ÇANKIRI øL ÖZEL øDARESø 2014 YILI SAYIùTAY DENETøM RAPORU Ekim 2015
øÇERøK ÇANKIRI øL ÖZEL øDARESø 2014 YILI DÜZENLø/øK DENETøM RAPORU 1 ÇANKIRI øL ÖZEL øDARESø 2014 YILI PERFORMANS DENETøM RAPORU 15
ÇANKIRI øL ÖZEL øDARESø 2014 YILI DÜZENLø/øK DENETøM RAPORU
ødøNDEKøLER
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 2 2014 YILI ÖDENEKLER TABLOSU Bütçe ile Verilen Ödenek Önceki <Õldan Devreden Ödenekler Merkezi ødareden AktarÕlan Ödenekler Net Bütçe Ödene÷i ToplamÕ Bütçe Gideri ToplamÕ øptal Edilen Ödenek Sonraki <Õla Devreden Ödenek 22.000.000,00 66.819.237,53 75.587.785,29 164.407.022,82 85.292.106,56 1.246.075,67 77.868.840,59 Merkezi yönetim kapsamÕndaki idareler tarafÕndan ödenek gönderilmek suretiyle bir takÕm hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleútirilmesi 5302 sayÕOÕ øl Özel ødaresi Kanununun 6. maddesine eklenen ek fÕkra ile mümkün kÕOÕnmÕúWÕr. Bu fÕkra hükmünce aktarÕlan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklü÷ü ile gerçekleúen bütçe büyüklükleri arasÕnda çok büyük farklÕOÕklar oluúmaktadÕr. Bütçe hazÕrlÕk aúamasÕnda merkezi yönetim kapsamÕndaki idarelerden yatÕUÕm projeleri karúÕOÕ÷Õnda ne kadar ödenek gönderilece÷i bilinmedi÷inden bütçe rakamlarÕ gerçekçi olmamaktadÕr. Aktarma yoluyla gelen nakit; gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleútirilmektedir. DolayÕVÕyla il özel idarelerinin yÕOÕ bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleúmeleri arasÕnda fark bulunmaktadÕr. 2014 yÕOÕna özgü olarak 6360 sayÕOÕ Kanunun geçici 2'nci maddesi ile tüzel kiúili÷i kaldÕUÕlan belediyeler Nisan 2014 tarihi itibariyle øl Özel ødaresine devredildi÷inden bu belediyelerin gelir ve giderleri karúÕOÕ÷Õ olarak ek bütçe yapÕlmÕú, bu geliúme de øl Özel ødaresinin 2014 yÕOÕ baúÕndaki bütçe öngörüleri ile yÕl sonunda gerçekleúen bütçe sonuçlarÕ arasÕnda fark oluúmasÕnda etkili olmuútur
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ
ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 3
2014 YILI BÜTÇE GøDERLERø CETVELø
Bütçe Tahmini Gerçekleúen Gider
Personel Giderleri 6.161.002,00 24.836.561,38
Sosyal Güv. KurumlarÕna Devlet Prim Gideri 527.000,00 3.592.243,69
Mal ve Hizmet AlÕm Gideri 7.207.043,00 15.265.949,12
Cari Transferler 1.080.778,00 8.853.665,46
Sermaye Giderleri 5.864.054,00 32.723.686,91
Sermaye Transferi 80.006,00 20.000,00
Yedek Ödenekler 1.080.117,00 0
TOPLAM 22.000.000,00 85.292.106,56
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
ÇankÕUÕ øl Özel ødaresi mali iúlemlerini 5018 sayÕOÕ Kanunla belirlenmiú
muhasebeleútirme ve raporlama kurallarÕna göre gerçekleútirmektedir.
5018 sayÕOÕ Kanunun 49'uncu maddesinin ilk iki fÕkrasÕnda;
“Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalÕúmasÕQÕ
sa÷layacak ve malî raporlarÕn düzenlenmesi ile kesin hesabÕn çÕkarÕlmasÕna temel olacak
úekilde kurulur ve yürütülür.
Kamu hesaplarÕ, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlÕklarÕ ile malî sonuç do÷uran
ve öz kayna÷Õn artmasÕna veya azalmasÕna neden olan her türlü iúlemlerle garantilerin ve
yükümlülüklerin belirlenmiú bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim
yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sa÷lanmasÕ amacÕyla tutulur.” denilmektedir.
Söz konusu 49'uncu maddenin son fÕkrasÕnda ise muhasebe iúlemlerine, hesap
planlarÕna ve iúlemlerin muhasebeleútirilmesinde kullanÕlacak belgelerin úekil ve türlerine
iliúkin düzenlemenin mahalli idareler için øçiúleri BakanlÕ÷Õnca yapÕlaca÷Õ hükmü
getirilmiútir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli ødareler Bütçe ve
Muhasebe Yönetmeli÷i çÕkarÕlmÕúWÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 4 ÇankÕUÕøl Özel ødaresinde mali iúlemlerle ilgili muhasebe kayÕtlarÕ Mahalli ødareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷i çerçevesinde øçiúleri BakanlÕ÷ÕQÕn sundu÷u e-øçiúleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iúlemleri Mali Hizmetler Müdürlü÷ünce gerçekleútirilmektedir. 2014 yÕOÕ denetimi kapsamÕnda ÇankÕUÕ øl Özel ødaresi tarafÕndan “Kamu ødaresi HesaplarÕQÕn SayÕútaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi HakkÕnda Usul ve Esaslar” Õn 5'inci maddesi gere÷ince hesap dönemi sonunda SayÕútaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aúD÷Õda yer alanlar denetime sunulmuú olup, denetim bunlar ile usul ve esaslarÕn 8'inci maddesinde yer alan di÷er belgeler dikkate alÕnarak yürütülüp sonuçlandÕUÕlmÕúWÕr. • Birleútirilmiú veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutana÷Õ • AlÕnan çekler sayÕm tutana÷Õ • Menkul kÕymet ve varlÕklar sayÕm tutana÷Õ • Teminat mektuplarÕ sayÕm tutana÷Õ • De÷erli ka÷Õtlar sayÕm tutana÷Õ • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sÕQÕflandÕUÕlmasÕ tablosu • Faaliyet sonuçlarÕ tablosu Denetim görüúü, kamu idaresinin temel mali tablolarÕ olan bilanço ve faaliyet sonuçlarÕ tablosuna verilmiútir. 2. DENETLENEN KAMU øDARESø YÖNETø0ø1øN SORUMLULUöU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi oldu÷u muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazÕrlanmÕú olan mali rapor ve tablolarÕn do÷ru ve güvenilir bilgi içerecek úekilde, zamanÕnda SayÕútaya sunulmasÕndan, bir bütün olarak sunulan bu mali tablolarÕn kamu idaresinin faaliyet ve iúlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle do÷ru ve güvenilir
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 5 olarak yansÕtmasÕndan ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansÕn bu mali rapor ve tablolarÕn önemli hata veya yanlÕú beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve mallarÕ ile bunlara iliúkin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷undan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacÕna uygun olarak oluúturulmasÕndan, etkin olarak iúletilmesinden ve izlenmesinden, mali tablolarÕn dayana÷ÕQÕ oluúturan bilgi ve belgelerin denetime hazÕr hale getirilmesinden ve sunulmasÕndan sorumludur. 3. SAYIùTAYIN SORUMLULUöU SayÕútay, denetimlerinin sonucunda hazÕrladÕ÷Õ raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarÕ ile bunlara iliúkin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷unu tespit etmek, mali rapor ve tablolarÕQÕn güvenilirli÷ine ve do÷rulu÷una iliúkin görüú bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini de÷erlendirmekle sorumludur. 4. DENETø0øN DAYANAöI, AMACI, YÖNTEMø VE KAPSAMI Denetimlerin dayana÷Õ; 6085 sayÕOÕ SayÕútay Kanunu, genel kabul görmüú uluslararasÕ denetim standartlarÕ, SayÕútay ikincil mevzuatÕ ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷unu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarÕQÕn kamu idaresinin tüm faaliyet ve iúlemlerinin sonucunu do÷ru ve güvenilir olarak yansÕttÕ÷Õna iliúkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini de÷erlendirmek amacÕyla yürütülmüútür. Kamu idaresinin mali tablolarÕ ile bunlarÕ oluúturan hesap ve iúlemlerinin do÷rulu÷u, güvenilirli÷i ve uygunlu÷una iliúkin denetim kanÕWÕ elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanmasÕ ile risk de÷erlendirmesi yöntemiyle gerçekleútirilmiútir. Risk de÷erlendirmesi sÕrasÕnda, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tablolarÕn üretildi÷i mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de de÷erlendirilmiútir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 6 Denetimin kapsamÕQÕ, kamu idaresinin mali rapor ve tablolarÕ ile gelir, gider ve mallarÕna iliúkin tüm mali faaliyet, karar ve iúlemleri ve bunlara iliúkin kayÕt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluúturmaktadÕr. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüúü oluúturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanÕWÕ elde edilmiútir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 7 5. DENETøM GÖRÜùÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: øl Özel ødaresince KullanÕlan ve 260 Haklar HesabÕna Kaydedilmesi Gereken Bilgisayar YazÕOÕmlarÕ Bulundu÷u Halde Bu Hesaba Kaydedilmemesi Mahalli ødareler Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeli÷i'nde bu konuya iliúkin olarak; “26 Maddi olmayan duran varlÕklar MADDE 184 - (1) Bu hesap grubu, herhangi bir fiziksel varlÕ÷Õ bulunmayan ve kurumun belli bir úekilde yararlandÕ÷Õ veya yararlanmayÕ bekledi÷i aktifleútirilen giderler ile belli koúullar altÕnda hukuken himaye gören haklar gibi varlÕklar ile bunlar için hesaplanan birikmiú amortismanlarÕn kaydÕ için kullanÕOÕr. (2) Maddi olmayan duran varlÕklar niteliklerine göre bu grup içinde açÕlacak DúD÷Õdaki hesaplardan oluúur. 260 Haklar HesabÕ 264 Özel Maliyetler HesabÕ 268 Birikmiú Amortismanlar HesabÕ (-) 260 Haklar HesabÕ HesabÕn niteli÷i MADDE 186 - (1) Bu hesap, bedeli karúÕOÕ÷Õ edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanÕnan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayÕVÕyla yapÕlan ve ekonomik de÷er taúÕyan harcamalarÕn izlenmesi için kullanÕOÕr. 268 Birikmiú Amortismanlar HesabÕ(-) HesabÕn niteli÷i MADDE 190 - (1) Bu hesap, maddi olmayan duran varlÕk bedellerinin, kullanÕlabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için kullanÕOÕr." denilmektedir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 8 Ancak, yukarÕda ifade edilen mevzuat hükümlerine göre bedeli karúÕOÕ÷Õ edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanÕnan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayÕVÕyla yapÕlan ve ekonomik de÷er taúÕyan bu tür harcamalarÕn 260 Haklar HesabÕnda ve kullanÕlabilecek süre içerisinde yok edilmesini izlemek için kullanÕlacak 268 Birikmiú Amortismanlar (-) hesabÕna kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabÕnda; "2015 mali yÕOÕnda bilgisayar yazÕOÕm alÕmlarÕQÕn 260- Haklar HesabÕnda takip edilecektir" denilmektedir. Sonuç olarak Bilgisayar yazÕOÕm alÕmlarÕQÕn muhasebeleútirilmesine iliúkin esaslar hakkÕnda idare ile görüú birli÷ine varÕlmÕúWÕr; ancak gelecek dönemlere yönelik söz konusu mutabakatÕn 260- Haklar HesabÕ yönüyle 2014 yÕOÕ mali tablolarÕna olumlu bir etkisi bulunmamaktadÕr. 6. DENETøM GÖRÜùÜ ÇankÕUÕøl Özel ødaresinin 2014 yÕOÕna iliúkin yukarÕda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarÕQÕn, “Denetim Görüúünün DayanaklarÕ” bölümünde açÕklanan nedenlerden dolayÕ 260 (Haklar HesabÕ) hesap alanÕ hariç tüm önemli yönleriyle do÷ru ve güvenilir bilgi içerdi÷i kanaatine varÕlmÕúWÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ
ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 9
7. DENETøM GÖRÜùÜNÜ ETKøLEMEYEN TESPøT VE
DEöERLENDøRMELER
BULGU 1: 03.06.2014 Tarih ve 2014/6455 SayÕOÕ BKK ile Kamu ødarelerine Ait
TaúÕnmazlarÕn KaydÕna øliúkin Yönetmelikte YapÕlan De÷Lúiklikler KapsamÕnda ÇankÕUÕ
øl Özel ødaresinin Mülkiyetinde Bulunan TaúÕnmazlarla ølgili Yeniden KayÕt
øúlemlerinin YapÕlmamasÕ
Kamu ødarelerine Ait TaúÕnmazlarÕn KaydÕna øliúkin Yönetmeli÷in 5 inci maddesinin
birinci fÕkrasÕnda “taúÕnmaz kayÕt ve kontrol iúlemleri, kamu idarelerine ait taúÕnmazlarÕn
mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yÕlda çeúitli yollarla edinilenlerin ve elden çÕkarÕlanlarÕn
miktar ve de÷er olarak takip edilmesi amacÕyla kayÕt altÕna alÕnmasÕGÕr. KayÕtlarÕn belgeye
dayanmasÕ esastÕr.” hükmü yer almaktadÕr.
AdÕ geçen Yönetmelikte de÷Lúiklik yapan 03.04.2014 tarih ve 2014 /6455 sayÕOÕ
Bakanlar Kurulu KararÕQÕn Geçici 1 inci maddesinde;
“ (1) Yönetmeli÷in 5 inci maddesinin ikinci fÕkrasÕna göre maliyet bedeli veya rayiç
de÷erleri üzerinden muhasebe kayÕtlarÕna alÕnmasÕ gereken taúÕnmazlar bu de÷erler
üzerinden kayÕtlara alÕQÕncaya kadar emlak vergi de÷erleri üzerinden ve aúD÷Õdaki úekilde
kayÕtlara alÕQÕr:
a) TaúÕnmazlarÕn fiili envanteri emlak vergi de÷erleri üzerinden kayÕt ve kontrol
Lúlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanÕm úekilleri esas alÕnarak en geç 30/9/2014
tarihine kadar tamamlanÕr ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine
kaydedilir.
b) Fiili envanteri yapÕlan taúÕnmazlara ait bilgiler muhasebe kayÕtlarÕ yapÕlmak üzere
ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayÕtlÕ taúÕnmazlarÕ ilgili hesaplardan
1/10/2014 tarihi itibarÕyla çÕkarÕr ve aynÕ tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe
kayÕtlarÕQÕ yapar.”
AynÕ Yönetmeli÷in “Cins Tashihlerinin YapÕlmasÕ” baúOÕklÕ de÷Lúik 10 uncu
maddesinin birinci fÕkrasÕnda ise aúD÷Õdaki hükme yer verilmiútir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 10 “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanÕmlarÕnda bulunan taúÕnmazlarÕn mevcut kullanÕm úekli ile tapu kaydÕQÕn birbirine uygun olmamasÕ durumunda, taúÕnmazlar mevcut kullanÕm úekli ile kayÕtlara alÕQÕr.” Bu durumda ÇankÕUÕøl Özel ødaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanÕPÕnda bulunan taúÕnmazlarÕn mevcut kullanÕm úekilleri ve emlak vergisi de÷erleri üzerinden fiili envanterinin yapÕlmasÕQÕn, en geç 30.09.2014 tarihi itibariyle ilgili form ve cetvellere geçirilmesinin ve bu bilgilerin muhasebe kayÕtlarÕQÕn yapÕlmak üzere muhasebe birimlerine verilerek en geç 01.10.2014 tarihine kadar kayÕtlarÕQÕn yapÕlmasÕQÕn Yönetmelik hükümlerinin gere÷i oldu÷u anlaúÕlmaktadÕr. Bu iúlemlere ba÷OÕ olarak 31.12 2014 tarihinde de tespit edilen de÷erler üzerinden Amortisman HesaplarÕna kayÕt yapÕlacaktÕr. Ancak bu kayÕtlarÕn yapÕlmasÕna temel oluúturmak üzere öncelikle mevcut hesaplarda kayÕtlÕ bulunan taúÕnmazlarÕn 01.10.2014 tarihi itibariyle 250 Arazi ve Arsalar HesabÕ, 251 YeraltÕ ve Yerüstü Düzenleri HesabÕ ve 252 Binalar HesabÕnda kayÕtlÕ tutarlarÕn alacak kaydÕ ile çÕkarÕlmasÕ, toplam tutarÕn da 500 Net De÷er HesabÕna borç yazÕlmasÕ gerekmektedir. AynÕ úekilde söz konusu taúÕnmazlara iliúkin amortisman tutarlarÕ da 257 Birikmiú Amortismanlar HesabÕna borç, 500 Net De÷er HesabÕna alacak kaydedilerek hesaplardan çÕkarÕlacaktÕr. Yönetmelik de÷Lúikli÷i ile ilgili ayrÕntÕOÕ açÕklama Muhasebat Genel Müdürlü÷ünün 25.07.2014 tarihinde yayÕnlanan TaúÕnmaz Envanteri konulu genel yazÕVÕnda yer almÕúWÕr. Bu bilgiler ÕúÕ÷Õnda ÇankÕUÕ øl Özel ødaresinin kesin mizan ve bilançosunun incelenmesi sonucunda yukarÕda açÕklanan iúlemlerinin gerçekleútirilmedi÷i görülmüútür. Bu nedenle Kurumun 2014 yÕOÕ mali tablolarÕQÕn 250 Arazi ve Arsalar HesabÕ, 251 YeraltÕ ve Yerüstü Düzenleri HesabÕ, 252 Binalar HesabÕ, 500 Net De÷er HesabÕ ile 257 Birikmiú Amortismanlar HesaplarÕnda kayÕtlÕ tutarlarÕn mevzuata uygun olarak kaydedilmesi gereken tutarlar olmadÕ÷Õ anlaúÕlmaktadÕr. Kamu idaresi cevabÕnda; "Kamu ødarelerine Ait TaúÕnmazlarÕn KaydÕna øliúkin Yönetmelikte yapÕlan de÷Lúiklik kapsamÕnda taúÕnmazlarla ilgili yeniden kayÕt iúlemleri yapÕlmÕúWÕr" denilmektedir. Sonuç olarak Kamu ødarelerine Ait TaúÕnmazlarÕn KaydÕna øliúkin Yönetmelikte yapÕlan de÷Lúiklik uyarÕnca bu Yönetmelikte öngörülen hususlarÕn yerine getirilmesi
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 11 konusunda idare ile görüú birli÷ine varÕlmÕúWÕr; ancak 250- Arazi ve Arsalar HesabÕ, 252- Binalar HesabÕ ve 500- Net De÷er HesabÕna iliúkin baúlatÕlan düzeltme çalÕúmalarÕQÕn 2014 \ÕOÕ mali tablolarÕna yönelik olumlu bir etkisi bulunmamaktadÕr. BULGU 2: Kurum TarafÕndan øhalesi YapÕOÕp Taahhüde Ba÷lanan øúler BulunmasÕna Ra÷men 920 Gider Taahhütleri HesabÕ ile 921 Gider Taahhütleri KarúÕOÕ÷Õ HesabÕQÕn KullanÕlmamasÕ Mahalli ødareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷i’nin 406. maddesinde, ihale iúlemleri tamamlanarak mal ve hizmet alÕPÕ ile yapÕm iúleri için yapÕlan sözleúmelere iliúkin olarak hazÕrlanan ihale dosyasÕQÕn, iki nüshasÕQÕ düzenlenecek ilk hakediúle birlikte muhasebe birimine verilece÷i, muhasebe birimince bu sözleúmelere dayanÕlarak taahhüt tutarÕQÕn, taahhüt kartÕna yazÕlarak gider taahhütleri hesabÕna kaydedilece÷i, muhasebe birimine gelen taahhüt dosyalarÕQÕn daireler itibarÕyla ayrÕ ayrÕ saklanaca÷Õ, yapÕlan sözleúmelere dayanÕlarak giriúilen taahhütlerin, bunlara yapÕlan ilaveler ve fiyat farkÕ tutarlarÕQÕn, taahhüdün yerine getirilmesi dolayÕVÕyla nakden veya mahsuben yapÕlan hakediú ödemeleri ve bu ödemelerden yapÕlan kesintilerin, taahhüt tutarÕndan yapÕlan eksiltmeler, kÕsmen veya tamamen bozulan sözleúmelere iliúkin taahhütler ve di÷er bilgilerin “Taahhüt KartÕ”na (Örnek: 67) kaydedilece÷i ifade edilmektedir. Oysa hem idare tarafÕndan giriúilen taahhütlerin takibinde hem de bütçe ve nakit planlamasÕnda son derece önemli olan 920 ve 921 no’lu hesaplarÕn, muhasebe sisteminde kullanÕlmadÕ÷Õ ve Taahhüt KartÕQÕn düzenlenmedi÷i anlaúÕlmÕúWÕr. Söz konusu hesaplarÕn kullanÕlmamasÕQÕn, hem Muhasebe Yönetmeli÷ine aykÕUÕOÕk teúkil edece÷i, hem de ødare tarafÕndan giriúilen taahhütlerin sa÷OÕklÕ bir úekilde takip edilmesini engelleyece÷i de÷erlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabÕnda; "Bulguda belirtilen hususa e-içiúleri programÕ cevaz vermedi÷inden konunun yetkililere iletilmiú ve takip altÕna alÕnmÕúWÕr" denilmektedir. Sonuç olarak Sözleúmeler ile ilgili taahhüt tutarlarÕQÕn muhasebeleútirilmesine iliúkin esaslar hakkÕnda idare ile görüú birli÷ine varÕlmÕúWÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ
ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 12
8. EKLER
Ek 1: Kamu ødaresi Mali TablolarÕ
ÇANKIRI øL ÖZEL øDARESø 2014 YILI BøLANÇOSU
AKTøF PASøF
1 DÖNEN VARLIKLAR 89.084.900,89 3 KISA VADELø YABANCI KAYNAKLAR 5.627.933,28
10 HAZIR DEöERLER 86.012.860,26 30 KISA VADELøøÇ MALø BORÇLAR 1.273.317,80
102 BANKA HS. 86.012.860,26 300 BANKA KREDøLERø HS. 1.273.317,80
103 VERøLEN ÇEK. VE GÖN. EM. HS. (-) 0,00 32 FAALøYET BORÇLARI 413.038,54
12 FAALøYET ALACAKLARI 525.729,06 320 BÜTÇE EMANETLERø HS. 413.038,54
120 GELøRLERDEN ALACAKLAR HS. 0,00 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 2.815.064,40
121 GELøR. TAK. ALACAKLAR HS. 475.383,54 330 ALINAN DEP. VE TEM. HS. 624.080,78
122 GELøR. TEC. VE TEH. AL. HS. 1.081,11 333 EMANETLER HS. 2.190.983,62
126 VERøLEN DEP. VE TEM. HS. 49.264,41 36 ÖDENECEK DøöER YÜKÜMLÜLÜKLER 1.126.512,54
14 DøöERALACAKLAR 485.339,88 360 ÖDENECEK VERGø VE FONLAR HS. 745.979,76
140 KøùøLERDEN ALACAKLAR HS. 485.339,88 361 ÖDENECEK SOS. GÜV. KES. HS. 335.951,85
15 STOKLAR 2.043.364,73 362 FON. Døö. KAMU AD. TAH. HS. 44.580,93
150 øLK MADDE VE MALZEME HS. 2.043.364,73 5 ÖZ KAYNAKLAR 112.400.860,95
16 ÖN ÖDEMELER 17.176,04 50 NET DEöER -88.682.884,55
160 øù AVANS VE KREDøLERø HS. 0,00 500 NET DEöER HS. -88.682.884,55
161 PERSONEL AVANSLARI HS. 0,00 51 DEöERHAREKETLERø 7.358.450,00
162 BÜTÇE DIùI AV. VE KR. HS. 17.176,04 511 MUHASEBE BøR. ARASI øùL. HS. 0,00
165 MAHSUP DÖN. AKT. AV. VE KR. HS. 0,00 519 DEöER HAREKETLERø SONUÇ HS. 7.358.450,00
19 DøöER DÖNEN VARLIKLAR 430,92 57 GEÇMøù YIL. OLUMLU FAAL. SON. 196.565.194,27
191 øNDø5øLECEK KDV HS. 430,92 570 GEÇMøù YIL. OLUMLU FAAL. SON. HS. 196.565.194,27
2 DURAN VARLIKLAR 28.943.893,34 58 GEÇ. YIL. OLUMSUZ FAAL. SONUÇ. -42.171.378,62
22 FAALøYET ALACAKLARI 139.261,00 580 GEÇ. YIL. OLUMSUZ FAAL. HS. (-) -42.171.378,62
220 GELøRLERDEN ALACAKLAR HS. 139.261,00 59 DÖNEM FAALøYET SONUÇLARI 39.331.479,85
24 MALø DURAN VARLIKLAR 1.974.084,36 590 DÖNEM OLUMLU FAAL. SON. HS. 54.640.649,99
240 MALø KUR. YAT. SER. HS. 1.098.739,36 591 DÖNEM OLUMSUZ FAAL. SON. HS. (-) -15.309.170,14
241 MALVE HøZ. ÜR. KUR. YAT. SER. HS. 875.345,00
25 MADDø DURAN VARLIKLAR 26.808.396,82
250 ARAZø VE ARSALAR HS. 0,00
251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZ. HS. 0,00
252 BøNALAR HS. 69.472,50
253 TESøS, MAKøNE VE CøHAZLAR HS. 5.850.500,96
254 TAùITLAR HS. 5.631.437,92
255 DEMøRBAùLAR HS. 1.164.685,25
257 Bø5øKMøù AMORTøSMANLAR HS. (-) -210.651,92
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HS. 14.302.952,11
29 DøöER DURAN VARLIKLAR 22.151,16
294 ELDEN ÇIK. STOK. VE MD. VAR. HS. 22.151,16
299 Bø5øKMøù AMORTøSMANLAR HS. (-) 0,00
AKTøF TOPLAMI 118.028.794,23 PASøF TOPLAMI 118.028.794,23
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ
ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 13
ÇANKIRI øL ÖZEL øDARESø 2014 YILI FAALøYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
YardÕmcÕ
Hesap
*øDERøN TÜRÜ
2012 2013 2014
Kod.1 TL TL TL
630 01 Personel Giderleri 20.028.358,20 20.173.987,56 24.836.561,38
630 02 Sosyal Güvenlik KurumlarÕna
Devlet Primi Giderleri 3.149.069,25 3.585.087,32 3.592.243,69
630 03 Mal ve Hizmet AlÕm Giderleri 9.133.471,18 6.042.343,75 9.817.810,48
630 05 Cari Transferler 4.586.246,66 2.143.368,08 8.370.782,65
630 07 Sermaye Transferleri 0,00 658.515,18 227.900,00
630 13 Amortisman Giderleri 9.993,59 0,00 0,00
630 14 ølk Madde ve Malzeme
Giderleri 8.955.089,77 4.998.675,42 12.027.704,63
630 30 Proje KapsamÕnda YapÕlan
Cari Giderler 0,00 0,00 17.110,00
*øDERLER TOPLAMI 45.862.228,65 37.601.977,31 58.890.112,83
Hesap
Kodu
YardÕmcÕ
Hesap
GELø5øN TÜRÜ
2012 2013 2014
Kod.1 TL TL TL
600 01 Vergi Gelirleri 708.306,04 772.313,06 829.787,34
600 03 Teúebbüs ve Mülkiyet
Gelirleri 1.697.098,20 1.242.186,22 1.749.404,79
600 04 AlÕnan Ba÷Õú ve YardÕmlar ile
Özel Gelirler 49.828.145,16 80.224.549,73 64.730.985,81
600 05 Di÷er Gelirler 16.622.633,24 20.136.088,80 30.911.414,74
GELøRLER TOPLAMI 68.856.182,64 102.375.137,81 98.221.592,68
FAALøYET SONUCU 114.718.411,29 64.773.160,50 39.331.479,85
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 14 T.C. SAYIùTAY BAùKANLIöI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
ÇANKIRI øL ÖZEL øDARESø 2014 YILI PERFORMANS DENETøM RAPORU
ødøNDEKøLER
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 15
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 16 Üst yönetimin ve sistem sorumlularÕQÕn stratejik planlama döngüsünü daha iyi özümsemesi bu alanda mesafe alÕnmasÕQÕ sa÷layacaktÕr. Kurum yönetimlerinin; iúimizi ne kadar iyi yapÕyoruz ve nasÕl daha iyi yapabiliriz sorularÕna uygun úekilde yanÕt verebilmeleri için performans hakkÕnda ilgili, do÷ru, ve güvenilir bilgiye süreklilik temelinde ulaúmalarÕ gerekir. PerformansÕn sistematik olarak ölçümü ve de÷erlendirilmesi sayesinde hizmetlerin daha iyi yapÕlmasÕ ve vatandaú ihtiyaçlarÕQÕn daha iyi karúÕlanabilmesinin önündeki problemlerin de daha kolay saptanmasÕ beklenir. Stratejik plan ve performans ölçümünün yasal bir zorunluluk ve amaç olarak de÷il kurumun daha aydÕnlÕk bir yolda faaliyetlerini yürütmesinde, problemlerini teúhis etmede ve çözmede destek sa÷layan bir iyi yönetim aracÕ olarak görülmesi, baúta yönetim kademesi olmak üzere tüm çalÕúanlarca anlaúÕlmasÕ ve sahiplenilmesi sistemin baúarÕVÕ için kritik önemdedir. Performans bilgisinin toplanmasÕna ve de÷erlendirilmesine yönelik süreç ve sorumlularÕ tanÕmlayan bir sistem oluúturulmasÕ da sa÷OÕklÕ sonuçlar elde etme açÕVÕndan önemli bir aúama olacaktÕr. Performans ölçümü ülkemiz kamu yönetimi için yeni bir yönetim aracÕGÕr. Bu araçtan yarar elde edilebilmesinin temel úartÕ ise baúta üst yönetim olmak üzere tüm personelin sistemin amacÕQÕ ve tüm unsurlarÕQÕ anlamasÕ, tanÕmasÕ, yararÕna inanmasÕ ve samimiyetle uygulamaya koymasÕGÕr. Aksi halde beklenen sonuçlar elde edilemeyece÷i gibi bu çerçevede yapÕlan iúler ve hazÕrlanan raporlar idareler için sadece bir maliyet unsuru olacaktÕr. Gerek üst yönetimi, gerekse sistem uygulayÕFÕlarÕyla ÇankÕUÕøl Özel ødaresinin konuya iliúkin samimi, pozitif yaklaúÕmalarÕ önemli bir artÕGÕr. Bu yönüyle, geliúmeye açÕk bu potansiyelin katetti÷i mesafe övgüye de÷er bulunmuútur. 2. DENETLENEN KAMU øDARESø YÖNETø0ø1øN SORUMLULUöU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayÕOÕ Kanun ve bu Kanun uyarÕnca yayÕmlanan Stratejik Plan, Performans ProgramÕ ve ødare Faaliyet RaporlarÕQÕn hazÕrlanmasÕna iliúkin yönetmelik ve kÕlavuzlara uygun olarak hazÕrlanmÕú olan performans bilgisi raporlarÕQÕn do÷ru ve güvenilir bilgi içerecek úekilde zamanÕnda SayÕútay’a sunulmasÕndan; bir bütün olarak sunulan bu raporlarÕn kamu idaresinin faaliyet ve Lúlemlerinin sonucunu tam ve do÷ru olarak yansÕtmasÕndan; kamu idaresinin amaç, hedef,
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 17 gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷undan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarÕQÕn ölçülmesine iliúkin sistemlerin amacÕna uygun olarak oluúturulmasÕndan, etkin olarak iúletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayana÷ÕQÕ oluúturan bilgi ve belgelerin denetime hazÕr hale getirilmesinden ve sunulmasÕndan sorumludur. 3. SAYIùTAYIN SORUMLULUöU SayÕútay, denetimlerinin sonucunda hazÕrladÕ÷Õ raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷unu tespit etmek, kamu idaresinin raporladÕ÷Õ performans bilgisinin güvenilirli÷ine iliúkin de÷erlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarÕQÕ ölçen sistemleri de÷erlendirmekle sorumludur. 4. DENETø0øN DAYANAöI, AMACI, YÖNTEMø VE KAPSAMI Denetimin dayana÷Õ; 5018 sayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayÕOÕ SayÕútay Kanunu, genel kabul görmüú uluslararasÕ denetim standartlarÕ ve SayÕútay ikincil mevzuatÕGÕr. Denetimin amacÕ, bütçe hakkÕQÕn gere÷i olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçlarÕ hakkÕnda TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulmasÕ, kamu idarelerinin performansÕQÕn de÷erlendirilmesi ile hesap verme sorumlulu÷u ve saydamlÕ÷Õn yerleútirilmesi ve yaygÕnlaúWÕUÕlmasÕGÕr. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunlarÕ oluúturan kayÕt ve belgelerin do÷rulu÷u ve güvenilirli÷ine iliúkin denetim kanÕWÕ elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanmasÕ ile gerçekleútirilmiútir. Bu çerçevede, ÇankÕUÕ øl Özel ødaresi'nin yayÕmladÕ÷Õ 2010-2014 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 \ÕOÕ Performans ProgramÕ ve 2014 yÕOÕ ødare Faaliyet Raporu incelenmiútir. 5. GENEL DEöERLENDøRME 2014 yÕOÕ performans denetimi kapsamÕnda ÇankÕUÕ øl Özel ødaresi’nin yayÕmladÕ÷Õ 2010-2014 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yÕOÕ Performans ProgramÕ ve 2014 yÕOÕ ødare
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ
ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 18
Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarÕQÕn ölçülmesine yönelik olarak üretilen
performans bilgisinin güvenilir olup olmadÕ÷Õ de÷erlendirilmiútir.
ÇankÕUÕ øl Özel ødaresi denetimimize esas teúkil eden performans ölçüm sürecine
iliúkin dökümanlarÕ yasal süreler içinde hazÕrlamÕúWÕr. Sürecin daha sa÷OÕklÕ iúleyiúine katkÕ
vermek amacÕyla, kritik önemdeki bazÕ de÷erlendirmelerimize aúD÷Õda yer verilmiútir.
ÇankÕUÕøl Özel ødaresi performans ölçüm sisteminin en belirgin eksikli÷i
çevrimin sadece planlama temelinde yapÕlandÕUÕlmasÕ, ölçüm
fonksiyonunun ihmal edilmesidir.
ÇankÕUÕøl Özel ødaresi Stratejik PlanÕ’nÕn ³øzleme, De÷erlendirme” bölümünde toplu
halde performans göstergeleri belirlenmiú ise de bu göstergeler hedeflerle
iliúkilendirilmedi÷inden performans ölçümüne katkÕ vermesi mümkün olamamÕúWÕr. (Bu
anlamda bir eúleútirme performans programÕnda da yapÕlmamÕúWÕr.)
Oysa sistem, stratejik amaçlar ile bu amaçlara ulaúmayÕ sa÷layacak somut, ölçülebilir
hedeflerin belirlenmesi, hedeflerden ölçülebilir olmayanlar için ise bu hedeflere ne denli
ulaúÕlabildi÷inin de÷erlendirilmesine yardÕmcÕ olacak ölçütlerin (performans göstergelerinin)
geliútirilmesi, yÕl sonunda bu ölçütlere dayalÕ olarak performans ölçüm ve de÷erlendirmesi
yapÕlmasÕ üzerine kuruludur.
Performans göstergelerine toplu olarak bir liste úeklinde yer verilmiú olmasÕ
performans göstergelerinden nasÕl yararlanÕlaca÷Õna iliúkin bir algÕQÕn yeterince oluúmadÕ÷ÕQÕ
göstermektedir. Kurum Faaliyet Raporunun niteli÷i de bu de÷erlendirmemizle paralellik
taúÕmaktadÕr. Faaliyet raporunun temel iúlevi performans programÕnda yer alan hedeflere ne
ölçüde ulaúÕlabildi÷i ve sapmalarÕn nedenlerine iliúkin de÷erlendirmelerin ortaya
konulmasÕGÕr. Oysa Faaliyet Raporu bu yaklaúÕm dÕúÕnda ve hedeflerin gerçekleúmelerine
iliúkin bilgiyi içermeksizin, 2014 yÕOÕnda gerçekleútirilen faaliyetlerin sergilendi÷i bir
doküman olarak üretilmiútir.
Performans göstergeleri niteli÷i itibarÕyla ölçülebilir olmayan hedeflere ne ölçüde
ulaúÕlabildi÷ini de÷erlendirebilmek amacÕyla kullanÕlan dolaylÕ ölçütlerdir. Bu özelli÷i ile
performans ölçüm sisteminin önemli bir unsuru olup bu amacÕ gerçekleútirmeye uygun
úekilde sisteme dahil edilmeleri gerekmektedir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ
ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 19
Stratejik planda belirlenen amaç ve hedef sayÕVÕ planÕn stratejik olma
niteli÷iyle ba÷daúmamaktadÕr.
Stratejik planda 6 temel faaliyet alanÕ çerçevesinde 21 stratejik amaç ve 86 hedef
belirlenmiútir. Stratejik planlamanÕn en belirgin özelli÷i bir öncelikler rejimi olmasÕGÕr. Bu
nitelik stratejik planlamayÕ planlamadan farklÕlaúWÕran temel ayraçtÕr. Stratejik planlamanÕn
özü bir kurumda gerçekleútirilen her faaliyetin, her iúin de÷il, orta ve uzun vadede ulaúÕlmak
istenen duruma varÕlmasÕQÕ sa÷layacak stratejik atÕOÕmlarÕn planlanmasÕGÕr. Bu amaçla, kurum
misyon ve vizyonunun tanÕmlanmasÕndan sonra kuruma iliúkin durum analizinin
gerçekleútirilir, mevcut durumdan haraketle vizyonda çizilen resme ulaúÕlabilmesini
sa÷layacak stratejik öneme haiz amaçlar ortaya konulur.
ùüphesiz kurumlarÕn, birimlerin, personelin tüm faaliyetleri, iúleri önemlidir ve tümü
planlanmalÕGÕr. Tüm iúlerin bir plan dahilinde yürütülmesi gerekli ve do÷ru olmakla birlikte
stratejik planlama ve performans ölçümü konusunu açÕklamaktan uzaktÕr. Çok fazla sayÕda,
her faaliyeti kapsayan amaçlar; baúarÕlabilme, odaklanma, toplanacak performans bilgisinin
ölçüm ve de÷erlendirilebilmesi açÕVÕndan sorunludur ve performans ölçümünü olanaksÕz
de÷ilse bile yararsÕz kÕlar. AyrÕca, her faaliyeti ve her amacÕ stratejik olarak nitelemek sonuç
itibarÕyla hiçbir önceliklendirmenin olmayÕúÕyla aynÕ sonucu do÷urmakta ve planlamanÕn
“stratejik” niteli÷ini tümüyle anlamsÕz kÕlmaktadÕr.
Çok sayÕda amaç ve hedefi içeren bir ölçüm sistemi fayda-maliyet iliúkisi yönüyle de
uygun de÷ildir. Stratejik planlama-performans ölçüm süreci kendi baúÕna amaç olmayÕp daha
iyi yönetmenin araçlarÕGÕr. Çok sayÕda amaç ve hedef, gösterge belirleme, bunlarÕn gere÷i
olan verileri toplama ve bu verilerin analizi çok fazla iúgücü ve zaman gerektiren
faaliyetlerdir. KurumlarÕn misyonlarÕQÕn gere÷i olarak baúarmalarÕ gereken asli iúleri,
faaliyetleri yanÕnda salt faaliyetlerinin baúarÕPÕQÕ ölçmek için, faaliyetlerini daha bilinçli
yönetmek için çok fazla karmaúÕk bir sistem oluúturmalarÕQÕn bu sistemden elde edilecek
faydayÕ aúan maliyetler getirece÷i de açÕktÕr.
KurumlarÕn kendi misyon tanÕmlarÕ dÕúÕnda stratejik amaç oluúturmalarÕ
planlama realitesiyle örtüúmemektedir.
øl Özel ødareleri kuruluú ve iúleyiúleri itibarÕyla bizzat kendilerince yürütülen
faaliyetler dÕúÕnda ödenek aktarÕPÕ yoluyla bazÕ merkezi kuruluúlarÕn (Kültür, Milli E÷itim,
Sa÷OÕk BakanlÕ÷Õ vb.) ihalelerini gerçekleútirmekte, faaliyetlerine destek olmaktadÕr. Ancak
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 20 bu merkezi kuruluúlarÕn kendi asli faaliyetleri için belirledikleri stratejiler vardÕr ve bunlarÕ gerçekleútirmekten her anlamda bu ilgili kuruluúlar sorumludur. Bütçe-strateji-faaliyet sarmalÕ aynÕ kurumsal bütünlük çerçevesi içinde gerçekleútirmelidir. øl Özel ødaresinin yetki ve sorumluluk sahibi olmadÕ÷Õ bir alan için stratejik amaç ve hedef belirlemesi oldukça zorlama ve iúlevsiz bir uygulama olarak görünmektedir. Okuma–yazma oranÕna iliúkin hedef ve stratejileri belirlemek, bu standarda kaç yÕlda hangi faaliyetlerle ulaúÕlaca÷ÕQÕ planlamak, hedef gerçekleúmelerine iliúkin performans bilgisini toplamak ve de÷erlendirmek, yÕl içinde elde edilen performans bilgisi ÕúÕ÷Õnda gereken önlemleri almak tamamen ilgili BakanlÕ÷Õn sorumlulu÷undadÕr. øl Özel ødaresi, ne uzmanlÕk, ne görev alanÕ, ne de yetki yönüyle bu belirlemeleri yapma konumunda de÷ildir. BakanlÕklarÕn transfer etti÷i ödenekleri kullanma, ihaleleri yapma, yapÕm sürecinin kontrollü÷ü türünden faaliyetler e÷itim alanÕna iliúkin standart, amaç ve hedefler belirlemeyi gerektirmemektedir. E÷itim, sa÷OÕk, emniyet, kültür politika, amaç, hedef ve stratejilerini belirlemek øl Özel ødarelerinin konusu olmadÕ÷Õ gibi bu çerçevede elde edilen baúarÕ ve baúarÕVÕzlÕklarÕn sorumlusu da de÷illerdir. Kuruluúlar için strateji çerçevesi misyon tanÕmlamalarÕ olarak görülmelidir. Stratejik planlama-Performans ProgramÕ-Bütçe iliúkisinin sa÷OÕklÕ biçimde kurulmasÕ sistemin önemli unsurlarÕndan biridir. Stratejik planlama sürecinin önemli bir aya÷Õ da maliyetlendirme konusudur. Planlama ve bütçeleme süreçlerinin uyumlu ve dengeli biçimde yürütülmesi hem planlamanÕn hem de bütçenin daha rasyonel biçimde oluúturulmasÕQÕ sa÷layacaktÕr. Stratejik plan ve performans programlarÕQÕn hazÕrlanÕp daha sonra total bütçe rakamlarÕQÕn faaliyet alanlarÕna yine faaliyetler bazÕnda ayrÕúWÕUÕlmadan iliúkilendirilmesinin ne stratejik planlama sürecine ne de sa÷OÕklÕ bir bütçe yapÕm sürecine katkÕVÕ bulunmayaca÷Õ açÕktÕr. Bu nedenle daha stratejik plan aúamasÕnda plan dönemini kapsayan toplam tahmini maliyetlerin hedef bazÕnda belirlenmesi gerekmektedir. Bu belirlemeler çok yÕllÕ bütçelemede bir girdi unsuru olarak ele alÕQÕp bütçe sürecine yansÕyacak, øl Genel Meclisince uygun görülmeyen maliyetler ve stratejik tercihler stratejik plan yapÕPÕ sÕrasÕnda revize edilebilecektir. Bu karúÕOÕklÕ geri bildirimler, vatandaú temsilcileri olarak kaynak/yetki kullanma yetkisi devreden Meclis’in bu dokümanlara iradesini yansÕtabilmesini
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 21 sa÷layacaktÕr. Bu etkileúim çerçevesinde gözden kaçÕUÕlmamasÕ gereken husus stratejik plan- bütçe iliúkisi içerisinde asli belirleyici rolün stratejik plana ait oldu÷u gerçe÷idir. “Kamu ødareleri øçin Stratejik Planlama KÕlavuzu” 2. Bölümünde de belirtildi÷i üzere stratejik planlama ve performans programÕ süreci sadece bütçeye dönük de÷ildir. Stratejik planlama sürecinde kaynak kÕVÕtlarÕ dikkate alÕnmakla beraber, yÕllÕk bütçe ve kaynak taleplerinin stratejik planlarÕ úekillendirmemesi; stratejik planÕn, bütçeyi yönlendirmesi gerekir. Performans programlarÕQÕn hazÕrlanmasÕnda da bu defa stratejik plan saptamalarÕna uygun olarak ilgili yÕl performans hedefleri plan dönemine da÷ÕWÕlacak, yÕllÕk bütçe çalÕúmalarÕ ile de hedef-kaynak ba÷lantÕVÕ kurulacaktÕr. Sonuç olarak; ÇankÕUÕ øl Özel ødaresi, raporumuzun özet bölümünde de belirtildi÷i üzere performans ölçüm sürecine iliúkin temel raporlama gerekliliklerini yerine getirmektedir. Süreç sorumlularÕ konuya samimiyetle yaklaúarak özverili çalÕúmalara dayalÕ çÕktÕlar üretmiúlerdir. Sistem planlama yönüyle genel olarak baúarÕOÕGÕr. Sistemin ""ölçüm" aya÷Õ ise geliúmeye açÕk bir alandÕr ve úüphesiz performans yönetimi kültürüne iliúkin teori ve uygulama birikimine koúut olarak geliúmesi beklenmelidir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 22 6. DENETøM BULGULARI A. Stratejik PlanÕn De÷erlendirilmesine øliúkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Plan ve Performans ProgramÕnda Yer Alan BazÕ Amaç ve Hedefler ÇankÕUÕøl Özel ødaresinin Yetki-Görev AlanÕ DÕúÕndaki UnsurlarÕøçermesi. øl özel idareleri do÷rudan kendilerine verilmiú görevlerin dÕúÕnda, merkezden gönderilen ödenekler yoluyla bazÕ kuruluúlarÕn ihalelerini gerçekleútirmekte ve faaliyetlerine destek olmaktadÕr. Ancak bu iúleyiú nedeniyle söz konusu kuruluúlarÕn görev-yetki alanÕna ait hususlarÕn ÇankÕUÕ Özel ødaresinin stratejik planÕna dahil edilmesi anlamlÕ ve iúlevsel de÷ildir. Örne÷in, 6 no’lu stratejik amaç için belirlenen 6.5 no’lu hedef; “Koruyucu sa÷OÕk hizmetlerine öncelik verilerek, bu hizmetlerin temel sa÷OÕk hizmetleriyle birlikte yaygÕn, sürekli ve etkili bir úekilde sunulmasÕ sa÷lanacak, rutin aúÕ oranlarÕ ortalamasÕ yükseltilerek, bebek ölüm oranÕ %o 14,75' ten daha aúD÷Õ seviyelere çekilecektir.”úeklinde düzenlenmiútir. Sa÷OÕk hizmetlerinin hangi yönünün önümüzdeki 5 yÕlda öne çÕkarÕlaca÷Õ, bebek ölümlerini hangi oranlara indirmenin hedeflendi÷i konularÕ, sa÷OÕk politikalarÕQÕn oluúturuldu÷u ve hayata geçirildi÷i Sa÷OÕk BakanlÕ÷ÕQÕn ilgi ve yetki alanÕ içerisindedir. øl özel idarelerinin bu alana iliúkin stratejik amaç ve hedef oluúturmasÕ söz konusu de÷ildir. øl özel idarelerinin fonksiyonu; hükümet ile sa÷OÕk bakanlÕ÷Õ tarafÕndan oluúturulan politika ve stratejiler çerçevesindeki faaliyetlerin yürütülmesi sÕrasÕnda, bakanlÕktan gönderilen ödeneklerin ilgili Lúler için harcanmasÕyla sÕQÕrlÕGÕr. Benzer úekilde, 7 no’lu stratejik amaç olarak “E÷itimde fÕrsat eúitli÷i yaratmak; ilk ve ortaö÷retimde e÷itimin kalitesini yükseltmek; yeni kurulan üniversitenin geliúmesi için gerekli deste÷i vermek ve altyapÕ yatÕUÕmlarÕQÕ artÕrmak.” 7.1 no’lu hedef ise; “Okuma yazma oranÕQÕ %100 seviyelerine çÕkarmak, okul öncesi ve ilkö÷retimde okullaúma oranÕQÕ yüksetmek amacÕyla "Haydi KÕzlar Okula " ve "Ana KÕz Okula" gibi çalÕúmalar yo÷unlaúWÕUÕlacaktÕr.” belirlenmiútir. ùüphesiz okuma-yazma oranÕ ve bu oranÕ yükseltmeye yönelik stratejiler, faaliyetler, kampanyalar øl özel idarelerinin görev, yetki ve sorumluluk alanÕ dÕúÕndadÕr ve özel idarelerin stratejik planlarÕ içerisinde yer almalarÕQÕn bir anlamÕ bulunmamaktadÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 23 Kamu idaresi cevabÕnda; "Bulguda belirtilen úekilde iúlem yapÕlmasÕna dikkat edilecektir" denilmektedir. Sonuç olarak De÷erlendirmelerimizle uyumluluk gösteren kurum görüúünün uygulamasÕ gelecek planlama dönemlerinde izlenecektir. BULGU 2: Stratejik PlanÕn "øzleme-De÷erlendirme" Bölümünde Toplu Olarak Yer Verilen Performans Göstergeleri Hedeflerle Eúleútirilmedi÷inden, Performans Ölçümüne Hizmet Etme Fonksiyonuna Sahip OlmamasÕ. ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2010-2014 dönemi Stratejik PlanÕ ³øzleme ve De÷erlendirme” bölümünde; “Stratejik planÕn de÷erlendirilmesi ile ilgili genel yaklaúÕm ve yöntemler úu baúOÕklarda belirlenmiútir: Performans ölçümü ve de÷erlendirmesi: Performans ölçümü, performans göstergelerinin oluúturulmasÕ ve verilerin toplanmasÕ ile mümkündür. Bir performans göstergesi, ölçülebilirli÷in sa÷lanmasÕ bakÕPÕndan miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilir. Performans göstergeleri girdi, çÕktÕ, verimlilik, sonuç ve kalite göstergeleri olarak VÕQÕflandÕUÕOÕr.” açÕklamalarÕndan sonra, bu sÕQÕflandÕrma çerçevesinde performans göstergeleri belirlenmiú ise de bu göstergeler hedeflerle iliúkilendirilmedi÷inden dolayÕ hedeflere ne ölçüde ulaúÕldÕ÷ÕQÕ de÷erlendirmeye hizmet edecek nirengi noktalarÕ belirsiz kalmÕú olup performans göstergeleri setinin performans ölçümüne katkÕ vermesi mümkün olamamÕúWÕr. Kamu idaresi cevabÕnda; "Bulguda belirtilen úekilde iúlem yapÕlmasÕna dikkat edilecektir" denilmektedir. Sonuç olarak De÷erlendirmelerimizle uyumluluk gösteren kurum görüúünün uygulamasÕ gelecek planlama dönemlerinde izlenecektir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 24 BULGU 3: Stratejik Planda Yer Alan Amaç-Hedef Sistemati÷i Performans ProgramÕQÕn øki AyrÕ Bölümünde Birbirinden FarklÕ Biçimde Çeúitlendirildi÷inden Birbirinden FarklÕøki AyrÕ Amaç-Hedef Seti OluúturulmasÕ. Stratejik planda 21 stratejik amaç ve 86 hedef belirlenmiútir. Performans programÕQÕn “B- Amaç ve Hedefler” bölümünde bu amaç ve hedefler olmasÕ gerekti÷i gibi aynen yer almakta iken “C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Kaynak øhtiyacÕ” bölümünde bu sistematik dÕúÕnda farklÕ bir amaç-hedef seti daha oluúturulmuútur. øçeri÷inde ortak-benzer unsurlar olmakla birlikte bu bölümde 11 amaç, 60 hedef, 41 performans hedefi gösterilmiútir. Örne÷in stratejik planda ve performans programÕ (B) bölümünde 18 no’lu amaç ve bu amaçla ilgili hedefler úu úekilde yer almÕúWÕr: “AMAÇ 18: ølimizde meydana gelebilecek olasÕ do÷al afetlerin yol açaca÷Õ can ve mal kayÕplarÕQÕ en aza indirmek için afet bilinci, teknik bilgi, donanÕm ve koordinasyonun kent kültüründe altyapÕVÕQÕ hazÕrlamaktÕr. HEDEF 18.1: Afet öncesinde, sÕrasÕnda ve sonrasÕndaki tüm çalÕúmalarÕ ve uygulamalarÕ planlayan, uygulanabilir afet yönetim sistemi oluúturularak, ilgili kurum ve kuruluúlar arasÕnda iúbirli÷ini sa÷layacak øl Afet Yönetim Merkezi kurulacaktÕr. HEDEF 18.2: ÇankÕUÕ il genelinde afet riski taúÕyan yerlerin ve afet türlerinin tespiti yapÕlarak, do÷al afet risk haritasÕ oluúturulacaktÕr. HEDEF 18.3: Çøgø'nin görev alanÕna giren kamu binalarÕQÕn yeterli afet güvenli÷ine kavuúturulmasÕ için gerekli çalÕúmalar stratejik plan dönemi içinde tamamlanacaktÕr.” Oysa yine performans programÕ'nÕn, kaynak ihtiyacÕQÕn gösterildi÷i (C) bölümünde bu amaç ve ilgili hedef olarak aúD÷Õdaki bilgiler yer almaktadÕr. Amaç HalkÕn Deprem ve Do÷al Afetlere karÕúÕ bilgilendirmek, Savaúta ve afetlerde can ve mal kaybÕQÕ en aza indirmek, yaúamsal öneme sahip resmi ve özel tesis kuruluúlarÕn korunmasÕ ile acil tamir ve Õslah çalÕúmalarÕ, do÷al afetlere karúÕ tedbirler almak, hazÕrlamak ve organizasyon yapmak, ilgili teknik çalÕúmalarÕ yürütmek ve afet konutlarÕQÕn kontrol ve denetimi sa÷lamak.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 25 Hedef ølimizde meydana gelebilecek olasÕ do÷al afetlerin yol açaca÷Õ can ve mal kayÕplarÕQÕ en aza indirmek için Acil Durum ve Afet iúleri hizmetlerinin yürütülmesini sa÷lamak üzere teçhizat alÕPÕ yapmak, øki farklÕ amaç-hedef seti içerisinde di÷erinde olmayan amaçlar da mevcuttur. Örne÷in: (C) bölümünde yer alan amaç-hedef setinde yer alan ³ølimizde Emniyet, asayiú ile kamu düzeninin korunmasÕQÕ sa÷lamak,milletimizin ba÷ÕmsÕzlÕ÷ÕQÕ ve bütünlü÷ünü,ülkenin bölünmezli÷ini, cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, ølimizdeki yaúayan insanlarÕn huzur,refah ve mutlulu÷unu,can ve mal emniyetini sa÷lama,kamu düzeni devamlÕOÕ÷ÕQÕ temin etmek.” amacÕ di÷er sette olmadÕ÷Õ gibi ve stratejik planda da yer almamaktadÕr. (Bu amaç (2) No’lu bulgu için de örnek teúkil etmektedir.) Belirtilen karmaúÕk durum (birbirinden farklÕ amaç-hedef setleri) izlemeyi, de÷erlendirmeyi ve sonuç itibarÕyla performans ölçümünü olanaksÕz kÕlan unsurlardan birisi olma niteli÷indedir. Kamu idaresi cevabÕnda: "Bulguda belirtilen úekilde iúlem yapÕlmasÕna dikkat edilecektir" denilmektedir. Sonuç olarak De÷erlendirmelerimizle uyumluluk gösteren kurum görüúünün uygulamasÕ gelecek planlama dönemlerinde izlenecektir. BULGU 4: Stratejik Planda Hedeflerle Yönelik Bir Maliyetlendirme YapÕlmamÕú Oldu÷undan Performans ProgramÕQÕn Kaynak øhtiyacÕQÕn Tahminine øliúkin Bölümünün Stratejik Plan-Performans ProgramÕ-Bütçe ArasÕnda OlmasÕ Gereken Ba÷lantÕya Hizmet Edecek Nitelikte OluúturulmamasÕ. Stratejik plan ve performans programÕnda yer alan stratejik amaçlarÕn gerçekleútirilmesine hizmet edecek hedefler belirlendikten sonra bu hedeflere ulaúÕlmasÕna yönelik somut faaliyetler belirlenmekte ve bu faaliyetlerin tahmini maliyetleri hesaplanarak performans programÕnda yer verilmektedir. Bu uygulamanÕn amacÕ bütçe ile performans programÕ arasÕnda reel bir iliúki kurulmasÕ ve bu yolla bir yandan daha gerçekçi bir bütçe yapÕm sürecinin desteklenmesidir. Di÷er yandan maliyet unsurlarÕ planlanmÕú ve kabul edilmiú gerçekçi stratejiler oluúturulmasÕ, kayna÷Õ olmayan faaliyetlerin, dolayÕVÕyla gerçekleúmesi mümkün olmayan hedeflerin programda yer almasÕQÕn önlenmesidir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 26 ÇankÕUÕ øl Özel ødaresi performans programÕndaki kaynak ihtiyacÕna iliúkin belirlemeler aúD÷Õda yer verilen örneklerde görüldü÷ü üzere hedefleri gerçekleútirmek üzere planlanan somut faaliyetlerin tahmini maliyetlerinden de÷il, bütçe rakamlarÕQÕn çeúitli hizmet alanlarÕna paylaúWÕUÕlmasÕndan oluúmaktadÕr ve bu úekliyle stratejik plan-performans programÕ-bütçe arasÕndaki dengeye katkÕ vermesi mümkün de÷ildir. KAMU DÜZENø VE GÜVENLøK HøZMETLERø Performans Hedefi: ³ølimizde meydana gelebilecek emniyet ve asayiú olaylarÕQÕn (hÕrsÕzlÕk, gasp, adam öldürme, yaralama, kaçÕrma vb.) önlenmesi veya en aza indirgenmesi.” Faaliyetler Kaynak øhtiyacÕ (TL) Bütçe Bütçe DÕúÕ Toplam 03 Mal ve Hizmet AlÕm Gideri 1.500,00 1.500,00 06 Sermaye Giderleri 6,00 6,00 Genel Toplam 1.506,00 1.506,00 SAVUNMA HøZMETLERø Performans Hedefi: ³ølimiz Merkez ve ilçelerindeki; ølimizde meydana gelebilecek olasÕ do÷al afetlerin yol açaca÷Õ can ve mal kayÕplarÕQÕ en aza indirmek için øl Afet ve Acil Durum müdürlü÷ünün 5902 sayÕOÕ kanun gere÷ince hizmetlerinin yürütülmesi için tüm ihtiyaçlarÕQÕ sa÷lamak.” Faaliyetler Kaynak øhtiyacÕ (TL) Bütçe Bütçe DÕúÕ Toplam 01 Personel Giderleri 130.001,00 1,00 03 Mal ve Hizmet AlÕm Giderleri 67.500,00 67.500,00 05 Cari Transferler 17.500,00 17.500,00 06 Sermaye Giderleri 5.000,00 5.000,00 Genel Toplam 220.001,00 220.001,00 Kamu idaresi cevabÕnda; "Bulguda belirtilen úekilde iúlem yapÕlmasÕna dikkat edilecektir" denilmektedir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 27 Sonuç olarak De÷erlendirmelerimizle uyumluluk gösteren kurum görüúünün uygulamasÕ gelecek planlama dönemlerinde izlenecektir. B. Performans ProgramÕQÕn De÷erlendirilmesine øliúkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiútir. C. Faaliyet Raporunun De÷erlendirilmesine øliúkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiútir. D. Faaliyet SonuçlarÕQÕn Ölçülmesi ve De÷erlendirilmesine øliúkin Bulgular BULGU 5: Performans Ölçüm Sisteminin Sa÷OÕklÕ ve Güvenilir Biçimde øQúasÕna Yönelik Veri KayÕt Sistemi OluúturulmamasÕ. Performans ölçümünü gerçekleútirmek; hedeflere ulaúma düzeyinin ve sapma gerekçelerinin anlaúÕlmasÕQÕ mümkün kÕlacak performans bilgisinin sistematik olarak toplanmasÕQÕ ve analizini gerektirmektedir. Bu süreçlerin sa÷OÕklÕ iúleyiúi ise ancak önceden belirlenmiú bir iú ve sorumluluklar düzeni ile performans bilgisi üretiminde kullanÕlacak verilere iliúkin bir sistem dahilinde gerçekleúebilir. Uygulamada ise, geleneksel faaliyet raporu üretiminde oldu÷u gibi yÕl sonunda ilgili birimlerden toplanan bilgiler faaliyet raporunun oluúturulmasÕnda kullanÕlmÕú, performans ölçümü için gerekli olan performans bilgisinin oluúturulmasÕQÕ sa÷lamak üzere hangi verilerin elde edilmesi gerekti÷ine, bu verilerin toplanmasÕndan kimlerin sorumlu oldu÷una, hangi periyotlarda bu verilerin elde edilece÷ine, hangi verilerin nasÕl analiz edilece÷ine, veri güvenirli÷ini sa÷lamaya yönelik hangi önlem ve kontrollerin planlandÕ÷Õna iliúkin öngörülere dayalÕ bir sistem oluúturulmamÕúWÕr. Kamu idaresi cevabÕnda; "Bulguda belirtilen úekilde iúlem yapÕlmasÕna dikkat edilecektir" denilmektedir. Sonuç olarak De÷erlendirmelerimizle uyumluluk gösteren kurum görüúünün uygulamasÕ gelecek raporlama dönemlerinde izlenecektir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇankÕUÕøl Özel ødaresi 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 28 T.C. SAYIùTAY BAùKANLIöI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr