TÜRKİYE ENERJİ, NÜKLEER VE MADEN ARAŞTIRMA KURUMU (TENMAK) Eylül 2024
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2022-2023 Yılları Birinci Düzey Ekonomik Kodlara Göre Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşme Sonuçları ............................................................................................................... 4 Tablo 2: 2023 Yılı Bütçe Gider Tahmin ve Gerçekleşmeleri Tablosu ...................................... 5
KISALTMALAR BOREN Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü CERN Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi ENAREN Enerji Araştırma Enstitüsü ETKB Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı KHK Kanun Hükmünde Kararname NATEN Nadir Toprak Elementleri Araştırma Enstitüsü NÜKEN Nükleer Enerji Araştırma Enstitüsü OECD Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü SESAME Orta Doğu Sinkrotron Işığı Deneysel Bilim ve Uygulama TAEK Türkiye Atom Enerjisi Kurumu TAGEM Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü TEMEN Temiz Enerji Araştırma Enstitüsü TENMAK Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırmalar Kurumu UAEA Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 vermek.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
4
Yardımcı Hizmetler Sınııflarındadır. Proje Personeli %6’ olup personelin %2’si diğer hizmet
sınıflarındadır.
Kurumda çalışan işçi hariç görevli personelin (TENMAK'ta 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu'na tabi 455 kişi vc 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK)'nin Ek-
27 nci maddesine tabi 80 kişi toplam 535 kişi) %2,2’sini (12 kişi) doçent ünvanlı, %18,3’ünü
(98 kişi) doktora mezunu, %27,8’ini(149 kişi) yüksek lisans mezunu, %42'sini (225 kişi) lisans
ve ön lisans mezunu, %9,1’ini (49 kişi) lise muzunu ve kalan %0,6’sını da ilköğretim mezunu
personel oluşturmaktadır.
NÜKEN İstanbul yerleşkesi, Küçükçekmece Gölü kenarında olup diğer birimlerin
tamamı Ankara'dadır. NÜKEN'de TR-2 Araştırma reaktörü, düşük enerjili iyon hızlandırıcıları,
gama ışınlama tesisi, proton ve elektron hızlandırıcıları, düşük düzeyli radyoaktif atık işleme ve
geçici depolama tesisi yer almaktadır. TENMAK, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA)
ve Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD), Orta Doğu Sinkrotron Işığı Deneysel
Bilim ve Uygulama Merkezi (SESAME), Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN) gibi
diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde faaliyetlerini sürdürmektedir. Ayrıca, Tarımsal
Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) ve Eti Maden İşletmeleri Genel
Müdürlüğü ile ortak projeler yürütmektedir.
1.3. Mali Yapı
Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi
ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı Cetvelde yer alan özel bütçeli bir kurumdur. Kurumun
2022-2023 Yılları bütçe gelir tahmin ve gerçekleşme sonuçları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Tablo 1: 2022-2023 Yılları Birinci Düzey Ekonomik Kodlara Göre Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşme Sonuçları
Bütçe Gelir Tahmin ve Gerçekleşmeleri (TL)
Eko. Kod Açıklama 2022 2022 2023 2023
Planlanan Gerçekleşen Planlanan Gerçekleşen
3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 9.706.000,00 31.650.564,00 21.010.000,00 64.426.882,11
4 Alınan Bağış ve Yardımlar ile
Özel Gelirler 303.416.000,00 477.115.810,00 889.183.000,00 918.410.000,00
5 Diğer Gelirler 14.300.000,00 52.676.488,00 40.150.000,00 105.737.985,82
TOPLAM 327.422.000,00 561.442.862,00 950.343.000,00 1.088.574.867,93
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 2023 yılı gelir tahmini 950.343.000,00 TL olup gelir gerçekleşmesi ise tahmin edilen tutardan %14,5 fazla olarak 1.088.574.867,93 TL olmuştur. Kurum gelirleri içerisinde en önemli pay Hazineden aldığı yardımlardır. Bu tutar önceki yıla göre %92,4 oranında artarak 918.410.000,00TL ye ulaşmıştır. Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri ise önceki yıla göre %103 ,5 oranında artarak 64.426.882,11 TL olmuştur. Kurum, kalibrasyon hizmeti, radyoaktif atık yönetim hizmeti, kişisel dozimetri ölçüm hizmeti, radyoaktivite ölçüm ve analiz hizmeti, genel analiz hizmeti, kalite kontrol hizmeti, ışınlama hizmeti, bakım,onarım ve eğitim hizmeti vermekte olup bu hizmetlerden ve vadyo izotop ve radyofarmasötik ürün satışından gelir elde etmektedir. Kurumun bütçe gider tahmin ve gerçekleşmeleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tablo 2: 2023 Yılı Bütçe Gider Tahmin ve Gerçekleşmeleri Tablosu Eko. Kod. Açıklama Başlangıç Ödeneği (TL) Yıl Sonu Ödeneği (TL) Harcama (TL) Gerçekleşme Oranı 1 Personel Giderleri 221.900.000,00 313.775.600,00 313.603.894,00 99,95 2 SGK Devlet Primi Giderleri 33.735.000,00 47.546.400,00 47.458.885,00 99,82 3 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 105.354.000,00 152.089.900,00 145.137.229,00 95,43 5 Cari Transferler 250.354.000,00 215.630.900,00 214.932.020,00 99,68 6 Sermaye Giderleri 300.000.000,00 429.009.376,00 356.884.648,00 83,19 7 Sermaye Transferleri 40.000.000,00 40.000.000,00 1.442.104,00 3,61 TOPLAM 951.343.000,00 1.198.052.176,00 1.079.458.780,00 90,10 2023 yılı başlangıç ödeneği 951.343.000,00 TLdir. Ekleme ve çıkarmalarla nihai ödenek 1.198.052.176,00 olmuştur. Söz konusu ödeneğin %90’ı harcanmıştır. Bütçe giderleri geçen yıla göre ortalama %48,4 oranında artmıştır. En yüksek artış %191,2 oranı ile mal ve hizmet alım giderlerindedir. 2023 yılı bütçe giderlerinin, %29’unu personel harcamaları , %13,4’ünü mal ve hizmet alımları, %19,9’unu cari transferler ve %33’ünü sermaye giderlerinden oluşturmaktadır. Cari transferler kalemindeki en büyük pay, uluslararası kuruluşlara yapılan üyelik ödemeleri ile proje katılım giderlerinden oluşmaktadır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kurumun muhasebe işlemeleri 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanunu ile
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 ikincil mevzuat çerçevesinde, Strateji Geliştirme Koordinatörlüğüne bağlı Muhasebe Müdürlüğü aracılığıyla yürütülmektedir. Muhasebe kayıtları Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi (BKMYS) içersinde yapılmakta olup mali rapor ve tablolar, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre hazırlanmaktadır. Strateji Geliştirme Koordinatörlüğü Kurum bütçesini hazırlamakla görevli birimdir. TENMAK’ın harcamaları; personel giderleri, demirbaş alımları, mal ve hizmet alımları, cari harcamalar, sermaye giderleri, cari transferler ile sermaye transferlerinden oluşmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5' inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslarının 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kontrol Ortamı Standartları kapsamında; Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler ise belirlenmemiştir. Risk Değerlendirme Standartları kapsamında; Stratejik plan zamanında yayımlanmış olup içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerini tam ve doğru şekilde belirlemiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma (risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verme) yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları kapsamında; İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmış ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları kapsamında; İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları kapsamında; İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi yılda en az bir kez değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmamıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr