MESLEKİ YETERLİLİK KURUMU Eylül 2023
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna Göre Bütçe Gideri ve Ödenek Kullanımı ... 5 Tablo 2 : Ekonomik Ayrıma Göre Ödenek Durumu ve Bütçe Giderleri ................................... 5 Tablo 3 : Ekonomik Ayrıma Göre Bütçe Gelirleri ..................................................................... 5 Tablo 4 : Faaliyet Sonuçları ....................................................................................................... 6 Tablo 5 : Avrupa Birliği Komisyonu Tarafından Desteklenen Projeler ve Fon Kullanımı ....... 6
KISALTMALAR AB : Avrupa Birliği AYÇ : Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi CK : Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi € : Avro İŞKUR : Türkiye İş Kurumu KHK : Kanun Hükmünde Kararname KOOP-İŞ : Türkiye Kooperatif, Ticaret, Eğitim ve Büro İşçileri Sendikası MYK : Mesleki Yeterlilik Kurumu TL : Türk Lirası TÜHİS : Türk Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası TYÇ : Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 3'üncü maddesi ile CK 4'e “Personelin atanma şartları ve statüsü başlıklı” 256'ncı maddesine “(4) Belli bir uzmanlık gerektiren nitelikteki iş ve hizmetler 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 31 inci maddesine göre bir takvim yılı içerisinde bir kişi için altmış günü geçmemek üzere istisna sözleşmesi çerçevesinde gördürülebilir.” fıkrası eklenmiştir. 17.11.2020 tarih ve 31307 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 38'inci maddesi ile 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 6'ncı maddesinin 6'ncı fıkrasında; “Bu Kanun kapsamında faaliyet gösteren kurumlarda, Mesleki Yeterlilik Kurumunca mesleki yeterlilik belgesi verilen meslekler hariç olmak üzere, Bakanlıkça belirlenen programları başarıyla tamamlayanlar aldıkları kurs bitirme belgeleriyle tamamladıkları programlara ilişkin iş yerlerinde çalışabilir ve iş yeri açabilirler. Bu durumda olan kişiler için başkaca bir meslek belgesi aranmaz.” şekilde değişiklik yapılmıştır. 1.1.2. Görevler Meslekî Yeterlilik Kurumunun görev ve yetkileri 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 240'ıncı maddesine göre şunlardır: a) Ulusal meslekî yeterlilik sistemi ile ilgili yıllık gelişme planlarını hazırlamak, geliştirmek, uygulamasını yapmak veya yaptırmak, denetlemek ve bunlara ilişkin düzenlemeleri yapmak. b) Standartları belirlenecek meslekleri belirlemek ve bu standartları hazırlayacak kurum ve kuruluşları tespit etmek. c) 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa tâbi teknik ve meslekî eğitim veren yüksek öğretim kurumlarında ulusal meslek standartlarına uygun eğitim ve öğretimin yapılabilmesi için Yükseköğretim Kurulu ile; orta öğretim düzeyindeki meslekî ve teknik eğitim veren öğretim kurumlarında ulusal meslek standartlarına uygun eğitim ve öğretimin yapılabilmesi için Millî Eğitim Bakanlığı ile işbirliği yapmak. ç) Ulusal meslek standartlarını temel alarak teknik ve meslekî alanlarda ulusal yeterliliklerin esaslarını belirlemek. d) Ulusal meslekî yeterlilikler alanındaki eğitim ve öğretim kurumlarını ve programlarını akredite edecek kurumları belirlemek.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 e) Sınav ve belgelendirme sistemi kapsamında yeterliliği belgelendirecek yetkilendirilmiş kurumları belirlemek ve sınavlarda başarılı olanlara sertifika verilmesini sağlamak. f) Türkiye'de çalışmak isteyen yabancıların sahip oldukları meslekî yeterlilik sertifikalarının doğruluğunu belirlemek. g) Ulusal meslekî yeterlilik standartlarını dünyadaki ve teknolojideki gelişmelere uygun olarak geliştirmek, yeterlilik standartlarını yükseltmek ve uluslararası alanda tanınmalarını sağlamak. ğ) Meslekî alan ve sektörler arasındaki yatay ve dikey geçişler için gerekli yeterliliklerin belirlenmesini sağlamak. h) Diğer ülkelerdeki benzer kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak, hizmet satın almak, projeler geliştirmek ve uygulamak, eğitim, araştırma, konferans, seminer ve yayın faaliyetlerinde bulunmak. ı) Hayat boyu öğrenmeyi desteklemek ve teşvik etmek. i) Faaliyet alanına giren sair her türlü çalışmayı yapmak. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları 1.2.1. Teşkilat Yapısı Mesleki Yeterlilik Kurumunda başkan ve iki başkan yardımcısı kadrosu bulunmaktadır. Yönetim Kurulu Başkanı Kurumun Başkanı olup, Kurum hizmetlerinin yürütülmesinden ve Kurumun tüm birimleri arasında koordinasyonun sağlanmasından sorumludur. Kurum, Başkan tarafından temsil edilmektedir. Kurumun organları; genel kurul, yönetim kurulu ve hizmet birimlerinden oluşmaktadır. Genel Kurul; Kurumun en üst karar organıdır. Yönetim Kurulu; Kurumun yürütme organı olup üç yıllığına Genel Kurul tarafından seçilir. Hizmet Birimleri; Meslek Standartları Dairesi Başkanlığı, Sınav ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığı, Uluslararası İlişkiler ve Avrupa Birliği Dairesi Başkanlığı, Denetim Dairesi Başkanlığı, Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi Dairesi Başkanlığı, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı, Personel ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Hukuk Müşavirliğinden oluşmaktadır. Kurumun sadece merkez teşkilatı bulunmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Kurumun üst yöneticisi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 11'inci maddesinde yer alan “Bakanlıklarda ve diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. ...” hükmü uyarınca Kurum Başkanıdır. Mesleki Yeterlilik Kurumu, Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin (CK 4) 239'uncu maddesi uyarınca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili kuruluşu olarak faaliyetlerini sürdürmektedir. 1.2.2. İnsan Kaynakları Mesleki Yeterlilik Kurumunun insan kaynakları ile ilgili olarak CK 4'ün “Personelin atanma şartları ve statüsü” başlıklı 256'ncı maddesinde özetle; Kurum hizmetlerinin 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 23'üncü maddesine göre istihdam edilen Mesleki Yeterlilik Uzmanı ve Uzman Yardımcıları ile anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 28'inci maddesine göre iş mevzuatı çerçevesinde istihdam edilen diğer personel eliyle yürütüleceği, Kurumda 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 26'ncı maddesine göre sözleşme ile yabancı uzman istihdam edilebileceği, belli bir uzmanlık gerektiren nitelikteki iş ve hizmetlerin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 31'inci maddesine göre bir takvim yılı içerisinde bir kişi için altmış günü geçmemek üzere istisna sözleşmesi çerçevesinde gördürülebileceği belirtilmektedir. Bu çerçevede, Kurumun hizmetleri iş mevzuatı hükümlerine göre daimi işçi statüsünde istihdam edilen personel eliyle yürütülmekte olup, Kurum personeli emeklilik ve sosyal güvenlik yönünden 4/a'lı olarak 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na tabidir. Vize alınan kadrolara Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) aracılığı ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre personel alımı yapılmaktadır. 31.12.2022 tarihi itibarıyla Kurumun toplam 113 çalışanı bulunmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Mesleki Yeterlilik Kurumu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5
1.3. Mali Yapı
1.3.1. Bütçe
Mesleki Yeterlilik Kurumu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na
ekli II sayılı Cetvelde sayılan B) Özel Bütçeli Diğer İdareler arasında yer almaktadır. Kurum
faaliyetlerini Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile verilen öz gelirlerinden oluşan ödeneklerle
gerçekleştirmektedir.
Bütçe Kanunu 'na istinaden gerçekleştirilen ödenek işlemleri sonucunda Kurumun 2022
yılı toplam bütçe ödeneği 115.969.315 TL olmuştur. Bu ödeneğin yaklaşık %84'üne tekabül
eden 97.660.496 TL yılsonu itibarıyla harcanmıştır. 154.204.000 TL gelir tahmininin de
%79’una tekabül eden 121.728.678 TL’lik tutar yılsonu itibarıyla gerçekleşmiştir.
Tablo 1: Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna Göre Bütçe Gideri ve Ödenek
Kullanımı
31.12.2022 Tarihi İtibarıyla (TL)
Yıl İçinde
Alınan
Yapılan
Tenkisler Kalan Yılı İçindeki
Ödemeler
Mahsup Dönemi
İçindeki
Ödemeler
Toplam
Ödenek
Üstü
Harcama
115.969.315,00 18.308.819,03 97.660.495,97 97.660.495,97 0,00 97.660.495,97 0,00
Tablo 2 : Ekonomik Ayrıma Göre Ödenek Durumu ve Bütçe Giderleri
Ekonomik Ayrıma Göre Bütçe Giderleri
31.12.2022 Tarihi İtibarıyla (TL)
Bütçe Ödeneği Toplam Bütçe Ödeneği Harcama
01 Personel Giderleri 25.119.000,00 36.174.195,00 25.661.214,19
02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi
Giderleri 5.504.000,00 7.790.120,00 5.576.431,14
03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 6.057.000,00 33.589.000,00 33.193.622,06
05 Cari Transferler 192.000,00 213.000,00 27.040,00
06 Sermaye Giderleri 6.203.000,00 38.203.000,00 33.202.188,58
Toplam 43.075.000,00 115.969.315,00 97.660.495,97
Tablo 3 : Ekonomik Ayrıma Göre Bütçe Gelirleri
Ekonomik Ayrıma Göre Bütçe Gelirleri 31.12.2022 Tarihi İtibarıyla (TL)
Gelir Tahmini Gerçekleşme 09 Ret ve İadeler Net
Gerçekleşme
3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 146.886.000,00 104.994.074,92 74.025,00 104.920.049,92
31 Mal ve Hizmet Satışı Gelirleri 8.604.000,00 8.116.755,00 32.900,00 8.083.855,00
39 Diğer Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 138.282.000,00 96.877.319,92 41.125,00 96.836.194,92
5 Diğer Gelirler 7.318.000,00 16.808.628,22 0,00 16.808.628,22
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 51 Faiz Gelirleri 12.000,00 3.147,52 0,00 3.147,52 52 Kişi ve Kurumlardan Alınan Paylar 7.233.000,00 6.737.023,10 0,00 6.737.023,10 59 Diğer Çeşitli Gelirler 73.000,00 10.068.457,60 0,00 10.068.457,60 Toplam 154.204.000,00 121.802.703,14 74.025,00 121.728.678,14 Tablo 4 : Faaliyet Sonuçları Faaliyet Sonuçları Tablosuna göre; Faaliyet Gideri 269.892.248,11 TL, Net Faaliyet Geliri 281.664.799,92 TL olup Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ise 11.772.551,82 TL olarak gerçekleşmiştir. 1.3.2. Özel Hesap Kurum Avrupa Komisyonu ile imzalamış olduğu proje sözleşmelerine dayalı olarak Avrupa Birliği Merkezi Hibe Programı kapsamda “Ulusal Europass Merkezinin Desteklenmesi 2021-2023 Projesi” ve “Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi (TYÇ)'nin Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi (AYÇ) ile Referanslandırılması 2021-2023 Projesi”ni yürütmektedir. Bu projeler için Kurumca proje özel hesabı açılmış olup projelere ilişkin Avrupa Birliğinden sağlanan katkı tutarları ile Kurumca sağlanan ulusal katkı tutarları bu hesaplara aktarılmaktadır. Projelere ilişkin faaliyetler “Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmelik” kapsamında yürütülmektedir. Tablo 5 : Avrupa Birliği Komisyonu Tarafından Desteklenen Projeler ve Fon Kullanımı Proje Dosyası Konu Projenin Başlangıç Tarihi Projenin Bitiş Tarihi AB Katkısı (€) (%75) Ulusal Katkı (€) (%25) Projenin Toplam Tutarı (€) (%100) 2022’de Harcanan Tutar (€)/(₺) Projeden Toplam Harcanan Tutar ((€) (₺) Europass Projesi 01.04.2021 31.03.2023 339.600,00 113.200,00 452.800,00 51.624,53 € 106.232,92 € Tyç-Ayç Referanslandırılması Projesi 01.04.2021 31.03.2023 176.700,00,00 58.900,00 235.600,00 1.253.726,76 ₺ 1.858.541,99 ₺ Toplam 516.300,00 172.100,00 688.400,00 Not: Para cinsleri farklı olduğundan toplam tutar alınmamıştır. 31.12.2022 Tarihi İtibarıyla Faaliyet Sonuçları (TL) Giderler (A) Gelirler (B) İnd., İade ve Iskonto (C) Net Gelir (D) D=B-C) Gelir (D-A) Faaliyet Sonucu 269.892.248,11 281.738.824,92 74.025,00 281.664.799,92 11.772.551,82
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kurum, mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. Kurumun muhasebe kayıt ve işlemleri Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak hazırlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne göre yürütülmektedir. 5018 sayılı Kanun'un 61’inci maddesi çerçevesinde Kurumun muhasebe hizmetleri, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı bünyesinde bulunan muhasebe birimince Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar'ın 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası ve hassas görevlere ilişkin prosedürler tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerini tam ve doğru şekilde belirlemiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma (risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verme) yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, bunları farklı kişiler arasında dağıtarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 İzleme Standartları İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, iç denetim birimi bulunmaması nedeniyle değerlendirilememektedir. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmamıştır. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim çalışması mevcut değildir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Mesleki Yeterlilik Kurumunun 2022 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Yemek Yardımına İlişkin Düzenleme Yapılmaması Kurumda yemekhane hizmetlerini yürütecek birimin bulunmadığı, yemek yardımı miktarının Yönetim Kurulunun kararı ve Genel Kurul onayı ile belirlenmediği, personel için yemek yardımı yapılmadığı, yemek hizmetinden yararlanan personelden katkı alınmadığı, yemeğin her yıl ihale yapılmak suretiyle hizmet alımı şeklinde temin edildiği görülmüştür. 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’un “Personelin atanma şartları ve statüsü” başlıklı 24’üncü maddesinin 7’nci fıkrasında; “Kurum personeli, emeklilik ve sosyal güvenlik yönünden 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabidir. …”, 27/6/1989 tarih ve 375 sayılı 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 2802 Sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 Sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu, 5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 11’inci maddesinin (Ek: 11/10/2011-KHK- 666/1 md.), c bendinde; “(Değişik: 12/7/2013-6495/73 md.) … Mesleki Yeterlilik Kurumu kadro ve pozisyonlarına ilk defa veya yeniden atanan genel müdür, genel sekreter, genel müdür yardımcısı ve genel sekreter yardımcısı unvanlı personel ile uzman unvanlı meslek personeline, ilgili mevzuatı uyarınca ödenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla çalışma ücreti, kâr payı ve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer ödemeler ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdî ödemelerin bir aylık toplam net tutarı; genel müdür ve genel sekreterler için bakanlık genel müdürü, genel müdür yardımcısı ve genel sekreter yardımcıları için bakanlık genel müdür yardımcısı, uzman unvanlı meslek personeli için Başbakanlık uzmanlarına mevzuatında kadrosuna bağlı olarak malî haklar ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarını geçemez.”, ç bendinde; “(Değişik: 12/7/2013-6495/73 md.) (b) ve (c) bentlerinde yer alan idarelerde istihdam edilen personelden anılan bentlerde emsali belirlenmemiş olan personele, ilgili mevzuatı uyarınca ödenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla çalışma ücreti, kâr payı ve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer ödemeler ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdî ödemelerin bir aylık toplam net tutarı, Cumhurbaşkanınca belirlenecek emsali Devlet memuruna ilgili mevzuatında kadrosuna bağlı olarak malî haklar ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarını geçemez. Emsal alınacak memur unvanlarının tespitinde, kadro veya pozisyon unvanları ile ifa ettikleri görevler itibarıyla 657 sayılı Kanuna göre girebilecekleri sınıflardaki aynı veya benzer görevlerin aynı veya benzer kadro, unvan veya derecesi dikkate alınır.” Mesleki Yeterlilik Kurumu Personel Yönetmeliği’nin "Yemek yardımı" başlıklı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 24’üncü maddesinde; “(1) Kurumda çalışan personele, çalıştığı günlerde bir öğün yemek yardımı yapılır. (2) Yemek yardımının miktarı Yönetim Kurulunun kararı ve Genel Kurul onayı ile her yıl belirlenir. Bu miktarı aşan kısım yemek yardımından yararlanmak isteyen personel tarafından karşılanır.” Kurum adına: Türk Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası (TÜHİS) ile işçiler adına Türkiye Kooperatif, Ticaret, Eğitim ve Büro İşçileri Sendikası (Tez Koop-İş) arasında düzenlenen toplu iş sözleşmelerinin Yüksek Hakem Kurulu Kararı ile kabul edilen "Yemek Bedeli" başlıklı 24’üncü maddesinde; “İşveren, üyelerine Çalıştıkları her gün için doyurucu öğle yemeği verir. Yemek verilmediği hallerde fiilen çalışılan günler için yemek bedeli ödenir. …” 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun "Toplu İş Sözleşmesi ve Çerçeve Sözleşmenin İçeriği" başlıklı 33'üncü maddesinin 5'inci fıkrasında; "Toplu iş sözleşmeleri ve çerçeve sözleşmeler, Anayasaya ve kanunların emredici hükümlerine aykırı düzenlemeler içeremez.", 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Kesin Hükümsüzlük" başlıklı 27'nci maddesinde; "Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür...", denilmektedir. Belirtilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere Kurum personeli 5544 sayılı Meslekî Yeterlilik Kurumu Kanunu uyarınca işçi statüsünde bulunmakla birlikte özlük hakları bakımından sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdî ödemeler de dahil olmak üzere 375 sayılı Kararname uyarınca sınırlamaya tabi tutulmuştur. Personelin özlük hakları anılan Kararname'nin c bendinde belirtilen emsal personel, Kararname'nin ç bendi ile ilgili olarak da konu ile ilgili olarak çıkarılan ve 05.12.2012 tarih ve 28488 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2012/3739 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nda belirtilen emsal personele yapılan ödemeler ile sınırlandırılmıştır. Dolayısıyla Kurum personeline öğle yemeği verilmesi ile ilgili olarak toplu iş sözleşmesinde bulunan hükmün 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'de belirlenen sınırlar içinde yani emsal personeli geçmeyecek şekilde uygulanması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Uygulamada, Kurumda yemekhane hizmetlerini yürütecek birimin bulunmadığı, personel için yemek yardımı yapılmadığı, yemek servisinden yararlanan personelden katkı alınmadığı, yemeğin her yıl ihale yapılmak suretiyle hizmet alımı şeklinde temin edildiği bu suretle de anılan Kararname ile Kurum personeli için getirilen sınırlamaya uyulmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi cevabında; Kurumda istihdam edilen personelin tamamının işçi statüsünde olduğu, 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren personele verilecek öğle yemeği hizmetinde 2021/4958 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen emsali devlet memurları gibi katkı payı alınarak yararlandırılmasına başlanacağı ve Buna ilişkin Genel Kurul ve Yönetim Kurulu kararlarının Ekim ayında gerçekleştirilecek Genel Kurul’da gündeme alınacağı ifade edilmiştir. Bu itibarla, Kurumda yemekhane hizmetlerini yürütecek birimin oluşturularak sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdî ödemeler de dahil olmak üzere 375 nolu Kararname’de öngörülen sınırlamalar doğrultusunda ve Mesleki Yeterlilik Kurumu Personel Yönetmeliği'ne uygun olarak emsal personeli geçmeyecek şekilde yemek yardımı miktarının her yıl Yönetim Kurulunun kararı ve Genel Kurulun onayı ile belirlenmesi, belirlenen miktarı aşan yemek maliyetinin ise yemek hizmetinden faydalanan personel tarafından karşılanması gerekmektedir. BULGU 2: İşçilerin Kanunda Belirtilen Yıllık İzinlerinin Kullandırılmaması İzin bakımından İş Kanunu’na tabi olarak çalışan Kurum personelinden bazılarının yıllık izinlerini kullanmadığı, izinlerin yıllar itibariyle biriktiği, Kurumun ise söz konusu yıllık izinleri yetkisi dahilinde, Anayasa’da yer alan dinlenme hakkı doğrultusunda ve İş Kanunu’nun öngördüğü şekilde kullandırmadığı görülmüştür. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Çalışma şartları ve dinlenme hakkı” başlıklı 50’nci maddesinde; Dinlenmenin, çalışanların hakkı olduğu, Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartlarının kanunla düzenleneceği belirtilmektedir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Yıllık Ücretli İzin Hakkı ve İzin Süreleri” başlıklı 53’üncü maddesinde özetle; en az bir yıl çalışmış olan işçilere işyerinde işe başladığı günden itibaren deneme süresi de içinde olmak üzere yıllık ücretli izin verileceği belirtildikten sonra hizmet süresi dikkate alınarak işçilere verilecek yıllık asgari ücretli izin süreleri tespit edilmiş ve yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun’un 59’uncu maddesinde, iş akdinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretin sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 kendisine veya hak sahiplerine ödeneceği belirtilmiş olup 103’üncü maddesinde de yıllık ücretli izin hükümlerine aykırılık durumunda işverene bu durumda olan her işçi için idari para cezası verilmesi öngörülmüştür. İş Kanunu’nun 60’ıncı maddesine istinaden çıkarılan Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nde de yıllık izinlerin kullanımı ile ilgili düzenlemeler yapılmıştır. Mesleki Yeterlilik Kurumu Personel Yönetmeliği’nin “İzin” başlıklı 21’inci maddesinde; “(1) Personele yıllık, hastalık, mazeret ve ücretsiz izinleri 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuatı hükümlerine göre kullandırılır. … (3) Yıllık izinler, iş durumu ve personelin talepleri de dikkate alınmak suretiyle; Başkanın oluru ile kullandırılır. (4) Personelin, yıllık ücretli izinlerini, hak edildiği tarihten itibaren bir yıl içinde ve bütçe yılı aşılmamak suretiyle kullanması esastır. Kurum bu esas dahilinde personele resen izin kullandırabilir.” denilmektedir. Uygulamada, izin bakımından İş Kanunu’na tabi olarak çalışan Kurum personelinden bazılarının İş Kanunu’nun 59’uncu maddesinde yer alan “İş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretinin, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir. ...” şeklindeki düzenlemenin de etkisiyle izinlerini kullanmadığı, Kurumun ise söz konusu yıllık izinleri yetkisi dahilinde dinlenme hakkı doğrultusunda kullandırmadığı anlaşılmaktadır. Ancak İş Kanunu’nda yer alan söz konusu düzenleme, işçinin yıllık izin kullanıp kullanmamasına ilişkin bir esneklik olarak değil, izin kullanılamadan iş akdinin feshedilmiş olması durumlarında, işçinin mağduriyetinin önlenmesi olarak değerlendirilmektedir. Diğer taraftan yıl boyunca çalışan bir işçinin dinlenmesi hem kendi sağlığı hem de iş güvenliği açısından önem arz etmektedir. Kamu İdaresi cevabında, söz konusu ücretli izinlerin personele kullandırılmasına yönelik düzenlemenin yapıldığı ifade edilmiştir. Bu itibarla, iş sözleşmesinin sona ermesi durumunda yıllar itibariyle hak kazanılıp da kullanılmayan yıllık izinlerin izin ücreti şeklinde toplu ödemeye dönüştürülmesi sonucu mali külfetlerle karşılaşılmamasını da teminen Kurumun işçi statüsündeki çalışanlarının yıllık izinlerini Anayasa’da yer alan dinlenme hakkı doğrultusunda ve İş Kanunu’nun öngördüğü şekilde kullandırması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Mesleki Yeterlilik Kurumu 2022 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 8. EKLER EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/ Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Yemek Yardımına İlişkin Düzenleme Yapılmaması ve Üst Limit Esas Alınarak Belirlenen Personel Ücretlerinin Katkı Alınmadan Yemek Hizmeti Verilmek Suretiyle Aşılması 2020 Yerine Getirilmedi Denetim yılı içinde düzeltici işlem yapılmamıştır. Bu nedenle Raporun "Diğer Bulgular" bölümüne alınmıştır.