2014 - NİĞDE İL ÖZEL İDARESİ.pdf
NĠĞDE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2015
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 4
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 4
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 5
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 9
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 10
- EKLER ........................................................................................................................................................ 16
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Niğde Ġl Özel Ġdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3'üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2014 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda Niğde Ġl Özel Ġdaresinin 2014 yılı bütçesiyle 32.000.000,00 TL gelir ve ödenek öngörülmüĢ olup, 29.750.811,00 TL 2013 yılından devreden ödenek, Merkezi Ġdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiĢ yatırımlar için aktarılan toplam 70.367.778,91 TL ve 15.172.182,00 TL ek ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 147.059.185,82 TL’ye ulaĢmıĢtır. Niğde Ġl Özel Ġdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2014 yılı Gelir ve Gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. 2014 YILI BÜTÇE GELĠRLERĠ TABLOSU Tahmini GerçekleĢen Vergi Gelirleri 1.000,00 170,00 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2.795.005,00 2.384.257,69 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) 25,00 70.367.778,91 Diğer Gelirler 29.162.971,00 40.683.543,29 Sermaye Gelirleri 41.006,00 1.982.405,00 TOPLAM Öz Gelir 31.999.975,00 45.050.375,98 TOPLAM Genel Gelir 32.000.000,00 115.418.154,89 2014 YILI ÖDENEKLER TABLOSU Bütçe ile Verilen Ödenek Önceki Yıldan Devreden Ödenekler Merkezi Ġdareden Aktarılan Ödenekler Ek Ödenek Net Bütçe Ödeneği Toplamı Bütçe Gideri Toplamı Sonraki Yıla Devreden Ödenek 32.000.000,00 29.750.811,00 70.367.778,91 15.172.182,00 147.059.185,82 114.059.185,82 32.754.538,21
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6'ncı maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır. Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleĢmeleri arasında fark bulunmaktadır. 2014 yılına özgü olarak 6360 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesi ile tüzel kiĢiliği kaldırılan belediyeler Nisan 2014 tarihi itibariyle Ġl Özel Ġdaresine devredildiğinden bu belediyelerin gelir ve giderleri karĢılığı olarak ek bütçe yapılmıĢ, bu geliĢme de Ġl Özel Ġdaresinin 2014 yılı baĢındaki bütçe öngörüleri ile yılsonunda gerçekleĢen bütçe sonuçları arasında fark oluĢmasında etkili olmuĢtur. 2014 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ CETVELĠ Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider Personel Giderleri 3.601.111,00 26.482.435,28 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 471.229,00 3.579.795,79 Mal ve Hizmet Alım Gideri 5.342.650,00 14.977.239,66 Faiz Giderleri 1,00 0,00 Cari Transferler 653.001,00 1.233.070,43 Sermaye Giderleri 18.037.008,00 64.698.911,35 Sermaye Transferi 2.295.000,00 3.087.733,31 Yedek Ödenekler 1.600.000,00 -- TOPLAM 32.000.000,00 114.059.185,82
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Niğde Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49'uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Niğde Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. 2014 yılı denetimi kapsamında Niğde Ġl Özel Ġdaresi tarafından “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. • BirleĢtirilmiĢ veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI
BULGU 1: 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına Halen Devam Etmekte Olan
Yatırımlara ĠliĢkin Tutarların Eksik Kaydedilmesi
Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 180’inci maddesinde Yapılmakta
olan Yatırımlar Hesabı düzenlenmiĢtir. Söz konusu madde metninde aynen;
“Bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve
malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici
kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen
tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına
aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Buna göre bu hesapta yapımı süren maddi duran varlıklar takip edilmekte olup geçici
kabulü yapılan maddi duran varlıkların bu hesaptan çıkarılarak ( 252 Binalar veya 251 Yer
Altı ve Yer üstü Düzenleri Hesabı gibi) ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması
gerekmektedir.
Niğde Ġl Özel Ġdaresinin 2014 yılı Mizan Dökümü incelendiğinde 258 yapılmakta olan
yatırımlar hesabında 7.372.298,44 TL olduğu görülmüĢtür. Kurumdan alınan bilgilere göre
ise 2014 yılı sonu itibariyle devam etmekte olan yatırımlar için ödenen hakediĢ toplamının
9.048.607,53 TL dir. 258 Yapılmakta olan Yatırımlar Hesabında olması gereken tutar ile
mevcut tutar arasında 1.676.309,09 TL fark vardır.
Buna göre devam etmekte olan yatırımlara iliĢkin tutarın 258 Yapılmakta Olan
Yatırımlar hesabında yer almaması nedeniyle ilgili hesap mevcut durumu doğru olarak
yansıtmamaktadır.
Kamu idaresi cevabında; "2014 sonu itibariyle Mizanında bulunan 258 Yapılmakta
olan Yatırımlar hesabı 7.372.298,44 TL'dir. 2014 yılından baĢlayıp 2015 yılında da devam
eden iĢler için 2014 yılında 9.048.607,53 TL ödeme yapılmıĢtır. Aradaki 1.676.309,09TL.' lik
fark 2014 yılında ihalesi yapılan bazı iĢlerin 2015 yılını da kapsaması ancak 2014 yılında
yüklenici tarafından iĢin erken bitirilmesi nedeniyle yükleniciye ödeme yapılmıĢ olmasıdır.
Söz konusu fark bu nedenle oluĢmuĢtur." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında 2015 yılında bitecek olan yıllara sari iĢlerin
olduğu ancak bu iĢlerin yüklenici tarafından erken bitirilmesi ve 258 Yapılmakta Olan
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Yatırımlar Hesabına yapılan kaydın fazla olması sonucu söz konusu farkın oluĢtuğu belirtilmiĢtir. Ancak yıllara sari olduğu halde 2014 yılı içerisinde yüklenici tarafından erken bitirilen iĢler var ise bulgumuzda da belirtildiği üzere Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 180’inci maddesi gereğince bitirilmiĢ olan bu iĢlerin 258 Yapılmakta olan Yatırımlar Hesabından çıkarılarak ilgili hesaplara aktarılmıĢ olması gerekirdi. Bu durumda 2014 yılı mali tablolarında 258 Yapılmakta olan Yatırımlar Hesabıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. BULGU 2: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nu Uyarınca OluĢturulan TaĢınmaz Kültür Varlıkları Katkı Payı Hesabının Ġl Özel Ġdaresinin Banka Hesabı Alt Kodlarına Kaydedilerek Ġzlenmemesi Suretiyle Kurumun Muhasebe Sisteminin DıĢında Bırakılması 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12’nci maddesinin 5226 sayılı Kanunla değiĢtirilen 6 ve 7’nci fıkralarında; “Belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci ve 18 inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin % 10'u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilir ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilir. (Değişik yedinci fıkra : 4/2/2009-5835/1 md.) Tahsil edilen miktar, il özel idaresi tarafından açılacak özel hesapta toplanır. Bu miktar; il özel idaresince ve belediyelerce kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan projeler kapsamında kamulaştırma, projelendirme, plânlama ve uygulama konularında kullanılmak üzere il özel idaresine ve il sınırları içindeki belediyelere vali tarafından aktarılır ve bu pay valinin denetiminde kullanılır. İl özel idarelerince yapılan projeler için kullanılan miktar özel hesabın % 30’unu geçemez.” Denilmektedir. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 102 Banka Hesabı baĢlıklı 55’inci maddesinde; “Bu hesap, kurum adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya takas için verilen çeklerden, takas işlemi tamamlananlar ile düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ilgililerine ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının kaydı için kullanılır.” Denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Hesabın ĠĢleyiĢi BaĢlıklı 57/3’üncü maddesinde de “Kurumun banka hesabına yatırılan veya gelen paralar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak, kaydedilir.” denilmektedir. Niğde Ġl Özel Ġdaresinde TaĢınmaz Kültür Varlıkları Katkı Payı Hesabı Ġçin Ziraat Bankasında 5225 nolu TaĢınmaz Kültür Varlıkları Katkı Payı Hesabı açıldığı fakat bu hesabın kurumun 102 Banka Hesabı Alt Kodlarında gözükmediği görülmüĢtür. Söz konusu hesaba iliĢkin yılsonu bakiyesi 632.193,83 TL olup söz konusu tutar kurum muhasebe sistemi dıĢında olduğundan 102 Banka Hesabı belirtilen tutar kadar eksik gözükmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Ġdaremiz TC Ziraat Bankası Niğde ġubesinde TaĢınmaz Kültür Varlıkları Katkı Payı Hesabı adı altında hesap açtırmıĢ olup, açılan bu hesap yönetmelik gereği özel hesap olduğundan Ġdaremizin tüm bütçe ve muhasebe kayıtlarının tutulduğu muhasebe modülüne dahil edilmemiĢtir. Söz konusu hesap, Ġdaremiz muhasebe modülünde emanet hesaplarına 2015 yılı içerisinde alınarak banka alt hesabı oluĢturulmuĢtur." denilmektedir. Sonuç olarak Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nu Uyarınca OluĢturulan TaĢınmaz Kültür Varlıkları Katkı Payı Hesabının Ġl Özel Ġdaresinin Banka Hesabı Alt Kodlarına Kaydedilerek Ġzlenmemesi Suretiyle Kurumun Muhasebe Sisteminin DıĢında Bırakılması konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların 2015 yılında yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2014 yılı mali tablolarında 102 Banka Hesabı ile ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Niğde Ġl Özel Ġdaresi'nin 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabı ve 102 Bankalar Hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE
DEĞERLENDĠRMELER
BULGU 1: 03.06.2014 tarih ve 2014/6455 sayılı BKK ile Kamu Ġdarelerine Ait
TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelikte Yapılan DeğiĢiklikler Kapsamında Niğde Ġl
Özel Ġdaresinin Mülkiyetinde Bulunan TaĢınmazlarla Ġlgili Yeniden Kayıt ĠĢlemlerinin
Yapılmaması
Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “taĢınmaz kayıt ve kontrol iĢlemleri, kamu idarelerine ait taĢınmazların
mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeĢitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların
miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye
dayanması esastır.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu kayıt alınma iĢleminin bazı esasları adı geçen Yönetmelikte değiĢiklik
yapan 19.06.2014 tarih ve 29035 sayılı R.G.de yayınlanan 03.04.2014 tarih ve 2014 /6455
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yeniden belirlenmiĢtir. Bu belirlemelerin bir kısmına
“Mevcut TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı Geçici 1 inci maddede yer
verilmiĢtir. Buna göre;
“ (1) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç
değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler
üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde
kayıtlara alınır:
a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol
işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014
tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine
kaydedilir.
b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere
ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan
1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe
kayıtlarını yapar.”
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11
Öte yandan aynı Yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması” baĢlıklı değiĢik 10
uncu maddesinin birinci fıkrasında ise aĢağıdaki hükme yer verilmiĢtir.
“Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan
taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda,
taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır.”
Bu durumda Niğde Ġl Özel Ġdaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında
bulunan taĢınmazların mevcut kullanım Ģekilleri ve emlak vergisi değerleri üzerinden fiili
envanterinin yapılmasının, en geç 30.09.2014 tarihi itibariyle ilgili form ve cetvellere
geçirilmesinin ve bu bilgilerin muhasebe kayıtlarının yapılmak üzere muhasebe birimlerine
verilerek en geç 01.10.2014 tarihine kadar kayıtlarının yapılmasının Yönetmelik hükümlerinin
gereği olduğu anlaĢılmaktadır. Bu iĢlemlere bağlı olarak 31.12 2014 tarihinde de tespit edilen
değerler üzerinden Amortisman Hesaplarına kayıt yapılacaktır.
Ancak bu kayıtların yapılmasına temel oluĢturmak üzere öncelikle mevcut
hesaplarda kayıtlı bulunan taĢınmazların 01.10.2014 tarihi itibariyle 250 Arazi ve Arsalar
Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında kayıtlı tutarların
alacak kaydı ile çıkarılması, toplam tutarın da 500 Net Değer Hesabına borç yazılması
gerekmektedir. Aynı Ģekilde söz konusu taĢınmazlara iliĢkin amortisman tutarları da 257
BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilerek
hesaplardan çıkarılacaktır.
Yönetmelik değiĢikliği ile ilgili ayrıntılı açıklama Muhasebat Genel Müdürlüğünün
25.07.2014 tarihinde yayınlanan TaĢınmaz Envanteri konulu genel yazısında yer almıĢtır.
Bu bilgiler ıĢığında Niğde Ġl Özel Ġdaresinin kesin mizan ve bilançosunun incelenmesi
sonucunda yukarıda açıklanan iĢlemlerinin gerçekleĢtirilmediği görülmüĢtür. Bu nedenle
Kurumun 2014 yılı mali tablolarının 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü
Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ile 257 BirikmiĢ Amortismanlar
Hesaplarında kayıtlı tutarların mevzuata uygun olarak kaydedilmesi gereken tutarlar olmadığı
anlaĢılmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 Kamu idaresi cevabında; "Ġdaremizin gayrimenkullerin Cins tashihleri yapılmıĢtır. Söz konusu kayıt alma iĢleminin bazı esasları adı geçen yönetmelikte değiĢiklik yapan 19.06.2014 tarih ve 29035 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 03.04.2014 tarih ve 2014/6455 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yeniden belirlenmiĢtir. Yapılan bu değiĢikliklere uygun olarak ve Mevcut TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin ĠĢlemler baĢlıklı Geçici 1' inci maddesi doğrultusunda Ġdaremiz Emlak ve Ġstimlak Müdürlüğü tarafından iĢlemlere baĢlanılmıĢtır. Ġdaremiz Yönetmelik doğrultusundan mevcut taĢınmazlara ait gerekli düzenlemeler yapılmıĢ ve bitirilmiĢtir. e içiĢleri taĢınmaz modülünün tam olarak çalıĢmaması nedeniyle muhasebe kayıtları ile tutarsızlık oluĢmuĢtur. 2015 yılında modülün düzenli çalıĢması durumunda hesaplar arasındaki tutarsızlıkta giderilmiĢ olacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak TaĢınmazlarla Ġlgili Yeniden Kayıt ĠĢlemlerinin Yapılmaması konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların 2015 yılında yapılacağı belirtilmiĢtir.Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2014 yılı mali tablolarında 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri , 252 Binalar, 500 Net Değer ile 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesaplarıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. BULGU 2: 2013 Yılından Devreden Ödeneklerin, 900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına 150.751,63 TL Eksik Kaydedilmesi Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin; "900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı, Hesabın iĢleyiĢi baĢlıklı 368. Maddesinde: " (1) Gönderilecek bütçe ödenekleri hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç 1 - Bütçe ile verilen ödenekler bu hesaba borç, 901-Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir. 2 - Mevzuatı gereği önceki yıldan devreden ödenekler bu hesaba borç, 901-Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak kaydedilir... b) Alacak ... 4-Mevzuatı gereği ertesi yıla devreden ödenekler bu hesaba alacak, 901-Bütçe Ödenekleri Hesabına borç kaydedilir...." denilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Söz konusu yönetmelik hükümleri uyarınca, 2013 Yılı Bütçe Giderleri Kesin Hesabına göre 29.901.562,63 TL ödeneğin, 2014 yılında önceki yıldan devreden ödenek olarak 900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına borç ve 901 Bütçe Ödenekleri Hesabına alacak yazılması gerekirken, 29.750.811 TL 2013 yılından devreden ödenek kaydedilmekle, 150.751,63 TL eksik ödenek kaydı yapıldığından kurum bilançosunda bu tutarda ödenek eksik görünmektedir. Kamu idaresi cevabında; “2013 yılından devreden ödeneklerin toplamı 29.901.562,63TL iken 2014 yılında 2013 yılından devreden ödenek 29.750.811TL olarak kaydedilmiĢtir. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 39. Maddesi hükmü gereğince 2013 yılında imha edilmesi gereken 150.751,63TL’lık ödenek programdan kaynaklanan nedenle program imha etmediğinden 2014 yılı devreden ödenek kısmına eksik girilmiĢtir.” denilmektedir. Sonuç olarak 900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabına 150.751,63 TL Eksik Kaydedilmesi konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların 2015 yılında yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2014 yılı mali tablolarında 900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. BULGU 3: 3213 Sayılı Maden Kanununun Devlet Hakkı ve Özel Ġdare Payı BaĢlıklı 14'üncü Maddesine Göre Bazı Ruhsat Sahiplerince Söz Konusu Maddede Belirlenen Oranlar Üzerinden Hesaplanacak Payın Devlet Hakkı Olarak Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğüne Yatırılması Gerekirken Yatırılmaması, Dolayısıyla Söz Konusu Devlet Hakkından Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğünce Ġl Özel Ġdaresi Hesabına Aktarılması Gereken Payların da Aktarılmaması 3213 sayılı Maden Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3'üncü maddesinde “Devlet Hakkı: Maden istihracı ile sağlanacak gelirden Devlet payına düşen kısım” şeklinde tanımlanmıştır Aynı Kanununun 14'üncü maddesine göre Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğüne, ruhsat verdiği madenlerle ilgili olarak ruhsat sahiplerince her yıl Nisan ayının sonuna kadar satıĢ bilgi formu verilmesi, satıĢ bilgi formundaki hasılatlara göre de söz konusu 14'üncü maddede
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 saptanan oranlara göre bulunacak “Devlet Hakkı”nın her yıl Haziran ayı sonuna kadar ruhsat sahipleri tarafından Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğüne yatırılması gerekmektedir. Aynı Kanunun yine 14'üncü maddesine 10.06.2010 tarih ve 5995 sayılı Kanunla getirilen ek fıkrada; “Ruhsat sahibi tarafından yatırılan Devlet hakkının % 25’i il özel idare payı olarak ruhsatın bulunduğu ilin özel idaresine, % 25’i ruhsatın bulunduğu bölgeyle sınırlı olarak altyapı yatırımlarında kullanılmak üzere, doğrudan ilgili ilçe veya ilçelerin Köylere Hizmet Götürme Birlikleri hesabına, % 50’si de Hazine hesabına yatırılır.” denilerek madenlerden sağlanacak “Devlet Hakkı”nın kamu gelirleri olarak nasıl pay edileceği açıklanmıĢtır. Devlet Hakkı kapsamındaki il özel idaresi paylarının doğru yatırılıp yatırılmadığının tespiti için Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğünden Niğde iline ait veriler temin edilerek Ġl Özel Ġdaresi Gelir Müdürlüğü ile Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü verileri ile karĢılaĢtırılmıĢtır. Niğde Ġl Özel Ġdaresine aktarılması gereken 2014 yılı maden payı alacağı tahakkuku 905.399,81 TL ve tahsilâtı 722.885,66 TL Ģeklinde olup, yatırılmayan maden payı alacağı toplamının 182.514,15 TL olduğu anlaĢılmıĢtır. Niğde Ġl Özel Ġdaresinin maden payı alacağı olarak tahsil edilemeyen söz konusu tutar nedeniyle yıl içinde ve yılsonunda düzenlenecek mali tablolardaki gelir hesapları etkilenmektedir. Kamu idaresi cevabında; "2014 yılında tahakkuk ettirilen idaremiz payının 905.399,81 TL olduğu tespit edilmiĢtir. Ancak, Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğü tarafından Ġdaremize 722.885,66TL yatırılmıĢtır. Aradaki fark olan 182.514,15 TL lık kısım ise Maden iĢletmesi yapan bazı ruhsat sahiplerinin yatırmadığı tespit edilmiĢtir. Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğü maden payını yatırmayan ruhsat sahiplerine gerekli iĢlemlerin yapılarak Ġdaremize yatırılmasını sağlayacaklarını belirtmiĢlerdir." denilmektedir. Sonuç olarak Devlet hakkından Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğünce Ġl Özel Ġdaresi hesabına aktarılması gereken payların aktarılmaması konusunda söz konusu tutarın 2015 yılında tahsil edileceği ve gerekli iĢlem veya kayıtların 2015 yılında yapılacağı belirtilmiĢtir. Gelecek dönemde takip edilmesi uygun olur. BULGU 4: Kurumun Kiraya Verilen Gayrimenkulleri Bulunduğu Halde, Bunu Kayıt Altına Alan Hesapların Kullanılmaması Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 99 Diğer nazım hesaplar, 990 Kiraya verilen duran varlıklar hesabı baĢlıklı 410/A Maddesinde: "(1) Bu hesap kurumun, bilançolarında kayıtlı duran varlıklardan kiraya verilenlerin izlenmesi için kullanılır." Hesabın iĢleyiĢi baĢlıklı 410/B Maddesinde: "(1) ... a) Borç 1 - Kiraya verilen duran varlıklar, kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, 999- Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak 1 - Kiraya verilen duran varlıklardan kira süresi sona erenler kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı hesabına borç kaydedilir." denilmiĢtir. Bu hükümlere göre, kiraya verilen gayrimenkullerin 990 ve 999 hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir. Oysa kiraya verilen gayrimenkullerin kira bedelleri ile ilgili tahakkuk iĢlemleri yapılmakta, ancak kiraya verilen gayrimenkullerin kayıtlı değerleri ile ilgili bilgiye ulaĢılamamaktadır. Kiraya verilen gayrimenkullerin bilgi verme amaçlı tutulan nazım hesaplara kaydedilmemesi, elde edilen kira geliri için ne kadar önemde bir varlığın bu iĢte kullanıldığı hakkında bilgi sahibi olunmasına imkan vermemektedir. Bu husus TaĢınmazlar hesap alanını etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; "Ġdaremizin kiraya verilen gayrimenkullerin bilgi verme amaçlı tutulan nazım hesaplara iĢlenmemesinin sebebi; Söz konusu gayrimenkullere ait bilgiler eiçiĢleri modülünde uygulamaya girmiĢ ancak modülün tam anlamıyla çalıĢmaması nedeniyle bilgi verme amaçlı tutulan nazım hesaplara kaydedilememiĢtir." denilmektedir. Sonuç olarak Kurumun Kiraya Verilen Gayrimenkulleri Bulunduğu Halde, Bunu Kayıt Altına Alan Hesapların Kullanılmaması konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların 2015 yılında yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konunun izleyen dönemlerde takip edilmesi uygun olur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları NĠĞDE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI BĠLANÇOSU AKTĠF Cari Yıl 2014 PASĠF Cari Yıl 2014 YTL YTL 1 DÖNEN VARLIKLAR 58.865.979,92 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 16.985.783,61 10 HAZIR DEĞERLER 48.893.731,90 32 FAALĠYET BORÇLARI 0,00 102 BANKA HESABI 48.893.731,90 320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 0,00 103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI (-) 0,00 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 16.034.533,77 12 FAALĠYET ALACAKLARI 0,00 330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 1.389.745,39 120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 333 EMANETLER HESABI 14.644.788,38 14 DĠĞER ALACAKLAR 0,00 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 951.249,84 140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI 868.657,72 15 STOKLAR 9.359.121,14 361 ÖDENECEKSOSYALGÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 70.765,81 150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 9.359.121,14 362 FONLAR VEYA DĠĞER KAMU ĠDARELERĠ ADINA YAPILAN TAHSĠLAT HESABI 11.826,31 16 ÖN ÖDEMELER 613.126,88 4 UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 0,00 160 Ġġ AVANS VE KREDĠLERĠ HESABI 0,00 43 DĠĞER BORÇLAR 0,00 161 PERSONEL AVANSLARI HESABI 0,00 438 KAMUYA OLAN ERTELENMĠġ VEYA TAKSĠTLENDĠRĠLMĠġ BORÇLAR HESABI 0,00 165 MAHSUP DÖNEMĠNE AKTARILAN AVANS VE KREDĠLER HESABI 613.126,88 5 ÖZ KAYNAKLAR 130.971.105,10 2 DURAN VARLIKLAR 89.090.908,79 50 NET DEĞER 102.059.263,21 22 FAALĠYET ALACAKLARI 2.418.904,00 500 NET DEĞER HESABI 102.059.263,21 220 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 2.418.904,00 51 DEĞER HAREKETLERĠ -36.566,64 24 MALĠ DURAN VARLIKLAR 1.482.673,27 511 MUHASEBE BĠRĠMLERĠ ARASI ĠġLEMLER HESABI 0,00 240 MALĠ KURULUġLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 1.482.673,27 519 DEĞER HAREKETLERĠ SONUÇ HESABI -36.566,64 25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 85.189.331,52 57 GEÇMĠġ YILLAROLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI 38.687.336,20 250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 1.535.745,86 570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI HESABI 38.687.336,20 251 YERALTI VEYERÜSTÜ DÜZENLERĠ HESABI 55.946.725,55 58 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI -37.291.165,68 252 BĠNALAR HESABI 4.117.370,27 580 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI HESABI ( - ) -37.291.165,68 253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 12.003.796,15 59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI 27.552.238,01 254 TAġITLAR HESABI 6.138.634,87 590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUCU HESABI 31.561.450,35 255 DEMĠRBAġLAR HESABI 1.691.676,98 591 DÖNEM OLUMSUZ FAALĠYET SONUCU HESABI (
- )
-4.009.212,34
257 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) -3.616.916,60 PASĠF TOPLAMI 147.956.888,71
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 7.372.298,44
26 MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17
260 HAKLAR HESABI 168.243,93
268 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) -168.243,93
AKTĠF TOPLAMI 147.956.888,71
NĠĞDE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GĠDERĠN TÜRÜ
2012 2013 2014
Kod.1 TL Kr TL Kr
630 01 Personel Giderleri 18.218.743 68 23.238.628 76 26.482.435,28
630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi
Gid.
2.508.602 69 2.922.407 86
3.579.795,79
630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 11.174.320 82 12.467.319 91 11.369.875,41
630 05 Cari Transferler 302.772 43 420.617 37 506.424,45
630 07 Sermaye Transferleri 2.080.089 50 89.028.690 02 30.857.940,02
630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri
Giderleri
79.708,09
630 13 Amortisman Giderleri 3.621.636,60
630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 34.350.294 83 10.314.107,15
630 99 Diğer Giderler 1.490.493,09
GĠDERLER TOPLAMI (A) 34.284.529 12 162.427.958 75 88.302.415,88
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELĠRĠN TÜRÜ
2012 2013 2014
Kod.1 TL Kr TL Kr
600 01 Vergi Gelirleri 170,00
600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2.098.109 79 2.901.245 43 4.803.161,69
600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel
Gel.
48.855.164 28 102.712.716 24
70.367.778,91
600 05 Diğer Gelirler 22.030.591 25 25.115.243 26 40.683.543,29
GELĠRLER TOPLAMI (B) 72.983.865 32 130.729.204 93 115.854.653,89
FAALĠYET SONUCU -38.699.336 20 31.698.753 82 27.552.238,01
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Niğde Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr