2021 - TÜRK AKREDİTASYON KURUMU.pdf

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU Eylül 2022

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 8
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 8
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 8
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 9
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 12

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: TÜRKAK Pozisyon/Personel Sayıları ......................................................................... 4 Tablo 2: TÜRKAK Bütçe Ödenekleri ve Bütçe Gerçekleşmeleri ............................................. 5 Tablo 3: TÜRKAK Bütçe Gelir Tahminleri ve Bütçe Gerçekleşmeleri .................................... 6

KISALTMALAR EA : Avrupa Akreditasyon Birliği HYS : Harcama Yönetim Sistemi IAF : Uluslararası Akreditasyon Forumu ILAC : Uluslararası Laboratuvar Akreditasyonu Birliği INTOSAI : Uluslararası Yüksek Denetim Kurumları Teşkilatı KBS : Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi MYMY : Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği TKYS : Taşınır Kayıt ve Yönetim Sistemi TSE : Türk Standartları Enstitüsü TÜBİTAK : Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu TÜRKAK : Türk Akreditasyon Kurumu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK); uygunluk değerlendirme kuruluşlarını akredite etmek, bu kuruluşların ulusal ve uluslararası standartlara göre faaliyette bulunmalarını ve bu suretle uygunluk değerlendirme kuruluşlarınca düzenlenen belgelerin ulusal ve uluslararası alanda kabulünü temin etmek amacıyla 27.10.1999 tarihli ve 4457 sayılı Türk Akreditasyon Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile kurulmuş; Dışişleri Bakanlığı ile ilgili, özel hukuk hükümlerine tabi, tüzel kişiliği haiz, kâr amacı gütmeyen, idari ve mali özerkliğe sahip bir kurumdur. TÜRKAK, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na tâbi olup ekli “II Sayılı Cetvel (B) Özel Bütçeli Diğer İdareler” arasında yer almaktadır. 15.07.2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4 sayılı “Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (madde: 630 - 639) ile yeniden düzenlenmiştir. 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 632’nci maddesinin birinci fıkrasında kurumun görev ve yetkileri; ‘’a) Ülkemizde uygunluk değerlendirme kuruluşlarına akreditasyon hizmeti sunan tek kuruluş olarak Kurum faaliyetleri ile ilgili düzenlemeleri yapmak, akreditasyon ile ilgili gerekli kıstas ve tedbirleri belirlemek, bunları uygulamak ve gerektiğinde değiştirmek, yürürlükten kaldırmak ve ilgili önlemleri almak, b) Akredite edilmek üzere başvuran kuruluşların ilgili standartlara ve ölçütlere göre denetimini yapmak ve bu denetim sonucunda kuruluşun akredite edilip edilmemesine karar vermek, akredite edilen kuruluşları izlemek, akreditasyonun kapsamını değiştirmek, gerektiğinde akreditasyonu askıya almak veya geri çekmek ve akredite edilen kurum ve kuruluşlar arasında Kurumun görev alanına giren konularda işbirliğini sağlamak, c) Uluslararası ve bölgesel akreditasyon birlikleri ve örgütleri, ülkelerin akreditasyon kuruluşları ve akreditasyon kuruluşu bulunmayan ülkelerdeki akreditasyonla ilgili kurum ve kuruluşlarla ilişkiler kurmak ve işbirliğinde bulunmak,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 ç) Akreditasyon amacıyla başvuran kuruluşların müracaatı, değerlendirilmesi ve akredite edilmesi ile ilgili olarak elde edilmiş bilgilerin gizliliğini korumak, d) Yurt içinde ve yurt dışında, akreditasyonun önemini ve kalite bilincini artırıcı faaliyetlerde bulunmak, görev alanına giren konularda eğitim vermek, araştırma ve yayın yapmak, e) Kurum faaliyetlerinin icrası için hizmet almak, taşınır ve taşınmaz mal satın almak, yaptırmak, satmak, kiralamak, f) İyi laboratuvar uygulamaları konusunda ulusal izleme otoritesi olarak hizmet vermek, g) Kurumun verdiği akreditasyon hizmetleri ve eşdeğerlendirme denetimi sonuçlarına dair kamuoyunu bilgilendirmek, ğ) Faaliyet alanıyla ilgili diğer görevleri yerine getirmek,’ olarak sayılmıştır. TÜRKAK, Avrupa Akreditasyon Birliğinin (EA), Uluslararası Akreditasyon Forumunun (IAF) ve Uluslararası Laboratuvar Akreditasyonu Birliğinin (ILAC) tam üyesi konumundadır. TÜRKAK, bu görevleri; 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin yanı sıra, 4457 sayılı Kanun, 5018 sayılı Kanun, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu, 6245 sayılı Harcırah Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine, TS ISO/IEC 17011 “Uygunluk Değerlendirmesi-Uygunluk Değerlendirme Kuruluşlarını Akredite Eden Akreditasyon Kuruluşları İçin Gereklilikler” standardının şartlarına ve diğer ilgili uluslararası düzenlemelere (EA tarafından yayınlanan EA- 2/02 “Ulusal Akreditasyon Kuruluşlarının Değerlendirilmesi İçin EA Prosedürü’’, ILAC ve IAF tarafından ortak yayınlanan “IAF/ILAC A Serisi Dokümanları’’, Avrupa Birliği’nin 765/2008 sayılı AB Tüzüğü) uygun olarak yürütmektedir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 633’üncü maddesinde, Kurumun organları; Danışma Kurulu, Yönetim Kurulu, Genel Sekreterlik olarak belirlenmiştir. Danışma Kurulu; kamu ve özel sektörden akreditasyonla ilgili bakanlıklar, kurum ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 kuruluşlardan belirlenen temsilcilerden oluşmakta, yılda bir defa toplanarak Kurumun politika, faaliyet ve hedefleri konusunda tavsiye ve önerilerde bulunmaktadır. Danışma Kurulu üyelerinin görev süresi üç yıldır. Yönetim Kurulu da, Danışma Kurulu üyeleri arasından atanmakta, kamu ve özel sektör temsilcileri eşit sayıda (3+3 üye) temsil edilmekte ve Genel Sekreterin katılımıyla 7 üyeden oluşmaktadır. Yönetim Kurulu başkan ve üyeleri de üç yıl süreyle görev yapmakta ve Kurumun yönetimi, izlenecek politikalar, temel faaliyet ve işlevleriyle ilgili kararlar almaktadır. Genel Sekreterlik, Genel Sekreter ile Kurum personelinden oluşmaktadır. Genel Sekretere yardımcı olmak üzere üç Genel Sekreter Yardımcısı ile iki Genel Sekreterlik Müşaviri atanmıştır. 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 636’ncı maddesinde; Akreditasyon Başkanlıkları (Bu daire başkanlıklarının sayısı beşi geçemez), Personel ve Destek Hizmetleri Başkanlığı, Strateji Geliştirme Başkanlığı ve Hukuk Müşavirliği Kurumun hizmet birimleri olarak yer almıştır. Kurumda ayrıca Kurumsal İletişim Müdürlüğü ve İç Denetim birimi bulunmaktadır. 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 637’nci maddesinde de; Kuruma verilen görev ve hizmetlerin, 27.06.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 23’üncü maddesine göre istihdam edilen Akreditasyon Uzmanları ve Akreditasyon Uzman Yardımcılarından oluşan meslek personeli ile anılan Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 26’ncı, ek 27’nci ve ek 31’inci maddelerine göre istihdam edilen diğer personel eliyle yürütüleceği hükme bağlanmıştır. TÜRKAK’da halen, genel sekreter, genel sekreter yardımcısı, genel sekreterlik müşaviri, başkan, müdür, iç denetçi, akreditasyon uzmanı, akreditasyon uzman yardımcısı, hukuk müşaviri, mali hizmetler uzmanı, mali hizmetler uzman yardımcısı, idari personel, sözleşmeli bilişim personeli ve sürekli işçi unvanlarıyla toplam 184 kişi görev yapmaktadır. Ayrıca geçici görevli 5 personel bulunmaktadır. TÜRKAK’ın 31.12.2021 tarihi itibariyle pozisyon ve personel sayıları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 1: TÜRKAK Pozisyon/Personel Sayıları Pozisyon Unvani Toplam Pozisyon Dolu Pozisyon Boş Pozisyon Genel Sekreter 1 1 0 Genel Sekreter Yardimcisi 3 3 0 Genelsekreterlik Müşaviri 3 2 1 Başkan 7 7 0 Hukuk Müşaviri 2 1 1 Müdür 7 3 4 Akreditasyon Uzmani 87 74 13 Akreditasyon Uzman Yardimcisi 50 20 30 Mali Hizmetler Uzmani 4 2 2 Mali Hizmetler Uzman Yardimcisi 2 0 2 İdari Personel 33 30 3 İç Denetçi 3 2 1 Destek Personeli 5 0 5 Koruma Ve Güvenlik Görevlisi 3 0 3 TOPLAM 210 145 65 Sürekli İşçi 38 38 0 Sözleşmeli Bilişim Personeli 1 1 0 TOPLAM 249 184 65 TÜRKAK, Dışişleri Bakanlığının ilgili kurumudur. Kurumun uygunluk değerlendirme kuruluşları, meslek birlikleri, odalar ve borsalar, Türk Standartları Enstitüsü (TSE), Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), Ticaret Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı, diğer birçok kamu kurumu ve sivil toplum kuruluşları ile ilişkileri bulunmaktadır. TÜRKAK, Avrupa Akreditasyon Birliğinin (EA), Uluslararası Akreditasyon Forumunun (IAF) ve Uluslararası Laboratuvar Akreditasyonu Birliğinin (ILAC) tam üyesi konumundadır. Kurum görev ve yetkileri kapsamında Avrasya, Orta Asya, Orta Doğu ülkelerinde de akreditasyon birlikleri ile faaliyetlerini sürdürmektedir. 1.3. Mali Yapı TÜRKAK, 5018 sayılı Kanun’a tabi olup, ekli “(II) Sayılı Cetvel (B) Özel Bütçeli Diğer İdareler” arasında yer almaktadır. 31 Aralık 2020 tarihli ve 31351 mükerrer sayılı Resmî

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Gazete’de yayımlanan 7258 sayılı 2021 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun eki cetvelde gösterildiği gibi hazine yardımı almamakta, harcamalarını öz gelirleriyle karşılamaktadır. 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 638’inci maddesinde Kurumun gelir kaynakları sayılmıştır. Kurumun gelir kaynakları şunlardır:

• Akredite edilen kuruluşların yıl içinde akredite olduğu kapsamda düzenleyeceği belge başına alınacak kullanım ücreti veya bu kuruluşların yıl içinde akreditasyon faaliyetleri karşılığında elde ettikleri brüt gelirlerin yüzde birini aşmamak üzere alınacak pay,
• Yapılan hizmetler karşılığı alınacak ücretler,
• Genel bütçeden yapılacak yardımlar,
• Kuruma ait taşınmazların gelirleri,
• Yukarıda sayılan gelirlerin nemalandırılması suretiyle elde edilecek gelirler. 4457 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinde; Kurumun, bu Kanun kapsamında elde ettiği gelirlerin kurumlar vergisinden, yapılacak işlemlerinin harçlardan ve düzenlenecek kâğıtların damga vergisinden müstesna olduğu ifade edilmiştir. Bütçe Gerçekleşmeleri: Kuruma 2021 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile aşağıdaki taloda gösterildiği gibi 42.301.000,00 TL ödenek tahsis edilmiş, yıl içerisinde yapılan aktarma ve eklemeler sonucunda nihai ödenek 61.024.000,00 TL olmuştur. Nihai ödeneğin %73,60’ı olan 44.915.246,91 TL’si kullanılmıştır. TÜRKAK’ın ekonomik sınıflandırmaya göre 2021 yılı bütçe ödeneği ve bütçe gider gerçekleşmeleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tablo 2: TÜRKAK Bütçe Ödenekleri ve Bütçe Gerçekleşmeleri Eko. Kod Adı Yılı İçinde Alınan (TL) Eklenen / Düşülen (TL) Nihai Ödenek (TL) Harcama (TL) Gerçekleşme oranı (%) 1 Personel Giderleri 19.898.000,00 7.805.000,00 27.703.000,00 22.481.756,16 81,15 2 SGK Devlet Primi Giderleri 2.248.000,00 767.000,00 3.015.000,00 2.674.252,61 88,70 3 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 17.155.000,00 7.467.000,00 24.622.000,00 15.268.414,46 62,01 5 Cari Transferler 1.231.000,00 1.503.000,00 2.734.000,00 2.562.957,86 93,74 6 Sermaye Giderleri 1.769.000,00 1.181.000,00 2.950.000,00 1.927.865,82 65,35 GENEL TOPLAM 42.301.000,00 18.723.000,00 61.024.000,00 44.915.246,91 73,60

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 2021 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nda aşağıdaki taloda gösterildiği gibi bütçe geliri olarak 59.995.000,00 TL öngörülmüş, yılsonunda 65.439.120,74 TL net bütçe geliri gerçekleşmiştir. TÜRKAK’ın ekonomik sınıflandırmaya göre 2021 yılı bütçe geliri gerçekleşmeleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tablo 3: TÜRKAK Bütçe Gelir Tahminleri ve Bütçe Gerçekleşmeleri Eko. Kod. Açıklama Gelir Tahmini (TL) Gerçekleşen Gelir (TL) Gerçekleşme Oranı (%) 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 27.095.000,00 26.551.627,02 97,99 05 Diğer Gelirler 32.900.000,00 38.905.991,62 118,26
Red ve İadeler (-) 0,00 -18.497,90 - NET BÜTÇE GELİRİ 59.995.000,00 65.439.120,74 109,07 Faaliyet Gerçekleşmeleri: Kurumun 2021 yılı net faaliyet geliri 67.605.135,39 TL, faaliyet gideri 47.152.458,27 TL, olumlu faaliyet sonucu 20.452.677,12 TL olarak gerçekleşmiştir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi TÜRKAK 5018 sayılı Kanun’a tabi olup, ekli “II Sayılı Cetvel (B) Özel Bütçeli Diğer İdareler” arasında yer almaktadır. Kurum muhasebe kayıt ve işlemlerini Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne (MYMY) tabi olarak yürütmektedir. TÜRKAK’ın kurumsal kodu 59 olup, ‘’Türk Akreditasyon Kurumu’’ adlı ve 6817 kodlu tek bir muhasebe birimi tarafından kayıt altına alınmaktadır 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 636’ncı maddesinde, TÜRKAK’ın hizmet birimleri; Özel Kalem, Personel ve Destek Hizmetleri Başkanlığı, Strateji Geliştirme Başkanlığı, Hukuk Müşavirliği ve Akreditasyon Başkanlıkları olarak sayılmış, bu hizmet birimleri 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na bağlı ödenek cetvelinde ekonomik sınıflandırmanın ikinci düzeyine göre harcama birimi olarak yer almıştır. Ancak, anılan maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde “Bu başkanlıkların sayısı beşi geçemez; birimler arası görev dağılımı Genel Sekreter tarafından düzenlenir.” hükmüyle verilen yetki kapsamında 10.02.2020 tarih ve 40775445-903.02-756 sayılı Genel Sekreterlik

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 onayı ile Akreditasyon Başkanlıkları;

1. Denetim, Eğitim ve Projeler Akreditasyon Başkanlığı,
2. Deney Akreditasyon Başkanlığı,
3. Kalibrasyon Akreditasyon Başkanlığı,
4. Ürün, Hizmet ve Muayene Akreditasyon Başkanlığı,
5. Belgelendirme Akreditasyon Başkanlığı, olarak belirlenmiş olup, faaliyet alanları ve görev tanımları yapılmıştır. Bu kapsamda Kurumun ödenek ve harcama işlemlerinin birim bazında takip edilmesi için yukarıda sayılan beş Akreditasyon Başkanlığının Kurumun harcama birimi olarak tanımlanmasına ilişkin Strateji ve Bütçe Başkanlığı onayına istinaden 2021 yılı ödenekleri Nisan ayından itibaren dokuz harcama birimi üzerinden kullanılmıştır. Kurum, genel bütçe içinde yer alan ve diğer kamu kurumlarınca da kullanılan Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi (KBS), e- Bütçe Sistemi, Harcama Yönetim Sistemi (HYS) ve Taşınır Kayıt ve Yönetim Sistemini (TKYS) kullanmaktadır. Kurumsal hizmet portalı ile kurumun sunmakta olduğu akreditasyon veya eğitim hizmetleri ile ilgili olarak ücretlerin tahakkuk ettirilmesi, faturalandırılması, ödemelerinin takip edilmesi, akredite kuruluşların yıllık katkı payı bildirimlerinin alınması ve takip edilmesi sağlanmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda sayılanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri, • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerinde yer alan tanımlar uyarınca iç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem, süreç ile iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrol, idarenin yönetim sorumluluğu çerçevesinde mali ve mali olmayan tüm işlemleri kapsayan ve idarenin kanunlara, diğer hukuki düzenlemelere uygun hareket etmesini sağlayan zamanında ve düzgün raporlamayı gerektiren kontrollerdir. INTOSAI (Uluslararası Yüksek Denetim Kurumları Teşkilatı) “Kamu Sektörü İç Kontrol Standartları Rehberi”ne göre iç kontrol; kurumun üstlenmiş olduğu misyon doğrultusunda, kamu kaynaklarının kaybolma, çalınma, yanlış kullanım vb. zarar görme risklerine karşı korunması, kurum faaliyetlerinin etik kurallar, etkinlik, ekonomiklik ve etkililik ilkeleri çerçevesinde, hesap verebilir şekilde yürütülmesi ve ilgili kanun ve düzenlemelere uyularak kurum amaçlarının gerçekleştirilmesi konusunda makul bir güvence sağlayan, riskleri karşılamak amacıyla tasarlanan ve kurum yönetimi ve çalışanları tarafından etkilenen bütüncül bir süreçtir. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 31.12.2005 tarihli ve 26040 (3) mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe giren İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın “İç Kontrol Standartları” başlıklı 5’inci maddesinde; “İç kontrol standartları, merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde Bakanlık tarafından belirlenir

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 ve yayımlanır. İdareler, malî ve malî olmayan tüm işlemlerinde bu standartlara uymakla ve gereğini yerine getirmekle yükümlüdür. Kanuna ve iç kontrol standartlarına aykırı olmamak koşuluyla, idarelerce görev alanları çerçevesinde her türlü yöntem, süreç ve özellikli işlemlere ilişkin standartlar belirlenebilir.’’ hükmü yer almaktadır. Mezkûr hüküm gereği Hazine ve Maliye Bakanlığı, kamu idarelerinde iç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi amacıyla gerekli standart ve temel şartları belirlemiş ve “Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği” adı altında 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Kamu idarelerinin, iç kontrol sistemlerinin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesine rehberlik etmesi amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ayrıca Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi hazırlanmıştır. Bu çerçevede, Kamu İdaresinin iç kontrol sisteminin değerlendirilmesi sonucunda; Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumlulukların açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirildiği, İş akış süreçlerinin belirlendiği, Yetki devirleri ve sınırlarının yazılı olarak belirlendiği, Yapılan görevlendirmelerde görevler ayrılığı ilkesinin dikkate alındığı, Kamu İç kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının, Kamu İç kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planına uygun olarak hazırlandığı, “Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri” ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapıldığı, Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikasının düzenlendiği ve kurum çalışanlarına duyurulduğu, Hassas görevlere ilişkin prosedürlerin üzerinde yeni çalışmalar yapıldığı, Kurumda ihtiyaç analizine dayalı hizmet içi eğitim planlamasının yapıldığı, 2019-2023 yılları Stratejik Planın idarenin kendi birimleri ve personelinin katkılarıyla mevzuata uygun olarak hazırlandığı, 2021 Yılı Performans Programının içerik olarak mevzuata uygun hazırlandığı ve Kurum bütçesinin performans hedefleri ve faaliyetlerle ilişkilendirildiği, Kurumsal ve iç kontrol risklerinin personelin katılımıyla belirlendiği, Risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verildiği, Belirlenen her bir kontrol faaliyetinin uygulanması için sorumluların belirlendiği,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Ön mali kontrol sisteminin, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulduğu, uygulamada iyileştirme çalışmalarının devam ettiği, Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkanı sunacak bir yönetim bilgi sisteminin olduğu, Faaliyet raporunun içerik olarak mevzuata uygun hazırlandığı, faaliyet sonuçları ile değerlendirmelerin idare faaliyet raporunda gösterildiği, Performans Programı ve Faaliyet Raporunun Kurumun web sitesinde yayımlandığı, Kurumda veri kayıt ve dosyalama sisteminin mevcut olduğu, Mevcut bilgi yönetim sistemleri bilgi güvenliğini ve yedekleme gerekliliklerini sağlayacak şekilde dizayn edildiği, uygulamada iyileştirme çalışmalarının devam ettiği, İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, üst yöneticinin onayı ile görevlendirildiği, Tüm birimlerin iç kontrol sistemini yılda en az bir kez değerlendirdiği ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanması konusunda iyileştirme çalışmalarının devam ettiği, İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, bu raporları değerlendirerek üst yöneticinin onayına sunma konusunda iyileştirme çalışmalarının devam ettiği, Üst yöneticinin onayladığı değerlendirme raporunda yer alan iç kontrol bileşenlerine ilişkin tespit edilen yetersizlikleri gidermek üzere çalışmalar yapılmakla birlikte iyileştirme çalışmalarının devam ettiği, İç denetim fonksiyonunun etkin yerine getirilebilmesi için çalışmaların mevcut olduğu, ancak hem faaliyet alanı hem de personel sayısı olarak gelişen bir Kurum olduğu dikkate alınarak boş olan bir iç denetçi kadrosuna da atama yapılırsa iç denetim faaliyetinin daha etkin şekilde yürütülmesinin sağlanacağı, İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmaları olmakla birlikte etkinlik ve iyileştirme çalışmalarının devam ettiği, Üst yönetici ve harcama birimleri iç kontrol güvence beyanının imzalandığı, görülmüştür. Buna göre, iç kontrol sistemi ve kurumsal risk yönetiminin, üst yönetim ve kurum personeli tarafından sahiplenildiği anlaşılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Türk Akreditasyon Kurumu 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr