KASTAMONU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ekim 2015
ĠÇERĠK KASTAMONU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 KASTAMONU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 17
KASTAMONU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6. maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır. Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleĢmeleri arasında fark bulunmaktadır. Öte yandan, raporumuzun “Ek 1: Kamu Mali Tabloları” bölümünde yer alan Faaliyet Sonuçları Tablosunda gösterilen 630-Giderler ve 600-Gelirler toplam rakamları ile yine raporumuzun “Kamu Ġdaresinin Mali yapısı ve Mali tabloları Hakkında Bilgi” baĢlıklı birinci bölümünde açıklanan 830-Bütçe Giderleri ve 800-Bütçe Gelirlerinin gerçekleĢme toplam rakamları arasında da fark bulunmaktadır. Bu farklılık, Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği gereğince 600 ve 630 kodlu hesapların tahakkuk esasına, 800 ve 830 kodlu hesapların da nakit esasına göre tutulmuĢ olmalarından ileri gelmektedir. 2014 yılına özgü olarak 6360 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi ile tüzel kiĢiliği kaldırılan belediyeler Nisan 2014 tarihi itibariyle Ġl Özel Ġdaresine devredildiğinden bu belediyelerin gelir ve giderleri karĢılığı olarak ek bütçe yapılmıĢ, bu geliĢme de Ġl Özel Ġdaresinin 2014 yılı baĢındaki bütçe öngörüleri ile yılsonunda gerçekleĢen bütçe sonuçları arasında fark oluĢmasında etkili olmuĢtur. 2014 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ CETVELĠ Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider 2014 YILI ÖDENEKLER TABLOSU Bütçe ile Verilen Ödenek Önceki Yıldan Devreden Ödenekler Merkezi Ġdareden Aktarılan Ödenekler Ek Ödenek Net Bütçe Ödeneği Toplamı Bütçe Gideri Toplamı Sonraki Yıla Devreden Ödenek 74.477.820,00 71.865.187,36 119.915.479,28 5.000.000 271.258.486,64 191.079.456,56 68.100.542,87
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Personel Giderleri 12.425.350,00 50.779.398,43 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Prim Gideri 2.385.824,00 6.791.780,06 Mal ve Hizmet Alım Gideri 17.611.144,00 38.429.980,17 Faiz Giderleri 913.960,00 1.062.613,75 Cari Transferler 3.893.313,00 4.485.939,28 Sermaye Giderleri 28.263.646,00 89.080.661,87 Sermaye Transferi 484.583,00 449.083,00 Yedek Ödenekler 5.000.000 0,00 TOPLAM 70.977.820,00 191.079.456,56 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” Denilmektedir. Söz konusu 49 uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Kastamonu Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. 2014 yılı denetimi kapsamında Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi tarafından “Kamu Ġdaresi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Maddi Duran Varlıklar için amortisman ayrılmaması 10.03.2006 tarih ve 26104 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 01.01.2006‟dan itibaren yürürlükte olan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 163/2-ç maddesi gereğince bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aĢınmaya veya kıymetten düĢmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 25- Maddi Duran Varlıklar Hesabında 251 - Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 - Binalar Hesabı, 253 - Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 - TaĢıtlar Hesabı, 255 - DemirbaĢlar Hesabı, 256 - Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı, bulunmaktadır. Amortismana tabi varlıklar; birden fazla muhasebe döneminde kullanılması beklenen, sınırlı bir hizmet süresi olan, kurum tarafından mal ile hizmet üretim ve tedarikinde kullanılan ve/veya kurum içi genel yönetim amaçları için elde tutulan varlıklardır. Bu Yönetmelik kapsamına dahil kamu idarelerince muhasebe sistemine dahil edilen maddi duran varlıklardan; arazi ve arsalar, yapım aĢamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen avans ve krediler ile sanat eserleri dıĢındakilerden hangilerinin amortismana tabi tutulacağı ve bunlara iliĢkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranları ile ilgili olarak Maliye Bakanlığınca belirlenen esas ve usuller uygulanır. Ayrılan amortisman tutarı gider olarak muhasebeleĢtirilir. Varlıkların ilk defa amortisman ve yeniden değerlemeye esas alınacak değeri kayıt bedelidir. Ancak, yeniden değerlemeye tabi tutulmuĢ olan varlıklar için amortisman hesaplamasına esas alınacak değer yeniden değerleme sonucu ortaya çıkan değerdir. Bir varlık için yapılan harcamaların, varlığın iyileĢtirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılması sonucunu doğurması durumunda amortisman hesaplaması varlığın yeni değeri üzerinden yapılır. Bir varlığın kullanımından elde edilebilecek ekonomik fayda tüketildikçe, bu tüketimi yansıtabilmek amacıyla ayrılan amortismanların birikmiĢ tutarı, varlığın defter değeri altında eksi değer olarak gösterilir. Amortismana tabi olup, yangın, deprem, su basması gibi afetler neticesinde değerini tamamen veya kısmen kaybeden varlıklar encümen kararıyla giderleĢtirilir. ÇeĢitli nedenlerle kamu idarelerinde kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıklardan diğer duran varlıklar hesap grubuna aktarılanların birikmiĢ amortisman tutarları, diğer duran varlıklar hesap grubu içindeki birikmiĢ amortismanlar hesabına aktarılır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve eriĢilebilir Ģekilde tutulmasından sorumludur. Kastamonu Ġl Özel Ġdaresinin 31.12.2014 tarihi itibariyle kesin mizan cetvelinde: amortismana tabi Maddi Duran Varlık bulunmasına karĢılık 254-TaĢıtlar Hesabının dıĢında kalan maddi duran varlık hesaplarına amortisman ayrılmadığı görülmektedir. Bu nedenle idarenin 31.12.2014 tarihli yukarıda sayılan maddi duran varlık hesaplarına amortisman oranları uygulanmadığından bu varlıkların bilançodaki değeri gerçek değerinin üzerinde görünmektedir ve bunun da mali tabloların güvenilirliğini etkileyeceği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Maddi duran varlıkların takibi ile ilgili E-ĠçiĢleri TaĢınır Ve TaĢınmaz Mal Modülü kullanılmaktadır. TaĢınır ve taĢınmaz mal modülünde amortisman iĢlemleri ile ilgili çalıĢmalar ĠçiĢleri Bakanlığı Bilgi ĠĢlem Dairesi tarafından sürdürülmekte olup henüz amortisman iĢlemleri devreye girmemiĢtir. Konuyla ilgili Ġdaremiz birimleri ile irtibata geçilmiĢ olup taĢınır modüldeki amortisman sisteminin devreye girmesi ile idaremiz duran varlıklarının amortisman iĢlemleri yapılacaktır.” Denmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta; Maddi Duran Varlıklar için amortisman ayrılması konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların 2015 yılında yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2014 yılı mali tablolarında 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. BULGU 2: Maddi Olmayan Duran Varlıklar için amortisman ayrılmaması 10.03.2006 tarih ve 26104 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 01.01.2006‟dan itibaren yürürlükte olan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 185/1-c maddesi gereğince maddi olmayan duran varlıklar için amortisman ayrılır. Amortisman ayrılması, bir maddi olmayan duran varlığın maliyetinin, öngörülen hizmet süresi boyunca dönemlere dağıtılmasıdır. Ayrılan amortisman tutarı gider olarak muhasebeleĢtirilir. Maddi olmayan duran varlıkların ilk defa amortisman ve yeniden değerlemeye esas alınacak değeri kayıt bedelidir. Ancak, yeniden değerlemeye tabi tutulmuĢ olan varlıklar için amortisman hesaplamasına esas alınacak değer, yeniden değerleme sonucu ortaya çıkan değerdir. Maddi olmayan duran varlık için yapılan harcamaların, varlığın
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 iyileĢtirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılması sonucunu doğurması durumunda amortisman hesaplaması varlığın yeni değeri üzerinden yapılır. Bir maddi olmayan duran varlığın kullanımından elde edilebilecek ekonomik fayda tüketildikçe, bu tüketimi yansıtabilmek amacıyla ayrılan amortismanların birikmiĢ tutarı, varlığın defter değerinin altında eksi değer olarak gösterilir. Amortisman süresi, maddi olmayan duran varlığın muhasebe kayıtlarına girdiği yıldan baĢlar. Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve eriĢilebilir Ģekilde tutulmasından sorumludur. Kastamonu il Özel Ġdaresinin 31.12.2014 tarihi itibariyle kesin mizan cetvelinde Maddi Olmayan Dıuran Varlık olarak 260- Haklar Hesabı bulunmasına ragmen 268- BirikmiĢ Amortismanlar hesabında, amortisman ayrılmadığı görülmektedir. Bu nedenle idarenin 31.12.2014 tarihli maddi olmayan duran varlık hesaplarına amortisman oranları uygulanmadığından bu varlıkların bilançodaki değeri gerçek değerinin üzerinde görünmektedir ve bunun da mali tabloların güvenilirliğini etkileyeceği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Kurumuzda bir yıldan uzun süreli kullanılmak için alınan yazılımların tasnifi yapılarak amortisman iĢlemleri yapılacaktır.” Denmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta; Maddi Olmayan Duran Varlıklar için amortisman ayrılması konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların 2015 yılında yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte,2014 yılı mali tablolarında 268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 257- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı ve 268- BirikmiĢ Amortismanlar Hesapları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır. 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14
BULGU 1: Kuruma Ġç Denetçi Atanmaması
05.10.2006 tarih ve 26310 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan 2006/10911 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile Kastamonu Ġl Özel Ġdaresine iç denetçi kadrosu tahsis edildiği
halde atama yapılmadığı görülmüĢtür.
5018 sayılı Kanunda üst yöneticilere, idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol
sisteminin iĢleyiĢini gözetim ve izleme görevi verilmiĢ; bu hususlarda bakana, mahalli
idarelerde ise meclislerine karĢı hesap verme sorumluluğu yüklenmiĢtir. Buna göre üst
yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini, iç kontrol ve iç denetim sistemini mevzuata ve
belirlenmiĢ standartlara uygun bir Ģekilde oluĢturmak ve iĢleyiĢini sağlamak suretiyle yerine
getirecektir.
Ġç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından 2006 yılında yayımlanan “Üst Yöneticiler
İçin İç Kontrol ve İç Denetim Rehberi’nde;
Kanunda üst yöneticilere, idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sisteminin iĢleyiĢini
gözetim ve izleme görevi verilmiĢ; bu hususlarda bakana, mahalli idarelerde ise meclislerine
karĢı hesap verme sorumluluğu yüklenmiĢtir. Buna göre üst yöneticiler, bu sorumluluğun
gereklerini, iç kontrol ve iç denetim sistemini mevzuata ve belirlenmiĢ standartlara uygun bir
Ģekilde oluĢturmak ve iĢleyiĢini sağlamak suretiyle yerine getirecektir.
Üst yöneticilerin iç denetim konusunda yapmaları gereken hususlar Ģunlardır:
Ġç Denetçileri Atama: Ġç denetçiler, bakanlık ve bağlı idarelerde üst yöneticinin teklifi
üzerine bakan, diğer idarelerde üst yönetici tarafından baĢvuruda bulunan ve gerekli Ģartları
taĢıyan kiĢiler arasından atanır. Atamalarda fırsat eĢitliğine, objektifliğe ve mesleki yetkinliğe
önem verilir.
Ġç Denetim Birimi Kurma: Ġç denetim birimi baĢkanlığı, Ġç Denetim Koordinasyon
Kurulunun uygun görüĢü üzerine kamu idarelerinin teĢkilat kanunlarında yer alan hükümlere
göre kurulur, hüküm bulunmayan hallerde, idarenin ihtiyacı dikkate alınarak iç denetçiler
arasından bir baĢkan görevlendirilmek suretiyle iç denetim birimi oluĢturulabilir.
Uygun ÇalıĢma Ortamı Sağlama: Ġç denetim birimi ve iç denetçiler için uygun fiziki
Ģart ve donanımı temin eder. Birimde görev yapacak yeterli sayıda diğer personeli
görevlendirir. Ġç denetçilerin görevlerini bağımsız bir Ģekilde yerine getirmeleri için gereken
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 tüm önlemleri alır. Denetim Programını Onaylama: Ġç Denetim Birim Yönergesi ile yıllık Ġç Denetim Programını onaylar. Bu onay, denetim programının risk odaklı olarak hazırlanmasına, hangi risklerin yüksek, hangilerinin düĢük olduğuna karar verilmesine ve programa alınmasına müdahale anlamına gelmez. Düzenleme Yapma: Ġç denetçilerle ilgili olarak, disiplin ve sicil amirleri, görevde yükselme ve atama gibi yönetmelik ve diğer mevzuatta yapılması gereken değiĢiklikler hakkındaki çalıĢmaları koordine eder. Ġç Denetim Raporlarının Gereğini Takip Etme: Ġç denetçiler tarafından düzenlenen raporları değerlendi gönderir. rdikten sonra gereği için idaredeki mali hizmetler birimi ve ilgili diğer birimlere Ġç Denetçilere Eğitim Ġmkânı Sağlama: Ġç denetçilerin mesleki yeterliliklerini geliĢtirmeleri, yenilikleri izlemeleri ve çalıĢma isteklerinin artırılması için gerekli tedbirleri alır, iç denetim mesleği için önemli olan sürekli eğitime önem verir. Ġç Denetim Koordinasyon Kurulu ile ĠletiĢim Kurma: Ataması yapılan iç denetim birimi yöneticisi ve iç denetçilerin isimlerini Kurula bildirir. Atanan iç denetçilerin, Maliye Bakanlığınca verilecek eğitime katılmalarını sağlar. Ġlave iç denetçi ihtiyacını Kurula bildirir. Ġç Denetim Birim Yönergesi‟nin bir örneğini Kurula gönderir. Ġç denetim raporları ile bunlar üzerine yapılan iĢlemleri en geç iki ay içinde Kurula gönderir. Hükümleri yer almaktadır. 5018 sayılı Kanunun yukarıda bahsi geçen maddelerinde iç denetim; idarenin çalıĢmalarına değer katmak ve geliĢtirmek amacıyla yürütülen nesnel güvence sağlama ve danıĢmanlık faaliyeti olarak tanımlanmıĢ; iç denetimin temel amacının, sistemli ve disiplinli bir yaklaĢım ve uluslararası standartlar ıĢığında, kurumun risk yönetimi, iç kontrol ve kurumsal yönetim süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve ileriye götürmek suretiyle kurumun amaçlarına ulaĢmasına yardımcı olmak olduğu belirtilmiĢtir. Üst yöneticilerin bütçe uygulamasında doğrudan görev almaktan ziyade idarelerinin en üst amiri olarak belirleme, gözetim ve denetim sorumlukları bulunmakta olup, üst yöneticiler bu sorumluluklarını harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ile iç denetçiler aracılığıyla
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 yerine getirmektedirler. Kamu idaresi cevabında; “Ġç Denetçi ataması için öncelikle Ġlimizde araĢtırma yapılmıĢ, ancak iç denetçi olarak atanabilmesi için gerekli olan özelliklere haiz denetçi bulunamadığından, 80 il valiliğine Ġdaremizde Ġç Denetçi kadrosunun mevcut olduğu belirtilerek, atanmak isteyenlerin müracaat etmeleri istenmiĢ fakat herhangi bir talep olmamıĢtır. Talep olması halinde atama iĢlemleri yapılacaktır.(Ek-6)” Denmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince bulgu gereği yerine getirileceği bildirilmiĢ olup, konunun sonraki denetimlerde dikkate alınması uygun olacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17
8. EKLER
Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
KASTAMONU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI BĠLANÇOSU
Aktif Pasif
1 Dönen Varlıklar 54.283.119,80 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 11.305.577,34
10 Hazır Değerler 51.521.476,62 30 Kısa Vadeli Ġç Mali Borçlar 1.494.698,88
12 Faaliyet Alacakları 1.423.869,26 32 Faaliyet Borçları 887.849,10
13 Kurum Alacakları 0,00 33 Emanet Yabancı Kaynaklar 5.097.127,24
14 Diğer Alacaklar 54,76 36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler 2.605.838,13
15 Stoklar 715.276,97 38 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve
Gider Tahakkukları 1.170.010,59
16 Ön Ödemeler 397.479,25 39 Diğer Kısa Vadeli Yabancı
Kaynaklar 4.643,73
19 Diğer Dönen Varlıklar 224.962,94 4 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 13.503.533,94
2 Duran Varlıklar 356.774.981,10 40 Uzun Vadeli Ġç Mali Borçlar 12.267.139,73
24 Mali Duran Varlıklar 3.899.277,04 48 Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve
Gider Tahakkukları 1.236.394,21
25 Maddi Duran Varlıklar 351.134.387,45 5 Öz Kaynaklar 386.248.989,62
26 Maddi Olmayan Duran
Varlıklar 1.741.316,61 50 Net Değer 106.406.573,45
29 Diğer Duran Varlıklar 0,00 51 Değer Hareketleri -535.106,15
57 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet
Sonuçları 338.854.717,66
58 GeçmiĢ Yıllar Olumsuz Faaliyet
Sonuçları -110.052.481,80
59 Dönem Faaliyet Sonuçları 51.575.286,46
Aktif Toplamı 411.058.100,90 Pasif Toplamı 411.058.100,90
Nazım Hesaplar Nazım Hesaplar
910 Teminat Mektupları Hesabı 9.591.567,56 911 Teminat Mektupları Emanetleri
Hesabı 9.591.567,56
920 Gider Taahhütleri Hesabı 32.779.280,65 921 Gider Taahhütleri KarĢılığı
Hesabı 32.779.280,65
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18
KASTAMONU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GĠDERĠN TÜRÜ 2012 2013 2014
Kod.1
630 01 Personel Giderleri 41.072.074,66 38.567.554,91 50.779.398,43
630 02 Sos. Güv. Kurumlarına
Devlet Primi Gid. 6.665.777,98 7.374.444,79 6.791.780,06
630 03 Mal Ve Hizmet Alım
Giderleri 20.808.856,33 16.232.336,52 38.429.980,17
630 04 Faiz Giderleri 367.236,45 2.259.469,65 1.062.613,75
630 05 Cari Transferler 2.846.541,74 3.780.376,18 4.485.939,28
630 07 Sermaye Transferleri 540.500,00 1.116.537,35 449.083,00
630 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri
Giderleri 1.258.797,79
630 12 Değerin Ret ve Ġadesinden
Kaynaklanan Gelirler 298.443,69
630 13 Amortisman Giderleri 4.635.208,80
630 14 Ġlk Madde ve Malzeme
Giderleri 17.149.134,60 19.255.535,21
630 30 Proje Kapsamında Yapılan
Cari Giderler 913.313,96
GĠDERLER TOPLAMI (A) 89.450.121,76 69.330.719,40 128.360.094,14
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELĠRĠN TÜRÜ 2012 2013 2014
600 01 Vergi Gelirleri 26.447,59 15.704,81 96.874,48
600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet
Gelirleri 2.574.160,94 2.124.197,46 2.218.948,78
600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar
ile Özel Gel. 112.180.880,67 128.447.707,18 119.915.479,28
600 05 Diğer Gelirler 37.972.561,43 43.627.498,35 57.704.078,06
GELĠRLER TOPLAMI (B) 152.754.050,63 174.215.107,80 179.935.380,60
FAALĠYET SONUCU [A-B)] (+ / -) 63.303.928,87 104.884.388,40 51.575.286,46
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
KASTAMONU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 24
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 25 iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Kastamonu Ġl Özel Ġdaresinin yayımladığı 2010-2014 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 26 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2014 yılı performans denetimi kapsamında Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi‟ nin yayımladığı 2010-2014 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi denetimimize esas teĢkil eden her üç dokümanı yasal süreler içinde hazırlamıĢtır. Ancak, stratejik planlama uygulamasının iĢleyiĢi ile ilgili bazı hususların vurgulanması gerekmektedir. 1-Kamu kurumlarına 5018 sayılı kanun ile getirilen, stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporu hazırlama yükümlülükleri yerine getirilirken, daha iyi yönetimin araçları olarak görülmekten ziyade bu dokümanların yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesini amaçladığı anlaĢılmıĢtır. Stratejik planlama, performans programı ve faaliyet raporu çıktılarını üreten performans ölçümü sisteminin öncelikli amacı; kurumların mevzuata uyum, verimlilik, tutumluluk, etkinlik, Ģeffaflık, dürüstlük ve etik ilkeleri çerçevesinde vatandaĢa daha iyi hizmet etmelerine, bu doğrultudaki misyon ve vizyonlarının gerçekleĢmesine yönelik amaç ve hedeflerine ulaĢmalarına, amaç ve hedeflerine ulaĢmalarının önündeki engelleri belirlemelerine ve gerekli önlemleri almalarına yardımcı olmaktır. Söz konusu dokümanların hayat verdiği sistem, kurumların daha iyi yönetilmelerinin bir aracıdır. Bu nitelikleriyle, performans ölçüm sisteminin baĢta kurum yöneticileri olmak üzere tüm kurum çalıĢanlarınca benimsenmesi ve sahiplenilmesi sistemin baĢarısı için en önemli koĢuldur. Kurum stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporunun hazırlanmasında sorumlulukları bulunan personelin tüm iyi niyetli çalıĢmalarına karĢın sistemin yararlı sonuçlar üretebilmesi için alınması gereken ciddi bir mesafe olduğu da görülmektedir. Performans yönetimi sistem ve araçlarının baĢarıyla uygulanmasının öncelikle bir kültür değiĢimini gerekli kıldığı gerçekliği karĢısında göreceli olarak kadro ve donanım kısıtlılığı olan idarelerin kat etmeleri gereken mesafe oldukça fazladır. Stratejik Plan ve Performans Programına, DPT tarafından hazırlanan Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu ile Maliye Bakanlığınca hazırlanan Performans Programı Hazırlama Rehberi‟nde yer alan metinlerin aynen aktarılmıĢ olması ile birlikte performans
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 27 ölçümüne izin verecek bir Ģekilde hazırlanmıĢ olmaması ve birim faaliyet raporları ile performans programının içermesi gereken bilgilerden yoksun olması bu dokümanları hazırlamanın, yasal bir zorunluluğun yerine getirilmesi faaliyeti olarak algılandığına iĢaret etmektedir. Stratejik Planlama Kılavuzu ile Performans Programı Hazırlama Rehberi kurumlara söz konusu belgeleri hazırlama aĢamasında ne yapmaları gerektiği konusunda yol gösteren dokümanlardır. Dolayısıyla, yapılması gereken; bu dokümanlarda yer alan bilgileri kendi dokümanlarına aktarmak değil, söz konusu kılavuz ve rehberler baĢta olmak üzere bu alana iliĢkin bilgi ve uygulamaların özümsenerek kurumsal sahiplenmenin oluĢturulmasıdır. 2-Kurumların kendi misyon tanımları dıĢında stratejik amaç oluĢturmaları planlama realitesiyle örtüĢmemektedir. Ġl Özel Ġdareleri kuruluĢ ve iĢleyiĢleri itibarıyla bizzat kendilerince yürütülen faaliyetler dıĢında ödenek aktarımı yoluyla bazı merkezi kuruluĢların (Sağlık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Kültür Bakanlığı vb.) ihalelerini gerçekleĢtirmekte, faaliyetlerine destek olmaktadır. Ancak bu Bakanlıkların kendi asli faaliyetleri için belirledikleri stratejiler vardır ve bunları gerçekleĢtirmekten bu ilgili kuruluĢlar sorumludur. Bütçe-strateji-faaliyet sarmalı aynı kurumsal bütünlük çerçevesi içinde gerçekleĢtirmelidir. Ġl Özel Ġdaresinin inisiyatifinde olmayan, kaynak, yetki ve sorumluluk sahibi olmadığı bir alan için stratejik amaç ve hedef belirlemesi oldukça zorlama bir uygulama olarak görülmektedir. Aile hekiminin teĢvik edilmesi, özel sağlık kuruluĢlarının denetlenmesi, hasta sevk zincirinin etkin bir Ģekilde çalıĢtırılmasının sağlanması gibi faaliyetlere iliĢkin hedef ve stratejileri belirlemek, bu standarda kaç yılda hangi faaliyetlerle ulaĢılacağını planlamak, hedef gerçekleĢmelerine iliĢkin performans bilgisini toplamak ve değerlendirmek, yıl içinde elde edilen performans bilgisi ıĢığında gereken önlemleri almak tamamen ilgili bakanlığın sorumluluğundadır. Ġl Özel Ġdaresi, ne uzmanlık, ne görev alanı, nede yetki yönüyle bu belirlemeleri yapma konumunda değildir. Bakanlıkların transfer ettiği ödenekleri kullanma, ihaleleri yapma, yapım sürecinin kontrollüğü eğitim alanına iliĢkin standart ve hedefler belirlemeyi gerektirmemektedir. Eğitim, sağlık, emniyet, kültür politika, amaç, hedef ve stratejilerini belirlemek Ġl Özel Ġdarelerinin görev ve yetkisinde olmadığı gibi bu çerçevede elde edilen baĢarı ve baĢarısızlıkların sorumlusu da değillerdir. KuruluĢlar için strateji çerçevesi misyon tanımlamaları olarak görülmelidir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 28
3-Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi performans ölçüm sisteminin en belirgin eksikliği
çevrimin sadece planlama temelinde yapılandırılması, ölçüm fonksiyonunun ihmal
edilmesidir.
Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi Stratejik planında her ne kadar stratejik amaçlara ait
performans göstergeleri “faaliyet” adı altında belirlenmiĢ ise de bu göstergeler hedeflerle tam
olarak iliĢkilendirilmediğinden performans ölçümüne katkı vermesi mümkün olamamıĢtır.
(Bu anlamda bir eĢleĢtirme performans programında da yapılmamıĢtır.)
Oysa sistem, stratejik amaçlar ile bu amaçlara ulaĢmayı sağlayacak somut, ölçülebilir
hedeflerin belirlenmesi, hedeflerden ölçülebilir olmayanlar için ise bu hedeflere ne denli
ulaĢılabildiğinin değerlendirilmesine yardımcı olacak ölçütlerin (performans göstergelerinin)
geliĢtirilmesi, yıl sonunda bu ölçütlere dayalı olarak performans ölçüm ve değerlendirmesi
yapılması üzerine kuruludur.
Performans göstergelerine sayısal olarak ölçülebilir ve değerlendirilebilir bir Ģekilde
yer verilmemesi performans göstergelerinden nasıl yararlanılacağına iliĢkin bir algının
yeterince oluĢmadığını göstermektedir. Kurum Faaliyet Raporunun niteliği de bu
değerlendirmemizle paralellik taĢımaktadır. Faaliyet raporunun temel iĢlevi performans
programında yer alan hedeflere ne ölçüde ulaĢılabildiği ve sapmaların nedenlerine iliĢkin
değerlendirmelerin ortaya konulmasıdır. Oysa Faaliyet Raporu bu yaklaĢım dıĢında ve
hedeflerin gerçekleĢmelerine iliĢkin bilgiyi içermeksizin, 2014 yılında gerçekleĢtirilen
faaliyetlerin sergilendiği bir doküman olarak üretilmiĢtir.
Performans göstergeleri niteliği itibarıyla ölçülebilir olmayan hedeflere ne ölçüde
ulaĢılabildiğini değerlendirebilmek amacıyla kullanılan dolaylı ölçütlerdir. Bu özelliği ile
performans ölçüm sisteminin önemli bir unsuru olup bu amacı gerçekleĢtirmeye uygun
Ģekilde sisteme dahil edilmeleri gerekmektedir.
4-Faaliyet Raporu, Stratejik Plan ve Performans Programı ile
iliĢkilendirilmemiĢtir.
Faaliyet raporunda, Performans Programında belirlenen amaç ve hedefler
doğrultusunda yapılan faaliyetler değil, kurumun yıl içinde gerçekleĢtirdiği tüm faaliyetler
amaç ve hedeflerle ilinti kurulmaksızın yer almaktadır. Faaliyet raporlarının temel fonksiyonu
performans programında belirlenen ilgili yıl hedeflerinin ne ölçüde gerçekleĢtiğinin ve sapma
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 29
nedenlerinin ortaya konulmasıdır. Performans Programında belirlenen hedeflerin dikkate
alınmaması, bu hedeflere ne ölçüde ulaĢıldığının ve ulaĢılamamıĢsa bunun nedenlerinin fiziki
ve mali kaynaklar çerçevesinde açıklanmaması, faaliyet raporunun iĢlevini yerine
getirememesine, baĢka bir ifadeyle performans ölçümünün gerçekleĢememesine neden
olmuĢtur. Dolayısıyla, Stratejik Planlama, Performans Programı ve Faaliyet Raporu sürecine
iliĢkin mantıksal tutarlılık da kaybolmuĢtur.
Sonuç olarak; Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi, raporumuzun özet bölümünde de belirtildiği
üzere performans ölçüm sürecine iliĢkin temel raporlama gerekliliklerini yerine getirmekte
olup süreç sorumluları konuya samimiyetle yaklaĢarak özverili çalıĢmalara dayalı çıktılar
üretmiĢlerdir. Sistem planlama yönüyle genel olarak baĢarılıdır. Ancak sistemin ""ölçüm"
ayağı geliĢmeye açık bir alandır ve Ģüphesiz performans yönetimi kültürüne iliĢkin teori ve
uygulama birikimine koĢut olarak geliĢmesi beklenmelidir.
6. DENETĠM BULGULARI
A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular
BULGU 1: Stratejik Plan ve performans programı belirli bir sistematik gözetilmeden
düzenlenmiĢtir
Stratejik planda birimlerin stratejik amaçlarına iliĢkin hedefleri belirlerken diğer
birimlerin görev alanına iliĢkin hedefler belirlediği görülmektedir. Örneğin; Ġmar ve Kentsel
ĠyileĢtirme Müdürlüğünün hedefleri arasında maden ocaklarının ruhsatlandırılması ve
denetlenmesi ile Belediye sınırları dıĢında iĢ yeri ruhsatı verilmesi ve denetlenmesi gibi
hedefler bulunmaktadır. Bu hedefler Ġmar ve Kentsel ĠyileĢtirme Müdürlüğünün değil Ruhsat
ve Denetim Müdürlüğünün görev alanına girmektedir.
Performans programının sistematiği stratejik planla uyuĢmamaktadır. Birimler stratejik
planda yer aldığı sıralama ile performans programında yer almamakta ve stratejik planda yer
almayan bazı birimler de performans programında yer almaktadır. Örneğin; performans
programında 3 üncü sırada yer alan Ġnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü stratejik planda 1
inci sırada yer alırken stratejik planda olmayan Plan Proje Müdürlüğü performans
programında yer almaktadır. Oysa performans programı, stratejik planın yıllık uygulama
dilimlerini gösteren bir belgedir. Dolayısıyla iki belge arasında böyle bir farklılık olmaması
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 30 gerekmektedir. Bu hususlar gerek stratejik planın gerekse performans programının anlaĢılmasını güçleĢtirdiği gibi izlenmesini, performans bilgisinin sistematik biçimde toplanmasının ve faaliyet raporu düzenlenmesinin önünde problem oluĢturmaktadır. Kamu idaresi cevabında: Kamu Ġdaresi tarafından verilen cevapta; ''Ġdaremizin Stratejik Plan ve Performans Programı, DPT tarafından hazırlanan kılavuzlar ve rehberler aracılığı ile düzenlenmektedir. 2010-2014 Stratejik Planında Ġmar ve Kentsel ĠyileĢtirme Müdürlüğünün hedefleri arasına yer alan maden ocaklarının ruhsatlandırılması ve denetlenmesi ile Belediye sınırları dıĢında iĢ yeri ruhsatı verilmesi ve denetlenmesi gibi hedeflerin 2011 yılına kadar Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün kurulmamıĢ olmasından dolayı bu iĢlerin Ġmar ve Kentsel ĠyileĢtirme Müdürlüğü bünyesinde takip edilmesinden kaynaklıdır. Aynı Ģekilde 2010-2014 Stratejik Planda olmayan Plan Proje Müdürlüğü 2014 yılı performans programında yer alması da bu müdürlüğümüzün 2010 yılında kurulmuĢ olmasından kaynaklanmıĢtır. HazırlamıĢ olduğumuz 2015-2019 Stratejik Planında bu hususlara dikkat edilmiĢtir.'' Denilmektedir. Sonuç olarak: Sonuç olarak; Kurumun yer verilen tespitlere katılması nedeniyle, söz konusu duruma iliĢkin hususlar 2015-2019 dönemine iliĢkin Stratejik Plan ve Performans Programında izlenecektir. BULGU 2: Stratejik plan ve performans programında “amaç/hedef” niteliğinde olmayan rutin iĢ kalemleri yer almaktadır. Genel Sekreterlik, Encümen Müdürlüğü, Ġnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü gibi birim baĢlıkları altında yer alan bazı amaç ve hedefler herhangi bir motivasyona, artı finansmana, iĢ gücüne gereksinim duyulmadan yapılan günlük, rutin iĢlerdir ve kurum stratejisinin unsurları olma özelliğini taĢımamaktadır. Örneğin, “Genel Sekreterlik” baĢlığı altında; “ Stratejik Amaç 01: Çeşitli tanıtma, ağırlama, tören, fuar ıve organizasyonların desteklenmesi “Stratejik hedef 01.01: Tanıtma, ağırlama, tören, fuar, organizasyonların desteklenmesi” stratejik plana hedef olarak konulmuĢtur. Sözkonusu hedef kurumun günlük, rutin ve idari iĢleyiĢiyle ilgilidir. Stratejik plan ve performans programında her birime iliĢkin amaç ve hedef tespit edilmesi, her faaliyetin bir hedefle iliĢkilendirilmesi gibi bir zorunluluk olmadığı gibi bu tutum stratejik plan gerçekliği ile de bağdaĢmamaktadır. Kurumların; misyon ve vizyonlarına ulaĢmak için durum analizinden yola
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 31 çıkarak fark yaratabilecekleri alanlardan hareketle, öncelikli amaç ve hedeflerini belirlemeleri gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Kamu idaresi tarafından verilen cevapta;''Ġdaremiz tarafından hazırlanan 2015-2019 Srtratejik Plan ve Performans Programında ''amaç/hedef''niteliğinde olmayan rutin iĢ kalemlerinin yer almamasına dikkat edimiĢtir.'' Denilmektedir. Sonuç olarak: Sonuç olarak; Kurumun yer verilen tespitlere katılması nedeniyle, söz konusu duruma iliĢkin hususlar 2015-2019 dönemine iliĢkin Stratejik Plan ve Performans Programında izlenecektir. BULGU 3: Stratejik Plan ve Performans Programında ortaya konulan amaç ve hedeflere iliĢkin hiçbir maliyetlendirme yapılmamıĢtır. Stratejik plan ve performans programı kurumların sadece ulaĢmak istedikleri amaçlarının planlaması değil, aynı zamanda bu amaca ulaĢmak için gereken kaynak ihtiyaçlarının da planlanmasıdır. Kurumlar yasalarla belirlenen görev alanları içinde hangi faaliyetleri ve hizmetleri yapacaklarını belirlerken mevcut mali kaynaklarını da göz önünde bulundurarak önceliklerini tespit edeceklerdir. Performans programına konulan ödenekler tablosunun bu fonksiyonu yerine getirmediği açıktır. Maliyetlendirme çalıĢmasının amacı stratejik plan ile bütçe arasında reel bir iliĢki oluĢturarak bir yandan stratejik plan ve performans programında yer alan faaliyetler için gerçekçi kaynak oluĢturmak, diğer yandan ise bütçelerin daha gerçekçi hazırlanmasına katkıda bulunmaktır. Bu bakıĢ açısı, planlama ve bütçe süreçlerinin koordineli ve karĢılıklı etkileĢim içerisinde yürütülmesini zorunlu kılmaktadır. Kamu idaresi cevabında: Kamu idaresi tarafından verilen cevapta; ''Ġdaremiz tarafından hazırlanan 2015-2019 Stratejik Planında maliyetlendirme yapılmıĢ ve bundan sonraki yıllarda hazırlanacak Performans Programlarında bulguda belirtildiği Ģekilde maliyetlendirmelere dikkat edilecektir.'' Denilmektedir. Sonuç olarak: Sonuç olarak; Kurumun yer verilen tespitlere katılması nedeniyle, söz konusu duruma iliĢkin hususlar 2015-2019 dönemine iliĢkin Stratejik Plan ve Performans Programında izlenecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 32 BULGU 4: Stratejik plan ve performans programında yer alan bazı amaç ve hedeflerin Kastamonu Ġl Özel Ġdaresinin yetki-görev alanı dıĢındaki hususları içermesi Ġl Özel Ġdareleri doğrudan kendisine verilmiĢ görevlerin dıĢında merkezden gönderilen ödenekler yoluyla bazı kuruluĢların ihalelerini gerçekleĢtirmekte ve faaliyetlerine destek olmaktadır. Ancak bu iĢleyiĢ nedeniyle söz konusu kuruluĢların görev-yetki alanına ait hususların Kastamonu Ġl Özel Ġdaresinin stratejik planına dahil edilmesi anlamlı ve iĢlevsel değildir. Örneğin, Stratejik Amaç 09 için belirlenen 09.02 no‟lu hedef olan „Toplum Destekli Polislik anlayıĢının geliĢtirilmesi‟ ne iliĢkin faaliyetler (Dolandırıcılık, evden hırsızlık vb konularda halkın bilinçlenmesi için broşür bastırılarak dağıtılması, Polis Merkezi Amirliği tarafından muhtarlar ile yapılan toplantılara devam edilmesi.) Ġl Özel Ġdaresinin görev ve yetki alanına girmediği gibi Ġl Özel Ġdarelerinin bu alana iliĢkin strateji oluĢturması da söz konusu olmamalıdır. Ġl Özel Ġdarelerinin fonksiyonu merkezi idareden gelen ödeneklerin politika ve stratejiler çerçevesindeki faaliyetlerin yürütülmesi çerçevesinde ilgili iĢler için harcanmasıyla sınırlıdır. Benzer Ģekilde, Stratejik Amaç 12 için belirlenen 12.01 no‟ lu hedef (Sağlık hizmetlerinde kalitenin yükseltilebilmesi için sağlık kurumlarının fiziki altyapı donanımı ve personel ihtiyaçları optimal düzeyde karşılanması)‟ e iliĢkin faaliyet (Personel atama ve nakil yönetmeliği kurallarına göre il içinde gerekli olan sağlık ve yardımcı sağlık personeli düzenlemelerinin yapılması. Eksik kalan yerlere 4/b ve vekil atamaların yapılması) ile 12.02 no‟ lu hedefe iliĢkin faaliyet (2. ve 3. basamak sağlık kurumlarındaki yoğunluğu azaltmak amacıyla hasta sevk zinciri etkin biçimde çalıştırılacak olup, gerçekten ihtiyacı olan hastaların sevki sağlanması.) Ġl Özel Ġdarelerinin görev, yetki ve sorumluluk alanı dıĢında olması sebebiyle Ġl Özel Ġdarelerin stratejik planları içerisinde yer almalarının bir anlamı bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında: Kamu idaresi tarafından verilen cevapta; ''2015-2019 Stratejik Plan ve Performans Programında idaremizin yetki-görev alanı içerisinde kalan paydaĢ kuruluĢlara ait yatırımlar Ġdaremiz bütçesinden ayrılan ödenekler çerçevesinde kuruluĢların temsilcileri ile beraber karar verilmiĢ ve bu konuda gereken hassasiyet gösterilmiĢtir.'' Denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 33 Sonuç olarak: Sonuç olarak; Kurumun yer verilen tespitlere katılması nedeniyle, söz konusu duruma iliĢkin hususlar 2015-2019 dönemine iliĢkin Stratejik Plan ve Performans Programında izlenecektir. BULGU 5: Stratejik Plan ve Performans Programında yer alan çoğu hedef için gösterge tespit edilmemiĢtir, hedefler ölçülebilir nitelikte değildir ve iyi tanımlanmamıĢtır. BĠRĠM HEDEF DEĞERLENDĠRME Ġnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü HEDEF 01.02 Personel ihtiyacının giderilmesine yönelik tedbirlerin alınması ve yeni personel istihdamının gerçekleĢtirilmesi. -Hedeflerin içinde gösterge yok. Ayrıca gösterge tespiti yapılmadığından hedefler ölçülebilir nitelikte değil. -Personel ihtiyacının hangi birimde olduğu ile ihtiyaç duyulan personel miktarı ve alınması düĢünülen personel sayısı belirtilmediğinden iyi tanımlanmamıĢtır. Destek Hizmetleri Müdürlüğü HEDEF 03.07 Akaryakıt istasyonu, iĢletme binası, ambarlar ve atölyelerin bakım ve onarımının yapılması. -Hedeflerin içinde gösterge yok. Ayrıca gösterge tespiti yapılmadığından hedefler ölçülebilir nitelikte değil.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 34 Yol ve UlaĢım Hizmetleri Müdürlüğü HEDEF 07.01 Tüm köy yollarına her mevsim emniyetli bir Ģekilde ulaĢılabilmesi için, köy ve bağlılarının ulaĢım sorunlarının çözülerek, köy yolları standardına uygun bir biçimde yapılması -Hedeflerin içinde gösterge yok. Ayrıca gösterge tespiti yapılmadığından hedefler ölçülebilir nitelikte değil. -Sorunların nasıl çözüleceğine iliĢkin faaliyetler belirtilmemiĢ. Kamu idaresi cevabında: Kamu idaresi tarafından verilen cevapta; ''Ġdaremiz tarafından hazırlanan 2015-2019 Stratejik Planında gösterge tespitleri yapılmıĢ olup bundan sonraki hazırlanacak olan Performans Programlarında bu hususlara dikkat edilecektir.'' Sonuç olarak: Sonuç olarak; Kurumun yer verilen tespitlere katılması nedeniyle, söz konusu duruma iliĢkin hususlar 2015-2019 dönemine iliĢkin Stratejik Plan ve Performans Programında izlenecektir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 6: Performans Programının Ġlgililik, Ölçülebilirlik ve Ġyi Tanımlanma Açısından Değerlendirilmesi Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu ve Performans Programı Hazırlama Rehberine göre gösterge, kamu idarelerince performans hedeflerine ulaĢılıp ulaĢılmadığını ya da ne kadar ulaĢıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlardır. Kastamonu Ġl Özel Ġdaresine ait performans programında faaliyet olarak ifade edilen performans hedeflerinin çıktı sonuç odaklı olmayanlar ilgililik bakımından değerlendirilememiĢtir. Çıktı sonuç odaklı olan performans hedeflerinin ise performans hedeflerine ulaĢılıp ulaĢılmadığını ya da ne kadar ulaĢıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilmesi gereken performans göstergesi belirtilmediği için ilgililik değerlendirmesi yapılamamıĢtır. Performans Programı Hazırlama Rehberine göre performans hedefleri, performans göstergeleri ile ölçülebilir olmalıdır. Performans göstergesi belirtilmediği için ölçülülük değerlendirmesi de yapılamamıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 35 Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğe göre performans programlarında yer alan hedef ve göstergelerin sade ve anlaĢılır olması esastır.” “Ġyi tanımlanma” kriteri, net ve anlaĢılabilir hedef ve göstergeler hazırlama gerekliliği ile ilgilidir. Yani idareler, neyi baĢarmak istediklerini açıkça tanımlamalıdır. Göstergelerin iyi tanımlanmamıĢ olması, kamu idarelerinin hedeflere yönelik baĢarıyı yanlıĢ raporlaması riskini doğurur. Bu riskin ortadan kaldırılabilmesi için kamu idarelerinin hedef ve göstergelerini açık ve anlaĢılır Ģekilde belirlemeleri esastır. Kastamonu Ġl Özel Ġdaresinde performans göstergesi belirlenmemesi nedeniyle ölçülebilir olmadığı düĢünülen hedef ve göstergeler iyi tanımlanma kriteri açısından değerlendirmeye tabi tutulamamıĢtır. Kamu idaresi cevabında: Kamu idaresi tarafından verilen cevapta; ''Hazırlanan Faaliyet Raporlarında Stratejik Plan ve Performans Programında yer alan amaç ve hedeflere dikkat edilmekte olup ancak Faaliyet Raporlarında ihtiva ettiği yılla ilgili Ġdaremizin bütçesine ödenek ayırarak gerçekleĢtirmiĢ olduğu tüm iĢ ve iĢlemlere yer verilmektedir. Bundan sonra düzenlenecek Faaliyet Raporlarında bu konu dikkate alınacaktır.'' Denilmektedir. Sonuç olarak: Sonuç olarak; Kurumun yer verilen tespitlere katılması nedeniyle, söz konusu duruma iliĢkin hususlar 2015-2019 dönemine iliĢkin Stratejik Plan ve Performans Programında izlenecektir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 7: Stratejik Plan ve Performans Programında Yer Alan Birçok Amaç Ve Hedefe ĠliĢkin Bilgi Faaliyet Raporunda Yer Almamaktadır. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik‟in 18/2 inci maddesinde, faaliyet raporlarında , “performans bilgileri” baĢlığı altında idarelerin performans programlarında belirlenen amaç ve hedeflerinin ve bunların gerçekleĢmesine iliĢkin bilgilerinin yer alması gerektiği belirtilmiĢtir. Oysa hazırlanan Faaliyet Raporunda birçok amaç ve hedefe iliĢkin söz konusu bilgiler yer almamakta, dolayısıyla ölçüm yapmaya imkân sağlayacak bir bilgi tabanı oluĢmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 36 Örneğin; Performans programında Stratejik Amaç 05-01 de Yatırım ve ĠnĢaat Müdürlüğünün faaliyeti olarak ''Mülkiyeti İl Özel İdaremize ait olan TURAŞ otelin eski ve yıpranmış bir yapı olması nedeniyle 2014 yılına kadar bu binanın geliştirilerek daha yüksek kapasiteli ve daha konforlu bir otel binasına dönüştürülmesi.'' yer almasına rağmen faaliyet raporunda buna iliĢkin bir bilgi bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında: Kamu idaresi tarafından verilen cevapta; ''Bundan sonraki dönemlerde hazırlanacak Performans Programının ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma açısından değerlendirilmesi ile ilgili konulara dikkat edilecektir.'' Denilmektedir. Sonuç olarak: Sonuç olarak; Kurumun yer verilen tespitlere katılması nedeniyle, söz konusu duruma iliĢkin hususlar 2015-2019 dönemine iliĢkin Stratejik Plan ve Performans Programında izlenecektir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 8: Performans ölçüm sisteminin sağlıklı ve güvenilir biçimde oluĢturulmasına yönelik veri kayıt sistemi oluĢturulmamıĢtır. Yılsonunda birimlerin yıl içinde gerçekleĢtirdikleri faaliyetlere iliĢkin elde edilen bilgiler raporun oluĢturulmasında kullanılmaktadır. Ancak, hangi performans bilgilerinin toplanmasından kimlerin sorumlu olduğuna, hangi periyotlarda bu bilgilerin elde edileceğine, hangi verilerin, nasıl analiz edileceğine, veri güvenirliğini sağlamaya yönelik hangi önlem ve kontrollerin planlandığına iliĢkin herhangi bir öngörüde bulunulmamıĢ, bu çerçevede bir sistem oluĢturulmamıĢtır. Performans ölçümünü gerçekleĢtirmek, hedeflere ulaĢma düzeyinin ve sapma gerekçelerinin anlaĢılmasını mümkün kılacak performans bilgisinin sistematik olarak toplanmasını ve analizini gerektirmektedir. Bu süreçlerin sağlıklı iĢleyiĢi ise ancak, önceden belirlenmiĢ bir iĢ ve sorumluluklar düzeni, performans bilgisi üretiminde kullanılacak verilere iliĢkin bir sistem dahilinde gerçekleĢtirilebilir. Uygulamada ise, geleneksel faaliyet raporu üretiminde olduğu gibi yılsonunda hedeflerin ilgili oldukları birimlerden toplanan bilgiler faaliyet raporunda kullanılmaktadır. Dolayısıyla, performans ölçümü için gerekli olan performans bilgisinin oluĢturulmasını sağlamak üzere hangi verilerin toplanmasından
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 37 kimlerin sorumlu olduğuna, hangi periyotlarla bu verilerin elde edileceğine, hangi verilerin, nasıl analiz edileceğine, veri güvenirliğini sağlamaya yönelik hangi önlem ve kontrollerin planlandığına iliĢkin öngörülere dayalı bir sistem oluĢturulmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında: Kamu idaresi tarafından verilen cevapta; ''Ġdaremiz performans ölçüm sisteminin sağlıklı ve güvenilir biçimde oluĢturulmasına yönelik veri kayıt sisteminin oluĢturulması için birimler arası koordinasyonun sağlanarak söz konusu sistemle ilgili çalıĢmalar baĢlatılacaktır.'' Denilmektedir. Sonuç olarak: Sonuç olarak; Kurumun yer verilen tespitlere katılması nedeniyle, söz konusu duruma iliĢkin hususlar 2015-2019 dönemine iliĢkin Stratejik Plan ve Performans Programında izlenecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kastamonu Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 38 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr