GĠRESUN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2013 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2014
İÇİNDEKİLER KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ .................................. 1 DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ........................................................ 2 SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU ....................................................................................................................... 3 DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ................................................................... 3 DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI .................................................................................................... 4 DENETĠM GÖRÜġÜ ........................................................................................................................................... 4 DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER .................................... 5 EKLER................................................................................................................................................................... 8
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 1
KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI
HAKKINDA BİLGİ
Kurumun muhasebe iĢlemleri, 10.12.2003 tarihli ve 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi
ve Kontrol Kanununun 49’uncu, 22.02.2005 tarihli ve 5302 Sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun
48’inci, 03.07.2005 tarihli ve 5393 Sayılı Belediye Kanununun 65’inci, 26.05.2005 tarihli ve
5355 Sayılı Mahalli Ġdare Birlikleri Kanununun 18 ve 22’inci maddeleri uyarınca çıkarılmıĢ
olan “Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği” ile 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı
Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 33’üncü, 26.05.2005 tarihli ve 5355 sayılı
Mahalli Ġdare Birlikleri Kanununun 18’inci maddeleri uyarınca çıkarılmıĢ bulunan “Mahalli
Ġdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği” ne göre yürütülmektedir.
Kurumun 2013 yılı bütçe gelir ve gider rakamları ile bu yılda gerçekleĢen gelir ve gider
rakamları aĢağıda gösterildiği gibidir.
2013 MALI YILI (12) AYLIK
BÜTÇE GĠDERLERĠ Bütçe Ödeneği (TL) Harcama (TL)
Genel Sekreterlik 99.501.444,39 82.497.204,39
Ġnsan Kaynakları ve Eğitim Müd. 20.065.064,88 19.186.674,88
Yol ve UlaĢım Hizmetleri Müd. 28.190.358,57 21.082.338,57
Yatırım ve ĠnĢaat Müdürlüğü 91.184.460,26 45.449.900,26
Ġl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü 5.311.474,86 4.026.994,86
Alt Yapı ve Sosyal ĠĢler Müd. 10.555.960,29 8.624.170,29
TOPLAM 254.808.763,25 180.867.283,25
2013 MALI YILI
(12) Aylık BÜTÇE GELĠRLERĠ Bütçe Tahmini (TL) GerçekleĢme (TL)
Vergi Gelirleri 670.000,00 327.418,32
TeĢebbüs ve Mülk. Gelirleri 4.350.000,00 5.380.281,59
Bakanlık Yardım ve Fonlar … 131.689.610,19
Diğer Gelirler 30.980.000,00 36.644.458,48
Sermaye Gelirleri … 7.941.500,00
TOPLAM 36.000.000,00 181.983.268,58
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 2 Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kâğıtlar sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 3 oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 4 DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: TaĢınmazların amortismana tabi tutulmaması. Muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda taĢınmaz hesaplarına iliĢkin bedellerin ekonomik ömrü içerisinde giderleĢtirilmesi ve hesabın yok edilmesi için amortisman ayırma iĢleminin yapılmadığı görülmüĢtür. 10.01.2008 tarih ve 26752 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (1) sayılı Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Genel Tebliği’nin 2 nci bendinde; 251-Yer altı Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252-Binalar Hesabı, 253-Tesis Makine Cihazlar Hesabı, 254-TaĢıtlar Hesabı, 255-DemirbaĢlar Hesabı, 256-Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı, 260-Haklar Hesabı, 263-AraĢtırma ve GeliĢtirme Giderleri Hesabı, 264-Özel Maliyetler Hesabı, 267- Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı, 271-Arama Giderleri Hesabı, 277-Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Hesabı ve 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar hesaplarında izlenen duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi oldukları belirtilmiĢtir. TaĢınmazların gerçek değerlerinin mali tablolarda doğru olarak yer alması açısından amortisman ayırma iĢleminin yapılması önemlidir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile bu konudaki tebliğlere uyularak ilgili hesapların açılması gerekmektedir. Öneri: TaĢınmazların amortismana tabi tutularak ilgili hesaplara kaydının sağlanması önerilir. DENETİM GÖRÜŞÜ Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2013 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı "257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı" hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 5
DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE
DEĞERLENDİRMELER
BULGU 1:
Kesin mizan ile taĢınır kesin hesap cetveli arasında uyumsuzluk bulunması.
TaĢınır kesin hesap icmal cetvelinin hesap kodları itibariyle gelecek yıla devreden
tutarları ile 31.12.2013 tarihi itibariyle düzenlenen ana mizanın gelecek yıla devreden tutarları
arasında uygunluk bulunmadığı görülmüĢtür.
Ana Mizanda ve TaĢınır Kesin Hesap Ġcmal Cetvelinde 150, 253, 254 ve 255 kod
no.lu hesapların gelecek yıla (2014 yılına) devreden tutarları aĢağıda gösterildiği gibidir.
HESABIN
KODU, ADI
ANA MĠZAN
GELECEK YILA
DEVĠR TUTARI
TAġINIR KESĠN
HESAP ĠCMAL
CETVELĠ
GELECEK YILA
DEVĠR TUTARI
FAZLA NOKSAN
150
Ġlk Madde ve malzeme
2.793.496,22 5.182.378,54 … 2.388.882,32
253
Tesis,makineve cihazlar
9.773.098,15 12.287.516,91 … 2.514.418,76
254
TaĢıtlar
4.424.172,31 4.986.863,43 … 562.691,12
255
DemirbaĢlar
3.315.601,56 3.414.690,42 … 99.088,86
Devreden tutarlar karĢılaĢtırıldığında, Ana Mizanda gösterilen 150, 253, 254 ve 255 kod
no.lu hesapların gelecek yıla devir tutarlarının TaĢınır Kesin Hesap Ġcmal Cetvelinde
gösterilen gelecek yıla devir tutarlarından noksan olduğu, dolayısıyla TaĢınır Yönetim Hesabı
ile muhasebe kayıtları arasında uygunluk bulunmadığı tespit edilmiĢtir.
TaĢınır Mal Yönetmeliği’nin “TaĢınır yönetim hesabı” baĢlıklı 34 üncü maddesinin (3)
numaralı fıkrasının (c) bendinde; “Muhasebe yetkilisi, gönderilen cetvellerdeki kayıtları
muhasebe kayıtlarıyla karşılaştırıp uygunluğunu onaylar ve harcama yetkilisine geri
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 6
gönderir.” hükmü ve aynı fıkranın (ç) bendinde de; ”Harcama yetkilisi, muhasebe
yetkilisince onaylanmış cetvellerin bir nüshasını, Sayıştayca belirlenecek sürelerde, yıl sonu
sayım tutanağı, sayım ve döküm cetveli ve yıl sonu itibarıyla en son düzenlenen Taşınır İşlem
Fişinin sıra numarasını gösterir tutanak ile birlikte Sayıştaya, bir nüshasını ise malî yılı takip
eden ay sonuna kadar ilgili taşınır konsolide görevlisine gönderir. Cetvellerin birer nüshası
da harcama biriminde muhafaza edilir. Kamu idarelerinin yurt dışı teşkilatlarının taşınır
yönetim hesabı merkez teşkilatları aracılığıyla Sayıştaya gönderilir.” hükmü yer almıĢtır.
Bu hükümler uyarınca muhasebe yetkilisi, taĢınır yönetim hesabı cetvellerini, muhasebe
kayıtları ile mutabakatını sağladıktan sonra onaylayabilecektir. Gerekli mutabakat
sağlanmadan yapılan onay iĢlemi hesabın tekemmülü bakımından taĢınır yönetim hesabı
cetvellerine bir geçerlik kazandırmamaktadır.
BULGU 2:
Kurumda, Ġç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve
geliĢtirilmesi yönünde, yürürlükteki Ġç Kontrol mevzuatı gereklerinin yerine
getirilmemesi.
Maliye Bakanlığı tarafından 31.12.2005 tarihli ve 26040–3 mükerrer sayılı Resmi
Gazetede yayınlanan ve 01.01.2006 da yürürlüğe giren Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin
Usul ve Esasların “Ġç Kontrol Standartları” baĢlıklı 5 inci maddesinde; “İç kontrol
standartları, merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde Maliye Bakanlığı tarafından
belirlenir ve yayımlanır. İdareler, malî ve malî olmayan tüm işlemlerinde bu standartlara
uymakla ve gereğini yerine getirmekle yükümlüdür. Kanuna ve iç kontrol standartlarına
aykırı olmamak koşuluyla, idarelerce görev alanları çerçevesinde her türlü yöntem, süreç ve
özellikli işlemlere ilişkin standartlar belirlenebilir.” hükmü yer almaktadır.
Mezkûr hüküm gereği Maliye Bakanlığı, Kamu Ġdarelerinde iç kontrol sisteminin
oluĢturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliĢtirilmesi amacıyla gerekli standart ve temel
Ģartları belirlemiĢ ve “Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği” adı altında 26.12.2007 tarih ve
26738 sayılı Resmi Gazetede yayınlamıĢtır.
Buna göre, Kurumun, “Kamu Ġç Kontrol Standartları”na uyumlu bir Ġç Kontrol
Sistemi oluĢturmak üzere; yapması gereken çalıĢmaları belirlemesi, bu çalıĢmalar için eylem
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 7 planını oluĢturması, gerekli prosedür ve düzenlemeleri hazırlayarak söz konusu çalıĢmalarını en geç 31.12.2008 tarihine kadar tamamlaması gerekirdi. Kamu Ġdarelerinin, Ġç kontrol Sistemlerinin oluĢturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliĢtirilmesine rehberlik etmesi amacıyla Maliye Bakanlığı tarafından ayrıca Kamu Ġç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı Rehberi hazırlanmıĢtır. Bu rehber ve rehberde yer alan temel ilkeler doğrultusunda, Kurumun, kendi Eylem Planını hazırlaması ve 30.06.2009 tarihine kadar tamamlayıp Üst Yöneticinin onayına sunması, akabinde Maliye Bakanlığına göndermesi ve Eylem Planı doğrultusunda yapması gereken çalıĢmalarını da 30.06.2011 tarihine kadar tamamlayacağını öngörmesi gerekirdi. Gerek 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu gerekse bu Kanuna dayanılarak Maliye Bakanlığınca düzenlenen Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esaslarda; Ġç kontrol sistemi ile ilgili yetki ve sorumluluklar tanımlanmıĢtır. Buna göre, Üst yöneticiler, yukarıda bahsedilen iç kontrol sisteminin kurulması ve gözetilmesinden, harcama yetkilileri, görev ve yetki alanları çerçevesinde, idari ve malî karar ve iĢlemlere iliĢkin olarak iç kontrolün iĢleyiĢinden, Kurum Strateji GeliĢtirme birimi ise, iç kontrol sisteminin kurulması, standartlarının uygulanması ve geliĢtirilmesinden, Ġç kontrol düzenlemeleri ve iç kontrol sistemi iĢleyiĢinin (Eylem Planında öngörülen faaliyet ve düzenlemelerin gerçekleĢme sonuçlarını) yöneticilerin görüĢü, kiĢi ve/veya idarelerin talep ve Ģikâyetleri ile iç ve dıĢ denetim sonucunda düzenlenen raporları dikkate alarak en az altı ayda bir olmak üzere düzenli olarak izlenmesi, değerlendirilmesi ve eylem planı formatında üst yöneticiye raporlamasından sorumludur. Kurumda yapılan denetimler sırasında, Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliğinde yer alan standartların karĢılığı olan eylemler belirlenerek gerekli çalıĢmaların baĢlatılmadığı gözlenmiĢtir. Bu konuda Maliye Bakanlığınca yürütülen izleme çalıĢmaları sonucunda çıkartılan 02.12.2013 tarihli ve 7041396-24 -10775 sayılı Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Genelgesi de dikkate alınarak iç kontrol eylem planının hazırlanması ve bu eylemleri gerçekleĢtirmek amacıyla düzenlenecek programlara göre gerekli çalıĢmaların baĢlatılması gerekmektedir. Öneri: Kurumda iç kontrol sisteminin kurulması önerilir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 8 EKLER EK-1: KAMU ĠDARESĠ MALĠ TABLOLARI
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 9
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 10
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 11
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Giresun Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 12 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr