2015 YILI DIŞ DENETİM GENEL DEĞERLENDİRME RAPORU.pdf

Eylül 2016 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00 Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 2015 YILI DIŞ DENETİM GENEL DEĞERLENDİRME RAPORU

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI İnönü Bulvarı (Eskişehir Yolu) No:45 06520 Balgat / ANKARA Telefon : (0 312 ) 295 30 00 Fax : (0 312) 295 40 94 e– posta: sayistay@sayistay.gov.tr Elektronik Ağ : www.sayistay.gov.tr Sayı: Bşk.2016/12-619829/37800 08.09.2016 Konu: 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 68 ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 38’inci maddeleri uyarınca hazırlanan 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporunu saygılarımla arz ederim.
Seyit Ahmet BAŞ
Sayıştay Başkanı

T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 2015 YILI DIġ DENETĠM GENEL DEĞERLENDĠRME RAPORU Eylül 2016

2015 yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun 68 ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu‟nun 38‟inci maddeleri gereği hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur.

ĠÇĠNDEKĠLER

1. GENEL ÇERÇEVE ........................................................................................................................... 1
2. KAMU ĠDARELERĠNE ĠLĠġKĠN GENEL KONULAR ............................................................. 7 2.1. ĠÇ KONTROL SĠSTEMĠNE ĠLĠġKĠN GENEL DEĞERLENDĠRME ............................ 7 2.1.1. Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planlarına ĠliĢkin Tespitler ......................... 7 2.1.2. Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Tespitler ............................................................................ 8 2.1.3. Ġç Denetime ĠliĢkin Tespitler ..................................................................................... 8 2.1.4. Ġç Kontrol Sisteminin Yıllık Olarak Değerlendirilmesine ĠliĢkin Tespitler .............. 9 2.2. TAġINMAZLARLA ĠLGĠLĠ TESPĠTLER ...................................................................... 9 2.2.1. TaĢınmazların Fiili Envanter ÇalıĢmalarının Tamamlanmaması .............................. 9 2.2.2. TaĢınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması ..................................................... 10 2.2.3. TaĢınmazların Tescil ĠĢlemlerine ĠliĢkin Hatalı Uygulamalar ................................. 10 2.2.3.1. Hazineye Ait TaĢınmazların Genel Bütçeli Kamu Ġdareleri Adına Tescil Edilmesi…. ........................................................................................................................ 10 2.2.3.2. YurtdıĢında Türkiye Cumhuriyeti Devleti Adına Edinilen TaĢınmazların Kayıtlara Alınmaması ........................................................................................................ 10 2.2.4. Hazineye Ait TaĢınmazların Tahsis ĠĢlemlerine ĠliĢkin Hatalı Uygulamalar .......... 11 2.2.4.1. Tahsis Edilen Hazine TaĢınmazlarının Doğru MuhasebeleĢtirilmemesi ......... 11 2.2.4.2. Hazineye Ait TaĢınmazların Kamu Ġdareleri Tarafından Maliye Bakanlığının Ġzni Olmaksızın Diğer Kamu Ġdarelerine Tahsis Edilmesi ................................................ 11 2.3. DÖNER SERMAYE ĠġLETMELERĠNĠN 5018 SAYILI KAMU MALĠ YÖNETĠMĠ VE KONTROL KANUNU ĠLE GETĠRĠLEN DÜZENLEMELER SONRASINDAKĠ DURUMUNUN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ............................................................................... 12 2.4. GELĠR TAHAKKUK VE TAHSĠLÂTINA ĠLĠġKĠN TESPĠTLER .............................. 13 2.5. KIDEM TAZMĠNATLARI KARġILIKLARININ AYRILMAMASI ........................... 15 2.6. MAHSUP DÖNEMĠNE AKTARILAN AVANSLARIN ZAMANINDA KAPATILMAMASI ................................................................................................................... 16 2.7. 5510 SAYILI SOSYAL SĠGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SĠGORTASI KANUNU‟NA AYKIRI UYGULAMALAR ............................................................................ 17 2.7.1. Sağlık Hizmeti Giderlerinin Kamu Ġdaresi Bütçesinden KarĢılanması ................... 17 2.7.1.1. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ÇalıĢanlarının Sağlık Hizmeti Giderlerinin Fon Bütçesinden KarĢılanması .......................................................................................... 17 2.7.1.2. T.C. Merkez Bankası ÇalıĢanlarının Sağlık Hizmeti Giderlerinin Banka Bütçesinden KarĢılanması .................................................................................................. 18 2.7.2. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Tarafından 5510 Sayılı Kanun‟un 60‟ıncı Maddesinin Birinci Fıkrasının (c) Bendi Kapsamından Çıkanlar Ġçin Genel Sağlık Sigortası Primi Ödenmesi...................................................................................................................... 19 2.8. SOSYAL GÜVENLĠK KURUMU DENETĠMLERĠNDE TESPĠT EDĠLEN HUSUSLAR ............................................................................................................................... 20

2.8.1. Faturalı Alacakların Süresi Ġçerisinde Tahsil Edilmemesi ...................................... 20 2.8.2. Ek KarĢılık Primlerinin Takip ve Tahsil Edilmemesi ............................................. 21 2.8.3. Fiilen Askerlik Hizmeti Yapılan Süre Ġçin de KiĢiler Adına Hizmet Bildiriminde Bulunulması ........................................................................................................................... 21 2.9. YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABINDA ĠZLENEN MADDĠ DURAN VARLIKLARIN, GEÇĠCĠ KABUL ĠġLEMĠ YAPILDIĞI HALDE ĠLGĠLĠ MADDĠ DURAN VARLIK HESAPLARINA AKTARILMAMASI ..................................................................... 22 2.10. DOĞRUDAN TEMĠN VE PAZARLIK USULÜ ĠÇĠN BELĠRLENEN SINIRIN TAKĠP EDĠLMESĠNDEKĠ ZORLUKLAR ............................................................................................ 22 2.11. 4734 SAYILI KAMU ĠHALE KANUNU‟NUN 21‟ĠNCĠ MADDESĠNDE ÖNGÖRÜLEN ġARTLAR OLUġMADIĞI HALDE PAZARLIK USULÜ ĠLE ĠHALEYE ÇIKILMASI ............................................................................................................................... 23 2.12. MALĠ KONULARI ĠÇEREN YÖNETMELĠKLERĠN SAYIġTAY GÖRÜġÜ ALINMADAN YÜRÜRLÜĞE KONULMASI ......................................................................... 23 3. GENEL BÜTÇELĠ KAMU ĠDARELERĠNE ĠLĠġKĠN KONULAR ....................................... 25 3.1. AT YARIġLARI DÜZENLEME HAKKININ DEVRĠNE ĠLĠġKĠN TESPĠT ............... 25 3.2. 5018 SAYILI KAMU MALĠ YÖNETĠMĠ VE KONTROL KANUNU HÜKÜMLERĠNE AYKIRI OLARAK GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKĠ BAZI KAMU ĠDARELERĠNĠN KULLANIMLARINDA ÖZEL HESAPLAR BULUNMASI ................................................... 26 3.3. VERGĠ, RESĠM VE HARÇ ĠSTĠSNASI BELGELERĠNĠN DÜZENLENMESĠ SÜRECĠNDEKĠ MEVZUATA AYKIRILIKLAR NEDENĠYLE HAZĠNENĠN GELĠR KAYBINA UĞRAMASI ........................................................................................................... 30 3.4. ÜCRETLERĠN BĠRLEġTĠRĠLEREK VERGĠLENDĠRĠLMESĠ GEREKĠRKEN AYRI AYRI VERGĠLENDĠRĠLMESĠ NEDENĠYLE VERGĠ KAYBINA NEDEN OLUNMASI .... 31 3.5. KAMU ĠDARELERĠ TARAFINDAN KULLANILAN MUHASEBE PROGRAMLARINA ĠLĠġKĠN TESPĠTLER ............................................................................ 32 3.5.1. Ġl Özel Ġdareleri Tarafından Kullanılan e-ĠçiĢleri Sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülüne ĠliĢkin Tespit ......................................................................................................... 32 3.5.2. Savunma Sanayi Destekleme Fonu Tarafından Kullanılan Muhasebe Programına ĠliĢkin Tespit .......................................................................................................................... 33 4. ÖZEL BÜTÇELĠ ĠDARELERE ĠLĠġKĠN KONULAR ............................................................. 35 4.1. FĠĠLEN ATIL DURUMDA BULUNAN FAKÜLTE, YÜKSEKOKUL VE ENSTĠTÜLERE ĠLĠġKĠN TESPĠT ............................................................................................ 35 4.2. MUHASEBE SĠSTEMĠ DIġINDA BANKA HESABI AÇILMASI .............................. 35 4.3. ÜNĠVERSĠTELERE TAHSĠS EDĠLEN HAZĠNE TAġINMAZLARININ ÜNĠVERSĠTE MALĠ TABLOLARINDA YER ALMAMASI ................................................. 36 4.4. ÜNĠVERSĠTE UYGULAMA VE ARAġTIRMA HASTANELERĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMELERĠNDE GELĠRLERĠN GĠDERLERĠ KARġILAYAMAMASI VE ĠġLETMELERĠN MALĠ YAPILARININ BOZULMUġ OLMASI .......................................... 37 5. MAHALLĠ ĠDARELERE ĠLĠġKĠN KONULAR ........................................................................ 39 5.1. BELEDĠYE GELĠRLERĠNE ĠLĠġKĠN TESPĠTLER ..................................................... 39

5.1.1. 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu‟nda Yer Alan Bazı Belediye Gelirlerinin Tahakkuk ve Tahsil Edilmemesi ............................................................................................ 39 5.1.2. Belediyelerde KamulaĢtırma ĠĢlemlerinden Kaynaklanan Emlak Vergisi Tarh, Tahakkuk ve Tahsiline ĠliĢkin Tespitler ................................................................................. 40 5.1.3. Telekomünikasyon Altyapı ve ġebekelerinden Alınması Gereken GeçiĢ Hakkı Bedellerinin, Takip ve Tahsil Edilmemesi ............................................................................. 41 5.1.4. Gecekondu Fonu Gelirlerinin Bütçe DıĢında Tutulması ......................................... 41 5.2. AMBALAJ ATIKLARININ TOPLANMASI ĠÇĠN ĠMTĠYAZ HAKKI VERĠLEN ġĠRKETLERDEN BEDEL ALINMAMASI .............................................................................. 41 5.3. DEVLET MEMURLARINA YĠYECEK YARDIMI YAPILMASI KONUSUNDA MEVZUATA AYKIRI UYGULAMALARIN BULUNMASI.................................................. 42 5.4. SAYIġTAY DENETĠM RAPORLARININ BELEDĠYE MECLĠSĠNDE GÖRÜġÜLMEMESĠ .................................................................................................................. 44 5.5. SOSYAL DENGE TAVANINI AġAN ÖDEMELER.................................................... 44 5.6. BELEDĠYE TAġINMAZLARINA ĠLĠġKĠN TESPĠTLER ........................................... 45 5.6.1. Belediye TaĢınmazlarının Tahsis ĠĢlemlerine ĠliĢkin Hatalı Uygulamalar .............. 45 5.6.2. Belediye TaĢınmazlarının Kiralanmasında 2886 Sayılı Devlet Ġhale Kanunu Hükümlerine Uyulmaması ..................................................................................................... 45 5.6.2.1. Belediyeler Tarafından Kiraya Verilen TaĢınmazların Kira Süresi Sonunda Yeniden Ġhale Düzenlenmeden Aynı KiĢilere Kiraya Verilmesi ....................................... 45 5.6.2.2. Belediye TaĢınmazlarının Ġhalesiz Kiraya Verilmesi ...................................... 46 5.6.2.3. Belediye Gayrimenkulleri Ġçin Ecrimisil Uygulamasının Bir Kiralama Usulüne DönüĢtürülmesi .................................................................................................................. 46 5.7. BELEDĠYELER TARAFINDAN KULLANILAN MUHASEBE PROGRAMLARINA ĠLĠġKĠN TESPĠTLER ................................................................................................................ 47 5.8. ĠNDĠRĠLECEK KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABININ KULLANIMININ HATALI OLMASI ..................................................................................................................................... 47 5.9. OTOPARK YÖNETMELĠĞĠNE AYKIRI UYGULAMALAR ..................................... 48 5.9.1. Otopark Hesabında Toplanan Bedellerin Amacı DıĢında Kullanılması ve BüyükĢehir Belediyelerinin Otopark Hesabına Aktarılmaması ............................................. 48 5.9.2. Otopark Yerlerinin ĠĢletilmesinden Dolayı Aktarılması Gereken Payların Aktarılmaması ........................................................................................................................ 48 5.10. BELEDĠYELER TARAFINDAN HĠBE YOLUYLA DEVĠR ALINAN ġĠRKETLER ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNDAN ĠZĠN ALINMAMASI .................................................... 49 6. STRATEJĠK PLANLAMA VE PERFORMANS ESASLI BÜTÇELEMEYE ĠLĠġKĠN KONULAR ................................................................................................................................................. 51 6.1. STRATEJĠK PLANLARIN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ .................................................. 51 6.2. PERFORMANS PROGRAMLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ............................... 52 6.3. VERĠ KAYIT SĠSTEMLERĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ......................................... 53 6.4. FAALĠYET RAPORLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ............................................ 53 EK: 2015 YILINDA DENETĠM RAPORU DÜZENLENEN KAMU ĠDARELERĠ LĠSTESĠ ..... 57

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 1 1

1. GENEL ÇERÇEVE Kamu mali yönetim ve kontrol sisteminin yapısını ve iĢleyiĢini düzenleyen 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu; kamu bütçelerinin hazırlanma, uygulanma ve kontrol süreçlerini, mali iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesini ve raporlanmasını Ģekillendirmektedir. Bu Kanun ile kamu mali yönetiminde saydamlık ve hesap verebilirlik ilkeleri çerçevesinde, kamu kaynaklarının etkin ve verimli bir Ģekilde kullanılması, çok yıllı ve performansa dayalı bütçe sistemine geçilmesi, mali yönetim ve kontrol görev ve yetkisinin ilgili idarelere verilmesi, kamu harcamalarında iç ve dıĢ denetime iliĢkin düzenlemelerin yapılması amaçlanmıĢtır. 5018 sayılı Kanun ile düzenlenen kamu mali yönetim sisteminin en önemli unsurlarından birisi denetimdir. SayıĢtayın dıĢ denetim organı olarak yetkilendirildiği 5018 sayılı Kanun‟un 68‟inci maddesinde dıĢ denetimin amacı, „„genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, yönetimin malî faaliyet, karar ve işlemlerinin kanunlara, kurumsal amaç, hedef ve planlara uygunluk yönünden incelenmesi ve sonuçlarının Türkiye Büyük Millet Meclisine raporlanması‟‟ Ģeklinde ifade edilmiĢtir. Türkiye Büyük Millet Meclisi, vatandaĢ adına kamu gelirlerini toplama ve bu gelirleri harcama konusunda yürütme organına verdiği yetkinin sonuçlarını denetleme anlamına gelen bütçe hakkını kendi adına denetim yapan SayıĢtay aracılığıyla kullanmaktadır. Bu bağlamda Türkiye Büyük Millet Meclisinin denetim faaliyetinin etkin bir Ģekilde yürütülmesinde SayıĢtay denetim raporlarının rolü büyüktür. SAYIġTAY DENETĠMĠ Türkiye Cumhuriyeti Anayasası‟nın 160‟ıncı maddesi SayıĢtayın denetim ve hükme bağlama faaliyetlerini düzenlemektedir. Madde hükmü uyarınca SayıĢtay; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ile mahalli idarelerin bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve iĢlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama iĢlerini yapmakla görevli kurum olarak tanımlanmıĢtır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun 68‟inci maddesinde, SayıĢtay tarafından yürütülen dıĢ denetim, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları dikkate alınarak kamu idaresi hesapları ve bunlara iliĢkin belgeler üzerinden mali tabloların güvenirliliği ve doğruluğuna iliĢkin mali denetim ile kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarına iliĢkin mali T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 1

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 2 2 iĢlemlerin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığının tespiti Ģeklinde belirtilmiĢtir. 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu‟na göre SayıĢtay denetimi, kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarına iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığının tespiti, kamu idarelerinin mali rapor ve tablolarına dayanak oluĢturan ve ihtiyaç duyulan her türlü belgelerin değerlendirilerek mali rapor ve tablolarının güvenilirliği ve doğruluğu hakkında görüĢ bildirilmesi, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin değerlendirilmesi, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleĢtirilmektedir. Türkiye Büyük Millet Meclisi adına SayıĢtay tarafından yürütülen denetimlerin amacı, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu‟nda, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu mali yönetiminin hukuka uygun olarak yürütülmesi ve kamu kaynaklarının korunması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi, hesap verme sorumluluğu ile mali saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılması olarak belirlenmiĢtir. SayıĢtay, bu amaçlar doğrultusunda kamu idarelerinin mali faaliyet, karar ve iĢlemlerini hesap verme sorumluluğu çerçevesinde denetleyerek sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine doğru, yeterli, zamanlı bilgi ve raporlar sunmaktadır. DIġ DENETĠM GENEL DEĞERLENDĠRME RAPORUNUN AMACI DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu‟nun 38. maddesi hükmü gereğince kamu idarelerinin denetimleri sonucunda düzenlenen denetim raporlarında önemli görülen veya genellik arz eden konuları, yürütülen denetimlere iliĢkin genel bilgileri ve mali konularda belirtilmesi uygun görülen diğer hususları içerecek Ģekilde hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan ve kamuoyuna duyurulan rapordur. DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu, kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesi, kullanılması, muhasebeleĢtirilmesi, raporlanması ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemleri almasına katkı sağlayan önemli bir araçtır. Uluslararası Yüksek Denetim Kurumları Standartlarının (ISSAI) temel prensiplerinin yer aldığı Lima Deklarasyonu da, denetim sonuçlarının yıllık olarak parlamentoya sunulduğu raporların önemini açıkça vurgulamaktadır. Bu kapsamda ülkemizdeki tek yüksek denetim kurumu olan SayıĢtayın T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu2

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 3 3 hazırlamıĢ olduğu DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporunun; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli biçimde elde edilmesi ve kullanılmasına katkı sağlanmasında önemli bir rolü bulunmaktadır. DIġ DENETĠM GENEL DEĞERLENDĠRME RAPORUNUN HAZIRLANMA YÖNTEMĠ VE ĠÇERĠĞĠ 2015 yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu, SayıĢtayın Türkiye Büyük Millet Meclisine sunmuĢ olduğu dördüncü dıĢ denetim genel değerlendirme raporudur. Bu Raporun hazırlanmasında mevzuatın öngördüğü kalite kontrol süreçlerinden geçerek kamu idareleri itibarıyla düzenlenen denetim raporları ile bu raporlara iliĢkin kamu idaresi cevapları dikkate alınmıĢtır. 2015 yılı Denetim Programı kapsamında yürütülen denetimler sonucunda denetim grup baĢkanlıklarınca dıĢ denetim genel değerlendirme raporunda yer alması önerilen konular önemlilik, genellik arz etme veya Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgisine sunulma gerekliliği kriterleri çerçevesinde değerlendirilerek hazırlanmıĢ ve Rapora, Rapor Değerlendirme Kurulunun görüĢü alınarak son Ģekli verilmiĢtir. Raporda önce genel çerçeve izah edilmiĢ, müteakiben Rapora esas konular kamu idarelerinin bütçe yapıları itibariyle sınıflandırılmıĢtır. Bu kapsamda, Raporun ilk kısmında kamu idarelerine iliĢkin genel konulara, ikinci kısmında genel bütçeli kamu idarelerine iliĢkin konulara, üçüncü kısmında özel bütçeli idarelere iliĢkin konulara, dördüncü kısmında mahalli idarelere iliĢkin konulara, ekinde ise 2015 yılında denetim raporu düzenlenen kamu idareleri listesine yer verilmiĢtir. 2015 YILI DENETĠMLERĠNE ĠLĠġKĠN GENEL BĠLGĠLER 2015 yılı Denetim Programı; kalkınma planları ve yıllık programlardaki öncelikler, SayıĢtay Denetim Stratejik Planı (2014-2018), kamuoyu ve denetlenen kamu idarelerinin beklentileri, faaliyetlerinin nitelik ve niceliği, bütçe büyüklükleri, denetlenme sıklığı, ihbar ve Ģikâyetler, geçmiĢ yıl denetim sonuçları dikkate alınarak SayıĢtay Kanunu‟nun 31‟inci maddesi uyarınca Denetim, Planlama ve Koordinasyon Kurulu kararı ile hazırlanmıĢtır. 2015 yılı Denetim Programı dâhilinde 5018 sayılı Kanun‟a tabi genel yönetim kapsamında; 45 genel bütçeli idare, 147 özel bütçeli idare, 9 düzenleyici ve denetleyici kurum, 75 kamu iktisadi teĢebbüsü, 51 il özel idaresi, 30 büyükĢehir belediyesi, 33 büyükĢehir bağlı idaresi, T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 3

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 4 4 51 il belediyesi, 104 ilçe belediyesi, 39 mahalli idare Ģirketi, 2 sosyal güvenlik kurumu ile 5018 sayılı Kanun‟a tabi olmayan ancak SayıĢtayın denetim kapsamında bulunan 26 kalkınma ajansı ve 8 diğer kamu idaresi olmak üzere Ek‟te listesine yer verilen toplam 620 kamu idaresi hakkında SayıĢtay denetim raporu düzenlenmiĢtir. Bu raporlardan, 201‟i merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerine, 2‟si sosyal güvenlik kurumlarına, 8‟i diğer kamu idarelerine ve 75‟i kamu iktisadi teĢebbüslerine ait olmak üzere toplam 286 adedi Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuĢtur. Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulanlar dıĢında kalan 334 rapor ise gereği yapılmak üzere ilgili kamu idarelerine gönderilmiĢtir. Genel Uygunluk Bildirimi, DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu, Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu, Mali Ġstatistikleri Değerlendirme Raporu, KĠT Genel Raporu, Kalkınma Ajansları Genel Denetim Raporunun yanı sıra kamu idareleri hakkında düzenlenen SayıĢtay Denetim Raporları yıllar itibariyle sayısal olarak aĢağıda sunulmuĢtur. YILLAR ĠTĠBARĠYLE SAYIġTAY DENETĠM RAPOR SAYILARI
2012 2013 2014 2015 Genel Bütçeli Ġdareler 42 43 43 45 Özel Bütçeli Ġdareler 88 97 147 147 Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar 8 8 9 9 Sosyal Güvenlik Kurumları 2 2 2 2 Diğer Kamu Ġdareleri 6 7 7 8 Kamu Ġktisadi TeĢebbüsleri 97 91 76 75* TBMM’YE VE ĠLGĠLĠ KAMU ĠDARESĠNE SUNULAN RAPOR SAYISI 243 248 284 286 Ġl Özel Ġdareleri 64 78 51 51 BüyükĢehir Belediyeleri 16 16 30 30 BüyükĢehir Bağlı Ġdareleri 14 18 19 33 Ġl Belediyeleri 61 62 51 51 Ġlçe Belediyeleri 41 43 88 104 Mahalli Ġdare ġirketleri - - 28 39 Kalkınma Ajansları 16 26 7 26 ĠLGĠLĠ KAMU ĠDARESĠNE SUNULAN RAPOR SAYISI 212 243 274 334 GENEL TOPLAM 455 491 558 620**

• 2015 yılı KĠT denetimlerine iliĢkin raporlama süreci devam etmektedir. **2015 yılında 287 kamu idaresi için düzenlenen performans denetimi raporu, KĠT raporları hariç ilgili kamu idaresi raporları ile birleĢtirilerek yayımlanacaktır. 2015 yılında yürütülen denetimler sonucunda, bütçe büyüklükleri itibarıyla aĢağıdaki grafikte görüldüğü üzere genel bütçeli idareler % 100, üniversiteler % 100, özel bütçeli diğer idareler % 100 ve düzenleyici ve denetleyici kurumlar % 100, sosyal güvenlik kurumları % 100, il özel idareleri % 100, büyükĢehir belediyeleri % 100, büyükĢehir bağlı idaresi % 100, il belediyeleri % 100, ilçe belediyeleri % 71, kalkınma ajansları % 100 oranında denetlenmiĢtir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu4

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 5 5 2015 yılında yapılan bu denetimler, kamu idarelerinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarını ölçmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idarelerinde denetim çalıĢmaları, kamu idarelerinin mali tabloları, ilgili muhasebe birimlerindeki cetvel, belgeler, yevmiye kayıtları, yevmiye kayıtlarına esas belgeler ve bunlara dayanak oluĢturan ilgili harcama birimleri arĢivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler ile faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere risk odaklı denetim yaklaĢımına göre risk değerlendirmesi yapılması ve uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması suretiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede yürütülen 2015 yılı denetimleri sonucunda genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde tespit edilen kamu zararlarına iliĢkin bulgulara, SayıĢtay Kanunu‟na göre yargılamaya esas raporlarda yer verilerek, bu raporlar hüküm tesis edilmek üzere birer hesap mahkemesi olarak çalıĢan SayıĢtay dairelerine intikal ettirilmektedir. 0 20 40 60 80 100 KAMU ĠDARELERĠ 2015 YILI DENETLENME ORANI T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 5

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 6 6 DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu ile SayıĢtay, yürüttüğü bağımsız ve tarafsız denetimler ile adına denetim yaptığı Türkiye Büyük Millet Meclisine, bütçe hakkının kullanılabilmesi için kamu idarelerinin mali durum ve faaliyetleri hakkında yeterli ve güvenilir bilgi ile öneriler sunmayı, kamu idarelerine yol gösterici olmayı ve kamuoyunu bilgilendirmeyi hedeflemektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu6

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 7 7 2. KAMU ĠDARELERĠNE ĠLĠġKĠN GENEL KONULAR 2.1. ĠÇ KONTROL SĠSTEMĠNE ĠLĠġKĠN GENEL DEĞERLENDĠRME
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun “Ġç kontrolün tanımı” baĢlıklı 55‟inci maddesinde iç kontrol “İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür.”Ģeklinde tanımlanmıĢtır. 5018 sayılı Kanun ile kamu mali yönetim sistemi, Uluslararası Standartlar ve Avrupa Birliği uygulamalarına uygun bir Ģekilde yeniden düzenlenmiĢ ve bu kapsamda kamu idareleri genelinde etkin bir iç kontrol sistemi oluĢturulması amaçlanmıĢtır. Bu amaç doğrultusunda 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun‟a dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuat hükümleri ile iç kontrol sistemi ayrıntılı olarak düzenlenmiĢtir. 5018 sayılı Kanun kapsamındaki kamu idarelerinde iç kontrol sisteminin kurulması, iĢletilmesi, izlenmesi ve geliĢtirilmesine iliĢkin olarak denetimler sonucunda aĢağıda yer alan hususlar tespit edilmiĢtir. 2.1.1. Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planlarına ĠliĢkin Tespitler Kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini kurmak amacıyla, Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği ile Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi doğrultusunda kamu iç kontrol standartlarına uyum eylem planlarını hazırlamaları ve planda yer alan faaliyetleri gerçekleĢtirmeleri gerekmektedir. Denetimler sonucunda,  Kamu idarelerinin bir kısmında, kamu iç kontrol standartlarına uyum eylem planlarının hazırlanmadığı,  Ġç kontrol standartlarına uyum eylem planlarının hazırlandığı bazı kamu idarelerinde ise; iç kontrol standartlarına uyum eylem planlarında Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği‟nde yer alan standartların karĢılığı olan faaliyetlerin belirtilmediği, iç kontrol standartlarına uyum eylem planlarında öngörülen faaliyetlerin baĢlatılmadığı ya da bu T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 7

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 8 8 faaliyetlerin süresinde tamamlanmadığı, mali karar ve iĢlemlerle ilgili süreç akıĢ Ģemalarının oluĢturulmadığı, tespit edilmiĢtir. 2.1.2. Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Tespitler 5018 sayılı Kanun‟un 58‟inci maddesinde ön mali kontrolün kapsamı ve içeriği düzenlenmiĢ, ön mali kontrole iliĢkin standart ve yöntemlerin ise Maliye Bakanlığınca belirleneceği hükme bağlanmıĢtır. Buna istinaden Bakanlık tarafından Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esaslar yayımlanmıĢtır. Denetimler sonucunda, bazı kamu idarelerinde ön mali kontrol biriminin kurulmadığı, ön mali kontrol biriminin mevcut olduğu kamu idarelerinin bir kısmında ise ön mali kontrol iĢlemlerinin Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esaslar‟ın öngördüğü hükümler çerçevesinde gerçekleĢtirilmediği tespit edilmiĢtir. 2.1.3. Ġç Denetime ĠliĢkin Tespitler 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun‟a dayanılarak yürürlüğe konulan Ġç Denetçilerin ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ile iç denetim biriminin amacı, teĢkilat yapısı ve görevleri belirlenmiĢtir. Kamu idarelerinin belirtilen hükümler çerçevesinde iç denetim birimini oluĢturmaları ve iç denetim faaliyetini gerçekleĢtirmeleri gerekmektedir. Denetimler sonucunda bazı kamu idarelerinde;  Ġç denetim birimlerinin oluĢturulmadığı, iç denetim birimleri oluĢturulan kamu idarelerinde ise bu birimlere yeterli sayıda iç denetçi atanmadığı,  Ġç denetim planlarının ve bu planlarla uyumlu iç denetim programlarının hazırlanmadığı,  Ġç denetim birimlerinin kendilerine verilen görevlerin bir kısmını yerine getirmediği, denetimler sonunda hazırlanması gereken iç denetim raporlarının hazırlanmadığı, tespit edilmiĢtir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu8

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 9 9 2.1.4. Ġç Kontrol Sisteminin Yıllık Olarak Değerlendirilmesine ĠliĢkin Tespitler 5018 sayılı Kanun‟a dayanılarak yürürlüğe konulan Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esaslar uyarınca iç kontrol sisteminin yılda en az bir kez değerlendirilmesi ve iç kontrol sistemi ile ilgili olarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi gerekmektedir. Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği uyarınca da kamu idarelerinin sistemli bir Ģekilde analizler yaparak amaç ve hedeflerinin gerçekleĢmesini engelleyebilecek iç ve dıĢ riskleri tanımlamaları ve bu risklere karĢı alınacak önlemleri belirlemeleri gerekmektedir. Denetimler sonucunda, kurum iç kontrol sistemlerinin yıllık olarak değerlendirilmediği, kurumun amaç ve hedeflerinin gerçekleĢmesini engelleyebilecek kurum içi ve kurum dıĢı risklere iliĢkin analizlerin yapılmadığı ve bu risklere karĢı alınacak kurumsal tedbirlerin belirlenmediği tespit edilmiĢtir. Ġç kontrol sistemine iliĢkin olarak yukarıda açıklanan hususlar, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde yönetilmesine, kamu idarelerinin kanunlara uygun faaliyet göstermesine, karar oluĢturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir bilgi edinilmesine engel teĢkil etmektedir. Bu engellerin ortadan kaldırılması için etkin bir iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması ve gözetilmesinde üst yöneticiler gerekli liderlik ve sahiplenmeyi göstermeli ve bu hususlarda düzenleme ve gözetim görevi bulunan kamu idareleri tarafından iç kontrole iliĢkin olarak öngörülen bütün mekanizmaların tam olarak kurulması ve iĢletilmesi sağlanmalıdır. 2.2. TAġINMAZLARLA ĠLGĠLĠ TESPĠTLER 2.2.1. TaĢınmazların Fiili Envanter ÇalıĢmalarının Tamamlanmaması Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik‟in 03.06.2014 tarih 2014/6455 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile eklenen “Mevcut TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı Geçici 1‟inci maddesi hükmü uyarınca kamu idarelerine ait taĢınmazların fiili envanterinin emlak vergisi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol iĢlemleriyle görevli birimlerce mevcut kullanım Ģekilleri esas alınarak en geç 30.09.2014 tarihine kadar tamamlanması, Yönetmelik eki formlara ve icmal cetvellerine kaydedilmesi, fiili envanteri yapılan taĢınmazlara ait bilgilerin muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimine verilmesi ve 01.10.2014 tarihi itibariyle muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 9

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 10 10 Denetimler sonucunda bazı kamu idarelerine ait taĢınmazlara iliĢkin olarak fiili envanter çalıĢmalarının tamamlanmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu idarelerine ait taĢınmazlara iliĢkin olarak fiili envanter çalıĢmalarının tamamlanmamıĢ olması, kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taĢınmaz miktarlarının tespit ve takibini zorlaĢtırmaktadır. 2.2.2. TaĢınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması 5018 sayılı Kanun ile Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca, kamu idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taĢınmazların mevcut kullanım Ģekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, fiili kullanım durumu esas alınarak tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılması gerekmektedir. Denetimler sonucunda, kamu idarelerinin mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında olan bazı taĢınmazların mevcut kullanım Ģekilleri ile tapu kayıtlarının birbirinden farklı olmasına rağmen tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılmadığı tespit edilmiĢtir. 2.2.3. TaĢınmazların Tescil ĠĢlemlerine ĠliĢkin Hatalı Uygulamalar 2.2.3.1. Hazineye Ait TaĢınmazların Genel Bütçeli Kamu Ġdareleri Adına Tescil Edilmesi 5018 sayılı Kanun‟un “TaĢınır ve TaĢınmaz Edinme” baĢlıklı 45‟inci maddesi gereğince genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri adına tapuda taĢınmaz tescil edilmesi mümkün değildir. Bu taĢınmazlar Hazine adına tescil olunur ve mülkiyetten doğan haklar Maliye Bakanlığı tarafından kullanılır. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin edindiği taĢınmazlar Hazine adına, diğer kamu idarelerine ait taĢınmazlar ise tüzel kiĢilikleri adına tapu sicilinde tescil olunur. Denetimler sonucunda, 5018 sayılı Kanuna ekli I sayılı cetvele dahil olan genel bütçeli kamu idareleri adına taĢınmaz tescil iĢlemi yapıldığı, bu nedenle Hazineye ait toplam yüzölçümü 4.529.016,76 m² olan 1.081 adet taĢınmazın Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından envanter kayıtlarına dahil edilemediği tespit edilmiĢtir. 2.2.3.2. YurtdıĢında Türkiye Cumhuriyeti Devleti Adına Edinilen TaĢınmazların Kayıtlara Alınmaması 5018 sayılı Kanun‟un “TaĢınır ve TaĢınmaz Edinme” baĢlıklı 45‟inci maddesi gereğince DıĢiĢleri Bakanlığının yurtdıĢında taĢınmaz edinmesi imkân dâhilindedir. DıĢ temsilciliklerin ihtiyacına binaen yurtdıĢında satın alınan taĢınmazlar, tapuda Türkiye Cumhuriyeti adına tescil T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu10

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 11 11 edilerek Devlet malı niteliği kazanmaktadır. Bu taĢınmazların ayrıca Milli Emlak Genel Müdürlüğünce envanter kayıtlarına alındıktan sonra muhasebe birimince muhasebeleĢtirilmesi gerekmektedir. Denetimler sonucunda, dıĢ temsilcilikler tarafından büyükelçilik, baĢkonsolosluk, daimi temsilcilik binası, resmi konut ve lojman olarak kullanılmak amacıyla yurtdıĢında satın alınan 105‟i hizmet binası, 113‟ü resmi konut,190‟ı lojman binası olmak üzere toplam 408 adet taĢınmazın, Milli Emlak Genel Müdürlüğünce envantere dâhil edilmemesi sonucu mali tablolara yansıtılmadığı görülmüĢtür. 2.2.4. Hazineye Ait TaĢınmazların Tahsis ĠĢlemlerine ĠliĢkin Hatalı Uygulamalar 2.2.4.1. Tahsis Edilen Hazine TaĢınmazlarının Doğru MuhasebeleĢtirilmemesi 5018 sayılı Kanun‟un “TaĢınmaz tahsisi” baĢlıklı 47‟nci maddesi hükmü uyarınca, Maliye Bakanlığı, Hazinenin mülkiyetinde bulunan taĢınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak tahsis etmeye yetkilidir. Adına tahsis yapılan idarenin kullanımına bırakılan kamu kaynaklarının tam ve doğru olarak raporlanmasını teminen tahsis iĢleminin muhasebeleĢtirilmesi gerekmektedir. Denetimler sonucunda, genel bütçeli kamu idarelerinin mali tabloları esas alınarak yapılan incelemelerde, tahsis edilerek diğer kamu idarelerinin kullanımına bırakılan taĢınmazlara iliĢkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı ve mali tabloların kamu idarelerinin kullanımına bırakılan söz konusu varlıklara iliĢkin doğru bilgi sunmadığı görülmüĢtür. 2.2.4.2. Hazineye Ait TaĢınmazların Kamu Ġdareleri Tarafından Maliye Bakanlığının Ġzni Olmaksızın Diğer Kamu Ġdarelerine Tahsis Edilmesi 5018 sayılı Kanun‟un “TaĢınır ve taĢınmaz edinme” baĢlıklı 45‟inci ve “TaĢınmaz tahsisi” baĢlıklı 47‟nci maddeleri ile Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik‟in “Tahsis yetkisi” baĢlıklı 4‟üncü maddesi hükümleri doğrultusunda, Hazineye ait taĢınmazların tahsis yetkisi Maliye Bakanlığına ve onun taĢra birimlerine aittir. Bu kapsamda, genel bütçe kapsamındaki idarelerin yönetim ve kullanımlarında olan ancak mülkiyeti Hazineye ait olan taĢınmazların diğer kamu idarelerine tahsis edilmesi Maliye Bakanlığının izni ve oluru ile gerçekleĢmektedir. Denetimler sonucunda genel bütçeli kamu idarelerinin yönetim ve kullanımında bulunan ancak mülkiyeti Hazineye ait olan bazı taĢınmazların, Maliye Bakanlığının izni dıĢında çeĢitli protokollerle diğer kamu idarelerine geçici olarak tahsis edildiği tespit edilmiĢtir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 11

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 12 12 2.3. DÖNER SERMAYE ĠġLETMELERĠNĠN 5018 SAYILI KAMU MALĠ YÖNETĠMĠ VE KONTROL KANUNU ĠLE GETĠRĠLEN DÜZENLEMELER SONRASINDAKĠ DURUMUNUN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ 5018 sayılı Kanun‟un 5‟inci maddesinde kamu mali yönetiminin uyumlu bir bütün olarak oluĢturulacağı ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) bütçe hakkına uygun Ģekilde yürütüleceği belirtilmiĢtir. 12‟nci maddesinde ise bütçe türleri tanımlanmıĢ, genel yönetim kapsamındaki idarelerin bütçelerinin merkezî yönetim bütçesi, sosyal güvenlik kurumları bütçeleri ve mahallî idareler bütçeleri olarak hazırlanacağı belirtilmiĢtir. Kamu idarelerince bunlar dıĢında herhangi bir ad altında bütçe oluĢturulamayacağı da hüküm altına alınmıĢtır. Kanun‟un 13‟üncü maddesinde ise bütçelerin ait olduğu yıl baĢlamadan önce TBMM veya yetkili organlarca kabul edilmedikçe veya onaylanmadıkça uygulanamayacağı, kamu idarelerinin tüm gelir ve giderlerinin bütçelerinde gösterileceği belirtilmiĢtir. Döner sermaye iĢletmelerinin, yeni kamu mali yönetim sistemi içerisinde bir zemine oturtulması ve kamu idaresi bütçesinin her türlü kamu kaynağını kapsaması amacıyla 5018 sayılı Kanun'un geçici 11'inci maddesinde bir düzenleme yapılarak; "Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulan döner sermaye işletmeleri ve fonların bütçeleri, ilgili idarelerin bütçeleri içinde yer alır. Bu Kanun kapsamındaki kamu idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri ile fonlar, 31.12.2007 tarihine kadar tasfiye edilir. Bu süre sonuna kadar döner sermaye işletmeleri ile fonların borç ve yükümlülüklerinin tasfiyesi için ilgili idarelerce gerekli tedbirler alınır. Bu süre sonunda varlıkları ve kadroları ilgili kamu idaresine devredilir. Döner sermaye işletmeleri ve fonların tasfiyesine ilişkin esas ve usuller, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiĢtir. Ancak Kanun‟un geçici 11'inci maddesinin 1'inci fıkrası 24.7.2008 tarih ve 5793 sayılı Kanun'un 38'inci maddesiyle kaldırılmıĢtır. Kanun‟un 2'nci ve 3'üncü fıkraları ise 22.12.2005 tarihli 5436 sayılı Kanun‟un 10'uncu maddesi ile "Bu Kanun kapsamında kamu idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri 31.12.2007 tarihine kadar yeniden yapılandırılır. Döner sermaye işletmeleri yeniden yapılandırılıncaya kadar bunların bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir. Fonların muhasebesi de bu Kanunun öngördüğü muhasebe sistemine göre yürütülür." Ģeklinde değiĢtirilmiĢ ve döner sermaye iĢletmelerinin T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu12

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 13 13 tasfiyesinden vazgeçilerek yeniden yapılandırılmalarına karar verilmiĢtir. Sonraki süreçte yeniden yapılandırılma tarihinde ertelemelere gidilmiĢ ve 5793 sayılı Kanun'un 38'inci maddesiyle yeniden yapılandırılma tarihi 31.12.2010 olarak değiĢtirilmiĢtir. Bu süreçte, Maliye Bakanlığınca 2007 yılı baĢından geçerli olmak üzere Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği yayımlanmıĢ ve bu Yönetmelik ile döner sermaye iĢletmelerinin bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine iliĢkin usul ve esaslarla ilgili düzenlemeler yapılarak 5018 sayılı Kanun paralelinde uygulamalar getirilmiĢtir. Ancak bu düzenlemeler, 5018 sayılı Kanun'un temel ilkelerinden biri olan bütçe birliğinin sağlanmasında kamu kaynaklarının kullanımına iliĢkin olarak belirlenen genel esaslardan mali saydamlığın ve hesap verme sorumluluğunun gerçekleĢtirilmesinde yeterli olmamıĢtır. Döner sermaye iĢletme bütçeleri, 5018 sayılı Kanun‟un 12'nci maddesinde belirlenen bütçe türleri içinde sayılmadığı gibi 13'üncü maddesindeki kamu idarelerinin tüm gelir ve giderlerinin bütçelerinde gösterilmesi ilkesine de aykırılık teĢkil etmektedir. Bünyesinde döner sermaye iĢletmesi bulunan kamu idarelerinin bütçeleri tüm gelir ve giderlerini göstermemektedir. Kamu idaresi bünyesinde döner sermaye geliri adı altında bir gelir elde edilmekte ve elde edilen gelirden çeĢitli giderler yapılmakta, hizmetlerin bir kısmı döner sermaye bütçelerinden finanse edilmektedir. Döner sermayeli iĢletmelerin genel ve özel bütçeli idareler bünyesinde faaliyet göstermesi ve kamu idaresi bütçesi ile döner sermaye bütçesi arasında gider anlamında net bir ayrım bulunmaması nedeniyle hizmetler ikili bir bütçe yapısı içinde iç içe geçmiĢ bir biçimde sürdürülmektedir. Bu durumda mal ve hizmet alımları, yapım, bakım, onarım iĢleri, yolluk ödemeleri, elektrik, su, yakıt giderleri ve benzeri birçok ödemenin bir kısmı kamu idaresi bütçesinden bir kısmı ise döner sermayeden karĢılanmaktadır. Dolayısıyla kamu idaresi ve döner sermaye bütçelerine iliĢkin mali tablolar ayrı ayrı incelendiğinde faaliyetlerin ancak bir kısmı hakkında bilgi edinilmekte, kamu idarelerinin faaliyetleri, idare bütçesi ve döner sermaye bütçesi kapsamında anlamlı bir bütün oluĢturacak Ģekilde raporlanamamaktadır. 2.4. GELĠR TAHAKKUK VE TAHSĠLÂTINA ĠLĠġKĠN TESPĠTLER 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kamuya ait varlıkların, borçların, gelir ve giderlerin muhasebeleĢtirilmesinde kamu hesaplarının belirli bir düzen içinde tutulmasını, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanmasını amaçlayan bir sistem öngörmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 13

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 14 14 Bu sistem içerisinde bazı gelirlerin tahakkuk ve tahsili süreçlerinde birden fazla kamu idaresine görev verilebilmekte olup, söz konusu idarelerin koordinasyon içerisinde hareket etmeleri kamu gelirlerinin eksiksiz ve zamanında takip ve tahsili için önem taĢımaktadır. Denetimler sonucunda, aĢağıda örnekleri verilen bazı kamu gelirlerinin kamu idareleri arasındaki sistem ve koordinasyon eksikliği nedeniyle tahakkuk ve tahsilat süreçlerinde sorunlar yaĢandığı görülmüĢtür.  Çevre ve ġehircilik Bakanlığı tarafından 2872 sayılı Çevre Kanunu‟na göre kesilen idari para cezalarının tahsili ve takibi aĢamalarında sorunlar yaĢandığı görülmüĢtür. Çevre Kanunu gereği Bakanlık tarafından tahakkuk kaydı yapılan cezaların tahsilatından 5345 sayılı Gelir Ġdaresi BaĢkanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun‟a göre Maliye Bakanlığı sorumlu tutulmuĢtur. Ancak kurumlar arasında bir otomasyon sistemi mevcut olmadığı için, vergi daireleri tarafından tahsil edilen idari para cezalarının takibi yeterli biçimde yapılamamakta; cezanın hangi sorumlu tarafından ödendiği ve zamanaĢımına uğramak üzere olan cezaların durumu izlenememektedir.  Karayolları Genel Müdürlüğü, köprü ve otoyollarda Hızlı GeçiĢ Sistemi ve Otomatik GeçiĢ Sistemi giĢelerinden kaçak geçiĢ yapan araçları tespit etmekte, bu araçlara cezai yaptırım uygulamakta ve kaçak geçiĢ bedeli olarak gelir elde etmektedir. Ancak Kurumun bu gelirini tahakkuk kayıtlarına alarak muhasebeleĢtirmediği sadece tahsilata mali tablolarında yer verdiği görülmüĢtür. Ayrıca Kurum tarafından cezai iĢlem uygulanan ancak ödemesi bir ay içerisinde gerçekleĢtirilmeyen araçlara ait ceza tahsilatı vergi daireleri, PTT Ģubeleri ve bankalarca gerçekleĢtirilmektedir. Bu tahsilat Karayolları Genel Müdürlüğüne bildirilmediği için muhasebe kayıtlarına yansıtılmamaktadır. Dolayısıyla kaçak geçiĢ bedellerine ait gelirlerin tahakkuk ve tahsilatın takip edilmesinde sorunlar yaĢanmaktadır.  Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yabancı plakalı araç ve sürücülere kesilen trafik cezalarının takibi mevzuattaki yetersizlikler nedeniyle yapılamamaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu‟nda söz konusu cezaların Maliye ve ĠçiĢleri Bakanlıklarınca müĢtereken belirlenecek bir düzenleme ile takip edileceği hüküm altına alınmıĢ olmasına rağmen bu konuda bir düzenleme yapılmamıĢtır. Yürürlükteki mevzuat cezaların ilgilisine nasıl tebliğ edileceğini hüküm altına almadığı için tebliğ edilemeyen cezaların tahsilatına yönelik iĢlem yapılamadığı tespit edilmiĢtir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu14

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 15 15  Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından tarımsal uygulamaların desteklenmesi amacıyla tarımsal amaçlı kooperatiflerin uyguladığı projelere düĢük faizle uzun vadeli kredi kullandırılmaktadır. Söz konusu krediler Bakanlık tarafından kullandırılmakta, kredi geri dönüĢleri Ziraat Bankası tarafından tahsil edilmektedir. Bakanlık ile Banka arasında koordinasyon olmaması nedeniyle krediler için yapılan tahsilatın hangi kooperatiflere ait olduğu, tahsilatın ne kadarının anapara veya faize mahsuben yapıldığı takip edilememektedir.  Ekonomi Bakanlığı tarafından yatırımların teĢvik edilmesi amacıyla yatırım teĢvik belgeleri verilmekte; bu belgeler ile kuruluĢlara gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası, sigorta primi desteği, gelir vergisi stopajı desteği, vergi indirimi gibi avantajlar sağlanmaktadır. 2012/3305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince yatırım teĢvik belgelerinin kullanımının takibi yapılarak, öngörülen Ģartlara uyulmadığı durumlarda yatırım teĢvik belgelerinin iptal edileceği ve destek unsurlarının geri alınacağı hükme bağlanmıĢtır. Ancak Ekonomi Bakanlığınca teĢvik belgelerinin iptal edildiği durumlarda, teĢvik kapsamında uygulanan gümrük vergisi muafiyetlerine iliĢkin ithalatlara sağlanan destek unsurlarının geri alınmasına yönelik olarak, Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca tahakkuk ve tahsilat iĢlemlerinin yapılmadığı görülmüĢtür.  Maden iĢletmeciliği yapan firmalardan tahsil edilen Devlet hakkı kapsamındaki il özel idaresi payının il özel idareleri tarafından takibinin yapılamadığı ve tahsilinde sorunlar yaĢandığı tespit edilmiĢtir. Devlet hakkının takip ve tahsili ile ilgili tüm verilerin Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğünde tutulduğu, il özel idarelerinin bu payların takip ve tahsili ile ilgili bir yasal yetkisinin bulunmadığı ve il özel idareleri tarafından sadece Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğünden gelen payların gelir kaydedildiği görülmüĢtür. 2.5. KIDEM TAZMĠNATLARI KARġILIKLARININ AYRILMAMASI Bazı kamu idarelerinin kıdem tazminatı karĢılığı ayırmadığı bu sebeple söz konusu idarelerin bilançolarında kıdem tazminatı karĢılığı hesaplarının yer almadığı görülmüĢtür. Bünyelerinde 4857 sayılı ĠĢ Kanunu‟na tabi personel çalıĢtıran kamu idarelerinin, kıdem tazminatı alma hakları bulunan personele ödenmesi muhtemel kıdem tazminatı tutarları için karĢılık ayırmaları ve ayırdıkları bu karĢılıkları “372-Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabı” ve “472- Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabı”nı kullanarak muhasebe kayıtlarında izlemeleri gerekmektedir. Nitekim 372 ve 472 numaralı hesapların kamu idarelerince kullanılması, Genel Yönetim T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 15

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 16 16 Muhasebe Yönetmeliği, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uyarınca zorunludur. Ayrıca kıdem tazminatı karĢılıklarının ayrılmaması ve bu sebeple mali tablolarda bu karĢılıklara iliĢkin hesapların yer almaması muhasebenin temel ilkelerinden olan ve Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin 5‟inci maddesinde zikredilen “ihtiyatlılık” ve “tam açıklama” ilkelerine de aykırılık teĢkil etmektedir. Mevcut uygulamada kıdem tazminatına müstahak olacak Ģekilde iĢten ayrılması söz konusu olabilecek personele ödenecek tazminatlar için bir karĢılık ayrılmamakta, kamu idareleri muhtemel bir yükümlülük için hazırlıksız durumda bulunmaktadır. Öte yandan 372 ve 472 numaralı hesaplar kullanılmadığı için kamu idaresi mali tabloları eksik bilgi üretmekte; mali tablolar, bu tabloların kullanıcılarının doğru karar verebilmelerini sağlayacak ölçüde yeterli, açık ve anlaĢılır olmamaktadır. 2.6. MAHSUP DÖNEMĠNE AKTARILAN AVANSLARIN ZAMANINDA KAPATILMAMASI 5018 sayılı Kanun ile kamu hesaplarının mali yıl esasına göre tutulması hüküm altına alınmıĢtır. Mali yılın bitimine kadar fiilen yapılmıĢ olan ödemelerden mahsup edilememiĢ olanların, ödenekleri saklı tutulmak suretiyle, mahsup iĢlemlerinin malî yılın bitimini izleyen bir ay içinde yapılabileceği hüküm altına alınmıĢtır. Ayrıca, Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik‟in 14‟üncü maddesinde, muhasebe birimine verilen mahsup belgelerinden incelenmesi yılsonuna kadar tamamlanamayan ön ödeme artıklarının mahsup dönemine ödeneği ile birlikte devredileceği, mahsup döneminde de kapatılamayan ön ödeme tutarının dönem sonunda mutemet adına borç kaydedilerek ön ödeme hesabının kapatılacağı, karĢılığı ödeneklerin de iptal edileceği hükmü yer almaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nde de; mahsup dönemine aktarılan avans ve krediler hesabından süresi içinde kapatılmayan tutarların bu hesaba alacak, kiĢilerden alacaklar hesabına borç kaydedilmesi gerektiği belirtilmiĢtir. Denetimler sonucunda, mahsup dönemine aktarılan avans ve krediler hesabında yer alan tutarların kapatılmadığı dolayısıyla bu tutarlara iliĢkin kiĢilerden alacaklar hesabına ilgili kayıtların yapılmadığı tespit edilmiĢtir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu16

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 17 17 2.7. 5510 SAYILI SOSYAL SĠGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SĠGORTASI KANUNU’NA AYKIRI UYGULAMALAR 2.7.1. Sağlık Hizmeti Giderlerinin Kamu Ġdaresi Bütçesinden KarĢılanması 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu‟na göre kamu personeli genel sağlık sigortalıları arasında sayılmıĢ, genel sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmetlerinin bu amaçla toplanacak olan primlerle Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından finanse edileceği hüküm altına alınmıĢtır. Dolayısıyla bu kapsamdaki personelin sağlık giderlerinin Kanun‟da öngörülen esaslar çerçevesinde SGK tarafından karĢılanması gerekmektedir. Bu Kanun‟la tüm çalıĢanlar SGK çatısı altında birleĢtirilmiĢ olup Kanun kapsamındaki idarelerin bütçelerinden tedavi ve ilaç giderlerinin ödenmesi uygulamasına son verilmiĢtir. Ayrıca 5510 sayılı Kanun‟un 106‟ncı maddesinde diğer kanunların bu Kanun‟a aykırı hükümlerinin uygulanmayacağı açıkça hükme bağlanmıĢtır. Dolayısıyla genel sağlık sigortası sisteminin dıĢına çıkılabilmesi için 5510 sayılı Kanun‟da ya da ilgili özel kanunlarda buna izin veren açık bir hüküm bulunması gerekmektedir. Denetimler sonucunda, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ve T.C. Merkez Bankasında tespit edilen 5510 sayılı Kanun‟la oluĢturulan sisteme aykırı uygulamalar 2013 ve 2014 yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporunda da Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuĢtur. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ve T.C. Merkez Bankasında aĢağıda açıklandığı üzere mevzuata aykırı olarak sağlık hizmeti giderlerinin kurum bütçesinden karĢılanması uygulamasına devam edildiği tespit edilmiĢtir. 2.7.1.1. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ÇalıĢanlarının Sağlık Hizmeti Giderlerinin Fon Bütçesinden KarĢılanması 5411 sayılı Bankacılık Kanunu‟nun 125‟inci maddesinde; “Fon Kurulu Başkan ve üyeliklerine atananlar ile başkan yardımcıları, daire başkanları, müdürler, başkanlık müşavirleri ve meslek personeli hakkında 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile ek ve değişikliklerine ilişkin hükümlerin uygulanacağı” hüküm altına alınmıĢtır. 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun‟un Geçici 4‟üncü maddesi gereğince, 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre kesenek ve karĢılık ödenmesi gerekenler ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kiĢilerin sağlık hizmetleri Sosyal Güvenlik Kurumunca T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 17

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 18 18 devralınmıĢ olup bu kiĢiler 5510 sayılı Kanun‟un genel sağlık sigortasına iliĢkin hükümlerinden yararlandırılacaklardır. Ġlgili mevzuatında TMSF BaĢkan ve üyeleri ile meslek personeli hakkında 5434 sayılı Kanun ile ek ve değiĢikliklerine iliĢkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmiĢtir. 5510 sayılı Kanun Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bakımından değerlendirildiğinde, TMSF‟nin 5510 sayılı Kanun‟da tanımlanan bir kamu idaresi olduğu ve dolayısıyla TMSF bünyesinde istihdam edilen Fon personelinin 5510 sayılı Kanun kapsamında olduğu açıktır. Denetimler sonucunda, 14.06.2007 tarih ve 236 sayılı Fon Kurulu Kararı ile belirlenen Sağlık Yardımı Uygulama Usul ve Esasları‟na dayanılarak, TMSF tarafından 57 adet özel hastane ile imzalanan sözleĢme hükümleri gereğince:  SGK ile anlaĢması olmasına bakılmaksızın özel sağlık kuruluĢlarına gidiĢlerde, ayakta tedavilerde asgari ücret tarifesi üzerinden yapılan indirimler sonrası kalan tutarın (tedavi giderinin) %70‟inin, yatarak tedavilerde ise tedavi giderinin tamamının,  SGK ile anlaĢması olmayan özel sağlık kuruluĢlarındaki tedavilere iliĢkin ilaç bedellerinin ise %80‟inin, 5510 sayılı Kanun‟a aykırı olarak Fon bütçesinden ödendiği tespit edilmiĢtir. 2.7.1.2. T.C. Merkez Bankası ÇalıĢanlarının Sağlık Hizmeti Giderlerinin Banka Bütçesinden KarĢılanması 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu‟nun 03.04.2013 tarih, 6456 sayılı Kanun ile değiĢik 34‟üncü maddesinde Banka mensupları ile Banka Meclisi üyeleri hakkında, 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4‟üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıĢtır. Bu maddenin değiĢmeden önceki halinde ise; Banka mensupları ile emekliliğe tabi görevlerden Banka Meclisine seçilenler hakkında, Banknot Matbaası iĢçileri hariç olmak üzere, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiĢtir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre Banka mensupları hakkında 5510 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önce 5434 sayılı Kanun 01.10.2008 tarihinden itibaren ise 5510 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır. Denetimler sonucunda, Banka Meclisi tarafından çıkarılan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Aile ve Sağlık Yardımları Yönetmeliği‟ne göre 51 adet özel sağlık kuruluĢu ile yapılan anlaĢmalar uyarınca; T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu18

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 19 19  Özel sağlık kurum ve kuruluĢları ile özel hekimler tarafından ayakta yapılan muayene ve tedavi ücretlerinin Türk Tabipleri Birliği Asgari Ücret Tarifesi esasları veya Bankaca yapılan anlaĢmalar çerçevesinde %90‟ının,  DiĢ muayene ve tedavi ücretlerinin Türk DiĢ Hekimleri Birliği Asgari Ücret Tarifesi esasları veya Bankaca yapılan anlaĢmalar çerçevesinde %80‟inin,  Uzun süreli ve güç çareli hastalıkların ayakta tedavisi ile yatarak tedavi giderlerinin tamamının,  Ayakta tedavide kullanılan ilaç bedellerinin %80‟inin,  Uzun süreli ve güç çareli hastalıklar ile yatarak tedavide kullanılan ilaç bedellerinin ise tamamının, 5510 sayılı Kanun‟a aykırı olarak Banka bütçesinden ödendiği tespit edilmiĢtir. 2.7.2. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Tarafından 5510 Sayılı Kanun’un 60’ıncı Maddesinin Birinci Fıkrasının (c) Bendi Kapsamından Çıkanlar Ġçin Genel Sağlık Sigortası Primi Ödenmesi 5510 sayılı Kanun‟un 60‟ıncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında iken muhtelif nedenlerle bu bent kapsamından çıkanlar için Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna genel sağlık sigortası primi ödemesine devam edildiği tespit edilmiĢtir. 5510 sayılı Kanun‟un 60‟ıncı maddesinde genel sağlık sigortalısı sayılanlar yer almaktadır. Bu maddenin birinci fıkrasının c) bendinin (1) numaralı alt bendinde ikametgahı Türkiye‟de olan kiĢilerden “a ve b bentlerine göre sigortalı sayılmayanlardan harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan doğan hakları da dikkate alınarak, Kurumca (Sosyal Güvenlik Kurumu) belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilecek aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olan vatandaşlar ile gelir tespiti yapılmaksızın genel sağlık sigortalılığı ya da bakmakla yükümlü olduğu kişi bulunmayan Türk vatandaşlarından 18 yaşını doldurmamış çocuklar”ın genel sağlık sigortalısı sayılacağı belirtilmiĢtir. SGK tarafından genel sağlık sigortalılığı bakımından (60/1-c-1) kapsamında tescilleri yapılan kiĢilerin genel sağlık sigortası primleri Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından ödenmektedir. Denetimler sonucunda, bahsi geçen mevzuat hükümlerine aykırı olarak prim ödenmemesi gerekirken ödenen aĢağıdaki uygulamalar tespit edilmiĢtir: T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 19

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 20 20  (60/1-c-1) kapsamında tescili yapılan ve primleri ödenen kiĢilerden iĢe giren kiĢilerin iĢe girmesi sonucu genel sağlık sigortalılığı bakımından 60‟ıncı maddenin 1‟inci fıkrasının (a) bendi kapsamında genel sağlık sigortası primleri iĢveren tarafından ödenmesine rağmen Bakanlık tarafından bu kiĢiler için genel sağlık sigortası primi ödenmesine devam edilmiĢtir. Ayrıca bu kiĢilerin eĢi ve çocukları bakmakla yükümlü olunan kiĢi kapsamına girdiklerinden bunlar için Bakanlık tarafından genel sağlık sigortası primlerinin ödenmesi de mevzuata aykırılık teĢkil etmektedir.  (60/1-c-1) kapsamında tescili yapılan ve primleri ödenen, ancak daha sonra evlenerek durumu değiĢen kız çocuklarının eĢi çalıĢıyor ise genel sağlık sigortalılığı bakımından eĢinin bakmakla yükümlü olduğu kiĢi kapsamına girdiği için artık genel sağlık sigortası primleri Bakanlık tarafından ödenmemesi gerekirken ödenmiĢtir. Ayrıca ailede kalan kiĢilerin gelir tespitinin yeniden yapılıp genel sağlık sigortalılığı açısından (60/1-c-1) kapsamında devam edip etmeyeceklerinin değerlendirilmesi gerekmektedir. 2.8. SOSYAL GÜVENLĠK KURUMU DENETĠMLERĠNDE TESPĠT EDĠLEN HUSUSLAR 2.8.1. Faturalı Alacakların Süresi Ġçerisinde Tahsil Edilmemesi 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri gereğince, 5434 sayılı Kanun‟da düzenlenen emekli ikramiyesi, emekli/adi malüllük/vazife malüllüğü aylığı alanların ölümü halinde ödenen ölüm yardımı, emekli veya yetimlerine ödenen makam/temsil/görev tazminatları ile diğer ödemelerden kaynaklanan alacaklar faturalı alacaklar olarak tanımlanmakta olup, bunların takip ve tahsil iĢlemleri SGK tarafından gerçekleĢtirilmektedir. Faturalı alacakların ilgilisine ödendiği tarihte ilgili kamu idarelerine borç tahakkuk ettirilerek Mali Otomasyon Sistemi Projesi (MOSĠP) Bilgi Sisteminde görüntülenmektedir. Bu kapsamda kamu idarelerince her ay bir önceki aya ait borç olup olmadığı sistem üzerinden sorgulanarak, borç bulunması halinde bu borçların ödemenin yapıldığı tarihi izleyen iki ay içerisinde anlaĢmalı bankalara ödenmesi, bu süre içerisinde ödenmeyen faturalı alacaklar ile ilgili 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme faizi uygulanması gerekmektedir. Denetimler sonucunda süresi içerisinde ödenmeyen bazı faturalı alacaklar ile ilgili olarak gecikme faizi uygulanmadığı, haciz iĢlemi uygulama kabiliyeti olan kamu idareleri için amme T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu20

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 21 21 alacağının cebren tahsiline yönelik gerekli takibat iĢlemlerinin baĢlatılmadığı ve haciz uygulama imkânı olmayanlar için de gerekli giriĢimlerde bulunulmadığı görülmüĢtür. 2.8.2. Ek KarĢılık Primlerinin Takip ve Tahsil Edilmemesi 5510 sayılı Kanun‟un 81‟inci maddesinde; 4‟üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılara bağlanan veya bağlanacak vazife malullük aylıkları ile bunların hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylıklarının karĢılığı olmak üzere, bu kapsamdaki sigortalılar için kamu idarelerinin bütçelerinden ayrılan sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi ödeneklerinin % 20‟si oranında ek karĢılık primi alınacağı, ayrılan ek karĢılık priminin tamamının kurum bütçelerinin yetkili makamlarınca onaylanarak yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaĢlarından itibaren altı ay içinde ve aylık eĢit taksitlerle ödeneceği, genel bütçe kapsamındaki idarelerin ek karĢılık primlerinin Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karĢılanacağı hükme bağlanmıĢtır. Ek karĢılık primlerinin kamu idarelerinin MOSĠP Bilgi Sistemi üzerinden bildirimleri üzerine tahakkuk ettirilmesi, süresi içerisinde bildirilmeyen ek karĢılık primleri hakkında 5510 sayılı Kanun‟un ilgili maddeleri gereğince idari para cezası uygulanması, süresinde ödenmeyen ek karĢılık primleri ile ilgili olarak da Kanun‟un 89‟uncu maddesi gereğince gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanması gerekmektedir. Denetimler sonucunda, bazı kamu idarelerince SGK‟ya bildirimde bulunulmadığı için ilgili kamu idareleri adına ek karĢılık primi tahakkuk ettirilmediği, ek karĢılık primlerinin mali tablolarda kurum alacağı olarak yer almadığı, bazı kamu idarelerince ise süresi içerisinde ödeme yapılmadığı ve prim alacaklarına iliĢkin gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmadığı tespit edilmiĢtir. 2.8.3. Fiilen Askerlik Hizmeti Yapılan Süre Ġçin de KiĢiler Adına Hizmet Bildiriminde Bulunulması 5510 sayılı Kanun'un 6'ncı maddesinde askerlik hizmetlerini er ve erbaĢ olarak yapmakta olanlar ile yedek subay okulu öğrencileri sigortalı sayılmayanlar olarak addedilmiĢtir. Yine aynı Kanun‟un 41'inci maddesine göre sigortalıların er veya erbaĢ olarak silahaltında veya yedek subay okulunda geçen süreleri borçlanabilecekleri ifade edilmiĢtir. Bu sebeple, zorunlu askerlik hizmetini ifa etmek için çalıĢtığı iĢ yerinden ayrılan ve silah altına alınan sigortalıların askere sevk tarihinden terhis tarihlerine kadar geçen süre içinde sigortalı sayılmaları ve adlarına prim ödenmesi mümkün bulunmamaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 21

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 22 22 Denetimler sonucunda 4/1-a kapsamında kamu ve özel iĢyerlerinde çalıĢanlar ile 4/1-c kapsamında kamu idarelerinde çalıĢan kiĢiler adına fiilen askerlik yaptıkları dönemde SGK‟ya hizmet bildiriminde bulunulduğu tespit edilmiĢtir. 2.9. YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABINDA ĠZLENEN MADDĠ DURAN VARLIKLARIN, GEÇĠCĠ KABUL ĠġLEMĠ YAPILDIĞI HALDE ĠLGĠLĠ MADDĠ DURAN VARLIK HESAPLARINA AKTARILMAMASI Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı baĢlıklı 187 ve 188‟inci maddeleri ile Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı ana baĢlıklı 204 ve 205‟inci maddelerinde; Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı‟nın, kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar ile ilgili iĢler için, iĢ eğer geçici ve kesin kabul usulüne tabi bir iĢ ise iĢ ile ilgili geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihe kadar yapılan her türlü madde ve malzeme ile iĢçilik ve genel giderlerinin izlenmesi için kullanılacağı, geçici kabul usulüne tabi iĢler için iĢin geçici kabulünün yapılmasından itibaren Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı‟nın kapatılarak bu hesapta yer alan tutarların ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılmasının gerektiği belirtilmektedir. Yapılan denetimler sonucunda, bazı kamu idarelerinin geçici kabul iĢlemlerini tamamlamalarına rağmen bu iĢlere iliĢkin yapmıĢ oldukları giderleri ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarmayarak Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı‟nda izlemeye devam ettikleri, bunun sonucu olarak maddi duran varlıklar hesap grubunun kendi içinde gerçek durumu göstermediği tespit edilmiĢtir. 2.10. DOĞRUDAN TEMĠN VE PAZARLIK USULÜ ĠÇĠN BELĠRLENEN SINIRIN TAKĠP EDĠLMESĠNDEKĠ ZORLUKLAR 4734 sayılı Kamu Ġhale Kanunu‟nun „İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar‟ baĢlıklı 62‟nci maddesi ile Kanun‟un 21‟inci maddesinin (f) bendinde belirlenen parasal limit dâhilinde pazarlık usulü ile yapılacak ihaleler ve 22‟nci maddesinin (d) bendinde belirlenen parasal limit dâhilinde doğrudan temin suretiyle yapılacak alımlar suretiyle yapılacak harcamaların yıllık toplamının, Kamu Ġhale Kurulunun görüĢü olmadıkça idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10‟unu aĢamayacağı hüküm altına alınmıĢtır. Yapılan denetimler sonucunda bazı kamu idareleri tarafından kanunun 21‟inci maddesinin (f) bendinde belirlenen parasal limit dâhilinde pazarlık usulü ile ve 22‟nci maddesinin (d) bendinde belirlenen parasal limit dâhilinde doğrudan temin suretiyle yapılan mal ve hizmet alımı T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu22

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 23 23 ve yapım iĢi ile ilgili harcamaların yıllık toplamının, Kamu Ġhale Kurulunun görüĢü olmaksızın idarelerin bütçelerine bu amaçla koydukları ödeneklerinin %10‟unu aĢtığı tespit edilmiĢtir.
Kamu idarelerinin uygulamada söz konusu parasal limitleri takip etmekte zorluk yaĢadıkları anlaĢılmakta olup, bu limitlerin takip edilmesini sağlayacak bir sistemin kurulması gerektiği düĢünülmektedir. 2.11. 4734 SAYILI KAMU ĠHALE KANUNU’NUN 21’ĠNCĠ MADDESĠNDE ÖNGÖRÜLEN ġARTLAR OLUġMADIĞI HALDE PAZARLIK USULÜ ĠLE ĠHALEYE ÇIKILMASI 4734 sayılı Kamu Ġhale Kanunu'nun “Temel Ġlkeler” baĢlıklı 5‟inci maddesinde, yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usullerinin temel ihale usulleri olduğu ancak Kanunda belirtilen özel hallerde diğer ihale usullerinin kullanılabileceği belirtilmektedir. Bu kapsamda Kanunda istisnai bir ihale usulü olarak belirtilen pazarlık usulünün hangi hallerde uygulanacağı “Pazarlık usulü” baĢlıklı 21‟inci maddesinde bentler halinde sayılmıĢtır. Denetimler sonucunda, bazı kamu idarelerinin düzenlediği ihalelerde, Kanunda öngörülen Ģartlar oluĢmadığı halde pazarlık usulü ile ihaleye çıkıldığı tespit edilmiĢtir. Kanunda temel ihale usulleri olarak belirlenen açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünden farklı olarak; pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde belli hallerde ihale ilanının yapılması, sözleĢme yapılması ve kesin teminat alınması zorunlu değildir. Bu durumun, Kanunda belirtilen gerekli Ģartlar oluĢmasa dahi kamu idarelerinin ihalelerde pazarlık usulüne baĢvurmalarına yol açtığı değerlendirilmektedir. 2.12. MALĠ KONULARI ĠÇEREN YÖNETMELĠKLERĠN SAYIġTAY GÖRÜġÜ ALINMADAN YÜRÜRLÜĞE KONULMASI 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu‟nun “Daireler Kurulu” baĢlıklı 27‟nci maddesinde genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince mali konularda düzenlenecek yönetmelikler ile yönetmelik niteliğindeki düzenleyici iĢlemlerin, SayıĢtayın istiĢari görüĢü alınarak yürürlüğe konulacağı hüküm altına alınmıĢtır. Mali konularda düzenlenecek yönetmeliklerle ilgili olarak SayıĢtayın istiĢari görüĢünün alınması bir zorunluluk olmasına rağmen, denetimler sonucunda bu zorunluluğa uyulmadan bazı kamu idarelerince anılan yönetmeliklerin yürürlüğe konulduğu tespit edilmiĢtir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 23

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 25 25 3. GENEL BÜTÇELĠ KAMU ĠDARELERĠNE ĠLĠġKĠN KONULAR 3.1. AT YARIġLARI DÜZENLEME HAKKININ DEVRĠNE ĠLĠġKĠN TESPĠT 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu‟nun 10‟uncu ve 6132 sayılı At YarıĢları Hakkında Kanun‟un 1‟nci maddesi ile Türkiye sınırları içerisinde at yarıĢları düzenlemeye, yurt içinde ve yurt dıĢında düzenlenen yarıĢlar üzerine yurt içinden ve yurt dıĢından müĢterek bahis kabul etmeye Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının yetkili olduğu hüküm altına alınmıĢtır. 6132 sayılı Kanun‟un 5‟inci maddesinde ise Bakanlığın bu yetkisini at yetiĢtirme ve ıslahını teĢvik gayesi ile kurulmuĢ ve amme menfaatine çalıĢtığı usulen onanmıĢ derneklerden uygun görülecek bir veya bir kaçına muayyen Ģartlarla ve 30 seneyi geçmemek üzere Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu Kararı ile devredebileceği hüküm altına alınmıĢtır. 6132 sayılı Kanun‟un 5‟inci maddesi hükmü uyarınca Bakanlığın at yarıĢları düzenlemek ve müĢterek bahis organizasyonu yapmak hak ve yetkisi ilk olarak 1953/1431 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Türkiye Jokey Kulübüne (TJK) 20 yıl süreyle devredilmiĢtir. Daha sonra sırası ile 1973/7373 sayılı BKK ile 20 yıl süreyle, 1993/5043 sayılı BKK ile 20 yıl süreyle, 2008/13260 sayılı BKK ile 22.11.2013 tarihine kadar, 2013/5596 sayılı BKK ile 21.05.2014 tarihine kadar, 2014/6337 sayılı BKK ile 22.11.2014 tarihine kadar, 2014/7006 sayılı BKK ile 22.05.2015 tarihine kadar, 2015/7694 sayılı BKK ile 31.12.2016 tarihine kadar bu hak ve yetkinin TJK‟ya devredilmesi uygulamasına devam edilmiĢtir. 23.10.1950 tarihinde kurulan TJK, yukarıda tarih ve sayıları verilen Bakanlar Kurulu Kararlarına ek olan At YarıĢları Düzenleme ve YarıĢlar Üzerinde MüĢterek Bahis Kabul Etme Hak ve Yetkisinin Türkiye Jokey Kulübüne Devrine ĠliĢkin Esaslar‟da belirtilen hükümler çerçevesinde, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile sözleĢme imzalamakta ve Türkiye‟de at yarıĢları düzenlenmesi ve müĢterek bahis oynatılması hususlarında hak ve yetkisi olan tek kurum olarak faaliyetlerini sürdürmektedir. 6132 sayılı Kanun‟un 5‟inci maddesinde Türkiye sınırları içerisinde at yarıĢları düzenleme, yurt içinde ve yurt dıĢında düzenlenen yarıĢlar üzerine yurt içinden ve yurt dıĢından müĢterek bahis kabul etme yetkisine iliĢkin devrin muayyen Ģartlarla ve 30 yılı geçmemek üzere yapılabileceği hüküm altına alınmıĢtır. Madde metninde geçen “muayyen şartlar” ibaresi ile ne kastedildiği Bakanlar Kurulu kararlarına ek usul ve esaslar ile açıklanmıĢ ancak bu usul ve T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 25

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 26 26 esaslarda bir devir bedeline yer verilmediği görülmüĢtür. Bu durumun bir sonucu olarak söz konusu hak ve yetkiler TJK‟ya bedelsiz olarak devredilmiĢtir. Hizmet SatıĢları ve Diğer YarıĢ Gelirleri brüt toplamı dikkate alındığında TJK‟nın söz konusu yarıĢları düzenleme ve bahisleri kabul etme hacmi, 2013 yılında 2,93 milyar TL, 2014 yılında ise 3,31 milyar TL, 2015 yılında ise 3,51 milyar TL olarak gerçekleĢmiĢtir. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına 6132 sayılı Kanun ile verilen Türkiye sınırları içerisinde at yarıĢları düzenleme, yurt içinde ve yurt dıĢında düzenlenen yarıĢlar üzerine yurt içinden ve yurt dıĢından müĢterek bahis kabul etme hak ve yetkisinin yerine getirilmesinde, Kanun‟da belirtilen “muayyen Ģartlar”ın kapsamının yeniden ele alınmasının uygun olacağı düĢünülmektedir. 3.2. 5018 SAYILI KAMU MALĠ YÖNETĠMĠ VE KONTROL KANUNU HÜKÜMLERĠNE AYKIRI OLARAK GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKĠ BAZI KAMU ĠDARELERĠNĠN KULLANIMLARINDA ÖZEL HESAPLAR BULUNMASI Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde hesap verebilirliği ve mali saydamlığı sağlamayı amaçlayan 5018 sayılı Kanun‟un 6, 8, 12 ve 61‟inci maddeleri uyarınca; genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve giderlerine ait tüm iĢlemlerin Hazine veznelerinden gerçekleĢtirilmesi ve özel vezne açılmaması, kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık ve hesap verebilirliğin sağlanması, Kanun‟da sayılanlar dıĢında herhangi bir ad altında bütçe oluĢturulmaması, para ve parayla ifade edilebilen değerlere iliĢkin tüm mali iĢlemlerin kayıtlarının usulünce yetkili kılınmıĢ muhasebe yetkilisinin sorumluluğunda yapılması ve raporlanması gerekmektedir. Denetimler sonucunda, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince 5018 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak kullanılan ve kamu idaresi muhasebe kayıtlarında ve mali tablolarında gösterilmeyen özel hesaplar aĢağıda belirtilmiĢtir. ÇalıĢma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Tarafından Kullanılan Özel Hesaplar I) 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu ĠĢ SözleĢmesi Kanunu‟nun 54‟üncü maddesine göre kurulan ve faaliyet gösteren Yüksek Hakem Kuruluna ilgili mevzuatı uyarınca özel hakem olarak baĢvurulduğu durumlarda, Kurulun esas hakkındaki karar toplantısına katılanlara ödenmek üzere Kurul adına açılan banka hesabına yatırılan özel hakem ücretlerinden çeĢitli nedenlerle hak T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu26

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 27 27 sahibine ödenmeyen meblağlardan oluĢan belli bir tutarın mevcut olduğu ve emanet karakterli bu paranın Bakanlık muhasebe kayıtlarında izlenmediği ve mali tablolara yansıtılmadığı görülmüĢtür. II) 4857 sayılı Kanun‟un 38‟inci maddesinde; iĢçi ücretlerinden ceza olarak kesilen paraların iĢçilerin eğitimi ve sosyal hizmetleri için kullanılıp harcanmak üzere ÇSGB hesabına Bakanlıkça belirlenecek bankalardan birine, kesildiği tarihten itibaren bir ay içinde yatırılacağı ve buna iliĢkin esasların yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmıĢtır. Bu hükme istinaden hazırlanan ĠĢçi Ücretlerinden Ceza Olarak Kesilen Paraları Kullanmaya Yetkili Kurulun TeĢekkülü ve ÇalıĢma Esasları Hakkında Yönetmelik, 05.03.2004 tarih ve 25393 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe girmiĢtir. Anılan Yönetmelik hükümleri gereğince iĢçi ücretlerinden kesilen cezalar, Bakanlığın bir kamu bankası nezdinde açmıĢ olduğu hesapta toplanmakta, Kurul tarafından uygun bulunan projeler için proje bazında açılan özel hesaplara aktarılmaktadır. Söz konusu tutarlar Bakanlık muhasebe kayıtlarında izlenmemekte ve mali tablolara yansıtılmamaktadır. III) Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) kapsamında kullandırılan Avrupa Birliği fonlarının ÇalıĢma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı mali tablolarında yer almadığı görülmüĢtür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun kapsam baĢlıklı 2‟nci maddesinde yer alan; “Avrupa Birliği fonları ile yurt içi ve yurt dışından kamu idarelerine sağlanan kaynakların kullanımı ve kontrolü de uluslararası anlaşmaların hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanun hükümlerine tâbidir.” ve tanımlar baĢlıklı 3‟üncü maddesinin (g) bendinde yer alan “Kamu kaynakları: Borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dâhil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri” Ģeklindeki hükümler gereğince Avrupa Birliği Fonları bir kamu kaynağıdır ve bu fonların kullanımı ve kontrolü ile ilgili olarak uluslararası anlaĢmalarda yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla, 5018 sayılı Kanunda kamu kaynaklarının elde edilmesi, kullanılması, muhasebeleĢtirilmesi, raporlanması, kontrolü vb. alanlarda öngörülen genel düzenlemeler geçerlidir. Yapılan denetimler sonucunda, ÇalıĢma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Avrupa Birliği ve Mali Yardımlar Dairesi BaĢkanlığı tarafından kullandırılan Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) fonlarına iliĢkin mali iĢlemlere Bakanlık mali tablolarında yer verilmediği tespit edilmiĢtir. Bu fonlar, mahiyet itibariyle özel hesapta tutulan kamu kaynağı olduğundan, bunlara iliĢkin mali iĢlemlerin Bakanlık mali tablolarında gösterilmesi gerekmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 27

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 28 28 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarafından Kullanılan Özel Hesaplar I) 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu‟nun 10‟uncu ve 6132 sayılı At YarıĢları Hakkında Kanun‟un 1‟inci maddelerinde Gıda Tarım Hayvancılık Bakanlığının hayvan yarıĢları düzenlemeye, yurt içinde ve yurt dıĢında düzenlenen hayvan yarıĢları üzerine müĢterek bahis kabul etmeye yetkili olduğu, 6132 sayılı Kanun‟un 5'inci maddesinde ise Bakanlığın bu yetkisini at yetiĢtirme ve ıslahını teĢvik gayesi ile kurulmuĢ ve amme menfaatine çalıĢtığı usulen onanmıĢ derneklerden uygun görülecek bir veya bir kaçına muayyen Ģartlarla ve 30 seneyi geçmemek üzere Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu Kararı ile devredebileceği hüküm altına alınmıĢtır. 6132 sayılı At YarıĢları Hakkında Kanun‟un 5'inci maddesine dayandırılarak Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Türkiye Jokey Kulübü arasında ilk olarak 03.10.1953 tarihinde sözleĢme yapılmıĢtır. Bu sözleĢme ile Türkiye Jokey Kulübüne at yarıĢları düzenlemek ve müĢterek bahis organizasyonu yapmak hususunda yetki verilmiĢtir. 6132 sayılı Kanun‟un Ek 1'inci maddesi kapsamında cari yılda, yarıĢ gelirlerinin bir evvelki takvim yılındaki yarıĢ geliri toplamından fazla olması halinde, aradaki farkın yüzde kırklık kısmının Bakanlıkça açılacak özel hesaba aktarılacağı belirtilmiĢtir. Söz konusu özel hesap, Yüksek Komiserler Kurulunun sorumluluğunda gelirler toplanmakta ve harcamalar yapılmaktadır. Bakanlık bütçesinden ayrı bir sistemle yürütülmekte olan bu hesapla ilgili iĢlemler Bakanlık muhasebe kayıtlarında izlenmemekte ve mali tablolara yansıtılmamaktadır. II) 5488 sayılı Tarım Kanunu‟nun 23‟üncü maddesi ile bu Kanun kapsamında yapılan destekleme ödemelerinden haksız yere yapılanların, ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun‟un 51‟inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranları dikkate alınarak hesaplanan kanuni faizi ile birlikte geri alınacağı hüküm altına alınmıĢtır. Bakanlık tarafından genel bütçe kaynakları kullanılmak suretiyle finanse edilerek gerçekleĢtirilen destekleme ödemelerinden, haksız yere yapıldığı tespit edilenlerin tahsilatı ile destekleme ödemesinden yararlanan hak sahiplerinden çeĢitli nedenlerle ödemeleri iade edenlerden yapılan tahsilat kamu geliri niteliğinde olduğundan söz konusu tahsilatın genel bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Denetimler sonucunda, söz konusu tahsilatın bütçe geliri olarak muhasebeleĢtirilmesi gerekirken bankadaki destekleme hesaplarına kaydedildiği görülmüĢtür. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu28

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 29 29 Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Tarafından Kullanılan Özel Hesaplar Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayenelerine iliĢkin giderlerin 3516 sayılı Ölçüler ve Ayarlar Kanunu‟nun 19'uncu maddesi ile muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenmesi hüküm altına alınmıĢ, bu giderlerin nasıl ve ne Ģekilde tahsil edileceğine iliĢkin herhangi bir düzenleme yapılmamıĢtır. Bu durumun, uygulamada muhtelif sorunlara neden olmasından dolayı Bakanlık tarafından il müdürlüklerine gönderilen “Olur” ile; konuyla ilgili uygulamalarda birlik sağlanması için yerinde muayene gideri olarak alınacak ücretler belirlenmiĢ ve tahsil edilen bu ücretlerin Ġl Müdürlüklerince, Ziraat Bankası, Halk Bankası veya Vakıflar Bankası nezdinde bu amaçla açılacak bir hesaba yatırılması, bu hesapta toplanacak paranın da muayeneyi yapan memurların yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerinin taĢıma ücretlerinin ödenmesinde, temin edilen araçların kullanımına iliĢkin hizmet satın alınması ve bu araçların tamir, bakım ve kalibrasyonları ile yakıt giderleri ve konu ile ilgili demirbaĢ ve kırtasiye satın alınmasında kullanılması öngörülmüĢtür. Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı taĢra teĢkilatı il müdürlüklerince, ölçü ve tartı aletlerinin yerinde muayenesinde elde edilen paralar bankalarda özel bir hesapta toplanmakta, harcamalar bu hesaptan yapılmaktadır. Ancak bu hesapla ilgili gerçekleĢtirilen iĢlemler Bakanlık muhasebe kayıtlarında izlenmemekte ve mali tablolara yansıtılmamaktadır. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı-Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Tarafından Kullanılan Özel Hesap Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) arasında düzenlenen sözleĢme gereğince TOBB tarafından modernize edilen Sarp, Cilvegözü, Habur, Kapıkule, Nusaybin ve Hamzabeyli gümrük kapılarına ait uygulama sözleĢmelerinin muhtelif maddelerinde kantar ücretleri ile ilgili olarak aĢağıda belirtilen hükme yer verilmiĢtir. "TOBB (veya şirket) tarafından, 4458 sayılı Gümrük Kanunu 218 inci maddesi hükmü çerçevesinde, gümrük idarelerinin büyük onarım, teknik donanım, kırtasiye ve demirbaş ile tefriş ihtiyaçlarını ayni olarak karşılamak ve yeni gümrük tesisleri inşa etmek üzere sözleşme süresince her yıl elde edilecek kantar ücretinin %25 i ayrılır. Ayrılan paya ilişkin işlemlerin usul ve esasları gümrük müsteşarlığı ve TOBB arasında yapılacak bir protokolle belirlenir." Bu hükme göre TOBB yükleniminde yap iĢlet devret modeliyle modernize edilen sınır kapılarında kantar ücretleri adı altında elde edilen gelirin %25'i belirlenen giderlerin karĢılanması amacıyla Bakanlığa bırakılmıĢtır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 29

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 30 30 Mevcut durumda kantar ücretlerinden Bakanlık adına ayrılan pay, TOBB bünyesinde kurulan Ģirket adına açılan hesaplarda tutulmaktadır. Bakanlık tarafından talep edilen mal ve hizmetler, Ģirket tarafından temin edilmektedir. Temin usulüne Ģirket karar vermekte ve bu iĢlemden dolayı da herhangi bir sorumluluk kabul etmemektedir. 2015 yılında Bakanlık adına ayrılan paya iliĢkin tutar ilgili hesaplara aktarılmıĢ olmasına rağmen Bakanlık muhasebe kayıtlarında izlenmemiĢ ve mali tablolara yansıtılmamıĢtır. 3.3. VERGĠ, RESĠM VE HARÇ ĠSTĠSNASI BELGELERĠNĠN DÜZENLENMESĠ SÜRECĠNDEKĠ MEVZUATA AYKIRILIKLAR NEDENĠYLE HAZĠNENĠN GELĠR KAYBINA UĞRAMASI 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun Ek 2‟nci maddesinde ve 492 sayılı Harçlar Kanunu‟nun Ek 1‟inci maddesinde belirtilen hükümler çerçevesinde döviz kazandırıcı faaliyetlerle ilgili iĢlem ve kâğıtlar yönünden, damga vergisi ve harç istisnası getirilmiĢtir. Döviz kazandırıcı faaliyetlere iliĢkin iĢlemlerle ilgili damga vergisi ve harç istisnası uygulamasının usul ve esaslarının belirlenmesi amacıyla hazırlanan 1 Seri No.lu Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç Ġstisnası Uygulaması Hakkında Tebliğ 27.02.2004 tarihli ve 25386 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanmıĢtır. Ayrıca DıĢ Ticaret MüsteĢarlığınca, ihracatı artırmak, ihraç ürünlerine uluslararası piyasalarda rekabet gücü kazandırmak ve ihraç pazarlarını geliĢtirmek amacıyla 23.12.1999 tarih ve 99/13812 Sayılı Ġhracat, Ġhracat Sayılan SatıĢ ve Teslimler Ġle Döviz Kazandırıcı Hizmet Ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç Ġstisnası Hakkında Karar yayımlanmıĢtır. Bu Karara istinaden hazırlanan 2008/6 No.lu Ġhracat, Transit Ticaret, Ġhracat Sayılan SatıĢ ve Teslimler Ġle Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Faaliyetlerde Vergi, Resim ve Harç Ġstisnası Hakkında Tebliğ‟de 05.12.2008 tarihli ve 27075 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıĢtır. Yapılan denetimler sonucunda, yukarıda bahsi geçen ilgili mevzuat kapsamında vergi, resim ve harç istisnasından faydalanabilmek için çeĢitli firmalarca Ekonomi Bakanlığına yapılan müracatlar üzerine Bakanlık tarafından firmalar lehine düzenlenen Vergi Resim ve Harç Ġstisnası Belgeleri ile ilgili olarak;  Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alan yatırımlardan ve Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının bu programda yer almayan kamu yatırımlarından uluslararası ihaleye çıkarılanların (yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iĢtirakine açık olmak üzere) ihalesini kazanan veya yabancı para ile finanse edilenlerin yapımını üstlenen T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu30

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 31 31 firmalar lehine Vergi Resim ve Harç Ġstisnası Belgesi düzenlenmesi gerekirken, uluslararası ihale niteliği taĢımayan bazı kamu ihalelerini kazanan firmalar lehine de Vergi Resim ve Harç Ġstisnası Belgeleri düzenlendiği,  Kamu kurum ve kuruluĢlarınca uluslararası ihaleye (sabit sermaye yatırımı nitelikli olanlar) çıkarılan, yatırım malına, sınai mamullere ve yazılım hizmetlerine yönelik ihaleleri kazanan yerli imalatçı firmaların üreterek yapacakları satıĢ ve teslimler için firmalar lehine Vergi Resim ve Harç Ġstisnası Belgesi düzenlenmesi gerekirken, sabit sermaye yatırımı niteliğinde sınai mamul olmayan satıĢ ve teslimler için de Vergi Resim ve Harç Ġstisnası Belgesi düzenlendiği,  Geçerlilik süresi açısından istisna kapsamında bulunan döviz kazandırıcı bazı hizmetler hariç olmak üzere Vergi Resim ve Harç Ġstisnası Belgelerinin geçerlilik süresinin, mevzuatta belgenin düzenlenme tarihinden itibaren azami 24 (yirmidört) ay olarak belirlenmesine rağmen, geçerlilik süresi açısından istisna kapsamında bulunmayan döviz kazandırıcı bazı hizmetler için de 24 ayı aĢan geçerlilik süreleri bulunan Vergi Resim ve Harç Ġstisnası Belgeleri düzenlendiği,  Mevzuatta yurt dıĢı ve yurt içi müteahhitlik hizmetlerine iliĢkin belgelere ihale makamının uygun görüĢü alınarak belge konusu iĢ tamamlanıncaya kadar ek süre verilebilir denilmesine rağmen yurt dıĢı ve yurt içi müteahhitlik hizmeti sayılmayan bazı döviz kazandırıcı hizmetler için de ek süre verildiği, tespit edilmiĢtir. Mevzuata aykırı olarak, istisna Ģartlarını taĢımayan firmalar lehine istisna belgeleri düzenlenmesi, istisna Ģartlarını taĢımakla birlikte belge geçerlilik sürelerine uyulmaması ve belgeler için ek süre verilmesi Ģartlarını taĢımayan hizmetler için ek istisna süreleri verilmesi uygulamaları hazine açısından gelir kaybına yol açmaktadır. 3.4. ÜCRETLERĠN BĠRLEġTĠRĠLEREK VERGĠLENDĠRĠLMESĠ GEREKĠRKEN AYRI AYRI VERGĠLENDĠRĠLMESĠ NEDENĠYLE VERGĠ KAYBINA NEDEN OLUNMASI 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Vergi tevkifatı” baĢlıklı 94‟üncü maddesinde gerçek kiĢilere yapılacak ödemelerden kanunun “Esas tarife” baĢlıklı 103‟üncü maddesinde belirtilen vergi dilimleri ve bu dilimlere uygulanacak oranlar dâhilinde gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hüküm altına alınmıĢtır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 31

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 32 32 Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 160 Seri Nolu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde ise Bakanlıklar, bağlı kuruluĢlar ve üniversitelerde bulunan tahakkuk birimlerinin, bu kuruluĢlar bünyesinde kurulmuĢ olan döner sermaye iĢletmelerindeki tahakkuk birimleri ile koordineli olarak çalıĢmaları gerektiği, bu kuruluĢlar tarafından bir ay içinde yapılan ücret ödemeleri ile döner sermaye iĢletmeleri tarafından yapılan ücret ödemelerinin toplanarak vergilendirilmesi gerektiği belirtilmektedir. Denetimler sonucunda, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna bağlı sağlık tesislerinde görevli personele, kadrolarına bağlı olarak yapılan aylık ücretler yanında Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında ayrıca ek ödeme adı altında döner sermaye iĢletmelerinden ücret ödendiği, ancak kadroya bağlı olarak ödenen aylık ücretler ile Yönetmelik kapsamında ödenen ücretlerin anılan Genel Tebliğ‟de belirtildiği gibi toplanarak vergilendirilmek yerine ayrı ayrı vergilendirildiği tespit edilmiĢtir. Gelir Vergisi Kanunu‟nun 103‟üncü maddesinde ücretlerin vergilendirilmesinde artan oranlı bir tarife öngörülmektedir. Buna göre, farklı bütçelerden elde edilen ücret gelirlerinin birleĢtirilerek vergilendirilmesi durumunda ayrı ayrı vergilendirmeye göre daha yüksek bir vergi kesintisi yapılması söz konusudur. Farklı bütçelerden elde edilen ücret gelirlerinin birleĢtirilmeyerek ayrı ayrı vergilendirilmesi vergi kaybına yol açmaktadır.
Tahakkuk birimleri arasında gerekli koordinasyonun sağlanarak Hazine açısından vergi kaybına yol açan söz konusu uygulamanın sonlandırılması gerekmektedir. 3.5. KAMU ĠDARELERĠ TARAFINDAN KULLANILAN MUHASEBE PROGRAMLARINA ĠLĠġKĠN TESPĠTLER 3.5.1. Ġl Özel Ġdareleri Tarafından Kullanılan e-ĠçiĢleri Sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülüne ĠliĢkin Tespit Ġl özel idareleri muhasebe kayıt ve iĢlemlerinin takibinde kullanılan e-ĠçiĢleri Sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülündeki eksiklikler nedeniyle, bu idarelerin mali tablolarının faaliyet sonucu hesapları bakımından mevzuata uygun olarak hazırlanamadığı tespit edilmiĢtir. Ġl özel idareleri mali iĢlemleri bakımından Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine tabidirler. Yönetmelik‟in 59 Dönem Faaliyet Sonuçları hesap grubunu T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu32

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 33 33 açıklayan 323‟üncü maddesi, dönem sonunda faaliyet sonuçlarının olumlu veya olumsuz olabileceğini, niteliğine göre de faaliyet sonucunun ilgili hesaba kaydedileceğini öngörmektedir. Yapılan denetimler sonucunda e-ĠçiĢleri Sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü‟nde il özel idaresi merkez teĢkilatı ile il özel idarelerine bağlı ilçe özel idaresi teĢkilatları muhasebe hesaplarının ayrı ayrı çalıĢmasından dolayı Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının bilançoda birlikte yer aldığı tespit edilmiĢtir. e-ĠçiĢleri Sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü‟nde ilçe özel idareleri adına gelir kaydı yapılamaması nedeniyle ilçe özel idarelerinin dönem sonu faaliyetleri muhasebe sistemi üzerinde sürekli olarak zarar ile sonuçlanmakta ve bu zarar da 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı vasıtası ile bilançolara yansımaktadır. Öte yandan il özel idareleri merkez teĢkilatları dönem sonu faaliyetleri ise 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı vasıtası ile bilançolara yansımaktadır. Dolayısıyla ilgili Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak il özel idaresi bilançolarında olumlu ve olumsuz dönem faaliyet sonucu hesapları bir arada yer almaktadır. ĠçiĢleri Bakanlığı tarafından hazırlanan e-ĠçiĢleri Sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü kaynaklı teknik eksikliklerin giderilerek mali tabloların Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak hazırlanmasının sağlanması gerekmektedir. 3.5.2. Savunma Sanayi Destekleme Fonu Tarafından Kullanılan Muhasebe Programına ĠliĢkin Tespit Savunma Sanayi Destekleme Fonu muhasebe iĢlemleri ile ilgili kayıt ve diğer iĢlemlerini Maliye Bakanlığınca hazırlanan SAY2000i Muhasebe Programı üzerinden yapmaktadır. Denetimler sonucunda, SAY2000i Muhasebe Programı‟nın Savunma Sanayi Destekleme Fonu ile ilgili modülündeki eksikliklerden dolayı Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟ne aykırı olarak; muhasebe açılıĢ kayıtlarının tam ve doğru yapılmadığı, borç bakiyesi vermesi gereken hesapların alacak bakiyesi, alacak bakiyesi vermesi gereken hesapların borç bakiyesi verdiği, yılsonu kapanıĢ kayıtlarının yapılmadığı, kesin mizanda borç sütunu toplamı ile alacak sütunu toplamının birbirine eĢit olmadığı ve faaliyet hesapları ile bütçe hesaplarının bakiye verdiği tespit edilmiĢtir. Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan SAY2000i Muhasebe Programı‟nın Savunma Sanayi Destekleme Fonu adına tanımlanmıĢ ilgili modüllerinden kaynaklanan teknik eksikliklerin T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 33

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 34 34 giderilerek mali tabloların Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak hazırlanması gerekmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu34

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 35 35 4. ÖZEL BÜTÇELĠ ĠDARELERE ĠLĠġKĠN KONULAR 4.1. FĠĠLEN ATIL DURUMDA BULUNAN FAKÜLTE, YÜKSEKOKUL VE ENSTĠTÜLERE ĠLĠġKĠN TESPĠT 2547 Sayılı Yüksek Öğretim Kurulu Kanunu‟nun 5‟inci maddesinde üniversitelerin bünyesindeki fakülte, enstitü ve yüksekokulların, Kalkınma Plan ve Programlarının ilke ve hedefleri doğrultusunda ve yükseköğretim planlaması çerçevesinde Yükseköğretim Kurulunun görüĢü veya önerisi üzerine kanunla kurulacağı, 7‟nci maddesinde ise Yükseköğretim kurumlarının bu Kanun‟da belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulacağı, geliĢtirileceği ve eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleĢtirilmesi için kısa ve uzun vadeli planların hazırlanacağı ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasının gözetim ve denetiminin Yükseköğretim Kurulunca yapılacağı hükme bağlanmıĢtır. Aynı Kanun‟un 12‟nci maddesinde üniversitelerin görevleri arasında; ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel, verimli ve ekonomik Ģekilde kullanarak, milli eğitim politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda insan gücü yetiĢtirmeleri sayılmıĢtır. Kanun‟un 13‟üncü maddesinde de üniversitenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin rasyonel bir Ģekilde kullanılmasında ve geliĢtirilmesinde, eğitim - öğretim, bilimsel araĢtırma ve yayım faaliyetlerinin devlet kalkınma plan, ilke ve hedefleri doğrultusunda planlanıp yürütülmesinde rektörlerin birinci derecede yetkili ve sorumlu olduğu hükme bağlanmıĢtır.
Yapılan denetimler sonucunda, bazı üniversitelerde yukarıda belirtilen hükümlerde yer alan ilke ve esaslara riayet edilmeden fakülte, yüksek okul ve enstitülerin açıldığı, hali hazırda öğrencisi bulunmayan bu eğitim birimlerinde öğretim üyesi ve idari personel istihdam edildiği ve maaĢlarının bütçeden ödendiği tespit edilmiĢtir. 4.2. MUHASEBE SĠSTEMĠ DIġINDA BANKA HESABI AÇILMASI 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nda, kamu idaresi hesaplarının niteliği ve bu hesaplara iliĢkin görev, yetki ve sorumluluklar tanımlanmıĢ; bu görev ve yetkilerin kimler tarafından kullanılacağı belirlenmiĢtir. Ayrıca kamu hesaplarının, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü iĢlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiĢ bir düzen içinde hesaplara T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 35

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 36 36 kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulduğu belirtilmiĢtir. Denetimler sonucunda bazı üniversitelerde yaz okulu geliri, yurt geliri vb. hizmetlerden elde edilen gelirlerin, mali tablolarda yer almayan ayrı banka hesaplarında tutulduğu ve muhasebe yetkilisi dıĢındaki kiĢiler tarafından bu hesaplarda iĢlemler yapıldığı tespit edilmiĢtir. Mali tablolarda yer almayan banka hesaplarının bulunması, kamu idaresinin varlıklarının muhasebe kayıtlarına tam ve doğru olarak yansıtılmasına engel olmaktadır. 4.3. ÜNĠVERSĠTELERE TAHSĠS EDĠLEN HAZĠNE TAġINMAZLARININ ÜNĠVERSĠTE MALĠ TABLOLARINDA YER ALMAMASI 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟na dayanılarak yürürlüğe konulan Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik‟te genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı kuruluĢların mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taĢınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine iliĢkin hükümler yer almaktadır. Yönetmelik hükümleri ile taĢınmaz kayıtlarının belgeye dayandırılması, taĢınmazların numaralandırılması, kaydedilen her taĢınmaz için taĢınmaz ile aynı numarayı taĢıyan birer dosya düzenlenmesi ve kayıt formları ile icmal cetvellerinin tutulması esasları getirilmiĢtir. Ayrıca anılan Yönetmelik hükümlerine göre, kayıt altına alınan taĢınmazlar ile ilgili gerekli muhasebe kayıtlarının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri gereğince ilgili nazım hesaplara kaydedilerek, söz konusu taĢınmazlar ile ilgili bilgilerin kamu idaresi mali tablolarına yansıtılması gerekmektedir. Yapılan denetimler sonucunda; Milli Emlak Genel Müdürlüğünce bazı üniversitelere tahsis edilen bir kısım Hazine taĢınmazları ile ilgili olarak üniversiteler tarafından Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri gereğince gerekli kayıt iĢlemlerinin yapılmadığı, bu nedenle üniversiteye tahsisli Hazine taĢınmazları ile ilgili üniversite muhasebe kayıtlarında ve üniversite mali tablolarında herhangi bir bilginin bulunmadığı tespit edilmiĢtir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu36

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 37 37 4.4. ÜNĠVERSĠTE UYGULAMA VE ARAġTIRMA HASTANELERĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETMELERĠNDE GELĠRLERĠN GĠDERLERĠ KARġILAYAMAMASI VE ĠġLETMELERĠN MALĠ YAPILARININ BOZULMUġ OLMASI 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu‟nun 58'inci maddesinde, döner sermaye iĢletmesi faaliyetlerinin gerçekleĢtirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması gerektiği ve yapılacak ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınmıĢtır. Bazı üniversite uygulama ve araĢtırma hastaneleri döner sermaye iĢletmelerinde yürütülen faaliyetlerden elde edilen gelirlerin, döner sermayeden yapılan giderleri karĢılayamadığı ve bu nedenle iĢletmelerin malî yapılarının bozulduğu tespit edilmiĢtir. Denetimler sonucunda, üniversite uygulama ve araĢtırma hastanesi döner sermaye iĢletmelerinin genel olarak gelirlerinin giderlerini karĢılayamadığı, söz konusu gelir gider dengesizliğinin;  Üniversite Uygulama ve AraĢtırma Hastanesi Döner Sermaye ĠĢletmeleri tarafından sunulan sağlık hizmetleri fiyatlarının belirlendiği Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği‟nde yer alan sağlık hizmet fiyatlarında 2009 yılından beri artıĢ yapılmaması, dolayısı ile gelirlerin sabit kalması ancak sözkonusu sağlık hizmetlerinin gerçekleĢtirilebilmesi için gerekli olan ilaç, tıbbi malzeme, temizlik hizmetleri alımı, personel giderleri v.b gider kalemlerinde gerek enflasyon gerekse döviz kurlarında yıllar itibariyle ortaya çıkan yukarı yönlü değiĢimler nedeniyle maliyetlerde ortaya çıkan artıĢlar,  2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu‟nun 58'inci maddesinin (b) fıkrası gereğince Döner Sermaye ĠĢletme gelirleri üzerinden üniversite bilimsel araĢtırma projelerinin finansmanı için ayrılan % 5‟lik paylar,  2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 58'inci maddesi gereğince Döner Sermaye ĠĢletme birimlerinde görev yapan yönetici ve personele yapılan döner sermaye ek ödeme miktarlarındaki artıĢlar, gibi hususlardan kaynaklandığı değerlendirilmektedir. Gelir gider dengesini sağlamaya yönelik gerekli yasal ve idari tedbirlerin alınması, söz konusu iĢletmelerin mali açıdan sürdürülebilir bir yapıya kavuĢturulması açısından önem arz etmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 37

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 39 39 5. MAHALLĠ ĠDARELERE ĠLĠġKĠN KONULAR 5.1. BELEDĠYE GELĠRLERĠNE ĠLĠġKĠN TESPĠTLER Belediye gelirlerinin takip ve tahsiline iliĢkin tespit edilen hatalı uygulamalara aĢağıda yer verilmiĢtir. 5.1.1. 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nda Yer Alan Bazı Belediye Gelirlerinin Tahakkuk ve Tahsil Edilmemesi Belediye Gelirleri Kanunu‟na göre belediyeler tarafından tahakkuk ve tahsili yapılması gereken gelirlerle ilgili olarak;  Belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü ilan ve reklam üzerinden ilan ve reklam vergisi alınması gerekirken, bazı belediyelerde kiraya verilen reklam panolarında yapılan reklamlar üzerinden ilan ve reklam vergisi alınmadığı,  Özel kaplara doldurulup satılacak olan kaynak sularının (iĢlenmiĢ sular dâhil) belediyelerce denetlenerek hangi kaynaklara ait olduklarını gösterecek Ģekilde bu kaplara özel iĢaret konulması kaynak suları harcına tabi iken bazı belediyelerde kaynak suları harcının tahakkuk ve tahsilinin yapılmadığı,  Yeni kanalizasyon yapılması veya mevcut olanın ıslah edilmesi durumunda bunlardan faydalanan gayrimenkul sahiplerinden kanalizasyon harcamalarına katılma payı alınması gerekirken, bazı belediyelerde kanalizasyon harcamalarına katılma payının tahakkuk ve tahsilinin yapılmadığı,  Yeni içme suyu Ģebekesi yapılması, mevcut olanın ıslah edilmesi veya geniĢletilmesi durumunda dağıtımın yapıldığı saha dâhilindeki gayrimenkul sahiplerinden su tesisi harcamalarına katılma payı alınması gerekirken bazı belediyelerde su tesisi harcamalarına katılma payının tahakkuk ve tahsilinin yapılmadığı,  Belediye sınırları ile mücavir alanları içerisinde bulunan eğlence iĢletmelerinin faaliyetleri eğlence vergisine tabi iken bazı belediyelerde eğlence vergisinin mükellefi olan iĢletmelerden (sinema salonu iĢletmeleri, oteller, oyun salonları ve diğer eğlence mekânları) eğlence vergisi alınmadığı,  Belediye sınırları ile mücavir alanları içerisinde ĠĢyeri Açma ve ÇalıĢma Ruhsatlarına ĠliĢkin Yönetmelik kapsamındaki iĢyerlerinin açılıp faaliyet gösterebilmesi iĢyeri açma ve çalıĢma ruhsatı alınmasına tabi iken, bazı belediyelerde söz konusu Yönetmelik T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 39

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 40 40 kapsamındaki iĢyerlerine, iĢyeri açma ve çalıĢma ruhsatı verilmediği ve bu iĢyerlerinden iĢyeri açma ve çalıĢma ruhsat harcı alınmadığı, tespit edilmiĢtir. 5.1.2. Belediyelerde KamulaĢtırma ĠĢlemlerinden Kaynaklanan Emlak Vergisi Tarh, Tahakkuk ve Tahsiline ĠliĢkin Tespitler 2942 sayılı KamulaĢtırma Kanunu ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu, belediyeler tarafından tahsil edilen ve önemli bir gelir kaynağı olan emlak vergisini güvence altına almak amacıyla tapu idaresine kamulaĢtırma ve devir gibi mülkiyet değiĢimlerini ilgili belediyeye bildirme zorunluluğu getirmiĢtir. Emlak vergisinin beyana dayalı bir vergi olması nedeniyle bu zorunluluk bir vergi güvenlik önlemidir. Bazı belediyelerde belediye sınırları içerisinde yapılmıĢ olan kamulaĢtırma iĢlemlerinin tapu idaresi tarafından ilgili belediyelere bildirilmemesi sonucunda;  KamulaĢtırılarak kamu tüzel kiĢiliği adına tescil edilmiĢ olan gayrimenkule iliĢkin daha önceden beyanname verilmediği, emlak vergisi ödenmediği ve bildirim yapılmamıĢ olduğundan bu hatanın düzeltilmeden devam ettiği,  KamulaĢtırılarak kamu tüzel kiĢiliği adına tescil edilmiĢ olan gayrimenkule iliĢkin daha önceden gelen emlak vergisi borçlarının bulunduğu ve bildirim yapılmamıĢ olduğundan bu hatanın düzeltilmeden devam ettiği,  KamulaĢtırılarak kamu tüzel kiĢiliği adına tescil edilmiĢ olan gayrimenkule iliĢkin KamulaĢtırma Kanunu‟ndan kaynaklanan ek emlak vergisinin beyan edilmediği ve bildirim yapılmamıĢ olduğundan bu hatanın düzeltilmeden devam ettiği,  Bildirim yapılmamıĢ olması nedeniyle beyanname verilmiĢ olan gayrimenkullerde kamu adına tescil tarihinden sonra tahakkuk yapılmaması gerekirken, eski malik adına tahakkuk yapılmaya devam edildiği, tespit edilmiĢtir. Bu itibarla, 6083 sayılı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun gereğince tapu idarelerinin özellikle KamulaĢtırma Kanunu ve Emlak Vergisi Kanunu kapsamındaki iĢlemler konusunda belediyeleri bilgilendirmesi, sistemli ve zamanlı veri paylaĢımı sağlanması, belediyeler tarafından bilgilendirme ve paylaĢımların takibinin yapılarak emlak vergisinin mevzuat doğrultusunda tarh, tahakkuk ve tahsilinin yapılması gerekmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu40

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 41 41 5.1.3. Telekomünikasyon Altyapı ve ġebekelerinden Alınması Gereken GeçiĢ Hakkı Bedellerinin, Takip ve Tahsil Edilmemesi Sabit ve Mobil HaberleĢme Altyapısı veya ġebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin TaĢınmazlardan Geçirilmesine ĠliĢkin Yönetmelik hükümleri kapsamında, sabit ve mobil haberleĢme altyapısı veya Ģebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece iliĢkin geçiĢ hakkına ait ücretlerin ödeme Ģeklinin sözleĢmede belirleneceği hüküm altına alınmıĢ ve 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçiĢ hakkı ücretleri tarifesi Yönetmelik‟e eklenmiĢtir. Denetimler sonucunda bazı belediyelerin mücavir alanları içerisinde kalan sabit ve mobil haberleĢme altyapısı veya Ģebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece iliĢkin geçiĢ hakkı ücretlerinin belediyelerce takip ve tahsil edilmediği tespit edilmiĢtir. 5.1.4. Gecekondu Fonu Gelirlerinin Bütçe DıĢında Tutulması Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği‟nin “Belli bir amaca tahsisli gelirler ve alınan paylar” baĢlıklı 18‟inci maddesinin ikinci fıkrasında; “20.07.1966 tarihli ve 775 Sayılı Gecekondu Kanununun 12‟inci maddesi gereği kurulan fonda toplanacak paralar gelir bütçesinin ilgili bölümüne gelir kaydedilir” denilmek suretiyle fon gelirlerinin gelir bütçesinin ilgili bölümüne kaydedileceği düzenlenmiĢtir. Diğer taraftan 775 sayılı Gecekondu Kanununun 12‟nci maddesinde, belirtilen kaynaklardan sağlanacak gelirlerin, ilgili belediyelerce açılacak özel hesaplarda toplanarak birer fon teĢkil edeceği, 13‟üncü maddesinde de toplanan bu kaynakların hangi amaçlar için kullanılacağı açık bir Ģekilde belirtilmiĢtir. Denetimler sonucunda, bazı belediyelerde gecekondu fonu gelirlerinin bütçe gelirlerine kaydedilmediği ve bankalarda bu amaçla açılması gereken özel hesap yerine baĢka banka hesaplarında takip edildiği tespit edilmiĢtir. 5.2. AMBALAJ ATIKLARININ TOPLANMASI ĠÇĠN ĠMTĠYAZ HAKKI VERĠLEN ġĠRKETLERDEN BEDEL ALINMAMASI 5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyelere çevrenin korunması amacıyla yapılması gereken görevler yüklemiĢtir. Bu kapsamda ambalaj atıklarının toplanması, ayrıĢtırılması, geri kazanımı, ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili bütün hizmetleri yapmak belediyelerin temel bir görevi ve imtiyaz hakkıdır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 41

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 42 42 Belediyeler, Kanunla verilen bu görevi kendileri gerçekleĢtirebileceği gibi sözleĢme imzaladıkları çevre lisanslı veya geçici faaliyet belgeli toplama ve ayırma tesisleri aracılığıyla da yerine getirebilir. Bu durumda sözleĢme imzalanan tesisler katı atıkların toplanmasını, ayrıĢtırılmasını sağlarken geri kazanım yolu ile gelir elde etmiĢ olmaktadırlar. Dolayısıyla ilgili imtiyazın Ģirketlere sözleĢme karĢılığında devredilmesi durumunda belediyeler mevcut imtiyazlarından vazgeçmiĢ olmaktadırlar. Denetimler sonucunda bazı belediyeler tarafından söz konusu Ģirketlere ihale yapılmadan ve imtiyaz hakkı karĢılığında gelir elde edilmeden ambalaj atığı toplama imtiyazı verildiği tespit edilmiĢtir. Ambalaj atıklarının toplanması iĢi aynı zamanda gelir getirici bir faaliyet olduğundan, bu konudaki imtiyaz devrinin, belediyelerce 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu hükümleri çerçevesinde ihale yoluyla yapılması gerekmektedir. 5.3. DEVLET MEMURLARINA YĠYECEK YARDIMI YAPILMASI KONUSUNDA MEVZUATA AYKIRI UYGULAMALARIN BULUNMASI 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu‟nun “Yiyecek yardımı” baĢlıklı 212‟nci maddesi ile devlet memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde ne Ģekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasların Maliye Bakanlığı ile BaĢbakanlık Devlet Personel BaĢkanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tespit olunacağı hüküm altına alınmıĢtır. Mezkûr Kanun hükmüne dayanılarak 1986 yılında yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği ile devlet memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde, ne Ģekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar belirlenmiĢtir. Yönetmelik‟in 2‟nci maddesinde Yönetmelik hükümlerinin 657 sayılı Kanun‟a tabi memurlar hakkında uygulanacağı, 3‟üncü maddesinde yiyecek yardımının yemek verme Ģeklinde yapılacağı, bu yardım karĢılığında memurlara nakden bir ödemede bulunulmayacağı, yiyecek yardımının haftalık çalıĢma süresi 40 saati aĢmayan yerlerde öğle yemeği olarak verileceği, 4‟üncü maddesinde yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin yemek maliyetlerinin yarısını aĢmamak üzere kurum bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerle karĢılanacağı, yemek bedelinin bütçeden karĢılanmayan kısmının yemek yiyenlerden alınacağı, 5‟inci maddesinde kurum bütçesine bu amaçla konulan ödeneğin memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi, yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluĢa ödeneceği, yemek servisinin yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elveriĢli yer bulunması Ģartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabileceği, 9‟uncu maddesi ile yiyecek T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu42

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 43 43 yardımının gerektirdiği giderlerin hesaplanmasında kurum kadrolarında olup yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri, kira, amortisman, su, elektrik ve havagazı giderlerinin yemek maliyetine dahil edilmeyeceği hüküm altına alınmıĢtır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine ilave olarak öğle yemeği servisinden faydalanacak olan memurlardan ve sözleĢmeli personelden alınacak asgari yemek bedellerine iliĢkin esaslar, her yıl Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan merkezi yönetim bütçe uygulama tebliğleri ile belirlenmekte, alınacak en az yemek bedeli tutarları Tebliğ‟e ek cetvelde gösterilmektedir. Ayrıca tebliğlerde kuruluĢların personel kadro ve pozisyon unvanı, hizmetin özelliği, yemek maliyetlerinin ve yemek servisinin farklı mahallerde daha iyi Ģartlarda sunulması gibi hususları dikkate alarak ek cetvellerde belirtilen miktarların üzerinde yemek bedeli tespit edebileceği de belirtilmektedir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca kamu idarelerinde 657 sayılı Kanun‟a tabi olarak çalıĢan memur personele yapılacak yiyecek yardımının; haftalık çalıĢma süresinin 40 saati aĢmaması durumunda öğle yemeği olarak verilmesi gerektiği, yiyecek yardımı kapsamında nakden bir ödemenin yapılamayacağı, kamu idarelerinde yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elveriĢli yer bulunması durumunda öğle yemeğinin kurulacak söz konusu yemekhanede verileceği, yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin yarısının kurum bütçelerine bu amaçla konulacak ödenekten karĢılanacağı, kalan kısmın yemek yiyenlerden alınacağı, ancak herhalde yemek yiyenlerden alınacak öğle yemeği baĢına birim tutarın yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliği‟ne ek cetvelde yer alan ve memur personelin ek göstergelerine göre ayrı ayrı belirlenmiĢ olan asgari tutardan düĢük olamayacağı açıktır. Bununla birlikte kamu idarelerinin çeĢitli nedenlerle öğle yemeklerini bünyelerinde kuracakları yemek servisinde hazırlayamamaları halinde yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti, kurum bütçelerine bu amaçla konulan ödenekten yapılacak harcamanın yemek maliyetinin yarısını aĢamayacağı hususu göz önünde bulundurularak 4734 sayılı Kamu Ġhale Kanunu kapsamında ihale yoluyla temin edilebilmektedir. Ancak böyle bir durumda da öğle yemeğinin yüklenici firma tarafından memur personele ilgili kamu idaresinin oluĢturduğu yemek servisi olarak kullanılan yerde verilmesi gerekmektedir. Denetimler sonucunda, bazı mahalli idarelerde Yönetmelik‟te öngörülen usul ve esaslar ile örtüĢmeyen ve aĢağıda belirtilen uygulamalarla karĢılaĢılmıĢtır:  4734 sayılı Kanun kapsamında yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ihale edilmekte ancak ihale sonrasında yüklenici firma tarafından memur personele yemek dağıtım T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 43

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 44 44 hizmeti yerine birçok lokanta, restoran, perakende satıĢ noktasında alıĢveriĢ yapmaya imkân veren alıĢveriĢ çeki ve elektronik kart gibi ödeme araçları sağlanmaktadır.  Memur personelden yemek giderlerinin yarısının değil yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliğ‟inde belirtilen asgari tutarlar tahsil edilmektedir.  Memur personelden yemek giderlerinin yarısı değil idare tarafından belirlenen maktu bir tutar tahsil edilmektedir.  Yemek giderinin tamamı kamu idaresi bütçesine bu amaçla konulan ödenekten  karĢılanmakta ve personelden hiçbir tahsilat yapılmamaktadır. Kamu idarelerince memur olarak görev yapan personele yiyecek yardımı yapılırken yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin belirlediği usul ve esaslara uyulması gerekmektedir. Bununla birlikte 1986 yılında yürürlüğe giren Yönetmelik hükümlerinin günümüz koĢullarında ihtiyaçlara ne ölçüde cevap verebildiği göz önünde bulundurularak, Yönetmelik‟te belirlenen usul ve esasların yeniden ele alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. 5.4. SAYIġTAY DENETĠM RAPORLARININ BELEDĠYE MECLĠSĠNDE GÖRÜġÜLMEMESĠ 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 55'inci maddesi; belediyelerde iç ve dıĢ denetimin 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine göre yapılacağını, denetime iliĢkin sonuçların kamuoyuna açıklanacağını ve belediye meclisinin bilgisine sunulacağını hükme bağlamıĢtır. SayıĢtay Denetim Yönetmeliği‟nin “Denetim Raporları” baĢlıklı 35'inci maddesinde de SayıĢtay Rapor Değerlendirme Kurulunca görüĢ verilen mahalli idarelere ait denetim raporlarının, ilgili mahalli idarelerin meclislerine bilgi ve gereği için gönderileceği belirtilmiĢtir. Denetimler sonucunda, SayıĢtay denetim raporlarının bazı belediyelerce görüĢülmek üzere belediye meclislerine sunulmadığı, 5018 sayılı Kanunun temel ilkeleri olan hesap verilebilirlik ve Ģeffaflık ilkelerine uygun hareket edilmediği tespit edilmiĢtir. 5.5. SOSYAL DENGE TAVANINI AġAN ÖDEMELER 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu SözleĢme Kanunu‟nun “Toplu SözleĢmenin Kapsamı” baĢlıklı 28‟inci ve “Mahalli Ġdarelerde SözleĢme Ġmzalanması” baĢlıklı 32‟nci maddelerine dayanılarak hazırlanan “Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali Ve Sosyal Haklara ĠliĢkin 2014 ve 2015 Yıllarını Kapsayan 2. Dönem Toplu T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu44

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 45 45 SözleĢme”nin “Yerel Yönetim Hizmet Koluna ĠliĢkin Toplu SözleĢme” baĢlıklı bölümünün “Sosyal Denge Tazminatı” baĢlıklı 1‟inci maddesinde, yapılacak sözleĢmelerle verilebilecek sosyal denge tazminatının tutarının en yüksek devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %100‟ü olduğu hüküm altına alınmıĢ olup kamu görevlilerine toplu sözleĢmeyle bu tutarın üzerinde bir menfaat sağlanması baĢka bir ifadeyle bu tazminat dıĢında ödeme yapılması mümkün değildir. Denetimler sonucunda, bazı belediyelerde sosyal denge tazminatının ödenmesine iliĢkin imzalanan sözleĢmelerde, her ay en yüksek devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) %100‟ü oranında sosyal denge tazminatı ve ayrıca Ramazan ve Kurban Bayramlarında bayram ikramiyesi, yakacak yardımı, yazlık ve kıĢlık giyim yardımı gibi toplu sözleĢmelerde yer verilmemesi gereken ödemeler yapıldığı tespit edilmiĢtir. 5.6. BELEDĠYE TAġINMAZLARINA ĠLĠġKĠN TESPĠTLER 5.6.1. Belediye TaĢınmazlarının Tahsis ĠĢlemlerine ĠliĢkin Hatalı Uygulamalar 5393 sayılı Belediye Kanunu‟na göre belediyeler, belediye meclisinin kararı ile mülkiyetlerindeki taĢınmazları, sadece asli görev ve hizmetlerinde kullanmak üzere, 25 yılı geçmemek koĢulu ile mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluĢlarına tahsis edebilirler. Denetimler sonucunda bazı belediyelerde belediyeye ait taĢınmazların belediye meclisi kararı olmaksızın ya da belediye encümeni kararıyla tahsis edildiği, mülkiyeti baĢkasında olan taĢınmazların tahsisinin yapıldığı ve tahsis yapılabilecek kamu idareleri arasında sayılmayan dernekler ile Ģirketlere tahsis iĢleminin yapıldığı tespit edilmiĢtir. 5.6.2. Belediye TaĢınmazlarının Kiralanmasında 2886 Sayılı Devlet Ġhale Kanunu Hükümlerine Uyulmaması 5.6.2.1. Belediyeler Tarafından Kiraya Verilen TaĢınmazların Kira Süresi Sonunda Yeniden Ġhale Düzenlenmeden Aynı KiĢilere Kiraya Verilmesi Belediyelerin mülkiyetinde veya kullanımında bulunan gayrimenkullerin kiraya verilmesi 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu kapsamında gerçekleĢtirilmektedir. 5393 sayılı Belediye Kanunu‟nda 3 yıla kadar kiralamalarda belediye encümeni, 3 yıldan fazla kiralamalarda belediye meclisi yetkili kılınmıĢtır. 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre kiralamanın azami süresi (turizm amaçlı olanlar hariç) 10 yıldır. Kiraya verilen gayrimenkullerin kira süresi sonunda tekrar kiraya verilebilmeleri, ancak yeniden ihale çıkılmasıyla mümkündür. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 45

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 46 46 Denetimler sonucunda, bazı belediyelerde belediyenin mülkiyetinde bulunan ve 2886 sayılı Kanun‟a göre ihaleye çıkılarak kiralanan taĢınmaz malların, kira süresi sonunda yeniden ihale düzenlenmeden süre uzatımı yoluyla aynı kiĢilere kiraya verildiği tespit edilmiĢtir. 5.6.2.2. Belediye TaĢınmazlarının Ġhalesiz Kiraya Verilmesi 5216 sayılı BüyükĢehir Belediyesi Kanunu'nun 26‟ncı maddesine göre; büyükĢehir belediyesi, mülkiyeti veya tasarrufundaki hafriyat sahalarını, toplu ulaĢım hizmetlerini, sosyal tesisler, büfe, otopark ve çay bahçelerini 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın belediye veya bağlı kuruluĢlarının %50‟sinden fazlasına ortak olduğu Ģirketler ile bu Ģirketlerin % 50‟sinden fazlasına ortak olduğu Ģirketlere devredebilir. Ancak bu yerlerin belediye Ģirketlerince üçüncü kiĢi ve Ģirketlere devri 2886 sayılı Kanun hükümlerine tabidir. Denetimler sonucunda;  Söz konusu hüküm sadece büyükĢehir belediyeleri için öngörülmüĢ iken büyükĢehir sınırlarındaki ilçe belediyelerinin de bu maddeye dayanarak mülkiyetlerindeki gayrimenkulleri ihale yapmaksızın kendi Ģirketlerine kiraladığı,  Bazı büyükĢehir belediyelerinin Ģirketlerine kiraladığı gayrimenkullerin, bu Ģirketler tarafından 2886 sayılı Kanun hükümleri uygulanmadan üçüncü kiĢi ve Ģirketlere kiralandığı, tespit edilmiĢtir. 5.6.2.3. Belediye Gayrimenkulleri Ġçin Ecrimisil Uygulamasının Bir Kiralama Usulüne DönüĢtürülmesi 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu‟nda Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taĢınmaz malların, gerçek ve tüzel kiĢiler tarafından iĢgali üzerine, fuzuli Ģagilden tespit ve takdir edilecek ecrimisil bedelinin isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin iĢgalden dolayı bir zarara uğramıĢ olmasının gerekmediği ve fuzuli Ģagilin kusurunun aranmadığı, iĢgal edilen taĢınmaz malın idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülki amiri tarafından tahliye ettirilerek idareye teslim edileceği hüküm altına alınmıĢtır. Buna göre fuzuli Ģagilin tahliyesi ve kamu malını haksız olarak iĢgal etmesi nedeniyle iĢgal süresince ecrimisil alınması mevzuat gereğidir. Ancak bu durum, kamu mallarının sürekli ecrimisil alınarak idare edilebileceği, ecrimisilin kira niteliğine dönüĢtürülebileceği Ģeklinde yorumlanmamalıdır. Ecrimisil hukuka aykırı bir yararlanmadan dolayı ilgili kiĢiden alınan bir tazminattır. Kamu idaresinin mülkiyet veya kullanımında bulunan taĢınmaza yönelik olarak T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu46

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 47 47 ecrimisil alarak iĢgalin devamına müsaade edilmemeli, kamu malının boĢaltılmasına yönelik mevzuat uygulanmalıdır. Denetimler sonucunda, bazı belediyelerin mülkiyetinde bulunan taĢınmazlar ile kendisi adına kayıtlı olmayıp usulüne uygun olarak tasarrufuna verilmemiĢ taĢınmazların iĢgali üzerine, 2886 sayılı Kanun hükümlerine uygun hareket edilmediği, ecrimisilin kira niteliğine dönüĢtürülmesi suretiyle taĢınmazların iĢgaline süreklilik kazandırıldığı tespit edilmiĢtir. 5.7. BELEDĠYELER TARAFINDAN KULLANILAN MUHASEBE PROGRAMLARINA ĠLĠġKĠN TESPĠTLER Belediyelerin muhasebe iĢlemlerini yürütmek ve muhasebe raporlarını oluĢturmak üzere kullandıkları muhasebe programlarının, Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak iĢlem tesis edilebilmesine imkân veren riskler barındırdığı tespit edilmiĢ olup bu riskler aĢağıda sıralanmıĢtır:  Belediyeler tarafından veri güvenilirliğini tehlikeye atacak Ģekilde muhasebe programlarına müdahale edilebilmektedir.  Verilerin programlara tam, zamanında, olması gereken sıra ve düzen içerisinde ve sadece bir kere girilmesi gerekirken bazı programlarda; yevmiye kayıtlarında boĢ yevmiye numaraları bırakılabilmekte, boĢ yevmiye numaralarına sonradan geriye dönük olarak kayıt yapılabilmekte, kaydedilen veriler ve uygulamalar sonradan değiĢtirilebilmekte ve hatalı yevmiye numaraları verilebilmektedir. Belediyelerin muhasebe iĢlemlerini yürütmek ve muhasebe raporlarını oluĢturmak amacıyla kullandıkları muhasebe programlarının, Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırılık içerecek iĢlemlere müsaade etmeyecek özelliklere sahip olması hususunda belediyelerin gerekli özeni göstermeleri gerektiği düĢünülmektedir. 5.8. ĠNDĠRĠLECEK KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABININ KULLANIMININ HATALI OLMASI Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uyarınca belediyelerce kendilerine yapılan teslim ve hizmetler için ödenen katma değer vergisi tutarlarının 191- Ġndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına kaydedilmesi, ancak söz konusu iĢlemin belediye açısından indirim hakkı doğuran bir iĢlem olması durumunda mümkündür. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 47

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 48 48 Ayrıca 3065 sayılı Kanunu uyarınca belediyelerce yürütülen ticari, sınaî, zirai ve mesleki nitelikte olmayan kamu hizmetleri için belediyelere yapılan teslim ve hizmetler karĢılığında ödedikleri katma değer vergisi indirim konusu yapılamayacaktır. Denetimler sonucunda, bazı belediyeler tarafından 191-Ġndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabının hatalı kullanıldığı, belediyelerce yürütülen ticari, sınaî, zirai ve mesleki nitelikte olmayan kamu hizmetleri için belediyelerce ödenen katma değer vergisinin de indirim konusu yapıldığı tespit edilmiĢtir. Ġndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabının hatalı kullanımı sonucunda belediyeler tarafından ödenmesi gereken katma değer vergisi az ödenmekte ya da hiç ödenmemektedir. 5.9. OTOPARK YÖNETMELĠĞĠNE AYKIRI UYGULAMALAR 5.9.1. Otopark Hesabında Toplanan Bedellerin Amacı DıĢında Kullanılması ve BüyükĢehir Belediyelerinin Otopark Hesabına Aktarılmaması 3194 sayılı Ġmar Kanunu‟na dayanılarak yürürlüğe konulan Otopark Yönetmeliği‟nde; otopark ihtiyacının parselinde karĢılanmasının esas olduğu, parselinde otopark ihtiyacı karĢılanamayan durumlarda bu Yönetmelik hükümlerine göre belirlenecek otopark bedelinin alınacağı, bu bedellerin ayrı bir banka hesabında tutulacağı, bu hesapta toplanan meblağın sadece otopark tesisi için gerekli arsa alımları ile bölge veya genel otoparklar için kullanılacağı, otopark hesabında toplanan meblağın otopark tesisi yapımı dıĢında baĢka bir amaçla kullanılamayacağı hüküm altına alınmıĢtır. Yönetmelik‟te ayrıca, büyükĢehir belediyesi sınırları içerisinde kalan belediyelerde, büyükĢehir belediyesince ilçe belediyeleri adına otopark hesabı açtırılacağı ve ilçe belediyeleri hesabında toplanan otopark meblağının, büyükĢehir belediyelerince o ilçe sınırları içerisinde yapılacak veya yaptırılacak bölge veya genel otoparklar için kullanılacağı ifade edilmiĢtir. Denetimler sonucunda bazı belediyelerde, Otopark Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak otopark hesabında toplanan bedellerin, otopark tesisi dıĢında baĢka amaçlarla kullanıldığı, diğer bazı belediyelerde ise ilçe belediyeleri tarafından tahsil edilen otopark bedellerinin BüyükĢehir Belediyesi otopark hesabına gönderilmediği tespit edilmiĢtir.
5.9.2. Otopark Yerlerinin ĠĢletilmesinden Dolayı Aktarılması Gereken Payların Aktarılmaması 5216 sayılı BüyükĢehir Belediye Kanunu‟nun “BüyükĢehir belediyesinin gelirleri” baĢlıklı T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu48

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 49 49 23‟üncü maddesi gereğince, büyükĢehir belediyelerinin elde ettikleri otopark gelirlerinin %50‟sini ilçe belediyelerine nüfuslarına göre dağıtmaları gerektiği hüküm altına alınmıĢtır. Denetimler sonucunda bazı belediyelerde, BüyükĢehir Belediyeleri tarafından ilçe belediyelerine otopark yerlerinin iĢletilmesinden dolayı aktarılması gereken payların aktarılmadığı bu nedenle ilçe belediyelerinin gelirlerinin gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiĢtir. 5.10. BELEDĠYELER TARAFINDAN HĠBE YOLUYLA DEVĠR ALINAN ġĠRKETLER ĠÇĠN BAKANLAR KURULUNDAN ĠZĠN ALINMAMASI 5216 sayılı BüyükĢehir Belediye Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu‟na göre belediyelerin bağıĢ kabul etme hak ve yetkisi bulunmakta olup, kabul edilecek bağıĢ konusunda herhangi bir sınırlama söz konusu olmadığından kiĢilerin kurdukları Ģirketleri belediyeye bağıĢlamasında yasal bir engel bulunmamaktadır. Ancak 4046 sayılı ÖzelleĢtirme Uygulamaları Hakkında Kanun‟un “Mahalli Ġdarelerde ÖzelleĢtirme Uygulamaları” baĢlıklı 26‟ncı maddesi gereğince, belediyeler ve diğer mahalli idareler ile bunların kurdukları birlikler tarafından ticari amaçla faaliyette bulunmak üzere ticari kuruluĢlar kurulması, mevcut veya kurulacak Ģirketlere sermaye katılımında bulunması Bakanlar Kurulunun iznine tabidir. Bu madde hükmü ile mahalli idarelerce ticari iĢletme ve Ģirket kurulmasında ve bu Ģirketlere sermaye katılımında bulunulmasında keyfiliğin önüne geçilmesi amaçlanmıĢtır. Denetimler sonucunda, bazı belediyelerin kiĢiler tarafından kurulan Ģirketleri hibe yoluyla devir aldıkları ve akabinde sermaye artırımında bulundukları tespit edilmiĢtir. Yeni Ģirket kurulması yerine kurulmuĢ olan Ģirketin hibe yoluyla devir alınması sonucu Bakanlar Kurulundan izin alınması hükmünün uygulanması imkânının kalmadığı değerlendirilmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 49

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 51 51 6. STRATEJĠK PLANLAMA VE PERFORMANS ESASLI BÜTÇELEMEYE ĠLĠġKĠN KONULAR 5018 sayılı Kanun ile kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanımı, mali saydamlık ve hesap verilebilirliğin sağlanması amaçlanmaktadır. Bu amacı gerçekleĢtirmek üzere kamu mali yönetim sisteminde performans esaslı bütçelemeye geçilmiĢtir. Performans esaslı bütçeleme sisteminin temel unsurlarını stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporları oluĢturmaktadır. Ġdareler bu belgeleri hazırlayarak amaçlarını, hedeflerini, faaliyetlerini ve performanslarını kamuoyuna, mahalli idare meclislerine ve Türkiye Büyük Millet Meclisi‟ne sunmaktadır. Bu mekanizma ile saydam ve hesap verebilir bir mali yönetim sistemi oluĢturulması hedeflenmektedir. 5018 sayılı Kanun‟da kamu idarelerinin öncelikle stratejik amaç ve hedeflerini stratejik planlarında belirleyerek bu hedefleri performans programında bütçe dönemi içerisinde gerçekleĢtirilmesi planlanan, ölçülebilir hedef ve göstergelere dönüĢtürmeleri gerektiği hüküm altına alınmıĢtır. Hedeflere ulaĢabilmek için idarenin bütçesindeki kaynak tahsislerini program bazında oluĢturması ve sonuçlarını faaliyet raporları ile raporlaması gerekmektedir. 2015 yılında gerçekleĢtirilen denetimler sonucunda, 5018 Sayılı Kanun, Kamu Ġdareleri için Stratejik Planlama Kılavuzu, Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik, Performans Programı Hazırlama Rehberi, Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuatta yer alan kamu idarelerine yönelik yasal gerekliliklere aykırı uygulamalar nedeniyle bazı kamu idarelerinde stratejik planlama ve performans esaslı bütçelemeye iliĢkin olarak aĢağıdaki tespitlere ulaĢılmıĢtır. 6.1. STRATEJĠK PLANLARIN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ  Stratejik planlar, „Kamu Ġdarelerinde Stratejik Plan Hazırlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik‟ hükümlerine uygun olarak hazırlanmamaktadır. Bazı kamu idarelerinin stratejik planlarında durum analizi, yasal yükümlülükler, mevzuat analizi, kaynak tablosu, eylem planı, GZFT analizi ve/veya izleme ve değerlendirme bölümlerine yer vermedikleri görülmektedir.  Stratejik planda yer alması gereken ve kamu idarelerinin stratejik planları ile bütçeleri arasındaki bağı güçlendirmeyi amaçlayan beĢ yıllık tahmini maliyet tablosunun bazı kamu idarelerinin stratejik plan belgelerinde yer almadığı tespit edilmiĢtir. Stratejik plan belgelerinin yıllık performans programları aracılığıyla uygulamaya konulabilmesi ve T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 51

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 52 52 belirlenen amaç ve hedeflerin bütçe ile bağlantısının kurulabilmesi için tahmini maliyet tablolarının stratejik planlarda yer alması gerekmektedir.  Bazı kamu idarelerinin stratejik planlarında performans programlarının uygulanmasında ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesinde güçlük yaratacak kadar çok sayıda amaç ve hedef belirlendiği tespit edilmiĢtir. Kalkınma Bakanlığı tarafından yayımlanan Kamu idarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlara Dair Tebliğin “Stratejik Plan Hazırlama Sürecinde Uyulması Gereken Genel Hususlar” baĢlıklı 4‟üncü bölümünde “Performans programı hazırlıklarında güçlük yaratmayacak sayıda ve nitelikte amaç ve hedef belirlenmesi” dikkat edilmesi gereken bir husus olarak belirtilmiĢtir. Kamu idarelerinin stratejik planlarını hazırlarken faaliyet ve yetki alanlarını da dikkate alarak gerçekçi sayıda stratejik amaç ve hedef belirlemeleri gerekmektedir.  Bazı kamu idarelerinin stratejik planlarında yetki alanı dıĢında amaç ve hedef belirledikleri görülmüĢtür. Stratejik planlar hazırlanırken kamu idarelerinin yasal yükümlülüklerini ve faaliyet alanlarını dikkate alarak amaç ve hedeflerini belirlemeleri gerekmektedir. 6.2. PERFORMANS PROGRAMLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ  Kamu Ġdareleri tarafından hazırlanan performans programlarının, „Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik‟ hükümlerine uygun olarak hazırlanmadığı tespit edilmiĢtir. Bazı kamu idarelerinin performans programlarında faaliyet maliyetleri tablosu, performans hedefleri tablosu ve/veya toplam kaynak ihtiyacı tablosuna yer vermedikleri görülmüĢtür.  Kamu idarelerinin bütçelerinin büyük bir bölümünün herhangi bir stratejik amaç, hedef ve performans hedefiyle iliĢkilendirilmeden genel yönetim gideri olarak kullanıldığı tespit edilmiĢtir. Kaynakların performans esaslı bütçeleme sistemi dıĢına çıkarılarak genel yönetim gideri olarak kullanılması, saydamlık ve hesap verme ilkelerine uyulmamasına neden olmaktadır. Kamu idarelerinin performans programları aracılığıyla yıllık hedef ve faaliyetlerini belirlemeleri ve bunların maliyetlendirilmesi ile de yıllık bütçe hedeflerini oluĢturmaları gerekmektedir.  Performans programlarında, performans hedeflerine ulaĢılma düzeylerini ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan performans göstergelerine yer verilmediği görülmüĢtür. Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan „Performans Programı Hazırlama Rehberi‟ uyarınca kamu idarelerinin performans programlarında ölçülebilir, ulaĢılabilir, güvenilir veri sunacak nitelikte performans göstergelerine yer vermesi gerekmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu52

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 53 53 6.3. VERĠ KAYIT SĠSTEMLERĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ  Bazı kamu idarelerinde stratejik planın baĢarılı bir Ģekilde uygulanmasını, uygulama sonuçlarının izlenmesini, doğru ve güvenilir bir Ģekilde raporlanmasını sağlamak için gerekli olan veri kayıt sisteminin kurulmadığı, veri kayıt sisteminin kurulmuĢ olduğu kamu idarelerinde ise sistemin tam, doğru ve güvenilir performans bilgisi üretilmesini sağlayacak yeterlilikte olmadığı tespit edilmiĢtir. Faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik herhangi bir veri kayıt sisteminin bulunmaması, amaç ve hedeflere ulaĢılıp ulaĢılmadığının değerlendirilmesini ve uygulama sonuçlarının izlenip raporlanmasını güçleĢtirmekte, faaliyet raporları ile kamuoyuna sunulan verilerin güvenilirliği konusunda risk oluĢturmaktadır. Kamu idareleri tarafından, faaliyet sonuçları hakkında raporlama yaparken stratejik plan uygulamasının sistematik olarak takip edilmesini, uygulama sonuçlarının amaç ve hedeflerle kıyaslanarak ölçülmesini ve belirli periyodlarla raporlanmasını sağlayan önceden tanımlanmıĢ bir izleme ve değerlendirme sistemi kurulması gerekmektedir. 6.4. FAALĠYET RAPORLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ  Faaliyet raporlarının kamu idareleri tarafından ilgili mevzuatında öngörülmüĢ olan yasal süreler içinde hazırlanıp yayımlanmadığı ve SayıĢtaya gönderilmediği görülmüĢtür. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince; genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik kurumlarının ilgili mali yıla iliĢkin idare faaliyet raporları üst yöneticileri tarafından izleyen mali yılın en geç Ģubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanır. Bu raporların birer örneği aynı süre içerisinde SayıĢtaya gönderilir. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince; mahalli idarelerce hazırlanan idare faaliyet raporlarından; il özel idarelerinin faaliyet raporları mart ayı sonuna kadar; belediyelerin faaliyet raporları ile mahalli idare birliklerinin faaliyet raporları ise nisan ayı sonuna kadar üst yöneticileri tarafından kamuoyuna açıklanır. Bu raporların birer örneği aynı süreler içinde SayıĢtaya gönderilir.  Faaliyet raporlarında performans bilgisinin değerlendirilmesini sağlayacak „„Performans Sonuçları Tablosu‟‟, “Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesi” ve “Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi” baĢlıklarına yer verilmediği tespit edilmiĢtir. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 53

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 54 54 18‟inci maddesinin 2 numaralı bendinde; “Performans bilgileri baĢlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara iliĢkin değerlendirmelere yer verilir” denilerek, faaliyet raporlarının idarenin performans programında öngördüğü hedeflere iliĢkin gerçekleĢmeleri göstermesi gerektiği belirtilmektedir. Yine aynı Yönetmelik gereğince, faaliyet raporlarında performans bilgisinin değerlendirilmesini ve izlemeyi kolaylaĢtırarak kamu idareleri tarafından öngörülen amaç ve hedefler ile bunlara iliĢkin gerçekleĢmeleri ölçmek ve değerlendirmek maksadıyla kullanılacak “Performans Sonuçları Tablosu”na yer verilmesi gerekmektedir. Faaliyet raporlarının performans programlarında öngörülen faaliyetlerde meydana gelen gerçekleĢmeler hakkında değerlendirme yapacak Ģekilde hazırlanmaması, kamu idarelerinin faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini güçleĢtirerek stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporu arasındaki tutarlılığı bozmakta, kamu idarelerinin kendilerine tahsis edilen bütçenin kullanımı bakımından saydamlık ve hesap verme sorumluluğunun gerçekleĢmesini engellemektedir.  Kamu idarelerinde harcama ve muhasebe süreçlerinin stratejik plan, yılı performans programı ve faaliyet raporundan bağımsız bir Ģekilde yürütüldüğü, dolayısıyla, performans esaslı bütçeleme sisteminin temelini oluĢturan plan-program-bütçe bağının kurulamadığı tespit edilmiĢtir. Performans esaslı bütçeleme sisteminin etkin Ģekilde uygulanabilmesi için stratejik planlama dokümanları ile faaliyet raporu iliĢkisinin kurularak faaliyetler ile bütçe bağlantısının sağlanması gerekmektedir. Bu nedenle kamu idarelerinin hedef ve gösterge gerçekleĢmelerini faaliyet maliyetleriyle birlikte raporlamalarını sağlayacak sistemin geliĢtirilmesi önem arz etmektedir.  Faaliyet raporlarının performans programlarıyla uyumlu olarak hazırlanmadığı tespit edilmiĢtir. Faaliyet raporlarındaki bazı hedef ve göstergelerin performans programında yer almadığı ya da performans programındaki bazı hedef ve göstergelere ait gerçekleĢmelere iliĢkin bilgi ve değerlendirmelere faaliyet raporunda yer verilmediği görülmüĢtür. 5018 sayılı Kanun‟un 41‟inci maddesi gereğince; üst yöneticiler ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkililerinin hesap verme sorumluluğu çerçevesinde her yıl faaliyet raporları düzenlemeleri ve bu raporlarda, stratejik planlama ve performans programları uyarınca yürütülen faaliyetlere, belirlenmiĢ performans göstergelerine göre hedef ve gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine yer vermeleri gerekmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu54

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 55 55  Faaliyet raporlarında, performans bilgileri baĢlığı altında, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine ve bunlara iliĢkin değerlendirmelere yer verilmediği veya sapma gerekçelerinin yeterli düzeyde açıklanmadığı görülmüĢtür. „Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik‟ hükümleri gereğince idarelerin faaliyet raporlarında performans hedef ve gerçekleĢmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine iliĢkin açıklama yapmaları gerekmektedir.  Faaliyet raporlarında, gerçekleĢen faaliyetler ile kamu idarelerinin bütçeleri arasında tam bir iliĢki kurulmadığı, bütçe hedef ve gerçekleĢmelerine ve bütçe hedeflerinde meydana gelen sapmaların nedenlerine yer verilmediği görülmüĢtür. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik gereğince; mali bilgiler baĢlığı altında, kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleĢmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluĢların faaliyetlerine iliĢkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara iliĢkin açıklamalara yer verilmesi gerekir.  Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik‟te mahalli idareler faaliyet raporlarının SayıĢtaya gönderilme tarihi ile 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu‟nun 38‟inci maddesinde hüküm altına alınan kamu idarelerinin düzenlilik ve performans denetimleri sonucu düzenlenen denetim raporlarının SayıĢtay BaĢkanlığına sunulması takvimi arasında uyumsuzluk bulunmaktadır. 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu‟nun 38‟inci maddesi gereğince; kamu idarelerinin düzenlilik ve performans denetimleri sonucunda denetim grup baĢkanlıklarınca düzenlenen denetim raporları, idareler itibariyle birleĢtirilir ve bir örneği SayıĢtay BaĢkanlığınca ilgili kamu idaresine gönderilir. Denetim raporları, kamu idaresinin üst yöneticisi tarafından, raporun alındığı tarihten itibaren otuz gün içinde cevaplandırılır. Bu cevaplar da dikkate alınarak yeniden düzenlenen denetim raporları SayıĢtay dairelerinin görüĢleri alınmak üzere raporun ilgili olduğu yılın bitimini takip eden mayıs ayı sonuna kadar SayıĢtay BaĢkanlığına sunulur. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince; mahalli idarelerce hazırlanan idare faaliyet raporlarından; il özel idarelerinin faaliyet raporları mart ayı sonuna kadar; belediyelerin faaliyet raporları ile mahalli idare birliklerinin faaliyet raporları ise nisan ayı sonuna kadar üst yöneticileri tarafından kamuoyuna açıklanır. Bu raporların birer örneği aynı süreler içinde SayıĢtaya ve ĠçiĢleri Bakanlığına gönderilir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 55

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 56 56 Mart veya nisan ayı sonunda SayıĢtaya sunulan faaliyet raporlarına dayanılarak hazırlanması gereken performans denetim raporlarının yasal denetim süreçlerini uygulayarak mayıs ayı sonuna kadar SayıĢtay dairelerine sunulması mümkün bulunmamaktadır. 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5355 sayılı Mahalli Ġdare Birlikleri Kanunu‟nda faaliyet raporlarının SayıĢtaya gönderilme tarihine iliĢkin düzenleme mevcut değildir. Bu kapsamda raporlama süreci açısından ortaya çıkan uyumsuzluğun giderilebilmesi için Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik‟te değiĢiklik yapılarak mahalli idarelerin faaliyet raporlarının Ģubat ayı sonuna kadar SayıĢtaya sunulmasının gerekli olduğu düĢünülmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu56

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 57 57 EK: 2015 YILINDA DENETĠM RAPORU DÜZENLENEN KAMU ĠDARELERĠ LĠSTESĠ GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKĠ KAMU ĠDARELERĠ (5018 sayılı Kanuna Ekli I Sayılı Cetvel) 1 CUMHURBAġKANLIĞI 2 BAġBAKANLIK 3 ANAYASA MAHKEMESĠ 4 YARGITAY 5 DANIġTAY 6 HÂKĠMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU 7 ADALET BAKANLIĞI 8 MĠLLĠ SAVUNMA BAKANLIĞI 9 ĠÇĠġLERĠ BAKANLIĞI 10 DIġĠġLERĠ BAKANLIĞI 11 MALĠYE BAKANLIĞI 12 MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI 13 SAĞLIK BAKANLIĞI 14 ULAġTIRMA, DENĠZCĠLĠK VE HABERLEġME BAKANLIĞI 15 ÇALIġMA VE SOSYAL GÜVENLĠK BAKANLIĞI 16 ENERJĠ VE TABĠĠ KAYNAKLAR BAKANLIĞI 17 KÜLTÜR VE TURĠZM BAKANLIĞI 18 AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞI 19 AVRUPA BĠRLĠĞĠ BAKANLIĞI 20 BĠLĠM, SANAYĠ VE TEKNOLOJĠ BAKANLIĞI 21 ÇEVRE VE ġEHĠRCĠLĠK BAKANLIĞI 22 EKONOMĠ BAKANLIĞI 23 GENÇLĠK VE SPOR BAKANLIĞI 24 GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 25 GÜMRÜK VE TĠCARET BAKANLIĞI 26 KALKINMA BAKANLIĞI 27 ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI 28 MĠLLĠ GÜVENLĠK KURULU GENEL SEKRETERLĠĞĠ 29 MĠLLÎ ĠSTĠHBARAT TEġKĠLATI MÜSTEġARLIĞI 30 JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI 31 SAHĠL GÜVENLĠK KOMUTANLIĞI T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 57

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 58 58 32 EMNĠYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 33 DĠYANET ĠġLERĠ BAġKANLIĞI 34 HAZĠNE MÜSTEġARLIĞI 35 KAMU DÜZENĠ VE GÜVENLĠĞĠ MÜSTEġARLIĞI 36 DEVLET PERSONEL BAġKANLIĞI 37 TÜRKĠYE ĠSTATĠSTĠK KURUMU BAġKANLIĞI 38 AFET VE ACĠL DURUM YÖNETĠMĠ BAġKANLIĞI 39 GELĠR ĠDARESĠ BAġKANLIĞI 40 TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 41 METEOROLOJĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 42 BASIN-YAYIN VE ENFORMASYON GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 43 TÜRKĠYE HALK SAĞLIĞI KURUMU 44 TÜRKĠYE KAMU HASTANELERĠ KURUMU 45 GÖÇ ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÖZEL BÜTÇELĠ ĠDARELER - A (5018 sayılı Kanuna Ekli II Sayılı Cetvel) 1 YÜKSEKÖĞRETĠM KURULU 2 ÖLÇME, SEÇME VE YERLEġTĠRME MERKEZĠ BAġKANLIĞI 3 ĠSTANBUL ÜNĠVERSĠTESĠ 4 ĠSTANBUL TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ 5 ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ 6 KARADENĠZ TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ 7 EGE ÜNĠVERSĠTESĠ 8 ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ 9 ORTA DOĞU TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ 10 HACETTEPE ÜNĠVERSĠTESĠ 11 BOĞAZĠÇĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 12 DĠCLE ÜNĠVERSĠTESĠ 13 ÇUKUROVA ÜNĠVERSĠTESĠ 14 ANADOLU ÜNĠVERSĠTESĠ 15 CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ 16 ĠNÖNÜ ÜNĠVERSĠTESĠ 17 FIRAT ÜNĠVERSĠTESĠ 18 ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ 19 SELÇUK ÜNĠVERSĠTESĠ 20 ULUDAĞ ÜNĠVERSĠTESĠ T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu58

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 59 59 21 ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ 22 AKDENĠZ ÜNĠVERSĠTESĠ 23 DOKUZ EYLÜL ÜNĠVERSĠTESĠ 24 GAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 25 MARMARA ÜNĠVERSĠTESĠ 26 MĠMAR SĠNAN GÜZEL SANATLAR ÜNĠVERSĠTESĠ 27 TRAKYA ÜNĠVERSĠTESĠ 28 YILDIZ TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ 29 YÜZÜNCÜYIL ÜNĠVERSĠTESĠ 30 GAZĠANTEP ÜNĠVERSĠTESĠ 31 ABANT ĠZZET BAYSAL ÜNĠVERSĠTESĠ 32 ADNAN MENDERES ÜNĠVERSĠTESĠ 33 AFYON KOCATEPE ÜNĠVERSĠTESĠ 34 BALIKESĠR ÜNĠVERSĠTESĠ 35 CELAL BAYAR ÜNĠVERSĠTESĠ 36 ÇANAKKALE ONSEKĠZ MART ÜNĠVERSĠTESĠ 37 DUMLUPINAR ÜNĠVERSĠTESĠ 38 GAZĠOSMANPAġA ÜNĠVERSĠTESĠ 39 GEBZE TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ 40 HARRAN ÜNĠVERSĠTESĠ 41 ĠZMĠR YÜKSEK TEKNOLOJĠ ENSTĠTÜSÜ 42 KAFKAS ÜNĠVERSĠTESĠ 43 KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ 44 KIRIKKALE ÜNĠVERSĠTESĠ 45 KOCAELĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 46 MERSĠN ÜNĠVERSĠTESĠ 47 MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNĠVERSĠTESĠ 48 MUSTAFA KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ 49 NĠĞDE ÜNĠVERSĠTESĠ 50 PAMUKKALE ÜNĠVERSĠTESĠ 51 SAKARYA ÜNĠVERSĠTESĠ 52 SÜLEYMAN DEMĠREL ÜNĠVERSĠTESĠ 53 BÜLENT ECEVĠT ÜNĠVERSĠTESĠ 54 ESKĠġEHĠR OSMANGAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 55 GALATASARAY ÜNĠVERSĠTESĠ 56 AHĠ EVRAN ÜNĠVERSĠTESĠ T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 59

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 60 60 57 KASTAMONU ÜNĠVERSĠTESĠ 58 DÜZCE ÜNĠVERSĠTESĠ 59 MEHMET AKĠF ERSOY ÜNĠVERSĠTESĠ 60 UġAK ÜNĠVERSĠTESĠ 61 RECEP TAYYĠP ERDOĞAN ÜNĠVERSĠTESĠ 62 NAMIK KEMAL ÜNĠVERSĠTESĠ 63 ERZĠNCAN ÜNĠVERSĠTESĠ 64 AKSARAY ÜNĠVERSĠTESĠ 65 GĠRESUN ÜNĠVERSĠTESĠ 66 HĠTĠT ÜNĠVERSĠTESĠ 67 BOZOK ÜNĠVERSĠTESĠ 68 ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ 69 ORDU ÜNĠVERSĠTESĠ 70 AMASYA ÜNĠVERSĠTESĠ 71 KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNĠVERSĠTESĠ 72 AĞRI ĠBRAHĠM ÇEÇEN ÜNĠVERSĠTESĠ 73 SĠNOP ÜNĠVERSĠTESĠ 74 SĠĠRT ÜNĠVERSĠTESĠ 75 NEVġEHĠR HACI BEKTAġ VELĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 76 KARABÜK ÜNĠVERSĠTESĠ 77 KĠLĠS 7 ARALIK ÜNĠVERSĠTESĠ 78 ÇANKIRI KARATEKĠN ÜNĠVERSĠTESĠ 79 ARTVĠN ÇORUH ÜNĠVERSĠTESĠ 80 BĠLECĠK ġEYH EDEBALĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 81 BĠTLĠS EREN ÜNĠVERSĠTESĠ 82 KIRKLARELĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 83 OSMANĠYE KORKUT ATA ÜNĠVERSĠTESĠ 84 BĠNGÖL ÜNĠVERSĠTESĠ 85 MUġ ALPARSLAN ÜNĠVERSĠTESĠ 86 MARDĠN ARTUKLU ÜNĠVERSĠTESĠ 87 BATMAN ÜNĠVERSĠTESĠ 88 ARDAHAN ÜNĠVERSĠTESĠ 89 BARTIN ÜNĠVERSĠTESĠ 90 BAYBURT ÜNĠVERSĠTESĠ 91 GÜMÜġHANE ÜNĠVERSĠTESĠ 92 HAKKARĠ ÜNĠVERSĠTESĠ T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu60

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 61 61 93 IĞDIR ÜNĠVERSĠTESĠ 94 ġIRNAK ÜNĠVERSĠTESĠ 95 TUNCELĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 96 YALOVA ÜNĠVERSĠTESĠ 97 TÜRK-ALMAN ÜNĠVERSĠTESĠ 98 YILDIRIM BEYAZIT ÜNĠVERSĠTESĠ 99 BURSA TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ 100 ĠSTANBUL MEDENĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ 101 ĠZMĠR KÂTĠP ÇELEBĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 102 NECMETTĠN ERBAKAN ÜNĠVERSĠTESĠ 103 ABDULLAH GÜL ÜNĠVERSĠTESĠ 104 ERZURUM TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ 105 ADANA BĠLĠM VE TEKNOLOJĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 106 ANKARA SOSYAL BĠLĠMLER ÜNĠVERSĠTESĠ ÖZEL BÜTÇELĠ ĠDARELER - B (5018 sayılı Kanuna Ekli II Sayılı Cetvel) 1 SAVUNMA SANAYĠ MÜSTEġARLIĞI 2 ATATÜRK KÜLTÜR, DĠL VE TARĠH YÜKSEK KURUMU 3 ATATÜRK ARAġTIRMA MERKEZĠ 4 ATATÜRK KÜLTÜR MERKEZĠ 5 TÜRK DĠL KURUMU 6 TÜRK TARĠH KURUMU 7 TÜRKĠYE VE ORTA-DOĞU AMME ĠDARESĠ ENSTĠTÜSÜ 8 TÜRKĠYE BĠLĠMSEL VE TEKNOLOJĠK ARAġTIRMA KURUMU 9 TÜRKĠYE BĠLĠMLER AKADEMĠSĠ 10 TÜRKĠYE ADALET AKADEMĠSĠ 11 YÜKSEKÖĞRENĠM KREDĠ VE YURTLAR KURUMU 12 KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 13 SPOR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 14 DEVLET TĠYATROLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 15 DEVLET OPERA VE BALESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 16 ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 17 VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 18 TÜRKĠYE HUDUT VE SAHĠLLER SAĞLIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 19 MADEN TETKĠK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 20 SĠVĠL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 61

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 62 62 21 TÜRK AKREDĠTASYON KURUMU 22 TÜRK STANDARTLARI ENSTĠTÜSÜ 23 TÜRK PATENT ENSTĠTÜSÜ 24 ULUSAL BOR ARAġTIRMA ENSTĠTÜSÜ 25 TÜRKĠYE ATOM ENERJĠSĠ KURUMU 26 KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLĠ SANAYĠ GELĠġTĠRME VE DESTEKLEME ĠDARESĠ BAġKANLIĞI (KOSGEB) 27 TÜRK ĠġBĠRLĠĞĠ VE KOORDĠNASYON AJANSI BAġKANLIĞI 28 GAP BÖLGE KALKINMA ĠDARESĠ 29 ÖZELLEġTĠRME ĠDARESĠ BAġKANLIĞI 30 KAMU DENETÇĠLĠĞĠ KURUMU 31 CEZA VE ĠNFAZ KURUMLARI ĠLE TUTUKEVLERĠ Ġġ YURTLARI KURUMU 32 MESLEKÎ YETERLĠLĠK KURUMU 33 YURTDIġI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAġKANLIĞI 34 TÜRKĠYE YAZMA ESERLER KURUMU BAġKANLIĞI 35 DOĞU ANADOLU PROJESĠ BÖLGE KALKINMA ĠDARESĠ BAġKANLIĞI 36 KONYA OVASI PROJESĠ BÖLGE KALKINMA ĠDARESĠ BAġKANLIĞI 37 DOĞU KARADENĠZ PROJESĠ BÖLGE KALKINMA ĠDARESĠ BAġKANLIĞI 38 DEVLET SU ĠġLERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 39 TÜRKĠYE SU ENSTĠTÜSÜ 40 TÜRKĠYE ĠLAÇ VE TIBBĠ CĠHAZ KURUMU 41 TÜRKĠYE ĠNSAN HAKLARI KURUMU DÜZENLEYĠCĠ VE DENETLEYĠCĠ KURUMLAR (5018 Sayılı Kanuna Ekli III Sayılı Cetvel) 1 RADYO VE TELEVĠZYON ÜST KURULU 2 BĠLGĠ TEKNOLOJĠLERĠ VE ĠLETĠġĠM KURUMU 3 SERMAYE PĠYASASI KURULU 4 BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU 5 ENERJĠ PĠYASASI DÜZENLEME KURUMU 6 KAMU ĠHALE KURUMU 7 REKABET KURUMU 8 TÜTÜN VE ALKOL PĠYASASI DÜZENLEME KURUMU 9 KAMU GÖZETĠMĠ, MUHASEBE VE DENETĠM STANDARTLARI KURUMU T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu62

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 63 63 SOSYAL GÜVENLĠK KURUMLARI (5018 Sayılı Kanuna Ekli IV Sayılı Cetvel) 1 SOSYAL GÜVENLĠK KURUMU 2 TÜRKĠYE Ġġ KURUMU ĠL ÖZEL ĠDARELERĠ 1 ADIYAMAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2 AFYONKARAHĠSAR ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 3 AĞRI ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 4 AKSARAY ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 5 AMASYA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 6 ARDAHAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 7 ARTVĠN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 8 BARTIN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 9 BATMAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 10 BAYBURT ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 11 BĠLECĠK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 12 BĠNGÖL ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 13 BĠTLĠS ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 14 BOLU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 15 BURDUR ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 16 ÇANAKKALE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 17 ÇANKIRI ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 18 ÇORUM ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 19 DÜZCE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 20 EDĠRNE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 21 ELAZIĞ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 22 ERZĠNCAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 23 GĠRESUN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 24 GÜMÜġHANE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 25 HAKKARĠ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 26 IĞDIR ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 27 ISPARTA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 28 KARABÜK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 29 KARAMAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 30 KARS ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 31 KASTAMONU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 63

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 64 64 32 KIRIKKALE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 33 KIRKLARELĠ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 34 KIRġEHĠR ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 35 KĠLĠS ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 36 KÜTAHYA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 37 MUġ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 38 NEVġEHĠR ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 39 NĠĞDE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 40 OSMANĠYE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 41 RĠZE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 42 SĠĠRT ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 43 SĠNOP ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 44 SĠVAS ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 45 ġIRNAK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 46 TOKAT ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 47 TUNCELĠ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 48 UġAK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 49 YALOVA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 50 YOZGAT ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 51 ZONGULDAK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ ÖZEL ĠDARE ġĠRKETLERĠ 1 BĠNGÖL ĠL ÖZEL ĠDARESĠ BETONSAN A.ġ. 2 BOLU ÖZEL ĠDARESĠ TURĠZM MADENCĠLĠK ĠNġAAT ORMAN ÜRÜNLERĠ SANAYĠ VE TĠCARET ANONĠM ġĠRKETĠ 3 BURUCĠYE TUR. ĠNġ. VE MÜH.OTO. MAK. EL SAN. EĞĠ. TAR. HAY. MAD. TĠC. SAN. A.ġ. 4 ÇANAKKALE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ GESTAġ 5 ÇANTAġ ÇANKIRI TUZ ÜRÜNLERĠ ÜRETĠM VE DAĞITIM A.ġ. 6 EDĠRNE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ EDĠRNE TURĠZM ENDÜSTRĠ A.ġ. (ETUR) 7 ERZĠNCAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ DOĞU HALK HOLDĠNG 8 KIRġEHĠR TERMAL TURĠZM SAN. A.ġ.
9 KÜTAHYA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ YONCALI DÜBECĠK KAPLICALARI A.ġ. 10 OSMANĠYE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ ÖZĠDAġ 11 TOKAT ĠL ÖZEL ĠDARESĠ MEPASAN A.ġ. 12 YOZGAT ĠL ÖZEL ĠDARESĠ YOZGAT OTELCĠLĠK ĠNġ. TAH. TAR VE HAYV. JEOTERMAL KAYN. SAN. VE TĠC. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu64

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 65 65
BELEDĠYELER - BAĞLI ĠDARELER 1 ADANA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 2 ADANA BÜYÜKġEHĠR SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3 ADANA CEYHAN BELEDĠYESĠ 4 ADANA KOZAN BELEDĠYESĠ 5 ADANA SEYHAN BELEDĠYESĠ 6 ADANA YÜREĞĠR BELEDĠYESĠ 7 ADIYAMAN BELEDĠYESĠ 8 AFYONKARAHĠSAR BELEDĠYESĠ 9 AFYONKARAHĠSAR SANDIKLI BELEDĠYESĠ 10 AĞRI BELEDĠYESĠ 11 AKSARAY BELEDĠYESĠ 12 AMASYA BELEDĠYESĠ 13 ANKARA ALTINDAĞ BELEDĠYESĠ 14 ANKARA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 15 ANKARA ÇANKAYA BELEDĠYESĠ 16 ANKARA ELEKTRĠK HAVAGAZI VE OTOBÜS ĠġLETME MÜESSESESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (EGO) 17 ANKARA ETĠMESGUT BELEDĠYESĠ 18 ANKARA KEÇĠÖREN BELEDĠYESĠ 19 ANKARA MAMAK BELEDĠYESĠ 20 ANKARA SĠNCAN BELEDĠYESĠ 21 ANKARA SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (ASKĠ) 22 ANKARA YENĠMAHALLE BELEDĠYESĠ 23 ANTALYA ALANYA BELEDĠYESĠ 24 ANTALYA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 25 ANTALYA DÖġEMEALTI BELEDĠYESĠ 26 ANTALYA KEPEZ BELEDĠYESĠ 27 ANTALYA MANAVGAT BELEDĠYESĠ 28 ANTALYA MURATPAġA BELEDĠYESĠ 29 ANTALYA SERĠK BELEDĠYESĠ 30 ANTALYA SU VE ATIK SU ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 31 ARDAHAN BELEDĠYESĠ 32 ARTVĠN BELEDĠYESĠ 33 ARTVĠN HOPA BELEDĠYESĠ 34 AYDIN BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 65

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 66 66 35 AYDIN BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 36 AYDIN EFELER BELEDĠYESĠ 37 AYDIN KUġADASI BELEDĠYESĠ 38 BALIKESĠR ALTIEYLÜL BELEDĠYESĠ 39 BALIKESĠR AYVALIK BELEDĠYESĠ 40 BALIKESĠR BURHANĠYE BELEDĠYESĠ 41 BALIKESĠR BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 42 BALIKESĠR BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 43 BALIKESĠR KARESĠ BELEDĠYESĠ 44 BARTIN BELEDĠYESĠ 45 BATMAN BELEDĠYESĠ 46 BAYBURT BELEDĠYESĠ 47 BĠLECĠK BELEDĠYESĠ 48 BĠNGÖL BELEDĠYESĠ 49 BĠTLĠS BELEDĠYESĠ 50 BOLU BELEDĠYESĠ 51 BURDUR BELEDĠYESĠ 52 BURSA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 53 BURSA MUDANYA BELEDĠYESĠ 54 BURSA MUSTAFAKEMALPAġA BELEDĠYESĠ 55 BURSA NĠLÜFER BELEDĠYESĠ 56 BURSA SU VE KANALĠSAZYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (BUSKĠ) 57 BURSA YILDIRIM BELEDĠYESĠ 58 ÇANAKKALE BELEDĠYESĠ 59 ÇANAKKALE ÇAN BELEDĠYESĠ 60 ÇANKIRI BELEDĠYESĠ 61 ÇORUM BELEDĠYESĠ 62 DENĠZLĠ BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 63 DENĠZLĠ BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 64 DENĠZLĠ MERKEZEFENDĠ BELEDĠYESĠ 65 DENĠZLĠ PAMUKKALE BELEDĠYESĠ 66 DĠYARBAKIR BAĞLAR BELEDĠYESĠ 67 DĠYARBAKIR BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 68 DĠYARBAKIR SU VE KANALĠZASYON ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (DĠSKĠ) T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu66

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 67 67 69 DĠYARBAKIR SUR BELEDĠYESĠ 70 DÜZCE BELEDĠYESĠ 71 EDĠRNE BELEDĠYESĠ 72 EDĠRNE UZUNKÖPRÜ BELEDĠYESĠ 73 ELAZIĞ BELEDĠYESĠ 74 ERZĠNCAN BELEDĠYESĠ 75 ERZURUM BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 76 ERZURUM BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRÜLÜĞÜ 77 ERZURUM PALANDÖKEN BELEDĠYESĠ 78 ERZURUM YAKUTĠYE BELEDĠYESĠ 79 ESKĠġEHĠR BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 80 ESKĠġEHĠR BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 81 ESKĠġEHĠR ODUNPAZARI BELEDĠYESĠ 82 ESKĠġEHĠR TEPEBAġI BELEDĠYESĠ 83 GAZĠANTEP BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 84 GAZĠANTEP SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 85 GAZĠANTEP ġAHĠNBEY BELEDĠYESĠ 86 GAZĠANTEP ġEHĠTKAMĠL BELEDĠYESĠ 87 GĠRESUN BELEDĠYESĠ 88 GĠRESUN TĠREBOLU BELEDĠYESĠ 89 GÜMÜġHANE BELEDĠYESĠ 90 HAKKARĠ BELEDĠYESĠ 91 HATAY ANTAKYA BELEDĠYESĠ 92 HATAY BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 93 HATAY BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 94 HATAY DEFNE BELEDĠYESĠ 95 HATAY ĠSKENDERUN BELEDĠYESĠ 96 IĞDIR BELEDĠYESĠ 97 ISPARTA BELEDĠYESĠ 98 ĠSTANBUL ATAġEHĠR BELEDĠYESĠ 99 ĠSTANBUL BAKIRKÖY BELEDĠYESĠ 100 ĠSTANBUL BEYKOZ BELEDĠYESĠ 101 ĠSTANBUL BEYOĞLU BELEDĠYESĠ 102 ĠSTANBUL BÜYÜKÇEKMECE BELEDĠYESĠ T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 67

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 68 68 103 ĠSTANBUL BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 104 ĠSTANBUL ELEKTRĠK,TRAMVAY VE TÜNEL ĠġLETMELERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (ĠETT) 105 ĠSTANBUL ESENLER BELEDĠYESĠ 106 ĠSTANBUL EYÜP BELEDĠYESĠ 107 ĠSTANBUL KADIKÖY BELEDĠYESĠ 108 ĠSTANBUL MALTEPE BELEDĠYESĠ 109 ĠSTANBUL PENDĠK BELEDĠYESĠ 110 ĠSTANBUL SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (ĠSKĠ) 111 ĠSTANBUL ġĠġLĠ BELEDĠYESĠ 112 ĠSTANBUL ÜSKÜDAR BELEDĠYESĠ 113 ĠZMĠR BALÇOVA BELEDĠYESĠ 114 ĠZMĠR BAYRAKLI BELEDĠYESĠ 115 ĠZMĠR BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 116 ĠZMĠR BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 117 ĠZMĠR ÇEġME BELEDĠYESĠ 118 ĠZMĠR ÇĠĞLĠ BELEDĠYESĠ 119 ĠZMĠR ELEKTRĠK, SU, HAVAGAZI, OTOBÜS VE TROLEYBÜS GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (ESHOT) 120 ĠZMĠR KARABAĞLAR BELEDĠYESĠ 121 ĠZMĠR KARġIYAKA BELEDĠYESĠ 122 ĠZMĠR KONAK BELEDĠYESĠ 123 KAHRAMANMARAġ AFġĠN BELEDĠYESĠ 124 KAHRAMANMARAġ BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 125 KAHRAMANMARAġ BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 126 KAHRAMANMARAġ DULKADĠROĞLU BELEDĠYESĠ 127 KAHRAMANMARAġ ONĠKĠġUBAT BELEDĠYESĠ 128 KARABÜK BELEDĠYESĠ 129 KARAMAN BELEDĠYESĠ 130 KARS BELEDĠYESĠ 131 KARS SARIKAMIġ BELEDĠYESĠ 132 KASTAMONU ABANA BELEDĠYESĠ 133 KASTAMONU BELEDĠYESĠ 134 KASTAMONU CĠDE BELEDĠYESĠ 135 KAYSERĠ BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 136 KAYSERĠ KOCASĠNAN BELEDĠYESĠ T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu68

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 69 69 137 KAYSERĠ MELĠKGAZĠ BELEDĠYESĠ 138 KAYSERĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 139 KAYSERĠ TALAS BELEDĠYESĠ 140 KIRIKKALE BELEDĠYESĠ 141 KIRKLARELĠ BELEDĠYESĠ 142 KIRKLARELĠ LÜLEBURGAZ BELEDĠYESĠ 143 KIRġEHĠR BELEDĠYESĠ 144 KĠLĠS BELEDĠYESĠ 145 KOCAELĠ BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 146 KOCAELĠ BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ ĠSU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 147 KOCAELĠ ÇAYIROVA BELEDĠYESĠ 148 KOCAELĠ DĠLOVASI BELEDĠYESĠ 149 KONYA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 150 KONYA MERAM BELEDĠYESĠ 151 KONYA SELÇUKLU BELEDĠYESĠ 152 KONYA SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 153 KÜTAHYA BELEDĠYESĠ 154 MALATYA BATTALGAZĠ BELEDĠYESĠ 155 MALATYA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 156 MALATYA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 157 MALATYA YEġĠLYURT BELEDĠYESĠ 158 MANĠSA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 159 MANĠSA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 160 MANĠSA ġEHZADELER BELEDĠYESĠ 161 MANĠSA YUNUSEMRE BELEDĠYESĠ 162 MARDĠN ARTUKLU BELEDĠYESĠ 163 MARDĠN BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 164 MARDĠN BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 165 MERSĠN AKDENĠZ BELEDĠYESĠ 166 MERSĠN BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 167 MERSĠN BÜYÜKġEHĠR SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 168 MERSĠN MEZĠTLĠ BELEDĠYESĠ 169 MERSĠN SĠLĠFKE BELEDĠYESĠ 170 MERSĠN TOROSLAR BELEDĠYESĠ T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 69

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 70 70 171 MERSĠN YENĠġEHĠR BELEDĠYESĠ 172 MUĞLA BODRUM BELEDĠYESĠ 173 MUĞLA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 174 MUĞLA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 175 MUĞLA MENTEġE BELEDĠYESĠ 176 MUġ BELEDĠYESĠ 177 NEVġEHĠR BELEDĠYESĠ 178 NĠĞDE BELEDĠYESĠ 179 ORDU ALTINORDU BELEDĠYESĠ 180 ORDU BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 181 ORDU BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 182 OSMANĠYE BELEDĠYESĠ 183 RĠZE BELEDĠYESĠ 184 RĠZE ÇAYELĠ BELEDĠYESĠ 185 SAKARYA ADAPAZARI BELEDĠYESĠ 186 SAKARYA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 187 SAKARYA SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 188 SAMSUN ATAKUM BELEDĠYESĠ 199 SAMSUN BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 190 SAMSUN ĠLKADIM BELEDĠYESĠ 191 SAMSUN SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 192 SĠĠRT BELEDĠYESĠ 193 SĠNOP BELEDĠYESĠ 194 SĠVAS BELEDĠYESĠ 195 ġANLIURFA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 196 ġANLIURFA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 197 ġANLIURFA EYYÜBĠYE BELEDĠYESĠ 198 ġANLIURFA HALĠLĠYE BELEDĠYESĠ 199 ġIRNAK BELEDĠYESĠ 200 TEKĠRDAĞ BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 201 TEKĠRDAĞ BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 202 TEKĠRDAĞ ERGENE BELEDĠYESĠ 203 TEKĠRDAĞ SÜLEYMANPAġA BELEDĠYESĠ 204 TOKAT BELEDĠYESĠ T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu70

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 71 71 205 TRABZON BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 206 TRABZON BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 207 TRABZON OF BELEDĠYESĠ 208 TRABZON ORTAHĠSAR BELEDĠYESĠ 209 TUNCELĠ BELEDĠYESĠ 210 UġAK BELEDĠYESĠ 211 VAN BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 212 VAN BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 213 VAN ĠPEKYOLU BELEDĠYESĠ 214 VAN TUġBA BELEDĠYESĠ 215 YALOVA BELEDĠYESĠ 216 YOZGAT BELEDĠYESĠ 217 ZONGULDAK BELEDĠYESĠ 218 ZONGULDAK KARADENĠZ EREĞLĠ BELEDĠYESĠ BELEDĠYE ġĠRKETLERĠ 1 ADANA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ YENĠ ADANA ĠMAR ĠNġ.TĠC.A.ġ. 2 ANKARA SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (ASKĠ) BEL- KA. A.ġ. 3 ANKARA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ BEL-KO. LTD. ġTĠ. - ANFA LTD.ġTĠ. 4 ANTAKYA ĠMAR VE TĠC A.ġ. 5 ANKARA ÇANKAYA BELEDĠYESĠ ĠMAR A.ġ. 6 ANTALYA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ EK-DAĞ A.ġ. 7 BAYBURT BELEDĠYESĠ BAYBURTLU ENERJĠ ÜRETĠM A.ġ. 8 BURDUR BELEDĠYESĠ BURDUR ĠHTĠYAÇ MAD. VE ĠNġ. SAN. TĠC. A. ġ. (BĠMTAġ) 9 BURSA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ BURULAġ A.ġ. 10 DENĠZLĠ BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ ULAġIM A.ġ. 11 DÜZCE BELEDĠYESĠ ĠNTAġ ĠNġ.MAD.NAK.TUR.TAH.SAN. 12 ERZURUM BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ ERTANSA A.ġ. 13 ESKĠġEHĠR BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ ESKĠġEHĠR ĠMAR ĠNġAAT A.ġ. 14 GAZĠANTEP BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ GAZĠBEL HĠZMET MÜġAVĠRLĠK, ĠNġAAT SANAYĠ VE TĠCARET A.ġ. 15 ĠSTANBUL BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ BELTUR A.ġ. 16 ĠSTANBUL BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ HALK EKMEK A.ġ. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 71

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 72 72 17 ĠZMĠR BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ ĠZULAġ A.ġ. 18 ĠZMĠR KONAK BELEDĠYESĠ (BÜYÜKġEHĠRE BAĞLI) MERBEL ĠZMĠR KONAK BLD. TUR. SAN. TĠC. A.ġ. 19 KASTAMONU BELEDĠYESĠ KASTAMONU BELEDĠYESĠ ĠMAR ĠNġ. SAN. TĠC. LTD. ġTĠ. 20 KOCAELĠ BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ KENT KONUT ĠNġAAT SANAYĠ VE TĠCARET ANONĠM ġĠRKETĠ 21 MALATYA BELEDĠYESĠ MOTAġ MALATYA BELEDĠYESĠ ġEHĠRLERARASI OTOBÜS TERMĠNALĠ ULAġIM HĠZMETLERĠ MAKĠNE SANAYĠ SOĞUKHAVA DEPOSU VE MEZBAHANE HĠZMETLERĠ TĠCARET ANONĠM ġĠRKETĠ 22 MERSĠN BÜYÜKġEHĠR ĠMAR ĠNġAAT TĠC. A.ġ. 23 MUĞLA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ MELSA LTD. ġTĠ. 24 SAKARYA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ BELPAġ 25 ġANLIURFA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ BELSAN ĠMAR ĠNġ. A.ġ. 26 YALOVA BELEDĠYESĠ YABELTAġ A.ġ. 27 ADANA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ YENĠ ADANA ĠMAR ĠNġ.TĠC.A.ġ. KALKINMA AJANSLARI 1 AHĠLER KALKINMA AJANSI 2 ANKARA KALKINMA AJANSI 3 BATI AKDENĠZ KALKINMA AJANSI 4 BATI KARADENĠZ KALKINMA AJANSI 5 BURSA ESKĠġEHĠR BĠLECĠK KALKINMA AJANSI 6 ÇUKUROVA KALKINMA AJANSI 7 DĠCLE KALKINMA AJANSI 8 DOĞU AKDENĠZ KALKINMA AJANSI 9 DOĞU ANADOLU KALKINMA AJANSI 10 DOĞU KARADENĠZ KALKINMA AJANSI 11 DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI 12 FIRAT KALKINMA AJANSI 13 GÜNEY EGE KALKINMA AJANSI 14 GÜNEY MARMARA KALKINMA AJANSI 15 ĠPEKYOLU KALKINMA AJANSI 16 ĠSTANBUL KALKINMA AJANSI 17 ĠZMĠR KALKINMA AJANSI 18 KARACADAĞ KALKINMA AJANSI 19 KUZEY ANADOLU KALKINMA AJANSI T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu72

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu 73 73 20 KUZEYDOĞU ANADOLU KALKINMA AJANSI 21 MEVLANA KALKINMA AJANSI 22 ORTA ANADOLU KALKINMA AJANSI 23 ORTA KARADENĠZ KALKINMA AJANSI 24 SERHAT KALKINMA AJANSI 25 TRAKYA KALKINMA AJANSI 26 ZAFER KALKINMA AJANSI DĠĞER KAMU ĠDARELERĠ 1 AKARYAKIT ĠKMAL VE NATO POL TESĠSLERĠ ĠġLETMESĠ BAġKANLIĞI 2 AVRUPA BĠRLĠĞĠ EĞĠTĠM VE GENÇLĠK PROGRAMLARI MERKEZĠ BAġKANLIĞI 3 T.C. BAġBAKANLIK TANITMA FONU GENEL SEKRETERLĠĞĠ 4 SPOR TOTO TEġKĠLAT BAġKANLIĞI 5 T.C. MERKEZ BANKASI 6 TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU 7 TASARRUF MEVDUATI SĠGORTA FONU 8 TÜRKĠYE YATIRIM DESTEK VE TANITIM AJANSI BAġKANLIĞI T.C. Sayıştay Başkanlığı 2015 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 73