2023 - KONYA OVASI PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI.pdf

KONYA OVASI PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI Eylül 2024

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 5
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 5
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 6
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 9
7. DENETİM BULGULARI ............................................................................................................................ 9
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 13

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2023 Yılı Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırılması .......................................... 3 Tablo 2: 2023 Yılı Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması ........................................... 3 Tablo 3: 2023 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu .......................................................................... 4 Tablo 4: 2023 Yılı Proje Ödeneklerinin Kullanım Durumu .................................................... 11

KISALTMALAR EBYS : Elektronik Belge Yönetim Sistemi KHK : Kanun Hükmünde Kararname KOP BKİB : Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Yılı İçerisinde Harcanamayan Proje Ödeneklerinin Uygulayıcı Kuruluşların Açtığı Banka Hesaplarına Blokeli Olarak Aktarılması ve Bu Kaynakların Takip Eden Yıllarda Muhasebe Sistemi Dışında Yönetilmesi B. Diğer Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı (KOP BKİB), 03.06.2011 tarihli ve 642 sayılı Doğu Anadolu Projesi, Doğu Karadeniz Projesi ve Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlıklarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile kurulmuştur. Başkanlık 642 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) gereğince 5 yıl için kurulmuş olup, görev süresi en son 03.06.2021 tarihli ve 4072 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 08.06.2026 tarihine kadar uzatılmıştır. Başkanlık, 02.07.2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nın 147’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlanmış olup, görev ve hizmet tanımlamalarında değişiklik olmadan görevine devam etmektedir. 642 sayılı KHK’da Başkanlığın kuruluş amacı; • Bölgelerin kalkınmasının hızlandırılması amacıyla ilgili kurum ve kuruluşların proje ve faaliyetlerinin uyum ve bütünlük içinde yürütülmesini sağlayacak eylem planları hazırlamak, bunların uygulanmasını koordine etmek, izlemek ve değerlendirmek, • Eylem planları kapsamındaki kamu yatırımlarının etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesi için kurumlar arası koordinasyonu sağlamak, • Eylem planlarının gerektirdiği yatırımlara ilişkin teklifleri ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde hazırlamak, önceliklendirmek ve ilgili kurum ve kuruluşlar ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına göndermek, • Bölgedeki kurum ve kuruluşlar tarafından yürütülen yatırım projelerini izlemek ve değerlendirmek, • İlgili kamu kurum ve kuruluşlarınca talep edilmesi hâlinde, yatırım projelerinin geliştirilmesine yardımcı olmak, bu sürece gerektiğinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslara göre malî ve teknik destek sağlamak, • Bölge planlarının tamamlayıcılığını ve bütünlüğünü gözeterek, kalkınma ajanslarının ortak ve daha etkili çalışmalarına yardımcı olmak ve bu konularda görüş ve öneriler

T.C. Sayıştay Başkanlığı Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 geliştirmek, • Bölgelerinin gelişme potansiyeline, sorunlarına ve imkânlarına dair araştırma, etüt, proje ve incelemeler yapmak veya yaptırmak, • Kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları için başta kurumsal kapasite ve beşeri kaynak konuları olmak üzere, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının belirleyeceği usûl ve esaslara göre mevcut proje ve programlarla mükerrerlik oluşturmayacak yenilikçi destek programları tasarlamak ve uygulamak, • Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından verilecek diğer görevleri yapmak, olarak belirlenmiştir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Başkanlığın teşkilatı, personelin nitelikleri ve kadrolara ilişkin hususlar, personelin atanması, ücret ile diğer mali ve sosyal hakları 642 sayılı KHK ile düzenlenmiştir. KHK’da; Başkanlıkların, bir Başkan, iki başkan yardımcısı, İzleme ve Değerlendirme Koordinatörlüğü ve Yönetim Hizmetleri Koordinatörlüğü ile bölgelerinin özellikleri, ihtiyaçları ve eylem planlarının mahiyeti dikkate alınarak kurulan diğer koordinatörlüklerden oluşacağı hükme bağlanmıştır. Ayrıca Başkanlıklardaki koordinatörlüklerin sayısının altıyı geçemeyeceği belirtilmiştir. Başkanlıkta Başkan Yardımcılıklarına bağlı; Beşeri, Sosyal ve Kurumsal Gelişme, İzleme ve Değerlendirme, Ekonomik Kalkınma Sanayi ve Hizmetler, Tarım ve Kırsal Kalkınma, Planlama ve Proje Geliştirme ile Yönetim Hizmetleri Koordinatörlükleri bulunmaktadır. 642 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye Ekli (I) sayılı cetvelde gösterildiği üzere Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı; Konya merkez olmak üzere Aksaray, Karaman, Niğde, Nevşehir, Yozgat, Kırşehir ve Kırıkkale illerini kapsamak üzere teşkilatlanmıştır. 642 sayılı KHK gereğince, Başkanlıkların personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabidir. Ayrıca, özel bilgi ve ihtisası gerektiren konularda kadro aranmaksızın ve diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın yerli ve yabancı uzmanlar Başkanlıklarda sözleşmeli olarak çalıştırılabilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Başkanlıkta 31.12.2023 tarihi itibarıyla 657 sayılı Kanun’a tabi 42 kadrolu personelin yanı sıra 2 kişi 642 sayılı KHK kapsamında sözleşmeli personel, 1 kişi kurumundan geçici görevli personel, 27 sürekli işçi olmak üzere toplam 72 personel görev yapmaktadır. 1.3. Mali Yapı 642 sayılı KHK’ya göre Başkanlıkların gelirleri, genel bütçeden yapılacak yardımlar, her türlü bağış, yardım, kredi, hibe ve vasiyetler, Başkanlık gelirlerinin değerlendirilmesinden elde edilecek gelirler ile diğer gelirlerden oluşmaktadır. Başkanlığın 2023 yılı bütçe verileri aşağıdaki tablolarda gösterilmiştir. Tablo 1: 2023 Yılı Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Kodu Bütçe Gideri Türü Başlangıç Ödeneği (TL) Yıl Sonu Ödeneği (TL) Harcama (TL) Harcama/ Yıl Sonu Ödeneği (%) 01 Personel Giderleri 14.276.000 26.720.600 21.167.189,32 79,22 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 2.425.000 4.345.600 3.301.404,61 75,97 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 8.406.000 10.921.000 9.311.811,57 85,27 05 Cari Transferler 656.000 971.000 878.539,13 90,48 06 Sermaye Giderleri 11.000.000 11.000.000 4.519.212,69 41,08 07 Sermaye Transferleri 226.900.000 249.400.000 239.250.262,40 95,93 Toplam 263.663.000 303.358.200 278.428.419,72 91,78 Tablo 1’de gösterildiği üzere, 2023 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile KOP BKİB bütçesi 263.663.000 TL olarak belirlenmiştir. Yıl içerisinde gerçekleştirilen ödenek işlemleri sonucunda bütçe, 303.358.200 TL’ye yükselmiştir. Söz konusu ödeneğin 278.428.419,72 TL’si harcanmıştır. Buna göre yıl sonu itibarıyla gerçekleşen harcamanın yıl sonu ödeneğine oranı ise %91,78 olarak gerçekleşmiştir. Tablo 2: 2023 Yılı Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Kodu Bütçe Geliri Türü Planlanan Bütçe Geliri (TL) Gerçekleşen Bütçe Geliri (TL) Gerçekleşme Oranı (%)

T.C. Sayıştay Başkanlığı Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 400.000,00 457.500,05 114,38 04 Alınan Bağış ve Yardımlar 247.663.000,00 255.460.000,00 103,15 05 Diğer Gelirler 12.600.000,00 32.784.823,28 260,20 Toplam 260.663.000,00 288.702.323,33 110,76 Tablo 2’de görüleceği üzere, 2023 yılı gerçekleşmesi 288.702.323,33 TL olan toplam bütçe gelirinin; 255.460.000 TL’sini alınan bağış ve yardımlar, 32.784.823,28 TL’sini diğer gelirler, 457.500,05 TL'sini ise teşebbüs ve mülkiyet gelirleri oluşturmaktadır. Alınan bağış ve yardımlar 2023 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Başkanlığın bağlı kuruluşu olduğu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesinin transferler tertibinden gönderilen Hazine yardımından oluşmaktadır. Buna göre yıl sonu itibarıyla gerçekleşen gelirlerin planlanan bütçe gelirlerine oranı ise %110,76 olarak gerçekleşmiştir. Tablo 3: 2023 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu Faaliyet Giderleri (TL) Faaliyet Gelirleri (TL) Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu (TL) 287.302.093,32 288.982.109,03 1.680.015,71 Tabloya göre, Başkanlığın gider toplamı 287.302.093,32 TL olarak gerçekleşmiştir. Bu tutar amortisman giderleri ve tahakkuk eden ancak ödemesi/tahsilatı yapılmayan gider/gelirler nedeniyle bütçe giderlerinden farklılık göstermektedir. Gelirler toplamının ise 288.982.109,03 TL olduğu anlaşılmaktadır. Bu rakamlara bağlı olarak faaliyet sonucunun 1.680.015,71 TL olarak gerçekleştiği görülmektedir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi KOP BKİB, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idaresi olması nedeniyle, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği’ne ve 5018 sayılı Kanun’un muhasebe işlemlerini içeren maddelerine tabidir. Muhasebe hizmetleri Hazine ve Maliye Bakanlığının Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar

T.C. Sayıştay Başkanlığı Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ İç kontrol; faaliyetlerin düzenli, mevzuata ve etik kurallarına uygun, verimli, tutumlu ve etkin biçimde yürütülmesi, hesap verme sorumluluğunun gerektirdiği yükümlülüklerin yerine getirilmesi, kamu kaynaklarının kayıplara karşı korunması, kurumun amaçlarını gerçekleştirmek suretiyle kurum misyonunun yerine getirmesi için makul bir güvence sağlanması amacıyla idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem, süreç ile mali ve diğer kontroller bütünüdür. Kurumun, iç kontrol sistemi standartlarını sağlamaya yönelik faaliyetleri iç kontrolün bileşenleri itibaıyla değerlendirilmiştir. Kontrol Ortamı Standartları Kurumun organizasyon şeması ve personelin görev tanımlarını, yetki ve sorumluluklarını gösteren çizelge hazırlanmış; Kurumda yürütülen faaliyetlere ilişkin iş akış

T.C. Sayıştay Başkanlığı Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 süreçleri, hassas görevler ve bu görevlere ilişkin prosedürler belirlenmiştir. Kurum yönetimince “Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı Personeli Etik Davranış İlkeleri ve Etik Komisyonu Yönergesi” çıkarılmış olup, Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkelerinin uygulanmasına yönelik çalışmalar yapılmaktadır.
Hizmetiçi eğitim çalışmaları “Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı Hizmet İçi Eğitim Yönergesi” doğrultusunda sürdürülmekte olup anket yoluyla eğitim ihtiyaç analiz çalışmaları yapılmaktadır. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselme ve disiplin hükümleri dâhil süreçler yönetmelik ve yönergeler ile belirlenerek Kurum web sitesinde yayınlanmış olup, tüm personele duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Kurum ilgili mevzuat, kılavuz ve rehberlerde belirlenen şekil ve içerikte, tüm birimlerin katılım ve katkılarıyla hazırlanan bir stratejik plana, performans hedefleri ve faaliyetlerin bütçe ile ilişkilendirildiği performans programına sahiptir. Kurumun amaç ve hedeflerine ulaşması önündeki riskler ve risklerin nasıl yönetileceğine ilişkin tespit ve değerlendirmeler Stratejik Planda belirlenmiş, ancak faaliyetler ve iş süreçleri düzeyinde iç kontrol riskleri belirlenmemiştir. Kontrol Faaliyetleri Standartları Kurumun amaç ve hedeflerine ulaşması önünde risk teşkil eden kurumsal riskler belirlenmiş olmakla birlikte bu riskleri yönetmek amacıyla kontrol strateji ve yöntemleri geliştirilmemiştir. Ön mali kontrol fonksiyonu Kurumun mali hizmetler görevlilerince yerine getirilmektedir. Hata, eksiklik, yanlışlık, usulsüzlük ve yolsuzluk risklerini azaltmak için faaliyetler ile mali karar ve işlemlerin onaylanması, uygulanması, kaydedilmesi ve kontrolü görevlerinin farklı kişilere verilmesini öngören Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği 9 no'lu Standart ile çelişen bir uygulama belirlenmemiştir. Yapılan görevlendirmelerde, görevler ayrılığı ilkesine uyulmakta, personel sayısı elverdiği ölçüde, iş yürütme, onaylama, kontrol etme görevlerinin farklı kişilerce yerine getirilmesine özen gösterilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Bilgi ve İletişim Standartları Stratejik plan ve performans programında belirlenen hedeflere ne ölçüde ulaşıldığı Kurum faaliyet raporunda, performans ölçüt ve göstergeleri ışığında değerlendirilmekte, varsa sapma nedenleri ve buna yönelik alınması gereken önlemler açıklanmaktadır. Faaliyet raporları ile diğer performans ölçüm sistemi çıktıları olan stratejik plan ve performans programı kurumun web sitesinde düzenli olarak yayınlanmaktadır. Kurum, gerçekleştirilen projelere ilişkin başvurular, projelerin izlenmesi, yapılan/yapılacak ödemeler, yeni projelerin dağılımları gibi yöneticilerin ihtiyaç duyabileceği bilgiye ulaşımı sağlayan ve yönetimin gerekli raporları oluşturulabildiği, uygun yetkilendirmelerin yapıldığı bir yönetim bilgi sistemine sahiptir. Kurumun veri kayıt ve dosyalama sistemi Evrak Kayıt-Dosyalama ve Sevk İşlemlerine İlişkin Yönerge ve Arşiv Yönergesi doğrultusunda EBYS yazılımı aracılığıyla gerçekleşmekte, e-imza kullanılarak kurum içinden veya dışından erişim sağlanabilmektedir. Bilgi Sisteminin güvenliği lisanslı yazılım programlarıyla sağlanmakta, güvenlik testleri ve gerekli yedeklemeler yapılmakta, şayet varsa açıklar Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile iş birliği halinde kapatılmaktadır. İzleme Standartları Son olarak Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanmış olup, Başkanlığın web sayfasında yayınlanmıştır. Eylem Planı, Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği'ne uygun olarak 18 kamu iç kontrol standardı ve bu standartları sağlayan 79 genel şartı içerecek şekilde hazırlanmaktadır. Ancak, İç kontrol sistemine ilişkin bir değerlendirme ve raporlama çalışması yapılmamaktadır. Sistemin işleyişine, etkinliğine ve eksikliklerin giderilmesine yönelik bu raporlamaların yapılmayışı risklerin ve bunlara ilişkin uygulanacak kontrol faaliyetleri ile alınması gereken önlemlerin belirsizliğine neden olarak, sistemin işlerliği ve geliştirilmesi çalışmalarını olumsuz etkileyebilmektedir. Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, 2023 yıl sonu itibarıyla 72 personelin görev yaptığı, işlem sayısı az, görece küçük ölçekli bir kurumdur. Kurum üst yönetimleri, işlem hacmi, personel sayısı az kurumlarda iş ve işlemler üzerinde daha etkin ve doğrudan gözetim yapabilme avantajına sahip olduğundan, bazı kontrol faaliyetlerinin gerekli olmadığına karar verebilirler. Yine, küçük ölçekli kurumlar, daha az sayıda çalışana sahip olduğundan, bu durum, görev ayrılığı ilkesinin uygulanabilirliğini de sınırlandırabilmekte olup,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 iç kontrollerin maliyet-etkin bir sistem dahilinde yapılandırılması gereği öne çıkmaktadır. İç kontrol sisteminin ilgili standartlar ve belirlenen prosedürler ışığında değerlendirilmesiyle elde edilen veriler göz önüne alındığında, iç kontrol sisteminin kurum yönetimi ve çalışanlar tarafından genel olarak sahiplenildiği ve mali iş/işlemlerin doğruluğuna ve güvenilirliğine ilişkin büyük ölçüde güvence verdiği kanısına varılmaktadır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Yılı İçerisinde Harcanamayan Proje Ödeneklerinin Uygulayıcı Kuruluşların Açtığı Banka Hesaplarına Blokeli Olarak Aktarılması ve Bu Kaynakların Takip Eden Yıllarda Muhasebe Sistemi Dışında Yönetilmesi Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının (KOP BKİB) 2023 Yılı Yatırım Programında yer alan projeleri için uygulayıcı kuruluşların hesabına aktarılan kaynakların ancak yüzde 50’si oranında iş yapılabildiği, geriye kalan tutarın Başkanlığın muhasebe sistemi dışında takip edilmek üzere uygulayıcı kuruluşların proje hesaplarına blokeli olarak aktarıldığı görülmüştür. KOP BKİ Başkanlığı, KOP Bölgesi'nde yatırımların gerektirdiği araştırma, planlama, programlama, projelendirme, proje destekleme, izleme, değerlendirme ve koordinasyon hizmetlerinin yerine getirilmesi suretiyle KOP Bölgesi illerinin kalkınmasını hızlandırmak amacıyla kurulmuştur. Başkanlık bu amacı gerçekleştirmek için bütçesinin önemli bir

T.C. Sayıştay Başkanlığı Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 bölümünü oluşturan sermaye transferleri (07.01) ekonomik kodlarını içeren bütçe tertibinde yer alan ödeneklerle, KOP Bölgesinde bulunan uygulayıcı kamu kurum ve kuruluşlarına proje destekleri sağlamaktadır. Uygulayıcı kuruluşlar il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, belediyeler, kalkınma ajansları, araştırma kuruluşları, üniversiteler ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarından oluşmaktadır. 2023 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu E-Cetveli 13’üncü sırasında bu ödeneklerin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde kullandırılacağı ifade edilmiştir. Bütçe Kanunu’nun belirtilen hükmü gereğince, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından 2023 yılı için hazırlanan “Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlıkları Tarafından Sermaye Transferi Ödeneklerinin Kullandırılması, İzlenmesi ve Denetimine İlişkin Usul ve Esaslar” 30.04.2023 tarihli Bakan Oluruyla yürürlüğe konularak ilgili kuruluşlara duyurulmuştur. Usul ve Esaslar’ın 9’uncu maddesinde uygulayıcı kuruluşların proje hesabına nakit aktarım yapılabilmesi için uygulayıcı kuruluşun ilgili ödemeye ilişkin protokolde belirtilen ve tabi olduğu mevzuat gereğince hazırlaması gereken ödeme evraklarını Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığına sunması yani proje faaliyetlerinin fiilen gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Aynı maddenin on üçüncü fıkrasında uygulamaya istisna getirilerek bölge kalkınma idaresi başkanlıkları ile uygulayıcı kuruluş arasında protokolü imzalanmış ve uygulayıcı kuruluş tarafından ihale süreci başlatılmış ancak yılı içerisinde tamamlanamayacağı öngörülen projelerin ödeneğinin, yılı içerisinde uygulayıcı kuruluşun proje hesabına ertesi yıllarda kullanılmak üzere defaten blokeli olarak aktarılması imkânı sağlanmıştır. KOP BKİ Başkanlığı ile uygulayıcı kamu kurum ve kuruluşları arasında imzalanan matbu protokollerde de benzer düzenlemelere yer verilmiştir. Yılı ödeneklerinin tenkis edilmemesi amacıyla getirilen bu istisna düzenlemenin aşağıda ayrıntılı olarak açıklanacağı üzere uygulamada bazı sorunlara neden olduğu değerlendirilmektedir. Başkanlığın, 2023 yılı Yatırım Programında yer alıp aynı yıl uygulamaya başlanan projeler için uygulayıcı kuruluşların hesabına gönderdiği kaynaklarla bu kaynakların kullanılma durumları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Tablo 4: 2023 Yılı Proje Ödeneklerinin Kullanım Durumu Kuruluşlara Gönderilen Toplam Kaynak (TL) (A) 2023 yılı İş/Harcama Tutarı (TL) (B) Kuruluşların İade Ettiği Tutar (TL) (C) Blokeli Olarak Ertesi Yıla Devreden Tutar (TL) (D) Kaynakların Kullanılma Oranı (%) [E=B/(A- C)*100] 239.250.262,40 120.554.846,08 12.421,10 118.695.416,32 50 Tabloda görüldüğü üzere Yatırım Programına göre 2023 yılında başlayıp aynı yıl içerisinde tamamlanması öngörülen işlerin ancak yüzde 50’si yılı içerisinde tamamlanabilmiştir. Harcanamayan ödenekler Usul ve Esaslar’ın yukarıda belirtilen istisna düzenlemesine dayanılarak Başkanlığın mali tablolarına gider yazılmak suretiyle uygulayıcı kamu kuruluşlarının proje hesaplarına blokeli olarak gönderilmiş, ertesi yılın ödenekleriyle ilişkilendirilmemiş, 2024 yılı Yatırım Programına dahil edilmemiştir. Uygulayıcı kuruluşların proje hesaplarına blokeli olarak gönderilen bu tutarlar devam eden yıllarda yapılan iş oranında gerekli kontroller yapıldıktan sonra serbest bırakılarak uygulayıcı kuruluşlara yüklenicilere ödeme yapma imkanı tanınmakta, bu işlem Başkanlığın muhasebe sisteminin dışında yürütülerek Başkanlık bünyesindeki koordinatörlükler tarafından takip edilmektedir. Mevcut uygulama ile ertesi yıllarda yapılacak işler için blokeli olarak devredilen tutarlar, 2023 yılı mali tablolarında 630 Giderler hesabı ve Bütçelenen ve Gerçekleşen Tutarların Karşılaştırma Tablosunda ise 830 Bütçe Gideri hesabında yer almakta dolayısıyla 5018 sayılı Kanun’un 20/d maddesinde yer alan bütçe ödeneklerinin yılı içinde yaptırılan iş, satın alınan mal ve hizmetler ile diğer giderlerin karşılanmasında kullanılacağı hükmüne aykırı davranılmakta ve Başkanlık tarafından desteklenen yatırım projeleri gerçekleşme ve uygulama sonuçları doğru bilgi sunmamaktadır. Oysaki, desteklenen projeler için fiilen gerçekleştirilen iş miktarı kadar transfer ödeneklerinin gider olarak kaydedilmesi, yatırım programlarının ilgili olduğu yıl için planlanan yatırım harcamalarını içermesi gerekmektedir. Bu itibarla, 2023 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda yer alan 630 Giderler Hesabı 118.695.416,32 TL kadar hatalı bilgi sunmaktadır. B. DİĞER BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 8. EKLER EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Yılı İçerisinde Harcanamayan Proje Ödeneklerinin Uygulayıcı Kuruluşların Açtığı Banka Hesaplarına Blokeli Olarak Aktarılması ve Bu Kaynakların Takip Eden Yıllarda Muhasebe Sistemi Dışında Yönetilmesi 2022 Yerine Getirilmedi Konu edilen husus mevzuat değişikliğini gerektirmesi nedeniyle kurumun insiyatifi dışında kalmaktadır.