2013 YILI DIŞ DENETİM GENEL DEĞERLENDİRME RAPORU.pdf

Oluşturulma tarihi: 21.08.2026 12:03 Güncellendi: 21.08.2026 12:03

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI EYLÜL 2014 2013 YILI DIŞ DENETİM GENEL DEĞERLENDİRME RAPORU

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI İnönü Bulvarı (Eskişehir Yolu) No:45 06520 Balgat / ANKARA Telefon : (0 312 ) 295 30 00 Fax : (0 312) 295 40 94 e– posta: sayistay@sayistay.gov.tr Elektronik Ağ :www.sayistay.gov.tr 597066 Sayı: Bşk.2014/17-42393 12.09.2014 Konu: 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 68 ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 38’inci maddeleri uyarınca hazırlanan 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporunu saygılarımla arz ederim. Doç. Dr. Recai AKYEL
Sayıştay Başkanı

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 2013 YILI DIŞ DENETİM GENEL DEĞERLENDİRME RAPORU EYLÜL 2014

2013 yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu,5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve

Kontrol Kanunu’nun 68 ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 38’inci maddeleri gereği hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur.

ĠÇĠNDEKĠLER GENEL ÇERÇEVE ____________________________________________________________ 1 DENETĠMLER SONUCU TESPĠT EDĠLEN HUSUSLAR ______________________________ 7

KAMU ĠDARELERĠNE ĠLĠġKĠN GENEL KONULAR _____________________________ 7 1.1 Ġç Kontrol Sistemine ĠliĢkin Genel Değerlendirme ____________________________________________ 7 1.1.1 Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planlarına ĠliĢkin Tespitler ___________________________ 7 1.1.2 Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Tespitler ____________________________________________________ 8 1.1.3 Ġç Denetime ĠliĢkin Tespitler ________________________________________________________ 8 1.1.4 Ġç Kontrol Sisteminin Yıllık Olarak Değerlendirilmesine ĠliĢkin Tespit _______________________ 9 1.2 Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçelemeye ĠliĢkin Tespitler ___________________________ 10 1.3 TaĢınmazlarla Ġlgili Tespitler ____________________________________________________________ 12 1.3.1 TaĢınmazların Kaydı______________________________________________________________ 12 1.3.2 TaĢınmazların Kayıt Değerleri ______________________________________________________ 13 1.3.3 TaĢınmazların Kullanımından Kaynaklanan Hususlar ____________________________________ 14 1.3.3.1 Cins Tashihi _______________________________________________________________ 14 1.3.3.2 Terki Yapılan Hazine TaĢınmazlarının Amacına Aykırı Olarak Kullanılması _____________ 14 1.3.4 TaĢınmaz Kiralamalarında KarĢılaĢılan Mevzuata Aykırılıklar _____________________________ 16 1.3.5 Kıyılara ĠliĢkin Tespitler ___________________________________________________________ 17 1.4 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu‟na Aykırı Uygulamalar _____________ 20 1.4.1 Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görevli Personelin Askeri Hastanelerdeki Tedavi Giderlerinin Maliye Bakanlığı Tarafından Kamu Ġdaresi Bütçesine Aktarılan Kaynak ile KarĢılanması ______________ 21 1.4.2 Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Sağlık Hizmeti Giderlerinin Kurum Bütçesinden KarĢılanması ___ 21 1.4.3 TC Merkez Bankası Sağlık Hizmeti Giderlerinin Kurum Bütçesinden KarĢılanması ____________ 22 1.5 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun MuhasebeleĢtirmeye ĠliĢkin Esaslarına Aykırı Uygulamalar ________________________________________________________________________ 23 1.5.1 3516 Sayılı Kanun‟un 19‟uncu Maddesi Uyarınca Elde Edilen Değerlerin MuhasebeleĢtirilmemesi 24 1.5.2 6102 Sayılı Kanun‟un 407‟nci Maddesi Uyarınca Elde Edilen Değerlerin MuhasebeleĢtirilmemesi 25 1.5.3 6306 Sayılı Kanun‟un 7‟nci Maddesi Uyarınca GerçekleĢtirilen Ödemelerin MuhasebeleĢtirilmemesi ___ 25 1.5.4 5174 Sayılı Kanun‟un 78‟inci Maddesi Uyarınca Elde Edilen Değerlerin MuhasebeleĢtirilmemesi _ 26 1.6 Bazı Özel Bütçeli Kamu Ġdarelerine Ait Hesap ve ĠĢlemlerin Denetiminin 5018 Sayılı Kanun‟da Öngörülmemesine Rağmen ÇeĢitli Kurullar/Heyetler Tarafından GerçekleĢtirilmesi ________________ 27 1.7 Döner Sermaye ĠĢletmelerinin 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Getirilen Düzenlemeler Sonrasındaki Hukuki Durumu _______________________________________________ 29
ÜNĠVERSĠTELERE ĠLĠġKĠN KONULAR ______________________________________ 32 2.1 Tahakkuk Esasına Göre Kullanılması Gereken Hesapların Kullanılmaması ________________________ 32 2.2 Üniversite Bütçelerinden Döner Sermayelere Ayrılan Sermaye Paylarının Ġzlenmemesi ______________ 32 2.3 Tezsiz Yüksek Lisans Gelirlerinin Bilimsel AraĢtırma Projelerine Aktarılmaması __________________ 33 2.4 Muhasebe Sistemi DıĢında Açılan Banka Hesapları __________________________________________ 33 2.5 Sosyal Tesislere ĠliĢkin Tespitler _________________________________________________________ 34
MAHALLĠ ĠDARELERE ĠLĠġKĠN KONULAR __________________________________ 35 3.1 Tahakkuk Esasına Göre Kullanılması Gereken Hesapların Kullanılmaması ________________________ 35 3.2 Muhasebe Kayıtlarında Dönemsellik Ġlkesine Uyulmaması ____________________________________ 35 3.3 Belediyelerin Hissedarı Oldukları ġirketlerdeki Sermaye Paylarının Ġzlenmemesi __________________ 36 3.4 Ġmar Kanunu Hükümlerine Uyulmaması Nedeniyle KamulaĢtırma Bedellerine Ek Olarak Tazminat, Dava ve Vekalet Giderleri Ödenmesi __________________________________________________________ 36 3.5 Otopark Yönetmeliği‟ne Aykırı Uygulamalar _______________________________________________ 37 3.6 Maden Kanunu Hükümlerine Göre Ayrılan Devlet Hakkı Kapsamındaki Ġl Özel Ġdaresi Payının Takip ve Tahsiline ĠliĢkin Sorunlar ______________________________________________________________ 38 EK – 2013 YILINDA DENETĠM RAPORU YAZILAN KAMU ĠDARELERĠ LĠSTESĠ _ 39

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 1 GENEL ÇERÇEVE Ülkemizin kamu mali yönetim ve kontrol sistemini uluslararası standartlar ve Avrupa Birliği normlarıyla uyumlu hale getirmek amacıyla hazırlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003 tarihinde yasalaĢmıĢtır. 5018 sayılı Kanun, mali yönetim ve kontrol sistemimizin yapısını ve iĢleyiĢini yeni bir anlayıĢla ele almak suretiyle sistemin temel esaslarını düzenlemekte; kamu bütçelerinin hazırlanma, uygulanma ve kontrol süreçlerini, mali iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesini ve raporlanmasını Ģekillendirmektedir. Bu Kanun ile kamu mali yönetiminde saydamlık ve hesap verebilirlik ilkeleri çerçevesinde, kamu kaynaklarının etkin ve verimli bir Ģekilde kullanılması, çok yıllı ve performansa dayalı bütçe sistemine geçilmesi, mali yönetim ve kontrol görev ve yetkisinin ilgili idarelere devredilmesi, kamu harcamalarında iç ve dıĢ denetime iliĢkin düzenlemelerin yapılması amaçlanmıĢtır. 5018 sayılı Kanun ile yeniden düzenlenen kamu mali yönetim sisteminin en önemli unsurlarından birisi denetimdir. SayıĢtayın tek dıĢ denetim organı olarak yetkilendirildiği 5018 sayılı Kanun‟un 68‟inci maddesinde dıĢ denetimin amacı, „„genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, yönetimin malî faaliyet, karar ve iĢlemlerinin kanunlara, kurumsal amaç, hedef ve planlara uygunluk yönünden incelenmesi ve sonuçlarının Türkiye Büyük Millet Meclisine raporlanması‟‟ Ģeklinde ifade edilmiĢtir. Türkiye Büyük Millet Meclisi, vatandaĢ adına kamu gelirlerini toplama ve bu gelirleri harcama konusunda yürütme organına verdiği yetkinin sonuçlarını denetleme anlamına gelen bütçe hakkını kendi adına denetim yapan SayıĢtay aracılığıyla kullanmaktadır. Bu bağlamda dıĢ denetim faaliyetinin etkin bir Ģekilde yürütülmesinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin rolünün önemi büyüktür. SayıĢtay Denetimi Türkiye Cumhuriyeti Anayasası‟nın 160‟ıncı maddesi SayıĢtayın denetim ve hükme bağlama faaliyetlerini düzenlemektedir. Madde hükmü uyarınca SayıĢtay; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları ile mahalli idarelerin bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 1

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 2 sorumluların hesap ve iĢlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama iĢlerini yapmakla görevli olan kurum olarak tanımlanmıĢtır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun 68‟inci maddesinde, SayıĢtay tarafından yürütülen dıĢ denetim, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları dikkate alınarak, kamu idaresi hesapları ve bunlara iliĢkin belgeler üzerinden mali tabloların güvenirliliği ve doğruluğuna iliĢkin mali denetim ile kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarına iliĢkin mali iĢlemlerin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığının tespiti Ģeklinde belirtilmiĢtir. 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu‟na göre SayıĢtay denetimi, kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarına iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığının tespiti, kamu idarelerinin mali rapor ve tablolarına dayanak oluĢturan ve ihtiyaç duyulan her türlü belgelerin değerlendirilerek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliği ve doğruluğu hakkında görüĢ bildirilmesi, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin değerlendirilmesi suretiyle gerçekleĢtirilmektedir. Türkiye Büyük Millet Meclisi adına SayıĢtay tarafından yürütülen denetimlerin amacı, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu‟nda, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu mali yönetiminin hukuka uygun olarak yürütülmesi ve kamu kaynaklarının korunması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi, hesap verme sorumluluğu, mali saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılması olarak belirlenmiĢtir. SayıĢtay, bu amaçlar doğrultusunda kamu idarelerinin mali faaliyet, karar ve iĢlemlerini hesap verme sorumluluğu çerçevesinde denetleyerek sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine doğru, yeterli, zamanlı bilgi ve raporlar sunmaktadır. DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporunun Amacı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu; kamu idarelerinin denetimleri sonucunda düzenlenen denetim raporlarından önemli görülen ve genellik arz eden konuları, yürütülen denetimlere iliĢkin genel bilgileri ve mali konularda belirtilmesi uygun görülen diğer hususları içerecek Ģekilde hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan ve kamuoyuna duyurulan rapordur. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 3 DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu, kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesi, kullanılması, muhasebeleĢtirilmesi, raporlanması ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasına katkı sağlayan önemli bir araçtır. Uluslararası Yüksek Denetim Kurumları Standartlarının (ISSAI) temel prensiplerinin yer aldığı Lima Deklarasyonu da, denetim sonuçlarının yıllık olarak parlamentoya sunulduğu raporların önemini açıkça vurgulamaktadır. Bu kapsamda ülkemizdeki tek yüksek denetim kurumu olan SayıĢtayın hazırlamıĢ olduğu DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli biçimde elde edilmesi ve kullanılmasına katkı sağlanmasında önemli bir rol üstlenecektir. DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporunun Hazırlanma Yöntemi 2013 yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu, SayıĢtayın Türkiye Büyük Millet Meclisine sunmuĢ olduğu ikinci dıĢ denetim genel değerlendirme raporudur. Bu raporun hazırlanmasında mevzuatın öngördüğü kalite kontrol süreçlerinden geçerek kamu idareleri itibarıyla düzenlenen denetim raporları ile bu raporlara iliĢkin kamu idaresi cevapları dikkate alınmıĢtır. 2013 yılı DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu, 2013 yılı Denetim Programı kapsamında yürütülen denetimler sonucunda denetim grup baĢkanlıklarınca dıĢ denetim genel değerlendirme raporunda yer alması önerilen konular, önemlilik, genellik arz etme ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgisine sunulma gerekliliği kriterleri çerçevesinde analiz edilerek hazırlanmıĢ ve Rapora, Rapor Değerlendirme Kurulunun görüĢü alınarak son Ģekli verilmiĢtir. 2013 Yılı Denetimlerine ĠliĢkin Genel Bilgiler 2013 yılı Denetim Programı, kalkınma planları ve yıllık programlardaki öncelikler, kamuoyu ve denetlenen kamu idarelerinin beklentileri, faaliyetlerinin nitelik ve niceliği, bütçe büyüklükleri, denetlenme sıklığı, ihbar ve Ģikayetler, geçmiĢ yıl denetim sonuçları dikkate alınarak SayıĢtay Kanunu‟nun 31‟inci maddesi uyarınca Denetim, Planlama ve Koordinasyon Kurulu kararı ile hazırlanmıĢtır. 2013 yılı Denetim Programı dahilinde 5018 sayılı Kanun‟a tabi genel yönetim kapsamında; 43 genel bütçeli idare, 97 özel bütçeli idare, 8 düzenleyici ve denetleyici kurum, 78 il özel idaresi, 16 büyükĢehir belediyesi, 18 büyükĢehir bağlı idaresi, 62 il 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 3

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 4 belediyesi, 43 ilçe belediyesi, 2 sosyal güvenlik kurumları ile 5018 sayılı Kanun‟a tabi olmayan ancak SayıĢtayın denetim kapsamında bulunan 26 kalkınma ajansı ve 7 diğer kamu idaresi olmak üzere EK‟te listesi yer alan toplam 400 kamu idaresi hakkında SayıĢtay denetim raporu düzenlenmiĢtir. Bu raporlardan, 148‟i merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerine, 2‟si sosyal güvenlik kurumlarına ve 7‟si diğer kamu idarelerine ait olmak üzere, toplam 157‟si Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuĢtur. Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulanlar dıĢında kalan raporlar ise gereği yapılmak üzere ilgili kamu idarelerine gönderilmiĢtir. 2012 yılı kesinleĢmiĢ bütçe büyüklükleri itibarıyla aĢağıdaki grafikte de görüldüğü üzere, 2013 yılında yürütülen denetimler sonucunda; genel bütçeli idareler % 99,79, özel bütçeli idarelerden üniversiteler % 91,21, özel bütçeli diğer idareler % 99,94 ve düzenleyici ve denetleyici kurumlar % 97,34; il özel idareleri % 98,31, büyükĢehir belediyeleri % 100, büyükĢehir bağlı idaresi % 98,17, il belediyeleri % 97,87, ilçe belediyeleri % 43,86; sosyal güvenlik kurumları % 100, kalkınma ajansları % 100 oranında denetlenmiĢtir. 2013 yılında yapılan bu denetimler, kamu idarelerinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 5 yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idarelerinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere risk odaklı denetim yaklaĢımına göre yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yapılması suretiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin, 5018 sayılı Kanun‟un öngördüğü muhasebe ve raporlama sisteminin kurulması için, Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar‟a 08.12.2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değiĢiklik ile eklenen geçici maddede, hesap dönemi sonunda verilecek defter, mali tablo ve belgelerden bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli dıĢında, düzenlenmesi gereken diğer mali raporlarının SayıĢtaya gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere üç yıl ötelenmiĢtir. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin mali rapor ve tabloları bu çerçevede değerlendirilmiĢtir. Bunun yanı sıra 2013 yılında genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerine ait denetimler, bu idarelerin bütün mali iĢ ve iĢlemlerin mevzuata uygunluğuna ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin değerlendirilmesine yönelik olarak gerçekleĢtirilmiĢtir. Genel bütçeli kamu idarelerinin merkez ve taĢra muhasebe birimlerindeki cetvel ve belgeler ile bu birimlerdeki yevmiye kayıtları ve bunlara esas belgeler; harcama birimlerinde gerçekleĢen mali iĢ, iĢlem ve kararlara ait belgeler tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluk açısından incelenmiĢtir. Bu çerçevede yürütülen 2013 yılı denetimleri sonucunda genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde tespit edilen kamu zararlarına iliĢkin bulgulara, SayıĢtay Kanunu‟na göre yargılamaya esas raporlarda yer verilerek hüküm tesis edilmek üzere SayıĢtay yargısına intikal ettirilmektedir. DıĢ Denetim Genel Değerlendirme Raporu ile SayıĢtay, yürüttüğü bağımsız ve tarafsız denetimler ile adına denetim yaptığı Türkiye Büyük Millet Meclisine, bütçe hakkının kullanılabilmesi için kamu idarelerinin mali durum ve faaliyetleri hakkında yeterli ve güvenilir bilgi ile öneriler sunmayı, kamu idarelerine yol gösterici olmayı ve kamuoyunu bilgilendirmeyi hedeflemektedir. 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 5

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 7 DENETĠMLER SONUCU TESPĠT EDĠLEN HUSUSLAR

KAMU ĠDARELERĠNE ĠLĠġKĠN GENEL KONULAR 1.1 Ġç Kontrol Sistemine ĠliĢkin Genel Değerlendirme 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu mali yönetim sistemi uluslararası standartlar ve Avrupa Birliği uygulamalarına uygun bir Ģekilde yeniden düzenlenmiĢ ve bu kapsamda kamu idareleri genelinde etkin iç kontrol sistemi oluĢturulması amaçlanmıĢtır. Bu amaç doğrultusunda 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun‟a dayanılarak çıkartılan mevzuat hükümleri ile iç kontrol sistemi ayrıntılı olarak düzenlenmiĢtir. Kamu idaresinin amaçlarına, belirlenmiĢ politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere iç kontrol sisteminin kurulması ve gözetilmesi sorumluluğu üst yöneticiye verilmiĢtir. 5018 sayılı Kanun kapsamındaki kamu idarelerinde gerek iç kontrol sisteminin kurulmasında, iĢletilmesinde ve gözetilmesinde gerekse standartlara uyma hususunda aĢağıda yer alan eksiklikler tespit edilmiĢtir. 1.1.1 Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planlarına ĠliĢkin Tespitler Ġç kontrol standartlarına uyum eylem planlarının mevzuatın öngördüğü Ģekilde hazırlanmadığı ya da hazırlanmakla birlikte planda öngörülen faaliyetlerin yerine getirilmediği görülmüĢtür. Kamu idarelerinin, iç kontrol sisteminin kurulmasını sağlamak amacıyla Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği ile Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi doğrultusunda Kamu Ġç Kontrol Standartlarına uyum eylem planlarını hazırlamaları ve planda yer alan faaliyetleri gerçekleĢtirmeleri gerekmektedir.
2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 7

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 8 Denetimler sonucunda, i. Kamu idarelerinin bir kısmında, Kamu Ġç Kontrol Standartlarına uyum eylem planlarının hazırlanmadığı, ii. Ġç kontrol standartlarına uyum eylem planlarının hazırlandığı bazı kamu idarelerinde ise;  Ġç kontrol standartlarına uyum eylem planlarında Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği‟nde yer alan standartların karĢılığı olan faaliyetlerin belirtilmediği,  Ġç kontrol standartlarına uyum eylem planlarında öngörülen faaliyetlerin baĢlatılmadığı ya da süresinde tamamlanmadığı,  Mali karar ve iĢlemlerle ilgili süreç akıĢ Ģemalarının oluĢturulmadığı tespit edilmiĢtir. 1.1.2 Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Tespitler Bazı kamu idarelerinde ön mali kontrol biriminin kurulmadığı, bu birimin mevcut olduğu kamu idarelerinde ise ön mali kontrol iĢlemlerinin mevzuatın öngördüğü Ģekilde gerçekleĢtirilmediği ve kontrole tabi tutulması gereken iĢlemlerin kontrol dıĢında bırakıldığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kanun‟un 58‟inci maddesinde ön mali kontrolün kapsamı ve içeriği düzenlenmiĢ, ön mali kontrole iliĢkin standart ve yöntemlerin ise Maliye Bakanlığınca belirleneceği hükme bağlanmıĢtır. Denetimler sonucunda, kamu idarelerinin bir kısmında ön mali kontrol biriminin kurulmadığı, ön mali kontrol biriminin mevcut olduğu kamu idarelerinin bir kısmında ön mali kontrol iĢlemlerinin harcama birimleri ve mali hizmetler birimleri tarafından Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esaslar‟ın öngördüğü hükümler çerçevesinde gerçekleĢtirilmediği veya ön mali kontrole tabi tutulması gereken iĢlemlerin ön mali kontrol dıĢında bırakıldığı tespit edilmiĢtir. 1.1.3 Ġç Denetime ĠliĢkin Tespitler Bazı kamu idarelerinde iç denetim birimlerinin oluĢturulmadığı, iç denetim birimleri oluĢturulan bazı kamu idarelerinde yeterli sayıda atama yapılmadığı veya iç denetim birimlerinin etkin çalıĢtırılmadığı tespit edilmiĢtir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 9 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun‟a dayanılarak çıkartılan Ġç Denetçilerin ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik‟le iç denetimin amacı, teĢkilat yapısı, görevleri açık bir biçimde belirlenmiĢtir. Kamu idarelerinin belirtilen hükümler çerçevesinde iç denetim birimini oluĢturmaları ve iç denetim faaliyetini gerçekleĢtirmeleri gerekmektedir. Denetimler sonucunda kamu idarelerinin bir kısmında;  Ġç denetim birimlerinin oluĢturulmadığı, iç denetim birimleri oluĢturulan kamu idarelerinde ise yeterli sayıda iç denetçi atanmadığı,  Ġç denetimin kapsamını, denetlenecek alan ve konuları, ihtiyaç duyulan iĢgücünü içermesi gereken iç denetim planları ve bu planlarla uyumlu iç denetim programlarının hazırlanmadığı,  Ġç denetim faaliyetinin kapsamı ve iç denetçilere atfedilen görevler dikkate alındığında iç denetim birimlerinin kendilerine verilen görevlerin bir kısmını yerine getiremedikleri ve iç denetim birimlerince rapor hazırlanmadığı tespit edilmiĢtir. 1.1.4 Ġç Kontrol Sisteminin Yıllık Olarak Değerlendirilmesine ĠliĢkin Tespit Bazı kamu idarelerinde iç kontrol sistemlerinin yıllık olarak değerlendirilmediği ve kurumsal risklerin ve risklere karĢı alınacak tedbirlerin belirlenmediği tespit edilmiĢtir.
5018 sayılı Kanun‟a dayanılarak çıkartılan Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esaslar‟ın ilgili maddeleri gereğince iç kontrol sisteminin en az yılda bir kez değerlendirilmesi ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi gerekmektedir. Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği gereğince de kamu idarelerinin, sistemli bir Ģekilde analizler yaparak amaç ve hedeflerinin gerçekleĢmesini engelleyebilecek iç ve dıĢ riskleri tanımlamaları ve alınacak önlemleri belirlemeleri gerekmektedir. Denetimler sonucunda, kurum iç kontrol sistemlerinin yıllık olarak değerlendirilmediği, kurum içi ve kurum dıĢı risklerin ve bu risklere iliĢkin gerekli analizlerin yapılmadığı ve alınacak kurumsal tedbirlerin belirlenmediği tespit edilmiĢtir. Ġç kontrol sistemine iliĢkin olarak yukarıda açıklanan hususlar, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde yönetilmesine, kamu idarelerinin kanunlara uygun faaliyet göstermesine, karar oluĢturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 9

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 10 bilgi edinilmesine engel teĢkil etmektedir. Bu engellerin ortadan kaldırılması için etkin bir iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması ve gözetilmesinde üst yöneticiler gerekli liderlik ve sahiplenmeyi göstermeli ve bu hususlarda düzenleme ve gözetim görevi bulunan kamu idareleri tarafından iç kontrole iliĢkin olarak öngörülen bütün mekanizmaların tam olarak kurulması ve iĢletilmesi sağlanmalıdır. 1.2 Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçelemeye ĠliĢkin Tespitler 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamındaki bazı kamu idarelerinde, performans esaslı bütçeleme ilkeleri çerçevesinde stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporunun ilgili yasal düzenlemelerde öngörülen Ģekil ve içerik Ģartlarını taĢımadığı ve birbirleri ile iliĢkilerinin tam olarak kurulamadığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kanun ile kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanımı ile mali saydamlık, hesap verilebilirliğin sağlanması amaçlanmaktadır. Bu amacı gerçekleĢtirmek üzere kamu mali yönetim sisteminde performans esaslı bütçelemeye geçilmiĢtir. Performans esaslı bütçeleme sisteminin temel unsurlarını stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporları oluĢturmaktadır. 5018 sayılı Kanun‟da kamu idarelerinin öncelikle stratejik amaç ve hedeflerini stratejik planlarında belirleyerek bu hedefleri performans programında bütçe dönemi içerisinde gerçekleĢtirilmesi planlanan, ölçülebilir hedef ve göstergelere dönüĢtürmeleri gerektiği hüküm altına alınmıĢtır. Hedeflere ulaĢabilmek için idarenin bütçesindeki kaynak tahsislerini program bazında oluĢturması ve sonuçlarını faaliyet raporları ile raporlaması gerekmektedir. Denetimler sonucunda, bazı kamu idareleriyle ilgili olarak aĢağıdaki tespitlere ulaĢılmıĢtır.  Kamu idareleri tarafından hazırlanan stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporları ilgili yasal düzenlemelerde öngörülen Ģekil ve içerik Ģartlarını tam olarak taĢımamaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 11  Stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporu iliĢkisi tam olarak kurulamamıĢ, aralarında uyum sağlanamamıĢtır.  Performans programları stratejik planda yer verilen amaç ve hedeflere uygun olarak hazırlanmamakta, performans programlarında ilgili ve ölçülebilir hedef ve göstergeler belirlenmemektedir. Aynı Ģekilde faaliyet raporlarında, stratejik plan ve performans programında yer alan amaç ve hedeflerle yeterli düzeyde bağlantı kurulmamakta; faaliyet raporundaki bazı hedef ve göstergeler performans programında yer almamakta ya da performans programındaki bazı hedef ve göstergelere ait gerçekleĢmelere iliĢkin bilgi ve değerlendirmelere faaliyet raporlarında yer verilmemektedir.  Kamu idarelerinde stratejik planın baĢarılı bir Ģekilde uygulanması için gerekli olan veri kayıt sistemi, performans bilgisinin tam ve doğru üretilmesini sağlayacak yeterlilikte değildir. Bu durum stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporu iliĢkisinin kurulmasını ve gerçekleĢmeleri izleme ve değerlendirmeyi güçleĢtirmektedir.  Kamu idarelerinin bütçelerinin bir bölümü herhangi bir stratejik hedef ve performans hedefiyle iliĢkilendirilmemektedir.  Kamu Ġdareleri için Stratejik Planlama Kılavuzu gereğince stratejik planda yer alması gereken temel unsurlar arasında sayılan ve kamu idarelerinin stratejik planları ile bütçeleri arasındaki bağı güçlendirmeyi amaçlayan beĢ yıllık tahmini maliyet tablosu stratejik plan belgelerinde yer almamaktadır.  Faaliyet raporlarında, performans bilgileri baĢlığı altında, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine ve bunlara iliĢkin değerlendirmelere yer verilmemektedir. Bu nedenlere iliĢkin değerlendirme içeren faaliyet raporlarında ise gerekçeler geçerlilik ve ikna edicilik bakımından yetersiz kalmaktadır. 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 11

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 12  Faaliyet raporlarında, gerçekleĢen faaliyetler ile kamu idarelerinin bütçeleri arasında tam bir iliĢki kurulmamakta, bütçe hedef ve gerçekleĢmelerine ve bütçe hedeflerinde meydana gelen sapmaların nedenlerine yer verilmemektedir.  Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik‟te öngörülen faaliyet raporlarının SayıĢtaya gönderilme tarihi, 6085 sayılı Kanun‟un 38‟inci maddesinde hüküm altına alınan kamu idarelerinin düzenlilik ve performans denetimleri sonucu düzenlenen denetim raporlarının SayıĢtay BaĢkanlığına sunulması takvimi ile uyumsuzluk taĢımaktadır. 1.3 TaĢınmazlarla Ġlgili Tespitler 1.3.1 TaĢınmazların Kaydı Kamu idarelerinin mülkiyetinde, kullanımında ve yönetiminde bulunan bazı taĢınmazların kayıt iĢlemlerinin yapılmadığı veya kayıt iĢlemlerin ilgili usul ve esaslara uygun olmadığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kanun‟a dayanılarak çıkartılan Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik‟te genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı kuruluĢların mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taĢınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine iliĢkin hükümler yer almaktadır. Yönetmelik hükümleri ile taĢınmaz mal kayıtlarında kayıtların belgeye dayandırılması, taĢınmazların numaralandırılması, kaydedilen her taĢınmaz için taĢınmaz ile aynı numarayı taĢıyan birer dosya düzenlenmesi ve kayıt formları ile icmal cetvellerinin tutulması esasları getirilmiĢtir. Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik‟in Geçici 1‟inci maddesinde, kamu idarelerinin mülkiyetinde, kullanımında ve yönetiminde bulunan taĢınmazların kayıt iĢlemlerinin 31.12.2006 tarihi itibarıyla tamamlanmıĢ olması gerektiği ifade edilmekte iken söz konusu madde hükmünde 03.06.2014 tarih 2014/6455 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca yapılan değiĢiklik ile taĢınmazların kayıt iĢlemlerinin 2016 yılı sonuna kadar tamamlanması öngörülmüĢtür. 2013 Yılı Maliye Bakanlığı Ġdare Faaliyet Raporunda 3.969.072 adet taĢınmazın kayıt altına alındığı belirtilmektedir. 2013 yılında yapılan denetimler sonucunda 2006 yılı sonuna kadar tamamlanması gereken taĢınmaz kayıt iĢlemlerinin tamamlanmadığı ve Yönetmelik‟in yürürlük tarihinden T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 13 sonra edinilen taĢınmazların kayıt iĢlemlerinin yapılmadığı veya yapılan kayıt iĢlemlerinin Yönetmelik‟te belirtilen esas ve usullere uygun olmadığı tespit edilmiĢtir. TaĢınmazların kayıt iĢlemlerinin yönetmelikte öngörülen sürelerde tamamlanması için gerekli takip iĢlemlerinin ilgili kamu idarelerince yapılması gerekmektedir. TaĢınmaz kayıtlarının mevzuat hükümlerine uygun tutulmaması, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan taĢınmaz miktarlarının tespit ve takibini imkânsız kılmakta ayrıca idarelerin varlıklarının tam ve doğru olarak muhasebe kayıtları ile mali tablolara yansıtılmasını engellemektedir. 1.3.2 TaĢınmazların Kayıt Değerleri Kamu idarelerince yatırım veya kullanım amacıyla edinilen bazı taĢınmazların muhasebe kayıtlarına alınmadığı ya da gerçek değerini yansıtmadığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kanun‟a dayanılarak çıkartılan muhasebe yönetmeliklerine göre kamu idarelerince yatırım veya kullanım amacıyla edinilen taĢınmazların maliyet bedeliyle muhasebeleĢtirilmesi esastır. Ġlgili yönetmeliklerin yürürlüğe girdikleri tarihte mevcut olup hesaplarda yer almayan taĢınmazların ise değerlemesi yapılarak ilgili maddi duran varlık hesabı ve net değer hesabına kaydedilmek suretiyle muhasebeleĢtirilmesi gerekmektedir. Denetimler sonucunda, söz konusu muhasebe yönetmeliklerinin yürürlüğe girmesinden sonra edinilen taĢınmazların bir kısmının ilgili maddi duran varlık hesapları ile muhasebe kayıtlarına alınmadığı, muhasebe yönetmeliklerinin yürürlüğe girmesi öncesi edinilmiĢ olan taĢınmazların ise kayıt ve değerleme iĢlemlerinin yapılmadığı dolayısıyla muhasebe kayıtlarına ve mali tablolara yansıtılmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik‟in Geçici 1‟inci maddesinde, 03.06.2014 tarih 2014/6455 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca yapılan değiĢiklik ile taĢınmazların değerleme iĢlemleri 2016 yılı sonuna kadar tamamlanması öngörülmüĢtür. TaĢınmazlara iliĢkin muhasebe kayıtlarının yapılmaması ya da gerçek değerini yansıtmaması, kamu idaresi mali tablolarının taĢınmazlara iliĢkin tam ve doğru bilgi sunmasına engel olmaktadır. 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 13

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 14 1.3.3 TaĢınmazların Kullanımından Kaynaklanan Hususlar 1.3.3.1 Cins Tashihi Kamu idarelerinin kullanımında olan bazı taĢınmazların mevcut kullanım Ģekilleri ile tapu kayıtları birbirinden farklı olmasına rağmen tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik ile kamu idarelerinin; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde ve kullanımlarında bulunan taĢınmazların mevcut kullanım Ģekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılması için gerekli iĢlemleri yapacakları hüküm altına alınmıĢtır. Denetimler sonucunda, kamu idarelerinin kullanımında olan bazı taĢınmazların mevcut kullanım Ģekilleri ile tapu kayıtlarının birbirinden farklı olduğu, tapu kayıtlarında cins tashihlerinin yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu idarelerine ait taĢınmazların cins tashihlerinin yapılmaması taĢınmazlara iliĢkin tam ve doğru bilgi sunulmasına engel olmaktadır. 1.3.3.2 Terki Yapılan Hazine TaĢınmazlarının Amacına Aykırı Olarak Kullanılması 3194 sayılı Ġmar Kanunu‟na göre park ve yeĢil alan olarak kullanılması amacıyla belediyeler lehine bedelsiz terk edilen hazine taĢınmazlarından bazılarının terk amacına aykırı olarak ticari amaçlı kullanıldığı, bu durumun tespiti halinde ise herhangi bir yaptırımın uygulanmadığı tespit edilmiĢtir. 3194 sayılı Ġmar Kanunu uyarınca, imar planlarında meydan, yol, park, yeĢil saha, otopark, toplu taĢıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmıĢ yerlere rastlayan Hazine arazilerinin, belediyelere bedelsiz terk edilmesi mümkün olup söz konusu iĢlem sonrasında taĢınmazlara iliĢkin tapu kaydı terkin edilmektedir. Bu suretle belediyeye terk edilen arazi ve arsaların satılamayacağı ve baĢka bir maksat için kullanılamayacağı, terke konu yerlerin kullanılıĢ Ģekli yeni bir imar planı ile değiĢtirilip taĢınmaz özel mülkiyete konu olabilecek hale getirildiği takdirde söz konusu taĢınmazın devralan belediye tarafından aynı usulle Maliye Bakanlığına iade edilmesi ve tapu kütüğünün beyanlar hanesine bu yönde Ģerh konulması gerektiği hüküm altına alınmıĢtır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 15 Öngörülen yaptırımın uygulama alanı bulabilmesi için taĢınmazın fiili kullanımına iliĢkin olarak, Hazine TaĢınmazlarının Ġdaresi Hakkında Yönetmelik‟in zorunlu kıldığı yıllık rutin tespitlerin yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda terk amacına aykırı kullanıldığı tespit edilen taĢınmazlar tekrar Maliye Bakanlığı adına tescil edilmeli ve taĢınmazın usulsüz kullanımı sonucu elde edilen gelirler, genel hükümler uyarınca malik idare olan Maliye Bakanlığı tarafından ilgililerinden talep edilmelidir. Denetimler sonucunda, yeĢil alan, park ya da meydan olarak kullanılmak üzere belediyeler lehine terk edilen taĢınmazlara iliĢkin olarak,  BaĢlangıçta imar planına paralel olarak belirli bir kullanım alanına özgülenen ve bunun dıĢında herhangi baĢka bir amaç için kullanılamayacağı Ģerh mekanizması aracılığıyla yaptırıma bağlanan terkli taĢınmazların, amacına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığının milli emlak birimlerince rutin olarak kontrol edilmediği,  Ġmar planı değiĢtirilerek ya da değiĢtirilmeksizin ilgili belediye tarafından terk amacına aykırı olarak kullanıldığı tespit edilen taĢınmazların, Hazine adına tescillerinin yapılmadığı,  Bu taĢınmazlardan bazılarının ilgili belediyelerce yetkisiz Ģekilde baĢka kurumlara devredildiği,  Belediyeler ya da devir yapılan kurumlar tarafından bu taĢınmazlardan bazılarının ticari amaçla üçüncü kiĢilere kiraya verildiği,  Bazı taĢınmazların ticari amaçla üçüncü kiĢiler tarafından iĢgal edildiği,  Defterdarlıklar tarafından tespit edilen terk amacına aykırı kullanımlara yönelik olarak, üçüncü kiĢilerden haksız gelir talebinde bulunulmadığı tespit edilmiĢtir. 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 15

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 16 1.3.4 TaĢınmaz Kiralamalarında KarĢılaĢılan Mevzuata Aykırılıklar Kamu idarelerinin mülkiyetinde ve/veya tasarrufunda bulunan bazı taĢınmazların kiraya verilmesinde aĢağıda yer alan hatalı uygulamalar tespit edilmiĢtir.  TaĢınmaz kiralamaları, ihalelerde istekli çıkmadığı gerekçesiyle ihale aĢamasından sonra veya ihale iĢlemine tabi tutulmaksızın 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu hükümlerine aykırı olarak çeĢitli adlar altında yapılmaktadır.  3194 sayılı Ġmar Kanunu‟nun 18‟inci maddesinde düzenleme ortaklık payı olarak alınan yerlerin; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ve ihtiyacı olan ilk ve ortaöğretim kurumları, yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeĢil saha, ibadet yeri ve karakol gibi umumî hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden baĢka maksatlarla kullanılamayacağı belirtildiği halde bu yerler ve üzerinde yer alan tesisler 3194 sayılı Kanun hükmüne aykırı olarak çeĢitli adlar altında kiraya verilmektedir.  Bazı kamu idarelerince taĢınmaz kiraya verilmesi ihalelerinde 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu‟nda belirtilen özel durumlar oluĢmadığı halde pazarlık usulü uygulanmaktadır.  Bazı kamu idarelerince kiraya verilen taĢınmazlara ait elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin biri, birkaçı ya da tamamı, kiracı tarafından ödenmesi gerekirken kamu idaresi tarafından ödenmektedir.  Bazı kamu idareleri tarafından kiraya verilen taĢınmazların bir kısmı, kiracı tarafından devir yoluyla tekrar kiraya verilmektedir. Bu devirlerde kiracılar yüksek bedeller alarak kira sözleĢmelerini devretmektedirler.  Bazı kamu idareleri tarafından kiraya verilen taĢınmazlar üzerinde kiracı tarafından idareden izin alınmadan sözleĢmeye aykırı olarak değiĢikliğe gidilerek kiralanan taĢınmaz geniĢletilmekte ve iĢ değiĢikliği yapılmaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 17  Üniversitelere ait bazı taĢınmazlar, 5072 Sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve KuruluĢları ile ĠliĢkilerine Dair Kanun ile getirilen düzenlemelerin aksine Kanunla kurulan dernek ve vakıflar dıĢında kalan dernek, vakıf ve kooperatiflere ücretsiz olarak kullandırılmaktadır.  Bazı kamu idarelerinin mülkiyetlerinde bulunan taĢınmazların bir kısmının kira bedellerinin her yıl üretici fiyatları endeksi oranları üzerinden artırılmak suretiyle tespit edildiği ve hesaplanan bedelin yeni yıl kira bedeli olarak uygulandığı, emsal ve rayiç bedel mukayesesinin yapılmadığı, kira bedellerinin günün emsal ve rayiç bedellerine nispeten düĢük kaldığı görülmüĢtür. Yargı kararları uyarınca kira sözleĢmesinin akdedildiği tarihten itibaren 3 yıldan fazla süre geçmesi durumunda, kural olarak yeni dönem kira bedelinin emsal ve rayiç bedele göre belirlenmesi gerekmektedir. Kamu idareleri tarafından kiraya verilen taĢınmazların büyük bir kısmının ilk kira sözleĢmesi tarihi üzerinden uzun süre geçmiĢ olmasına rağmen, kira bedellerinin emsal ve rayiç bedele göre güncellenmediği ve kira artıĢlarının üretici fiyat endeksindeki artıĢ oranı veya kiraya veren kamu idaresi tarafından belirlenen oranlar üzerinden yapılmaya devam edildiği görülmüĢtür. 1.3.5 Kıyılara ĠliĢkin Tespitler Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve Maliye Bakanlığının yönetim sorumluluğunda olan kıyıların; 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanunu, 3621 sayılı Kıyı Kanunu ile ilgili ikincil mevzuat hükümlerine aykırı iĢlemler tesis edilmek suretiyle aĢağıda yer alan usulsüz kullanım ve iĢgallere konu olduğu tespit edilmiĢtir.  2886 sayılı Kanun hükümlerine göre; Maliye Bakanlığı tarafından taĢınmazların yönetimi kapsamında yapılan incelemelerde, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taĢınmazın Bakanlığın izni dıĢında kullanıldığı ve/veya üzerinde tasarrufta bulunulduğunun tespit edilmesi durumunda, tespit tarihinden önceki kullanımlar için ecrimisil alınması ve bu tarih itibarıyla taĢınmazın tahliye edilmesi gerekmektedir. Kıyıların, Maliye Bakanlığın izni dıĢında üçüncü kiĢiler tarafından iĢgal edildiği, bu alanların tahliye edilmeyerek sadece söz konusu kullanımlar için 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 17

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 18 ecrimisil tahakkuk ettirilmek suretiyle ecrimisilin bir yönetim biçimine dönüĢtürüldüğü ve bu suretle iĢgale süreklilik kazandırıldığı tespit edilmiĢtir. Ayrıca kıyılar üzerinde haksız iĢgalcilerce yapılan yapıların önemli bir kısmının (havuz, bar, aquapark, restoran vb.) kıyıda yapılabilecek yapıları düzenleyen Kıyı Kanunu Uygulanmasına Dair Yönetmelik‟te tadadi olarak sayılan yapılar arasında yer almadığı görülmüĢtür. Ecrimisil tahakkuk ettirilmesinde amaç geçmiĢ kullanımlara iliĢkin bir yaptırım uygulamak iken taĢınmazın tahliye edilmesindeki amaç iĢgale son vermektir. Kanunda öngörülen bu iki yaptırım farklı amaçlara hizmet eden ve birbirinin ikamesi olmayan bağımsız uygulamalardır. Bu sebeple ecrimisilin düzenli aralıklarla tahsil edilmesi taĢınmazın tahliye edilmemesine sebep olarak gösterilemeyeceği gibi iĢgalciye taĢınmazdaki kullanımı devam ettirme hakkı da vermemektedir.  Protokol yöntemiyle belediyelerin kullanımına bırakılan kıyılarda bulunan taĢınmazlar üzerinde 3621 sayılı Kanun ve Kıyı Kanunu‟nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine, imar planlarına, onaylı projelere ve protokol hükümlerine aykırı olarak tesis edilmiĢ iĢlem ve eylemler tespit edilmiĢtir. Kıyılar üzerindeki protokole konu ticari üniteler, belediyeler tarafından üçüncü kiĢilere kiraya verilmekte, bazı uygulamalarda üçüncü kiĢilerce de alt kiracılara kiralanmaktadır. Bu iĢlemler neticesinde üçüncü kiĢilerce elde edilen kira gelirinin, taĢınmazın asıl sahibi olan Maliye Bakanlığının elde etmiĢ olduğu kira gelirinin çok üzerinde olduğu tespit edilmiĢtir. Bazı protokollerde alt kiralama yasaklanmıĢ olmasına rağmen, üçüncü kiĢilere alt kiralamalar yapılmıĢtır. Ancak protokoldeki açık hükme rağmen sözleĢmeler feshedilmemiĢtir. Belediyelere protokollerle sadece belirli vasıf, alan ve sayıda büfe yapma ve iĢletme yetkisi verilmiĢ olmasına rağmen, kiracılar tarafından kıyı mevzuatına aykırı yapılar inĢa edilerek ticari amaçla iĢletilmektedir. Belediyelerle düzenlenen protokollerde, belediyelerin protokole ve/veya Kıyı Kanunu ve Kıyı Kanunu‟nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik‟e aykırı ve izinsiz yapılan tesislerin projeye uygun hale getirilmesine yönelik yaptırımları uygulama yükümlülüğü öngörülmüĢtür. Aksi halde protokollerin feshedilerek, öngörülen cezanın bu Belediyelerden tahsil edilmesi gerekmektedir. Ancak T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 19 mevzuata aykırı yapılar halen kullanılıyor ve alt kiracılar tarafından iĢletiliyor olmasına rağmen söz konusu protokoller feshedilmemiĢ ve yaptırımlar uygulanmamıĢtır. Bazı protokollerde, “Protokol kapsamına giren, Belediye tarafından hazırlanan ve Turizm Bakanlığınca mevzuatına göre onaylanan projedeki tesisler, projesine uygun olarak belediyece yapılacak veya yaptırılacaktır.” hükmü yer almaktadır. Ancak bu alan üzerine inĢa edilen yapıların tabi olduğu belirtilen onaylı projeler, ilgili defterdarlık veya belediye tarafından SayıĢtaya sunulamamıĢtır.  Kıyı Ģeritlerinde kullanılmakta olan ve dolguya konu olmayacak alanların, Belediyeler tarafından dolgu imar planına dahil edilerek denizin doldurulması yoluyla kazanılan arazi gibi değerlendirildiği ve bu nedenle taĢınmaz üzerinde bulunan mevzuata aykırı yapıların yıkılamadığı tespit edilmiĢtir. 3621 sayılı Kanun hükümlerine göre dolgu imar planını onama yetkisi, Valilik tarafından verilen görüĢü değerlendiren Çevre ve ġehircilik Bakanlığında olup, Maliye Bakanlığının bu noktadaki sorumluluğu; mevzuata aykırılık taĢıyan bu idari iĢleme kesinleĢmeden önce 3194 sayılı Ġmar Kanunu uyarınca bir aylık ilan süresi içerisinde itiraz etmek, planın buna rağmen kesinleĢmesi durumunda ise mevzuata açıkça aykırılık taĢıyan bu idari iĢlemi yargıya taĢıyarak söz konusu alanda bulunan kıyı mevzuatına aykırı yapıların yıkılmasını sağlamaktır. Ancak kıyı düzenlemesi kapsamında hazırlanan dolgu imar planlarına iliĢkin incelemelerde, dolgu imar planına konu edilemeyeceği hem teknik raporlar hem de valilik görüĢü ile sabit olmasına rağmen; Maliye Bakanlığı tarafından söz konusu imar planı değiĢikliğine itiraz edilmediği ve imar planının kesinleĢtiği görülmektedir. Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik gereğince, doldurulmak suretiyle kazanılan araziler ile kıyılar üzerinde açık alanın ağırlıkta olduğu lokanta, gazino, çay bahçesi inĢa edilebilmesi mümkün kılınmıĢtır. 3621 sayılı Kanun gereğince doldurulacak alan; deniz, göl veya akarsu üzerindeki bir alan olmalıdır. Zaten kullanılmakta olan bir zeminin dolguya konu olması mümkün bulunmamaktadır. Ancak dolgu imar planına dahil edilerek dolgu olduğu iddia edilen taĢınmazlar üzerinde yapılan denetimlerde bazı taĢınmazların tamamının kıyıda olduğu ve üzerinde restoran-bar, büfe, cafe ve 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 19

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 20 dükkan bulunduğu tespit edilmiĢtir. Kıyı mevzuatına açıkça aykırılık teĢkil eden bu yapıların mevzuata aykırı olarak dolgu alanı kapsamında değerlendirilerek yıkımları engellenmektedir. 1.4 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na Aykırı Uygulamalar Sosyal güvenlik sisteminin yapısal sorunlarına çözüm getirmek, sosyal güvenlik hizmeti kapsamında kiĢilere sağlanan hizmetleri ve bunlar için yapılan harcamaları tek elden yönetmek, bununla birlikte her yıl artan sağlık harcamalarını kontrol altına alabilmek amacıyla 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile farklı çalıĢma alanlarında faaliyet gösteren kiĢilere hizmet sunan üç kurum tek çatı altında birleĢtirilerek Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) oluĢturulmuĢtur. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile birleĢtirilen kurumların sunmuĢ olduğu hizmetler düzenlenerek sosyal güvenlik hizmetlerinde önemli değiĢiklikler getirilmiĢ ve yeni uygulamalar baĢlatılmıĢtır. Kanun‟da sayılan istisnalar dıĢında tüm vatandaĢların Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamına alınması bu uygulamalardandır. 5510 sayılı Kanun‟a göre kamu personeli genel sağlık sigortalıları arasında sayılmıĢ, genel sağlık sigortası kapsamında sağlık hizmetlerinin bu amaçla toplanacak olan primlerle SGK tarafından finanse edileceği hüküm altına alınmıĢtır. Dolayısıyla bu kapsamdaki personelin sağlık giderlerinin Kanun‟da öngörülen esaslar çerçevesinde SGK tarafından karĢılanması gerekmektedir. Bu Kanun‟la tüm çalıĢanlar SGK çatısı altında birleĢtirilmiĢ olup Kanun kapsamındaki idarelerin bütçelerinden tedavi ve ilaç ödemesi uygulamasına son verilmiĢtir. Ayrıca 5510 sayılı Kanun‟un 106‟ncı maddesinde diğer kanunların bu kanuna aykırı hükümlerinin uygulanmayacağı açıkça hükme bağlanmıĢtır. Dolayısıyla genel sağlık sigortası sisteminin dıĢına çıkılabilmesi için 5510 sayılı Kanun‟da ya da ilgili özel kanunlarda buna izin veren açık bir hüküm bulunması gerekmektedir. Denetimler sonucunda, 5510 sayılı Kanun‟la oluĢturulan sistemle ilgili olarak aĢağıdaki aykırı uygulamalar tespit edilmiĢtir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 21 1.4.1 Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görevli Personelin Askeri Hastanelerdeki Tedavi Giderlerinin Maliye Bakanlığı Tarafından Kamu Ġdaresi Bütçesine Aktarılan Kaynak ile KarĢılanması Türk Silahlı Kuvvetlerinde (TSK) görev yapan askeri ve sivil personel ile bakmakla yükümlü olduğu kiĢiler Genel Sağlık Sigortası kapsamında olmasına rağmen, bu kiĢilerin TSK sağlık hizmeti sunucularında (askeri hastaneler) gerçekleĢtirilen sağlık hizmeti giderlerinin ödenen primler mukabilinde SGK tarafından karĢılanması gerekirken Maliye Bakanlığı tarafından Millî Savunma Bakanlığı bütçesine aktarılan kaynak ile karĢılandığı tespit edilmiĢtir. TSK‟da görev yapan askeri ve sivil personel ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kiĢiler, 5510 sayılı Kanun uyarınca 15.10.2010 tarihinden geçerli olmak üzere GSS kapsamına alınarak sağlık hizmetlerinin finansmanı SGK‟ya devredilmiĢtir. 2010, 2011, 2012 ve 2013 yılları için TSK ile SGK arasında yapılan Sağlık Hizmeti Alım Protokol ve SözleĢmelerine göre TSK‟da görevli askeri ve sivil personel ile sözleĢmeli erbaĢ ve erler ile bakmakla yükümlü olduğu kiĢilerin tedavilerinin TSK sağlık hizmet sunucularında yapıldığında SGK tarafından herhangi bir ücret ödenmemiĢ olup, sağlık hizmeti giderleri Maliye Bakanlığı tarafından Millî Savunma Bakanlığı ve ĠçiĢleri Bakanlığı (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı) bütçelerine aktarılan kaynak ile karĢılanmıĢtır. 1.4.2 Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Sağlık Hizmeti Giderlerinin Kurum Bütçesinden KarĢılanması 5411 sayılı Bankacılık Kanunu‟nun 125‟inci maddesinde; “Fon Kurulu Başkan ve üyeliklerine atananlar ile başkan yardımcıları, daire başkanları, müdürler, başkanlık müşavirleri ve meslek personeli hakkında 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile ek ve değişikliklerine ilişkin hükümlerin uygulanacağı” hüküm altına alınmıĢtır. 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun‟un geçici 4‟üncü maddesi gereğince, 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre kesenek ve karĢılık ödenmesi gerekenler ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kiĢilerin sağlık hizmetleri Sosyal Güvenlik Kurumunca devralınmıĢ olup bu kiĢiler 5510 sayılı Kanun‟un genel sağlık sigortasına iliĢkin hükümlerinden yararlandırılacaklardır. 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 21

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 22 5510 sayılı Kanun Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) bakımından değerlendirildiğinde; TMSF‟nin 5510 sayılı Kanunda tanımlanan bir kamu idaresi olduğu; dolayısıyla TMSF bünyesinde istihdam edilen Fon personelinin 5510 sayılı Kanun kapsamında olduğu açıktır. Kaldı ki, kuruluĢ kanunlarında TMSF BaĢkan ve üyeleri ile meslek personeli hakkında 5434 sayılı Kanun ile ek ve değiĢikliklerine iliĢkin hükümlerin uygulanacağı belirtilmiĢtir. Denetimler sonucunda, 14.06.2007 tarih ve 236 sayılı Fon Kurulu Kararı ile belirlenen Sağlık Yardımı Uygulama Usul ve Esasları‟na dayanılarak, TMSF tarafından, 66 adet özel hastane ile imzalanan sözleĢme hükümleri gereğince,  SGK ile anlaĢması olmayan özel sağlık kuruluĢlarındaki ayakta tedavilerde tedavi giderinin %70‟inin, yatarak tedavilerde tamamının,  SGK ile anlaĢmalı özel sağlık kuruluĢlarındaki tedavilerde ise sigortalı tarafından karĢılanması gereken ilave ücretin,  SGK ile anlaĢması olmayan özel sağlık kuruluĢlarındaki tedavilere iliĢkin ilaç bedellerinin ise %80‟inin 5510 sayılı Kanun‟a aykırı olarak Kurum bütçesinden ödendiği tespit edilmiĢtir. 1.4.3 T.C. Merkez Bankası Sağlık Hizmeti Giderlerinin Kurum Bütçesinden KarĢılanması 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu‟nun 03.04.2013 tarih, 6456 sayılı Kanun ile değiĢik 34‟üncü maddesinde; “Banka mensupları ile Banka Meclisi üyeleri hakkında, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi hükümlerinin uygulanacağı” hüküm altına alınmıĢtır. Bu maddenin değiĢmeden önceki halinde ise; Banka mensupları ile emekliliğe tabi görevlerden Banka Meclisine seçilenler hakkında, Banknot Matbaası iĢçileri hariç olmak üzere, 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanacağı belirtilmiĢtir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre; Banka mensupları hakkında 5510 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önce 5434 sayılı Kanun; 01.10.2008 tarihinden itibaren ise 5510 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır. Denetimler sonucunda, Banka Meclisi tarafından çıkarılan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Aile ve Sağlık Yardımları Yönetmeliği‟ne göre 54 adet özel sağlık kuruluĢu ile yapılan anlaĢmalar uyarınca; T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 23  Özel sağlık kurum ve kuruluĢları ile özel hekimler tarafından ayakta yapılan muayene ve tedavi ücretlerinin Türk Tabipleri Birliği Asgari Ücret Tarifesi esasları veya Bankaca yapılan anlaĢmalar çerçevesinde %90‟ının,  DiĢ muayene ve tedavi ücretlerinin Türk DiĢ Hekimleri Birliği Asgari Ücret Tarifesi esasları veya Bankaca yapılan anlaĢmalar çerçevesinde % 80‟inin,  Uzun süreli ve güç çareli hastalıkların ayakta tedavisi ile yatarak tedavi giderlerinin tamamının,  Ayakta tedavide kullanılan ilaç bedellerinin yüzde 80‟inin,  Uzun süreli ve güç çareli hastalıklar ile yatarak tedavide kullanılan ilaç bedellerinin ise tamamının 5510 sayılı Kanun‟a aykırı olarak Banka bütçesinden ödendiği tespit edilmiĢtir. 1.5 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun MuhasebeleĢtirmeye ĠliĢkin Esaslarına Aykırı Uygulamalar Genel bütçe kapsamında yer alan bazı kamu idarelerine ait ve mahiyetleri itibarıyla 5018 sayılı Kanun‟da tanımlaması yapılan kamu kaynağı kapsamındaki değerlerin, kamu idareleri tarafından muhasebeleĢtirilmediği tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kanun‟un 3‟üncü maddesinde “Kamu kaynakları: Borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri ifade eder.” hükmü yer almaktadır. 5018 sayılı Kanun‟un “Mali saydamlık” baĢlıklı 7‟nci maddesinde “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında denetimin sağlanması amacıyla kamuoyu zamanında bilgilendirilir. Bu amaçla; …Kamu hesaplarının standart bir muhasebe sistemi ve genel kabul görmüş muhasebe prensiplerine uygun bir muhasebe düzenine göre oluşturulması, zorunludur. Malî saydamlığın sağlanması için gerekli düzenlemelerin yapılması ve önlemlerin alınmasından kamu idareleri sorumlu olup, bu hususlar Maliye Bakanlığınca izlenir.” , “Hesap verme sorumluluğu” baĢlıklı 8‟inci maddesinde “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 23

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 24 önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”, “Kayıt zamanı” baĢlıklı 50‟nci maddesinde “…Bütün malî işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve her muhasebe kaydının belgeye dayanması şarttır.”, “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” baĢlıklı 61‟inci maddesinde “Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir….Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığınca yürütülür...” hükümleri yer almaktadır. Denetimler sonucunda, 5018 sayılı Kanun‟un yukarıda yer verilen hükümlerine aykırı uygulamalar tespit edilmiĢtir. 1.5.1 3516 Sayılı Kanun’un 19’uncu Maddesi Uyarınca Elde Edilen Değerlerin MuhasebeleĢtirilmemesi Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayenelerine iliĢkin giderler 3516 sayılı Ölçüler ve Ayarlar Kanunu‟nun 19‟uncu maddesi ile düzenlenmiĢ olup söz konusu maddede “Ölçü ve ölçü aletlerinin bulundukları yerlerde yapılacak muayeneleri için görevlendirilecek memurların 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre tahakkuk ettirilecek yollukları ile muayene için gerekli araç ve gereçlerin taşıma ücretleri, muayene isteğinde bulunanlar tarafından ödenir. İhbar üzerine yapılan muayenelerde yolluk ve giderler Bakanlık bütçesinden karşılanır.” hükmü yer almaktadır. 3516 sayılı Kanun‟un 19‟uncu maddesi uyarınca muayene isteğinde bulunanlarca karĢılanan yolluk ve taĢıma ücretleri, kendisine hizmet sağlanan gerçek/tüzel kiĢiler tarafından ilgili Bakanlık tarafından belirlenen banka hesabına yatırılmakta, gerekli yolluk ve diğer ücret ödemeleri bu hesaplardan ilgili Bakanlık personeline yapılmaktadır. Söz konusu uygulamada bir kamu idaresi tarafından kanunen yürütülmesi gerekli olan bir görev için personele yapılması gerekli olan ödeme (yolluk ödemesi) bütçe dıĢı bir kaynaktan yapılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu banka hesabında mevcut bulunan değerlerin 5018 sayılı Kanun ile tanımlaması yapılan kamu kaynağı kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 25 1.5.2 6102 Sayılı Kanun’un 407’nci Maddesi Uyarınca Elde Edilen Değerlerin MuhasebeleĢtirilmemesi 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu‟nun 407‟nci maddesinde anonim Ģirketlerin genel kurullarına katılacak temsilcilere ödenecek ücretlerle ilgili düzenlemeler yer almakta olup 3‟üncü fıkrasında; “Bakanlık temsilcisinin genel kurulda bulunacağı ve genel kurul toplantıları için temsilcilerin görevlendirilmelerine ilişkin usul ve esaslar ile bunların nitelik, görev ve yetkileri ayrıca ücret tarifeleri Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. Bakanlık temsilcisinin toplantıya katılma giderleri ve ücretleri ilgili şirket tarafından karşılanır.” hükmü yer almaktadır. 6102 sayılı Kanun‟un 407‟nci maddesi uyarınca Ģirketler tarafından ödenen Bakanlık temsilcisi toplantıya katılma gider ve ücretleri, kendisine hizmet sağlanan gerçek/tüzel kiĢiler tarafından ilgili Bakanlık tarafından belirlenen banka hesabına yatırılmakta, gerekli yolluk ve diğer ücret ödemeleri bu hesaptan ilgili Bakanlık personeline yapılmaktadır. Söz konusu uygulamada bir kamu idaresi tarafından kanunen yürütülmesi gerekli olan bir görev için personele yapılması gerekli olan ödeme (yolluk ödemesi) bütçe dıĢı bir kaynaktan yapılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu banka hesabında mevcut bulunan değerlerin 5018 sayılı Kanun ile tanımlaması yapılan kamu kaynağı kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. 1.5.3 6306 Sayılı Kanun’un 7’nci Maddesi Uyarınca GerçekleĢtirilen Ödemelerin MuhasebeleĢtirilmemesi 16.05.2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların DönüĢtürülmesi Hakkında Kanun‟un “DönüĢüm gelirleri” baĢlıklı 7‟nci maddesinin altıncı fıkrasında; “Bu Kanun kapsamında sağlanması öngörülen krediler ile dönüşüm faaliyetleri kapsamında yapılacak konutlara ilişkin, hak sahiplerince bankalardan kullanılacak kredilere dönüşüm projeleri özel hesabından karşılanmak üzere faiz desteği verilebilir. Bu işlemlere ve verilecek desteğe ilişkin usul ve esaslar Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanın teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir.”, 8/10/2012 tarih ve 2012/3803 Karar Sayılı Bakanlar Kurulunca verilen 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Hak Sahiplerince Bankalardan Kullanılacak Kredilere Sağlanacak Faiz Desteğine ĠliĢkin Karar‟ın “Faiz desteği sağlanmasına iliĢkin esaslar” baĢlıklı 4‟üncü maddesinin üçüncü fıkrasında “Bu Karar kapsamında bankalar tarafından sağlanacak kredilere verilecek faiz desteği ödemeleri, bankanın kullandırılan kredilere ilişkin taksit vadesi sonuna kadar hesaplanan ve her ay 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 25

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 26 kendi kayıtlarına göre kesinleşmiş aylık faiz desteği tutarlarını Bakanlığa bildirmesini takiben Bakanlıkça hesaptan gerçekleştirilir.” “Raporlama” baĢlıklı 6‟ncı maddesinin birinci fıkrasında “Faiz desteği sağlanan kredilerin miktarı ve koşulları aylık olarak bankalar tarafından takip eden ayın 15'ine kadar Bakanlığa iletilir.” hükümleri yer almaktadır. 5018 sayılı Kanun‟un “Tanımlar” baĢlıklı 3‟üncü maddesinde yer alan “Kamu gideri: Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderleri ifade eder” hükmü uyarınca 6306 sayılı Kanun‟un 7‟nci maddesi uyarınca Bakanlık tarafından taahhüt edilen ve ödenen kredi desteği kamu gideridir. 1.5.4 5174 Sayılı Kanun’un 78’inci Maddesi Uyarınca Elde Edilen Değerlerin MuhasebeleĢtirilmemesi 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu‟nun “Bütçelerden ayrılacak paylar” baĢlıklı 78‟inci maddesinin 1‟inci fıkrasının b bendi uyarınca Gümrük ve Ticaret Bakanlığı iç ticaret hizmetlerini geliĢtirmek üzere Ġç Ticaret Hizmetlerini GeliĢtirme Payı ayrılmaktadır. Söz konusu paya iliĢkin hususlar 27.6.2008 tarih ve 26919 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Ġç Ticaret Hizmetlerini GeliĢtirme Payının Kullanılması Hakkında Yönetmelik ile hüküm altına alınmıĢtır. Mezkûr Yönetmelik‟te Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve birlik üyesi oda ve borsaların bütçelerinden ayrılan payın kullanım amacının Bakanlık iç ticaret hizmetlerini geliĢtirmek olduğu, iç ticaret hizmetlerini geliĢtirme payı olarak TOBB ve birlik üyesi oda ve borsaların her yıl bütçelerinin yüzde 1‟i oranında tutarı TOBB adına açılacak bir hesaba her yıl mart ve eylül aylarında iki eĢit taksitte yatıracağı, payın yatırılması ve değerlendirilmesinde TOBB yönetim kurulunun yetkili olacağı, iç ticaret hizmetlerini geliĢtirme payından Bakanlık iç ticaret hizmetlerini geliĢtirmek amacıyla mal ve hizmet alımı ve yapım iĢleri için harcama yapılabileceği ve iç ticaret hizmetlerini geliĢtirme payından yapılacak harcamaların, harcamaya iliĢkin Gümrük ve Ticaret Bakanından alınan onayı müteakip TOBB tarafından yapılacağı hüküm altına alınmıĢtır. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, 640 sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname‟nin 2‟nci maddesinin birinci fıkrasının T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 27 (b) bendinde yer alan “İç ticaret hizmetlerine ilişkin ana hedef ve politikaların belirlenmesine yardımcı olmak, belirlenen ticaret politikasını uygulamak, gerekli koordinasyonu sağlamak” hükmü uyarınca kendisine verilen görevleri yerine getirmek için ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetlerin bir kısmının Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile kendisine ayrılan bütçeden, bir kısmının ise söz konusu paydan karĢılamaktadır. Ġç ticaret hizmetlerini geliĢtirme payının kamuya ait olan bir mali değer ifade ettiği dikkate alındığında söz konusu payın bir kamu kaynağı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, kamu mali yönetiminde hesap verilebilirlik ve mali saydamlığın sağlanması için hüküm altına alınan ve yukarıda zikredilen 5018 sayılı Kanun hükümlerinin iĢlerlik kazanabilmesi için Kanun‟un 50‟nci maddesinde belirtildiği üzere tüm mali iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesi gerekmektedir. Bu sebeple 3516 sayılı Kanun‟un 19‟uncu maddesi ile 6102 sayılı Kanun‟un 407‟nci maddesi uyarınca gerçek/tüzel kiĢilerden tahsil edilen ödemelerin takip edildiği banka hesaplarının ve 5174 sayılı Kanun‟un 78‟inci maddesi uyarınca elde edilen payın birer kamu kaynağı olarak, 6306 sayılı Kanun‟un 7‟nci maddesi uyarınca yapılan ödemelerin bir kamu gideri olarak ele alınması, bu kapsamda yapılan her türlü iĢlemin muhasebe kayıtlarında izlenmesi ve raporlanması gerekmektedir. 1.6 Bazı Özel Bütçeli Kamu Ġdarelerine Ait Hesap ve ĠĢlemlerin Denetiminin 5018 Sayılı Kanun’da Öngörülmemesine Rağmen ÇeĢitli Kurullar/Heyetler Tarafından GerçekleĢtirilmesi Bazı özel bütçeli kamu idarelerinin hesap ve iĢlemlerinin denetlenmesi amacıyla teĢekkül ettirilmiĢ olan denetim kurullarının/heyetlerinin, 5018 sayılı Kanun yürürlüğe girdikten sonra kanuni bir dayanaktan yoksun kaldıkları ve esasen varlık nedenlerinin de kalmadığı ancak halen faaliyet gösterdikleri tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kanun‟un “Ġç kontrol sistemi” baĢlıklı 5‟inci kısmında iç kontrol sisteminin unsurları düzenlenmiĢ, Kanun‟un 57‟nci maddesinde kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin; harcama birimleri, muhasebe ve mali hizmetler ile ön mali kontrol ve iç denetimden oluĢtuğu belirtilmiĢtir. Kanun‟un 63-67„nci maddeleri ile iç kontrol sisteminin bir unsuru olan iç denetim konusunda düzenlemeler yapılmıĢ ve bu Kanun 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 27

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 28 kapsamında bulunan kamu idarelerinde iç denetim faaliyetlerinin iç denetçiler eliyle yürütüleceği hüküm altına alınmıĢtır. Kanun‟un “DıĢ denetim” baĢlıklı 6‟ncı kısmında genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin harcama sonrası dıĢ denetimlerinin SayıĢtay tarafından yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu madde hükmü uyarınca SayıĢtay, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin dıĢ denetimini yapmaya yetkili tek merciidir. 5018 sayılı Kanun‟un “Yürürlükten kaldırılan hükümler” baĢlıklı 81‟inci maddesinin (c) fıkrası ile 5018 sayılı Kanun kapsamındaki kamu idarelerine iliĢkin olarak diğer kanunlarla 832 sayılı SayıĢtay Kanunu‟na tâbi olunmadığına dair istisna veya muafiyet getiren hükümlerin yürürlükten kaldırıldığı hüküm altına alınmıĢtır. Ayrıca mezkûr Kanun‟un Geçici 10‟uncu maddesinde “İlk kez bu Kanunla Sayıştay denetimine tâbi tutulan düzenleyici ve denetleyici kurumlar ile özel bütçeli idarelerin 31.12.2005 tarihine kadar olan işlemlerinin dış denetimi ilgili kanunlarındaki hükümlere göre yapılmaya devam edilir.” hükmü yer almaktadır. 5018 sayılı Kanun‟un yukarıda yer verilen 81 ve Geçici 10‟uncu maddeleri hükümleri uyarınca 5018 sayılı Kanun‟a ekli (II) sayılı cetvelde yer alan tüm özel bütçeli kamu idarelerinin dıĢ denetimi 01.01.2006 tarihi itibarıyla SayıĢtay tarafından yapılacaktır. Denetimler sonucunda, 2804 sayılı Kanun‟un 14‟üncü maddesine istinaden Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün hesaplarının Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve Maliye Bakanlığınca görevlendirilen murakıplar tarafından denetlendiği, 132 sayılı Türk Standardları Enstitüsü KuruluĢ Kanunu‟nun “Denetleme kurulu” baĢlıklı 8‟inci maddesine istinaden Türk Standardları Enstitüsünün hesapları ve bunlarla ilgili muamelelerin Genel Kurul üyesi olan veya olmayan BaĢbakanlığın, Maliye ve Gümrük Bakanlığının, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının elemanları arasından BaĢbakanlıkça görevlendirilen birer kiĢiden teĢekkül eden üç kiĢilik bir kurul tarafından denetlendiği tespit edilmiĢtir. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü ve Türk Standardları Enstitüsü‟nün dıĢ denetiminin 5018 sayılı Kanun‟un 68‟inci maddesi gereğince SayıĢtay tarafından yapılması hususu kanuni bir zorunluluk olduğundan, halen devam eden kurul/heyet vasıtasıyla denetleme uygulamalarına son verilmesi gerekmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 29 1.7 Döner Sermaye ĠĢletmelerinin 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Getirilen Düzenlemeler Sonrasındaki Hukuki Durumu Döner sermaye iĢletmelerinin mevcut yapısı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nda belirlenen temel ilkeler ve bütçe esasları ile uyumlu değildir. 5018 sayılı Kanun ile kamu mali yönetimde kamu idaresi esası benimsenmiĢ, mali yönetimin yapısı, iĢleyiĢi, muhasebe, raporlama, denetim ve hesap verme sorumluluğu kamu idareleri temelinde ele alınmıĢtır. Döner sermaye iĢletmelerinin bu yeni mali yönetim sistemi içerisinde bir zemine oturtulması amacıyla 5018 sayılı Kanun‟un geçici 11‟inci maddesinde bir düzenleme yapılarak; “Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulan döner sermaye işletmeleri ve fonların bütçeleri, ilgili idarelerin bütçeleri içinde yer alır. Bu Kanun kapsamındaki kamu idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri ile fonlar, 31.12.2007 tarihine kadar tasfiye edilir. Bu süre sonuna kadar döner sermaye işletmeleri ile fonların borç ve yükümlülüklerinin tasfiyesi için ilgili idarelerce gerekli tedbirler alınır. Bu süre sonunda varlıkları ve kadroları ilgili kamu idaresine devredilir. Döner sermaye işletmeleri ve fonların tasfiyesine ilişkin esas ve usuller, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” hükmüne yer verilmiĢtir. Bu hükümle genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulan döner sermaye iĢletmeleri bütçelerinin, bağlı oldukları idarelerin bütçeleri içine alınması ve bütçenin kamu idaresinin her türlü kaynağını kapsaması amaçlanmıĢtır. Ancak Kanun‟un geçici 11‟nci maddesinin 1‟nci fıkrası 24.7.2008 tarih ve 5793 sayılı Kanun‟un 38‟nci maddesiyle mülga edilmiĢtir. 2‟nci ve 3‟üncü fıkraları ise 22.12.2005 tarihli 5436 sayılı Kanun‟un 10‟ncu maddesi ile “Bu Kanun kapsamında kamu idarelerinde kurulmuş döner sermaye işletmeleri 31.12.2007 tarihine kadar yeniden yapılandırılır. Döner sermaye işletmeleri yeniden yapılandırılıncaya kadar bunların bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir. Fonların muhasebesi de bu Kanunun 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 29

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 30 öngördüğü muhasebe sistemine göre yürütülür.” Ģeklinde değiĢtirilmiĢ ve döner sermaye iĢletmelerinin tasfiyesinden vazgeçilerek yeniden yapılandırılmalarına karar verilmiĢtir. Sonraki süreçte yeniden yapılandırılma tarihinde ertelemeler yapılmıĢ, önce 14.12.2007 tarihli ve 5724 sayılı 2008 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu‟nun 28‟inci maddesiyle "31.12.2007" ibaresinin "31.12.2008" olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıĢ, daha sonra da 2008 yılında tekrar değiĢikliğe gidilerek 24.7.2008 tarihli ve 5793 sayılı Kanun‟un 38‟inci maddesiyle yeniden yapılandırılma tarihi "31.12.2010" olarak değiĢtirilmiĢtir. 5018 sayılı Kanun‟un ilk hali ile sonraki değiĢiklikler değerlendirildiğinde döner sermaye iĢletmeleri açısından önemli farklılıklar bulunduğu görülmektedir. 31.12.2007 tarihine kadar tasfiye edilmesi düĢünülen döner sermaye iĢletmelerinin, değiĢiklikler sonrası 31.10.2010 tarihine kadar yeniden yapılandırılması öngörülmüĢtür. Yukarıda yer alan hükümler çerçevesinde döner sermaye iĢletmelerinin yeniden yapılandırılmasının 2010 yılı sonuna kadar tamamlanması gerekmesine rağmen döner sermaye iĢletmelerini yeni kamu mali yönetim sistemine uyarlayacak yasal düzenlemeler henüz yapılmamıĢtır.
Döner sermayeli iĢletmelerin yeniden yapılandırılması çerçevesinde Maliye Bakanlığınca 2007 yılı baĢından geçerli olmak üzere Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği yayımlanmıĢ ve bu yönetmelikle döner sermaye iĢletmelerinin bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine iliĢkin usul ve esaslarla ilgili düzenlemeler yapılarak 5018 sayılı Kanun paralelinde uygulamalar getirilmiĢtir. Ancak bu düzenlemeler 5018 sayılı Kanun‟un temel ilkelerinden biri olan bütçe birliğinin sağlanmasında, kamu kaynaklarının kullanımına iliĢkin olarak belirlenen genel esaslardan mali saydamlığın ve hesap verme sorumluluğunun gerçekleĢtirilmesinde yeterli olmamıĢtır. 5018 sayılı Kanun‟un 12‟nci maddesinde bütçe türleri tanımlanmıĢ, genel yönetim kapsamındaki idarelerin bütçelerinin merkezi yönetim bütçesi, sosyal güvenlik kurumları bütçeleri ve mahalli idareler bütçeleri olarak hazırlanacağı belirtilmiĢtir. Kamu idarelerince bunlar dıĢında herhangi bir ad altında bütçe oluĢturulamayacağı da hüküm altına alınmıĢtır. “Bütçe ilkeleri” baĢlıklı 13‟üncü maddede ise bütçelerin ait olduğu yıl baĢlamadan önce T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 31 Türkiye Büyük Millet Meclisi veya yetkili organlarca kabul edilmedikçe veya onaylanmadıkça uygulanamayacağı; kamu idarelerinin tüm gelir ve giderlerinin bütçelerinde gösterileceği belirtilmiĢtir. Döner sermaye iĢletme bütçeleri 5018 sayılı Kanun‟un 12‟nci maddesinde belirlenen bütçe türleri içinde sayılmadığı gibi 13‟üncü maddesindeki kamu idarelerinin tüm gelir ve giderlerinin bütçelerinde gösterilmesi ilkesine de aykırılık teĢkil ettiği görülmektedir. Döner sermayeli iĢletmeler ayrı bir tüzel kiĢiliği bulunmayan, ilgili olduğu idarenin bünyesinde faaliyet gösteren kuruluĢlardır. Bünyesinde döner sermaye iĢletmesi bulunan kamu idarelerinin bütçeleri tüm gelir ve giderlerini göstermemektedir. Kamu idaresi bünyesinde döner sermaye geliri adı altında bir gelir elde edilmekte ve elde edilen gelirden çeĢitli giderler yapılmakta, hizmetlerin bir kısmı döner sermaye bütçelerinden finanse edilmektedir. Döner sermayeli iĢletmelerin genel ve özel bütçeli idareler bünyesinde faaliyet göstermesi ve kamu idaresi bütçesi ile döner sermaye bütçesi arasında gider anlamında net bir ayrım bulunmaması nedeniyle hizmetler ikili bir bütçe yapısı içinde iç içe geçmiĢ bir biçimde sürdürülmektedir. Bu durumda mal ve hizmet alımları, yapım, bakım, onarım iĢleri, yolluk ödemeleri, elektrik, su, yakıt giderleri ve benzeri birçok ödemenin bir kısmı kamu idaresi bütçesinden bir kısmı ise döner sermayeden karĢılanmaktadır. Dolayısıyla kamu idaresi ve döner sermaye bütçelerine iliĢkin mali tablolar ayrı ayrı incelendiğinde faaliyetlerin ancak bir kısmı hakkında bilgi edinilmektedir. Bu durumda kamu idarelerinin faaliyetleri, idare bütçesi ve döner sermaye bütçesi kapsamında anlamlı bir bütün oluĢturacak Ģekilde raporlanamamaktadır. Bu durum Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından verilen bütçe yetkisi ve raporlanan bütçe uygulama sonuçlarının idarelerin gelir ve giderlerinin bir kısmını içermemesi sonucunu doğurmaktadır. Kamu idarelerinin döner sermaye kaynaklarından karĢılanan gelir ve giderleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından verilen bütçe yetkisi dıĢında gerçekleĢmekte olup hesap verme sorumluluğu kamu idaresi temelinde yerine getirilememektedir. 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 31

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 32 2. ÜNĠVERSĠTELERE ĠLĠġKĠN KONULAR 2.1 Tahakkuk Esasına Göre Kullanılması Gereken Hesapların Kullanılmaması Üniversite gelirlerinin tahakkuk esasına göre kullanılması gereken faaliyet alacakları hesap gruplarında kayıt altına alınmadıkları, mevzuata aykırı olarak gelirlerin nakden veya mahsuben tahsil edildiklerinde doğrudan gelir hesaplarında nakit esasına göre muhasebeleĢtirildikleri tespit edilmiĢtir. Genel Yönetim ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliklerinde; tahakkuk esası, “bir ekonomik değerin; yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmesi”, nakit esası ise “gelirlerin nakden veya mahsuben tahsil edildiğinde giderlerin ise nakden veya mahsuben ödendiğinde muhasebeleştirilmesi” Ģeklinde tanımlanmıĢtır. Yine aynı düzenlemelere göre kamu idarelerince gelir olarak tahakkuk ettirilen her türlü vergi gelirleri, teĢebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağıĢ ve yardımlar, diğer gelirler, sermaye gelirlerinden kaynaklanan alacaklar ile verilen depozito ve teminatların faaliyet alacakları hesap grubu içerisinde tahakkuk esasına göre izlenmesi gerekmektedir. Üniversitelerin muhasebe kayıtlarında faaliyet alacakları hesap grubu, gelirlerin izlenmesinde kullanılmamakta, gelirler tahsil edildiklerinde doğrudan gelir hesaplarına kaydedilmekte, bu durum ise üniversite gelir ve alacaklarıyla ilgili faaliyet sonuçları tablolarının gerçek durumu göstermesine engel olmaktadır. 2.2 Üniversite Bütçelerinden Döner Sermayelere Ayrılan Sermaye Paylarının Ġzlenmemesi Üniversitelerin döner sermayeli kuruluĢlarına ayırdıkları payların, mali duran varlıklar hesap grubunda izlenmediği tespit edilmiĢtir. Genel Yönetim ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliklerine göre kamu idarelerinin bütçelerine konulan ödeneklere dayanarak döner sermayeli kuruluĢlara verdikleri ayni ve nakdi sermayelerinin, bu sermayelerin iĢletilmesi sonucu ortaya çıkan T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 33 karların veya zararların, Döner Sermayeli KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Üniversitelerin bir kısmında muhasebe kayıtlarında mali duran varlıklar hesap grubu içerisinde yer alan Döner Sermayeli KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı kullanılmamakta, bu durum üniversitelerin mali tablolarının varlıklara iliĢkin gerçek durumu göstermesine engel olmaktadır. 2.3 Tezsiz Yüksek Lisans Gelirlerinin Bilimsel AraĢtırma Projelerine Aktarılmaması Ġkinci öğretim kapsamında yürütülecek tezsiz yüksek lisans programlarında öğrencilerden alınacak öğretim ücretlerinin üniversite yönetim kurulu tarafından belirlenecek bir oranının bilimsel araĢtırma projesi gelirlerine aktarılmadığı tespit edilmiĢtir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu gereğince; ikinci öğretim kapsamında yürütülecek tezsiz yüksek lisans programlarının açılması halinde, toplanan öğretim ücretlerinin %30'undan az olmamak üzere üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunca belirlenecek oranı, bilimsel araĢtırma projelerinde kullanılmak üzere yüksek öğretim kurumlarında yer alan mevcut veya yeniden açılacak tertiplere ödenek kaydedilmelidir. Denetimler sonucunda, bazı üniversitelerde yönetim kurullarınca, tezsiz yüksek lisans programları için toplanan öğretim ücreti gelirlerinin %30‟undan az olmayan belli bir oranın bilimsel araĢtırma projelerine aktarılması yönünde herhangi bir karar alınmadığı tespit edilmiĢtir. 2.4 Muhasebe Sistemi DıĢında Açılan Banka Hesapları Üniversitelerin ayrı tüzel kiĢiliği bulunmayan muhtelif birimleri adına bankalarda hesap açıldığı, bu hesapların üniversitelerin mali tablolarında yer almadığı ve bu hesaplarda muhasebe yetkilisi dıĢındaki kiĢiler tarafından iĢlem yapıldığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nda, kamu idaresi hesaplarının niteliği ve bu hesaplara iliĢkin görev, yetki ve sorumluluklar tanımlanmıĢ; bu görev ve 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 33

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 34 yetkilerin kimler tarafından kullanılacağı belirlenmiĢtir. Ayrıca kamu hesaplarının, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü iĢlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiĢ bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulduğu belirtilmiĢtir. Denetimler sonucunda bazı üniversitelerde otopark gelirleri, özel yetenek sınav giriĢ ücretleri ve bedel karĢılığı yapılan bazı öğrenci hizmetlerinden elde edilen gelirlerinin mali tablolarda yer almayan ayrı banka hesaplarında tutulduğu tespit edilmiĢtir. Mali tablolarda yer almayan banka hesaplarının bulunması, kamu idaresinin varlıklarının muhasebe kayıtlarına tam ve doğru olarak yansıtılmasına engel olmaktadır.
2.5 Sosyal Tesislere ĠliĢkin Tespitler Üniversite sosyal tesislerinin bazılarına iliĢkin olarak aĢağıda yer alan hususlar tespit edilmiĢtir:  Üniversite sosyal tesis mali tablolarının üniversite özel bütçesiyle konsolide edilmesine veya üniversite özel bütçesine ait mali tablo dip not ve açıklamalarında sosyal tesis mali bilgilerinin sunulmasına dair herhangi bir düzenleme bulunmadığı tespit edilmiĢtir.  Üniversite sosyal tesislerinde Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmeleri, Yetkileri, Denetimi ve ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca usulüne uygun olarak muhasebe yetkilisi mutemedi görevlendirilmediği ve tahsil olunan tutarların herhangi bir usule tabi olmadan farklı zamanlarda kurum banka hesaplarına aktarıldığı tespit edilmiĢtir.  Kamu Sosyal Tesislerine ĠliĢkin Tebliğ hükmü gereğince sosyal tesis bakım ve onarım giderleri için, elde edilen gelirin brüt tutarından en az % 5 oranında bir payın ayrılması ve bu tutarın ayrı bir hesapta tutulması gerekmesine rağmen bazı sosyal tesislerin bakım ve onarımı için sosyal tesis gelirlerinden pay ayrılmadığı veya bu amaçla açılmıĢ ayrı bir hesabın bulunmadığı tespit edilmiĢtir.  Üniversitelere ait sosyal tesislere iliĢkin defter ve belgelerin Kamu Sosyal Tesislerine ĠliĢkin Tebliğ gereğince yıllık olarak denetlenmediği tespit edilmiĢtir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 35 3. MAHALLĠ ĠDARELERE ĠLĠġKĠN KONULAR
3.1 Tahakkuk Esasına Göre Kullanılması Gereken Hesapların Kullanılmaması Belediye gelirlerinin tahakkuk esasına göre kullanılması gereken faaliyet alacakları hesap gruplarında kayıt altına alınmadıkları, mevzuata aykırı olarak gelirlerin nakden veya mahsuben tahsil edildiklerinde doğrudan gelir hesaplarında nakit esasına göre muhasebeleĢtirildikleri tespit edilmiĢtir. Genel Yönetim ve Mahalli Ġdareler Muhasebe Yönetmeliklerinde; tahakkuk esası, “bir ekonomik değerin; yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmesini”, nakit esası ise “gelirlerin nakden veya mahsuben tahsil edildiğinde giderlerin ise nakden veya mahsuben ödendiğinde muhasebeleştirilmesini” ifade eder Ģekilde tanımlanmıĢtır. Yine aynı düzenlemelere göre kamu idarelerince gelir olarak tahakkuk ettirilen her türlü vergi gelirleri, teĢebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağıĢ ve yardımlar, diğer gelirler, sermaye gelirlerinden kaynaklanan alacaklar ile verilen depozito ve teminatların faaliyet alacakları hesap grubu içerisinde tahakkuk esasına göre izlenmesi gerekmektedir. Belediyelerin muhasebe kayıtlarında faaliyet alacakları hesap grubu gelirlerin izlenmesinde kullanılmamakta, gelirler tahsil edildiklerinde doğrudan gelir hesaplarına kaydedilmekte, bu durum ise belediye gelir ve alacaklarıyla ilgili faaliyet sonuçları tablolarının gerçek durumu göstermesine engel olmaktadır. 3.2 Muhasebe Kayıtlarında Dönemsellik Ġlkesine Uyulmaması Belediyelerin muhasebe kayıtlarında dönem ayırıcı hesap gruplarının kullanılmadığı, gelir veya giderin ilgili olduğu yıl veya yıllar ile iliĢkilendirilmeksizin doğrudan içinde bulunulan yıl gelir veya gideri olarak muhasebeleĢtirildikleri tespit edilmiĢtir. Muhasebenin temel kavramlarından dönemsellik ilkesine göre kamu idarelerinin faaliyetlerinin belirli dönemlerde raporlanması ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanması gerekmektedir. 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 35

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 36 Denetimler sonucunda gelir ve gider kayıtlarında dönemsellik ilkesini sağlamaya yönelik olarak muhasebe yönetmeliklerinde yer alan dönem ayırıcı hesap gruplarının (örneğin 122–222, 180–280, 380–480, 570–580 gibi hesap kodları) kullanılmadığı tespit edilmiĢtir.
Belediyelerin muhasebe kayıtlarında dönem ayırıcı hesapların kullanılmaması, belirli dönemler itibarıyla raporlanması ve saptanması gereken faaliyet sonuçlarının gerçek durumu göstermesine engel olmaktadır. 3.3 Belediyelerin Hissedarı Oldukları ġirketlerdeki Sermaye Paylarının Ġzlenmemesi Belediyelerin hissedarı oldukları Ģirketlerdeki sermaye paylarının, mali duran varlıklar hesap grubunda izlenmediği tespit edilmiĢtir. Genel Yönetim ve Mahalli Ġdareler Muhasebe Yönetmeliklerine göre belediyelerin Ģirketlere verdikleri ayni ve nakdi sermayelerinin, bu sermayelerin iĢletilmesi sonucu ortaya çıkan karların veya zararların Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Belediyelerin muhasebe kayıtlarında mali duran varlıklar hesap grubu içerisinde yer alan Mal ve Hizmet Üreten KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabının kullanılmaması, Belediyelerin mali tablolarının varlıklarına iliĢkin gerçek durumu göstermesine engel olmaktadır. 3.4 Ġmar Kanunu Hükümlerine Uyulmaması Nedeniyle KamulaĢtırma Bedellerine Ek Olarak Tazminat, Dava ve Vekalet Giderleri Ödenmesi Bazı kamu idarelerinin uygulamalarında imar planı gereğince kamu idarelerine tahsis edilen alanların süresi içerisinde kamulaĢtırılmaması nedeniyle taĢınmaz sahiplerinin açtıkları kamulaĢtırmasız el atma nedeniyle tazminat istemli davalarının kaybedildiği, bu nedenle kamulaĢtırma bedellerine ek olarak tazminat, dava ve vekalet giderleri ödendiği tespit edilmiĢtir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 37 3194 sayılı Ġmar Kanunu‟nun “Ġmar programları, kamulaĢtırma ve kısıtlılık hali” baĢlıklı 10‟uncu maddesi gereğince imar planı ile kamu kuruluĢlarına tahsis edilen alanların beĢ yıl içerisinde kamulaĢtırılması gerekmektedir. Ġmar planı uyarınca kamulaĢtırma yapması gereken idarenin bu süre içerisinde kamulaĢtırma yapmaması yargı mercileri tarafından kamulaĢtırmasız el atma olarak değerlendirildiğinden kamulaĢtırma bedellerine ek olarak tazminat, dava ve vekalet giderleri ödeme zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Ġmar planı gereğince kamu idarelerine tahsis edilen alanların yasal süresi içerisinde kamulaĢtırma iĢlemlerinin yapılması gerekmektedir. 3.5 Otopark Yönetmeliği’ne Aykırı Uygulamalar Belediyeler tarafından otopark bedellerinin tahakkuk ve tahsil ettirilmediği, tahsil edilen tutarların usulüne uygun muhasebeleĢtirilmediği, tahsil edilen otopark bedellerinin Otopark Yönetmeliği‟ne aykırı olarak kullanıldığı tespit edilmiĢtir. 3194 sayılı Ġmar Kanunu‟na dayanılarak çıkarılan Otopark Yönetmeliği‟nde; otopark ihtiyacının parselinde karĢılanmasının esas olduğu, parselinde otopark ihtiyacı karĢılanamayan durumlarda bu Yönetmelik hükümlerine göre belirlenecek otopark bedelinin alınacağı, bu bedellerin ayrı bir banka hesabında tutulacağı, bu hesapta toplanan meblağın sadece otopark tesisi için gerekli arsa alımları ile bölge veya genel otoparklar için kullanılacağı, otopark hesabında toplanan meblağın otopark tesisi yapımı dıĢında baĢka bir amaçla kullanılamayacağı hüküm altına alınmıĢtır. Diğer taraftan Belediye, Bağlı Ġdare ve Birlik 2013 Detaylı Hesap Planına göre Otopark Yönetmeliği uyarınca alınan otopark bedellerinin ayrı bir hesapta ancak bütçe içerisinde ilgili bütçe gelirleri kodunda muhasebeleĢtirilerek bütçede gösterilmesi gerekmektedir. Denetimler sonucunda, bazı belediyelerde; otopark bedellerinin tahakkuk ettirilmediği, tahakkuk ettirilen otopark bedellerinin tahsil edilmediği, tahsil edilen tutarların usulüne uygun muhasebeleĢtirilmediği, tahsil edilen otopark bedellerinin Otopark Yönetmeliği‟ne uygun olarak kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 37

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 38 3.6 Maden Kanunu Hükümlerine Göre Ayrılan Devlet Hakkı Kapsamındaki Ġl Özel Ġdaresi Payının Takip ve Tahsiline ĠliĢkin Sorunlar Maden iĢletmeciliği yapan firmalardan tahsil edilen Devlet hakkı kapsamındaki il özel idaresi payının il özel idareleri tarafından takibinin yapılamadığı ve tahsilinde sorunlar yaĢandığı tespit edilmiĢtir. 3213 sayılı Maden Kanunu‟nda Devlet hakkı maden istihracı ile sağlanacak gelirden Devlet payına düĢen kısım olarak tanımlanmıĢtır. Bu Kanuna göre Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğüne ruhsat verdiği madenlerle ilgili olarak ruhsat sahipleri tarafından her yıl Nisan ayının sonuna kadar satıĢ bilgi formu verilmektedir. Devlet hakkı, 2b sınıfı madenler için satıĢ tutarının % 2 si olarak belirlenmiĢ olup bu tutarın her yıl Haziran ayı sonuna kadar ruhsat sahipleri tarafından Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğüne yatırılması gerekmektedir. Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğü tarafından da ruhsat sahiplerince yatırılan Devlet hakkının %25‟inin il özel idare payı olarak ruhsatın bulunduğu il özel idaresine, %25‟inin doğrudan köylere hizmet götürme birliğine, %50‟ sinin Hazine hesabına yatırılması gerekmektedir. Denetimler sonucunda, Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğü tarafından hesaplanıp tahsili yapılan Devlet hakkının %25‟i olan il özel idare payının il özel idare hesaplarına kısmen yatırıldığı tespit edilmiĢtir. Bu durumun sebepleri ise Devlet hakkının takip ve tahsili ile ilgili tüm verilerin Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğünde tutulması, il özel idarelerinin bu payların takip ve tahsili ile ilgili bir yasal yetkisinin bulunmaması ve il özel idareleri tarafından sadece Maden ĠĢleri Genel Müdürlüğünden gelen payların gelir kaydedilmesidir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 39 EK – 2013 YILINDA DENETĠM RAPORU YAZILAN KAMU ĠDARELERĠ LĠSTESĠ GENEL BÜTÇE KAPSAMINDAKĠ KAMU ĠDARELERĠ (5018 sayılı Kanuna Ekli I Sayılı Cetvel) 1 ADALET BAKANLIĞI 2 AFET VE ACĠL DURUM YÖNETĠMĠ BAġKANLIĞI 3 AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞI 4 ANAYASA MAHKEMESĠ 5 AVRUPA BĠRLĠĞĠ BAKANLIĞI 6 BASIN YAYIN VE ENFORMASYON GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 7 BAġBAKANLIK 8 BĠLĠM, SANAYĠ VE TEKNOLOJĠ BAKANLIĞI 9 CUMHURBAġKANLIĞI 10 ÇALIġMA VE SOSYAL GÜVENLĠK BAKANLIĞI 11 ÇEVRE VE ġEHĠRCĠLĠK BAKANLIĞI 12 DANIġTAY 13 DIġĠġLERĠ BAKANLIĞI 14 DĠYANET ĠġLERĠ BAġKANLIĞI 15 EKONOMĠ BAKANLIĞI 16 EMNĠYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 17 ENERJĠ VE TABĠĠ KAYNAKLAR BAKANLIĞI 18 GELĠR ĠDARESĠ BAġKANLIĞI 19 GENÇLĠK VE SPOR BAKANLIĞI 20 GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI 21 GÜMRÜK VE TĠCARET BAKANLIĞI 22 HAKĠMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU 23 HAZĠNE MÜSTEġARLIĞI 24 ĠÇĠġLERĠ BAKANLIĞI 25 JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI 26 KALKINMA BAKANLIĞI 27 KAMU DÜZENĠ VE GÜVENLĠĞĠ MÜSTEġARLIĞI 28 KÜLTÜR VE TURĠZM BAKANLIĞI 29 MALĠYE BAKANLIĞI 30 METEOROLOJĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 31 MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞI 32 MĠLLĠ GÜVENLĠK KURULU GENEL SEKRETERLĠĞĠ 33 MĠLLĠ ĠSTĠHBARAT TEġKĠLATI MÜSTEġARLIĞI 34 MĠLLĠ SAVUNMA BAKANLIĞI 35 ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI 36 SAĞLIK BAKANLIĞI 37 SAHĠL GÜVENLĠK KOMUTANLIĞI 38 TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 39 TÜRKĠYE HALK SAĞLIĞI KURUMU 40 TÜRKĠYE ĠSTATĠSTĠK KURUMU BAġKANLIĞI 41 TÜRKĠYE KAMU HASTANELERĠ KURUMU 42 ULAġTIRMA, DENĠZCĠLĠK VE HABERLEġME BAKANLIĞI 43 YARGITAY 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 39

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 40 ÖZEL BÜTÇELĠ ĠDARELER - A (5018 sayılı Kanuna Ekli II Sayılı Cetvel) 1 ABANT ĠZZET BAYSAL ÜNĠVERSĠTESĠ 2 ADNAN MENDERES ÜNĠVERSĠTESĠ 3 AFYON KOCATEPE ÜNĠVERSĠTESĠ 4 AHĠ EVRAN ÜNĠVERSĠTESĠ 5 AKDENĠZ ÜNĠVERSĠTESĠ 6 ANADOLU ÜNĠVERSĠTESĠ 7 ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ 8 ATATÜRK ÜNĠVERSĠTESĠ 9 BALIKESĠR ÜNĠVERSĠTESĠ 10 BOĞAZĠÇĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 11 CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ 12 ÇANAKKALE ONSEKĠZ MART ÜNĠVERSĠTESĠ 13 ÇANKIRI KARATEKĠN ÜNĠVERSĠTESĠ 14 ÇUKUROVA ÜNĠVERSĠTESĠ 15 DĠCLE ÜNĠVERSĠTESĠ 16 DOKUZ EYLÜL ÜNĠVERSĠTESĠ 17 DUMLUPINAR ÜNĠVERSĠTESĠ 18 DÜZCE ÜNĠVERSĠTESĠ 19 EGE ÜNĠVERSĠTESĠ 20 ERCĠYES ÜNĠVERSĠTESĠ 21 ESKĠġEHĠR OSMANGAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 22 FIRAT ÜNĠVERSĠTESĠ 23 GAZĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 24 GAZĠANTEP ÜNĠVERSĠTESĠ 25 GAZĠOSMANPAġA ÜNĠVERSĠTESĠ 26 GEBZE YÜKSEK TEKNOLOJĠ ENSTĠTÜSÜ 27 GĠRESUN ÜNĠVERSĠTESĠ 28 HACETTEPE ÜNĠVERSĠTESĠ 29 HARRAN ÜNĠVERSĠTESĠ 30 ĠNÖNÜ ÜNĠVERSĠTESĠ 31 ĠSTANBUL TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ 32 ĠSTANBUL ÜNĠVERSĠTESĠ 33 ĠZMĠR YÜKSEK TEKNOLOJĠ ENSTĠTÜSÜ 34 KAFKAS ÜNĠVERSĠTESĠ 35 KAHRAMANMARAġ SÜTÇÜ ĠMAM ÜNĠVERSĠTESĠ 36 KARADENĠZ TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ 37 KASTAMONU ÜNĠVERSĠTESĠ 38 KIRIKKALE ÜNĠVERSĠTESĠ 39 KOCAELĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 40 MARMARA ÜNĠVERSĠTESĠ 41 MERSĠN ÜNĠVERSĠTESĠ 42 MĠMAR SĠNAN GÜZEL SANATLAR ÜNĠVERSĠTESĠ 43 MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNĠVERSĠTESĠ 44 NECMETTĠN ERBAKAN ÜNĠVERSĠTESĠ 45 NĠĞDE ÜNĠVERSĠTESĠ T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 41 46 ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ 47 ORTA DOĞU TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ 48 OSMANĠYE KORKUT ATA ÜNĠVERSĠTESĠ 49 ÖLÇME, SEÇME VE YERLEġTĠRME MERKEZĠ BAġKANLIĞI 50 PAMUKKALE ÜNĠVERSĠTESĠ 51 SAKARYA ÜNĠVERSĠTESĠ 52 SELÇUK ÜNĠVERSĠTESĠ 53 SÜLEYMAN DEMĠREL ÜNĠVERSĠTESĠ 54 TRAKYA ÜNĠVERSĠTESĠ 55 TUNCELĠ ÜNĠVERSĠTESĠ 56 ULUDAĞ ÜNĠVERSĠTESĠ 57 YILDIRIM BEYAZIT ÜNĠVERSĠTESĠ 58 YILDIZ TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ 59 YÜZÜNCÜYIL ÜNĠVERSĠTESĠ ÖZEL BÜTÇELĠ ĠDARELER - B (5018 sayılı Kanuna Ekli II Sayılı Cetvel) 1 ATATÜRK ARAġTIRMA MERKEZĠ 2 ATATÜRK KÜLTÜR MERKEZĠ 3 ATATÜRK KÜLTÜR, DĠL VE TARĠH YÜKSEK KURUMU 4 CEZA VE ĠNFAZ KURUMLARI ĠLE TUTUKEVLERĠ Ġġ YURTLARI KURUMU 5 DEVLET OPERA VE BALESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 6 DEVLET SU ĠġLERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 7 DEVLET TĠYATROLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 8 DOĞU ANADOLU PROJESĠ BÖLGE KALKINMA ĠDARESĠ BAġKANLIĞI 9 DOĞU KARADENĠZ PROJESĠ BÖLGE KALKINMA ĠDARESĠ BAġKANLIĞI 10 GAP BÖLGE KALKINMA ĠDARESĠ 11 KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 12 KONYA OVASI PROJESĠ BÖLGE KALKINMA ĠDARESĠ BAġKANLIĞI 13 KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLĠ ĠġLETMELERĠ GELĠġTĠRME VE DESTEKLEME ĠDARESĠ BAġKANLIĞI (KOSGEB) 14 MADEN TETKĠK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 15 MESLEKĠ YETERLĠLĠK KURUMU 16 ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 17 SAVUNMA SANAYĠĠ MÜSTEġARLIĞI 18 SĠVĠL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 19 SPOR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 20 TÜRK AKREDĠTASYON KURUMU 21 TÜRK DĠL KURUMU 22 TÜRK ĠġBĠRLĠĞĠ VE KOORDĠNASYON AJANSI BAġKANLIĞI 23 TÜRK PATENT ENSTĠTÜSÜ 24 TÜRK STANDARTLARI ENSTĠTÜSÜ 25 TÜRK TARĠH KURUMU 26 TÜRKĠYE ADALET AKADEMĠSĠ 27 TÜRKĠYE ATOM ENERJĠSĠ KURUMU 28 TÜRKĠYE BĠLĠMLER AKADEMĠSĠ 29 TÜRKĠYE BĠLĠMSEL VE TEKNOLOJĠK ARAġTIRMA KURUMU 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 41

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 42 30 TÜRKĠYE HUDUT VE SAHĠLLER SAĞLIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 31 TÜRKĠYE ĠLAÇ VE TIBBĠ CĠHAZ KURUMU 32 TÜRKĠYE SU ENSTĠTÜSÜ 33 TÜRKĠYE VE ORTA DOĞU AMME ĠDARESĠ ENSTĠTÜSÜ 34 TÜRKĠYE YAZMA ESERLER BAġKANLIĞI 35 ULUSAL BOR ARAġTIRMA ENSTĠTÜSÜ 36 VAKIFLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 37 YURTDIġI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAġKANLIĞI 38 YÜKSEKÖĞRENĠM KREDĠ VE YURTLAR KURUMU DÜZENLEYĠCĠ VE DENETLEYĠCĠ KURUMLAR (5018 Sayılı Kanuna Ekli III Sayılı Cetvel) 1 BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU 2 BĠLGĠ TEKNOLOJĠLERĠ VE ĠLETĠġĠM KURUMU 3 ENERJĠ PĠYASASI DÜZENLEME KURUMU 4 KAMU GÖZETĠMĠ, MUHASEBE VE DENETĠM STANDARTLARI KURUMU 5 KAMU ĠHALE KURUMU 6 RADYO VE TELEVĠZYON ÜST KURULU 7 REKABET KURUMU 8 SERMAYE PĠYASASI KURULU SOSYAL GÜVENLĠK KURUMLARI (5018 Sayılı Kanuna Ekli IV Sayılı Cetvel) 1 SOSYAL GÜVENLĠK KURUMU 2 TÜRKĠYE Ġġ KURUMU ÖZEL ĠDARELER 1 ADANA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2 ADIYAMAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 3 AFYONKARAHĠSAR ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 4 AĞRI ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 5 AMASYA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 6 ANKARA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 7 ANTALYA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 8 ARDAHAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 9 ARTVĠN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 10 AYDIN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 11 BALIKESĠR ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 12 BARTIN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 13 BATMAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 14 BAYBURT ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 15 BĠLECĠK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 16 BĠNGÖL ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 17 BĠTLĠS ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 18 BOLU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 19 BURDUR ĠL ÖZEL ĠDARESĠ T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 43 20 BURSA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 21 ÇANAKKALE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 22 ÇANKIRI ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 23 ÇORUM ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 24 DENĠZLĠ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 25 DĠYARBAKIR ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 26 DÜZCE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 27 EDĠRNE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 28 ELAZIĞ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 29 ERZĠNCAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 30 ERZURUM ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 31 ESKĠġEHĠR ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 32 GAZĠANTEP ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 33 GĠRESUN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 34 GÜMÜġHANE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 35 HAKKARĠ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 36 HATAY ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 37 ĠSTANBUL ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 38 ĠZMĠR ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 39 K.MARAġ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 40 KARABÜK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 41 KARAMAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 42 KARS ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 43 KASTAMONU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 44 KAYSERĠ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 45 KIRIKKALE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 46 KIRKLARELĠ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 47 KIRġEHĠR ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 48 KĠLĠS ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 49 KOCAELĠ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 50 KONYA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 51 KÜTAHYA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 52 MALATYA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 53 MANĠSA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 54 MARDĠN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 55 MERSĠN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 56 MUĞLA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 57 MUġ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 58 NEVġEHĠR ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 59 NĠĞDE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 60 ORDU ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 61 OSMANĠYE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 62 RĠZE ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 63 SAKARYA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 64 SAMSUN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 65 SĠĠRT ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 66 SĠNOP ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 43

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 44 67 SĠVAS ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 68 ġANLIURFA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 69 ġIRNAK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 70 TEKĠRDAĞ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 71 TOKAT ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 72 TRABZON ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 73 TUNCELĠ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 74 UġAK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 75 VAN ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 76 YALOVA ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 77 YOZGAT ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 78 ZONGULDAK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ BELEDĠYELER - BAĞLI ĠDARELER 1 ADANA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 2 ADANA SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 3 ADIYAMAN BELEDĠYESĠ 4 AFYONKARAHĠSAR BELEDĠYESĠ 5 AKSARAY BELEDĠYESĠ 6 AMASYA BELEDĠYESĠ 7 ANKARA AKYURT BELEDĠYESĠ 8 ANKARA ALTINDAĞ BELEDĠYESĠ 9 ANKARA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 10 ANKARA ÇANKAYA BELEDĠYESĠ 11 ANKARA ELEKTRĠK HAVAGAZI VE OTOBÜS ĠġLETME MÜESSESESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (EGO) 12 ANKARA KEÇĠÖREN BELEDĠYESĠ 13 ANKARA MAMAK BELEDĠYESĠ 14 ANKARA SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (ASKĠ) 15 ANKARA YENĠMAHALLE BELEDĠYESĠ 16 ANTAKYA BELEDĠYESĠ 17 ANTALYA ALANYA BELEDĠYESĠ 18 ANTALYA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 19 ANTALYA DÖġEMEALTI BELEDĠYESĠ 20 ANTALYA KEPEZ BELEDĠYESĠ 21 ANTALYA KONYAALTI BELEDĠYESĠ 22 ANTALYA MANAVGAT BELEDĠYESĠ 23 ANTALYA MURATPAġA BELEDĠYESĠ 24 ANTALYA SU VE ATIK SU ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 25 ARDAHAN BELEDĠYESĠ 26 ARTVĠN BELEDĠYESĠ 27 AYDIN BELEDĠYESĠ 28 BALIKESĠR BANDIRMA BELEDĠYESĠ 29 BALIKESĠR BELEDĠYESĠ 30 BARTIN BELEDĠYESĠ 31 BATMAN BELEDĠYESĠ T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 45 32 BAYBURT BELEDĠYESĠ 33 BĠLECĠK BELEDĠYESĠ 34 BĠNGÖL BELEDĠYESĠ 35 BĠTLĠS BELEDĠYESĠ 36 BOLU BELEDĠYESĠ 37 BURDUR BELEDĠYESĠ 38 BURSA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 39 BURSA NĠLÜFER BELEDĠYESĠ 40 BURSA OSMANGAZĠ BELEDĠYESĠ 41 BURSA SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (BUSKĠ) 42 BURSA YILDIRIM BELEDĠYESĠ 43 ÇANAKKALE BELEDĠYESĠ 44 ÇANKIRI BELEDĠYESĠ 45 ÇORUM BELEDĠYESĠ 46 DENĠZLĠ BELEDĠYESĠ 47 DĠYARBAKIR BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 48 DĠYARBAKIR SU KANALĠZASYON ĠġLETMESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (DĠSKĠ) 49 DÜZCE BELEDĠYESĠ 50 EDĠRNE BELEDĠYESĠ 51 ELAZIĞ BELEDĠYESĠ 52 ERZĠNCAN BELEDĠYESĠ 53 ERZURUM BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 54 ERZURUM BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRÜLÜĞÜ 55 ESKĠġEHĠR BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 56 ESKĠġEHĠR BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 57 ESKĠġEHĠR ODUNPAZARI BELEDĠYESĠ 58 ESKĠġEHĠR TEPEBAġI BELEDĠYESĠ 59 GAZĠANTEP BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 60 GAZĠANTEP SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 61 GĠRESUN BELEDĠYESĠ 62 GÜMÜġHANE BELEDĠYESĠ 63 HAKKARĠ BELEDĠYESĠ 64 IĞDIR BELEDĠYESĠ 65 ISPARTA BELEDĠYESĠ 66 ĠSTANBUL ATAġEHĠR BELEDĠYESĠ 67 ĠSTANBUL BAĞCILAR BELEDĠYESĠ 68 ĠSTANBUL BAġAKġEHĠR BELEDĠYESĠ 69 ĠSTANBUL BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 70 ĠSTANBUL ELEKTRĠK,TRAMVAY VE TÜNEL ĠġLETMELERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (ĠETT) 71 ĠSTANBUL ESENYURT BELEDĠYESĠ 72 ĠSTANBUL KARTAL BELEDĠYESĠ 73 ĠSTANBUL KÜÇÜKÇEKMECE BELEDĠYESĠ 74 ĠSTANBUL SANCAKTEPE BELEDĠYESĠ 75 ĠSTANBUL SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (ĠSKĠ) 76 ĠSTANBUL ġĠġLĠ BELEDĠYESĠ 77 ĠZMĠR BORNOVA BELEDĠYESĠ 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 45

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 46 78 ĠZMĠR BUCA BELEDĠYESĠ 79 ĠZMĠR BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 80 ĠZMĠR BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 81 ĠZMĠR ELEKTRĠK, SU, HAVAGAZI, OTOBÜS VE TROLEYBÜS GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (ESHOT) 82 ĠZMĠR KARABAĞLAR BELEDĠYESĠ 83 ĠZMĠR KARġIYAKA BELEDĠYESĠ 84 ĠZMĠR KONAK BELEDĠYESĠ 85 KAHRAMANMARAġ BELEDĠYESĠ 86 KARABÜK BELEDĠYESĠ 87 KARAMAN BELEDĠYESĠ 88 KASTAMONU BELEDĠYESĠ 89 KAYSERĠ BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 90 KAYSERĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (KASKĠ) 91 KIRIKKALE BELEDĠYESĠ 92 KIRKLARELĠ BELEDĠYESĠ 93 KIRġEHĠR BELEDĠYESĠ 94 KOCAELĠ BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 95 KOCAELĠ DERĠNCE BELEDĠYESĠ 96 KOCAELĠ GEBZE BELEDĠYESĠ 97 KOCAELĠ ĠZMĠT BELEDĠYESĠ 98 KOCAELĠ SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (ĠSU) 99 KONYA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 100 KONYA KARATAY BELEDĠYESĠ 101 KONYA MERAM BELEDĠYESĠ 102 KONYA SELÇUKLU BELEDĠYESĠ 103 KONYA SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 104 KÜTAHYA BELEDĠYESĠ 105 MALATYA BELEDĠYESĠ 106 MANĠSA BELEDĠYESĠ 107 MARDĠN BELEDĠYESĠ 108 MERSĠN AKDENĠZ BELEDĠYESĠ 109 MERSĠN BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 110 MERSĠN BÜYÜKġEHĠR SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 111 MERSĠN TOROSLAR BELEDĠYESĠ 112 MERSĠN YENĠġEHĠR BELEDĠYESĠ 113 MUĞLA BELEDĠYESĠ 114 MUġ BELEDĠYESĠ 115 NEVġEHĠR BELEDĠYESĠ 116 NĠĞDE BELEDĠYESĠ 117 ORDU BELEDĠYESĠ 118 OSMANĠYE BELEDĠYESĠ 119 RĠZE BELEDĠYESĠ 120 SAKARYA BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 121 SAMSUN ATAKUM BELEDĠYESĠ 122 SAMSUN BÜYÜKġEHĠR BELEDĠYESĠ 123 SAMSUN ĠLKADIM BELEDĠYESĠ T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 47 124 SAMSUN SU VE KANALĠZASYON ĠDARESĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 125 SĠĠRT BELEDĠYESĠ 126 SĠNOP BELEDĠYESĠ 127 SĠVAS BELEDĠYESĠ 128 ġANLIURFA BELEDĠYESĠ 129 ġIRNAK BELEDĠYESĠ 130 TEKĠRDAĞ BELEDĠYESĠ 131 TEKĠRDAĞ ÇORLU BELEDĠYESĠ 132 TOKAT BELEDĠYESĠ 133 TRABZON BELEDĠYESĠ 134 TUNCELĠ BELEDĠYESĠ 135 UġAK BELEDĠYESĠ 136 VAN BELEDĠYESĠ 137 YALOVA BELEDĠYESĠ 138 YOZGAT BELEDĠYESĠ 139 ZONGULDAK BELEDĠYESĠ KALKINMA AJANSLARI 1 AHĠLER KALKINMA AJANSI 2 ANKARA KALKINMA AJANSI 3 BATI AKDENĠZ KALKINMA AJANSI 4 BATI KARADENĠZ KALKINMA AJANSI 5 BURSA ESKĠġEHĠR BĠLECĠK KALKINMA AJANSI 6 ÇUKUROVA KALKINMA AJANSI 7 DĠCLE KALKINMA AJANSI 8 DOĞU AKDENĠZ KALKINMA AJANSI 9 DOĞU ANADOLU KALKINMA AJANSI 10 DOĞU KARADENĠZ KALKINMA AJANSI 11 DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI 12 FIRAT KALKINMA AJANSI 13 GÜNEY EGE KALKINMA AJANSI 14 GÜNEY MARMARA KALKINMA AJANSI 15 ĠPEKYOLU KALKINMA AJANSI 16 ĠSTANBUL KALKINMA AJANSI 17 ĠZMĠR KALKINMA AJANSI 18 KARACADAĞ KALKINMA AJANSI 19 KUZEY ANADOLU KALKINMA AJANSI 20 KUZEYDOĞU ANADOLU KALKINMA AJANSI 21 MEVLANA KALKINMA AJANSI 22 ORTA ANADOLU KALKINMA AJANSI 23 ORTA KARADENĠZ KALKINMA AJANSI 24 SERHAT KALKINMA AJANSI 25 TRAKYA KALKINMA AJANSI 26 ZAFER KALKINMA AJANSI 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 47

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu 48 DĠĞER KAMU ĠDARELERĠ 1 TANITMA FONU KURULU SEKRETERLĠĞĠ 2 SPOR TOTO TEġKĠLAT BAġKANLIĞI 3 T.C MERKEZ BANKASI BAġKANLIĞI 4 TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMU KAMU ĠDARESĠ 5 TÜRKĠYE YATIRIM DESTEK VE TANITIM AJANSI BAġKANLIĞI 6 TASARRUF MEVDUATI SĠGORTA FONU 7 AVRUPA BĠRLĠĞĠ EĞĠTĠM VE GENÇLĠK PROGRAMLARI MERKEZĠ BAġKANLIĞI 2013 Yılı Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 48

Kamu idarelerinin denetimleri sonucunda düzenlenen denetim raporlarında önemli görülen veya genellik arz eden konuları, yürütülen denetimlere ilişkin genel bilgileri ve mali konularda belirtilmesi uygun görülen diğer hususları içerecek şekilde hazırlanan rapordur.

2013 YILI DIŞ DENETİM GENEL DEĞERLENDİRME RAPORU.pdf

Bu sayfada