ADIYAMAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ekim 2015
ĠÇĠNDEKĠLER
KISALTMALAR MĠGEM Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğü. ÖMK Ön Mali Kontrol.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4
2014 YILI ÖDENEKLER TABLOSU
Bütçe ile
Verilen
Ödenek
Önceki
Yıldan
Devreden
Ödenekler
Merkezi
Ġdareden
Aktarılan
Ödenekler
Ek Ödenek
Net Bütçe
Ödeneği
Toplamı
Bütçe Gideri
Toplamı
Sonraki Yıla
Devreden
Ödenek
50.000.000,00 105.040.528,89 156.589.476,69 10.000.000,00 321.630.005,58 235.435.395,85 86.194.609,70
Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir
takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi
Kanununun 6 ncı maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce
aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri
arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır. Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim
kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği
bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit, gelir
ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir.
Öte yandan, Kurumun 2014 yılı faaliyet döneminde tahakkuk ettirilen her türlü gelirleri
(600- Gelirler) ile aynı dönemde tahakkuk ettirilen her türlü giderleri (630-Giderler)
raporumuzun “Ek 1: Kamu Mali Tabloları” bölümünde yer alan Faaliyet Sonuçları
Tablosunda gösterildiği gibidir. Yukarıda açıklanan 800- Bütçe Gelirleri ile 830- Bütçe
Giderleri faaliyet dönemi içerisinde tahakkuk ettirilen gelirler ile giderlerden nakden veya
mahsuben yapılan tahsilat ve ödemeleri göstermektedir.
2014 yılına özgü olarak 6360 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi ile tüzel kiĢiliği
kaldırılan belediyeler Nisan 2014 tarihi itibariyle Ġl Özel Ġdaresine devredildiğinden bu
belediyelerin gelir ve giderleri karĢılığı olarak ek bütçe yapılmıĢ, bu geliĢme de Ġl Özel
Ġdaresinin 2014 yılı baĢındaki bütçe öngörüleri ile yılsonunda gerçekleĢen bütçe sonuçları
arasında fark oluĢmasında etkili olmuĢtur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 2014 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ TABLOSU Giderin Türü Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider Personel Giderleri 9.907.000,00 25.528.843,95 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 1.252.000,00 5.786.530,48 Mal ve Hizmet Alım Gideri 10.190.353,28 20.589.246,16 Cari Transferler 2.448.000,00 1.688.073,71 Sermaye Transferi 0,00 32.711.085,35 Diğer 2.500.000,00 19.328.726,80 Toplam 105.632.506,40 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49 uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. 2014 yılı denetimi kapsamında idare tarafından “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. • BirleĢtirilmiĢ veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kâğıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır. 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: 372 ve 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesaplarının Kullanılmaması. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 248 ve 249 uncu maddelerinde, 372 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabıyla ilgili, 290 ve 291 inci maddelerinde ise 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabıyla ilgili açıklamalar yer almaktadır. Buna göre, vadeleri bir yılın altına düĢen ve faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarları 372 hesabına alacak, 472- Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabına borç kaydedilir. Ödenen tazminatlar 372 hesabına borç, ödemenin Ģekline göre ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. Temel muhasebe kavramlarından olan “Tam Açıklama” ilkesi gereği, mali tablolar yeterli ve anlaĢılır bilgi vermelidir. “Ġhtiyatlılık” ilkesi gereği, iĢletmenin karĢılaĢabileceği riskler göz önüne alınarak temkinli davranılmalıdır. Bu nedenlerle, emekliye ayrılması muhtemel iĢçi personel, Sosyal Güvenlik Kurumuna resmi yazıyla teyit ettirdikten sonra, 372 ve 472 Kıdem Tazminatı Hesaplarına kayıt yapılması gerekirken, bu iĢlemler yapılmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; 2013 yılında vadeleri bir yılın altına düĢen ve faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarları tahmini olarak tespit edilerek 372 hesabına alacak, 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabına borç kaydedilmiĢtir. Ödenen tazminatlar ise 372 hesabına borç, ödemenin Ģekline göre ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydı yapılmıĢtır. Ġnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünde yapılan bu iĢlem 2014 yılında vadeleri bir yılın altına düĢen ve faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarları
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 için yapılması gereken iĢlem gözden kaçırılmıĢ olup, 2015 yılında emekli olması öngörülen iĢçiler için 372 hesabına alacak, 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabına borç kaydedilmiĢtir. Ödenen tazminatlar ise 372 hesabına borç, ödemenin Ģekline göre ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydı iĢlemi yapılmıĢtır. Sonuç olarak Ġdare, ilgili hesapları kullanmaya baĢladığını ifade etmiĢtir. BULGU 2: TaĢınmaz Cetvelinin Mevzuata Uygun Olarak Düzenlenmemesi. Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin; 5 inci maddesinde, taĢınmazların maliyet bedeli üzerinden, mümkün değilse rayiç değeri üzerinden, bu da mümkün değilse iz bedeli üzerinden kayıtlara alınacağı, rayiç değerin maliki olan kurumca, baĢka bir kamu kurumu kullanıyorsa bu idarece tespit edileceği, taĢınmazın cetveldeki değerinin Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre güncelleneceği, 7 nci maddesinde, harcama birimlerindeki taĢınmaz kayıt görevlilerinin Yönetmelik ekindeki 2, 3, 4, 5 ve 6 numaralı formları dolduracakları, Mali Hizmetler Biriminin bunları birleĢtirerek Yönetmelik eki 7 numaralı forma uygun olarak taĢınmaz icmal cetveli oluĢturacağı, 8 inci maddesinde her taĢınmaz için bir numara verilip bir dosya oluĢturulacağı, bu dosyaya taĢınmazla ilgili tapu, yazıĢmalar, sözleĢme gibi belgelerin konacağı, 10 uncu maddesinde mevcut durum ile tapu kaydı arasında fark olduğu zaman, cins tashihi yapılacağı, 11 inci maddesinde de taĢınmaza yapılan değer artırıcı harcamaların, taĢınmazın değerine ekleneceği ifade edilmektedir. Kurum mülkiyetindeki taĢınmazların sıhhatli takip edilebilmesi, yukarıdaki iĢlemlerin yapılmasıyla mümkündür. Ancak bu iĢlemler yapılmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; Ruhsat ve Denetim Müdürlüğümüzce Ġdaremize ait taĢınmazların durumları hakkında, zamanı içerisinde tashihi ve kullanım Ģeklinde meydana gelen değiĢikliklerin güncellenmesi, tevhit, ifraz vb. değiĢikliklerin belirlenmesi, herhangi bir kamu kurumuna tahsisi yapılanların tespit edilmesi ve netleĢecek taĢınmazların günün Ģartları ve piyasa koĢullarına göre bedel tespiti yapmak üzere Valilik Makamının 01.04.2015 tarih ve 3049 sayılı Oluru ile komisyon oluĢturulmuĢtur. Komisyon çalıĢmaları devam etmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10
Ġdaremizin taĢınmazların genel olarak durumlarının güncellenmesi için Ruhsat ve
Denetim Müdürlüğünce oluĢturulan komisyonun çalıĢma ve güncelleme iĢlemleri
tamamlandığında muhasebe kayıtları ile mutabakatı sağlandıktan sonra mali hizmetler
birimince hazırlanan formlar birleĢtirilerek, Yönetmelik eki 7 numaralı forma uygun olarak
taĢınmaz icmal cetveli oluĢturacaktır. 8’inci maddesinde belirtilen hususa göre Ruhsat ve
Denetim Müdürlüğünce taĢınmazlar numaralandırılmak suretiyle her taĢınmaz için bir dosya
oluĢturulması sağlanacak, dolayısıyla Ġdaremize ait taĢınmazlar Kamu Ġdarelerine ait
TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik’e uygun hale getirilecektir. Bu konudaki
çalıĢmalar devam etmektedir.
Sonuç olarak Ġdare, taĢınmaz tablolarının güncellenmesi için kurulan komisyonun
çalıĢmasına devam ettiğini ve Yönetmelikte bahsedilen iĢlemlerin yapılacağını ifade etmiĢtir.
BULGU 3: Bazı Hesaplara Ait Tutarların, TaĢınır Cetveli ile Yıl Sonu Mizanında Farklı
Olması.
TaĢınır Cetvelindeki 150, 253, 254, 255 Hesapların Tutarları Ġle 31 Aralık 2014
Mizanındaki Aynı Hesapların Tutarları Farklılık Göstermektedir.
Aynı konudaki bilgilerin, farklı tablolarda farklı tutarda yer alması, muhasebenin
"Tutarlılık" kuralına aykırıdır.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunun 1 inci maddesinde, Kanunun
çıkarılıĢ amacının, hesap verebilirliği ve malî saydamlığı sağlamak üzere, tüm malî iĢlemlerin
muhasebeleĢtirilmesini, raporlanmasını ve malî kontrolü düzenlemek olduğu ifade
edilmektedir.
Mali tablolar doğru bilgi vermezse, 5018 sayılı Kanunda ifade edilen, hesap
verebilirliği ve malî saydamlığı gerçekleĢtirmek mümkün olamaz.
Kamu idaresi cevabında; Ġdaremizin taĢınır cetvelindeki ambar stoklarında olan sarf
ve demirbaĢ malzemesi ile iĢletmenin kullanımında bulanan demirbaĢ malzemelere ait
hesapları arasında farklılıklar tespit edilerek giderilmiĢtir. Bundan böyle 150 stok hesabı ile
253, 254 ve 255 demirbaĢ malzeme hesapları arasında farklılıkların olmaması için gerekli
hassasiyet gösterilecektir.
Sonuç olarak Ġdare, TaĢınır Cetvelindeki 150, 253, 254, 255 hesaplarının tutarları ile
Mizandaki aynı hesapların tutarları arasındaki farklılığın giderildiğini ifade etmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 BULGU 4: Mali Karar ve ĠĢlemlerde Ön Mali Kontrolün Yapılmaması. Ġç Kontrol ve Ön Malî Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esaslar'ın 10 ve devamı maddelerinde, ön mali kontrol (ÖMK) hakkında ayrıntılı bilgi verilmektedir. ÖMK, hem harcama birimince, hem de mali hizmetler birimince yapılır: Harcama biriminde ÖMK görevlisi, GerçekleĢtirme Görevlisidir. Ġnceleme sonucu, mali iĢlemi uygun bulursa, belgenin üzerine “Kontrol edilmiĢ ve uygun görülmüĢtür” Ģerhi düĢer veya yazılı görüĢ düzenler. Uygun bulmamıĢsa, yazılı görüĢte nedenlerini açıklayarak, ilgili yere gönderir. Yazılı görüĢler ayrıntılı, açık ve gerekçeli olmalıdır. Mali Hizmetler Müdürlüğünde ÖMK görevlisi, mali hizmetler birimi yöneticisi olup, yetkisini yazılı olarak devredebilir. Eğer Harcama Yetkilisi ise, ÖMK görevlisi alt birim yöneticisidir. Birime gelen mali iĢlemleri kontrol eder, uygun bulursa belgenin üzerine “Kontrol edilmiĢ ve uygun görülmüĢtür” Ģerhi düĢer veya yazılı görüĢ düzenler. Uygun bulmamıĢsa, yazılı görüĢte nedenlerini açıklayarak, ilgili birime gönderir. Ġlgili birim, görüĢ yazısını iĢlem dosyasında saklar, bir örneği ödeme emri belgesine eklenir. Mali hizmetler biriminin ön mali kontrolüne tabi mali karar ve iĢlemler, Usul ve Esasların, 16-26 ncı maddelerinde düzenlenmiĢtir. Ancak kontrol bununla sınırlı değildir. Ġdare isterse, riskli alanları dikkate alarak bir düzenleme yapabilir. Üst Yöneticinin onayıyla yürürlüğe girer ve on iĢgünü içinde Maliye Bakanlığı’na bildirilir. ÖMK sonucunda uygun görüĢ verilmediği halde harcama yetkilileri tarafından gerçekleĢtirilen iĢlemler, malî hizmetler birimince kayıtları tutulur ve aylık dönemler itibariyle üst yöneticiye bildirilir. Söz konusu kayıtlar iç ve dıĢ denetim sırasında denetçilere de sunulur. Kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli bir Ģekilde elde edilmesi ve kullanılması, ön mali kontrol ile mümkündür. Ancak, kurumda GerçekleĢtirme Görevlisi ve mali hizmetler birimindeki Ön Mali Kontrol Görevlisi, belgenin üzerine “Kontrol edilmiĢ ve uygun görülmüĢtür” Ģerhi düĢmemekte, uygun bulmadığı ödemelerde yazılı görüĢ vermemekte, harcama yetkilileri sözleĢme yapınca, incelenmesi için Mali Hiz. Müdürlüğüne göndermemektedir. Kamu idaresi cevabında; Ödemelerin tahakkuk birimleri olan harcama birimlerince tahakkukuna esas iĢlemlerde, Ödeme Emri Belgesi ve ekinde olması gereken kanıtlayıcı belgelerin tahakkuk ve kontrol iĢleminin sorumlusu olarak GerçekleĢtirme Görevlisi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12
tarafından “Kontrol edilmiştir ve uygun görülmüştür” Ģerhi düĢülerek imzalar ve ödenmesi
için Mali Hizmetler Müdürlüğüne göndermektedir.
Mali Hizmetler Müdürlüğünce Ön Mali Kontrol gönderilen görevlisi tarafından
yapılan tetkikte, Ġdare bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, harcama programı,
kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde kullanılması yönlerinden ön mali kontrolü
yapıldıktan sonra “Kontrol edilmiştir ve uygun görülmüştür” Ģerhi düĢülerek ödenmesi
sağlanmaktadır.
Hangi ödeme emri belgesinde kontrol Ģerhinin olmadığı tarih ve yevmiye numarası
olarak belirtilmemekle birlikte konuya gerekli önem verilecek, uygun görülen ödeme emri
belgelerine “Kontrol edilmiştir ve uygun görülmüştür” Ģerhi düĢülecek, uygun görülmeyen
veya herhangi bir maddi hata tespit edilen ödemeler hakkında yazılı görüĢ ve gerekçeleri
belirtmek suretiyle ilgili harcama birimine bildirilecek ve ayrıca, uygun görüĢ verilmediği
halde harcama yetkilileri tarafından gerçekleĢtirilen iĢlemler mali hizmetler birimince
kayıtları tutularak aylık dönemler itibariyle üst yöneticiye bildirilecektir.
Ayrıca harcama birimlerince ihale edilen iĢlerin sözleĢmelerinin incelenmesi için Mali
Hizmetler Müdürlüğüne gönderilmediği konusu ise, harcama birimlerince yapılan
sözleĢmeler, Mahalli Ġdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 5’inci maddesinde;“….
taahhüt dosyası ödemeden önce veya ilk hakediş ile birlikte biri asıl, diğeri onaylı sureti
olmak üzere iki nüsha ya da taahhüt olunan işin bedeli bir defada tahakkuk ettirildiği takdirde
bir nüshası olarak muhasebe yetkilisine verilir” hükmü gereğince Ġdaremizde sözleĢmeler ilk
hakediĢ ile birlikte Mali Hizmetler Müdürlüğüne gönderilmekte ve kontrolü yapılmaktadır.
Denetim raporundan alınan bilgi doğrultusunda bundan sonra Ġdare ile yüklenici
firmalar arasında yapılan sözleĢmelerin mali hizmetler biriminde ayrı bir dosyada da takip
edilmesi için harcama birimlerinden ayrıca istenilecek, kontrol ve takibi yapılacaktır.
Sonuç olarak Ġdare, mali karar ve iĢlemlerde ön mali kontrolün yapıldığını ifade
etmiĢtir.
BULGU 5: Bazı Ġdari Para Cezalarının Tahsil ve Haciz ĠĢlemlerinin Yapılmaması.
Ġzinsiz inĢaat veya usulsüz maden üretimi nedeniyle idari para cezaları verilmekte ve
bunlar Encümen kararı ile tahakkuk etmektedir. Ancak bunların tahsil iĢlemleri yapılmamıĢtır.
Örneğin, 08.01.2014 tarihinde Encümenin verdiği idari para cezası, aradan 14 ay geçtiği halde
ilgili kiĢiye ödeme emri gönderilmemiĢ ve hukuki süreç baĢlatılmamıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 84 üncü maddesine göre, alacaklar tahakkuk edince, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedilir. Alacak tahsil edilemeyip hukuki süreç baĢlatıldığında, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç, 120 hesabına alacak kaydı yapılır. Kamu idaresi cevabında; Ġdaremizin gelir ve giderleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce takip edilmektedir. Mali Hizmetler Müdürlüğü, Muhasebe, Bütçe, Strateji ve Gelirler olarak dört ayrı bürodan oluĢmaktadır. Bu dört büroda görevlendirilen personelden kimin hangi iĢ ve iĢlemlerden görevli ve sorumlu olacağı birimince yapılan görev dağılımı ile belirlenmektedir. Bu kapsamda, Ġl Encümenince verilen bazı idari para cezalarının tahsil ve haciz iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğü Gelir Bürosu tarafından yapılmakta, ancak gerek e- içiĢleri kapsamında takip edilen gelir modülünün gecikmeli olarak aktif hale getirilmesi ve gerek ise bu iĢin görevlisinin sağlık sorunlarından dolayı, tahsil edilmeyen birkaç idari para cezasının yasal yollardan tahsil edilmesi için hukuki iĢleminin baĢlatılmasında gecikme olmuĢ ise de, bu konuda yapılan iĢlemler gereği 17.03.2015 tarihi itibariye söz konusu idari para cezalarının önemli bir kısmı tahsil edilmiĢ, bundan sonraki idari para cezalarından alacaklarımızın tahakkuk kayıtları yapılarak, tahsil edilememesi durumunda hukuki iĢlemlerin baĢlatılacağı ve 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç, 120 hesabına alacak kayıtları yapılması yoluna gidilecektir. Sonuç olarak Ġdare, bazı idari para cezalarının tahsil ve haciz iĢlemleri konusunda, mevzuatta bahsedilen iĢlemlerin yapıldığını ifade etmiĢtir. BULGU 6: (I-a) Grubu DıĢındaki Maden Ocaklarına Ait Özel Ġdare Paylarının Yeterli Düzeyde Takip Edilememesi. 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 14 üncü maddesinde, ruhsat sahibi tarafından yatırılan Devlet hakkının % 25’inin il özel idare payı olarak ruhsatın bulunduğu ilin özel idaresine, % 25’inin ruhsatın bulunduğu bölgeyle sınırlı olarak altyapı yatırımlarında kullanılmak üzere, doğrudan ilgili ilçe veya ilçelerin Köylere Hizmet Götürme Birlikleri hesabına, % 50’sinin de Hazine hesabına yatırılacağı, Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliğinin 36 ncı maddesinde ise, (I-a) grubu dıĢındaki maden ocaklarını iĢleten firmaların, her yıl Nisan ayı sonuna kadar, yıllık SatıĢ Bilgi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 Formu ve ĠĢletme Faaliyeti Bilgi Formunu, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğü (MĠGEM) -e verecekleri, ifade edilmektedir. Ġçinde özel idareye ödenmesi gereken miktarların da yazılı olduğu formlar, sadece MĠGEM-e verilmesi nedeniyle, özel idare Devlet Hakkı alacağını bilememekte ve takibini yapamamaktadır. Bu nedenle, idarenin her yıl (MĠGEM)-den Devlet Payları tahakkuk listesini istemesi gerekirken, bu liste istenmemiĢ ve bu suretle tahakkuk kaydı yapılmamıĢtır. Ġdare, maden ocaklarından ne kadar alacağı olduğunu bilmemekte, firmanın yatırdığı tutarları doğru kabul etmekte, çapraz denetim yapmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; Ruhsat ve Denetim Müdürlüğümüzce 11.07.2013 tarih ve 6299 sayılı yazı ile Maden Kanunu Uyarınca Özel Ġdare Paylarının Tahsiline ĠliĢkin Takibinin yapılması için I(a) Grubu dıĢındaki madenlerin Özel Ġdare Payları olan Devlet Haklarının tahakkuk listesi Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğünden istenilmiĢtir. MĠGEM tarafından 26.11.2014 tarih ve 07504 sayılı yazı ile I(a) Grubu dıĢındaki Madenlerden II. Grup Maden (mermer) ruhsatlarına iliĢkin 2013 yılı Özel Ġdare ve Köylere Hizmet Götürme Paylarına iliĢkin tahakkuk cetveli gönderilmiĢ ve gereği yapılmıĢtır. Söz konusu tahakkuk cetvelinde belirtilen Özel Ġdare ve Köylere Hizmet Götürme Paylarının tahsili ve takibi için ise Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün 03.12.2014 tarih ve 11296 sayılı yazı ile Mali Hizmetler Müdürlüğüne ve ilgili Köylere Hizmet Götürme Birliklerine bildirilmiĢtir. 2014 yılı için ise 2015 yılı Nisan ayı sonunda beyanname verilmekte olup; tahsilâtı Haziran ayında baĢlayacak olup, I(a) Grubu dıĢındaki Madenlerden II. Grup Maden (mermer) ruhsatlarına iliĢkin Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğü tarafından devlet haklarının tahakkuk listesi gönderildiğinde konu hakkında iĢlem yapılması sağlanacak ve konuya gerekeli hassasiyet gösterilecektir. Sonuç olarak Ġdare, (I-a) grubu dıĢındaki maden ocakları konusunda MĠGEM'den liste alındığını ve özel idare paylarının daha dikkatli takip edildiğini ifade etmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 7. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları 2014 YILI BĠLANÇOSU AKTĠF PASĠF 1 Dönen Varlıklar 141.424.579,16 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 11.672.848,41 10 Hazır Değerler 120.158.754,33 32 Faaliyet Borçları 365.322,86 102 Banka Hesabı 120.158.754,33 320 Bütçe Emanetleri Hesabı 365.322,86 103 Verilen Çekler Ve Gönderme Emirleri Hesabı(-) 0,00 33 Emanet Yabancı Kaynaklar 6.818.814,20 12 Faaliyet Alacakları 199.275,69 330 Alınan Depozito Ve Teminatlar Hesabı 1.944.673,80 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 0,00 333 Emanetler Hesabı 4.874.140,40 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı 18.428,69 36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler 4.488.711,35 126 Verilen Depozito Ve Teminatlar Hesabı 180.847,00 360 Ödenecek vergi Ve Fonlar Hesabı 2.143.441,05 14 Diğeralacaklar 231.752,80 361 Ödenecek sosyal güvenlik Kesintileri Hesabı 2.205.774,68 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabı 231.752,80 362 Fonlar Veya Diğer Kamu Ġdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı 139.495,62 15 Stoklar 18.849.039,43 5 Öz Kaynaklar 333.129.456,51 150 Ġlk Madde Ve Malzeme Hesabı 18.849.039,43 50 Net Değer -4.045.581,92 16 Ön Ödemeler 1.985.650,06 500 Net Değer Hesabı -4.045.581,92 160 ĠĢ Avans Ve Kredileri Hesabı 0,00 51 Değer hareketleri 16.680.557,10 161 Personel Avansları Hesabı 0,00 511 Muhasebe Birimleri Arası ĠĢlemler Hesabı 0,00 162 Bütçe DıĢı Avans Ve Krediler Hesabı 228.064,22 519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabı 16.680.557,10 165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans Ve Krediler Hesabı 1.757.585,84 57 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları 395.357.993,98 19 Diğer Dönen Varlıklar 106,85 570 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı 395.357.993,98
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16
197 Sayım Noksanları Hesabı 106,85 58 GeçmiĢ Yıllar Olumsuz
Faaliyet Sonuçları -129.629.054,68
2 Duran Varlıklar 203.377.725,76 580 GeçmiĢ Yıllar Olumsuz
Faaliyet Sonuçları Hesabı ( - ) -129.629.054,68
24 Mali Duran Varlıklar 1.651.364,87 59 Dönem Faaliyet Sonuçları 118.510.219,08
240 Mali KuruluĢlara Yatırılan
Sermayeler Hesabı 1.589.328,47 590 Dönem Olumlu Faaliyet
sonucu Hesabı 118.510.219,08
241 Mal ve Hizmet Üreten
KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler
Hesabı
62.036,40
25 Maddi Duran Varlıklar 201.894.967,89
250 Arazi Ve Arsalar Hesabı 19.383.369,66
251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri
Hesabı 31.563.565,17
252 Binalar Hesabı 8.609.461,85
253 Tesis, Makine Ve Cihazlar
Hesabı
2.978.421,40
254 TaĢıtlar Hesabı 3.698.119,34
255 DemirbaĢlar Hesabı 1.670.707,92
257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı
(-)
-4.502.884,44
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar
Hesabı
138.494.206,99
26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar -168.607,00
260 Haklar Hesabı 278.648,60
268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı
(-)
-447.255,60
Aktif Toplamı 344.802.304,92 Pasif Toplamı 344.802.304,92
Nazım Hesaplar 35.793.685,25 Nazım Hesaplar 35.793.685,25
910 Teminat Mektupları Hesabı 13.819.325,06 911 Teminat Mektupları
Emanetleri Hesabı
13.819.325,06
920 Gider Taahhütleri Hesabı 21.974.360,19 921 Gider Taahhütleri KarĢılığı
Hesabı
21.974.360,19
Genel Toplam 380.595.990,17 Genel Toplam 380.595.990,17
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17
2014 FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap Giderin Türü 2012 2013 2014
Kod.1
630 01 Personel Giderleri 0,00 28.864.182,04 40.177.222,65
630 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına
Devlet Primi Giderleri
0,00 5.049.027,91 5.642.393,77
630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 0,00 17.272.078,56 15.642.393,72
630 04 Faiz Giderleri 0,00 984.686,01 0,00
630 05 Cari Transferler 0,00 1.732.137,25 1.688.073,71
630 07 Sermaye Transferleri 0,00 13.394.676,06 27.800.974,28
630 12 Gelirlerin Ret Ve
Ġadesinden Kaynaklanan
Giderler
0,00 10.121,60 832,84
630 13 Amortisman Giderleri 0,00 9.326.537,73 0,00
630 14 Ġlk Madde ve Malzeme
Giderleri
0,00 9.523.225,36 -404.815,68
630 99 Diğer Giderler 0,00 1.523.360,52 149.945,66
Giderler Toplamı (A) 0,00 87.680.033,04 105.632.506,40
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap Gelirin Türü 2012 2013 2014
600 01 Vergi Gelirleri 0,00 214.231,02 59.324,71
600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 0,00 5.432.627,84 429.544,84
600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile
Özel Gelirler
0,00 185.073.349,12 159.743.408,59
600 05 Diğer Gelirler 0,00 47.574.694,90 63.910.447,35
Gelirler Toplamı (B) 0,00 238.294.902,88 224.142.725,48
Faaliyet Sonucu [A-B)] (+ / -) 118.510.219,08
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adıyaman Ġl Özel Ġdaresi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr