 582.819,52 320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 521.501,08
120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 17.782.527,84
121 GELĠRLERDENTAKĠPLĠALACAKLAR HESABI 581.880,65 330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR
HESABI 523.437,29
126 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 938,87 333 EMANETLER HESABI 17.259.090,55
14DĠĞERALACAKLAR 79.781,58 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 3.776.190,68
140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 79.781,58 360 ÖDENECEKVERGĠ VE FONLAR HESABI 1.071.064,68
15 STOKLAR 1.592.643,20 361 ÖDENECEKSOSYALGÜVENLĠK
KESĠNTĠLERĠ HESABI 1.948.063,59
150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 1.592.643,20 362 FONLAR VEYA DĠĞER KAMU ĠDARELERĠ
ADINA YAPILAN TAHSĠLAT HESABI 72.953,47
16 ÖN ÖDEMELER 200.166,57
368 VADESĠ GEÇMĠġ, ERTELENMĠġ VEYA
TAKSĠTLENDĠRĠLMĠġ VERGĠ VE DĠĞER
YÜKÜMLÜLÜKLER HESABI
684.108,94
160 Ġġ AVANS VE KREDĠLERĠ HESABI 0,00 4 UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 1.752.878,38
162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER HESABI 198.278,57 40 UZUN VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR 1.752.878,38
165 MAHSUP DÖNEMĠNE AKTARILAN AVANS VE
KREDĠLER HESABI 1.888,00 400 BANKA KREDĠLERĠ HESABI 1.752.878,38
19 DĠĞER DÖNEN VARLIKLAR 71.981,15 5 ÖZ KAYNAKLAR 155.330.590,03
190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 71.837,15 50 NET DEĞER 68.360.531,75
191 ĠNDĠRĠLECEKKATMADEĞERVERGĠSĠ HESABI 144,00 500 NET DEĞER HESABI 68.360.531,75
2 DURAN VARLIKLAR 102.905.428,95 51 DEĞERHAREKETLERĠ 0,00
24 MALĠ DURAN VARLIKLAR 650.270,98 511 MUHASEBE BĠRĠMLERĠ ARASI ĠġLEMLER
HESABI 0,00
240 MALĠ KURULUġLARA YATIRILAN
SERMAYELER HESABI 641.748,39 519 DEĞER HAREKETLERĠ SONUÇ HESABI 0,00
241 MALVE HĠZMETÜRETEN KURULUġLARA
YATIRILAN SERMAYELER HESABI 8.522,59 52 YENĠDEN DEĞERLEME FARKLARI 16.471.365,10
25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 102.069.692,01 522 YENĠDEN DEĞERLEME FARKLARI HESABI 16.471.365,10
250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 597.217,84 57 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET
SONUÇLARI 90.176.209,34
252 BĠNALAR HESABI 51.493.303,46 570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET
SONUÇLARI HESABI 90.176.209,34
253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 11.202.615,79 58 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET
SONUÇLARI -38.641.007,79
254 TAġITLAR HESABI 2.175.194,97 580 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET
SONUÇLARI HESABI ( - ) -38.641.007,79
255 DEMĠRBAġLAR HESABI 1.311.467,07 59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI 18.963.491,63
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 35.289.892,88 590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYETSONUCU
HESABI 46.533.354,50
26 MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00 591 DÖNEMOLUMSUZ FAALĠYETSONUCU
HESABI ( - ) -27.569.862,87
260 HAKLAR HESABI 0,00 PASĠF TOPLAMI 179.180.918,24
29 DĠĞER DURAN VARLIKLAR 185.465,96
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDĠ
DURAN VARLIKLAR HESABI 185.465,96
AKTĠF TOPLAMI 179.180.918,24
NAZIM HESAPLAR 11.490.800,34 NAZIM HESAPLAR 11.490.800,34
910 TEMĠNAT MEKTUPLARI HESABI 3.870.383,65 911 TEMĠNAT MEKTUPLARI EMANETLERĠ
HESABI 3.870.383,65
920 GĠDER TAAHHÜTLERĠ HESABI 7.620.416,69 921 GĠDER TAAHHÜTLERĠ KARġILIĞI HESABI 7.620.416,69
GENEL TOPLAM : 190.671.718,58 GENEL TOPLAM : 190.671.718,58
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17
44.57 SĠNOP ĠL ÖZEL ĠDARESĠ FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GĠDERĠN TÜRÜ
2012 2013ı 2014
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
630 01 Personel Giderleri 23.587.406 25.515.365,14 29.232.226,92
630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 4.018.982 5.564.356,67 4.624.889,38
630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 12.025.966 6.660.817,12 14.886.226,52
630 04 Faiz Giderleri 19.749 138.112,00 167.777,92
630 05 Cari Transferler 5.398.992 3.274.094,68 20.158.054,48
630 07 Sermaye Transferleri 3.177 2.867.162,87 8.101.807,51
630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 0 0,00 1.242.346,85
630 14 Amortisman Giderleri 10.708.242 17.993.363,12 16.239.382,53
630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Gid. 3.689,80
GĠDERLER TOPLAMI 55.762.513,66 62.013.271,60 94.656.401,91
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELĠRĠN TÜRÜ
2012 2013 2014
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
600 01 Vergi Gelirleri 21.065 17.500 182.886
600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 3.193.440 746.561,55 1.002.869
600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 39.436.100 89.063.270,91 82.595.913
600 05 Diğer Gelirler 19.956.680 23.406.234,25 29.838.225
GELĠRLER TOPLAMI 62.607.285,55 113.233.566,71 113.619.893,54
FAALĠYET SONUCU 6.844.771,89 51.220.295,11 18.963.491,63
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
SĠNOP ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 19
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 20 Stratejik Plan ve Performans Programında amaçlarla ilgili olmayan hedefler ve hedefler ile ilgili olmayan göstergeler bulunduğu; Stratejik Planda ve Performans Programında yer alan bazı amaç, hedef ve göstergelerin, iyi tanımlanmadığı için hedefin gerçekleĢtirilmesinde ulaĢılan noktayı gösterecek özellikte olmadığı; Faaliyet Raporunda ise hedef ve göstergelerin çoğunluğunun Performans Programında öngörülen hedef ve göstergelerle uyumlu olmadığı; bazı hedeflere iliĢkin göstergelerin ölçülebilir sayısal verilerle ifade edilmediği; tüm göstergelere iliĢkin raporlanan değerlerin veri kaynaklarından doğrulanabileceği ancak bazı göstergeler için Performans Programında öngörülen ölçütlerden farklı ölçütler kullanıldığı; bazı hedefler için öngörülen ve gerçekleĢen performans değerleri arasında sapma nedenlerinin geçerli ve ikna edici bir Ģekilde açıklanmadığı görülmüĢtür. Yukarıda açıklanan tespitler doğrultusunda Sinop Ġl Özel Ġdaresinin 2010-2014 yıllarına iliĢkin Stratejik Planının, kurumun stratejik plan döneminde gerçekleĢtirmeyi öngördüğü amaç ve hedeflere yönelik olarak gerçekçi ve düzgün bir çerçeve çizdiğini söyleyebilmek mümkün değildir. Performans Programı ise, bir taraftan Stratejik Plana uyumlu olmadığından kurumun stratejik öngörülerine karĢılık gelmemekte, diğer taraftan içerik anlamında yetersiz kaldığından kurumun amaç ve hedeflerine iliĢkin öngörülerinde gerçekleĢen performansın ölçülebilmesi için yeterli ve güvenilir bir alt yapı oluĢturamamaktadır. Performans Programının yetersizliği nedeniyle Faaliyet Raporu da doğru ve değerlendirilebilecek performans sonuçları üretilmesine hizmet edememektedir. Kurumun performans bilgisi üretmek ve faaliyet sonuçlarını ölçmek için kullandığı veri sistemleri ise, Performans Programı Stratejik Plana, Faaliyet Raporu da Performans Programına tam uyumlu olmadığından değerlendirilmemiĢtir. Performans bilgisinin tam ve doğru olarak üretilebilmesi için güvenilir bir veri sistemi kurulmalıdır. Veri iĢleme ve raporlama aĢamalarına iliĢkin prosedürler ve sorumluluklar yazılı Ģekilde belirlenmelidir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay‟a
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 21 sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Sinop Ġl Özel Ġdaresi‟nin yayımladığı 2010-2014 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 22 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2014 yılı performans denetimi kapsamında Sinop Ġl Özel Ġdaresi‟nin yayımladığı 2010-2014 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Sinop Ġl Özel Ġdaresinin 2010-2014 yıllarına iliĢkin Stratejik Planı, 2014 yılına iliĢkin Performans Programı ve 2014 yılı Faaliyet Raporu yasal süresi içerisinde hazırlanıp kamuoyuna sunulmuĢtur. Ancak kurumun 2010-2014 yıllarına iliĢkin Stratejik Planı, 2014 yılına iliĢkin Performans Programı ve 2014 yılı Faaliyet raporu amaç, hedef ve göstergeler açısından birbirleri ile uyumlu olmadığından, kurumun plan dönemi içerisindeki öngörülerini ve baĢarılarını net olarak belirleyebilmek mümkün değildir. Bu nedenle stratejik planlama sürecinin daha sağlıklı iĢleyiĢine katkı sağlamak amacıyla, kritik önemdeki bazı değerlendirmelerimiz aĢağıda yer belirtilmiĢtir. Sinop Ġl Özel Ġdaresi performans planlaması sisteminin en belirgin eksikliği çevrimin sadece planlama temelinde yapılandırılması, ölçüm fonksiyonunun ihmal edilmesidir. Sinop Ġl Özel Ġdaresi Stratejik Planının stratejik amaç ve hedefleri ölçülebilir performans göstergeleri ile iliĢkilendirilmediğinden, planlamanın kurumun performans ölçümüne katkı vermesi mümkün olamamıĢtır. Benzer Ģekilde, Performans Programında belirlenmiĢ olan göstergelerin de çoğu sayısal öngörüler ile desteklenmediğinden ya da söz konusu göstergeleri tanımlayacak daha anlamlı sayısal ölçütler kullanılabilecekken sadece maliyet unsuru ile ifade edildiğinden performans ölçümü anlamında sağlıklı bir alt yapı oluĢturamamıĢtır. Oysa stratejik planlama sistemi, stratejik amaçlar ile bu amaçlara ulaĢmayı sağlayacak somut, ölçülebilir hedeflerin belirlenmesi, hedeflerden ölçülebilir olmayanlar için ise bu hedeflere ne denli ulaĢılabildiğinin değerlendirilmesine yardımcı olacak ölçütlerin (performans göstergelerinin) geliĢtirilmesi, yıl sonunda bu ölçütlere dayalı olarak performans ölçüm ve değerlendirmesi yapılması üzerine kuruludur. Performans göstergelerinin sayısal öngörüler ile desteklenmemesi ya da uygun sayısal ölçütlerin kullanılmaması performans göstergelerinden nasıl yararlanılacağına iliĢkin bir
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 23
algının yeterince oluĢmadığını göstermektedir. Kurum Faaliyet Raporunun niteliği de bu
değerlendirmemizle paralellik taĢımaktadır. Faaliyet Raporunun temel iĢlevi performans
programında yer alan hedeflere ne ölçüde ulaĢılabildiği ve sapmaların nedenlerine iliĢkin
değerlendirmelerin ortaya konulmasıdır. Oysa Faaliyet Raporu bu yaklaĢım dıĢında ve
hedeflerin gerçekleĢmelerine iliĢkin bilgiyi içermeksizin, 2014 yılında gerçekleĢtirilen
faaliyetlerin sergilendiği bir doküman olarak üretilmiĢtir.
Performans göstergeleri niteliği itibarıyla ölçülebilir olmayan hedeflere ne ölçüde
ulaĢılabildiğini değerlendirebilmek amacıyla kullanılan dolaylı ölçütlerdir. Bu özelliği ile
performans ölçüm sisteminin önemli bir unsuru olup bu amacı gerçekleĢtirmeye uygun
Ģekilde sisteme dahil edilmeleri gerekmektedir.
Stratejik planda belirlenen amaç ve hedef sayısı planın stratejik olma niteliğiyle
bağdaĢmamaktadır.
Stratejik Planda 10 temel faaliyet alanı çerçevesinde 24 stratejik amaç ve 75 hedef
belirlenmiĢtir. Stratejik planlamanın en belirgin özelliği bir öncelikler rejimi olmasıdır. Bu
nitelik stratejik planlamayı, planlamadan farklılaĢtıran temel ayraçtır. Stratejik planlamanın
özü, bir kurumda gerçekleĢtirilen her faaliyetin, her iĢin değil, orta ve uzun vadede ulaĢılmak
istenen duruma varılmasını sağlayacak stratejik atılımların planlanmasıdır. Kurum misyon ve
vizyonunun tanımlanmasından sonra kuruma iliĢkin bir durum analizinin gerçekleĢtirilmesi,
mevcut durumdan hareketle vizyonda çizilen resme ulaĢılabilmesini sağlayacak stratejik
öneme haiz amaçların ortaya konulması gerekmektedir.
ġüphesiz kurumların, birimlerin ve personelin tüm faaliyetleri ile iĢleri önem arz eder
ve tümü planlanmalıdır. Ancak tüm iĢlerin bir plan dahilinde yürütülmesi gerekli ve doğru
olmakla birlikte stratejik planlama ve performans ölçümü hususunda bu faaliyetlerin stratejik
anlamda değerlendirilmesi mümkün değildir. Çok fazla sayıda, her faaliyeti kapsayan
amaçlar; baĢarılabilme, odaklanma, toplanacak performans bilgisinin ölçüm ve
değerlendirilebilmesi açısından sorunludur ve performans ölçümünü, olanaksız değilse bile
yararsız kılar. Ayrıca, her faaliyeti, amacı stratejik olarak nitelemek sonuç itibarıyla hiçbir
önceliklendirmenin olmayıĢıyla aynı sonucu doğurmakta ve planlamanın “stratejik” niteliğini
tümüyle anlamsız kılmaktadır.
Çok sayıda amaç ve hedefi içeren bir ölçüm sistemi fayda-maliyet iliĢkisi yönüyle de
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 24 uygun değildir. Stratejik planlama - performans ölçüm süreci kendi baĢına amaç olmayıp daha iyi yönetmenin araçlarıdır. Amaç, hedef ve göstergelerin fazlalığı, bunların değerlendirilmesi için gerekli olan verilerin toplanması ve bu verilerin analizi için çok fazla iĢgücü ve zaman gerektirecektir. Kurumların misyonlarının gereği olarak baĢarmaları gereken asli iĢleri ile faaliyetleri yanında salt faaliyetlerinin baĢarımını ölçmek, bu faaliyetlerin daha bilinçli yönetilmesi için çok fazla karmaĢık sistemlerin oluĢturması sonucunu doğurur ki, bu durum da sistemden elde edilecek faydayı aĢan maliyetler getirecektir. Kurumların kendi misyon tanımları dıĢında stratejik amaç oluĢturmaları planlama realitesiyle örtüĢmemektedir. Ġl Özel Ġdareleri kuruluĢ ve iĢleyiĢleri itibarıyla bizzat kendi bütçelerinde öngörülen faaliyetleri dıĢında, merkezi yönetim kapsamındaki bazı kurumlarca (Sağlık, Milli Eğitim, Kültür vb. Bakanlıklar gibi) aktarılan ödenekler yoluyla bu kurumların il düzeyindeki yatırımlarını gerçekleĢtirmekte ve faaliyetlerine destek olmaktadır. Ancak bu kurumların kendi aslî faaliyetleri için belirledikleri stratejiler vardır ve bunları gerçekleĢtirmekten her anlamda bu idareler sorumludur. Bütçe – strateji - faaliyet sarmalı aynı kurumsal bütünlük çerçevesi içinde gerçekleĢtirmelidir. Ġl Özel Ġdaresinin karar alma mekanizması içerisinde yer almadığı üst planlar ile kaynak, yetki ve sorumluluk sahibi olmadığı bu planlara iliĢkin faaliyetler için stratejik amaç ve hedefler belirlemesi oldukça zorlama bir uygulama olarak görünmektedir. Sinop Ġl Özel Ġdaresinin Stratejik Planı da merkezi yönetim kapsamındaki bu idarelerin faaliyet alanlarına iliĢkin stratejik amaçlar içermektedir. Örneğin halkın sağlık hizmetlerinden çağdaĢ düzeyde yararlanabilmesi için temel sağlık hizmetlerinin geliĢtirilmesi ve yaygınlığının artırılmasına iliĢkin hedef ve stratejileri belirlemek, bu standarda kaç yılda, hangi faaliyetlerle ulaĢılacağını planlamak, hedef gerçekleĢmelerine iliĢkin performans bilgisini toplamak ve değerlendirmek, yıl içinde elde edilen performans bilgisi ıĢığında gereken önlemleri almak tamamen ilgili bakanlığın sorumluluğundadır. Ġl Özel Ġdaresi, ne uzmanlık, ne görev alanı, ne de yetki yönüyle bu belirlemeleri yapma konumunda değildir. Ġlgili bakanlığın transfer ettiği ödenekleri kullanma, ihaleleri yapma, yapım sürecinin kontrollüğü gibi il özel idaresince yerine getirilen faaliyetler nedeniyle il özel idaresinin bu alanlara iliĢkin standart ve hedefler belirlemesi uygun görünmemektedir. Eğitim, sağlık, emniyet, kültür gibi üst politikalara yönelik amaç, hedef ve stratejilerini belirlemek Ġl Özel
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 25 Ġdarelerin konusu olmadığı gibi bu çerçevede elde edilen baĢarı ve baĢarısızlıkların sorumlusu da Ġl Özel Ġdareleri değildir. Stratejik planlamada kurumun strateji çerçevesi misyon tanımlamaları ile sınırlı olmalıdır. Stratejik planlama - Performans Programı - Bütçe iliĢkisinin sağlıklı biçimde kurulması sistemin önemli unsurlarından biridir. Stratejik planlama sürecinin önemli bir ayağı da maliyetlendirme konusudur. Planlama ve bütçeleme süreçlerinin uyumlu ve dengeli biçimde yürütülmesi hem planlamanın hem de bütçenin daha rasyonel biçimde oluĢturulmasını sağlayacaktır. Stratejik plan ve performans programlarının hazırlanıp daha sonra total bütçe rakamlarının faaliyet alanlarına yine faaliyetler bazında ayrıĢtırılmadan iliĢkilendirilmesinin ne stratejik planlama sürecine ne de sağlıklı bir bütçe yapım sürecine katkısı bulunmayacağı açıktır. Bu nedenle daha stratejik plan aĢamasında plan dönemini kapsayan toplam tahmini maliyetlerin hedef bazında belirlenmesi gerekmektedir. Bu belirlemeler çok yıllı bütçelemede bir girdi unsuru olarak ele alınıp bütçe sürecine yansıyacak, Ġl Genel Meclisince uygun görülmeyen maliyetler ve stratejik tercihler stratejik plan yapımı sırasında revize edilebilecektir. Bu karĢılıklı geri bildirimler, vatandaĢ temsilcileri olarak kaynak/yetki iliĢkisini kullanan Meclis‟in bu dokümanlara iradesini paralel bir Ģekilde yansıtabilmesini sağlayacaktır. Bu etkileĢim çerçevesinde gözden kaçırılmaması gereken husus stratejik plan- bütçe iliĢkisi içerisinde aslî belirleyici rolün stratejik plana ait olduğu gerçeğidir. “Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu” 2‟nci Bölümünde de belirtildiği üzere stratejik planlama ve performans programı süreci sadece bütçeye dönük değildir. Stratejik planlama sürecinde kaynak kısıtları dikkate alınmakla beraber, yıllık bütçe ve kaynak taleplerinin stratejik planları Ģekillendirmemesi; stratejik planın, bütçeyi yönlendirmesi gerekir. Performans programlarının hazırlanmasında da stratejik plan saptamalarına uygun olarak ilgili yıl performans hedefleri plan dönemine dağıtılacak, yıllık bütçe çalıĢmaları ile de hedef-kaynak bağlantısı kurulacaktır. Sonuç olarak; Sinop Ġl Özel Ġdaresi, raporumuzun özet bölümünde de belirtildiği üzere performans ölçüm sürecine iliĢkin temel raporlama gerekliliklerini yerine getirmektedir. Süreç sorumluları konuya samimiyetle yaklaĢarak özverili çalıĢmalara dayalı veriler ve çıktılar
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 26 üretmiĢlerdir. Ancak sistemi planlama yönüyle baĢarılı olarak değerlendirmek mümkün değildir. Sistemin ""ölçüm" ayağı ise yetersiz kalmaktadır. Performans yönetimi kültürüne iliĢkin teori ve uygulama birikimine bağlı olarak kurumun performans sisteminin geliĢmesi beklenmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 27 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Planda Tüm Amaç ve Hedeflerin KarĢılığı Olan BeĢ Yıllık Tahmini Maliyetleri Gösteren “Maliyet Tablosu” Ġle Bu Maliyetlerin KarĢılanacağı Kaynakları Gösteren “Kaynak Tablosu” nun Yer Almaması. Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunun “Maliyetlendirme” baĢlıklı 6‟ncı bölümünde; “Maliyetlendirme sürecindeki temel amaç, geliştirilen politikaların ve bunların yansıtıldığı amaç ve hedeflerin gerektirdiği maliyetlerin ortaya konulması suretiyle politika tercihlerinin ve karar alma sürecinin rasyonelleştirilmesine katkıda bulunmaktır. Maliyetlendirme, kamu idarelerinin stratejik planları ile bütçeleri arasındaki bağlantıyı güçlendirmeyi ve harcamaların önceliklendirilmesi sürecine yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Kuruluşun amaç ve hedeflerine yönelik stratejiler doğrultusunda gerçekleştirilecek faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacı bu aşamada belirlenir.” denildikten sonra maliyetlendirmenin nasıl yapılacağı açıklanmıĢtır. Buna göre her bir hedef için gerekli faaliyet ve projelerin maliyet tahminlerinin yapılarak bir hedefin yaklaĢık maliyetine, hedeflerin maliyet tahmini toplamından her bir amacın tahmini maliyetine, amaç maliyetleri toplamından ise stratejik planın o yılki tahmini maliyetine ulaĢılması öngörülmüĢtür. Kılavuzda yer alan 4 numaralı “maliyet tablosu” yardımıyla da planın 5 yıllık tahminî maliyetinin ortaya konacağı belirtilmiĢtir. Kurumun Tablo 4'te belirtilen toplam maliyetleri, elde edeceği kaynaklarla karĢılaĢtırması maksadıyla, yıllar itibariyle hangi kaynaklardan hangi gelirlerin elde edileceği hususundaki tahminini Tablo 5'te gösterilen kaynak tablosundan yararlanmak suretiyle gerçekleĢtirebileceği ve öngörülen maliyetler ile tahmin edilen kaynakların örtüĢmemesi halinde yapılabilecek düzenlemelerin neler olduğu da aynı bölümde açıklanmıĢtır. Kılavuzun maliyetlendirmeye iliĢkin bu açıklamalarına rağmen, Stratejik Planda “Maliyet Tablosu” ve “Kaynak Tablosu”nun bulunmaması, kurumun öngördüğü stratejik amaç ve hedeflerin maliyetleri hususunda hem karar alıcılara hem de kamuoyuna yeterli bilgi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 28 sunulmaması ve stratejik amaç ve hedeflerin kurumun imkânları ile iliĢkilendirilmediği anlamına gelmektedir. Kamu idaresi cevabında; Konu ile ilgili olarak idarenin birimlerine Performans Denetim Raporu gönderildiği ve bundan sonra yapılacak Stratejik Planda “Maliyet Tablosu” ile “Kaynak Tablosu” hazırlanmasının talep edileceği bildirilmiĢtir. Sonuç olarak Stratejik Planda “Maliyet Tablosu” ve “Kaynak Tablosu” nun yer alması gerektiği hususunda idare ile görüĢ birliğine varılmıĢtır. Konunun gelecek dönemlerdeki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır. BULGU 2: Stratejik Planda Amaçlar, Hedefler ve Faaliyetler Sıra Numarası Ġle Kodlanırken Müteselsil Kodlamaya Uyulmaması. 2010-2014 yılı Stratejik Planının “IV. STRATEJĠK AMAÇ, HEDEF VE FAALĠYETLER” baĢlıklı bölümünde “HEDEF 1.4:” kodu mükerrer olarak kullanılmıĢ, ilk “HEDEF 1.4:” kodu altında faaliyetler sıra kodları ile açıklanırken “Faaliyet 1.3.” kodu devam ettirilmiĢ, “HEDEF 1.5:” kodu altındaki faaliyetler “Faaliyet 1.5.” kodu ile baĢlayıp devam etmesi gerekirken “Faaliyet 1.4.” kodu ile kodlanmıĢtır. Amaç, hedef ve faaliyetlere kod verilmesi hususu kılavuz ve rehberlerde herhangi bir Ģekilde dile getirilmemiĢtir. Ancak bu bilgilerin düzenli bir kod numarası ile tanımlanması stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporunun birbiri ile kıyaslanmasında önemli bir baĢvuru unsurudur. Kamu idaresi cevabında; 2015-2019 Stratejik Planında bu konuda gerekli dikkatin gösterildiği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak Stratejik Planda amaçlar, hedefler ve faaliyetler sıra numarası ile kodlanırken müteselsil kodlamaya uyulması gerektiği hususunda idare ile görüĢ birliğine varılmıĢtır. Konunun gelecek dönemlerdeki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır. BULGU 3: Stratejik Planda Kurumun Olağan Ġdari Faaliyetleri Ġle ĠliĢkide Bulunduğu Diğer Kurumların Faaliyet Alanlarına Yönelik Amaç ve Hedefler Belirlenmesi. Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunda amaçlar tanımlanırken “Amaçlar kuruluşun ulaşmayı hedeflediği sonuçların kavramsal ifadesidir. Amaçlar, kuruluşun
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 29
hizmetlerine ilişkin politikaların uygulanması ile elde edilecek sonuçları ifade eder.”
denilmektedir. Devamında da amaçların özellikleri ayrı ayrı belirtilmektedir. Kılavuzun bu
yöndeki değerlendirmelerine göre amaçlar temel olarak, kuruluĢun misyonunu
gerçekleĢtirmesine katkıda bulunmalıdır.
Yine Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunda “Misyon bir kuruluşun
varlık sebebidir; kuruluşun ne yaptığını, nasıl yaptığını ve kimin için yaptığını açıkça ifade
eder. Misyon bildirimi stratejik plan dokümanının diğer kısımlarına da temel oluşturur.
Misyon bildirimi, kuruluşun sunduğu tüm hizmet ve faaliyetleri kapsayan bir şemsiye
kavramdır.” denilerek misyon kavramına açıklık getirilmiĢtir.
Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunda hedefler açıklanırken ise
“Hedefler, amaçların gerçekleştirilebilmesine yönelik spesifik ve ölçülebilir alt amaçlardır.
Hedefler ulaşılması öngörülen çıktı ve sonuçların tanımlanmış bir zaman dilimi içinde nitelik
ve nicelik olarak ifadesidir. Hedeflerin miktar, maliyet, kalite ve zaman cinsinden ifade
edilebilir olması gerekmektedir. Bir amacı gerçekleştirmeye yönelik olarak birden fazla hedef
belirlenebilir.” denilmekte, devamında da hedeflerin hangi özelliklerde olması gerektiği
açıklanmaktadır.
Kılavuzun misyon, amaç ve hedeflere iliĢkin bu tanımlamalarına ve amaçlar ile
hedeflerin özelliklerine dair açıklamalarına rağmen kurumun olağan idari faaliyetleri stratejik
planda amaç yada hedef olarak yer almaktadır. Örneğin “HEDEF 1.2” kodu altında “İlimiz
dahilinde kurumumuzun götürdüğü hizmetlerin aksamadan yürütülebilmesi için norm kadro
kuralları çerçevesinde personel ve malzeme ihtiyaçları temin edilerek kurumun varlığı
sürdürülecektir.” denilmektedir. Bu hedefte kurumun devamlılığı için yürüteceği olağan ve
idari faaliyetler konu edilmektedir. Aynı Ģekilde hedefle iliĢkilendirilen faaliyetlerden
“Faaliyet 1.2.1” de “Kurum hizmetlerinde görev alan personelin yasal giderleri
karşılanacaktır” denilerek kurumun olağan idari bir iĢlemi bu hedefe ulaĢılmak için izlenecek
bir yol olarak gösterilmiĢtir. Oysa bu hedef ve faaliyetler temel olarak idarenin misyonuna
yönelik diğer amaçların gerçekleĢtirilmesi için aracı olan faaliyetlerdir. Bu nedenle bu
faaliyetleri stratejik bir amaç ve hedef olarak değerlendirmek mümkün değildir.
Diğer taraftan, kurumun diğer kurumlar ile iliĢkilerinden kaynaklanan ve dolaylı
olarak dahil olduğu iĢ ve hizmetler de kurumun stratejik planında amaç ve hedef olarak yer
almaktadır. Ġl Özel Ġdareleri kuruluĢ ve iĢleyiĢleri itibarıyla bizzat kendi bütçelerinde
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 30 öngörülen faaliyetleri dıĢında, merkezi yönetim kapsamındaki bazı kurumların il düzeyindeki faaliyetlerini de yerine getirmektedir. Ancak bu faaliyetlere yönelik iĢler, söz konusu kurumların kendi aslî faaliyetleri için belirledikleri stratejiler dahilindeki iĢler olduğundan bunları gerçekleĢtirmekle ilgili sorumluluk da bu kurumlara aittir. Ġl Özel Ġdaresinin karar alma mekanizması içerisinde yer almadığı üst planlar ile kaynak, yetki ve sorumluluk sahibi olmadığı bu planlara iliĢkin faaliyetler için stratejik amaç ve hedefler belirlemesi bu anlamda uygun değildir. Ġl Özel Ġdaresi uzmanlık, görev alanı ve yetki yönüyle bu alanda gerçekleĢtirilecek faaliyetlere yönelik hedefler belirleme konumunda değildir. Örneğin, stratejik planın “Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri” baĢlıklı 3‟üncü “stratejik amaç, hedef ve faaliyetler” grubu, emniyet hizmetlerine yönelik faaliyetleri konu etmektedir. Oysa bu hizmetler Emniyet Müdürlüğünün aslî görev alanındaki faaliyetlerdir ve Ġl Özel Ġdaresinin bu faaliyetlere katılımı sadece 5302 sayılı Kanunun 6‟ncı maddesi gereğince bu hizmetlerin malî yönüne dolaylı olarak katılımından ibarettir. Bu nedenle bir baĢka kurumun aslî faaliyet alanındaki hizmetleri kurumun amaç ve hedefleri ile iliĢkilendirmek doğru değildir. Stratejik planlamada kurumun strateji çerçevesi misyon tanımlamaları ile sınırlı olmalıdır. Kamu idaresi cevabında; Stratejik Plan oluĢturulurken kurumun olağan idari faaliyetleri ile iliĢkide bulunduğu diğer kurumların faaliyet alanlarına yönelik amaç ve hedeflerin yer almamasına dikkat edileceği bildirilmiĢtir. Sonuç olarak Stratejik Planda kurumun olağan idari faaliyetleri ile iliĢkide bulunduğu diğer kurumların faaliyet alanlarına yönelik amaç ve hedeflerin yer almaması gerektiği hususunda idare ile görüĢ birliğine varılmıĢtır. Konunun gelecek dönemlerdeki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır. BULGU 4: Stratejik Planda Amaç ve Hedeflerin Yeterli Açıklıkta AnlaĢılabilir ve Sonuç Ġfade Eder Nitelikte Belirlenmemesi. Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunda amaçlar açıklanırken; “Amaçlar, kuruluşun ulaşmayı hedeflediği sonuçların kavramsal ifadesidir. Amaçlar, kuruluşun hizmetlerine ilişkin politikaların uygulanması ile elde edilecek sonuçları ifade eder.” denilmiĢ, devamında da amaçların taĢıması gereken özellikler belirtilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 31 Kılavuzun bu yöndeki değerlendirmelerine göre amaçların temel niteliklerinden biri de ulaĢılmak istenen sonuçları açık bir Ģekilde ifade etmesidir. Buna rağmen Sinop Ġl Özel Ġdaresinin 2010-2014 dönemine iliĢkin Stratejik planında yer alan a) 8 kod numaralı amaç “Turizm Tanıtım Faaliyetleri” b) 19 kod numaralı amaç “Personel Ġstihdamı sağlanacak.” Ģeklinde açıklanmıĢtır. Amaç olarak tanımlanan bu ifadelerde ulaĢılmak istenen sonuca dair herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu bilgileri stratejik anlamda amaç olarak değerlendirmek mümkün değildir. Yine Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunda hedefler açıklanırken; “Hedefler, amaçların gerçekleştirilebilmesine yönelik spesifik ve ölçülebilir alt amaçlardır. Hedefler ulaşılması öngörülen çıktı ve sonuçların tanımlanmış bir zaman dilimi içinde nitelik ve nicelik olarak ifadesidir. Hedeflerin miktar, maliyet, kalite ve zaman cinsinden ifade edilebilir olması gerekmektedir. Bir amacı gerçekleştirmeye yönelik olarak birden fazla hedef belirlenebilir.” denilmiĢ, devamında da hedeflerin taĢıması gereken özellikler belirtilmiĢtir. Kılavuzun bu yöndeki değerlendirmelerine göre hedeflerin, ulaĢılması öngörülen çıktı ve sonuçları yeterince açık ve anlaĢılabilir ayrıntıda açıklaması gerekmektedir.. Buna rağmen Sinop Ġl Özel Ġdaresinin 2010-2014 dönemine iliĢkin Stratejik Planında yer alan hedeflerden aĢağıda örnek olarak gösterilenlerin, hedeflerin genel niteliklerine uygun olmadığı değerlendirilmiĢtir. a) 1 kod numaralı amaç altında yer alan 1.3 kod numaralı “TeĢkilat yapısına uygun gerekli makine teçhizat ve ekipmanlar bir önceki planlama döneminde olduğu gibi bu planlama döneminde de temin edilerek mevcutlarının bakım onarımlarının yapılması sağlanacaktır.” hedefi ile 1.4 kod numaralı “Sinop il özel idaresinin yeniden yapılanma süreci içerisinde hizmet ağının geniĢlemesi ve kurumsal katılımlarla artan personelin fiziki Ģartlarının iyileĢtirilmesi ve sağlıklı çalıĢma ortamlarının sunulması için gerekli fiziki altyapının hazırlanması için gerekli çalıĢmalar yapılacaktır.” hedefi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 32 b) 2 kod numaralı amaç altında yer alan 2.1 kod numaralı “Bir Önceki Stratejik Planda planlandığı Ģekliyle Kurtarma araç ve gereçleri yeni planlama döneminde de sürekli faal halde bulundurulacak, eksikler tamamlanacaktır.” hedefi, c) 10 kod numaralı amaç altında yer alan 10.1 kod numaralı “Amacımızı gerçekleĢtirmek için ayrılan ödenekleri en uygun Ģekilde kalkınma planlarındaki önerilere göre köylülere ulaĢtırmaktır.” hedefi, d) 18 kod numaralı amaç altında yer alan 18.2 kod numaralı “Önümüzdeki 2010 yılında, Ġl Müdürlüğümüz yapmıĢ olduğu faaliyetleri için Otobüs (28 kiĢilik) alımı sağlanacak.” hedefi, e) 19 kod numaralı amaç altında yer alan 19.1 kod numaralı “2010 – 2014 yıllarında Ġl Müdürlüğümüz ve Gençlik Merkezi Müdürlüğünde çalıĢtırılmak üzere; çalıĢtırıcı, antrenör ve spor lideri istihdamı sağlanacaktır.” hedefi, girdi odaklı olup amacın gerçekleĢtirmesini sağlayacak sonuç ifade eden bir hedefi tanımlamamaktadır. f) 8 kod numaralı amaç altında yer alan 8.1 den 8.7 ye kadar kodlanmıĢ hedefler ise yeterli açıklıkta ve sonuç ifade edecek Ģekilde tanımlanmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; Stratejik Planında tüm birimlerin amaç ve hedeflerini belirlerken, bu amaç ve hedeflerin yeterli açıklıkta anlaĢılabilir ve sonuç ifade eder nitelikte belirlenmesi hususunda 2015-2019 Stratejik Planında gerekli özenin gösterildiği ve bundan sonra yapılacak Stratejik Planlarda da titiz davranılacağı bildirilmiĢtir. Sonuç olarak Stratejik Planda amaç ve hedeflerin yeterli açıklıkta anlaĢılabilir ve sonuç ifade eder nitelikte belirlenmesi gerektiği hususunda idare ile görüĢ birliğine varılmıĢtır. Konunun gelecek dönemlerdeki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır. BULGU 5: Stratejik Planda UlaĢılmak Ġstenen Amaçlarla Ġlgili Hedeflere Yönelik Göstergelere Yer Verilmemesi. Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 17‟nci maddesi ile performans göstergelerinin tespiti ve değerlendirilmesine iliĢkin esasların, Devlet Planlama TeĢkilatı MüsteĢarlığı (641 sayılı KHK ile Kalkınma
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 33 Bakanlığı) ile Maliye Bakanlığı tarafından belirleneceği, kamu idarelerinin de performans göstergelerini bu usul ve esaslar çerçevesinde oluĢturacakları hükme bağlanmıĢtır. Bu çerçevede düzenlenen Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu ve Performans Programı Hazırlama Rehberinde performans göstergeleri genel olarak “Kamu idarelerince performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını ya da ne kadar ulaşıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlar” Ģeklinde tanımlanmıĢ ve performans göstergelerinin “ölçülebilirliğin sağlanması bakımından miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilmesi” öngörülmüĢtür. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelikte de performans göstergelerinin tanımı aynı Ģekilde yapılmıĢtır. Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunun “5. GELECEĞE BAKIġ” baĢlıklı bölümünde amaç, hedef ve göstergeler açıklanırken kurumun gelecekte ulaĢmak istediği sonuçları gösterecek olan bu bilgilerin bir tablo üzerinde gösterilmesine dair herhangi bir açıklamada ya da atıfta bulunulmamıĢtır. Ancak stratejik planda amaç ve hedeflere yönelik göstergeleri 5 yıllık bir zaman dilimi dahilinde ifade edebilmek ve bu bilgileri 5 yıllık göstergelerle ifade edebilmek için bir tablo kullanmak gereği doğmaktadır. Dolayısıyla Performans Programı Hazırlama Rehberi‟nin “EKLER, TABLOLAR ve AÇIKLAMALARI” baĢlıklı bölümünde “Tablo 1” olarak gösterilen “PERFORMANS HEDEFĠ TABLOSU” nun stratejik plan dönemine iliĢkin 5 yıllık sütunlar halinde düzenlenmesi ve bu tablo üzerinde, kurumun performans hedeflerine ulaĢmak için yerine getirmeyi planladığı sayısal performans göstergelerine yer vermesi uygun olacaktır. Yönetmelik, kılavuz ve rehberdeki açıklamalar ıĢığında bir performans göstergesinin ilk temel özelliği sayısal olarak ifade edilen bilgiler içermesidir. Dolayısıyla performans göstergelerinin sayısal verilerle açıklanması zorunludur. Göstergelerle ilgili ikinci temel özellik, ölçülebilirliğin sağlanması bakımından miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilebilir olmasıdır. Yani sayısal olarak tanımlanan bir göstergenin ölçütünü bilmek gereklidir. Bu da, göstergenin adet, uzunluk, zaman birimi, oran (%) vb. cinsten tanımlanmasını zorunlunu kılar. Göstergelerle ilgili üçüncü temel özellik ise uygun ölçü birimi ile açıklanmıĢ olmasıdır. Her ne kadar kılavuzda ve rehberde göstergelerin ölçülebilirliğinin sağlanması
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 34 bakımından maliyet unsurunun da kullanılabileceği belirtilmiĢse de, asıl olan, göstergenin, hedefe ulaĢılırken ortaya çıkan sonuçları ölçülebilir olarak ifade etmesidir. Dolayısıyla göstergeyi ölçülebilir kılan unsur miktar ise bunu zaman unsuru ile tanımlayamayacağımız gibi, ulaĢılmak istenen sonuç miktar olarak bir anlam ifade ediyorken bu sonucu maliyet unsuru ile açıklamak da doğru olmayacaktır. Örneğin performansın ölçümü için öngörülen faaliyet Ġlköğretim Okulu yapmaksa burada görülmek istenen performans ölçütü “kaç adet Ġlköğretim Okulu” yapılmak istendiğidir. Yani adet olarak yapılan Ġlköğretim Okulu sayısı öngörülen maliyetten daha anlamlı bir performans göstergesidir. Elbette yapılacak okulun öz nitelikleri de gösterge tanımlanırken açık olarak belli edilmelidir. Örneğin 8 derslikli Ġlköğretim Okulu, 12 derslikli Ġlköğretim Okulu vb. gibi. Yine “yol ve çevre düzenlemesi yapılması” gibi bir faaliyette ise yapılacak iĢ için öngörülen maliyetten çok, çıkan sonuç, yani yapılan yolun uzunluğu ya da öngörülen çevre düzenlemesinin tamamlanma oranı (%) daha anlamlı bir performans göstergesidir. Tüm bu açıklamalara rağmen, Sinop Ġl Özel Ġdaresinin 2010- 2014 dönemine ait Stratejik Planında öngörülen performans hedeflerine ulaĢılıp ulaĢılmadığını ya da ne kadar ulaĢıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için performans göstergelerine yer verilmemiĢ ve bu göstergeler sayısal verilerle açıklanmamıĢtır. Bu nedenle kurum ulaĢmak istediği amaca iliĢkin hedefleri ölçülebilirlik kriterine uygun olarak ifade edememektedir. Kamu idaresi cevabında; Stratejik Plan oluĢturulurken tüm birimlerin performans hedeflerinin ne kadarına ulaĢıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için performans göstergelerine yer vermesinin sağlanacağı, Stratejik Plan Hazırlama Kılavuzunda belirtildiği gibi 5 yıllık göstergelerle ifade edebilmek için “Performans Hedefi Tablosu‟‟ düzenleneceği, hedeflere ulaĢmak için yerine getirilmesi planlanan öngörülerin sayısal performans göstergeleri ile tablo üzerinde gösterileceği, performans göstergelerinin hazırlanmasında uygun ölçü birimine de dikkat edileceği bildirilmiĢtir. Sonuç olarak Stratejik Planda ulaĢılmak istenen amaçlarla ilgili hedeflere yönelik göstergelere yer verilmesi, bu göstergelerin „‟Performans Hedefi Tablosu‟‟nda yer alması ve uygun ölçü birimleri ile ifade edilmeleri gerektiği hususunda idare ile görüĢ birliğine varılmıĢtır. Konunun gelecek dönemlerdeki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 35 BULGU 6: Stratejik Planda UlaĢılmak Ġstenen Amaçlarla Ġlgili Olmayan Hedefler Belirlenmesi. Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunda hedefler açıklanırken “Hedefler, amaçların gerçekleştirilebilmesine yönelik spesifik ve ölçülebilir alt amaçlardır. Hedefler ulaşılması öngörülen çıktı ve sonuçların tanımlanmış bir zaman dilimi içinde nitelik ve nicelik olarak ifadesidir. Hedeflerin miktar, maliyet, kalite ve zaman cinsinden ifade edilebilir olması gerekmektedir. Bir amacı gerçekleştirmeye yönelik olarak birden fazla hedef belirlenebilir.” denilmekte, devamında da hedeflere iliĢkin özellikler ile nasıl olmaları gerektiği açıklanmaktadır. Kılavuzun hedeflere iliĢkin söz konusu açıklamalarına rağmen, 2010-2014 dönemine iliĢkin stratejik planda bazı amaçlar altında yer alan kimi hedeflerin bu amacı gerçekleĢtirmeye yönelik olmadığı yani amaç ile ilgili olmadığı görülmektedir. AMAÇ HEDEF AÇIKLAMA STRATEJĠK AMAÇ 19:Personel Ġstihdamı sağlanacak Hedef 19.2 2010 – 2014 yıllarında , Amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapılması Amaç personel istihdamını konu ederken, hedef spor klüplerine yapılacak yardımları tanımlamaktadır. STRATEJĠK AMAÇ 20:Ġlimizin coğrafik özelliklerine uygun, çocuklarımızın ve gençlerimizin yetenekleri, ihtiyaçları göz önüne alınarak yeni spor tesislerinin açılması sağlanacak böylelikle; sporda alt yapı oluĢturulacak. Hedef 20.5 Eski Ceza evi içerisindeki avlu duvarlarının yıkılarak surların ortaya çıkarılması ve hertürlü açık hava etkinliklerinin yapılabileceği bir etkinlik alanı yaratılacaktır. Amaç spor tesislerini konu ederken, hedef açık hava etkinliklerine yönelik bir alanın oluĢturulmasına yöneliktir. Hedef 20.6 Ġl Özel Ġdaresi ile bağlantılı Kültür evi oluĢturulmalıdır. Amaç spor tesislerini konu ederken, hedef kültür evini oluĢturmayı tanımlamaktadır. STRATEJĠK AMAÇ 22 : Stratejik planın çatısını “Sosyal hizmetlerde koruyucu ve önleyici çalıĢmaları artırmak” amacı oluĢturmaktadır. Bu amaç ile, sosyal bozulmanın önlenmesi ve HEDEF 22.1.Örgütlenme biçimini koruyucu ve önleyici çalıĢmaları artıracak Ģekilde yenilemek Amaç sosyal hizmetlere yönelik çalıĢmaları konu ederken, hedef örgütlenme yapısının yenilenmesini açıklamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 36 aile bütünlüğünün korunmasına yönelik çalıĢmalar, alan taramaları, rehberlik ve danıĢmanlık hizmetleri yaygın olarak yapılacaktır. Kamu idaresi cevabında; Stratejik Planda birimlerce belirlenen hedeflerin ulaĢılmak istenen amaçlara uygun olarak tespit edilmesine dikkat edileceği bildirilmiĢtir. Sonuç olarak Stratejik Planda belirlenen hedeflerin ulaĢılmak istenen amaçlarla ilgili olması gerektiği hususunda idare ile görüĢ birliğine varılmıĢtır. Konunun gelecek dönemlerdeki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 7: Performans Programında Amaçlar, Hedefler ve Göstergelerin Müteselsil Kodlar Ġle Kodlanmaması. Amaç, hedef ve göstergelere kod verilmesi hususu kılavuz ve rehberlerde herhangi bir Ģekilde dile getirilmemiĢtir. Ancak bu bilgilerin düzenli bir kod numarası ile tanımlanması stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporunun birbirleri ile kıyaslanmasında önemli bir baĢvuru unsurudur. Zira stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporunda amaç, hedef ve göstergeler için düzenli bir kod verilmemesi, amaç ve hedeflerin bu belgelerde düzenli bir sıra ile yerleĢtirilmemesi sonucunu doğurmakta, bu durum da amaç, hedef ve gösterge düzeyinde idarenin performans gerçekleĢmelerini ölçmeyi ve değerlendirmeyi engellemektedir. Kamu idaresi cevabında; Performans Programında amaç, hedef ve göstergelerin müteselsil kodlar ile gösterilmesi hususunda bundan sonra hazırlanacak performans programında konu ile alakalı gerekli düzenlemenin yapılacağı bildirilmiĢtir. Sonuç olarak Performans Programında amaçlar, hedefler ve göstergelerin müteselsil kodlar ile kodlanması gerektiği hususunda idare ile görüĢ birliğine varılmıĢtır. Konunun gelecek dönemlerdeki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 37 BULGU 8: 2014 Yılına ĠliĢkin Performans Programının 2010-2014 Yıllarına ĠliĢkin Stratejik Planı Ġle Uyumlu Olmaması. Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 16‟ncı maddesinde “(1) Performans programları, stratejik planların yıllık uygulama dilimlerini oluşturur. Kamu idareleri performans programlarını stratejik planlarına uygun olarak Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde hazırlar.” denilmek suretiyle performans programının stratejik planın yıllık uygulama dilimlerini göstermesi gerektiği ifade edilmektedir. Yönetmeliğin söz konusu hükümlerine rağmen Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Programında yer alan amaç ve hedeflerden hiçbiri, idarenin 2010- 2014 Yılı Stratejik Planında öngörülen amaç ve hedeflerle örtüĢmemektedir. Hem sayısal olarak hem de içerik olarak Performans Programında yer alan amaç ve hedefler Stratejik Planda yer alan amaç ve hedeflerle uyumlu değildir. Kamu idaresi cevabında; Performans Programlarının Stratejik Planlarla uyumlu olması sağlanacağı bildirilmiĢtir. Sonuç olarak Performans Programlarının Stratejik Planlarla uyumlu olması gerektiği hususunda idare ile görüĢ birliğine varılmıĢtır. Konunun gelecek dönemlerdeki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 9: 2014 Yılına ĠliĢkin Faaliyet Raporunun 2014 Yılına ĠliĢkin Performans Programı Ġle Uyumlu Olmaması ve Faaliyet Raporunda Performans Sonuçları Tablosu Bulunmaması. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18‟inci maddesinin 2 numaralı bendinde;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 38 “2) Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.” denilerek, faaliyet raporlarının idarenin performans programında öngördüğü hedeflere iliĢkin gerçekleĢmeleri göstermesi gerektiği belirtilmektedir. Diğer taraftan aynı Yönetmelik‟in “Birim ve idare faaliyet raporlarının Ģekli” baĢlıklı 19‟uncu maddesinde faaliyet raporunun Yönetmelik eki Ek-1'de yer alan Ģekle uygun olarak hazırlanması öngörülmüĢ, Ek-1'de de “III- FAALĠYETLERE ĠLĠġKĠN BĠLGĠ VE DEĞERLENDĠRMELER” ana baĢlığı ve “B- Performans Bilgileri” alt baĢlığı altında 2 sıra numarası ile “Performans Sonuçları Tablosu” faaliyet raporunda yer alması gereken bilgiler olarak sayılmıĢtır. Yönetmeliğin söz konusu hükümlerine rağmen Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Faaliyet Raporunda “Performans Sonuçları Tablosu”na yer verilmemiĢ, sadece birimlere iliĢkin olarak “Faaliyet Sonuçları Tablosu” kullanılmıĢtır. Düzenlenen “Faaliyet Sonuçları Tablosu” kurumun 2012 ve 2013 yıllarındaki faaliyet gerçekleĢmeleri ile 2014 yılı için öngördüğü amaçları göstermemektedir ve tabloda gösterilmiĢ olan hedeflerden birçoğu Performans Programında yer alan hedeflerle örtüĢmemektedir. Hem sayısal olarak hem de içerik olarak Performans Programında yer alan hedefler Faaliyet Raporunda yer alan hedeflerle uyumlu değildir. Kurumun Performans Programında öngördüğü amaç ve hedefler ile bunlara iliĢkin göstergelerde meydana gelecek gerçekleĢmeleri ölçmek ve değerlendirmek maksadıyla “Performans Sonuçları Tablosu”nun raporda yer alması öngörüldüğünden Faaliyet Raporu performans değerlendirmesine hizmet etmemektedir. Kamu idaresi cevabında; Ġdarece yılı Performans Programına uygun bütçe hazırlandığı, ancak karar aĢamasında gerek beklentilerin farklılığı, gerekse yerel ihtiyaçların çeĢitliliği, politika tercihlerinin farklılığı yönünden değiĢikliğe uğrayan bütçe sebebiyle performans programının çıktılarının 2014 yılı faaliyet programına tam olarak yansıtılamadığı, bundan sonra yapılacak gerek performans programında, gerekse faaliyet raporunda bulgu konusu olan bu durumla alakalı paydaĢlarla istiĢare edilerek konunun takip edileceği ve bundan sonra idarece hazırlanacak Faaliyet Raporunda „‟Performans Sonuçları Tablosu‟‟ na da yer verileceği bildirilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 39 Sonuç olarak Faaliyet Raporunun Performans Programı ile uyumlu olması ve Faaliyet Raporunda “Performans Sonuçları Tablosu” bulunması gerektiği hususunda idare ile görüĢ birliğine varılmıĢtır. Konunun gelecek dönemlerdeki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 10: Kurumun Performans Bilgisi Üretmek ve Faaliyet Sonuçlarını Ölçmek Ġçin Kullandığı Veri Sistemlerinin, Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporunun Birbirleri Ġle Uyumlu Olmaması Nedeniyle Değerlendirilememesi. Performans ölçümünü gerçekleĢtirmek, hedeflere ulaĢma düzeyinin ve sapma gerekçelerinin anlaĢılmasını mümkün kılacak performans bilgisinin sistematik olarak toplanmasını ve analizini gerektirmektedir. Bu süreçlerin sağlıklı iĢleyiĢi ise ancak, önceden belirlenmiĢ amaçlar, hedefler ve göstergeler ile bunlarda meydana gelen gerçekleĢmeleri değerlendirmek yoluyla mümkün olabilecektir. Performans ölçümü için gerekli olan öngörüleri içeren Performans Programı Stratejik Planla uyumlu değildir ve bu nedenle performans değerlendirmesine uygun yeterli alt yapı oluĢturamamaktadır. Diğer taraftan Faaliyet Raporu, Performans Programına uygun olmadığından program öngörülerine karĢılık gelecek gerçekleĢmeleri açıklayamamakta ve performans değerlemesi yapmaya imkan tanımamaktadır. Kurumun 2014 yılı Faaliyet Raporunda birimler itibariyle 2014 yılı içerisinde gerçekleĢtirilen faaliyetlere iliĢkin sonuçlar raporlanmıĢtır. Bu sonuçlara iliĢkin bir takım sayısal veriler de, “Bulgu.5”te açıkladığımız üzere ölçülebilirliğin sağlanması bakımından uygun nitelikte olsun ya da olmasın, her birime ait “Faaliyet Sonuçları Tablosu”nda gösterilmiĢlerdir. Ancak Faaliyet Sonuçları Tablosunda sadece, ilgili birimin o yıl içerisindeki faaliyetleri yoluyla elde ettiği sonuçlar gösterilmektedir ve kurumun faaliyetlerine iliĢkin bu Ģekilde raporlanmıĢ hiçbir veri Stratejik Plan ve Performans Programında yer alan öngörüler ile örtüĢmemektedir. Oysa Faaliyet Raporunda beklenen çıktı “Performans Sonuçları Tablosu” yoluyla idarenin performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleĢme durumu (geçmiĢ 2 yıla iliĢkin gerçekleĢmeler de dahil), bu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 40 göstergelerde meydana gelen sapmalar ve bu sapmaların nedenleri hakkında bilgi verilmesidir. Her ne kadar kurumun Faaliyet Raporunda gösterdiği faaliyet gerçekleĢmelerine iliĢkin yukarıda bahsedilen sayısal veriler de bir sistem içerisinde üretilmiĢ olsalar da, bu veriler kurumun performans gerçekleĢmeleri hakkında bir bilgi ihtiva etmemektedirler. Bu nedenle bu verilerin üretildiği sistemlerin yeterlilikleri, riskleri ve güvenirliklerinin performans değerlemesi kapsamında bir anlamı bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle Faaliyet Raporunda faaliyet sonuçları olarak sunulan verilerin üretildiği veri sistemlerinin değerlendirilmesi yapılmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporlarının birbirleriyle uyumlu olması hususunda gerekli özen ve dikkatin gösterileceği bildirilmiĢtir. Sonuç olarak Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporunun birbirleri ile uyumlu olması gerektiği hususunda idare ile görüĢ birliğine varılmıĢtır. Her üç belgenin birbirleri ile uyumu sağlandığı takdirde kurumun performans bilgisi üretmek ve faaliyet sonuçlarını ölçmek için kullandığı veri sistemlerinin denetimi anlamlı olacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 41
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sinop Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 42 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr