2023 - SAVUNMA SANAYİİ BAŞKANLIĞI.pdf

SAVUNMA SANAYİİ BAŞKANLIĞI Eylül 2024

İÇERİK SAVUNMA SANAYİİ BAŞKANLIĞI 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 SAVUNMA SANAYİİ BAŞKANLIĞI SAVUNMA SANAYİİ DESTEKLEME FONU 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 11

SAVUNMA SANAYİİ BAŞKANLIĞI 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 7
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 7
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 7
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 8
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 9

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2023 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler ...................................................................... 3 Tablo 2: 2023 Yılı Ekonomik Kodlara Göre Bütçe Giderleri Uygulama Sonuçları .................. 4 Tablo 3: 2023 Yılı Ekonomik Kodlara Göre Bütçe Gelirleri Uygulama Sonuçları ................... 4

KISALTMALAR SSB : Savunma Sanayii Başkanlığı SSDF : Savunma Sanayii Destekleme Fonu SSİK : Savunma Sanayii İcra Komitesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler 1985 yılında 3238 sayılı Savunma Sanayii ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun ile “Savunma Sanayii Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı” kurulmuş, 1989 yılında 390 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Savunma Sanayii Müsteşarlığı olarak yeniden yapılandırılmıştır. Müsteşarlık, 2017 yılında 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Cumhurbaşkanı’na bağlanmıştır. 2018 yılında ise 703 sayılı “Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname” ile T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı adını almıştır. Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB), 3238 sayılı Kanun ile oluşturulan ve Savunma Sanayii İcra Komitesi (SSİK), Savunma Sanayii Başkanlığı ve Savunma Sanayii Destekleme Fonundan (SSDF) müteşekkil olan sistemin yürütme mekanizması olup Cumhurbaşkanı’na bağlı, tüzel kişiliği haiz, özel bütçeli bir kuruluştur. 7 sayılı Savunma Sanayii Başkanlığı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Başkanlığın kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları yeniden düzenlenmiştir. Kararname’nin “Başkanlığın görevleri” başlıklı 7’nci maddesinde Savunma Sanayii Başkanlığının görevleri; “a) İcra Komitesinin aldığı kararları uygulamak. b) Proje bazında yıllar itibarıyla verilecek olan alımların programlarını sipariş kontratına bağlamak. c) Mevcut milli sanayii, savunma sanayii ihtiyaçlarına göre reorganize ve entegre etmek, yeni teşebbüsleri teşvik ve bu entegrasyona ve ihtiyaçlara göre yönlendirmek, yabancı sermaye ve teknoloji katkısı imkanlarını araştırmak, teşebbüsleri yönlendirmek, bu konudaki Devlet katılımını planlamak. ç) Fon kaynaklarını dikkate alarak alım programlarını ve finansman modellerini belirlemek. d) İhtiyaç duyulan modern silah, araç ve gereçlerin özel veya kamu kuruluşlarında imalatını planlamak.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 e) Gerektiğinde özel, kamu veya karma nitelikli yeni yatırımları dışa açık olmak kaydıyla desteklemek. f) Modern silah, araç ve gereçleri araştırmak, geliştirmek, prototiplerin imalini sağlamak, avans vermek, uzun vadeli siparişler ve diğer mali ve ekonomik teşvikleri tespit etmek. g) İşin özelliğine göre yıllar içinde yapılacak alımın şartlarını, ihtiyaç makamınca belirlenecek şartname ve standartları dikkate alarak teknik ve mali konuları kapsayan kontratları yapmak. ğ) Savunma sanayii ürünleri ihracatı ve offset ticareti konularını koordine etmek. h) Fondan kredi vermek veya yurt içinden ve yurt dışından kredi almak ve gerektiğinde yerli ve yabancı sermayeli şirketler kurmak ve iştirak etmek. ı) Üretilen malın kontrat muhteviyatına uyup uymadığını, kalite kontrolleri ile kontrat şartlarının yerine getirilip getirilmediğini takip etmek. i) Uygulama aksaklıklarının ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde çözümlenmesini temin etmek. j) Cumhurbaşkanı tarafından verilen diğer görevleri yerine getirmek.” Şeklinde belirlenmiştir. Bu çerçevede, Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen görevlerin ana eksenini, Türk Silahlı Kuvvetlerinin modernizasyonuna yönelik projelerin yürütülmesi ile sanayileşme faaliyetleri teşkil etmektedir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Savunma Sanayii Başkanlığı, Cumhurbaşkanına bağlı, tüzel kişiliği haiz, özel bütçeli bir kuruluştur. Başkanlık görevleri, Başkana bağlı 5 Başkan Yardımcılığı, Hukuk Müşavirliği, İç Denetim Birimi Başkanlığı, Başkanlık Ofisi ve 21 Daire Başkanlığı vasıtasıyla yürütülmektedir. Savunma Sanayii Başkanlığında, 675 memur, 28 sözleşmeli personel, 146 proje bazlı sözleşmeli personel, 5 sözleşmeli bilişim personeli ve 151 işçi olmak üzere toplam 1005

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 personel çalışmakta, ayrıca değişik unvanda 5 kamu personeli de kurumda geçici görevli olarak bulunmaktadır. SSB, kuruluş Kanunu gereğince Savunma Sanayii İcra Komitesi aracılığıyla Milli Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı, İçişleri Bakanlığı ile irtibatlıdır. Savunma Sanayii İcra Komitesi Cumhurbaşkanı Başkanlığında, Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Milli Savunma Bakanı, İçişleri Bakanı, Hazine ve Maliye Bakanı, SSB Başkanı ve Genelkurmay Başkanı'ndan oluşmaktadır. SSB Hazine ve Maliye Bakanlığı ile irtibat halindedir ve muhasebe işlemleri Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilgi Sistemi üzerinden yürütülmektedir. 1.3. Mali Yapı SSB, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun eki (II) Sayılı Cetvelde özel bütçeli kuruluşlar arasında sayılmış olup SSDF’yi sevk ve idare etmek için kurulmuştur. SSB Bütçesi, SSDF’nin %2'sini aşmayacak şekilde oluşturulmuştur. Başkanlığın 2023 yılı bütçe giderleri ve ödenekleri aşağıda tabloda gösterildiği gibidir; Tablo 1: 2023 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Gider Türleri Bütçe Ödeneği (TL) Eklenen Ödenek (TL) Yıl Sonu Ödeneği (TL) 01 Personel Giderleri 235.287.000,00 88.542.906,74 323.829.906,74 02 Sos.Güv.Kur.Dev. Prim. Gid. 29.909.000,00 12.118.207,13 42.027.207,13 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 31.792.000,00 68.943.050,00 100.735.050,00 05 Cari Transferler 8.011.000,00 11.223.338,00 19.234.338,00 06 Sermaye Giderleri 39.900.000,00 0 39.900.000,00 Toplam 344.899.000,00 180.827.501,87 525.726.501,87 Başkanlığın 2023 yılı bütçe giderleri uygulama sonuçları ve ödenek kullanım durumu aşağıdaki tabloda belirtilmiştir;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 2: 2023 Yılı Ekonomik Kodlara Göre Bütçe Giderleri Uygulama Sonuçları Gider Türleri Yıl Sonu Ödeneği (TL) İptal Edilen Ödenek (TL) Yıl Sonu Harcama Tutarı (TL) Ödenek Harcama Oranı (%) 01 Personel Giderleri 323.829.906,74 2.750.924,31 321.078.982,43 99,15 02 Sos.Güv.Kur.Dev. Prim. Gid. 42.027.207,13 2,00 42.027.205,13 99,99 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 100.735.050,00 1.916.202,69 98.818.847,31 98,09 05 Cari Transferler 19.234.338,00 2.989,25 19.231.348,75 99,98 06 Sermaye Giderleri 39.900.000,00 4.580.062,56 35.319.937,44 88,52 Toplam 525.726.501,87 9.250.180,81 516.476.321,06 98,24 SSB 2023 yılı yıl sonu toplam ödeneğinin %98,24’ü kullanılmıştır. 2023 yılında yapılan harcamaların yıl sonu ödeneğine oranı personel giderlerinde %99,15; Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan devlet primi giderlerinde %99,99; mal ve hizmet alımlarında %98,09; cari transferlerde %99,98; sermaye giderlerinde ise %88,52 olarak gerçekleşmiştir. Başkanlığın gelir türlerine göre bütçe gelirleri uygulama sonuçları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir; Tablo 3: 2023 Yılı Ekonomik Kodlara Göre Bütçe Gelirleri Uygulama Sonuçları Hesap Kodu Ekonomik Kod Gelir Türleri Bütçe Tahmini (TL) Bütçe Geliri (TL) Red ve İadeler (TL) Net Bütçe Geliri (TL) 800 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 252.000,00 236.294,05 780,36 235.513,69 800 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 20.000,00 395.702,02 644,14 395.057,88 800 05 Diğer Gelirler 344.627.000,00 584.454.409,38 - 584.454.409,38 Toplam 344.899.000,00 585.086.405,45 1.424,50 585.084.980,95 2023 yılı itibarıyla elde edilen net bütçe gelirinin bütçe tahminine oranı %169,64 olarak gerçekleşmiştir. 2023 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosuna göre, 585.490.004,69 TL faaliyet geliri elde edilmiş, 528.415.838,86 TL faaliyet gideri gerçekleştirilmiştir. 1.424,50 TL indirim iade ve iskonto tutarı ile dönem sonunda 57.072.741,33 TL olumlu faaliyet sonucu elde edilmiştir. Savunma Sanayii Başkanlığının ortağı olduğu şirketler ve pay oranları aşağıdaki

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 şekildedir; Havaalanı İşletme ve Havacılık Endüstrileri A.Ş.: Sabiha Gökçen Havalimanı Meydan Otoritesi sıfatı ile havalimanındaki yer hizmetleri, akaryakıt, terminal, antrepo işletmeciliği dışındaki hizmetlerin işletilmesi faaliyetlerini yerine getirmektedir. Sermayesinin %96,44’ü Savunma Sanayii Başkanlığına aittir. Savunma Sanayi Teknolojileri A.Ş.: Yurt savunması için ihtiyaç duyulan yüksek teknoloji ürün geliştirme ve üretme kapasitesi gelişiminin sürdürülebilirliğini sağlamak ve ulusal ekonominin ve endüstrinin tüm katmanlarına yaygınlaştırmak amacıyla öncelikle savunma havacılık, uzay ve yurt güvenliği alanlarında olmak üzere; otonom sistemler, robotik, malzeme teknolojileri, nanoteknoloji, bilişim teknolojileri, siber, biyoteknoloji, genetik, silah teknolojileri, elektronik, optik, taşıyıcı ve tahrik teknolojileri alanların geliştirilmesi ve desteklenmesi alanlarında faaliyet göstermektedir. Sermayesinin %100’ü Savunma Sanayii Başkanlığına aittir. Teknopark İstanbul A.Ş.: 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’na göre 3 Ekim 2009 tarihli Resmi Gazete ’de yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile İstanbul Teknoloji Geliştirme Bölgesi statüsü kazanmıştır. Sermayesinin %45’i Savunma Sanayii Başkanlığına aittir. Savunma Sanayii Başkanlığının %96,44'üne ortak olduğu Havaalanı İşletme ve Havacılık Endüstrileri A.Ş. Teknopark İstanbul AŞ’ye %13 oranında iştirak etmektedir. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş.: Havacılık ve uzay sanayi sistemlerinin geliştirilmesi, modernizasyonu, üretimi, sistem entegrasyonu, yaşam döngüsü ve lojistik destek faaliyetlerini yürütmektedir. Sermayesinin %45’i Savunma Sanayii Başkanlığına aittir. STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Tic. A.Ş.: Deniz ve hava platformları alanlarında proje yönetimi, dizayn faaliyetleri, ar-ge faaliyetleri gibi alanlarda mühendislik hizmetleri vermenin yanında; siber güvenlik, komuta kontrol sistemleri, görev sistemleri, simülasyon gibi teknoloji alanlarında da faaliyetler yürütmektedir. Sermayesinin %34’ü Savunma Sanayii Başkanlığına aittir. Kırıkkale Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş.: 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’na göre 2013 yılında kurulmuştur. Savunma sanayii sektörü odaklı teknolojik yenilik ve ar-ge projelerinin geliştirilmesini desteklemek amacıyla faaliyetlerini sürdürmektedir. Sermayesinin %10’u Savunma Sanayii Başkanlığına aittir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 YİTAL Mikroelektronik San. ve Tic. A.Ş.: Türkiye’de tasarımı yapılan kritik öneme sahip tüm devrelerin, yurt dışına çıkmasına gerek olmadan, yurt içinde fiziksel üretim, kılıflanma ve testini sağlamayı hedeflemektedir. Sermayesinin %20’si Savunma Sanayii Başkanlığına aittir. TRtest Test ve Değerlendirme A.Ş.: Test, muayene, analiz, gösterim, gözetim, sertifikasyon, kalibrasyon, kalifikasyon gibi uygunluk değerlendirme altyapıları kurma, işletme, idame etme ve eğitim hizmeti vermektedir. Sermayesinin %15’i Savunma Sanayii Başkanlığına aittir. Kazakhstan ASELSAN Engineering (KAE) Limited Sirketi: Kazakistan askeri ve sivil kuruluşları ile bölge ülkelerinin ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik elektro optik ve elektronik cihaz ve sistemleri, helikopter aviyonik ve zırhlı araçlarının modernizasyonu alanlarında faaliyette bulunmaktadır. Sermayesinin %1’i Savunma Sanayii Başkanlığına aittir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Savunma Sanayii Başkanlığında, 23.12.2014 tarihli ve 29214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planı kullanılmakta olup mali tablolar bu Yönetmelik’e göre hazırlanmaktadır. Mali işlemler 30.12.2006 tarih ve 26392 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre muhasebeleştirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır; • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tâbi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Başkanlıkta iç kontrol sistemine ilişkin yapılan çalışmalar şu şekildedir; • Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. Kurumun organizasyon yapısı, kurumun misyon ve vizyonuna uygun olarak görev yetki ve sorumluluklar net bir şekilde belirlenmiştir. İmza Yetkileri Yönergesinde yetkiler ve yetki devrinin sınırları açıkça ve yazılı olarak belirtilmiştir. • Tüm personele "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in Ek 1'inde yer alan "Etik Sözleşmesi” imzalatılmış ve personelin özlük dosyalarına konulmuştur. • Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. • Hassas görevlere ilişkin prosedürler belirlendiğinde web sitesinde ve portalde genelge eki ile personele duyurulmaktadır. • Stratejik plan, zamanında yayımlanmıştır ve içerik açısından mevzuata uygundur. 2019-2023 Dönemi Stratejik Planı hazırlanmıştır. • Performans Programı; Program, faaliyet, projeler ve kaynak ihtiyacının da yer aldığı performans programı hazırlanmakta olup yasal süresi içinde Kurumun web sayfasında duyurulmaktadır. Ancak 29.06.2004 tarihli ve 5202 sayılı Savunma Sanayii Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereğince Savunma Sanayii Destekleme Fonu Kaynaklı projeler için stratejik plan ve performans esasına göre bütçeleme yapılamamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 • Kurumda iç kontrol risklerinin tanımlamasına ve risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışmalar henüz tamamlanmamıştır. • Kurumda yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. Kurumda yürütülen işlere ilişkin süreçler, çeşitli süreç dokümanları ve yönergelerle belirlenmiştir. • Yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. Yetkiler ve yetki devrinin sınırları açıkça ve yazılı olarak İmza Yetkileri Yönergesinde belirlenmiştir. • Kurumda yapılan görevlendirmelerde “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. • Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanan Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasları belirleyen Yönetmelik esas alınarak “Ödemelerin Gerçekleşmesi ve Ön Mali Kontrol İşlemleri Yönergesi” yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup Ön Mali Kontrol Sistemi de bu yönergeye uygun olarak yürütülmektedir. • Kurumun faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. Faaliyet raporları ve sonuçları Kurum web sitesinde duyurulmaktadır. • Kurumun Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. • İç Kontrol Sistemi yıllık olarak değerlendirilmemektedir. İç denetim birimi kurulmuştur. İç denetim biriminde biri başkan olmak üzere 5 iç denetçi bulunmaktadır. Birimde denetim ve raporlama çalışmaları mevcuttur. • Risk Yönetimine ilişkin kurumsal ve üst düzey politikalar olan Risk Yönetimi Stratejisi belirlenmemiştir. Genel olarak bakıldığında iç kontrol sisteminin kurumun genelinde sahiplenildiği ve sistemin geliştirilmesi yönünde mevzuata uygun adımlar atıldığı anlaşılmıştır. İç kontrol sisteminin etkinliği için önemli bir unsur olan kurumsal risk yönetim çalışmaları başlamıştır. Ancak kurumsal risk yönetimi yapılandırılmasına ilişkin risk yönetimi stratejisi henüz oluşturulmamıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Savunma Sanayii Başkanlığı 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

SAVUNMA SANAYİİ BAŞKANLIĞI SAVUNMA SANAYİİ DESTEKLEME FONU 2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .................................................................................................... 11
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 14
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 15
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 15
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 16

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2023 Yılı Savunma Sanayii Destekleme Fonu Faaliyet Sonuçları ............................ 13

KISALTMALAR EGM : Emniyet Genel Müdürlüğü JGNK : Jandarma Genel Komutanlığı KHK : Kanun Hükmünde Kararname MİT : Milli İstihbarat Teşkilatı SGK : Sahil Güvenlik Komutanlığı SSB : Savunma Sanayii Başkanlığı SSDF : Savunma Sanayii Destekleme Fonu SSİK : Savunma Sanayii İcra Komitesi SSM : Savunma Sanayii Müsteşarlığı TCMB : Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası TSK : Türk Silahlı Kuvvetleri

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler 3238 sayılı Savunma Sanayii ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 12'nci maddesi ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) modernizasyonunun sağlanması ve ülkemizde modern savunma sanayiinin kurulması için gerekli kaynağın, genel bütçe dışında devamlı ve istikrarlı bir şekilde temini amacıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) nezdinde ve Başkanlık emrinde Savunma Sanayii Destekleme Fonu (SSDF) kurulmuştur. SSDF kaynakları, Savunma Sanayii İcra Komitesi tarafından alınan kararlar çerçevesinde TSK’nın modernizasyonu, istihbarat ve güvenliğe yönelik Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) acil ihtiyaçları, Jandarma Genel Komutanlığı (JGNK), Sahil Güvenlik Komutanlığı (SGK) ile Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanlığı ihtiyaçlarının karşılanması ve savunma sanayiinin geliştirilmesi amacıyla kullanılmaktadır. Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) sorumluluğunda yürütülen projelerin finansmanının esas itibariyle SSDF’den karşılanması amaçlanmıştır. Diğer taraftan; TSK, EGM, JGNK, SGK ve MİT haricindeki kamu kurum ve kuruluşlarının Başkanlığın faaliyet alanına giren ihtiyaçları da Bütçe Kanunu veya ilgili kanunlarda yer alan hükümlere istinaden kaynağının Fona aktarılması şartıyla Başkanlık tarafından tedarik edilebilmektedir. 3238 sayılı Kanun çerçevesinde oluşturulan Savunma Sanayii İcra Komitesi (SSİK) SSDF'nin karar mekanizmasıdır. SSİK, Cumhurbaşkanının başkanlığında; Cumhurbaşkanının görevlendireceği Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Hazine ve Maliye Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Genelkurmay Başkanı ve Savunma Sanayii Başkanından oluşur. Cumhurbaşkanının katılmadığı toplantılarda, Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâleten Komiteye başkanlık eder. Komite, Cumhurbaşkanının daveti üzerine toplanır. Komitenin sekretarya hizmetlerini Başkanlık yürütür. Komite toplantılarının gündemi Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir. 7 numaralı Savunma Sanayii Başkanlığı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 6’ncı maddesinde Komitenin görevleri; “a) Savunma sanayiinin geliştirilmesi için tespit edilen genel strateji ve ilkeler istikametinde kararlar almak, b) Türk Silahlı Kuvvetleri için Stratejik Hedef Planına ve Jandarma Genel Komutanlığı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü için İçişleri Bakanlığının güvenlik önceliklerine göre temini gerekli olan modern silah, araç ve gereçlerin üretimi, yurt içinden veya gereği halinde yurt dışından tedariki hususunda karar almak, c) Kamu ve özel sektörün yabancı sermaye ve teknoloji katkısı ile savunmaya yönelik üretim tesisleri kurma imkânlarını araştırmak, yönlendirmek ve tahakkuk planlarını takip etmek, bu gibi tesislerin kuruluşuna gerektiğinde Devletin iştiraki için prensip kararı almak, ç) Sağlanacak modern silah, araç ve gereçlerin araştırılması, geliştirilmesi, prototip imali, avans verilmesi, uzun vadeli siparişler ve diğer mali ve ekonomik teşviklerin tespiti istikametinde Başkanlığa talimat vermek, d) Savunma sanayii ürünleri ihracatı ve offset ticareti ile karşılıklı ticaret konusunda kararlar almak, e) Savunma sanayii ile ilgili kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak, f) Fonun, 7.11.1985 tarihli ve 3238 sayılı Savunma Sanayii ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un 10’uncu maddesinin ikinci fıkrası hükmü hariç, kullanım esaslarını tespit etmek, g) Savunma sanayii alanındaki insan kaynağının geliştirilmesi amacıyla Fondan verilecek eğitim destek miktarlarının belirlenmesi ve personele yapılacak ödemeler hususlarında karar almak,” Şeklinde belirlenmiştir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları SSDF, Cumhurbaşkanlığına bağlı, kamu tüzel kişiliğini haiz, SSB faaliyetlerini gerçekleştirmede kullanılan bir kaynaktır. Fon, SSB personeli tarafından idare edilmekte olup kendine ait müstakil bir insan kaynağı bulunmamaktadır. Proje Bazlı Sözleşmeli 146 SSB personelinin özlük hakları SSDF kaynaklarından karşılanmaktadır. SSDF muhasebe işlemlerini Hazine ve Maliye Bakanlığı Bütünleşik Kamu Mali Yönetimi Bilişim Sistemi üzerinden yürütmektedir. Ancak SSDF Bütçesi Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu içerisinde yer almadığı için ödenek tahsisi ve serbest bırakma işlemlerine ilişkin süreçler çalışmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Savunma Sanayii Destekleme Fonunun kullanım esaslarını tespit etmek ve savunma sanayii alanındaki insan kaynağının geliştirilmesi amacıyla Fondan verilecek eğitim destek miktarlarının belirlenmesi ve personele yapılacak ödemeler hususlarında karar almak Savunma Sanayii İcra Komitesinin görevlerinden olduğu için SSB, Fona ilişkin olarak Komiteyi oluşturan Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığı ile irtibat halindedir. 1.3. Mali Yapı SSDF genel bütçe dışında TCMB nezdinde ve SSB’nin sevk ve idaresinde kurulmuştur. Fona ilişkin harcamalar Savunma Sanayii İcra Komitesi kararları çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. Fona ilişkin yapılan gelir-gider tahminleri, ödeme planları, kaynak yönetimi vb. işlemler Strateji Geliştirme Daire Başkanlığınca yürütülmektedir. Fonun ana gelir kalemleri; Gelir, Kurumlar, Motorlu Taşıtlar ile Veraset ve İntikal Vergisi hasılatlarından alınan paylardan oluşmaktadır. Fonun 2023 yılı ekonomik kodlara göre gider ve gelir kalemleri aşağıdaki tabloda belirtilmiştir; Tablo 1: 2023 Yılı Savunma Sanayii Destekleme Fonu Faaliyet Sonuçları GİDERLER HESABI (TL) GELİRLER (TL) Ekonomik Kodlar
Ekonomik Kodlar
630 01 Personel Giderleri 341.286.233,68 600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirler 5.253.184.153,85 630 02 SGK Giderleri 31.800.664,06 600 04 Alınan Bağış ve Yardımlar 5.330.653,41 630 03 Mal ve Hizmet Alım Giderler 104.271.326.281,81 600 05 Diğer Gelirler 128.765.839.785,34 630 04 Faiz Giderleri 0,00 600 11 Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 1.084.837.191,85 630 05 Cari Transferler 580.000.000,00
630 11 Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 8.860.965.945,58
630 13 Amortisman Giderleri 69.628.995,02
630 15 Karşılık Giderler 8.541.412,69 610 İndirim, İade ve Iskontolar 0,00
TOPLAM 114.163.549.532,84 TOPLAM 135.109.191.784,45

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 2023 yılında SSDF’nin faaliyet gelirleri; Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 5.253.184.153,85 TL, Alınan Bağış ve Yardımlar 5.330.653,41 TL, Diğer Gelirler 128.765.839.785,34 TL ve Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 1.084.837.191,85 TL olmak üzere toplam 135.109.191.784,45 TL olarak, faaliyet giderleri ise; Personel Giderleri 341.286.233,68 TL, SGK Giderleri 31.800.664,06 TL, Mal ve Hizmet Alım Giderleri 104.271.326.281,81 TL, Cari Transferler 580.000.000,00 TL, Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 8.860.965.945,58 TL, Amortisman Giderleri 69.628.995,02 TL ve Karşılık Giderleri 8.541.412,69 TL olmak üzere toplam 114.163.549.532,84 TL olarak gerçekleşmiştir. İndirim, İade ve Iskontolar bulunmamaktadır. Buna göre SSDF’nin dönem olumlu faaliyet sonucu 20.945.642.251,61 TL’dir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi SSDF’de Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki muhasebe ilkeleri ile hesap planı kullanılmakta, mali tablolar bu Yönetmelik’e göre hazırlanmaktadır. Mali işlemler Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre muhasebeleştirilmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır; • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli, • Özkaynak değişim tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tâbi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Savunma Sanayii Başkanlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr