ERZĠNCAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2013 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Eylül 2014
ĠÇĠNDEKĠLER KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ .... 1 DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU........................... 3 SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU .......................................................................................... 4 DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ..................................... 4 DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ....................................................................... 5 DENETĠM GÖRÜġÜ ............................................................................................................. 11 DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER .... 12 EKLER .................................................................................................................................... 19
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 1
KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI
HAKKINDA BİLGİ
Mali Yapı:
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun
3üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan
kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2013 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili
kanunlarla aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir.
Bu kapsamda 2013 yılı bütçesiyle 34.423.000 TL gelir ve ödenek öngörülmüĢ olup,
geçen yıldan devreden 48.225.083 TL ödenek ve Merkezi Ġdare Bütçesinden kullanım amacı
belirlenmiĢ yatırımlar için aktarılan toplam 69.694.932 TL kaynak ile birlikte yılı ödenekleri
151.603.015 TL‟na ulaĢmıĢtır.
Erzincan Ġl Özel Ġdaresinin sunulan mali tablolara göre 2013 yılı Gelir ve Gider
durumu aĢağıda gösterilmiĢtir.
2013 YILI BÜTÇE GELĠRLERĠ TABLOSU
Tahmini GerçekleĢen
Vergi Gelirleri 30.000 19.900
TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.830.000 1.610.597
Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) 1.200.000 73.121.708
Diğer Gelirler 30.583.000 27.819.671
Sermaye Gelirleri 410.000 0,00
TOPLAM Öz Gelir 34.423.000 29.450.169
TOPLAM Genel Gelir 34.423.000 102.571.878
2013 YILI ÖDENEKLER TABLOSU
Toplam
Bütçe
Ödenekleri
Merkezi
Ġdareden
Aktarılan
Önceki
Yıldan
Devreden
Toplam
Bütçe
Ödeneği
Ödeneğin
Harcanan
Kısmı
Sonraki
Yıla
Devreden
33.683.000 69.694.932 48.225.083 151.603.015 94.106.167 53.029.568
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 2 2013 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ CETVELĠ Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider Personel Giderleri 5.668.000 25.768.700 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 767.000 3.898.153 Mal ve Hizmet Alım Gideri 10.397.00 19.972.169 Faiz Giderleri 50.000 12.774 Cari Transferler 1.294.000 1.969.519 Sermaye Giderleri 10.925.00 42.004.198 Sermaye Transferi 1.508.830 480.651 TOPLAM 30.609.83 94.106.167 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Erzincan Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu Kanunun 49 uncu maddesinin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Erzincan Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 3 2013 yılı denetimi kapsamında Erzincan Ġl Özel Ġdaresi tarafından Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri. Kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, TaĢınır taĢınır hesabı icmal cetveli, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 4 uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 5 DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Tahsisli ödenek karĢılığı merkezi idare tarafından gönderilen nakdin, öz bütçe nakit açıklarının kapatılmasında kullanılması suretiyle sonraki yıla devreden 9.653.564,72 TL ödeneğin karĢılığının bulunmaması 5302 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi kapsamında yatırımlar için merkezi idare tarafından aktarılan ve baĢka amaçlarla kullanılamayacak 9.653.564,72 TL tutarında ödenek karĢılığı kaynağın, 2013 yılında Erzincan Ġl Özel Ġdaresi tarafından Ġl Özel Ġdaresi bütçesi ödenekleri ile karĢılanması gereken faaliyetler için kullanılmıĢtır. 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun Ġl özel idaresinin görev ve sorumlulukları baĢlıklı 6 ncı maddesinin (b) bendine ek fıkrasında: “ … Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskan, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Aktarma işlemi ilgili bakanın onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. İş, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. …” denilmektedir. Bu hükme göre, merkezi idareden ödenek gönderme onayı ile gönderilen ödeneklerin ve dolayısıyla ödenek karĢılığı nakdin, yatırım dahi olsa ödeneği gönderen bakanlığın izni olmaksızın baĢka amaçlarla kullanılması 5302 sayılı Kanuna aykırılık teĢkil etmektedir. Devreden ödenek karĢılığı nakdin de devredilmesi, ödeneklerin gönderiliĢ/tahsis amacı dıĢında kullanılmaması gereğidir. Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2014 yılına 53.042.642,59 TL ödenek devretmiĢtir. Devreden toplam 53.042.642,59 TL ödeneğin 4.271.910,22 TL, Ġl Özel Ġdaresinin kendi kaynaklarına göre kabul ettiği bütçesine ait ödenek tutarından mevzuatına göre ertesi yıla devreden ödenek olup, kalan 48.770.732,37 TL merkezi idare tarafından 5302 sayılı Ġl Özel Ġdare Kanununun 6 ncı maddesi uyarınca gönderilip tahsis edildikleri amaç dıĢında harcanmaması gereken ödeneklerden ertesi yıla devreden ödenek tutarıdır. Erzincan Ġl Özel Ġdaresinin, kendi bütçesinde belirtilen faaliyetler için kullandığı, tahsisli ödenekler karĢılığı nakdin 2013 yılındaki toplam tutarı, aĢağıdaki tabloda gösterildiği
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 6
üzere, 2013 yılları ödeneklerle ilgili tüm Mizan, Bilanço, Bütçe ve Kesin Hesap bilgilerine
göre 9.653.564,72 TL dir.
TÜM ÖDENEKLER
2013 Yılı Sonraki Yıla Devren Ödenek 53.042.642,59
2013 Yılı Emanetler 7.727.123,46
320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 11.546,26
330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR
HESABI 1.408.891,30
333 EMANETLER HESABI 3.071.901,51
360 ÖDENECEKVERGĠ VE FONLAR
HESABI 1.713.184,92
361 ÖDENECEKSOSYAL GÜVENLĠK
KESĠNTĠLERĠ HESABI 104.782,63
362 FONLAR VEYA DĠĞER KAMU
ĠDARELERĠ ADINA YAPILAN
TAHSĠLAT HESABI
11.685,49
397 SAYIM FAZLALARI HESABI 1.405.131,35
2013 Yılı Bulunması Gereken Nakit 60.769.766,05
2013 Yılı 102.Banka Mevcudu 51.116.201,33
2013 Yılı Eksik Nakit -9.653.564,72
Merkezi idareden belli bir yatırım amacıyla gönderilen ödenekler karĢılığı nakdin,
gönderiliĢ amacı dıĢında harcanması sebebiyle il özel idaresi, kendi bütçesine ait olmayan
kaynağı kullanmakla bir nevi borç/yükümlülük altına girmiĢtir.
Bu borç/yükümlülük nedeniyle ortaya çıkan nakit eksikliği bilançonun asıl
kalemleri arasında görünmemektedir. Zira önceki yıllardan gelen ödeneklerden devredenler,
idarenin iĢlemleri hakkında bilgi verme amacı güden bir Nazım Hesap olan 900- Bütçe
Ödenekleri Hesabı ile Yılları Gider Kesin Hesabında görünmektedir.
Erzincan Ġl Özel Ġdaresinin öz gelirlerinden fazla harcama yapması nedeniyle ortaya
çıkan borç yükümlülüğü, kaynağı harcanan iĢler için daha sonra merkezi idareden kaynak
gelmeyeceğinden sonraki yıllarda kurumun özgelirlerini artırmadan ya da giderlerini
azaltmadan bu yatırımlar için kaynak bulunmasını zorlaĢtıracak, bütçe ve yatırım programını
da etkileyecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 7 Kamu idaresi cevabında: "Ġl Özel Ġdaresine gönderilen tahsisli paralardan yapılan harcama neticesinde 9.653.564,72 TL nakit açığı 2014 yılı içerisinde uygulanan gider azaltıcı önlemler ve merkezi idareden gönderilen 5.000.000,00 TL nakit paranın hesaplarımıza girmesi neticesinde Nisan ayı sonu itibari ile 4.811.265,07 TL ye indirilmiĢtir. Kısa süre içerisinde nakit açığı kapatılarak tahsisli ödenekler kadar nakdin banka hesaplarında bulunması sağlanacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak: Kamu idaresi ile görüĢ birliğine varılmakla birlikte, 2013 yılına iliĢkin nakit eksikliği nedeniyle 2013 yılı mali tablolarındaki 102 Banka Hesabındaki hata düzeltilmemiĢ durumdadır. BULGU 2: Bir yıldan fazla süre ile kiraya verilen taĢınmazların kira gelirlerinin tahakkuk ettirilmemesi nedeniyle, gelecek dönemler kurum alacaklarının mali tablolarda gösterilmemesi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun Kayıt zamanı baĢlıklı 50. Maddesinde; "Bir ekonomik değer yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir...." Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin: 83. Maddesinde: …a) Gelirlerden alacakların tahakkuk işlemleri İlgili servislerce tahakkuk bordroları ile ya da tahakkuk fişleri ile muhasebe birimine bildirilen gelirlerden alacak tahakkukları, düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara alınarak tahakkuk kayıtları yapılır. .. Faaliyet dönemi içinde tahsili gereken tutarlar bu hesaba, içinde bulunulan dönemi takip eden dönemlerde tahsili gereken tutarlar ise duran varlıklar ana hesap grubunda yer alan gelirlerden alacaklar hesabına kaydedilerek izlenir. Duran varlıklar ana hesap grubunda yer alan gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonlarında vadesi bir yılın altına inenler bu hesaba aktarılır. ..." 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı Hesabın niteliği baĢlıklı 148. maddesinde: " (1) Bu hesap, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen ve içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahsili gereken, gelirlerden alacakların izlenmesi için kullanılır." 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabının iĢleyiĢi baĢlıklı 149. maddesinde ise: "… 1 - İçinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahsili öngörülen gelir
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 8 tahakkuk tutarları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir. ... 1 - Bu hesapta kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler bu hesaba alacak 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı Hesabına borç kaydedilir...." denilmektedir. 600 Gelirler Hesabının iĢleyiĢi baĢlıklı 332. Maddesinde ise: "… 1 - Tahakkuk bölümünden verilen tahakkuk bordrolarının toplamından gelir yazılması gereken tutarlar bu hesaba alacak, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına borç kaydedilir. ...." denilmektedir. Buna göre il özel idaresince bir yıldan fazla sürelerle kiraya verilen taĢınmazlara iliĢkin kira gelirlerinin, bir taraftan 220 Gelirlerden Alacaklar hesabına borç, diğer yandan ise 600 Gelirler Hesabına Alacak kaydedilmek suretiyle tahakkuk ettirilmesi gerekirken, uygulamada gelir tahakkuklarının aylık yapıldığı görülmüĢtür. Gelir Tahakkuklarının sözleĢme hükümlerinde belirtilen sürelere uygun olarak yapılmaması, Alacaklar hesap alanını, bir yıllık iĢyeri kira tutarı olan 1.360.206,72 TL kadar, kurum alacaklarının mali tablolarda gösterilmemesi yönünden etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında: "01/05/2014 tarihi itibari ile yıl sonuna kadar olan kira tahakkukları, Bakanlığımız tarafından hazırlanmıĢ bulunan programda, 1 yıldan fazla kiraya verilen taĢınmazların kira tahakkukları yıllar itibari ile girildiğinde, yine 120 hesaba tek kalemde tahakkuk kaydı yapmaktadır. Program 220 hesaba herhangi bir kayıt yapmadığından, programdaki kayıtlar ile yönetmelik arasındaki kayıt noksanlığının düzeltilmesi için gerekli yazıĢmalar yapılmıĢ bulunmaktadır. Sonraki yıllara ait kira tahakkuklarının 01/05/2014 tarihi itibariyle de manüel olarak sisteme kaydı yapılmıĢtır. Ek-6 ( 2 Sayfa )" denilmektedir. Sonuç olarak: Kamu idaresince verilen cevapta, bir yıldan fazla süreyle kiraya verilen gayrımenkullere ait gelirlerin, 01.05.2014 tarihi itibarıyla kayıt altına alındığı anlaĢılmakla birlikte, kurum mali tablolarını 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı açısından etkileyen bu hususun 2013 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. BULGU 3: Geçici kabulü yapılarak yapılmakta olan yatırım niteliği sona erdiği düĢünülen yatırımların, Binalar ile Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri hesabına aktarılmaması ya da baĢka kurumlara ait olanların giderleĢtirilmemesi sebebiyle kurum varlıklarının mali tablolarda hatalı yeralması
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 9
Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin;
163 üncü maddesinin 2inci fıkrasının (b) bendinde “Yapılmakta olan yatırımlara
ilişkin işlemler” baĢlığı altında;
“Bütçeye gider kaydıyla edinilen yapılmakta olan yatırımlara ilişkin ödeneklerin,
bütçenin ekonomik sınıflandırmasındaki “Sermaye Giderleri” bölümüne ait olması gerekir.
Yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen maddi duran varlıklar, geçici kabul işlemi
tamamlandıktan sonra ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılır…”denildikten sonra,
180 inci maddesinde “Hesabın Niteliği” baĢlığı altında; “Bu hesap, yapımı süren
maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin;
geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın
idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin
düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için
kullanılır.” denilerek bu hesabın yapımı süren yatırımlar için yapılan giderleri izlemek
maksadıyla kullanılacağına açıklık getirilmiĢtir.
Aynı yönetmeliğin “Hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı 181 inci maddesinin (b) bendinde
“alacak” iĢlemleri açıklanırken, “1 - Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar
bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir.” denilerek tamamlanan
yatırımlardan bu hesapta izlenenlerin bu hesaba alacak kaydedilmek suretiyle hesaptan
çıkarılma yöntemi açıklanmıĢtır.
Yönetmeliğin bu amir hükümlerine ve 31.12.2013 tarih ve 5436 no.lu Muhasebe
ĠĢlem FiĢi ile bir kısım yapılmakta olan yatırımın, yapılmakta olan yatırımlar hesabından
düĢülmesine rağmen 2013 yılı yevmiye kayıtlarında 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı
ile ilgili olarak 13.015.387,43 TL tutarındaki kaydın, yılbaĢından yıl sonıuna kadar değiĢiklik
göstermeden aynı kaldığı görülmektedir.
2013 yılı baĢından 2013 yılı sonuna kadar hiçbir iĢlem görmeden taĢınan sözkonusu
kayıtların 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının borç kaydında yer alan yatırımlardan,
tamamlandığı halde Binalar ile Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesaplarına aktarılmayan ya da
yarım kalan yatırımlara dair harcamalar olduğu anlaĢılmaktadır.
Bahse konu eksik iĢlemler dolayısıyla yıl içinde ve yılsonunda düzenlenen mali
tablolar üzerinde Erzincan Ġl Özel Ġdaresinin yürütmekte olduğu yatırımların gerçek değerleri
gösterilememektedir. Bu durum Erzincan Ġl Özel Ġdaresinin hali hazırda yürütmekte olduğu
yatırımların mali tablolar üzerinde olduğundan çok görünmesine yol açtığı gibi, bu
yatırımların sonucunun dönüĢeceği Binalar ile Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesapları gibi ilgili
varlık hesabının da (baĢka kurumlar adına yürütülenler için de ilgili kurumun varlık
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 10 hesaplarının) olduğundan düĢük görünmesine neden olmaktadır. 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında kayıtlı olup, 2013 yılı içinde iĢlem görmediği için tamamlanmıĢ ya da yarım kalmıĢ olduğu anlaĢılan ve Erzincan Ġl Özel Ġdaresinin mali tabloları üzerinde yer alan 13.015.387,43 TL tutarındaki yatırım miktarı, kurum mali tablolarını, Binalar ile Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesapları açısından etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında: "Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili maddeleri doğrultusunda iĢlem yapılacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak: Yapılmakta olan yatırımlar hesabında kayıtlı tutarlardan, tamamlanan yatırımlara ait kayıtların bu hesaptan düĢülerek ilgili olduğu hesaba aktarılması hususunda, kamu idaresi ile mutabakat sağlanmıĢ olmakla birlikte, 2013 yılı mali tablolarındaki hatalar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı, 252 Binalar Hesabı ile 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı açısından devam etmektedir. BULGU 4: Maddi duran varlıklar hesap grubunda yer alan 250 Arazi ve arsalar hesabı, 251 Yer altı ve yerüstü düzenleri hesabı, 252 binalar hesabı, 253 Tesis makine ve cihazlar hesabı, 254 TaĢıtlarhesabı, 255 DemirbaĢlar Hesabı ve 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabı iĢlem görmesine rağmen 257 BirikmiĢ Amortısmanlar hesabının iĢlem görmemesi, dolayısıyla amortismana tabi duran varlıkların hiçbiri için amortisman ayrılmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟ nun 49 ve geçici 3 üncü maddeleri gereğince düzenlenen Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟ nin 27 „nci maddesi uyarınca Maliye Bakanlığı „nca hazırlanıp yürürlüğe konulan 1 Sayılı Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Genel Tebliği uyarınca, kapsama dahil kurumlardan olan il özel idarelerinin, muhasebe sistemine dahil edilen duran varlıklarının amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı hüküm altına alınmıĢtır.Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği„nin 178 ve 179 ncu maddelerinde, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleĢtirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek üzere, BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına kayıt esasları düzenlenmiĢtir. 2013 yılı ayrıntılı mizanda yer alan 143.393.534,07-TL değerindeki maddi duran varlık (251-252-253- 254-255-260 numaralı hesap grupları) için 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabında amortisman kaydı bulunmakla beraber 2013 yılında da amortisman ayrılması gerektiği halde ayrılmadığı görülmüĢtür.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 11 Maddi duran varlıklar için amortisman ayrılmaması, bu değerlerin mali tablolarda gerçek değeri ile yer almamasına ve dolayısıyla maddi duran varlıklar açısından mali tabloların gerçeği yansıtmamasına yol açmaktadır. Bu durum 2013 yılı açısından kurum mali tablolarını 630 Giderler Hesabı bu alanlarda yer alan amortismana tabi değerlerin, gerçeğe uygun değerinin bilinmemesi yönüyle etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında: "Amortisman hesaplarının kayıtlarına esas olmak üzere taĢınır ve taĢınmaz malların kıymet taktirleri ve amortisman paylarının belirlenmesi için Valilik Makamının 07.05.2014 tarih ve 4463 sayılı onayları ile komisyon teĢkil edilmiĢ ve çalıĢmalar tamamlanınca muhasebe kayıtlarına alınacaktır. Ek-8 (1 sayfa)" denilmektedir. Sonuç olarak: Maddi yada maddi olmayan varlıklar için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve bu Kanun uyarınca Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Tebliğler gereği amortisman ayrılması hususunda kurumla görüĢ birliğine varılmıĢtır. Ancak, amortisman iĢlemleri gerçekleĢtirilmediğinden 257- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı ile 268- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı mali tablolarda yer almamıĢ olup, ayrılmamıĢ amortisman tutarı kadar 630- Giderler Hesabında yer alan bilgiler 2013 yılı mali tablolarında gerçek durumu yansıtmamaktadır. DENETİM GÖRÜŞÜ Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 102 Bankalar Hesabı, 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı, 268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı ve 630 Giderler Hesabı hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 12
DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE
DEĞERLENDİRMELER
BULGU 1:
Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılan ödeneklerin, giderleĢtirilmeyerek
Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmesi
5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanunu'nun 6. maddesi ile 5355 sayılı Mahalli Ġdare
Birlikleri Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca ayrı bir tüzel kiĢiliği bulunan Köylere Hizmet
Götürme Birliklerine aktarılan ödenekler, bu aĢamadan sonra baĢka bir tüzel kiĢiliğin
hesapları arasında takip edileceğinden, Ġl Özel Ġdare hesaplarında yer almaması
gerekmektedir. Ancak yatırım gerçekleĢtikten sonra ortay çıkan varlık il özel idaresine
devredildiği takdirde, il özel idare kayıtlarına alınması gerekmektedir.
5355 sayılı Mahalli Ġdare Birlikleri Kanunu'nu 18. maddesinde: "...Bakanlıklar ve
diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri; köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım,
bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve
kanalizasyon yatırımlarını, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri köylere
hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilirler. Aktarma işlemi merkezi
idare kuruluşlarında ilgili bakanın, il özel idarelerinde valinin onayıyla yapılır ve bu
ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. Bu takdirde iş, birliğin tabi olduğu usul ve
esaslara göre sonuçlandırılır. Köylere hizmet götürme birlikleri de bütçe imkânları ölçüsünde
bu yatırımlara kendi bütçelerinden ödenek aktarabilirler. Bakanlıklar ve diğer merkezi idare
kuruluşları ile il özel idareleri tarafından aktarılacak ödeneklerle gerçekleştirilecek
yatırımlar, birliğin hizmet ve görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın yapılabilir. " denilmiĢ
olup, bu hükümler uyarınca 2013 yılında Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılan
5.145.083,83 TL ödenek, giderler ve dolayısıyla bütçe giderleri hesaplarına aktarılmalıdır.
Köylere Hizmet Götürme Birliklerine ödenekleri aktarılan ve takibi bu birliklerce
yapılan yatırımların Ġl Özel Ġdaresi mali tablolarına görünmemesi gerekmektedir. Köylere
hizmet götürme birliklerine aktarılan 5.145.083,83 TL ödenek aynı zamanda il özel idaresine
ait yapılmakta olan yatırımlar hesabında kayıtlı olduğundan, kurum mali tablolarında,
yatırımlar gerçekte olduğundan daha fazla görünmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 13 OTLUKBELĠ KÖYLERE HĠZMET GÖTÜRME BĠRLĠĞĠNE AKTARILAN ÖDENEKLER No Harcama Birimi Tarih Yevmiye Aktarılan Tutar Açıklama 1 Plan Prj.Ytr.Müd. 10.09.2013 3494 6.000,00 Ördekhacı Köyü Yol Yapım Ödeneği 2 Yatırım ĠnĢ.Müd. 23.10.2013 4108 83.000,00 Yatırım Prg. Yer alan Köy Sosyal Tesisleri KEMAH KÖYLERE HĠZMET GÖTÜRME BĠRLĠĞĠNE AKTARILAN ÖDENEKLER No Harcama Birimi Tarih Yevmiye Aktarılan Tutar Açıklama 1 Yatırım inĢ.Müd. 26.09.2013 3762 64.310,00 Necatibey ĠÖO.Kalorifer Tes.Onr. 2 Yatırım inĢ.Müd. 23.10.2013 4111 185.000,00 Köy Sosyal Tesisleri Yapım Ödeneği ÜZÜMLÜ KÖYLERE HĠZMET GÖTÜRME BĠRLĠĞĠNE AKTARILAN ÖDENEKLER No Harcama Birimi Tarih Yevmiye Aktarılan Tutar Açıklama 1 Yatırım inĢ.Müd. 23.05.2013 1765 70.000,00 Köy Sosyal Tesisleri Yapım Ödeneği ĠLĠÇ KÖYLERE HĠZMET GÖTÜRME BĠRLĠĞĠNE AKTARILAN ÖDENEKLER No Harcama Birimi Tarih Yevmiye Aktarılan Tutar Açıklama 1 Yatırım inĢ.Müd. 23.10.2013 4110 160.000,00 Köy Sosyal Tesisleri Yapım Ödeneği ÇAYIRLI KÖYLERE HĠZMET GÖTÜRME BĠRLĠĞĠNE AKTARILAN ÖDENEKLER No Harcama Birimi Tarih Yevmi ye Aktarılan Tutar Açıklama 1 Plan Proje Ytr.ĠnĢ.Müd. 26.08.2013 3256 16.075,32 Büyükyayla Köyü Mezarlık Duvarı Yapımı 2 Su Kanal Hiz.Müd. 10.10.2013 3950 212.400,00 Çayırlı Harmantepe Köyü Ġçme Suyu ve Kanaliz. 3 Yatırım inĢ.Müd. 23.10.2013 4106 40.000,00 Köy Sosyal Tesisleri Yapım Ödeneği 4 Su Kanal Hiz.Müd. 21.11.2013 4569 25.000,00 YeĢilyayla Köyü Kanalizasyon Yapımı 5 Su Kanal Hiz.Müd. 28.11.2013 4672 350.002,75 Cennetpınar Köyü Ġçmesuyu ĠĢi 6 Su Kanal Hiz.Müd. 09.12.2013 4817 337.609,80 Çayırlı Harmantepe Köyü Ġçme Suyu ve Kanaliz.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 14
REFAHĠYE KÖYLERE HĠZMET GÖTÜRME BĠRLĠĞĠNE AKTARILAN ÖDENEKLER
No Harcama Birimi Tarih Yevmiye Aktarılan
Tutar
Açıklama
1 Yatırım inĢ.Müd. 23.07.2013 2841 25.000,00 Köy Sosyal Tesisleri Yapım Ödeneği
2 Yatırım inĢ.Müd. 30.07.2013 2936 53.160,81 ġehit Karaoğlanoğlu YĠBO Boya ĠĢi
3 Yatırım inĢ.Müd. 06.08.2013 3021 175.000,00 Köy Sosyal Tesisleri Yapım Ödeneği
4 Yatırım inĢ.Müd. 23.10.2013 4112 250.000,00 Köy Sosyal Tesisleri Yapım Ödeneği
KEMALĠYE KÖYLERE HĠZMET GÖTÜRME BĠRLĠĞĠNE AKTARILAN ÖDENEKLER
No Harcama Birimi Tarih Yevmiye Aktarılan
Tutar
Açıklama
1 Ġmar Kent.Müd. 16.05.2013 1597 299.357,49 BaĢbağlar Köyü Kültür Evi Yapımı
2 Yatırım inĢ.Müd. 29.08.2013 3366 15.000,00 ġahinler Köyü ÇeĢme Yapımı
3 Yatırım inĢ.Müd. 23.10.2013 4109 245.000,00 Köy Sosyal Tesisleri Yapım Ödeneği
4 Su Kanal
Hiz.Müd.
21.11.2013 4550 5.000,00 Ergü Köyü Ġçme Suyu
5 Su Kanal
Hiz.Müd.
05.12.2013 4784 3.000,00 Kozlupınar Köyü Sulama ĠĢi
6 Su Kanal
Hiz.Müd.
05.12.2013 4788 10.000,00 Tuğlu Köyü Ġçme suyu iĢi
MERKEZ ĠLÇE KÖYLERE HĠZMET GÖTÜRME BĠRLĠĞĠNE AKTARILAN ÖDENEKLER
No Harcama Birimi Tarih Yevmiye Aktarılan
Tutar
Açıklama
1 Ġmar Kent.Müd. 08.02.2013 296 144.975,14 Ergan Dağı Arama Kur.Güv.Evi
Peyzajı
2 Ġmar Kent.Müd. 19.02.2013 427 58.507,06 Ergan Dağı Arama Kur.Güv.Evi
Peyzajı
3 Ġmar Kent.Müd. 19.02.2013 428 2.375.995,46 Ergan Dağı Kabinli Gondol Yapım ĠĢi
Kamu idaresi cevabında: "Madde hükmüne uygun olarak iĢlem yapılmaya
baĢlanmıĢtır." denilmektedir.
Sonuç olarak: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılan ödenekler 600 Giderler
Hesabına kaydedilmesi gerekirken, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmekte,
iĢin tamamlanmasından sonra ise ait oldukları taĢınmaz hesap grubuna intikal ettirilmektedir.
Ġl Özel Ġdaresi ile Köylere Hizmet Götürme Birlikleri ayrı tüzel kiĢiliklere sahip
olduklarından, muhasebe tekniği gereği, birinin bütçesinden çıkan ekonomik değer, dahil
olduğu kurumun bütçesinde izlenmelidir. Birliklere ödenek aktarılmasında, muhasebe kaydı
olarak 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı yerine 600 Giderler Hesabı kullanılarak,
ödeneğin kurumla ilgisinin kesilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, yani ödenek baĢka bir
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 15 kuruma aktarıldığı halde, yine il özel idaresinin hesaplarında izlenmesi halinde, ödenek aktarılmasının bir anlamı kalmamaktadır. Sonuçta aktarılan ödeneklerle yapılan iĢ sonucu ortaya çıkan varlık, yine il özel idaresi kayıtlarına alındığından, kurum mali tablolarının eksik bilgi verdiği düĢünülemeyeceğinden, birliklere aktarılan ödenekler ile yapılan iĢlerin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında bulundurulması, mali tablolar hakkındaki görüĢümüzü etkilememektedir. BULGU 2: Yıl sonunda yapılan ambar sayım sonuçlarına göre düzenlenen TaĢınır Kesin Hesap Ġcmal Cetvelleri ile bu cetvellere göre düzenlenmesi gereken kurum bilanço ve mizan rakamlarının birbiriyle uyumlu olmaması TaĢınır Mal Yönetmeliğinin; Tanımlar baĢlıklı 4. Maddesinde; "…ç) Demirbaşlar: Belirli bir hizmete tahsis amacıyla edinilen, belli bir süreye tâbi olmaksızın uzun süre kullanılabilen ve kullanılmakla yok olmayan, çeşitleri ile kod numaraları Taşınır Kod Listesinin (B) bölümü 255 hesap detayında yer alan taşınırları, "… "ğ) Makine ve cihazlar: Çeşitleri ile kod numaraları Taşınır Kod Listesinin (B) bölümü 253 hesap detayında yer alan, üretim ve hizmet amacıyla kullanılan her türlü makine, cihaz ve aletleri,"… "p) Taşıtlar: Yolcu ve yük taşımacılığında kullanılanlar ile özel amaçlı kullanımlar için muhtelif cihazlarla donatılmış bulunan ve çeşitleri ile kod numaraları Taşınır Kod Listesinin (B) bölümü 254 hesap detayında gösterilen taşıtları," "r) Tüketim malzemeleri: Belirli bir hizmetin üretilmesinde kullanılan, kullanımı sonucunda tükenen veya bir süre kullanıldıktan sonra ilk özelliklerini kısmen veya tamamen kaybederek bir daha kullanılamayacak duruma gelen, çeşitleri ile kod numaraları Taşınır Kod Listesinin (A) bölümü 150 hesap detayında yer alan malzemeleri.. ifade eder.” Belge ve cetveller baĢlıklı 10. Maddesinde: "ğ) Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli (Örnek: 13): Bu Cetvel, taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin yıl sonu hesaplarına ilişkin işlemlerinde taşınır I inci düzey detay kodunda gösterilen her bir taşınır grubu için düzenlenir ve taşınırlar bu Cetvele taşınır II nci düzey detay kodu düzeyinde kaydedilir. Cetvelin "Gelecek Yıla Devir" sütununda gösterilen miktarın, yıl sonlarında sayım tutanaklarının "Sayımda Bulunan Miktar" sütununda gösterilen miktara eşit olması gerekir. ...
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 16
j) Taşınır Kesin Hesap İcmal Cetveli (Örnek: 17): Bu Cetvel, kamu idaresinin
taşınır kesin hesabının çıkarılmasına ilişkin işlemlerde taşınır hesap kodunda gösterilen her
bir taşınır grubu için düzenlenir ve taşınırlar Cetvele taşınır I inci düzey detay kodu
düzeyinde kaydedilir."
Sayım ve sayım sonrası yapılacak iĢlemler baĢlıklı 32. Maddesinde: "(1) Kamu
idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt kontrol yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında,
yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımı
yapılır."
Taşınır sayımları, harcama yetkilisince, kendisinin veya görevlendireceği bir kişinin
başkanlığında taşınır kayıt ve kontrol yetkilisinin de katılımıyla, en az üç kişiden oluşturulan
sayım kurulu tarafından yapılır. ...
Kayıtların sayım sonuçlarıyla uygunluğu sağlandıktan sonra sayım kurulu
tarafından Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli düzenlenir. Cetvel, sayım kurulu ile taşınır kayıt
ve kontrol yetkilisi tarafından imzalanır. Bu Cetvel ve eki sayım tutanağı ile sayım
sonuçlarına göre düzenlenen giriş ve çıkış belgeleri, taşınır kayıt ve kontrol yetkilisinin yıl
sonu hesabını oluşturur." denilmektedir.
Buna göre oluĢturulan ve Yıl sonunda yapılan sayım sonuçlarını gösteren 17 örnek
no.lu Kesin Hesap Ġcmal Cetvellerinde;
A-1- 150 Akaryakıt Ambarı: 476.278,62 TL,
2- 150 ĠnĢaat Ambarı : 623.655,62 TL ve,
3- 150 Yedek Parça Ambarı : 1.730.450,65 TL olmak üzere Toplam:
2.830.384,89 TL olarak kayıt altına alındığı halde, Genel Mizandaki 150 Ġlk Madde ve
Malzeme Hesabı tutarı: 2.681.320,42 TL olarak görünmekte ve dolayısıyla 149.064,47 TL
tutarında ambarlarda fazlalık ya da kayıtlarda eksiklik görünmektedir
B- 253. Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı tutarı 7.697.376,48 TL olarak kayıt altına
alındığı halde, Genel Mizandaki 253. Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı tutarı 7.701.069,88 TL
olarak görünmekte, dolayısıyla makine ve cihazlar sayımda 3.693,40 TL tutarında eksik
görünmektedir.
C- 254. TaĢıtlar Hesabı tutarı 5.957.473,91 TL olarak kayıt altına alındığı halde,
Genel Mizandaki 254. TaĢıtlar Hesabı tutarı 5.846.750,17 TL olarak görünmekte, dolayısıyla
TaĢıtlar sayımda 110.723,74 TL tutarında fazla görünmektedir.
D- 255. DemirbaĢlar Hesabı Tutarı 1.632.858,92TL olarak kayıt altına alındığı
halde, Genel Mizandaki 255. DemirbaĢlar Hesabı tutarı 1.620.469,08 TL olarak görünmekte,
dolayısıyla DemirbaĢlar sayımda 12.389,84 TL tutarında fazla görünmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 17 Dolayısıyla kurumun ana mali tabloları olan Bilanço ve Mizan rakamları ile bu tabloların içerdikleri bilgiler açısından, düzenlenmesine dayanak olan TaĢınır Kesin Hesap Ġcmal Cetveli uyumlu değildir. Bu durum mali tabloları, taĢınır malların sayımları ile aynı sonuçları göstermemesi açısından etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında: "TaĢınır kayıtlarının düzenlendiği program ile bütçe muhasebe programı arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan kayıt hataları, Bakanlığımız taĢınır programının 01/01/2014 tarihinden itibaren kullanılmaya baĢlanması ile hatalar düzeltilmiĢtir. Ek-3" denilmektedir. Sonuç olarak: TaĢınır Kesin Hesap Ġcmal Cetvelleri ile mali tablolarda yer alan kayıtlar arasındaki uyumsuzluğun 2014 yılında giderildiği belirtilmekle kastedilen, 2014 yılında ambar kayıtlarına giriĢ ve çıkıĢlar, muhasebe kayıtları ile eĢ zamanlı yapıldığından bu tür hataların ortaya çıkmayacağı olup, bu yöndeki bir iĢlemin 2013 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. BULGU 3: Kesin Mizan Cetvelinde yer alan hesaplardan 910 Teminat Mektupları Hesabında kayıtlı tutarın Teminat Mektupları Sayım Tutanağı rakamları ile uyumlu olması gerekirken, mizan rakamının sayım tutanağına göre eksik olması ile geçerliliği kalmadığı düĢünülen teminat mektuplarının gereksiz yere kurumda saklanması A-Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre, Mizanlar ve Yönetmelik hükümleri uyarınca düzenlenmesi gereken cetvel, defter ve belgeler, kamu idaresi iĢlemlerinin sonucunu ortaya koyduklarından, birbirleri ile tutarlı olmaları gerekmektedir. Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 yılı Kesin Mizanına göre 910 Teminat Mektupları Hesabının, 7.012.936,89 TL kadar tutar içermesi gerektiği halde, bu hesabın içeriğinin dayanağı olan Teminat Mektupları Sayım Tutanağına göre, 9.331.373,06 TL tutarında 355 Adet Teminat Mektubu olduğu kayıt altına alınmıĢtır. Buna göre, 2.318.436,17 TL tutarındaki Teminat Mektubu, 910 Teminat Mektupları Hesabında kayıtlı değildir. Sayım Tutanağındaki kadar teminat mektubunun, muhasebe kayıtlarında görünmemesi, Nazım Hesaplar grubunu, sayım sonuçları ile muhasebe kayıtlarının uyumsuz olması yönüyle 2.318.436,17 TL kadar etkilemektedir. B- Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin, 910 Teminat Mektupları Hesabı, Hesaba iliĢkin iĢlemler baĢlıklı 396. Maddesinde: "... Teminat olarak alınan
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 18
değerlerin muhasebe biriminde gereksiz olarak bekletilmesini önlemek için; alınan teminata
ait işin sonuçlandırılıp sonuçlandırılmadığı, … muhasebe birimince takip edilir ve her mali
yıl sonunda teminata ilişkin belgeler hakkında ilgili birimden yeni bilgi alınır ve alınan bilgi
doğrultusunda söz konusu mektup ve belgeler ilgilisine veya ilgili bankaya iade edilir ya da
ertesi mali yıla devredilir. … Banka teminat mektupları yukarıda belirtilen paraya çevrilme
hallerinin dışında, teminat konusu iş devam ettiği sürece muhafaza edilir. Yapım işlerinde
kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul
tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı
uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları
hükümsüz kalır ve bankasına iade edilir." denilmek suretiyle, her mali yıl sonunda teminata
iliĢkin bilgilerin güncellenmesi gerektiği hüküm altına alınmıĢtır.
Oysa Teminat Mektupları Sayım Tutanağına göre, kurumda geçerlilik tarihi 1993
yılı olan Teminat mektubunun bulunduğu, dolayısıyla mali yıl sonu ititbarıyla bilgilerin
güncellenmediği ve gereksiz yere bir çok teminat mektubunun kurumda saklandığı
görülmüĢtür.
Geçersiz olan teminat mektuplarının kurumda saklanarak, mali tablolara
yansıtılması, gerçekte var olmayan bir değerin mali tablolarda gösterilmesi anlamına
gelmektedir.
Kamu idaresi cevabında: "Teminat mektubu kayıtları, muhasebe iĢlem fiĢi ile
yevmiye kaydına alınıp, mizan ile yevmiye kayıtları birbirleri ile uyumludur. Ancak
sistemden kaynaklanan sorunlardan yevmiye kayıtlarına alınan miktarlar yardımcı defterlere
ve sayım tutanaklarına tam olarak yansıtılmamaktadır. Sistemdeki hatalı kayıtların
düzeltilmesi Ġçin ĠçiĢleri Bakanlığı Bilgi ĠĢlem Dairesi ile gerekli yazıĢmalar yapılacaktır. Ek-
4 (8 sayfa)" denilmektedir.
Sonuç olarak: Kurum cevabında mizan ile yevmiye kayıtlarının birbirleri ile uyumlu
olduğu belirtilmekle birlikte, mali tabloların doğruluğunda aranması gereken, mali tabloların,
bunların dayanağı olan sayım cetvelleri ile olan uyumudur.
Kuruma karĢı taahhüt altına giren yüklenicilerin, taahhütlerini yerine getirmelerinin teminatı
olan teminat mektuplarının, kurumun arĢiv ya da dosyalarındaki miktar ve tutarlarını gösteren
Teminet Mektupları Defteri rakamları ile mali tablolarda görülen 910 Teminat Mektupları
Hesabı rakamları denk olmayıp, farklılık mali tabloları önemli ölçüde etkilemektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 19 EKLER EK-1: KAMU ĠDARESĠ MALĠ TABLOLARI
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 20
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 21
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Erzincan Ġl Özel Ġdaresi 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu 22 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr