AMASYA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ekim 2015
ĠÇĠNDEKĠLER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6. maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır. Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleĢmeleri arasında fark bulunmaktadır. Öte yandan, Kurumun 2014 yılı faaliyet döneminde tahakkuk ettirilen her türlü gelirleri (600- Gelirler) ile aynı dönemde tahakkuk ettirilen her türlü giderleri (630-Giderler) raporumuzun “Ek 1: Kamu Mali Tabloları” bölümünde yer alan Faaliyet Sonuçları Tablosunda gösterildiği gibidir. Yukarıda açıklanan 800- Bütçe Gelirleri ile 830- Bütçe Giderleri faaliyet dönemi içerisinde tahakkuk ettirilen gelirler ile giderlerden nakden veya mahsuben yapılan tahsilat ve ödemeleri göstermektedir. 2014 yılına özgü olarak 6360 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi ile tüzel kiĢiliği kaldırılan belediyeler Nisan 2014 tarihi itibariyle Ġl Özel Ġdaresine devredildiğinden bu belediyelerin gelir ve giderleri karĢılığı olarak ek bütçe yapılmıĢ, bu geliĢme de Ġl Özel Ġdaresinin 2014 yılı baĢındaki bütçe öngörüleri ile yılsonunda gerçekleĢen bütçe sonuçları arasında fark oluĢmasında etkili olmuĢtur. 2014 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ CETVELĠ Gider Türü Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider Personel Giderleri 3.046.004,00 36.835.282,99 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 236.005,00 2.183.630,25 Mal ve Hizmet Alım Gideri 7.582.989,00 25.370.945,57 Cari Transferler 800.005,00 1.722.879,02 Sermaye Giderleri 17.733.027,00 44.166.610,94 Sermaye Transferi 120.001,00 87.500,00 Yedek Ödenek 3.720.001,00 0,00 TOPLAM 33.238.032,00 110.366.848,77
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Amasya Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49 uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Amasya Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. 2014 yılı denetimi kapsamında Amasya Ġl Özel Ġdaresi tarafından “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. • BirleĢtirilmiĢ veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu Gereğince Belediyelerden Tahsil Edilmesi Gereken Katkı Paylarının Toplandığı Banka Hesabına Ait ĠĢlemlerin Kurumun Banka Hesabı Bünyesinde Yer Almaması Dolayısıyla 333 Emanetler Hesabında Takip EdilmemiĢ Olması.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12’nci maddesinde: “……. Belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci ve 18 inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin % 10'u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilir ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilir. (Değişik yedinci fıkra : 4/2/2009-5835/1 md.) Tahsil edilen miktar, il özel idaresi tarafından açılacak özel hesapta toplanır. Bu miktar; il özel idaresince ve belediyelerce kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan projeler kapsamında kamulaştırma, projelendirme, plânlama ve uygulama konularında kullanılmak üzere il özel idaresine ve il sınırları içindeki belediyelere vali tarafından aktarılır ve bu pay valinin denetiminde kullanılır. İl özel idarelerince yapılan projeler için kullanılan miktar özel hesabın % 30’unu geçemez ….. Yukarıdaki hükümlere göre, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarlar tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenir. Tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı payları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilir. Belediye başkanları, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdür. Ödenmeyen paylar, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine ilgili belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderilir. ……” Denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Yukarıda yer alan hüküm gereğince Belediyelerce tahakkuk ettirilen emlak vergilerinin % 10’unun ildeki kültür varlıklarının korunması ile ilgili projelerde kullanılmak üzere Ġl Özel Ġdareleri tarafından açılacak bir hesapta toplanması gerekmektedir. Amasya Belediyesi tarafından 2014 yılında tahakkuku yapılan emlak vergilerinden katkı payı olarak tahsil edilen tutarların yatırıldığı banka hesabının (KUDEB-Koruma Uygulama ve Denetleme Bürosu T.C. Ziraat Bankası Amasya ġubesi Hesap No:40565262- 5001) özel idare banka hesapları içinde yer almadığı görülmüĢtür. Bu durumun 333 Emanetler hesabında hataya neden olacağı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; KUDEB Hesabı Ġdaremiz Ġmar ve Kentsel ġube Müdürlüğünce T.C. Ziraat Bankası Amasya ġubesinde ayrı bir hesapta takip edilmekte idi. Mali Hizmetler Müdürlüğünce Ziraat Bankasındaki hesap Ġl Özel Ġdaresinin hesabına aktarması yapılarak 333 Emanetler hesabında takip edilecektir. Sonuç olarak Kurum cevabında ilgili KUDEB hesabının 333 Emanetler Hesabında takibinin yapılacağı belirtilmiĢ olup, 2015 yılı denetimleri sırasında izlenecektir. BULGU 2: Maddi Duran Varlık Hesapları için Amortisman AyrılmamıĢ Olması. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı ile ilgili “Hesabın niteliği” baĢlıklı 178’inci maddesinde; “(1) Bu hesap, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılır.” “Hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı 179’uncu maddesinde; “(1) Birikmiş amortismanlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir. a) Alacak 1 - Maddi duran varlıklar hesapları için ayrılan amortisman tutarları yıl sonunda bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir. 2 - Yıl sonunda maddi duran varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu ortaya çıkan değerleme artışı ilgili maddi duran
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 varlık hesabına borç; amortisman tutarlarındaki artış bu hesaba, maddi duran varlık değer artışı ise 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına alacak kaydedilir. b) Borç 1 - Amortismana tabi tutulduktan sonra her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarılan maddi duran varlık tutarlarının ayrılan amortisman tutarı bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir. 2 - Yıl sonunda maddi duran varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların yeniden değerlemeye tabi tutulması sonucu ortaya çıkan değerleme azalışı ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; amortisman tutarlarındaki azalış bu hesaba, maddi duran varlık değer azalışı ise 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabına borç kaydedilir.” Denilmektedir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden de anlaĢılacağı üzere Maddi Duran Varlıklar Hesaplarından 255 DemirbaĢlar Hesabında kayıtlı tutarlar için (257.05) kodundan amortisman kayıtlarının yapılması uygun olur. Kamu idaresi cevabında; 30 Mart 2014 tarihinde yapılan Mahalli Ġdareler seçimi nedeniyle ilimizde 18 adet Belde Belediyesi kapatılarak Ġl Özel Ġdaresine borçları-alacakları ve tüm mal varlıkları ile devir edilmiĢtir. Devir alınan belediyelerde düzenli kayıtlar tutulmadığından (255) demirbaĢ kayıtları bitirilememiĢ, 2015 yılında (255) demirbaĢ kayıtları bitirilmiĢ olup 2015 yılında (257.05) Amortisman kayıtları yapılacaktır. Sonuç olarak Kurum cevabında ilgili kayıtların 2015 yılı içerisinde yapılacağı belirtilmiĢ olup, 2015 yılı denetimleri sırasında izlenecektir. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Amasya Ġl Özel Ġdaresi 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 257 BirikmiĢ Amortismanlar ve 333 Emanetler hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Amasya Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9
7. EKLER
Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
AMASYA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI BĠLANÇOSU
Aktif Pasif
1-Dönen Varlıklar 95.300.982,87 3-Kısa Vadeli Yabancı
Kaynaklar 24.831.138,14
10-Hazır Değerler 83.611.168,64 30-Kısa Vadeli Ġç Mali
Borçlar 683.021,25
12-Faaliyet
Alacakları 2.054.653,41 32-Faaliyet Borçları 7.980.192,79
14-Diğer Alacaklar 5.715,00 33-Emanet Yabancı
Kaynaklar 2.562.272,27
15-Stoklar 9.629.445,82 36-Ödenecek Diğer
Yükümlülükler 13.605.651,83
16-Ön Ödemeler 0 4-Uzun Vadeli Yabancı
Kaynaklar 8.106.931,00
2-Duran Varlıklar 100.259.188,82 40-Uzun Vadeli Ġç Mali
Borçlar 5.472.472,68
24-Mali Duran
Varlıklar 5.530.086,72 43-Diğer Borçlar 2.634.458,32
25-Maddi Duran
Varlıklar 94.729.102,10 5-Öz Kaynaklar 162.622.102,55
26- Maddi Olmayan
Duran Varlıklar 0 50-Net Değer 14.670.558
51-Değer Hareketleri 1.194.408,99
57-GeçmiĢ Yıllar Olumlu
Faaliyet Sonuçları 219.890.952,56
58-GeçmiĢ Yıllar Olumsuz
Faaliyet Sonuçları -35.451.253,33
59-Dönem Faaliyet
Sonuçları 5.952.629,06
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Amasya Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10
Aktif Toplamı 195.560.171,69 Pasif Toplamı 195.560.171,69
Nazım Hesaplar 21.681.759,26 Nazım Hesaplar 21.681.759,26
Genel Toplam 217.241.930,95 Genel Toplam 217.241.930,95
AMASYA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GĠDERĠN TÜRÜ 2012 2013 2014
Kod.1
630 01 Personel Giderleri 26.829.854,51 34.576.377,46 36.835.282,99
630 02 Sos.Güv.Kurumlarına Devlet
Primi Gid. 4.563.021,29 2.729.044,38 2.183.630,25
630 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 18.605.264,59 22.725.479,03 20.105.323,44
630 04 Faiz Giderleri 0 0 0
630 05 Cari Transferler 1.339.307,53 999.948,96 1.033.896,74
630 07 Sermaye Transferleri 87.500,00 75.000,00 87.500,00
630 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri
Giderleri 0 329.304,88 1.148.456,16
630 13 Amortisman Giderleri 0 0 91.495.990,32
630 14 Ġlk Madde ve Malzeme
Giderleri 7.891.033,62 6.408.268,17 5.494.838,64
GĠDERLER TOPLAMI (A) 59.315.981,54 67.843.692,88 158.384.918,54
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELĠRĠN TÜRÜ
600 01 Vergi Gelirleri 169.800,49 343.518,19 122.036,82
600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 9.660.852,64 4.126.769,72 10.220.995,61
600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile
Özel Gel. 66.572.820,57 97.780.099,66 103.292.740,77
600 05 Diğer Gelirler 22.885.871,72 22.844.179,69 38.796.516,28
GELĠRLER TOPLAMI (B) 99.289.345,42 125.094.567,26 152.432.289,48
FAALĠYET SONUCU [A-B)] (+ / -) 39.973.363,88 57.250.874,38 5.952.629,06
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Amasya Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr