KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI Eylül 2022
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2021 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ........................................................ 4 Tablo 2: 2021 Yılı Bütçe Gelirleri ............................................................................................. 5 Tablo 3: İdarenin Mülkiyetinde Olduğu Bildirilen Arsa ve Araziler ve Kayıt Durumu .......... 12 Tablo 4: İdarenin Mülkiyetinde Olduğu Bildirilen Binalar ..................................................... 13 Tablo 5: Muhasebe Kayıtlarında Yer Alan İdarenin Mülkiyetindeki Binalar.......................... 13 Tablo 6: Kamu İdareleri Tarafından Tahsis Edildiği Bildirilen Binalar .................................. 13 Tablo 7: Muhasebe Kayıtlarında Yer Alan Tahsisli Binalar .................................................... 14
KISALTMALAR BKMYS: Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi EBYS: Elektronik Belge Yönetimi Sistemi İKİYK: İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu KBS: KOBİ Bilgi Sistemi KHK: Kanun Hükmünde Kararname KOBİ: Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler KOSGEB: Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular
T.C. Sayıştay Başkanlığı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 kuvvetlendirmek. c) Teknoloji düzeyini yükseltmek üzere mevcut teknolojik bilgilere erişmek ve yeni teknolojik bilgiler üretmek, erişilmiş ve üretilmiş bilgileri yaygınlaştırmak. ç) Üniversite ve araştırma merkezlerinin imkânlarından yararlanarak yeni ve ileri teknolojiye dayalı bilgilerin derlendiği, değerlendirildiği, geliştirildiği ve uygulamaya yönelik üretime hazır hale getirilerek işletmelerin kullanımına sunulduğu teknoloji merkezleri ve teknoparkları kurmak ve kurdurmak. d) İşletmelerin planlı yönetim anlayışına, modern ve çağdaş işletmecilik düzeyine kavuşturulmalarını teminen değişik sektörlerde yatırımları yönlendirmek üzere proje profillerini uygulayacak, atıl kapasiteleri değerlendirecek, verimliliği artıracak; modernizasyon, üretim, yönetim, pazarlama, enformasyon ve teknoloji adaptasyonu gibi konularda kapsamlı teknik yardım ve destek program ve projelerini gerçekleştirecek ihtisas merkezlerini kurmak ve kurulmasını sağlamak. e) İşletmelerin uluslararası düzeyde mal üretmeleri ve daha modern işletmeler haline gelmelerini teminen gerekli yardımda bulunmak, sanayi rehabilitasyonu için gerekli düzenlemeleri yürütmek; sanayi ürünlerini çeşitlendirecek, yan sanayi ilişkilerini geliştirecek şekilde; malzeme bilgisi, tasarım, prototip imalat, imalat usul ve işlemlerinin seçimi, takımaparat kullanımı, bakım onarım planlaması ve iş temini gibi işyerinde ve uygulamalı olarak aktif danışmanlık hizmetlerini verecek olan Danışmanlık Merkezleri tesis etmek ve bu işletmelerin ortak istifadesine yönelik olarak malzeme test ve analiz ile mamul madde fiziki ölçümleme laboratuvar ve atelyelerini kurmak ve kurulmasını sağlamak. f) Hizmet Merkezlerinde görev alacak elemanların, özel ihtisas konularında eğitimini teminen Eğitim Uzmanlarının yetiştirilmesi, yaygın eğitim programlarının düzenlenmesi, işletmelerin eğitim ihtiyaçlarının tespiti ve gerekli eğitimlerin sağlanması ile ilgili uygulamalı Teknik Eğitim Merkezlerini kurmak. g) İşletmelerin yatırım, üretim, yönetim ve planlama konularında bilgi ve beceri yönünden güçlenmelerini ve gelişmelerini sağlamak. ğ) İşletmelerin pazarlama sorunlarına çözümler aramak, işletmelerin yurt içi ve yurt dışı pazarlarda rekabet edebilir düzeye gelmelerini teminen gerekli çalışmaları yürütmek ve konuya
T.C. Sayıştay Başkanlığı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 ilişkin danışmanlık hizmetlerini en verimli olacak şekilde organize etmek. h) Girişimcilik kültürünün ve ortamının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için gerekli tedbirleri almak, bu kapsamda girişimleri ve girişimcileri desteklemek. ı) İşletmeler arasında işbirliğini geliştirmek, yerli veya yabancı sermaye katkısı ile gerçekleştirilecek ortak yatırımların oluşturulmasını ve yaygınlaştırılmasını desteklemek, yatırım ortamının iyileştirilmesi için gerekli tedbirleri almak ve destekleri sağlamak. olarak belirlenmiştir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları KOSGEB, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile ilgili, tüzel kişiliği haiz özel bütçeli bir Kamu Kurumudur. KOSGEB’i oluşturan idari organlar; Genel Kurul, İcra Komitesi ve Başkanlık’tır. Başkanlık, KOSGEB’in yürütme organı olup merkez teşkilatındaki birimler ile taşra teşkilatında yer alan KOSGEB Müdürlüklerinden oluşmaktadır. Başkanlık, 2021 yıl sonu itibarıyla 81 ilde 88 KOSGEB Müdürlüğü ile küçük ve orta ölçekli işletmelere destek ve hizmetler vermektedir. Ayrıca, bilgilendirme ve rehberlik faaliyetlerini yürütmek üzere, kurum/kuruluşlarla yapılan iş birliği protokolleri kapsamında oluşturulan ve 2021 yıl sonu itibariyle sayıları 106’ya ulaşan KOSGEB Temsilcilik Ofisleri hizmet vermektedir. Başkanlıkta görevli asli personel 375 sayılı KHK’nın Ek 27’nci maddesine göre “İdari Hizmet Sözleşmesi” ile sözleşmeli olarak, sürekli işciler ise 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında “Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi” ile istihdam edilmektedir. 2021 yıl sonu itibarıyla KOSGEB’deki toplam personel sayısı 1.949’dur. Toplam personelin 715’i uzman ve uzman yardımcılarından oluşmaktadır. 1.949 personelin 1.318’i taşra teşkilatında, 631’i ise merkez teşkilatında görev yapmaktadır. 1.3. Mali Yapı KOSGEB’in gelirleri Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 236’ncı maddesinde; a) Bakanlık bütçesine konulacak ödenekler.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı 2021
Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu
4
b) Kamu iktisadi teşebbüsleri hakkında ilgili mevzuata tabi teşekkül, müessese ve bağlı
ortaklıkların yıllık ve kurumlar vergisi matrahına esas kârlarının binde 1’i nispetinde
ödeyecekleri aidatlar
c) Sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait bankaların
kurumlar vergisine matrah olan yıllık kârlarının yüzde 2’si nispetinde ödeyecekleri aidatlar
(4603 sayılı Kanuna tâbi bankalar hariç).
ç) Başkanlık tarafından verilecek hizmetler karşılığında alınacak ücretler.
d) Dış kaynaklardan sağlanan krediler.
e) Başkanlığa yapılacak bağış ve yardımlar ile Başkanlığın sahip olduğu mal ve
haklardan kaynaklanan sair gelirler olarak belirlenmiştir.
Tablo 1’de görüleceği üzere, 2021 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile kanunlaşan
KOSGEB'in bütçesi 2.069.007.000 TL’dir. Yıl içerisinde yapılan revizyonlar ile bütçe
2.913.177.900 TL’ye yükselmiştir. Bu ödeneğin % 98’ine tekabül eden 2.875.911.454,39 TL’si
kullanılmıştır.
Tablo 1: 2021 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu
Ödenek Türü Bütçe Ödeneği
(TL)
Toplam Ödenek
(TL)
Gerçekleşme
(TL)
01 Personel Giderleri 236.188.000,00 257.036.000,00 256.771.645,25
02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına
Devlet Primi Giderleri 29.814.000,00 33.760.800,00 33.614.684,01
03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 48.917.000,00 112.868.100,00 109.459.017,43
05 Cari Transferler 1.402.079.000,00 1.658.094.000,00 1.655.028.358,16
06 Sermaye Giderleri 14.795.000,00 14.795.000,00 10.457.093,01
07 Faiz Giderleri - 1.510.000,00 1.506.974,99
08 Borç Verme 337.214.000,00 835.114.000,00 809.073.681,54
TOPLAM 2.069.007.000,00 2.913.177.900,00 2.875.911.454,39
Tablo 2’de görüleceği üzere, 2021 yılı gerçekleşmesi 2.821.514.695,22 TL olan toplam
bütçe gelirinin; 1.812.342.000 TL’si Hazine Yardımı, 614.750.935,21 TL’si Teşebbüs ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı 2021
Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu
5
Mülkiyet Gelirleri, 176.005.590,12 TL’si Diğer Gelirler, 218.619.920,85 TL’si Alacaklardan
Yapılan tahsilatlar, gelirlerinden oluşturmaktadır.
Tablo 2: 2021 Yılı Bütçe Gelirleri
2021 Yılı Bütçe Gelir Gerçekleşmeleri
Açıklama Bütçe Ödeneği Gerçekleşen Gelir
Toplamı
Gerçekleşme
Oranı (%)
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 7.223.000,00 614.750.935,21 8.511,02
Alınan Bağış ve Yardımlar ve
Özel Gelirler 1.812.342.000,00 1.812.342.000,00 100
Diğer Gelirler 129.442.000,00 176.005.590,12 135,97
Sermaye Gelirleri 0,00 0,00 0,00
Alacaklardan Tahsilatlar 120.000.000,00 218.619.920,85 182,18
Red ve İadeler (-) 0,00 203.750,96 -
Bütçe Gelirleri Toplamı 2.069.007.000,00 2.821.514.695,22 136,37
KOSGEB 2021 yılında faaliyet geliri olarak 3.284.232.661,84 TL elde etmiş, faaliyet
giderleri ise 2.321.830.078,67 TL olarak gerçekleşmiştir.
1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Kurumun ve illerde bulunan müdürlüklerinin muhasebe işlemleri, Strateji Geliştirme
Dairesi Başkanlığı’na bağlı altı Muhasebe Müdürlüğü aracılığıyla yürütülmektedir.
Muhasebe Müdürlükleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanunu ile ikincil
ve üçüncül mevzuatları çerçevesinde görev ve fonksiyonlarını yürütmektedir. Bu Kanuna göre
muhasebe hizmeti, gelir ve alacakların tahsili, giderlerin ve borçların hak sahiplerine ödenmesi,
para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere
verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm mali işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması
işlemlerinden oluşmaktadır. Tüm mali işlemlerin muhasebe kayıtları, Hazine ve Maliye
T.C. Sayıştay Başkanlığı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Bakanlığı’nın Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemi (BKMYS) içerisinde yapılmakta ve aylık olarak otomasyon sistemi içerisinde ilgili birimlere gönderilmektedir. Muhasebe Müdürlüklerince, 1 Ocak-31 Aralık 2021 döneminde 178.963 adet yevmiye kaydı ile toplam 2.891.485.621.50 TL tutarında ödeme işlemi yapılmıştır. “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar'ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8
T.C. Sayıştay Başkanlığı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Yönetmeliği’ne göre yürütülmektedir. KOSGEB İnsan Kaynakları Yönetmeliği’ni güncelleme çalışmalarının son aşamaya geldiği bildirilmiştir. Hassas Görevler Rehber'i hazırlanmış, Rehbere uygun olarak ve iş akışları temel alınarak birimler tarafından bildirilen görevler konsolide edilip Başkanlığın Hassas Görev Listesi oluşturulmuş ve duyurusu yapılmıştır. Belirlenen görevler için riskler tanımlanmış, tanımlanan riskleri azaltmak için alınması gereken önlemler ve kontrol mekanizmaları belirlenmiştir. İhtiyaç analizine dayalı hizmet içi eğitim planlaması yapılmakta ve yürütülmektedir. Stratejik plan idarenin birimleri ve personelin katkısıyla mevzuata uygun olarak hazırlanmıştır. 2021 Yılı Performans Programı, KOSGEB Stratejik Planı 2019-2023 ile uyumlu ve Program Esaslı Bütçe Sistemi’ne uygun olarak hazırlanmıştır. Başkanlığın bütçesi, Program Esaslı Bütçe Sistemi’ne uygun olarak hedefler ve faaliyetler ile ilişkilendirilmiştir. Stratejik Plan hazırlık sürecinde tespit edilen hedef riskleri ile kontrol faaliyetleri tablosunda tespit edilen stratejik (kurumsal) riskler için doğal riskler, kalıntı riskler tespit edilmiş, bu risklerin değerlendirme işlemleri (etki ve olasılıkları) yapılmıştır. Bu bilgilere ilişkin konsolide tablolar idare faaliyet raporlarında yayınlanmaktadır. Risk Strateji Belgesi 2020 yılında kabul edilmiş, iç kontrol risklerinin hazırlanmasına başlanmıştır. Denetimin yürütüldüğü dönemde Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığının iç kontrol risklerinin belirlenmesi tamamlanmış, diğer birimlerin risklerinin belirlenmesi için çalışmalar devam etmektedir. Belirlenen risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verilmiştir, kontrol faaliyetleri belirlenmiş, sorumlu birimler tespit edilmiştir. Ön mali kontrol çalışmaları İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar doğrultusunda hazırlanan KOSGEB Ön Mali Kontrol İşlemleri Yönergesi kapsamında yürütülmektedir. Yönetim bilgi sistemi kapsamında KOBİ Bilgi Sistemi (KBS) mevcut olup gerekli raporlamalar bu sistem üzerinden yapılmaktadır. Faaliyet raporları mevzuata uygun olarak hazırlanmakta ve idarenin internet sitesinde yayımlanmaktadır. İdare faaliyet raporlarında performans programlarında belirlenen faaliyetlerin gerçekleşme durumları, birimler tarafından yıl içinde gerçekleştirilen diğer önemli faaliyetler ile stratejik planın değerlendirilmesine ilişkin bilgilere yer verilmektedir. Yazışmalar 2021 yılının sonuna kadar idare tarafından geliştirilen bir yazılım kullanılarak gerçekleştirilmiş, 2022 yılının başında Elektronik Belge Yönetimi Sistemine (EBYS) geçilmiştir. Bilgi güvenliği ve yedekleme gereklilikleri yerine getirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 İç kontrol sisteminin değerlendirilmesi İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı’nın değerlendirilmesi suretiyle yapılmaktadır. Değerlendirme sonucu 2020 yılında kurulan İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu’na (İKİYK) raporlanmaktadır. Başkanlıkta dokuzu dolu olmak üzere toplam on iç denetçi pozisyonu bulunmaktadır. Mevcut iç denetçi sayısının iç denetim fonksiyonunun etkin olarak yerine getirilebilmesi için yeterli olduğu değerlendirilmektedir. İç Kontrol Sistemi çalışmaları İç Denetim Birimi ile ortak yürütülmektedir. İç kontrol güvence beyanı üst yönetici, mali hizmetler birim yöneticisi ve harcama birimi yöneticileri tarafından imzalanmaktadır. Genel olarak değerlendirildiğinde iç kontrol sistemi ve kurumsal risk yönetiminin üst yönetim ve kurum personeli tarafından sahiplenildiği ancak aşağıda belirtilen alanların geliştirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Taşra teşkilatı da dahil olmak üzere tüm birimler için iç kontrol risklerini belirleme çalışmalarının tamamlaması; “Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri” konusunda oryantasyon eğitimlerine ilave olarak eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapılması ve İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı’nın yanı sıra iç kontrol sisteminin değerlendirilmesine ilişkin raporun da üst yönetici tarafından onaylanması gerekmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ KOSGEB 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR
T.C. Sayıştay Başkanlığı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Kurum Mülkiyetinde Bulunan / Kuruma Tahsis Edilen Taşınmaz Kayıtları ile Taşınmazlara İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Uyumlu Olmaması İdarenin mülkiyetinde olan veya idareye tahsis edilmiş taşınmazların kayıtlarının sağlıklı şekilde tutulmadığı ve idarenin taşınmaz kayıtları ile taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarının uyumlu olmadığı görülmüştür. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması olarak tanımlanmış ve kayıtların belgeye dayanmasının esas olduğu belirtilmiştir. Aynı maddenin ikinci ve üçüncü fıkrasında ise; kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri ya da iz bedeli üzerinden kayıtlara alınacağı ve taşınmazların rayiç değerlerinin maliki kamu idaresince, başka bir kamu idaresinin yönetiminde veya kullanımında olanların ise bu idarelerce tespit edileceği hükme bağlanmıştır. Yönetmelik’in 7’nci maddesinde de; “Kamu idareleri; a) Tapu kütüğünde adlarına tescilli olan ve Ek 1’deki Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazların kaydını Ek 2’deki ‘Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar Formu’nda, … d) Tapu kütüğünde üçüncü kişiler adına tescilli veya diğer kamu idarelerinin yönetiminde olmakla birlikte irtifak hakkı tesisi, tahsis, kiralama, kullanma izni verilmesi gibi yollarla kullanım hakkı kendilerine verilen taşınmazların kaydını Ek 6’daki “Sınırlı Aynî Haklar ile Kişisel Haklar ve Tahsis Formu’nda”, yer alan bilgileri içerecek şekilde bilgisayarda veya deftere yazarak kaydını tutarlar.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 (2) Kamu idarelerinin taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince hazırlanan bu formlar taşınmaz icmal cetvelleri hazırlanmak üzere mali hizmetler birimine gönderilir. Mali hizmetler birimince bu formlar konsolide edilerek bu Yönetmeliğin ekinde (Ek 7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvelleri oluşturulur.” denilmektedir. Diğer taraftan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 172 ve 176’ncı maddelerinde kamu kuruluşları tarafından tahsis edilen arsa ve arazilerle binaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaplara kaydedilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde idarenin mülkiyetinde olan veya idareye gerek üçüncü kişiler gerekse kamu idareleri tarafından tahsis edilen bütün taşınmazların ilgili Yönetmelikte belirtilen formlar kullanılarak kaydının tutulması ve mülkiyetinde bulunan ve kamu idareleri tarafından tahsis edilen taşınmazların ilgisine göre 250 Arsa ve Araziler Hesabı veya 252 Binalar Hesabına kaydedilerek muhasebe sistemine dahil edilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede aşağıdaki tablolarda gösterildiği üzere idarenin mülkiyetinde bulunan veya idareye tahsis edilen taşınmazların kayıtlarının düzenli şekilde tutulmadığı ve idarenin mülkiyetinde bulunan veya kamu idareleri tarafından tahsis edilen taşınmazlardan bazılarının muhasebe kaydının yapılmadığı görülmüştür. İdareden edinilen bilgiye göre idarenin mülkiyetinde olan arsa ve arazilerle, muhasebeye kaydedilen arsa ve arazilerin listesi aşağıda gösterildiği şekildedir. Tablo 3: İdarenin Mülkiyetinde Olduğu Bildirilen Arsa ve Araziler ve Kayıt Durumu Sıra No Arsanın Bulunduğu Yer Muhasebe Kayıt Durumu Yüzölçümü (metrekare) 1 Başkanlık (Ankara/İskitler) Muhasebe Kaydı Var 8.096,00 2 Gaziantep/Şehitkamil Muhasebe Kaydı Var 36.383,11 3 Adana/Seyhan Muhasebe Kaydı Var 1.719,00 4 Van/Edremit Muhasebe Kaydı Var 182.072,12 5 Ankara/Mamak Binalarda Kayıtlı 8.054,34 6 Ankara/Sincan - 11.412,00 7 Eskişehir/Merkez - 2.371,85 8 Mersin/Tarsus - 21.300,00
T.C. Sayıştay Başkanlığı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Liste incelendiğinde Ankara / Sincan, Eskişehir / Merkez ve Mersin / Tarsus’da olduğu bildirilen arsaların muhasebe kayıtlarına alınmadığı, Ankara/Mamak’ta bulunan arsanın 252 Binalar Hesabında kayıtlı olduğu görülmektedir. Kurum tarafından İdarenin mülkiyetinde olduğu bildirilen binalarla 252 Binalar Hesabında kayıtlı binalar şu şekildedir. Tablo 4: İdarenin Mülkiyetinde Olduğu Bildirilen Binalar Sıra No Binanın Kullanım Amacı 1 KOSGEB Başkanlık Binası 2 KOSGEB Ankara Sincan Müdürlüğü 3 KOSGEB Eskişehir Müdürlüğü Tablo 5: Muhasebe Kayıtlarında Yer Alan İdarenin Mülkiyetindeki Binalar Sıra No Binanın Kullanım Amacı Kayıtlı Değeri (TL) 1 KOSGEB Başkanlık Binası 44.142.946,69 2 KOSGEB Ankara Sincan Müdürlüğü 4.562.797,59 3 KOSGEB Eskişehir Hizmet Binası 2.725.000,00 4 KOSGEB Mamak Hizmet Binası 11.647.244,47 5 Mersin Hizmet Binası 6.997.103,70 6 KOSGEB Gaziantep Hizmet Binası 7.273.000,00 7 KOSGEB Samsun Hizmet Binası 2.504.292,98 8 KOSGEB Diyarbakır Hizmet Binası 7.690.015,90 9 KOSGEB Urfa Hizmet Binası 371.518,58 10 KOSGEB Urfa Hizmet Binası 977.957,10 11 İzmir Kuzey Hizmet Binası 690.410,50 12 İstanbul Anadolu Yakası Hizmet Binası 3.455.384,85 04.03.2021 tarihinde yıkıldığı öğrenilen KOSGEB Mamak Hizmet Binası muhasebe kayıtlarından çıkarılmamıştır. İdareye kamu idareleri tarafından tahsis edildiği bildirilen binalarla muhasebe kayıtlarına alınan tahsisli binalara ilişkin tablolar şu şekildedir. Tablo 6: Kamu İdareleri Tarafından Tahsis Edildiği Bildirilen Binalar
T.C. Sayıştay Başkanlığı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Sıra No Taşınmazın Kullanım Amacı Taşınmazı Tahsis Eden Kurum / Kuruluş Süresi (Yıl) 1 KOSGEB Afyonkarahisar Müdürlüğü Milli Emlak Genel Müdürlüğü Süresiz 2 KOSGEB Ağrı Müdürlüğü Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğü Süresiz 3 KOSGEB Aksaray Müdürlüğü Aksaray Valiliği Süresiz 4 KOSGEB Amasya Müdürlüğü Amasya İl Özel İdaresi 10 5 KOSGEB Ardahan Müdürlüğü Milli Emlak Genel Müdürlüğü Süresiz 6 KOSGEB Bitlis Müdürlüğü Bitlis Milli Eğitim Müdürlüğü 10 7 KOSGEB Çankırı Müdürlüğü Milli Emlak Müdürlüğü Süresiz 8 KOSGEB Diyarbakır Müdürlüğü Milli Emlak Müdürlüğü Süresiz 9 KOSGEB Edirne Müdürlüğü Edirne Valiliği 10 10 KOSGEBGaziantep Müdürlüğü Gaziantep Üniversitesi Teknopark 3 11 KOSGEB Gümüşhane Müdürlüğü Gümüşhane Valiliği Süresiz 12 KOSGEB Muğla Müdürlüğü Milli Emlak Genel Müdürlüğü Süresiz 13 KOSGEB Muş Müdürlüğü Muş İl Özel İdaresi 10 14 KOSGEB Ordu Müdürlüğü Çevre Şehircilik Müdürlüğü 1 15 KOSGEB Şanlıurfa Müdürlüğü İl Özel İdare Müdürlüğü Süresiz 16 KOSGEB Tokat Müdürlüğü Tokat İl Özel İdaresi 10 17 KOSGEB Tunceli Müdürlüğü Tunceli Valiliği Süresiz 18 KOSGEB Yozgat Müdürlüğü Yozgat Valiliği Süresiz 19 KOSGEB Zonguldak Müdürlüğü Milli Emlak Genel Müdürlüğü Süresiz Tablo 7: Muhasebe Kayıtlarında Yer Alan Tahsisli Binalar Sıra No Binanın Kullanım Amacı Kayıtlı Değeri (TL) 1 ODTÜ TEKMER Binası Tadilat 430.453,43 2 KOSGEB Hatay Müdürlüğü 74.963,90 3 KOSGEB Zonguldak Müdürlüğü 381.962,63 Tablolardan görüleceği üzere kamu idareleri tarafından tahsis edilen sadece KOSGEB Zonguldak Müdürlüğü binası muhasebe kayıtlarına alınmış, ODTÜ tarafından tahsis edilen binanın sadece tadilat gideri kaydedilmiş, kamu idaresi olmadığı için 252 Binalar Hesabına kaydedilmemesi gereken Antakya Ticaret ve Sanayi Odası tarafından KOSGEB’e bedelsiz olarak tahsis edilen KOSGEB Hatay Müdürlüğü için yapılan tadilat gideri Binalar hesabına kaydedilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Sonuç olarak, idareden edinilen bilgilere göre Başkanlığın mülkiyetinde 3 adet bina ve 8 adet arsa bulunmaktadır. İdareye 19’u kamu idareleri tarafından olmak üzere 45 bina tahsis edilmiştir. Buna karşılık muhasebe kayıtlarında idarenin mülkiyetinde toplam 4 adet arsa ve 12 adet bina ile tahsise ilişkin 3 adet kayıt bulunmaktadır. Mevzuatın gerektirdiği söz konusu işlemlerin ve kayıtların yapılmaması nedeniyle kurum mali tabloları 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252 Binalar Hesabı dolayısıyla doğru veri üretmemektedir. Kamu idaresi cevabında bulguda yer alan hususlara herhangi bir itirazda bulunmamış, kayıtların güncellenmekte olduğunu bildirmiştir. Düzeltmeler en erken 2022 yılı muhasebe kayıtlarında yapılabileceği için 2021 yılı mali tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252 Binalar Hesabındaki rakamlar idarenin mülkiyetinde olan veya idareye diğer kamu idareleri tarafından tahsis edilen taşınmazların gerçek değerini göstermemektedir. İdarece yapılan veya yapılacak çalışmalar 2022 yılı denetimlerinde değerlendirilecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı 2021 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr