2013 - ŞANLIURFA İL ÖZEL İDARESİ.pdf
ŞANLIURFA İL ÖZEL İDARESİ 2013 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2014
İÇİNDEKİLER KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ................................. 1 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ...................................................... 4 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .................................................................................................................. 4 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ................................................................ 4 DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI................................................................................................ 6 DENETİM GÖRÜŞÜ ..................................................................................................................................... 7 DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ................................... 8 EKLER ......................................................................................................................................................... 14
KISALTMALAR İdare: Şanlıurfa İl Özel İdaresi Kamu İdaresi: Şanlıurfa İl Özel İdaresi
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 1
KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI
HAKKINDA BİLGİ
Mali Yapı:
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun
3üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan
kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2013 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili
kanunlarla aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir.
Bu kapsamda 2013 yılı bütçesiyle 127.000.000,00 TL gelir ve gider ödeneği
öngörülmüş olup, geçen yıldan devreden 197.095.431,91 TL ödenek ve Merkezi İdare
Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiş yatırımlar için aktarılan toplam 490.531.383,12 TL
kaynak ile birlikte yılı ödenekleri 814.626.815,03 TL’na ulaşmıştır.
Şanlıurfa İl Özel İdaresinin sunulan mali tablolara göre 2013 yılı Gelir ve Gider
durumu aşağıda gösterilmiştir.
2013 YILI BÜTÇE GELİRLERİ TABLOSU
Tahmini Gerçekleşen
Vergi Gelirleri 80.000,00 95.998,20
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2.855.000,00 8.176.087,02
Alınan Bağış ve Yardımlar ile Diğer
Gelirler (Tahsisli ) 0,00 441.796.062,74
Diğer Gelirler 100.000,00 0,00
Sermaye Gelirleri 123.965.000,00 125.321.256,61
TOPLAM 127.000.000,00 575.389.404,57
2013 YILI ÖDENEKLER TABLOSU
Toplam Bütçe
Ödenekleri
Merkezi
İdareden
Aktarılan
Önceki Yıldan
Devreden
Toplam
Bütçe
Ödeneği
Ödeneğin
Harcanan
Kısmı
Sonraki Yıla
Devreden
127.000.000,00 490.531.383,12 197.095.431,91 814.626.815,03 681.313.172,63 128.915.024,30
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 2
2013 YILI BÜTÇE GİDERLERİ CETVELİ
Tahmini Gerçekleşen
Personel Giderleri 18.491.630,00 83.635.019,36
Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet
Prim Gideri 4.101.530,00 12.772.966,57
Mal ve Hizmet Alım Gideri 34.306.608,00 152.431.635,86
Faiz Giderleri 0,00 0,00
Cari Transferler 9.282.807,00 5.813.332,72
Sermaye Giderleri 47.699.615,00 423.723.975,88
Sermaye Transferi 3.117.810,00 2.754.242.24
Yedek Ödenekler 10.000.000,00 0,00
TOPLAM 127.000.000,00 681.131.172,63
Gerçekleşen 681.131.172,63 Liralık giderlerin 157.941.911,64 Lirası idarenin öz
gideri, 523.189.260,99 Lirası ise merkezi idarelerden tahsisli olarak gelen ödeneklerin
kullanılmasından doğan giderlerdir.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Şanlıurfa İl Özel İdaresi mali işlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiş
muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir.
5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında;
“Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını
sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak
şekilde kurulur ve yürütülür.
Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve
öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve
yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim
yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 3 Söz konusu Kanunun 49 uncu maddesinin son fıkrasında ise muhasebe işlemlerine, hesap planlarına ve işlemlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılacak belgelerin şekil ve türlerine ilişkin düzenlemenin mahalli idareler için İçişleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiştir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıştır. Şanlıurfa İl Özel İdaresinde mali işlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde İçişleri Bakanlığının sunduğu e-İçişleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve işlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleştirilmektedir. 2013 yılı denetimi kapsamında Şanlıurfa İl Özel İdaresi tarafından Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 4 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 5 elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 6 DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: İdarenin 2011 yılı hesabı yargı raporuna ilişkin 12 Haziran 2013 tarih ve 78 nolu Sayıştay ilamında sorumlularına tazmin hükmedilerek ortaya çıkarılan kamu zararına ait bilgilere kişilerden alacaklar hesabı defterinde ve Sayıştay ilamları cetvelinde yer verilmemesi 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 9,41,52 ,53 ve 60’ıncı maddeleri ile Mahalli İdareler Muhasebe Yönetmeliğinin 100 ve 416’ıncı maddeleri ve Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Sayıştay İlamları Cetveline ve kamu zararının tahsiline ilişkin hükümler yer almaktadır. Bu hükümlere göre Sayıştay ilamı sonucu ortaya çıkan kamu zararından doğan kamu alacağının kayıt, takip ve tahsilinin izlenmesi ve raporlanması için Sayıştay ilamları cetveline ilamdaki kamu zararları tutarının ve borçluların ad ve soyadlarının doğru ve eksiksiz olarak kaydedilmesi gerekmektedir. Sayıştay ilamları kesinleştikten sonra doksan gün içerisinde yerine getirilmelidir. İlam hükümlerinin yerine getirilmesinden, ilamların gönderildiği kamu idarelerinin üst yöneticileri sorumludur. İlamlarda gösterilen tazmin miktarı hüküm tarihinden itibaren kanuni faize tabi tutularak, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre tahsil olunmalıdır. Sayıştay ilamı ile kesinleşen kamu zararı tutarlarının ayrıca yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına alınarak takibi de yapılmalıdır. İdarenin 2013 yılı dönem sonu belgesi olarak Başkanlığımıza gönderilen belgeler içinde yer alan Sayıştay İlamları Cetvelinde ise 12 Haziran 2013 tarih ve 78 no’lu Sayıştay ilamı bilgilerine yer verilmediği, ilamda sorumlular adına kamu zararı çıkarılan tutarların kişilerden alacaklar hesabı defterine alınmadığı görülmüştür. Bu durumda söz konusu ilamla tazmin hükmüne karar verilen ve 2.364.000,00 Lirası bir ahize ait olmak üzere toplam 2.385.000,00 Liradan ne kadarının tahsil edildiği, tahsil edilmeyen tutarlarla ilgili borçlular hakkında ne gibi işlem yapıldığı anlaşılamamaktadır. Bu durumda da Sayıştay ilamı ile ortaya çıkan kamu zararının takip ve tahsilinin dolayısı ile yargı kararının yerine getirilmesinin engelleneceği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında: "İl Özel İdaremizin 2011 yılı hesabının incelenmesi sonucunda çıkan tazmin hükmü ile ilgili olarak 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 9, 41, 52 ve 60’ıncı maddeleri ile Mahalli İdareler Bütçe Muhasebe Yönetmeliğinin 100 ve 416'ıncı maddeleri ve Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 7 Sayıştay İlamları Cetveline ve kamu zararının tahsiline ilişkin hükümler uyarınca oluşan toplam 2.364.000.00.-TL kamu zararı 15/01/2014 tarih ve 163 nolu muhasebe işlem fişi ile tazmin hükmü verilen kişiler adına kişi borcuna alınarak buna ilişkin Sayıştay İlam Cetveli düzenlenrniştir." denilmiştir. Sonuç olarak: 2.364.000.00.-TL kamu zararının 15/01/2014 tarih ve 163 nolu muhasebe işlem fişi ile tazmin hükmü verilen kişiler adına kişi borcuna alınarak buna ilişkin Sayıştay İlamları Cetveli'nin düzenlendiği bildirildiğinden bulgu konusunda İdare ile görüş birliğine varılmıştır. Ancak 2013 yılı mali tablolarında 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı bakımından hata devam etmektedir. DENETİM GÖRÜŞÜ Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 8 DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: 4.698.627,57 Lira yaklaşık maliyetli Şanlıurfa GAP Vadisi Sporcu Antrenman ve Kamp Tesisi İkmal İnşaatı Yapım İşinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19’uncu maddesine göre açık ihale usulü ile ihale edilmesi gerekirken, ihalenin ivedi olarak yapılmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığı halde aynı Kanunun 21/b maddesine göre pazarlık usulü ile ihale edilmesi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 18.maddesinde uygulanacak ihale usulleri sayılmıştır. Buna göre mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinde açık ihale usulü, belli istekliler arasında ihale usulü veya pazarlık usullerinden birinin uygulanması gerekmektedir. Açık ihale usulü, bütün isteklilerin teklif verebildiği usuldür (Md.19) Belli istekliler arasında ihale usulü, yapılacak ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda idarece davet edilen isteklilerin teklif verebildiği usuldür. Yapım işleri, hizmet ve mal alım ihalelerinden işin özelliğinin uzmanlık ve/veya ileri teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihale usulünün uygulanamadığı işlerin ihalesi ile yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısını aşan yapım işi ihaleleri bu usule göre yaptırılabilmektedir. (Md.20) Pazarlık usulü ise Kanunun 21.maddesinde sayılan hallerin ortaya çıkması durumunda ilk fiyat tekliflerini aşmamak üzere isteklilerden ihale kararına esas olacak son yazılı fiyat tekliflerinin alınarak ihalenin sonuçlandırıldığı usuldür.(Md.21) Şanlıurfa İl Özel İdaresinin 4.698.627,57 Lira yaklaşık maliyetli Şanlıurfa GAP Vadisi Sporcu Antrenman ve Kamp Tesisi İkmal İnşaatı Yapım İşinin ihale usulü ise, ihale onay belgesinde gerekçe belirtilmeksizin 4734 sayılı Kanunun 21/b maddesi olarak kabul edilmiş ve bu kapsamda ihalesi yapılmıştır. Oysa Kanunun 21.maddesi (b) fıkrasında doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması halinde bu fıkranın uygulanacağı belirtilmektedir. Bu ihalede ise fıkrada sayılan hususların hangisinin mevcut olduğuna dair herhangi bir açıklama bulunmamaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 9 Ayrıca aynı Kanunun temel ilkeler başlıklı 5.maddesinde: “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez. Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez. Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabilir” hükümleri bulunduğundan iki temel usulden birinin seçilmesi gerekmektedir. İş nitelik itibariyle 20nci madde kapsamında özellikli bir iş de olmadığından belli istekliler arasında ihale usulü de uygulanamayacaktır. Temel usul olmamakla birlikte bir ihale usulü olan pazarlık usulünün de uygulanabilmesi için, kanunda belirtilen özel hallerin mevcudiyeti gereklidir. Pazarlık usulüyle ilgili 21-b maddesinde özel hal olan doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması ve bu nedenlerle ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu hale gelmesi gerekmektedir.. Adı geçen ikmal inşaatı yapım işinde ise idare tarafından önceden öngörülemeyen bir olay olmadığı gibi ivedi olarak yapılmasını gerektirecek bir zorunluluk da bulunmamaktadır. Çünkü bir yapım işinin tamamlanamayarak tasfiye edilmesi oldukça uzun süren iş ve işlemleri gerektirdiğinden önceden öngörülmeme durumu söz konusu olmayıp, açık ihale için gereken süreyi bekleyemeyecek kadar ivedilik de bulunmamaktadır Bu yüzden adı geçen işin rekabete dayalı açık ihale usulüyle yapılması yerine pazarlık usulüyle yapılmasının kanunda sayılan rekabet ve saydamlığın sağlanması ve kaynakların verimli kullanılması temel ilkelerinin yerine getirilmesini engelleyeceği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında: "GAP Vadisi Sporcu Antrenman ve Kamp Tesisi İkmal İnşaatının ihalesi 4734 sayılı Kamu îhale Kanununun 19' uncu maddesine göre açık ihale usulü ile ihale edilmesi için gerekli hazırlıklar devam ederken kurumumuza gelen Şanlıurfa Amatör Spor Kulüpleri Federasyonu Başkanlığının 15.03.2013 tarih ve 21 sayılı yazısında, "ilin sportif aktivitelerine katkı ve sporcu sağlığı açısından tesislerin acilen bitirilmesinin faydalı olacağı" belirtilmiş (Ek-5), aynı şekilde ve doğrultuda olmak üzere yıllarca A Milli Futbol Takırnının alt yapısından sorumlu bulunan ve teknik direktörlük görevini icra eden Raşit ÇETİNER'in 21.03.2013 tarihli dilekçesi île , "Sporcuların sağlıklı bir şekilde antreman ve konaklama yapabilmeleri için yeni tesislerin tamamlanması gerektiği, bu çerçevede Türk
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 10 futbolunun gelişen futbol tekniklerine uyum sağlamaları bağlamında tesislerin önemli bir konumda bulunduğu" (Ek:6) 22.03.2013 tarih ve 48 sayılı Şanlıurfaspor Kulübünün tesislerin acilen bitirilmesi hususundaki talep dilekçeleri ( Ek:7) ve son olarak da Şanlıurfa Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğünün 03.05.2013 tarih ve 1408 sayılı yazısında ise " ilimiz GAP Vadisindeki spor tesislerinin bir an önce bitirilmesinin amatör spor kulüplerine büyük katkı sağlayacağı ve bu nedenle ilgili spor tesislerinin ivedi olarak yapılması gerektiği" yönündeki yazılan (Ek:8) gereğince işin en hızlı ve en kısa şekilde ihale edilebilmesi için ilgili yasanın 21/b maddesi gereğince ihale edilebilmiştir. Ayrıca ve önemle belirtmek iktiza eder ki, tüm klasmanlardaki liglerin başlayacak olması iş bu tesislerin lige yetiştirilmesi zorunluluğunu beraberinde getirmiş ve elzem bir hal almıştır. Söz konusu ihalede 16 firmaya davetiye gönderilmiş ve bunlardan 9 tanesi ihaleye iştirak etmişlerdir. İhale süreci ve ihalenin neticelenmesi, ilgili yasanın 21'inci maddesine uygun olacak şekilde tamamlanmıştır. İhaleye 16 firmanın davet edilmiş olması ve bunlardan da 8 tanesinin ihaleye iştirak etmesi neticesinde yine aynı yasanın 5'inci maddesinde düzenlenen ve belirlenen ilkelere de uygun bir şekilde davranılmıştır. Mevcut ihale daha önce de belirtmiş olduğumuz veçhile sıfırdan yeni bir işin ihalesi olmayıp daha önce ki işin ikmal inşaatı yani devamı niteliğinde iş olduğundan zorunlu ve ivedi bir şekilde bitirilmesi gerekli bir proje iş olduğunu belirtmek gerekir Denetim raporunda bu ihaleye ilişkin olarak öngörülmeyen bir olayın olmadığı ve ivedi olarak yapılmasını gerektirecek bir zorunluluk bulunmadığı yönünde bir bulguya değinilmiş ise de daha önce de belirtmiş olduğumuz üzere, bölgemizde liglerin başlayacak olması, liglerde yer alan sporculann sportif faaliyetlerine sağlıklı birşekilde hazırlanacağı tesislerin mevcut olmaması, idareler yönünden öngörülmeyen bir durum olduğu gibi ayrıca spor tesislerinin bu nedenlerden ötürü ivedi olarak yapılmasını gerektirecek somut nedenler olduğunu belirtmemiz gerekir. Ayrıca kurumumuzun yapmış olduğu tüm ihalelerde Şanlıurfa genelinde ortalama 8 ila 9 firma/şahıs iştirak etmektedir. İhaleye iştirak eden firmalardan/şahıslardan ilk teklifleri alındıktan sonra ön yeterlilik değerlendirilmesi yapılmış ve 8 fırmadan/şahıstan sadece 6 firma/şahıs yeterli kabul edildikten sonra ilgili firma/şahıslardan son teklifleri alınmış olup ekonomik açıdan en uygun teklif veren firma/şahıslar verdikleri teklifler mukabilinde sıralamaya tabi tutulmuş ve en avantajlı 1. teklif sahibine ikmal iş ihale edilmiştir. Dolayısıyla hem bu ihale yönünden hem de diğer yapmış olduğumuz ihaleler açısından kanunda sayılan rekabet ve saydamlığın sağlanması ile kamu kaynaklarının verimli kullanılması temel ilkeleri açısından yasaya aykırı herhangi bir durum bulunmamaktadır. Pazarlık usulü ile ihalede, kanunun aradığı özel hallerin mevcudiyeti halinde gidilmekte olduğu aşikar olup bu hususu düzenleyen yasanın 21'inci
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 11 maddesine göre idare tarafından önceden öngörülmeyen olayların çıkması ile ilgili hususa göre ihale işlemleri gerçekleştirilmiştir. Keza ilgili kurumların ve şahısların, işin en kısa sürede ve ivedi şekilde bitirilmesi zaruretinin bulunduğunu belirtmeleri üzerine söz konusu ihale yöntemine müracaat edilmiştir." denilmiştir. Sonuç olarak: Bulgu konusunda idare ile görüş birliğine varılamamıştır. İdare, 4.698.627,57 Lira yaklaşık maliyetli Şanlıurfa GAP Vadisi Sporcu Antrenman ve Kamp Tesisi İkmal İnşaatı Yapım İşinin bir ikmal inşaati olduğunu, inşaatın ivedi olarak tamamlanması için geçerli sebeplerinin bulunduğunu belirtmiştir. Ancak idare cevabında yer alan bu sebepleri söz konusu Kanunun 21/b maddesinde belirtilen doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması olarak değerlendirmek mümkün görünmemektedir. BULGU 2: Şanlıurfa İl Özel İdaresinin mülkiyetinde bulunan bir işyerinin halen geçerli olan kira sözleşmesinde kira süresinin sonunda sözleşmenin uzatılmayacağı belirtilmesine rağmen İl Genel Meclisince 19.11.2014 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile kira süresinin uzatılmasına karar verilmesi İdare ile kiracı arasında 21 Kasım 2008 tarihinde yapılan kira sözleşmesine göre ....... Konukevinin kira süresi 20.11.2008- 19.11.2014 tarihleri arasını kapsayacak şekilde 6 yıl olarak belirlenmiş ve bu sürenin sonunda gayrimenkulün kesin olarak tahliye edilerek İl özel İdaresine teslim edileceği hüküm altına alınmıştır. Sayıştay Genel kurulunun 21.01.1993 tarih ve 4761/1 no’lu kararında 2886 sayılı Kanuna istinaden ihale yolu ile kiraya verilen yerlerde 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkındaki Kanunun uygulanamayacağı, bu nedenle ihale ile kiraya verilmiş olan gayrimenkulün kiralama süresinin bitiminde yeniden ihale yapılmaksızın kira süresinin uzatılmasının mümkün olmadığı, yeniden ihale yapılması gerektiği kararına varılmıştır. Danıştay 10’uncu Dairesinin 19.12.1991 tarihli ve Esas 1989/2736, Karar 1991/3850 Kararında kira süreleri biten gayrimenkullerin kira süresinin uzatılmamasına ve yeniden ihale yolu ile kiralanmasına karar verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 12 Genel Yönetim kapsamında olan il özel idarelerinin mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri 04.01.2002 tarih ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi iken, satım ve kira işleri halen 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabidir. Dolayısı ile 2886 sayılı İhale Kanuna göre kiraya verilen ve sözleşmesinde de kira süresi açıkça belirtilen ….Konukevinin, kira sözleşmesinin bitiminde yeniden ihale yoluyla kiraya verilmesi gerekirdi. Oysa …. konukevinin kira süresi gerek 2886 sayılı Kanuna, gerek kira sözleşmesine ve gerekse de yukarıda belirtilen yargı kararlarına aykırı olarak İl Genel Meclisinin15.08.2013 tarih ve 442 sayılı Kararı ile kira süresinin doluş tarihinden itibaren 10 yıl süre ile uzatılmıştır Henüz sözleşmeye bağlanmadığı bildirilen söz konusu uzatma kararının, 30 Mart yerel seçimlerinden sonra İl Özel İdaresi ile İl Genel Meclisi kapanmış olacağından ve konukevinin tasfiye komisyonunca başka bir kuruma devredilecek olmasından dolayı, taşınmazı devralacak olan kamu kurumunu taahhüt yükümlülüğü altında bırakacağı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında: "Kira süresi İl Genel Meclisi'nin 15.08.2013 tarih ve 442 sayılı Kararı ile kira süresinin doluş tarihinden itibaren 10 yıl süre ile uzatılmasına yönelik karar, idaremizin teklifi dışında ve hukuk müşavirliğimizin olumsuz görüşüne rağmen meclisin kendi gündemlerini oluşturmak suretiyle mezkur karar alınmış olup söz konusu karar idaremiz tarafından fiili anlamda uygulanmamış ve sözleşmeye de bağlanmamıştır. Söz konusu taşınmazın kira müddetinin uzatılmasına yönelik karar alınmış ise de mevcut taşınmaz 6360 sayılı yasaya göre kurulmuş bulunan Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu tarafından Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı adına devrinin yapılması cihetinde karar verilmiş olduğundan, konu hakkında gereğinin yapılması, yasaya ve mevcut kira sözleşmesine uygun bir şekilde işlemin icra edilmesi amacıyla ve taşınmazın devredildiği kamu kurumunun taahhüt yükümlülüğü altına girmemesi amacıyla denetim raporunuzun bu hususa ilişkin bulguları ile lahiyanızdan bir suretinin Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına gönderilmesi sağlanacaktır. 5018 sayılı yasa, Sayıştay Kanunu ve belirtilen ilgili yönetmelikler gereğince kurumun mali durumuna dair bütün iş ve işlemler, azami düzeyde yasa ve yönetmeliklerin hükümleri dışına çıkılmadan icra edilmeye çalışılmış ve bu şekilde çalışılmaya da daha titiz ve sağlıklı bir şekilde gayret edilecektir." denilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 13
Sonuç olarak, 6360 sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe
Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanunun Geçici 1 nci maddesinin dördüncü fıkrasında ;
“Bu Kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idareleri, personelini, her türlü taşınır
ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçlarını bu kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay
içinde valiliğe bildirir. Bu idarelerin taşınmazlarının satışı, tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu
iş sözleşmesinin yapılması, her türlü imar uygulaması(inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve
diğer taşıtların satışı ile borçlanmaları İçişleri Bakanlığının onayına bağlıdır.” hükmü yer
almaktadır. Bu hüküm çerçevesinde tüzel kişiliğin sona ereceği tarihi aşmamak üzere
yapılacak taşınmaz mal kiralamalarında onay yetkisi 17.01.2013 tarihli İçişleri Bakanlığı
Genelgesi ile il valilerine bırakılmıştır.
Söz konusu Genelgeye göre taşınmaz malların kiralanması, Şanlıurfa İl Özel
İdaresinin tüzel kişiliğinin sona ereceği tarih olan 30.04.2014 tarihini aşmamak üzere
yapılabilecek olup, bu konuda yetkili makam da Bakanlığın yetki devriyle İl Valisidir.
Kurum cevabından söz konusu taşınmazın 6360 sayılı Kanun hükümleri
kapsamında devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kararıyla Büyükşehir Belediyesine
devredildiği, taşınmaza ilişkin İl Genel Meclisi Kararının İdare tarafından fiili anlamda
uygulanmadığı ve sözleşmeye de bağlanmadığı anlaşıldığından mezkur kararın, Şanlıurfa
Büyükşehir Belediyesini mevcut yasal durum ve mevcut kira sözleşmesi dışında herhangi bir
yükümlülük altına almayacağı değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 14 EKLER EK-1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 15
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 16
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 17
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 18
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 19
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 20
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 21
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Şanlıurfa İl Özel İdaresi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 22 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr