2023 - MESLEKİ YETERLİLİK KURUMU.pdf

MESLEKİ YETERLİLİK KURUMU Eylül 2024

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 8
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 8
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 8
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 9
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 10
7. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 10

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna Göre Bütçe Gideri ve Ödenek Kullanımı ... 5 Tablo 2: Ekonomik Ayrıma Göre Ödenek Durumu ve Bütçe Giderleri .................................... 5 Tablo 3: Ekonomik Ayrıma Göre Bütçe Gelirleri ...................................................................... 5 Tablo 4: Bütçe Uygulama ve Faaliyet Sonuçları ....................................................................... 6 Tablo 5: Avrupa Birliği Komisyonu Tarafından Desteklenen Projeler ve Fon Kullanımı ........ 6

KISALTMALAR AB: Avrupa Birliği AYÇ: Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi ÇSGB: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı €: Avro IPA: Katılım Öncesi Yardım Aracı ISO: International Organization for Standardization, Uluslararası Standardizasyon Örgütü İŞKUR: Türkiye İş Kurumu KHK: Kanun Hükmünde Kararname MYK: Mesleki Yeterlilik Kurumu SGK: Sosyal Güvenlik Kurumu TL: Türk Lirası TSE: Türk Standartları Enstitüsü TS EN: Türkçe Standart Avrupa Normu TBÖ: Toplam Bütçe Ödeneği TYÇ: Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. İhale Süreçlerinde Eksik Uygulamalar Bulunması
2. Görevden Alınmış Yöneticilere Yapılan Maaş Ödemelerinde Hatalar Bulunması
3. Mesleki Yeterlilik Kurumu Mali Haklarına İlişkin Hükümlerin İlga Edilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Mevzuat 07.10.2006 tarihli ve 26312 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu ile kurulan Mesleki Yeterlilik Kurumu, son olarak 15.07.2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenmiştir. Anılan Kararname hükümlerine göre ulusal ve uluslararası meslek standartlarını temel alarak teknik ve meslekî alanlarda ulusal yeterliliklerin esaslarını belirlemek; denetim, ölçme ve değerlendirme, belgelendirme ve sertifikalandırmaya ilişkin faaliyetleri yürütmek için gerekli ulusal yeterlilik sistemini kurmak ve işletmek üzere ÇSGB’nin ilgili kuruluşu olarak kurulan MYK özel hukuk hükümlerine tâbi olmak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz, idarî ve malî özerkliğe sahip ve özel bütçeli bir kuruluştur. Kurum hizmetleri 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 23’üncü maddesine göre istihdam edilen mesleki yeterlilik uzmanı ve uzman yardımcıları ile anılan Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 28’inci maddesine göre iş mevzuatı çerçevesinde istihdam edilen diğer personel eliyle yürütülmektedir. Öte yandan, mali haklara ilişkin çeşitli düzenlemeleri içeren 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 257’nci maddesi Anayasa Mahkemesinin 9/11/2022 tarihli ve 2018/123 E. 2022/138 K. sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal kararının yürürlüğe girmesi ile birlikte anılan hükümler ilga edilmiştir. Görevler Meslekî Yeterlilik Kurumunun görev ve yetkileri 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 240'ıncı maddesine göre şunlardır: a) Ulusal meslekî yeterlilik sistemi ile ilgili yıllık gelişme planlarını hazırlamak, geliştirmek, uygulamasını yapmak veya yaptırmak, denetlemek ve bunlara ilişkin düzenlemeleri yapmak. b) Standartları belirlenecek meslekleri belirlemek ve bu standartları hazırlayacak kurum

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 ve kuruluşları tespit etmek. c) 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa tâbi teknik ve meslekî eğitim veren yüksek öğretim kurumlarında ulusal meslek standartlarına uygun eğitim ve öğretimin yapılabilmesi için Yükseköğretim Kurulu ile; orta öğretim düzeyindeki meslekî ve teknik eğitim veren öğretim kurumlarında ulusal meslek standartlarına uygun eğitim ve öğretimin yapılabilmesi için Millî Eğitim Bakanlığı ile işbirliği yapmak. ç) Ulusal meslek standartlarını temel alarak teknik ve meslekî alanlarda ulusal yeterliliklerin esaslarını belirlemek. d) Ulusal meslekî yeterlilikler alanındaki eğitim ve öğretim kurumlarını ve programlarını akredite edecek kurumları belirlemek. e) Sınav ve belgelendirme sistemi kapsamında yeterliliği belgelendirecek yetkilendirilmiş kurumları belirlemek ve sınavlarda başarılı olanlara sertifika verilmesini sağlamak. f) Türkiye'de çalışmak isteyen yabancıların sahip oldukları meslekî yeterlilik sertifikalarının doğruluğunu belirlemek. g) Ulusal meslekî yeterlilik standartlarını dünyadaki ve teknolojideki gelişmelere uygun olarak geliştirmek, yeterlilik standartlarını yükseltmek ve uluslararası alanda tanınmalarını sağlamak. ğ) Meslekî alan ve sektörler arasındaki yatay ve dikey geçişler için gerekli yeterliliklerin belirlenmesini sağlamak. h) Diğer ülkelerdeki benzer kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak, hizmet satın almak, projeler geliştirmek ve uygulamak, eğitim, araştırma, konferans, seminer ve yayın faaliyetlerinde bulunmak. ı) Hayat boyu öğrenmeyi desteklemek ve teşvik etmek. i) Faaliyet alanına giren sair her türlü çalışmayı yapmak.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Teşkilat Yapısı Kurumun organları; genel kurul, yönetim kurulu ve hizmet birimlerinden oluşmaktadır. Genel Kurul; Kurumun en üst karar organıdır. Yönetim Kurulu; Kurumun yürütme organı olup üç yıllığına Genel Kurul tarafından seçilir. Yönetim Kurulu Başkanı Kurumun Başkanı olup, Kurum hizmetlerinin yürütülmesinden ve Kurumun tüm birimleri arasında koordinasyonun sağlanmasından sorumludur. Kurum, Başkan tarafından temsil edilmekte olup iki başkan yardımcısı kadrosu bulunmaktadır. Kurumun sadece merkez teşkilatı bulunmaktadır. Hizmet Birimleri; Meslek Standartları Dairesi Başkanlığı, Sınav ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığı, Uluslararası İlişkiler ve Avrupa Birliği Dairesi Başkanlığı, Denetim Dairesi Başkanlığı, Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi Dairesi Başkanlığı, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı, Personel ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Hukuk Müşavirliğinden oluşmaktadır. Kurumun üst yöneticisi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 11'inci maddesinde yer alan “Bakanlıklarda ve diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. ...” hükmü uyarınca Kurum Başkanıdır. Mesleki Yeterlilik Kurumu, Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 239'uncu maddesi uyarınca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili kuruluşu olarak faaliyetlerini sürdürmektedir. İnsan Kaynakları Mesleki Yeterlilik Kurumunun insan kaynakları ile ilgili olarak, Kararname'nin “Personelin Atanma Şartları ve Statüsü” başlıklı 256'ncı maddesinde; Kurum hizmetlerinin 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 23'üncü maddesine göre istihdam edilen mesleki yeterlilik uzmanı ve uzman yardımcıları ile anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 28'inci maddesine göre iş mevzuatı çerçevesinde istihdam edilen diğer personel eliyle yürütüleceği, Kurumda 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 26'ncı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 maddesine göre sözleşme ile yabancı uzman istihdam edilebileceği, belli bir uzmanlık gerektiren nitelikteki iş ve hizmetlerin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 31'inci maddesine göre bir takvim yılı içerisinde bir kişi için altmış günü geçmemek üzere istisna sözleşmesi çerçevesinde gördürülebileceği belirtilmektedir. Bu çerçevede, Kurumun hizmetleri iş mevzuatı hükümlerine göre daimi işçi statüsünde istihdam edilen personel eliyle yürütülmekte olup, Kurum personeli emeklilik ve sosyal güvenlik yönünden 4/a'lı olarak 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na tabidir. Vize alınan kadrolara Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) aracılığı ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre personel alımı yapılabilmektedir. 31.12.2023 tarihi itibarıyla Kurumun toplam 214 kişilik işçi pozsyonundan 128’i doludur. 1.3. Mali Yapı Bütçe 7427 sayılı 2023 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Kuruma toplam 91.840.000,00 TL ödenek tahsis edilmiş olup bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesi ile özel bütçeli idarelere (II sayılı cetvel) tahsis edilen ödeneğin yaklaşık %0,025’ine (91.840.000/365.390.724.000) tekabül etmektedir. Aynı Kanun ile Kurum için toplam 168.985.000,00 TL gelir tahmininde bulunulmuştur. Bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesi ile özel bütçeli idareler (II sayılı cetvel) için tahmin edilen öz gelirlerin yaklaşık %0,45’ine (168.985.000/37.133.891.000) tekabül etmektedir. Anılan Bütçe Kanunu'na istinaden gerçekleştirilen ödenek işlemleri sonucunda Kurumun 2023 yılı toplam bütçe ödeneği (TBÖ) 175.990.000,00 TL olmuştur. Yıl sonu itibarıyla, bu ödeneğin yaklaşık %83'üne tekabül eden 145.771.172,00 TL’si harcanmış ve 168.985.000,00 TL gelir tahmininin de %61’ine tekabül eden 102.264.604,00 TL’si gerçekleşmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Tablo 1: Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna Göre Bütçe Gideri ve Ödenek Kullanımı 31.12.2023 Tarihi İtibarıyla (TL) Yıl İçinde Alınan YapılanTenkisler Kalan Yılı İçindeki Ödemeler Mahsup Dönemi İçindeki Ödemeler Toplam Ödenek Üstü Harcama 175.990.000,00 30.218.828,00 145.771.172,00 145.771.172,00 0,00 145.771.172,00 0,00 Gider bütçesi ve gerçekleşmelerini gösteren tablonun incelemesinden ödenek üstü harcama yapılmadığı anlaşılmıştır. Tablo 2: Ekonomik Ayrıma Göre Ödenek Durumu ve Bütçe Giderleri Ekonomik Ayrıma Göre Bütçe Giderleri 31.12.2023 Tarihi İtibarıyla (TL) Bütçe Ödeneği Toplam Bütçe Ödeneği Harcama TBÖ Göre Gerçekleşme Oranı % 01 Personel Giderleri 38.039.000,00 59.456.000,00 56.095.405,00 94,34 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 8.548.000,00 12.573.000,00 12.429.806,00 98,86 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 13.263.000,00 68.971.000,00 66.337.804,00 96,18 05 Cari Transferler 90.000,00 90.000,00 33.440,00 37,15 06 Sermaye Giderleri 31.900.000,00 34.900.000,00 10.874.717,00 31,15
Toplam 91.840.000,00 175.990.000,00 145.771.172,00 82,82 Ekonomik ayrıma göre giderler incendiğinde, mal ve hizmet alımı giderlerinin en yüksek tutarlı gider kalemini oluşturduğu ve bütçelenen giderlerin %82,8’i oranında harcama yapıldığı anlaşılmaktadır. Tablo 3: Ekonomik Ayrıma Göre Bütçe Gelirleri Ekonomik Ayrıma Göre Bütçe Gelirleri 31.12.2023 Tarihi İtibarıyla (TL) Gelir Tahmini Gerçekleşme Ret ve İadeler Net Gerçekleşme Gerçekleşme Oranı % 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 159.520.000,00 91.984.312,00 104.575,00 91.879.737,00 57,59 3.1 Mal ve Hizmet Satışı Gelirleri 13.366.000,00 7.470.399,00 85.300,00 7.385.099,00 55,25 3.9 Diğer Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 146.154.000,00 84.513.913,00 19.275,00 84.494.638,00 57,81 5 Diğer Gelirler 9.465.000,00 10.280.293,00 10.280.293,00 108,61 5.1 Faiz Gelirleri 5.000,00 147,00 147,00 2,94 5.2 Kişi ve Kurumlardan Alınan Paylar 8.763.000,00 8.533.537,00 8.533.537,00 97,38 5.9 Diğer Çeşitli Gelirler 697.000,00 1.746.608,00 1.746.608,00 250,58 Toplam 168.985.000,00 102.264.604,00 104.575,00 102.160.029,00 60,45 Ekonomik ayrıma göre gelirler incendiğinde teşebbüs ve mülkiyet gelirlerinin en yüksek tutarlı gelir kalemini oluşturduğu ve bütçelen gelirlerin %60,5’i oranında gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Tablo 4: Bütçe Uygulama ve Faaliyet Sonuçları Kurumun 2023 yılı mali dönemi gerek bütçe uygulama ve gerekse faaliyet sonucu gider fazlası ile kapanmıştır. Özel Hesap Kurum Avrupa Komisyonu ile imzalamış olduğu proje sözleşmelerine dayalı olarak Avrupa Birliği Merkezi Hibe Programı kapsamda “Ulusal Europass Merkezi ve Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi 2021-2023 Projesi”ni yürütmektedir. Bu projeler için Kurumca proje özel hesabı açılmış olup projelere ilişkin Avrupa Birliğinden sağlanan katkı tutarları ile Kurumca sağlanan ulusal katkı tutarları bu hesaplara aktarılmaktadır. Projelere ilişkin faaliyetler “Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmelik” kapsamında yürütülmektedir. Tablo 5: Avrupa Birliği Komisyonu Tarafından Desteklenen Projeler ve Fon Kullanımı Proje Dosyası Konu Projenin Başlangıç Tarihi Projenin Bitiş Tarihi AB Katlısı (€) (%75) Ulusal Katkı (€) (%25) Projenin Toplam Tutarı (€) (%100) 2023’de Harcanan Tutar (€)/(₺) Projeden Toplam Harcanan Tutar ((€) (₺) EUROPASS PROJESİ (Erasmus) 01.04.2021 31.03.2023 339.600 113.200 452.800 157.636,09 € 4.240.831,89 ₺ 336.217,05 € 6.927.906,61 ₺ TYÇ-AYÇ REF. PROJESİ (Erasmus) 01.04.2021 31.03.2023 176.700 58.900 235.600 Toplam 516.300 172.100 688.400 Avrupa Komisyonu tarafından eş finansmanı sağlanan Europass ve TYÇ-AYÇ Ref. 2021-2023 projeleri 2021 yılında birleştirilmiştir. 2022 yılında yatırım programında da birleştirilen projelerin bütçelerinin de birleştirilerek harcamaların tek bir hesaptan yapılması ve 31.12.2023 Tarihi İtibarıyla Bütçe Uygulama ve Faaliyet Sonuçları (TL) Giderler (A) Gelirler (B) İndirim İade ve Iskonto (C) Net Gelir (D) D=B-C) Sonuç (D-A) Bütçe Uygulama Sonucu 145.771.172,00 102.264.604,00 104.575,00 102.160.029,00 -43.611.143,00 Faaliyet Sonucu 166.113.576,34 114.953.213,66 104.575,00 114.848.638,66 -51.264.937,68

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 İki farklı bütçenin Europass'a ait hesapta birleştirilerek hesap ismi Europass/AYÇ-UKN Projesi 2021-2023 olarak değiştirilmiştir. Kurum ayrıca, “Türkiye Yeterlilikler Sisteminin ve Çerçevesinin Uygulanması Operasyonu (TUYEP)” için teknik destek Projesinin operasyon faydalanıcısıdır. Söz konusu proje Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA II) İstihdam, Eğitim ve Sosyal Politikalar Sektörel Operasyonel Programı (İESP SOP) altında finanse edilmekte olup, sözleşme makamı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Avrupa Birliği ve Mali Yardımlar Dairesi Başkanlığı)’dır. Projenin toplam tutarı 17.509.874,50 € olup AB katkısı %85, ulusal katkı ise %15 oranındadır. Projeye ait AB katkısı ve ulusal katkı Hazine nezdindeki hesaplarda tutulmakta olup Kurum tarafından sağlanan ulusal katkı payı sözleşme makamı tarafından iletilen resmi talebe istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığına (Ulusal Fon) aktarılmaktadır. Bu Kapsamda 2023 yılında 198.191,86 € olmak üzere toplam 2.106.452,69 € Kurum tarafından Ulusal Fona aktarılmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kurum, mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. Kurumun muhasebe kayıt ve işlemleri Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak hazırlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne göre yürütülmektedir. 5018 sayılı Kanun'un 61’inci maddesi çerçevesinde Kurumun muhasebe hizmetleri, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı bünyesinde bulunan muhasebe birimince Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar'ın 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.

• Birleştirilmiş veriler defteri,
• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Faaliyet sonuçları tablosu,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8

• Özkaynak değişim tablosu,
• Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu,
• İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.

2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerini tam ve doğru şekilde belirlemiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma (risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verme) yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, bunlar farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi, mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir kez değerlendirilmekte ve değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmaktadır. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmamıştır. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim çalışması mevcut değildir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: İhale Süreçlerinde Eksik Uygulamalar Bulunması Kurumun “Bilgi İşlem Bakım, Onarım, Yazılım Geliştirme ve Destek Hizmeti İşi” ihalesi ile ilgili olarak, yeterlik kriterine ilişkin bazı belgelerin alt yükleniciye ait olduğu, yüklenicinin alt yüklenici ile sözleşme imzalamadan Kurum ile sözleşme imzaladığı ve yüklenici tarafından Kuruma bildirilmesi gereken personel bildirimlerinin yapılmadığı görülmüştür. a) Tekliflerin Değerlendirilmesinde Yeterlik Kriteri Olarak Belirlenen Belgelerden Bazılarının Alt Yükleniciye Ait Olması Kurumca ihalesi yapılan “Bilgi İşlem Bakım, Onarım, Yazılım Geliştirme ve Destek Hizmeti İşi”ne ait İdari Şartname gereği tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınması gereken mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgelerden bazılarının alt yükleniciye ait olduğu görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları” başlıklı 10'uncu maddesinde; ihaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenebilecek bilgi ve belgelerle ilgili düzenleme bulunmaktadır. Anılan maddenin (b) fıkrasının sekizinci bendinde mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesinde istenebilecek belgeler arasında ihale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslararası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar sayılmıştır. İşe ilişkin İdari Şartname'de aynen; ... 7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler: Bilgi Teknolojileri Hizmet Yönetim Sistemi ISO 20000-1:2018 belgesi,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi, Müşteri Memnuniyeti Yönetim Sistemi ISO 10002:2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi ISO 45001:2018 belgesi TS EN ISO/IEC 27001 belgesi 7.5.5 Bu Şartnamenin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.” denmektedir. Yukarıda yer verilen Şartname hükümlerinden anlaşılacağı üzere; 7’nci maddede sayılan belgeler yeterlik kriteri olarak belirlenmiştir. İhale dosyası incelendiğinde yüklenici firmanın alt yüklenicilere ait olan kalite belgelerini sunarak ihaleye katıldığı tespit edilmiştir. Oysaki İdari Şartname’nin 7.5.4.'üncü maddesinde sayılan belgeler de yeterlik kriteri olarak değerlendirileceğinden firmanın bu belgelere sahip olması ve bunları sunması gereklidir. Kamu İdaresi söz konusu belgelerin hizmetin gerçekleştirilmesi sürecinde aksaklık yaşanmaması adına gerekli belgeler olduğu ve Teknik Şartname hazırlayan ekibin talebinin işi yürütecek firmanın (yüklenici veya işi yapacak firma alt yüklenici ise alt yüklenicinin) bu belgelere sahip olması olduğu ve idari şartname hazırlanırken EKAP sisteminde alt yükleniciden belge istenemediğinden İdari Şartname’ye mevcut şekilde ilgili maddelerin eklendiği belirtilmişse de Şartname’nin 7’nci maddesinde sayılan belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınan ve ihalelere katılmak isteyenlerin yeterliğini ve yetkinliğini gösteren belgelerdir. Bu nedenle yüklenici firmanın alt yüklenicilere ait olan kalite belgelerini sunarak ihaleye katılması mümkün değildir. İhaleye katılacak isteklilerin mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin istenebilecek belgelerin neler olduğu ve bu belgelerin nasıl değerlendirileceği ile ilgili düzenlemelerin amacı, işin en uygun maliyetle ve daha etkin yürütülmesinin sağlanması olup Kurumun mevzuata uygun olarak ihale sürecini yürütmesi gerekmektedir. b) Yüklenicinin Alt Yüklenici ile Sözleşme İmzalamadan Kurum ile Sözleşme İmzalaması Söz konusu işte yüklenicinin Teknik Şartname'ye aykırı olarak alt yüklenici ile sözleşme imzalamadan Kurum ile sözleşme imzaladığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Teknik Şartname'nin 11.8. maddesinde; alt işveren çalıştırılması durumunda, ihale konusu iş uhdesinde kalan yüklenicinin sözleşme tarihinden önce alt yüklenici ile imzaladığı sözleşmeyi idareye sunması gerektiği belirtilmektedir. İhale dosyası incelendiğinde; yüklenicinin Kurum ile 19.12.2022 tarihinde sözleşme imzaladığı, ancak çalıştıracağı alt yüklenicilerle bu tarihten sonra alt yüklenici sözleşmesi imzaladığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi tarafından firmaya 13.12.2022 tarihinde sözleşmeye davet yazısının gönderildiği, 10 günlük imza süresine binaen yüklenicinin sözleşmeye ilişkin yükümlülükleri yerine getirmek için çalışmalara başladığı, iş programında sözleşmeyi imzalamayı planladığı tarihi esas alarak alt yüklenicileri ile sözleşmeleri imzaladığı ancak zorunlu nedenlerle yüklenicinin planlanan tarihten daha önce sözleşme imzalamaya 19.12.2022 tarihinde geldiği, yüklenici ile alt yükleniciler arasında imzalanan sözleşmelerin, Kurum tarafından sözleşme imzalama aşamasında görüldüğü belirtilse de yapılan incelemelerde yüklenici ile alt yüklenicilerin yapmış oldukları sözleşmelerin tarihlerinin sözleşme tarihi olan 19.12.2022 tarihinden sonra olduğu görülmüştür. Bu durumda yüklenici alt yüklenicilerle sözleşme imzalamayı Kurum ile sözleşme imzalama sonrasına bırakmıştır. Teknik Şartname'ye göre firmanın Kurum ile sözleşme imzalamadan önce alt yüklenici sözleşmelerini Kuruma sunması gerekmektedir. c) İşin Uygulama Aşamasında Yüklenici Tarafından Bulundurulması Gereken Personel Bildiriminin Yapılmaması Söz konusu işte yüklenici tarafından Kuruma bildirilmesi gereken personel bildirimlerinin yapılmadığı görülmüştür. İdareler, sözleşme konusu işin sözleşme hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmesini sağlamak için yüklenici firmadan işin niteliğine uygun personeli iş başında bulundurmasını isteyebilirler. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel Durumuna İlişkin Belgeler” başlıklı 40’ıncı maddesinde; ihale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısının ve niteliklerinin dokümanda belirtileceği, çalıştırılacak personelin nitelikleri ve deneyim süresi ile bunları tevsik edecek belgelere ilişkin düzenlemenin teknik şartnamede yapılacağı, personelin niteliğini ve deneyim süresini gösteren belgelerin sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulacağı düzenlemesi yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere idare ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen personelin nitelik ve sayısını teknik şartnamede belirtecek, yüklenici ise çalıştıracağı personelin idarece öngörülen nitelik ve sayıda olduğuna dair diploma, meslek odası kayıt belgesi gibi belgeleri süresi içerisinde idareye sunacaktır. Söz konusu ihale dosyasında çalıştırılan personele ilişkin belgeler ile alt yüklenicilerin çalıştırdığı personele ilişkin SGK kayıtları incelendiğinde, çalıştırılan personelin bir kısmına ilişkin idareye personel bildiriminin hiç yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi her ne kadar ihale kapsamında çalıştırılan tüm personelin bildirimlerinin alındığını, evraklarının kontrol edildiğini, teknik şartname gereksinimlerini karşıladıklarının görüldüğü ve personel değişimleri sırasında giriş-çıkış bildirimleri alındığını belirtmişse de söz konusu ihale dokümanının incelenmesinde; iki personel için işe giriş bildiriminin yapılmadığı alt yüklenicilerin çalıştırdığı personele ilişkin SGK kayıtları incelendiğinde görülmüştür. Bu itibarla Kurumun yükleniciden teknik şartnameye uygun personelin işin başında bulundurması ve personele ilişkin mevzuatta yer alan belgelerin zamanında ve eksiksiz olarak teminine yönelik kontrol mekanizmaları tesis etmesi gerekmektedir. BULGU 2: Görevden Alınmış Yöneticilere Yapılan Maaş Ödemelerinde Hatalar Bulunması Kurumun başkan yardımcılığı ve daire başkanlığı kadrolarında görev yaptıktan sonra uzmanlık kadrosuna atanan dört personele üst düzey kadronun maaşının ödenmeye devam edildiği görülmüştür. 375 sayılı KHK’nin ek 35’inci maddesinde üst kademe kamu yöneticisi olarak atanacakların Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nde gösterilen şartları taşımaları gerektiğine ve bu kişilerin bu görevlerden alınmaları halinde maaşlarının (iki yıl süreyle sınırlı olmak üzere) üst düzey kamu yöneticisi kadrosundan ödenebilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmiştir. Mezkur Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 3’üncü maddesinde Kararname'ye ekli 1 ve 2 sayılı cetvellerde gösterilen üst kademe kamu yöneticisi kadrolarına atanmaya ilişkin şartlar sayılmış ve 6’ncı maddede de görevden alınmaya ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Kararname'ye ekli cetvellerde Mesleki Yeterlilik Kurumu başkan yardımcısı ve daire başkanları üst kademe yöneticisi olarak sayılmadığı dikkate alındığında, görevden alınan başkan yardımcısı ve daire başkanlarına 375 sayılı KHK’nin ek 35’inci maddesi hükmünün

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 uygulanmaması gerektiği değerlendirilmektedir. Öte yandan, 27/12/2023 tarihli ve 7491 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile mezkur 35’inci maddeye eklenen “Bu maddenin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye Cumhurbaşkanlığı yetkilidir.” hükmü dikkate alınarak Mesleki Yeterlilik Kurumu için uygulamanın yönlendirilmesi bakımından başkan yardımcısı ve daire başkanı kadrolarında görev yaptıktan sonra uzmanlık kadrosuna atanan personele üst düzey kadronun maaşının ödenmesi hususunda Cumhurbaşkanlığından görüş alınması gerektiği ifade edilmiştir. Bulguya konu edilen görevden alınmış yöneticilere üst görevin mali haklarının ödenemeyeceğini destekler nitelikteki Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının 229732 sayılı görüşü doğrultusunda işlem tesis edilmesi gerekmektedir. BULGU 3: Mesleki Yeterlilik Kurumu Mali Haklarına İlişkin Hükümlerin İlga Edilmesi Kurum çalışanları çeşitli mali haklarına ilişkin düzenlemeleri içeren 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 257’nci maddesi Anayasa Mahkemesinin 9/11/2022 tarihli ve 2018/123 E. 2022/138 K. sayılı Kararı ile iptal edilmiş ve iptal kararının yürürlüğe girmesi ile birlikte anılan hükümlerin ilga edildiği görülmüştür. Kurum 21.09.2006 tarihli ve 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu ile ilgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun ile teşkilatlandırılmıştır. Mezkur Kanunda yer alan çeşitli hükümler 02.07.2018 tarihli ve 703 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılmıştır. Kurumun teşkilat ve işleyişi 15.07.2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 237-260 maddelerinden oluşan Mesleki Yeterlik Kurumu başlıklı Ondokuzuncu Bölümü ile yeniden düzenlenmiştir. Bu bağlamda, Kurum çalışanlarının mali haklarına ait düzenlemeler anılan kararnamenin 257’inci maddesi ile düzenlenmiş iken Anayasa Mahkemesine iptal davasına konu edilmiştir. Malî Haklar başlıklı 257’nci maddesi hakkında “…konu bakımından yetki yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline…KARARIN RESMİ GAZETE’DE YAYIMLANMASINDAN BAŞLAYARAK DOKUZ AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİNE…” hükmünü içeren Anayasa Mahkemesinin 09.11.2022 tarihli ve E: 2018/123, K: 2022/138 sayılı Kararı 05.04.2023 tarihli ve 32154 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 İptal kararının yürürlüğe girmesi için geçen yine aynı Karar’da belirtilmiş dokuz aylık süre içerisinde ilave bir düzenleme getirilmediğinden halen çalışan mali haklarına dair düzenleme ihtiyacı bulunduğu tespit edilmiştir. Kamu İdaresi cevabında, personelin mali ve sosyal haklarına ilişkin eksikliklerin giderilmesi bakımından mevzuat değişikliği çalışmalarına başlandığı belirtilmiştir. Kurumun önemli harcama kalemlerinden birini oluşturan personel ücret ve giderlerine dair izlenecek usullerin belirlenmesi bakımından mali haklara dair düzenleme yapılması için ilgili merciler nezdinde girişimlerde bulunulması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr