2014 - KARS İL ÖZEL İDARESİ.pdf

KARS ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ekim 2015

ĠÇERĠK KARS ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 KARS ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 25

KARS ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 4
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 4
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 5
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 14
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 15
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 19

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Kars Ġl Özel Ġdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3'üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2014 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda Kars Ġl Özel Ġdaresinin 2014 yılı bütçesiyle 28.000.000,00 TL gelir ve ödenek öngörülmüĢ olup, 92.006.807,93 TL 2013 yılından devreden ödenek, Merkezi Ġdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiĢ yatırımlar için aktarılan toplam 87.289.194,15 TL ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 215.296.002,08 TL’na ulaĢmıĢtır. Kars Ġl Özel Ġdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2014 yılı Gelir ve Gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. 2014 YILI BÜTÇE GELĠRLERĠ TABLOSU Tahmini GerçekleĢen Vergi Gelirleri 201.000,00 16.819,04 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 883.000,00 897.554,53 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) 25.000,00 79.962.788,33 Diğer Gelirler 26.827.000,00 43.918.895,38 Sermaye Gelirleri 64.000,00 0,00 TOPLAM Öz Gelir 28.000.000,00 44.833.268,95 TOPLAM Genel Gelir 28.000.000,00 124.796.057,28 2014 YILI ÖDENEKLER TABLOSU Bütçe ile Verilen Ödenek Önceki Yıldan Devreden Ödenekler Merkezi Ġdareden Aktarılan Ödenekler Ek Ödenek Net Bütçe Ödeneği Toplamı Bütçe Gideri Toplamı Sonraki Yıla Devreden Ödenek 28.000.000,00 92.006.807,93 87.289.194,15 8.000.000,00 215.296.002,08 150.074.385,34 62.963.570,64

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6. maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır. Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleĢmeleri arasında fark bulunmaktadır. 2014 yılına özgü olarak 6360 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesi ile tüzel kiĢiliği kaldırılan belediyeler Nisan 2014 tarihi itibariyle Ġl Özel Ġdaresine devredildiğinden bu belediyelerin gelir ve giderleri karĢılığı olarak ek bütçe yapılmıĢ, bu geliĢme de Ġl Özel Ġdaresinin 2014 yılı baĢındaki bütçe öngörüleri ile yıl sonunda gerçekleĢen bütçe sonuçları arasında fark oluĢmasında etkili olmuĢtur 2014 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ CETVELĠ Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider Personel Giderleri 5.823.000,00 27.505.198,43 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 618.000,00 4.063.870,38 Mal ve Hizmet Alım Gideri 12.332.000,00 71.081.710,72 Faiz Giderleri 0,00 0,00 Cari Transferler 2.499.500,00 6.228.979,74 Sermaye Giderleri 3.306.500,00 41.194.626,07 Sermaye Transferi 0,00 0,00 Yedek Ödenekler 3.421.000,00 0,00 TOPLAM 28.000.000,00 150.074.385,34

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kars Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49'uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Kars Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. 2014 yılı denetimi kapsamında Kars Ġl Özel Ġdaresi tarafından “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. • BirleĢtirilmiĢ veriler defteri • Geçici ve kesin mizan

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Ġl Özel Ġdaresinin Ortak Olduğu ġirketin Sermaye Artırımı Kararına Ġstinaden ġirkete Aktarılan Tutarın 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabına Kaydedilmemesi Kars Ġl Özel Ġdaresinin ortak olduğu …A.ġ’nin aldığı sermaye artırımı kararına istinaden ortaklık payına düĢen tutar Ģirketten alınacak kira bedeline mahsuben ödenmiĢ, ancak Özel Ġdarenin payına düĢen bu sermaye artırımı tutarı 241- Mal ve hizmet üreten kuruluĢlara yatırılan sermayeler hesabına kaydedilmemiĢtir. Mahalli Ġdareler Bütçe Muhasebe Yönetmeliğinin bu hesabın iĢleyiĢi ile ilgili 161nci maddesini göre; bu hesabın borcuna, 1-ödeneğine dayanılarak nakden verilen sermaye 2- duran varlıklardan sermaye olarak verilenler,3-yapılmakta olan yataırımlardan sermaye olarak verilenler, 4-mal ve hizmet üreten kuruluĢlara verilen sermayenin iĢletilmesi sonucunda ortaya çıkan ve özel kanunlarında sermayeye eklenmesine yetki verilen kârlar, alacağına ise 1-nakden iade alınan sermayeler,2-sermeye olarak verilen taĢınır ve taĢınmaz mallar iade edildiğinde , 2-mal ve hizmet üreten kuruluĢ kuruluĢ faaliyet zararlarının ödenmiĢ sermayesinden mahsup edilmesi halinde bu zarar tutarı kaydedilecektir. Sermaye artırımı da verilen ilave sermaye olduğundan, Ġl Özel Ġdaresinin payına düĢen tutar nakden yatırılmayıp kira gelirinden mahsup edilse dahi bütçenin gayrısafiliği ilkesi gereği 241 Mal ve Hizmet Üreten kuruluĢlar hesabına kaydının yapılarak mali tablolarda yer alması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu Ġdaresi cevabında bundan sonra bu hususa dikkat edileceğini ifade etmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta; il özel idaresinin ortak olduğu Ģirketin sermaye artırımı kararına istinaden Ģirkete aktarılan tutarın 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kaydedilmesi konusunda gerekli kayıtların 2015 yılında yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2014 yılı mali tablolarında 241 Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 BULGU 2: Kars Ġl Özel Ġdaresince, Ġller Bankası Tarafından Kullandırılan Kredilere ĠliĢkin Faizlerin GiderleĢtirilmeden Kurum Paylarından Mahsup Edilmesi Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “300 Banka Kredileri Hesabı”nı açıklayan 205-206 ncı maddelerinden “hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı 206 ncı maddesinin “borç” baĢlıklı (b) bölümünün 1 inci bendinde; “İller Bankasından alınan borçlara karşılık İller Bankasınca kurum paylarından mahsubu yapılan tutarlardan ana para tutarı bu hesaba borç, faiz tutarının içinde bulunulan yıla ilişkin olan kısmı 630-Giderler Hesabına, geçmiş yıl/yıllara ilişkin olan kısmı ise 381- Gider Tahakkukları Hesabına borç, paylardan borç mahsubu yapıldıktan sonra gönderilen tutar 102- Banka Hesabına borç, o ayki toplam kurum payı 600- Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan faiz tutarı 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak, kurum payı toplamı 805-Gelir Yansıtma hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.” Denilerek Ġller Bankasınca kurum paylarından mahsuben yapılan kesintilerin muhasebeleĢtirilmesinde izlenecek yol açıkça belirtilmiĢtir. Bütçenin gayrisafiliği ilkesi gereği, bütçelerde tüm gelir ve giderler gayri safi olarak gösterilmek durumundadır. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 206 ncı maddesindeki bu düzenleme de bütçenin gayrisafiliği ilkesi gereğidir. 6360 Sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde kapatılarak varlık ve yükümlülükleri ile Kars Ġl Özel Ġdaresine devredilen belediyenin Ġller Bankasına olan borçlarının faiz tutarları gelir ve gider hesaplarına kayıt edilmemiĢtir. Temel bütçe prensipleri ve Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin sözkonusu hükümlerine aykırı olarak Ġller Bankasınca kullandırılan krediler için ödenen faizlerin gider ve bu faiz tutarları kadar payın gelir olarak kaydedilmemesi nedeniyle Kars Ġl Özel Ġdaresinin yıl içinde ve yıl sonunda düzenlenen mali tabloları üzerinde, 600-Gelirler Hesabı ve 630- Giderler Hesabı gerçek durumu göstermemektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu Ġdaresi cevabında 6360 Sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde kapatılarak varlık ve yükümlülükleri ile kendilerine devredilen Koçköy

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Belediyesinin Ġller Bankasına olan borçlarının faiz tutarlarına iliĢkin gelir ve gider kayıtları yapılmadığını, bundan sonra yapılmasına özen gösterileceğini belirtmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta; Ġller Bankası tarafından kullandırılan kredilere iliĢkin faizlerin giderleĢtirilmeden kurum paylarından mahsup edilmesi konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların 2015 yılında yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2014 yılı mali tablolarında 600-Gelirler Hesabı ve 630- Giderler Hesabı ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. BULGU 3: Kars Ġl Özel Ġdaresi tarafından Kars SarıkamıĢ Turizm Kültür ve Ticaret Anonim ġirketi’ne (Kar-Sar-Tur A.ġ.) 7 adet pist, 3 adet telesiyej, 3 adet kafeterya ve 1 adet günübirlik tesisin kiralanması iĢinde SözleĢmeye Aykırı Davranılması ve bu kapsamda Köylere Hizmet Götürme Birliğine aktarma yapılması Kars Ġl Özel Ġdaresi tarafından Kars SarıkamıĢ Turizm Kültür ve Ticaret Anonim ġirketi’ne (Kar-Sar-Tur A.ġ.) SarıkamıĢ Ġlçesi Karanlıkdere ve Cıbıltepe Mevkii Kayak ve Turizm Merkezinde bulunan 7 adet pist, 3 adet telesiyej, 3 adet kafeterya ve 1 adet günübirlik tesis 01.10.2013 tarihinde imzalanan kira sözleĢmesi ile kiralanmıĢtır. %17 katılım oranı ile Kars Ġl Özel Ġdaresi, Kar-Sar-Tur A.ġ.’nin ortağı durumundadır. Yapılan kira sözleĢmesinin 2. maddesine göre: “ Kiraya verilen telesiyej, günübirlik tesis ve kafeteryaların kira müddeti üç yıldır. İlk yılın kira bedeli 300.000 TL olup yıllık olarak tahsil edilecektir.” İlgili sözleşmenin 8 maddesinde ise: “Kiracı, kira bedelini sözleşme süresince her yılın mart ayında İl Özel İdaresinin göstermiş olduğu bankaya yatırmak mecburiyetindedir. Aksi durumda 2886 sayılı yasa ile Türk Borçlar Yasası hükümleri uygulanır. Kiracı eskiyen/kullanılmayan 2. Etap bölgesinde bulunan kafeteryayı yıkacak yerine yeni bir kafeterya yapacaktır. Kafeteryanın yapım bedeli ilk yıl kira bedelinden düşülecek, kalan yapım bedeli kiracı tarafından karşılanacaktır. Kiracının inşa edeceği kafeteryanın mülkiyeti kiralayana ait olacaktır.” hükmü yer almaktadır. SözleĢmede kafeteryanın kiracı tarafından yapılacağı hükmü bulunmasına rağmen Kars Ġl Genel Meclisi’nce 08.11.2013 tarihinde Kar-Sar-Tur A.ġ’ye kiralanan alana SarıkamıĢ Ġlçe Köylere Hizmet Götürme Birliği aracılığıyla bir kafeterya yapılmasına ve yapım bedeli olan 300.000 TL’nin Ġl Özel Ġdaresinin 2013 mali yılı bütçesinin ilgili

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 harcama kalemlerinden SarıkamıĢ Ġlçe Köylere Hizmet Götürme Birliği’ne aktarılmasına karar verilmiĢtir. Söz konusu ödenek, 06.12.2013 tarihli ödeme emri belgesi ile SarıkamıĢ Ġlçe Köylere Hizmet Götürme Birliği’ne aktarılmıĢtır. Kar-Sar-Tur A.ġ. 12.11.2014 tarihli yazısı ile mülkiyeti Kars Ġl Özel Ġdaresi’ne ait iki adet kafeteryayı 970.000 TL maliyetle yeniden yaptırdıklarını ve tüm demirbaĢlarını yenilediklerini ve bu maliyetin sadece 300.000 TL’sinin Ġl Özel Ġdaresince karĢılandığını, geriye kalan 670.000 TL’nin kendileri tarafından üstlenildiğini ifade ederek Kars Ġl Özel Ġdaresinden, kalan 670.000 TL’nin kiradan mahsup edilmesini talep etmiĢtir. Ġl Genel Meclisi, Ģirket tarafından yapılan 670.000 TL masrafın Ģirketin Ġl Özel Ġdaresi’ne olan kira borcuna mahsup edilmesine 06.01.2015 tarihinde karar vermiĢtir. Tarafımızca Kar-Sar Tur A.ġ.’ye yapıldığı iddia edilen 970.000 TL harcamanın belgelendirilmesi için yazılan yazıya cevaben gönderilen belgelerden SarıkamıĢ Ġlçe Köylere Hizmet Götürme Birliği’nin aktarılan 300.000 TL ödeneğin kafeterya yapımı için kullanması gerektiği halde, sedir, sandalye, masa, tabak, çatal bıçak takımı gibi kafeteryanın iĢletilmesi için gerekli demirbaĢlar niteliğindeki taĢınır malların alımı için kullanıldığı görülmüĢtür. Ayrıca satın alınan taĢınır malların ne Ġl Özel Ġdaresi ne de SarıkamıĢ Ġlçe Köylere Hizmet Götürme Birliği tarafından taĢınır mal kaydının yapıldığı ve bu taĢınırların Kar-Sar Tur A.ġ.’nin kullanımına verildiği tespit edilmiĢtir. SözleĢmenin 8.maddesi son derece açık olup, eski kafeteryanın yıkılarak bir adet kafeteryanın yapılmasını ve yapım bedelinin ilk yılın kira bedelinden düĢülmesini öngörmektedir. Diğer bir ifade ile yıllık kira bedeli olan 300.000 TL’yi geçmeyen yapım bedeli ilk yıl kira bedelinden düĢülecek, kalan yapım bedeli kiracı tarafından karĢılanacaktır. ġirket Ġl Özel Ġdaresinden izin almaksızın bir yerine iki kafeterya yapmakla sözleĢme hükmünü de ihlal etmiĢtir. Ayrıca Ġl Özel Ġdaresince Ģimdiye kadar söz konusu Ģirketten hiç kira bedeli tahsil edilmediği gibi Ģirkete dolaylı olarak ödeme yapılmıĢ olmaktadır. 1- SözleĢme gereği yapım maliyetleri için en fazla 300.000 TL kiradan mahsup edilebilecekken Ģirketin kira sözleĢmesini imzaladığı 01.10.2013 tarihinden itibaren iki yıl kira tahsilatının yapılmaması nedeniyle 300.000 TL 2- SarıkamıĢ Ġlçe Köylere Hizmet Götürme Birliği’ne ödenek aktarılarak Ģirket adına demirbaĢ alımında kullanılması nedeniyle 300.000 TL olmak üzere 2014 sonu itibariyle Kars il Özel Ġdaresince toplam 600.000 TL eksik gelir tahsilatı ve gider yapılmıĢ olup kurum önemli bir gelir kaynağından yoksun kalmıĢtır. Ayrıca Ġl Genel Meclisi’nin 06.01.2015 tarihinde Ģirket tarafından yapılan 670.000 TL masrafın

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 Ģirketin Ġl Özel Ġdaresi’ne olan kira borcuna mahsup edilmesini kararı, 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanunu’na aykırılık teĢkil etmektedir. Ġlgili kanunun 10. maddesinde Ġl Genel Meclisi’nin görev ve yetkileri tahdidi olarak sayılmıĢ olup, Ġl Genel Meclisi’nin imzalanmıĢ bir sözleĢmeyi değiĢtirme yetkisi bulunmamaktadır. Söz konusu karar sözleĢme hükümlerine aykırılık teĢkil etmekte olup, ilerisi için risk teĢkil etmektedir. Ayrıca bu durum nedeniyle Kars Ġl Özel Ġdaresinin yıl içinde ve yıl sonunda düzenlenen mali tablolarında 600-Gelirler Hesabı gerçek durumu göstermemektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu Ġdaresi cevabında: "1- SarıkamıĢ Ġlçesinde bulunan Kafeterya yapım iĢi için Ġlçe Köylere Hizmet Götürme Birliğine Ġl Özel Ġdaremizce 300.000,00 TL aktarılmıĢ ancak birlikçe kafeteryada kullanılmak üzere sedir,sandalye,masa,tabak,çatal,bıçak takımı alınmıĢtır. Söz konusu alınan malzemelerle ilgili SayıĢtay deneticileri tarafından alınan bulguya istinaden ilgililere taĢınır kayıtlarının yapılması için yazıĢma yapılacaktır. 2- ġirkete ait yazıĢma yapılmıĢ yapılan yazıĢmada yeni yapılan kafeterya Ģirketçe 970.000,00 TL'ye yaptırılmıĢ ancak, Ģirketin maddi durumunun iyi olmaması nedeniyle yapılan kafeterya bedeli olan 970.000,00 TL'den 2013 yılında Ġlçe birliğine gönderilen 300.000,00 TL'nin düĢüldükten sonra arta kalan 670.000,00 TL'nin Ģirketin Ġdaremize yatıracağı kiralardan mahsup edilmesi Ġl Genel Meclisine teklif edilmiĢ meclisçe kabul edilmiĢtir. SözleĢme dosyası üzerinde bilgi amaçlı bulundurulan sözleĢme taslağına göre değerlendirildiği tespit edilmiĢtir. Ekte gönderilecek olan sözleĢmede dönemin valisi ve Ģirketin yönetim kurulu baĢkanının yapmıĢ olduğu sözleĢme yazımız ekinde sunulmuĢtur. " ifadelerine yer vermiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi'nin cevabında SarıkamıĢ Ġlçesi Karanlıkdere ve Cıbıltepe Mevkii Kayak ve Turizm Merkezinde bulunan 7 adet pist, 3 adet telesiyej, 3 adet kafeterya ve 1 adet günübirlik tesisin kiralanması için esas alınması gerektiği belirtilen, dönemin valisi ve Kar- Sar Tur temsilcisi tarafından imzalanan kira sözleĢme metninin 3. maddesine göre: “ Kiraya verilen telesiyej, günübirlik tesis ve kafeteryaların kira müddeti üç yıldır. Ġlk yılın kira

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 bedeli 300.000 TL olup yıllık olarak 20.12.2013 tarihinde tahsil edilecektir. Sonraki yıllar için yeni kira bedellerinin tespiti ise her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen Yeniden Değerleme artıĢ oranlarına göre yapılacak ve yine aynı tarihte kira bedeli yıllık olarak alınacaktır.” Kira sözleĢmesinin 12. maddesinde ise : "ĠĢletmeci kira bedelini sözleĢme süresince düzenli olarak Ġl Özel Ġdaresi'nin göstermiĢ olduğu bankaya yatırmak mecburiyetindedir. ġayet söz konusu kira bedelleri Ġdaremiz banka hesabına yatırılmaz ise sözleĢme iptal edilecektir..."hükmü bulunmaktadır. Görüldüğü üzere sözleĢme hükümlerine göre Kar-Sar Tur A.ġ'nin yıllık 300.000 tl kira bedelini her yıl düzenli olarak ödemesi; aksi taktirde, Kamu Ġdaresi tarafından kira sözleĢmesinin 12. maddesinin uygulamaya koyularak sözleĢmenin iptal edilmesi gerekmektedir. Söz konusu kira sözleĢmesinin 28. maddesine göre: " Kiraya verilecek taĢınmazlar üzerine sabit yapı ve tesis yapılamaz. Kiraya verenin yazılı izni olmadan kiralanan taĢınmaz üzerinde yapılan her türlü sabit yapı ve tesisler hiçbir hüküm altına alınmaksızın bedelsiz olarak kiraya verene (Kayyıma) intikal eder. Ancak ilgili kamu kurum ve kuruluĢlarından gerekli yazılı izinleri almak, kiralama amacına uygun olmak kaydıyla, takılıp sökülebilir malzemelerle kapalı alan oluĢturulabilir. Kira süresi sonunda sabit olmayan bu yapı ve tesisler kaldırılarak taĢınmaz eski hali ile Kayyıma teslim edilir. Kiralayanın uygun görmesi halinde sabit olmayan yapı ve tesisler yerinde bırakılabilir. Bu durumda da bu yerlerin mülkiyeti bedelsiz olarak Kayyıma intikal eder. SözleĢmenin 28. maddesinde kiraya verilecek taĢınmazlar üzerine sabit yapı ve tesis yapılamayacağı hükmü bulunmasına rağmen, Ġl Genel Meclisi’nce 08.11.2013 tarihinde Kar- Sar-Tur A.ġ’ye kiralanan alana, SarıkamıĢ Ġlçe Köylere Hizmet Götürme Birliği aracılığıyla bir kafeterya yapılmasına ve yapım bedeli olan 300.000 TL’nin Ġl Özel Ġdaresinin 2013 mali yılı bütçesinin ilgili harcama kalemlerinden SarıkamıĢ Ġlçe Köylere Hizmet Götürme Birliği’ne aktarılmasına karar verilmiĢtir. Söz konusu ödenek, 06.12.2013 tarihli ödeme emri belgesi ile SarıkamıĢ Ġlçe Köylere Hizmet Götürme Birliği’ne aktarılmıĢtır. Ayrıca tarafımızca yapılan incelemede, SarıkamıĢ Ġlçe Köylere Hizmet Götürme Birliği’nin aktarılan 300.000 TL ödeneği kafeterya yapımı için kullanması gerektiği halde, sedir, sandalye, masa, tabak, çatal bıçak takımı gibi kafeteryanın iĢletilmesi için gerekli demirbaĢlar niteliğindeki taĢınır malların alımı için kullanıldığı görülmüĢtür. Satın alınan taĢınır malların ne Ġl Özel Ġdaresi ne de SarıkamıĢ Ġlçe Köylere Hizmet Götürme Birliği tarafından taĢınır mal kaydının yapıldığı ve bu taĢınırların Kar-Sar Tur A.ġ.’nin kullanımına

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 verildiği tespit edilmiĢtir. Her ne kadar Kamu Ġdaresi cevabında 300.000,00 TLödenek ile kafeteryaya alınan malzemelerin taĢınır kayıtlarının yapılması için ilgililerle yazıĢma yapılacağını ifade etse de henüz bu taĢınırların kayda alınmadığı anlaĢılmaktadır. Bulguda da ifade edildiği gibi Kar-Sar-Tur A.ġ. 12.11.2014 tarihli yazısı ile mülkiyeti Kars Ġl Özel Ġdaresi’ne ait iki adet kafeteryayı 970.000 TL maliyetle yeniden yaptırdıklarını ve tüm demirbaĢlarını yenilediklerini ve bu maliyetin sadece 300.000 TL’sinin Ġl Özel Ġdaresince karĢılandığını, geriye kalan 670.000 TL’nin kendileri tarafından üstlenildiğini ifade ederek Kars Ġl Özel Ġdaresinden, kalan 670.000 TL’nin kiradan mahsup edilmesini talep etmiĢtir. Ġl Genel Meclisi, Ģirket tarafından yapılan 670.000 TL masrafın Ģirketin Ġl Özel Ġdaresi’ne olan kira borcuna mahsup edilmesine 06.01.2015 tarihinde karar vermiĢtir. Ġl Genel Meclisi'nin bu kararı kira sözleĢmesinin 3 ve 12. maddesine aykırılık teĢkil ettiği gibi 28. maddesiyle de çeliĢmektedir. SözleĢmenin 28. maddesinin incelenmesinden anlaĢılacağı gibi Kamu Ġdaresi, Kar- Sar Tur Ģirketinden herhangi bir sabit yapı veya tesis yapılmasını talep etmediği gibi bunların yapılması yasaklanmıĢtır. Ġlgili madde, sadece takılıp sökülebilir malzemelerle kapalı alan oluĢturulmasına izin vermekte olup, Kamu Ġdaresi'nin izni alınmaksızın herhangi bir sabit tesis yapılması veya izniyle takılıp sökülebilir malzemelerle kapalı alan oluĢturulması hallerinde bu taĢınmazların Kamu Ġdaresi'ne devri bedelsiz yapılacaktır. Bu durumda Ġl Genel Meclisi'nin, Ģirket tarafından yapılan 670.000 TL masrafın Ģirketin Ġl Özel Ġdaresi’ne olan kira borcuna mahsup edilmesine iliĢkin 06.01.2015 tarihli kararı sözleĢme hükümlerine aykırıdır. Özetle, sözleĢme hükümleri son derece açık olup Kar-Sar Tur A.ġ.’nin sözleĢmenin 3. maddesine göre her yıl 300.000 TL kira bedeli ödemesi, aksi taktirde 12. madde hükmüne göre Kamu Ġdaresi'nce sözleĢmenin iptali yoluna gidilmesi gerekmektedir. SözleĢmenin 28. maddesi ile Kar- Sar Tur Ģirketinden herhangi bir sabit yapı veya tesis yapılması talep edilmediği gibi bunların yapılması yasaklandığı göz önünde bulundurulduğunda:

1. Kars Ġl Genel Meclisi’nin 08.11.2013 tarihli Kar-Sar-Tur A.ġ’ye kiralanan alana SarıkamıĢ Ġlçe Köylere Hizmet Götürme Birliği aracılığıyla bir kafeterya yapılmasına ve yapım bedeli olan 300.000 TL’nin Ġl Özel Ġdaresinin 2013 mali yılı bütçesinin ilgili harcama kalemlerinden SarıkamıĢ Ġlçe Köylere Hizmet Götürme Birliği’ne aktarılmasına iliĢkin kararı
2. Kar-Sar Tur A.ġ.’nin 12.11.2014 tarihli iki adet kafeteryanın yeniden yapım ve demirbaĢları için kendileri tarafından ödenen 670.000 TL’nin kiradan mahsup edilmesini talebi ve Ġl Genel Meclisi'nin 06.01.2015 tarihli Ģirket tarafından yapılan 670.000 TL masrafın Ģirketin Ġl Özel Ġdaresi’ne olan kira borcuna mahsup edilmesi kararı hukuki dayanaktan yoksundur. Bu durumda, Kamu Ġdaresince Ģimdiye kadar

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 söz konusu Ģirketten hiç kira bedeli tahsil edilmediği gibi Ģirkete dolaylı olarak ödeme yapılmıĢ olmaktadır.

1. 01.10.2013 tarihinden itibaren iki yıl kira tahsilatının yapılmaması nedeniyle 600.000 TL
2. SarıkamıĢ Ġlçe Köylere Hizmet Götürme Birliği’ne ödenek aktarılarak Ģirket adına demirbaĢ alımında kullanılması nedeniyle 300.000 TL olmak üzere 2014 sonu itibariyle Kamu Ġdaresince toplam 900.000 TL eksik gelir tahsilatı ve gider yapılmıĢ olup, kurum önemli bir gelir kaynağından yoksun kalmıĢtır. Ayrıca Ġl Genel Meclisi’nin 06.01.2015 tarihinde Ģirket tarafından yapılan 670.000 TL masrafın Ģirketin Ġl Özel Ġdaresi’ne olan kira borcuna mahsup edilmesini kararı, 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanunu’na aykırılık teĢkil etmektedir. Ġlgili kanunun 10. maddesinde Ġl Genel Meclisi’nin görev ve yetkileri tahdidi olarak sayılmıĢ olup, Ġl Genel Meclisi’nin imzalanmıĢ bir sözleĢmeyi değiĢtirme yetkisi bulunmamaktadır. Söz konusu karar sözleĢme hükümlerine aykırılık teĢkil etmekte olup, ilerisi için risk teĢkil etmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 241 Mal ve Hizmet Üreten kuruluĢlar hesabı, , 600 Gelirler Hesabı ve 630 Giderler Hesabı
hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Elektrik ve Doğalgaz Abonelikleri Ġçin Ödenen Güvence Bedellerinin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında Ġzlenmesi Gerektiği Halde 31.12.2014 Tarihli Kesin Mizanda Bu Hesaba Herhangi Bir Kayıt Yapılmaması Elektrik Piyasasında Güvence Bedellerinin Hesaplanması ve GüncelleĢtirilmesine ĠliĢkin Usul ve Esaslar’n “Güvence Bedeli” baĢlıklı 1. maddesine göre Güvence bedeli; Ģirket ile elektrik enerjisi satın almak isteyen gerçek veya tüzel kiĢi (müĢteri) arasında imzalanacak perakende satıĢ sözleĢmesi (sözleĢme) kapsamında, müĢterinin borcunu ödenmemesi ihtimaline karĢılık, borcuna mahsup edilmek üzere, ġirketçe müĢteriden talep edilen bedeldir. Ġdarenin elektrik borçlarının ödememesi halinde, elektrik Ģirketinin tüketilen elektrik bedeline mahsuben tahsil edebileceği bir tutar olarak alınmakta, düzenli elektrik borcunu ödeyen abonenin sözleĢmeyi feshetmek suretiyle aboneliğini sona erdirmesi halinde aboneliği sona erdiren il özel idaresine iade edilmesi gereken tutar olarak karĢımıza çıkmaktadır. Bu bir gider değil sözleĢmenin sona ermesi halinde geri alınacak bir alacaktır. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde özel hüküm olmadığı durumlarda Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde yeralan hükümler geçerlidir. Buna göre bir yıldan uzun süreli verilen depozito ve teminatlar için Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı baĢlıklı 142'inci Maddesinde belirtilen hususlar geçerlidir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 142.maddesine göre Bu hesap, kurumca bir iĢin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleĢmenin ya da diğer iĢlemlerin karĢılığı olarak geri alınmak üzere diğer kamu idareleri veya kiĢilere verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılır. Yukarda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar karĢısında Kars Ġl Özel Ġdaresinin bu güne kadar gerçekleĢtirdiği elektrik abonelikleri için bağıtlanan sözleĢme hükümleri gereği ödenen güvence bedellerinin gelecekte bir idare alacağı olması nedeniyle 226- Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında takip edilmemesi idarenin gelecekteki alacaklarını etkilemektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 Kamu idaresi cevabında; Kamu Ġdaresi cevabında Ģimdiye kadar Verilen Depozito ve Teminatlar hesaplarının hiç kullanılmadığından güvence bedellerinin bütçe gideri olarak kaydedildiğini, bundan sonrada bu gibi konulara riayet edileceğini ifade etmiĢtir. Sonuç olarak Bu konuda kurumla görüĢ birliğine varılmıĢ olmakla birlikte 2014 yılı mali tablolardaki hatalı durum devam etmektedir. BULGU 2: 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabına Kaydı Yapılan KesinleĢmiĢ SayıĢtay Ġlamlarının Takibinin Yapılmaması Kars Ġl Özel Ġdaresi 31.12.2014 tarihli SayıĢtay Ġlamları Cetvelinin incelenmesi sonucunda 12.800,00 TL tutarındaki ilam hükmünün kesinleĢtiği ve 140 kiĢilerden Alacaklar Hesabına kaydedildiği ancak taksitlendirilen bu alacağın takibinin yapılmadığı görülmüĢtür. 832 Sayılı SayıĢtay Kanunu hükümlerine göre incelenip hükme bağlanan hesapların ilamlarında bu konun hükümlerine göre yerine getirilmesi gerekmektedir. 832 sayılı SayıĢtay Kanunu'nun 64. Madesi gereğince SayıĢtay ilâmları kesinleĢtikten sonra 45 inci madde gereğince yerine getirilir. Ġlamların yerine getirilmesini izlemekten, ilamların gönderildiği dairelerin en büyük amiri sorumludur. Ġlâmlarda gösterilen zimmet ve tazminlerde zimmetler vukuu tarihinden; tazminler ise hükmedildikleri tarihten itibaren faize tabi olarak, Ġcra ve Ġflas Kanunu hükümlerine göre tahsil olunur. Ancak, bu suretle eklenecek faizin tutarı, zimmet veya tazminine karar verilen miktarın % 10 unu geçemez. Öte yandan Mahalli Ġdareler Bütçe Ve muhasebe Yönetmeliği'nin 100. maddesinin (1) b) 1 bendine göre Bütçe giderleri hesabına borç kaydı suretiyle ödenerek gerek yılı içinde, gerek yılı geçtikten sonra belgeler ve kayıtlar üzerinde yapılan incelemeler sonunda, fazla veya yersiz ödendiğinin anlaĢılması üzerine SayıĢtay ve mahkeme ilamları ile borç hükmolunan, tutarlar kiĢilerden alacaklar hesabına alınır. Bu hesapta kayıtlı tutarlar için tahakkuk ettirilecek faizler de bu hesapta izlenir. SayıĢtay ve mahkemelerce verilen ilam ve kararlar incelenerek daha önce hesaplara alınan tutarların haricindekiler aynen kayda geçirilir. Bu hükümlere rağmen ilamla ilgili olarak, 140 kiĢilerden Alacaklar Hesabına kayıt yapıldığı halde bu alacağı zamanında ödemeyen borçlunun takip talimatının kurum avukatına bildirilmedği tespit edilmiĢtir. Bu durumda SayıĢtay Ġlamı ile hükmedilen kamu zararının

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 takip ve tahsilinin dolayısı ile yargı kararının yerine getirilmesinin engellenmiĢ olacağı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu Ġdaresi cevabında SayıĢtay Ġlam Cetvelinde gösterilen 140 KiĢilerden Alacak Hesabındaki ilamla ilgili ilgilisine tebliğ edilmiĢ olup, her ay periyodik olarak 500,00 TL hesaplarına yatırıldığını ifade etmiĢtir. Sonuç olarak Bu konuda kurumla görüĢ birliğine varılmıĢ ve kurum tarafından tahsilata baĢlanmıĢ olup, alacağın tamamının tahsil edilip edilmediğinin sonraki dönemlerde izlenmesi uygun olur. BULGU3 : Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Cari Harcamalar ya da Köye Yönelik Hizmetlerden Olmayan ĠĢler ve Ne Amaçla Aktarıldığı Belirtilmeyen ĠĢler Ġçin Kaynak Aktarımı Yapılması 5355 sayılı Mahalli Ġdare Birlikleri Kanunu'nun “Köylere Hizmet Götürme Birlikleri” baĢlıklı 18 inci Maddesinin 5793 sayılı Kanunun 44 üncü maddesi ile değiĢik üçüncü fıkrasında; "Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri; köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarını, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilirler. Aktarma işlemi merkezi idare kuruluşlarında ilgili bakanın, il özel idarelerinde valinin onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. ... Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri tarafından aktarılacak ödeneklerle gerçekleştirilecek yatırımlar, birliğin hizmet ve görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın yapılabilir." Denilerek aktarılacak ödeneklerle ilgili kıstaslar belirlenmiĢtir. Aynı maddenin devamında da “İl özel idaresi bütçe gelirlerinin ne kadarının köylere hizmet götürme birliklerine aktarılacağı, köylere hizmet götürme birliklerinin sunacağı yatırım plânı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerine göre il genel meclisince kararlaştırılır.” denilmek suretiyle Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılması öngörülen

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 ödenekler için Ġl Genel Meclisinin birliğin sunacağı plan, program ve projeyi gözetmesi gerekliliği açıkça belirtilmiĢtir. 5355 sayılı Mahalli Ġdare Birlikleri Kanunu'nun 18 inci maddesinde belirtilen köye yönelik hizmetlerin neler olduğu da 3202 sayılı Köye Yönelik Hizmetler Kanunu’nun 2 nci maddesinde açıklanmıĢ olup maddenin “a” dan “z” ye kadar olan bendlerinde tek tek açıklanmıĢtır Bu itibarla il özel idaresinin sorumluluk alanı içerisinde olsun ya da olmasın, birliğin yürütmekte olduğu hiçbir iĢ için il özel idaresinden cari nitelikte bir kaynak aktarımının mümkün olmadığı, cari nitelikte olmasa bile Köye yönelik hizmetlerden sayılamayacak iĢler için de birliklere kaynak aktarımının yapılamayacağı açıktır. Kars Ġl Özel Ġdaresinin köylere hizmet götürme birliklerine aktarmıĢ olduğu, cari nitelikteki kaynaklar, hangi amaç için harcanacağı açıkça belirtilmemiĢ olan kaynaklar ve 3202 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükmünce köye yönelik hizmetlerden sayılmayacak yapım, bakım ve onarım iĢleri için aktarılmıĢ olan kaynaklar 5302 ve 5355 sayılı Kanun kapsamında görülmemektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu Ġdaresi cevabında Ġl Genel Meclisi Ġl Encümen kararları ile birliklere aktarılan ödenekler ile ilgili amacı doğrultusunda kullanılmasına iliĢkin yazıĢmalar yapılmakta olup, bundan sonrada konu üzerinde titizlikle durulacağını belirtmiĢtir. Sonuç olarak Bu konuda kurumla görüĢ birliğine varılmıĢ olup, gelecek denetimlerde göz önünde bulundurulması uygun olur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları KARS ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI BĠLANÇOSU AKTĠF PASĠF
1 DÖNEN VARLIKLAR 77.001.601,95 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 4.073.983,06 10 HAZIR DEĞERLER 75.337.406,78 30 KISA VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR 0,00 102 BANKA HESABI 75.337.406,78 300 BANKA KREDĠLERĠ HESABI 0,00 103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI(-) 0,00 32 FAALĠYET BORÇLARI 983.044,89 12 FAALĠYET ALACAKLARI 722.700,00 320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 983.044,89 120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 2.074.500,51 121 GELĠRLERDENTAKĠPLĠALACAKLAR HESABI 722.700,00 330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 599.665,19 13 KURUM ALACAKLARI 136.948,89 333 EMANETLER HESABI 1.474.835,32 137 TAKĠPTEKĠ KURUM ALACAKLARI HESABI 136.948,89 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 1.016.437,66 14DĠĞERALACAKLAR 13.202,39 360 ÖDENECEKVERGĠ VE FONLAR HESABI 871.035,62 140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 13.202,39 361 ÖDENECEKSOSYALGÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 135.932,78 15 STOKLAR 622.933,69 362 FONLAR VEYA DĠĞER KAMU ĠDARELERĠ ADINA YAPILAN TAHSĠLAT HESABI 9.469,26 150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 622.933,69 4 UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 0,00 16 ÖN ÖDEMELER 168.410,20 40 UZUN VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR 0,00 160 Ġġ AVANS VE KREDĠLERĠ HESABI 0,00 400 BANKA KREDĠLERĠ HESABI 0,00 161 PERSONEL AVANSLARI HESABI 0,00 409 UZUN VADELĠ DĠĞER ĠÇ MALĠ BORÇLAR HESABI 0,00 162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER HESABI 168.410,20 5 ÖZ KAYNAKLAR 82.760.802,58 2 DURAN VARLIKLAR 9.833.183,69 50 NET DEĞER 110.422.550,64 22 FAALĠYET ALACAKLARI 330.400,00 500 NET DEĞER HESABI 110.422.550,64 220 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 330.400,00 51 DEĞERHAREKETLERĠ 0,00 24 MALĠ DURAN VARLIKLAR 4.745.094,40 511 MUHASEBE BĠRĠMLERĠ ARASI ĠġLEMLER HESABI 0,00 240 MALĠ KURULUġLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 4.113.918,20 519 DEĞER HAREKETLERĠ SONUÇ HESABI 0,00 241 MALVE HĠZMETÜRETEN KURULUġLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 631.176,20 57 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI 0,00 25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 4.477.206,93 570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI HESABI 0,00 250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 7.951.617,49 58 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI 0,00 251 YERALTI VEYERÜSTÜ DÜZENLERĠ HESABI 104.349,76 580 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI HESABI ( - ) 0,00 252 BĠNALAR HESABI 5.335.265,47 59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI -27.661.748,06 253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 9.815.298,16 590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYETSONUCU HESABI 0,00 254 TAġITLAR HESABI 5.897.226,82 591 DÖNEMOLUMSUZ FAALĠYETSONUCU HESABI ( - ) -27.661.748,06

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 255 DEMĠRBAġLAR HESABI 2.059.971,19 PASĠF TOPLAMI 86.834.785,64 257 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) -26.686.521,96
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 0,00
26 MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 280.482,36
260 HAKLAR HESABI 350.602,94
268 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) -70.120,58
29 DĠĞER DURAN VARLIKLAR 0,00
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDĠ DURAN VARLIKLAR HESABI 2.557.245,89
299 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) -2.557.245,89
AKTĠF TOPLAMI 86.834.785,64
KARS ĠL ÖZEL ĠDARESĠ FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap Kodu Yardımcı Hesap GĠDERĠN TÜRÜ 2012 2013 2014 Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 630 01 Personel Giderleri 26.438.440 40 27.225.187 92 27.505.198 43 630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 3.840.024 46 4.651.026 18 4.063.870 38 630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 27.301.509 14 44.561.596 90 64.688.862 47 630 04 Faiz Giderleri
630 05 Cari Transferler 6.189.726 18 2.031.417 86 6.228.979 74 630 07 Sermaye Transferleri 876.020 90 14.733.106 5 41.892.886 65 630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri
630 13 Amortisman Giderleri 11.584.203 42 4.254.436 51 2.196.345 14 630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 4.178.705 94 6.970.366 86 6.219.637 39 630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Gid.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 GĠDERLER TOPLAMI (A) 80.408.630 44 104.427.138 28 152.795.780 20 Hesap Kodu Yardımcı Hesap GELĠRĠN TÜRÜ 2012 2013 2014 Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 600 01 Vergi Gelirleri 99.890 81 18.863 53 16.819 04 600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 866.140 16 1.106.033 84 1.237.654 53 600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 65.452.614 62 113.512.135 14 79.962.788 33 600 05 Diğer Gelirler 27.976.396 26 32.984.365 14 43.916.770 24 GELĠRLER TOPLAMI (B) 94.395.041 85 147.621.397 65 125.134.032 14 FAALĠYET SONUCU 13.986.411 41 43.194.259 37 -27.661.748 06

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

KARS ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 25
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 27
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 28
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 28
5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 29
6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 33

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 25

1. ÖZET Bu rapor, Kars Ġl Özel Ġdaresinin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36. maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir.
   Kars Ġl Özel Ġdaresinin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir:  2010-2014 dönemine ait Stratejik Plan,  2014 yılı Performans Programı,  2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümünde kullanılan veri kayıt sistemleri Kars Ġl Özel Ġdaresi’nin 2014 yılı Stratejik Planının mevcut olduğu, mevzuatta belirtilen zamana uyularak hazırlandığı görülmüĢtür. Böylelikle Kars Ġl Özel Ġdaresi “zamanlılık” kriterini yerine getirmiĢtir. Ancak söz konusu Stratejik Plan, "mevcudiyet", "sunum" ve "ilgililik" kriterleri itibariyle mevzuatta öngörülen bazı hususları yerine getirmemektedir. Öncelikle stratejik planda bulunması gereken “katılımcılığın nasıl sağlandığına iliĢkin açıklama”nın, “beĢ yıllık tahmini maliyet tablosu”nun ve “kaynak tablosu”nun ve “ölçülemeyen hedefler için yer alması gereken göstergeler”in yer almadığı tespit edilmiĢtir. Ayrıca ilgililik kriteri esas alınarak yapılan değerlendirme sonucunda bazı faaliyetlerin hedeflerle ilgisiz olduğu sonucuna varılmıĢtır. Bir diğer önemli denetim bulgusu stratejik planda yer alan bazı amaç ve hedeflerin il özel idarelerinin yetki-görev alanı dıĢındaki unsurları içermesidir. Kars Ġl Özel Ġdaresi’nin 2014 yılı Performans Programı’nın mevcut olduğu, mevzuatta belirtilen zamana uyularak hazırlandığı görülmüĢtür. Böylelikle Kars Ġl Özel Ġdaresi "zamanlılık" kriterini yerine getirmiĢtir. Ancak söz konusu Performans Programı, "mevcudiyet", "sunum" ve "ilgililik" kriterleri itibariyle mevzuatta öngörülen bazı hususları yerine getirmemektedir. Performans Programı Hazırlama Rehberine ile Performans Programında yer alması gerektiği öngörülen tablolardan, Performans Hedefi Tablosu, Faaliyet Maliyetleri Tablosu, Ġdare Performans Tablosu, Toplam ve Kaynak Ġhtiyacı Tablosu,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 26 Faaliyetlerden Sorumlu Harcama Birimlerine ĠliĢkin Tabloların performans programında yer almadığı ve ölçülemeyen nitelikteki performans hedefleri için göstergelere yer verilmediği tespit edilmiĢtir. Performans programında yer alan bazı performans hedeflerinin girdi odaklı olduğu ve performans hedeflerinin “ilgililik kriteri” esas alınarak değerlendirilmesi sonucunda bazı hedeflerin stratejik amaçlar ile ilgisiz olduğu sonucuna varılmıĢtır. Ayrıca Performans Programı’nda yer alan amaç ve hedefler belirlenirken, 2010- 2014 Yılı Stratejik Planında öngörülen amaç ve hedeflerin esas alınmadığı görülmüĢtür. Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 yılı Faaliyet Raporunun mevcut olduğu ve mevzuatta belirtilen zamana uyularak hazırlandığı ancak performans programında gerçekleĢtirilmesi planlanan performans hedeflerinin gerçekleĢme sonuçlarının faaliyet raporunda gösterilmediği tespit edilmiĢtir. Faaliyet sonuçlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi bağlamında; performans ölçüm sisteminin sağlıklı ve güvenilir biçimde inĢasına yönelik veri kayıt sistemi oluĢturulmadığı görülmüĢtür.
Görüldüğü üzere Kars Ġl Özel Ġdaresi’nde raporlamanın temel gerekliliklerinin yerine getirilmesinde sıkıntılar yaĢanmaktadır. Daha sonra değerlendirme ve denetim bulguları bölümünde açıklanacağı üzere performans ölçümünü gerçekleĢtirecek unsurların sisteme dâhil edilememesi (ölçülebilir hedefler ve/veya hedeflerle eşleştirilmiş performans göstergeleri) stratejik planı, performans programını ve faaliyet raporunu ölçme/değerlendirme karakterinden yoksun bırakmıĢtır. Performans ölçümü döngüsünün sağlıklı ve iĢlevsel biçimde iĢleyiĢi için sistemin salt planlama ayağına değil ölçümünün gerçekleĢtirilmesini sağlayacak unsurlarına da odaklanılması ve performans bilgisinin içeriğinin geliĢtirilmesi gerekmektedir. Üst yönetimin ve sistem sorumlularının stratejik planlama döngüsünü daha iyi özümsemesi bu alanda mesafe alınmasını sağlayacaktır. Kurum yönetimlerinin; “İşimizi ne kadar iyi yapıyoruz?” ve “Nasıl daha iyi yapabiliriz?” sorularına uygun Ģekilde yanıt verebilmeleri için performans hakkında ilgili, doğru, ve güvenilir bilgiye süreklilik temelinde ulaĢmaları gerekir. Performansın sistematik olarak ölçümü ve değerlendirilmesi sayesinde hizmetlerin daha iyi yapılması ve vatandaĢ ihtiyaçlarının daha iyi karĢılanabilmesinin önündeki problemlerin de daha kolay saptanması beklenir. Stratejik plan ve performans ölçümünün yasal bir zorunluluk olarak değil kurumun daha aydınlık bir yolda faaliyetlerini yürütmesinde, problemlerini teĢhis etmede ve çözmede destek sağlayan bir iyi yönetim aracı olarak görülmesi, baĢta yönetim kademesi olmak üzere

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 27 tüm çalıĢanlarca anlaĢılması ve sahiplenilmesi sistemin baĢarısı için kritik önemdedir. Performans bilgisinin toplanmasına ve değerlendirilmesine yönelik süreç ve sorumluları tanımlayan bir sistem oluĢturulması da sağlıklı sonuçlar elde etme açısından önemli bir aĢama olacaktır.
Performans ölçümü ülkemiz kamu yönetimi için yeni bir yönetim aracıdır. Bu araçtan yarar elde edilebilmesinin temel Ģartı ise baĢta üst yönetim olmak üzere tüm personelin sistemin amacını ve tüm unsurlarını anlaması, tanıması, yararına inanması ve samimiyetle uygulamaya koymasıdır. Aksi halde beklenen sonuçlar elde edilemeyeceği gibi bu çerçevede yapılan iĢler ve hazırlanan raporlar idareler için sadece bir maliyet unsuru olacaktır. Gerek üst yönetimi, gerekse sistem uygulayıcılarıyla Kars Ġl Özel Ġdaresinin konuya iliĢkin samimi, pozitif yaklaĢımları önemli bir artıdır. Bu yönüyle, geliĢmeye açık bu potansiyelin daha fazla mesafe katetmesi beklenmektedir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 28 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Kars Ġl Özel Ġdaresi'nin yayımladığı 2010-2014 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 29 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2014 yılı performans denetimi kapsamında Kars Ġl Özel Ġdaresi'nin yayımladığı 2010- 2014 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. 2014 yılı performans denetimi kapsamında Kars Ġl Özel Ġdaresi’nin yayımladığı 2010- 2014 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Kars Ġl Özel Ġdaresi denetimimize esas teĢkil eden performans ölçüm sürecine iliĢkin dökümanları yasal süreler içinde hazırlamıĢtır. Sürecin daha sağlıklı iĢleyiĢine katkı vermek amacıyla, kritik önemdeki bazı değerlendirmelerimiz aĢağıda yer belirtilmiĢtir.  Kars Ġl Özel Ġdaresi performans ölçüm sisteminin en belirgin eksikliği çevrimin sadece planlama temelinde yapılandırılması ve performans göstergeleri belirlenmeyerek ölçüm fonksiyonunun ihmal edilmesidir. Kars Özel Ġdare Stratejik Planı ve Performans Programı’nda performans göstergeleri belirlenmediği ve bu göstergeler hedeflerle iliĢkilendirilmediği için performans ölçümüne katkı vermesi mümkün olamamıĢtır. Oysa sistem, stratejik amaçlar ile bu amaçlara ulaĢmayı sağlayacak somut, ölçülebilir hedeflerin belirlenmesi, hedeflerden ölçülebilir olmayanlar için ise bu hedeflere ne denli ulaĢılabildiğinin değerlendirilmesine yardımcı olacak ölçütlerin (performans göstergelerinin) geliĢtirilmesi, yıl sonunda bu ölçütlere dayalı olarak performans ölçüm ve değerlendirmesi yapılması üzerine kuruludur. Kurum Faaliyet Raporunun niteliği de bu değerlendirmemizle paralellik taĢımaktadır. Faaliyet raporunun temel iĢlevi performans programında yer alan hedeflere ne ölçüde ulaĢılabildiği ve sapmaların nedenlerine iliĢkin değerlendirmelerin ortaya konulmasıdır. Oysa Kars Ġl Özel Ġdaresi Faaliyet Raporu bu yaklaĢım dıĢında ve hedeflerin gerçekleĢmelerine iliĢkin bilgiyi içermeksizin, 2014 yılında gerçekleĢtirilen faaliyetlerin sergilendiği bir doküman olarak üretilmiĢtir.
Performans göstergeleri niteliği itibarıyla ölçülebilir olmayan hedeflere ne ölçüde ulaĢılabildiğini değerlendirebilmek amacıyla kullanılan dolaylı ölçütlerdir. Bu özelliği ile

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 30 performans ölçüm sisteminin önemli bir unsuru olup bu amacı gerçekleĢtirmeye uygun Ģekilde sisteme dahil edilmeleri gerekmektedir.  Stratejik planda belirlenen amaç ve hedef sayısı planın stratejik olma niteliğiyle bağdaĢmamaktadır. Stratejik planda 10 temel faaliyet alanı çerçevesinde 16 stratejik amaç ve 50 hedef belirlenmiĢtir. Stratejik planlamanın en belirgin özelliği bir öncelikler rejimi olmasıdır. Bu nitelik, stratejik planlamayı planlamadan farklılaĢtıran temel unsurdur. Stratejik planlamanın özü bir kurumda gerçekleĢtirilen her faaliyetin, her iĢin değil, orta ve uzun vadede ulaĢılmak istenen duruma varılmasını sağlayacak stratejik atılımların planlanmasıdır. Kurum misyon ve vizyonunun tanımlanmasından sonra kuruma iliĢkin bir durum analizinin gerçekleĢtirilmesi, mevcut durumdan haraketle vizyonda çizilen resme ulaĢılabilmesini sağlayacak stratejik öneme haiz amaçların ortaya konulması gerekmektedir. ġüphesiz kurumların, birimlerin, personelin tüm faaliyetleri, iĢleri önemlidir ve tümü planlanmalıdır. Tüm iĢlerin bir plan dahilinde yürütülmesi gerekli ve doğru olmakla birlikte
stratejik planlama ve performans ölçümü konusunu açıklamaktan uzaktır. Çok fazla sayıda, her faaliyeti kapsayan amaçlar; baĢarılabilme, odaklanma, toplanacak performans bilgisinin ölçüm ve değerlendirilebilmesi açısından sorunludur ve performans ölçümünü olanaksız değilse bile yararsız kılar. Ayrıca, her faaliyeti, amacı stratejik olarak nitelemek sonuç itibarıyla hiçbir önceliklendirmenin olmayıĢıyla aynı sonucu doğurmakta ve planlamanın “stratejik” niteliğini tümüyle anlamsız kılmaktadır. Çok sayıda amaç ve hedefi içeren bir ölçüm sistemi fayda-maliyet iliĢkisi yönüyle de uygun değildir. Stratejik planlama-performans ölçüm süreci kendi baĢına amaç olmayıp daha iyi yönetmenin araçlarıdır. Çok sayıda amaç ve hedef, gösterge belirleme, bunların gereği olan verileri toplama ve bu verilerin analizi çok fazla iĢgücü ve zaman gerektiren faaliyetlerdir. Kurumların misyonlarının gereği olarak baĢarmaları gereken asli iĢleri, faaliyetleri yanında salt faaliyetlerinin baĢarımını ölçmek için, faaliyetlerini daha bilinçli yönetmek için çok fazla karmaĢık bir sistem oluĢturmalarının bu sistemden elde edilecek faydayı aĢan maliyetler getireceği de açıktır.  Kurumların kendi misyon tanımları dıĢında stratejik amaç oluĢturmaları planlama realitesiyle örtüĢmemektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 31 Ġl Özel Ġdareleri kuruluĢ ve iĢleyiĢleri itibarıyla bizzat kendilerince yürütülen faaliyetler dıĢında ödenek aktarımı yoluyla bazı merkezi kuruluĢların (Sağlık, Milli Eğitim Bakanlıkları, Kültür vb.) ihalelerini gerçekleĢtirmekte, faaliyetlerine destek olmaktadır. Ancak bu Bakanlıkların kendi asli faaliyetleri için belirledikleri stratejiler vardır ve bunları gerçekleĢtirmekten her anlamda bu ilgili kuruluĢlar sorumludur. Bütçe-strateji-faaliyet sarmalı aynı kurumsal bütünlük çerçevesi içinde gerçekleĢtirmelidir. Ġl Özel Ġdaresinin insiyatifinde olmayan, kaynak, yetki ve sorumluluk sahibi olmadığı bir alan için stratejik amaç ve hedef belirlemesi oldukça zorlama bir uygulama olarak görünmektedir. Örneğin Kars Ġl Özel Ġdaresi Performans Programı’nda yer alan “okuma yazma oranını %100 seviyelerine yükseltmek, çiftli öğretim yapan Ġlköğretim okulları tekli öğretime dönüĢtürmek” hedefini belirlemek ve buna iliĢkin stratejileri belirlemek, bu standarda kaç yılda hangi faaliyetlerle ulaĢılacağını planlamak, hedef gerçekleĢmelerine iliĢkin performans bilgisini toplamak ve değerlendirmek, yıl içinde elde edilen performans bilgisi ıĢığında gereken önlemleri almak tamamen ilgili Bakanlığın sorumluluğundadır. Ġl Özel Ġdaresi, ne uzmanlık, ne görev alanı, nede yetki yönüyle bu belirlemeleri yapma konumunda değildir. Bakanlıkların transfer ettiği ödenekleri kullanma, ihaleleri yapma, yapım sürecinin kontrollüğü eğitim alanına iliĢkin standart ve hedefler belirlemeyi gerektirmemektedir. Eğitim, sağlık, emniyet, kültür politika, amaç, hedef ve stratejilerini belirlemek Ġl Özel Ġdarelerin konusu olmadığı gibi bu çerçevede elde edilen baĢarı ve baĢarısızlıkların sorumlusu da değillerdir. KuruluĢlar için strateji çerçevesi misyon tanımlamaları olarak görülmelidir.  Stratejik planlama-Performans Programı-Bütçe iliĢkisinin sağlıklı biçimde kurulması sistemin önemli unsurlarından biridir. Stratejik planlama sürecinin önemli bir ayağı da maliyetlendirme konusudur. Planlama ve bütçeleme süreçlerinin uyumlu ve dengeli biçimde yürütülmesi hem planlamanın hem de bütçenin daha rasyonel biçimde oluĢturulmasını sağlayacaktır. Stratejik plan ve performans programlarının hazırlanıp daha sonra total bütçe rakamlarının faaliyet alanlarına yine faaliyetler bazında ayrıĢtırılmadan iliĢkilendirilmesinin ne stratejik planlama sürecine ne de sağlıklı bir bütçe yapım sürecine katkısı bulunmayacağı açıktır. Bu nedenle daha stratejik plan aĢamasında plan dönemini kapsayan toplam tahmini maliyetlerin hedef bazında belirlenmesi gerekmektedir. Bu belirlemeler çok yıllı bütçelemede bir girdi unsuru olarak ele alınıp bütçe sürecine yansıyacak, Ġl Genel Meclisince uygun

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 32 görülmeyen maliyetler ve stratejik tercihler stratejik plan yapımı sırasında revize edilebilecektir. Bu karĢılıklı geri bildirimler, vatandaĢ temsilcileri olarak kaynak/yetki kullanma yetkisi devreden Meclis’in bu dokümanlara iradesini paralel bir Ģekilde yansıtabilmesini sağlayacaktır. Bu etkileĢim çerçevesinde gözden kaçırılmaması gereken husus stratejik plan-bütçe iliĢkisi içerisinde asli belirleyici rolün stratejik plana ait olduğu gerçeğidir. “Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu” 2. Bölümünde de belirtildiği üzere stratejik planlama ve performans programı süreci sadece bütçeye dönük değildir. Stratejik planlama sürecinde kaynak kısıtları dikkate alınmakla beraber, yıllık bütçe ve kaynak taleplerinin stratejik planları Ģekillendirmemesi; stratejik planın, bütçeyi yönlendirmesi gerekir. Performans programlarının hazırlanmasıda da bu defa stratejik plan saptamalarına uygun olarak ilgili yıl performans hedefleri plan dönemine dağıtılacak, yıllık bütçe çalıĢmaları ile de hedef-kaynak bağlantısı kurulacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 33 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: 2010-2014 yılı Stratejik Planı'nda Yer Alan Bazı Amaç ve Hedeflerin Kars Ġl Özel Ġdaresinin Yetki Ve Görev Alanı DıĢındaki Unsurları Ġçermesi Ġl Özel Ġdareleri doğrudan kendisine verilmiĢ görevlerin dıĢında merkezden gönderilen ödenekler yoluyla bazı kuruluĢların ihalelerini gerçekleĢtirmekte ve faaliyetlerine destek olmaktadır. Ancak bu iĢleyiĢ nedeniyle söz konusu kuruluĢların görev-yetki alanına ait hususların Kars Özel Ġdaresinin stratejik planına dahil edilmesi anlamlı ve iĢlevsel değildir. Örneğin, 6 no’lu stratejik amaç için belirlenen 6.2 no’lu hedef “Ġl merkezindeki hastanelere yığılmaları önlemek ve hizmetin ulaĢılabilirliğini artırmak amacıyla, Standardı yükseltmiĢ ilçe devlet hastanelerinin personel ve tıbbi donanım eksiklikleri giderilip, daha verimli çalıĢmaları yoluyla sağlık hizmet kalitesi yükseltilecektir.” Ģeklinde düzenlenmiĢtir. Sağlık hizmetlerinin kalitesi konusunda politika üretmek Sağlık Bakanlığının ilgi ve yetki alanı içerisindedir. Ġl Özel Ġdarelerinin bu alana iliĢkin strateji oluĢturması söz konusu değildir. Ġl Özel Ġdarelerinin fonksiyonu Hükümet ve Sağlık Bakanlığınca oluĢturulan politika ve stratejiler çerçevesindeki faaliyetlerin yürütülmesi çerçevesinde Bakanlıktan gönderilen ödeneklerin ilgili iĢler için harcanmasıyla sınırlıdır. Kamu idaresi cevabında; Ġller bankası, faiz gelirleri ile kira gelirlerinden baĢka gelirleri olmadığından 2010-2014 yılı stratejik planının ona göre hazırlandığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bulgu konusu yapılan baĢka kuruluĢların görev-yetki alanına ait hususların Kars Özel Ġdaresi'nin stratejik planına dahil edilmesi hususunun kamu kurumunun cevabında ifade edilen gelir eksikliği ile ilgisi bulunamamaktadır. Kars Ġl Özel Ġdaresi'nin stratejik plan yaparken görev ve yetki alanı çerçevesinde olan hedef ve politika belirlemesi, statejik planın iĢlevsel ve uygulanabilir bir belge olmasına katkı saglayacaktır. Bu konunun sonraki dönemlerde izlenmesi uygun olur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 34 BULGU 2: 2010-2014 yılı Stratejik Planı’nda Yer Alan Bazı Faaliyetlerin Hedeflerle Ġlgili Olmaması Kars Ġl Özel Ġdaresi Stratejik Planı’nda yer alan amaç, hedef ve faaliyetlerin bunlar arasında mantıksal bir bağ bulunması gerektiğini öngören “ilgililik kriteri” esas alınarak değerlendirilmesi sonucunda, aĢağıda belirtilen faaliyetlerin hedeflerle ilgili olmadığı sonucuna varılmıĢtır. Hedef 1.1 : Yeterli ve sağlıklı içme suyu olmayan köylerin tamamı stratejik plan döneminde içme-suyuna kavuĢturulacak, kırsal kanalizasyon Ģebekeleri ile atık su tesislerinin yaygınlaĢtırılması çalıĢmalarına çevre sağlığı açısından risk taĢıyan yöreler ile turistik ve alt yapıları uygun bölgelerde öncelikli olmak üzere hız verilecektir. Faaliyet 1.1.2: ĠnĢaat programlarımızda bulunmayan fakat sonradan aciliyetine binaen yapımına gerek duyulan yenileme, geliĢtirme, yeniden suya kavuĢturma ve su araĢtırması gibi gerek duyulan yatırımların azami ölçüde gerçekleĢtirilmesi yapılacaktır. Değerlendirme Faaliyet 1.1.2 ile yapılacağı öngörülen yatırımlar ile Hedef 1.1.’de ifade edilen köylerin içme suyuna ulaĢtırılması hedefi arasında mantıksal bir bağlantı bulunmamaktadır. Ayrıca inĢaat programında yer almayan yatırımların gerçekleĢtirilmesi hedefi planlama anlayıĢı ile de uyuĢmamaktadır. Hedef 6.2: Ġl merkezindeki hastanelere yığılmaları önlemek ve hizmetin ulaĢılabilirliğini artırmak amacıyla, Standardı yükseltmiĢ ilçe devlet hastanelerinin personel ve tıbbi donanım eksiklikleri giderilip, daha verimli çalıĢmaları yoluyla sağlık hizmet kalitesi yükseltilecektir. Faaliyet 6.2.2 Devlet hastanesi olmayan ilçelerin sağlık ocakları 24 saat hizmet vermekte olup, bu sağlık ocaklarına personel ve tıbbi malzeme desteği stratejik plan dönemi içerisinde yapılacaktır. Değerlendirme Hedef 6.2 ile ifade edilen hedef ilçe hastaneleri ile ilgili iken, faaliyet 6.2.2. sağlık ocaklarını konu almakta olup, ikisi arasında mantıksal bir bağ bulunmamaktadır. Hedef 13.4: Ġl Özel Ġdaresinin yetki alanı içerisindeki yerleĢim yerlerinin katı atık depolama alanlarının stratejik plan dönemi sonuna kadar belirlemesi ve Ġl Merkezinde

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 35 yapılacak katı atık depolama tesisinin tamamlanması ile aktarma istasyonları oluĢturulması sağlanacaktır. Faaliyet 13.4.2: Ġlimizde faaliyet gösteren sağlık kurum ve kuruluĢlarından oluĢan tıbbi atıkların Çevre ve Orman Bakanlığından lisans almıĢ araç veya araçlarla taĢınması için bütçe imkanları dahile araç temini hedeflenmektedir. Değerlendirme Hedef 13.4 katı atık depolama tesislerinin oluĢturulmasından bahsederken, faaliyet 13.4.2 tıbbi atıkların taĢınmasını konu almaktadır. Mevzuat gereği tıbbi atıkların katı atık depolama tesislerine kabul edilesi yasak olup ikisi arasında mantıksal bir bağ bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; 2010-2014 yılına ait stratejik planın hedeflenen bazı projelerin gerçekleĢmemesinin nedeninin yeterli ödeneğin olmaması olduğu yeni düzenlenen stratejik planda bu gibi konulara titizlik gösterildiği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bulguda eleĢtiri konusu edilen 2010-2014 yılı Stratejik Planı’nda yer alan bazı faaliyetlerin hedeflerle ilgili olmamasının, cevabında ifade edilen projelerin gerçekleĢmemesi veya bunların nedenleri ile ilgilisi bulunmamaktadır. Amaç, hedef ve faaliyetlerin arasında mantıksal bir bağ bulunması gerektiğini öngören ilgililik kriterine riayet edilmesi, amaç, hedef ve faaliyetlerin anlaĢılabilir, net ve uygulanabilir olmasına hizmet edecektir. Bu konunun sonraki dönemlerde izlenmesi uygun olur. BULGU 3: 2010-2014 Stratejik Planı'nda, “Katılımcılığın Nasıl Sağlandığına ĠliĢkin Açıklama”nın, “BeĢ Yıllık Tahmini Maliyet Tablosu”nun ve “Kaynak Tablosu”nun Bulunmaması
Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu’unda stratejik planda yer alması gereken temel unsurlar sıralanmıĢtır. Stratejik planlarda Ģu unsurların yer alması gerekmektedir:  Durum analizi (özet)  Katılımcılığın nasıl sağlandığına iliĢkin açıklama  Misyon, vizyon, temel değerler  En az bir amaç

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 36  Her amacın altında en az bir hedef  Hedef ölçülebilir Ģekilde ifade edilememiĢse ölçüm kriter(ler)i  Stratejiler  Tüm amaç ve hedefleri içeren beĢ yıllık tahmini maliyet tablosu Söz konusu kılavuzda stratejik planda yer alması gereken unsurlar arasında sayılan “katılımcılığın nasıl sağlandığına iliĢkin açıklama”nın Kars Ġl Özel Ġdaresi Stratejik Planı’nda yer almadığı görülmüĢtür. Bu durumdan Kars Ġl Özel Ġdaresi’nin stratejik planı katılımcı bir anlayıĢla hazırlamayı ilke edinmediği anlaĢılmaktadır. Stratejik planların, üniversiteler ve sivil toplum örgütlerinden görüĢ alınarak katılımcı bir anlayıĢla hazırlanması gereği 5302 sayılı Kanun’un 31. Maddesinde ifade edilmiĢtir: “…Stratejik plân, varsa üniversiteler ve meslek odaları ile konuyla ilgili sivil toplum örgütlerinin görüĢleri alınarak hazırlanır ve il genel meclisinde kabul edildikten sonra yürürlüğe girer...” Ayrıca “Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu”’unda stratejik planda yer alması gereken unsurlar arasında sayılan “beĢ yıllık tahmini maliyet tablosu” ve “kaynak tablosu” nun Kars Ġl Özel Ġdaresi Stratejik Planı’nda yer almadığı görülmüĢtür. Kılavuz, idarelerin amaçlarını, hedeflerini ve bu hedefleri gerçekleĢtirmeye yönelik faaliyetlerini ortaya koymalarını yeterli görmemekte; idarelerin bu amaç, hedef ve faaliyetlerin bütçe ile iliĢkisini kurmasını da öngörmektedir. Bu iliĢkinin kurulabilmesi için idarelerin oluĢturdukları her hedef için gerekli faaliyetlerin maliyet tahminlerini yaparak her hedefin yaklaĢık maliyet tahminine ulaĢmaları gerekmektedir. Bu Ģekilde, hedeflerin tahmini maliyet toplamı her bir amacın tahmini maliyetini ve amaçların maliyetleri toplamı da o yılki tahmini maliyeti göstermelidir. Amaçların beĢ yıllık maliyet toplamı ise planın toplam tahmini maliyetini gösterecek Ģekilde düzenlenmelidir. Kars Ġl Özel Ġdaresi Stratejik Planı’nda “beĢ yıllık tahmini maliyet tablosu” bulunmaması nedeniyle, öngörülen amaç, hedef ve bu hedefleri gerçekleĢtirmeye yönelik faaliyetlerin bütçe ile iliĢkisi kurulmamıĢtır. Ayrıca, kılavuza göre kurumlar toplam maliyetleri tespit ettikten sonra bunları elde edecekleri kaynaklarla karĢılaĢtırmak durumundadır. Bu karĢılaĢtırmayı yapabilmek için idarelerin bir “kaynak tablosu” oluĢturarak yıllar itibariyle elde edecekleri tahmini gelirlerine yer vermeleri gerekmektedir. Söz konusu “kaynak tablosu”nun olmaması tahmini maliyet ve kaynak karĢılaĢtırması yapılmasını imkansız hale getirmektedir. Kamu idaresi cevabında; 2010-2014 Stratejik Planı'nın üniversite ve meslek odaları ile, konuyla ilgili sivil toplum örgütlerinin görüĢlerine göre hazırlandığı ifade edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 37 Sonuç olarak Stratejik planın üniversite ve meslek odaları ile, konuyla ilgili sivil toplum örgütlerinin görüĢlerine göre hazırlandığını ifade edilse de bu durumun Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu’unda stratejik planda yer alması gereken unsurlar arasında sayılan “katılımcılığın nasıl sağlandığına iliĢkin açıklama” ile belgelenmesi gerekmektedir. Ayrıca ilgili klavuzda stratejik planda yer alması gereken unsurlar arasında sayılan “beĢ yıllık tahmini maliyet tablosu” ve “kaynak tablosu” nu Kars Ġl Özel Ġdaresi Stratejik Planı’nda yer almasının stratejik planda yer alan amaç, hedef ve bu hedefleri gerçekleĢtirmeye yönelik faaliyetlerin bütçe ile iliĢkisi kurulması ve tahmini maliyet ve kaynak karĢılaĢtırması yapılması açısından önemli olduğu düĢünülmektedir. Bu konunun önümüzdeki dönemlerde izlenmesi uygun olur. BULGU 4: 2014 yılı Stratejik Planında Ölçülemeyen Nitelikteki Hedefler Ġçin Miktar, Zaman, Kalite veya Maliyet Cinsinden Ġfade Edilen Göstergelere Yer Verilmemesi Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 17. maddesi: “Performans göstergeleri stratejik planlarda yer alır. Performans göstergelerinin tespitine ve değerlendirilmesine iliĢkin usul ve esaslar MüsteĢarlık ile Maliye Bakanlığı tarafından birlikte belirlenir. Kamu idareleri, performans göstergelerini bu usul ve esaslar çerçevesinde oluĢturur.” hükmünü getirmektedir. Kamu Ġdareleri için Stratejik Planlama Kılavuzunda ise stratejik planlarda yer alan hedeflerin ölçülebilir olarak açıkça ifade edilemediği durumlarda, idarelerin hedefe yönelik performans göstergelerine yer verilmesinin gerekli olduğu belirtilmiĢtir. Kars Ġl Özel Ġdaresi stratejik planında miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilen göstergelere yer verilmemesi, stratejik planda yer alan hedeflerin ölçülebilir olmasına ve dolayısıyla bu hedeflerin faaliyet raporlarında yer alan faaliyet sonuçları ile kıyaslanabilmesine engel teĢkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; 2015 yılı Stratejik Planı'nda ölçülemeyen nitelikteki hedefler için miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade eden göstergelere yer verildiği ifade edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 38 Sonuç olarak Bu konuda Kamu Ġdaresi ile görüĢ birliğine varılmıĢ olup, sonraki dönemlerde izlenmesi uygun olur. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 5: 2014 Yılı Performans Programı'nın 2010-2014 Yılı Stratejik Planı Ġle Uyumlu Olmaması Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 16. maddesinde “Performans programları, stratejik planların yıllık uygulama dilimlerini oluĢturur. Kamu idareleri performans programlarını stratejik planlarına uygun olarak Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde hazırlar.” hükmü bulunmaktadır. Hükmün ifade ettiği gibi, performans programının stratejik planın yıllık uygulama dilimlerini göstermesi gerektiği ifade edilmektedir. Yönetmeliğin söz konusu hükümlerine rağmen Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Programı’nda yer alan amaç ve hedefler belirlenirken, idarenin 2010- 2014 Yılı Stratejik Planında öngörülen amaç ve hedeflerin esas alınmadığı görülmüĢtür. Hem sayısal olarak hem de içerik olarak Performans Programı’nda yer alan amaç ve hedefler Stratejik Plan’da yer alan amaç ve hedeflerle uyumlu değildir. Kamu idaresi cevabında; 2014 yılı Performans Programı ile 2010-2014 yılı stratejik planında yapılması planlanan iĢlerin, ödenek yetersiz olduğu için gerçekleĢmediği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bulgu konusu yapılan 2014 Yılı Performans Programı'nın 2010-2014 yılı Stratejik Planı Ġle uyumlu olmaması husunun kamu idaresinin cevabında ifade edilen ödenek yetersizliği ile ilgisi yoktur. Performans programları, stratejik planların yıllık uygulama dilimlerini gösteren belgelerdir. Bu nedenle performans programında yer alan amaç ve hedefler belirlenirken, idarenin stratejik planında öngörülen amaç ve hedeflerin esas alınması gerekmektedir. Bu konunun sonraki dönemlerde izlenmesi uygun olur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 39 BULGU 6: 2014 yılı Performans Programı’nda Yer Alan Bazı Stratejik Amaçların Performans Hedefleri Ġle Ġlgili Olmaması Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 yılı Performans Programı’nda yer alan amaç, hedef ve faaliyetlerin bunlar arasında mantıksal bir bağ bulunması gerektiğini öngören “ilgililik kriteri” esas alınarak değerlendirilmesi sonucunda, aĢağıda listelenen stratejik amaçların performans hedefleri ile ilgili olmadığı sonucuna varılmıĢtır. Stratejik Amaç Merkez ve ilçelere bağlı içme suyu olmayan içme su tesislerinin projelendirilerek yapılmasını sağlamak. Performans Hedefi Merkez ve ilçelere bağlı köylerde temizlenmesine ihtiyaç duyulan sulama kanallarının temizliğinin yapımı projelendirilerek yapılmasını sağlamak. Performans Hedefi Merkez ve ilçelere bağlı köylerde kanalizasyon bakım ve onarım çalıĢması yapımı ve olmayan köylerde yeni kanalizasyon yapımı projelendirilerek yapılmasını sağlamak Değerlendirme "Sulama kanallarının temizliğinin” ve “kanalizasyon yapım, bakım ve onarım çalıĢması” yapılmasını hedefleyen performans hedefleri ile “içme suyu tesisi yapmak” stratejik amacı arasında mantıksal bir bağlantı bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; Bu konuya gerekçe olarak ödenek yetersizliğigösterilmiĢtir. Sonuç olarak Bulguda eleĢtiri konusu edilen performans programında yer alan bazı stratejik amaçların performans hedefleri ile ilgili olmaması konusunun kamu idaresinin cevabında ifade edilen ödenek yetersizliği ile ilgilisi yoktur. Amaç, hedef ve faaliyetlerin arasında mantıksal bir bağ bulunması gerektiğini öngören ilgililik kriterine riayet edilmesi, amaç, hedef ve faaliyetlerin anlaĢılabilir, net ve uygulanabilir olmasına hizmet edecektir. Bu konunun sonraki dönemlerde izlenmesi uygun olur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 40 BULGU 7: Performans Hedefi Tablosu, Faaliyet Maliyetleri Tablosu, Ġdare Performans Tablosu, Toplam Kaynak Ġhtiyacı Tablosu ve Faaliyetlerden Sorumlu Harcama Birimlerine ĠliĢkin Tabloların 2014 yılı Performans Programı'nda Yer Almaması Performans Programı Hazırlama Rehberi ile Performans Programında yer alması gerektiği öngörülen tablolardan, Performans Hedefi Tablosu, Faaliyet Maliyetleri Tablosu, Ġdare Performans Tablosu, Toplam Kaynak Ġhtiyacı Tablosu ve Faaliyetlerden Sorumlu Harcama Birimlerine ĠliĢkin Tablonun performans programında yer almadığı görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; 2014 yılı Performans Programında harcama birimlerine göre hazırlandığı, ancak bazı birimlere Ġl Genel Meclisince ödenek konulmadığından tabloda yer almadığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bulgu konusu yapılan 2014 yılı Performans Programı'nda Performans Hedefi Tablosu, Faaliyet Maliyetleri Tablosu, Ġdare Performans Tablosu, Toplam Kaynak Ġhtiyacı Tablosu ve Faaliyetlerden Sorumlu Harcama Birimlerine ĠliĢkin Tabloların bulunmaması hususunun ödenek yetersizliği ile ilgisi yoktur. Performans Programı Hazırlama Rehberi gereğince söz konusu tabloların performans programında yer alması gerekmektedir. Bu konunun sonraki dönemlerde izlenmesi uygun olur. BULGU 8: 2014 yılı Performans Programı’nda Ölçülemeyen Nitelikteki Performans Hedefleri Ġçin Miktar, Zaman, Kalite Veya Maliyet Cinsinden Ġfade Edilen Göstergelere Yer Verilmemesi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 9 uncu maddesi ile kamu idarelerine yürütecekleri faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlama yükümlülüğü getirilmiĢtir. Görüldüğü üzere, performans göstergeleri performans programının zorunlu unsurları arasında sayılmıĢtır. Performans Programı Hazırlama Rehberi’nde de performans programında yer alan hedeflere ne derece ulaĢıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için performans göstergelerine yer verildiği belirtilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 41 Kars Ġl Özel Ġdaresi performans programında miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilen göstergelere yer verilmemesi, performans programında yer alan hedeflerin ölçülebilir olmasına ve dolayısıyla bu hedeflerin faaliyet raporlarında yer alan faaliyet sonuçları ile kıyaslanabilmesine engel teĢkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; Bundan sonra bu konuya titizlikle uyulacağı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bu konuda Kamu Ġdaresi ile görüĢ birliğine varılmıĢ olup, sonraki dönemlerde izlenmesi uygun olur. BULGU 9: 2014 Yılı Performans Programı'nda Yer Alan Bazı Hedeflerin Girdi Odaklı Olması Performans Programı Hazırlama Rehberi'nde de belirtildiği üzere hedefler çıktı odaklı olmalıdır. Söz konusu rehbere göre girdi “bir ürün veya hizmetin üretilmesi için gereken beĢeri, mali ve fiziksel değerlerler”; çıktı ise “idare tarafından üretilen nihai ürün veya hizmetleri” ifade etmektedir. Girdi odaklı olduğu düĢünülen hedeflerden bazılarına aĢağıda yer verilmiĢtir. Performans Hedefi Ġl Genel Meclisince belirlenerek bütçeye konan ödenek dahilinde, Ġl Encümenince de belirlenen miktarda; köylere, birliklere yardım yapmak. Performans Hedefi 2014 yılı içinde il özel idaresi otomasyon sistemlerini ve yazılımlarını yeterli hale getirmek. Değerlendirme: Söz konusu hedefler girdi odaklı olup, belirtilen girdilerle hangi ürün ve hizmetlerin üretileceğine odaklanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Bu konuya titizlikle uyulacağı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bu konuda Kamu Ġdaresi ile görüĢ birliğine varılmıĢ olup, sonraki dönemlerde izlenmesi uygun olur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 42 C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 10: 2014 yılı Faaliyet Raporunda Performans Programında Yer Alan Hedef ve Göstergelerin Öngörülen ve GerçekleĢen Değerleri Arasındaki Sapmalara ĠliĢkin Açıklamaların YapılmamıĢ Olması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 41’inci maddesinde; “İdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan mali bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir.” denilmektedir. Yine Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinde;

1. Mali bilgiler başlığı altında, kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilir. Ayrıca, iç ve dış mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgiler de bu başlık altında yer alır.
2. Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.” denilmekle, öngörülen hedef ve göstergelere iliĢkin gerçekleĢmelerin ve meydana gelen sapmaların açıklanması hususu hükme bağlanmıĢtır. 5018 sayılı Kanun ve söz konusu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine rağmen Kars Ġl Özel Ġdaresinin 2014 yılı Faaliyet Raporunda, Performans Programında belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda yapılan faaliyetler değil, kurumun yıl içinde gerçekleĢtirdiği tüm faaliyetler amaç ve hedeflerle ilinti kurulmaksızın yer almaktadır. Faaliyet raporlarının temel fonksiyonu performans programında belirlenen ilgili yıl hedeflerinin ne ölçüde gerçekleĢtiğinin ve sapma nedenlerinin ortaya konulmasıdır. Performans Programında belirlenen hedeflerin dikkate

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 43 alınmaması, bu hedeflere ne ölçüde ulaĢıldığının ve ulaĢılamamıĢsa bunun nedenlerinin fiziki ve mali kaynaklar çerçevesinde açıklanmaması, faaliyet raporunun iĢlevini yerine getirememesine, baĢka bir ifadeyle performans ölçümünün gerçekleĢememesine neden olmuĢtur. Dolayısıyla, Stratejik Planlama, Performans Programı ve Faaliyet Raporu sürecine iliĢkin mantıksal tutarlılık da kaybolmuĢtur. Kamu idaresi cevabında; Sapmaların ödenek yetersizlğinden kaynaklandığı, bu hususa titizlikle uyulacağı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bu konuda Kamu Ġdaresi ile görüĢ birliğine varılmıĢ olup, sonraki dönemlerde izlenmesi uygun olur. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 11: Performans Ölçüm Sisteminin Sağlıklı ve Güvenilir Biçimde ĠnĢasına Yönelik Veri Kayıt Sistemi OluĢturulmaması Performans ölçümünü gerçekleĢtirmek, hedeflere ulaĢma düzeyinin ve sapma gerekçelerinin anlaĢılmasını mümkün kılacak performans bilgisinin sistematik olarak toplanmasını ve analizini gerektirmektedir. Bu süreçlerin sağlıklı iĢleyiĢi ise ancak, önceden belirlenmiĢ bir iĢ ve sorumluluklar düzeni, performans bilgisi üretiminde kullanılacak verilere iliĢkin bir sistem dahilinde gerçekleĢebilir. Uygulamada ise, geleneksel faaliyet raporu üretiminde olduğu gibi yıl sonunda hedeflerin ilgili oldukları birimlerden toplanan bilgiler faaliyet raporunda kullanılmaktadır. Dolayısıyla, performans ölçümü için gerekli olan performans bilgisinin oluĢturulmasını sağlamak üzere hangi verilerin toplanmasından kimlerin sorumlu olduğuna, hangi periyotlarda bu verilerin elde edileceğine, hangi verilerin, nasıl analiz edileceğine, veri güvenirliğini sağlamaya yönelik hangi önlem ve kontrollerin planlandığına iliĢkin öngörülere dayalı bir sistem oluĢturulmamıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 44 Kamu idaresi cevabında; Performans ölçüm sisteminin sağlıklı ve güvenilir biçimde inĢasına yönelik veri kayıt sistemi oluĢturulacağı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bu konuda Kamu Ġdaresi ile görüĢ birliğine varılmıĢ olup, sonraki dönemlerde izlenmesi uygun olur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 45 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 46

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kars Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 47