ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU Eylül 2021
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2019-2020 Yılları Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşme Rakamlarının Karşılaştırılması (TL) ................................................................................................................. 3 Tablo 2: 2020 Yılı Bütçe Giderleri Gerçekleşme Oranları ....................................................... 4
T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim
Raporu
2
b) Sosyal ve beşerî bilimler alanında özgün bilgi üretimi için ortamlar hazırlamak, bu
çerçevede bütünleşik bilgi sistemi kurmak, araştırma ve geliştirme faaliyetlerini
desteklemek, eşgüdüm sağlamak, izlemek.
c) Milletimizin sosyal ve kültürel gelişmesine katkı sağlayacak alanlarda bilimsel
araştırmalar yapmak, yaptırmak ve bu alanda yapılan çalışmalara destek vermek.
ç) Milli kültürümüzün ve diğer kültürlerin klasikleşmiş bilim ve düşünce eserlerinin
günümüz Türkçesine çevrilmesini, basılmasını ve yayımlanmasını sağlamak.
d) Görev alanı kapsamında ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşların bilimsel
çalışmalarını ve bu alandaki gelişmelerle ilgili yayınlarını takip etmek, gerekli görülenleri
tercüme ettirerek basılmasını ve yayımlanmasını sağlamak.
e) Mevzuatla verilen diğer görevleri yerine getirmek"
olarak belirtilmiştir.
1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
664 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin "Teşkilat " başlıklı 4'üncü maddesinde ,
Yüksek Kurumun teşkilat yapısının, Yüksek Danışma Kurulu, Yönetim Kurulu, Başkanlık,
Kurumlar ve hizmet birimlerinden oluştuğu ifade edilmiştir. Bilimsel Çalışmalar
Koordinasyon Dairesi Başkanlığı, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı, İnsan Kaynakları ve
Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, ve Hukuk Müşavirliği olmak üzere dört hizmet birimi
bulunmaktadır.
Kurumun merkezi Ankara’da olup, taşra teşkilatı bulunmamaktadır.
Yüksek Kurum Başkanlığına tahsis edilen 190 adet kadronun 84 adedi dolu olup, başkan
başkan yardımcısı ve uzman ve uzman yardımcıları ile diğer idari personele tahsis edilmiş
kadronun % 42,70 i kullanılmaktadır.
Yüksek Kurum ve bünyesinde yer alan Kurumların bilişim hizmetlerini yürütmek üzere
Hazine ve Maliye Bakanlığından 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 6'ncı maddesi
gereği 12 adet sözleşmeli bilişim uzmanı kadrosu alınmıştır. Bu kapsamda 5 bilişim personeli,
ve 657 sayılı Kanunun 4/b bendi kapsamında da 1 doktor Kurumda görev yapmaktadır.
24.12.2017 tarihli ve 30280 sayılı Resmî Gazete‟de yayımlanan 696 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamenin 127'nci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye
eklenen geçici 23'üncü maddesi doğrultusunda Yüksek Kurumda 31 kişi sürekli işçi kadrosunda
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim
Raporu
3
istihdam edilmektedir.
1.3. Mali Yapı
Atatürk Kültür , Dil ve Tarih Yüksek Kurumu 5018 sayılı Kanuna tabi olup, bu Kanuna
ekli II sayılı cetvelin "B-Özel Bütçeli Diğer İdareler’’ bölümünde yer almaktadır. Kurumun
664 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 26'ıncı maddesinde gelir kaynakları:
a) Genel bütçeden yapılacak yardımlar,
b) Her türlü bağış, yardım ve vasiyetler,
c) Yüksek Kurumun ve merkez başkanlıklarının gelirlerinin değerlendirilmesinden elde
edilen gelirler,
ç) Diğer gelirler,
olarak belirtilmiştir.
2020 yılı gelirleri; 16.487.000,00-TL hazine yardımı, 20.639.00-TL teşebbüs ve
mülkiyet geliri , 15.523,00.-TL diğer gelirler olmak üzere toplam 16.523.162,00.-TL'dir.Bir
önceki yıla göre gelir karşılaştırması aşağıdaki tabloda gösterildiği şekildedir
Tablo 1: 2019-2020 Yılları Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşme Rakamlarının
Karşılaştırılması (TL)
EKO.
2019 2020 KOD.
Açıklama
Planlanan Gerçekleşen Planlanan Gerçekleşen
Gelir Gelir Gelir Gelir
3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 23.000,00 9.778,00 10.000,00 20.639,00
4 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel
Gelirler 13.879.000,00 13.879.000,00 15.581.000,00 16.487.000,00
5 Diğer Gelirler 12.000,00 24.841,00 19.000,00 15.523,00
6 Sermaye Gelirleri 0 0 0,00 0,00
9 Ret ve İadeler (-) 0 0 0,00 0,00
Genel Toplam 13.913.619,00 13.913.619,00 15.610.000,00 16.523.162,00
2020 yılında, Kuruma 7197 sayılı 2020 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile
15.610.000,00.-TL ödenek tahsis edilmiş olup ,yıl içerisinde eklenen ve aktarılan ödenekler ile
toplam ödenek 16.623.000,00.-TL olmuştur. Aşağıdaki tabloda görüleceği üzere 2020 yılı
harcama toplamı 16.402.617,25.-TL olup ödeneğin 98,67’si kullanılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim
Raporu
4
Tablo 2: 2020 Yılı Bütçe Giderleri Gerçekleşme Oranları
2020 Yılı Bütçe Gider Sonuçları (TL)
Eko.
Kod. Açıklama Başlangıç
Ödeneği
Eklenen
Ödenek
Tenkis Edilen
Ödenekler
(Düşülen)
Toplam
Ödenek Harcama
Gerçekleşme
Oranı
1 Personel Giderleri 9.368.000,00 332.162,22 145.855,61 9.554.306,61 9.554.306,61 100,00
2 SGK Devlet Primi Giderleri 1.692.000,00 57.145,29 46.236,18 1.702.909,11 1.702.908,32 100,00
3 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 3.457.000,00 1.312.400,00 299.400,00 4.470.000,00 4.261.455,52 95,33
5 Cari Transferler 793.000,00 0,00 197.215,72 595.784,28 586.529,91 98,45
6 Sermaye Giderleri 300.000,00 100.000,00 100.000,00 300.000,00 297.416,89 99,14
Toplam 15.610.000,00 1.801.707,51 788.707,51 16.623.000,00 16.402.617,25 98,67
Faaliyet Sonuçları Tablosuna göre ise; 2020 mali yılında 16.527.712,13TL.- gelir ve
16.024.046,20.-TL gider gerçekleştirmiştir.
1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Atatürk Kültür,Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanlığı 5018 sayılı Kanuna tabi olup bu
Kanuna ekli II sayılı cetvelin "B-Özel Bütçeli Diğer İdareler’’ bölümünde yer almaktadır.
Kurum Bütçesinin muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine
göre Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesindeki Devlet Muhasebesi Bilişim Sisteminde
yürütülmektedir. Faaliyetlerin gerçekleştirilmesi sırasında yıl içinde tahakkuk ettirilen tüm
ödeme emri belgeleri Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilgi sistemine girilmiştir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe
Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi
sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar
denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer
belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
• Birleştirilmiş veriler defteri,
• Geçici ve kesin mizan,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim
Raporu
6
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki
düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm
faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence
elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu,
güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler;
uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle
gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün
belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri
de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve
mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge
ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve
uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerinde yer
alan tanımlar uyarınca İç Kontrol; İdarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata
uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve
kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve
yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından
oluşturulan organizasyon, yöntem, süreç ile iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller
bütünüdür. İç kontrol idarenin yönetim sorumluluğu çerçevesinde mali ve mali olmayan tüm
işlemleri kapsayan ve idarenin kanunlara diğer hukuki düzenlemelere uygun hareket etmesini
sağlayan zamanında ve düzgün raporlamayı gerektiren kontrollerdir.
INTOSAI (Uluslararası Yüksek Denetim Kurumları Teşkilatı) “Kamu Sektörü İç
Kontrol Standartları Rehberi”ne göre iç kontrol; kurumun üstlenmiş olduğu misyon
doğrultusunda, kamu kaynaklarının kaybolma, çalınma, yanlış kullanım vb. zarar görme
risklerine karşı korunması, kurum faaliyetlerinin etik kurallar, etkinlik, ekonomiklik ve etkililik
ilkeleri çerçevesinde, hesap verebilir şekilde yürütülmesi ve ilgili kanun ve düzenlemelere
uyularak kurum amaçlarının gerçekleştirilmesi konusunda makul bir güvence sağlayan, riskleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim
Raporu
7
karşılamak amacıyla tasarlanan ve kurum yönetimi ve çalışanları tarafından etkilenen bütüncül
bir süreçtir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 31.12.2005 tarihli ve 26040–3. mükerrer sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan ve 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe giren İç Kontrol ve Ön Mali
Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın “İç Kontrol Standartları” başlıklı 5’inci maddesinde; “İç
kontrol standartları, merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde Bakanlık tarafından belirlenir
ve yayımlanır. İdareler, malî ve malî olmayan tüm işlemlerinde bu standartlara uymakla ve
gereğini yerine getirmekle yükümlüdür. Kanuna ve iç kontrol standartlarına aykırı olmamak
koşuluyla, idarelerce görev alanları çerçevesinde her türlü yöntem, süreç ve özellikli işlemlere
ilişkin standartlar belirlenebilir.” hükmü yer almaktadır.
Mezkûr hüküm gereği Hazine ve Maliye Bakanlığı, Kamu İdarelerinde iç kontrol
sisteminin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi amacıyla gerekli standart ve
temel şartları belirlemiş ve “Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği” adı altında 26.12.2007 tarih
ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Kamu idarelerinin, iç kontrol sistemlerinin
oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesine rehberlik etmesi amacıyla Hazine ve
Maliye Bakanlığı tarafından ayrıca Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi
hazırlanmıştır.
Bu çerçevede, Kamu İdaresinin iç kontrol sisteminin değerlendirilmesi sonucunda;
Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumlulukların açık bir şekilde
belirlenip yazılı hale getirildiği,
İş akış süreçlerinin belirlendiği,
Yetki devirleri ve sınırlarının yazılı olarak belirlendiği,
Yapılan görevlendirmelerde görevler ayrılığı ilkesinin dikkate alındığı,
Kamu İç kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının, Kamu İç kontrol Standartlarına
Uyum Eylem Planına uygun olarak hazırlandığı,
"Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları
yapıldığı,
Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans
değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikasının düzenlendiği ve
kurum çalışanlarına duyurulduğu,
Hassas görevlere ilişkin prosedürlerin belirlendiği,
Kurumda ihtiyaç analizine dayalı hizmet içi eğitim planlamasının yapıldığı,
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim
Raporu
8
2019-2023 yılları Stratejik Planın idarenin kendi birimleri ve personelinin katkılarıyla
mevzuata uygun olarak hazırlandığı,
2020 Yılı Performans Programının içerik olarak mevzuata uygun hazırlandığı ve
Kurum bütçesinin performans hedefleri ve faaliyetlerle ilişkilendirildiği,
Kurumsal ve iç kontrol risklerinin personelin katılımıyla belirlendiği,
Risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verildiği,
Belirlenen her bir kontrol faaliyetinin uygulanması için sorumluların belirlendiği,
Ön mali kontrol sisteminin, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara
uygun olarak kurulduğu,
Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma
imkanı sunacak bir yönetim bilgi sisteminin olduğu,
Faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlandığı, Faaliyet sonuçları ile
değerlendirmelerin idare faaliyet raporunda gösterildiği,
Performans Programı ve faaliyet raporunun kurumun web sitesinde yayınlandığı,
Kurumda veri kayıt ve dosyalama sisteminin mevcut olduğu,
Mevcut bilgi yönetim sistemleri bilgi güvenliğini ve yedekleme gerekliliklerini
sağlayacak şekilde dizayn edildiği,
İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, üst yöneticinin onayı ile
görevlendirildiği,
Tüm birimlerin iç kontrol sistemini yılda en az bir kez değerlendirdiği ve İç Kontrol
İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporladığı,
İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, bu raporları değerlendirerek üst
yöneticinin onayına sunduğu,
Üst yöneticinin onayladığı değerlendirme raporunda yer alan iç kontrol bileşenlerine
ilişkin tespit edilen yetersizlikleri gidermek üzere çalışma yapıldığı,
İç denetçi sayısının, iç denetim fonksiyonun etkin yerine getirilebilmesi için yeterli
olduğu,
Yeni kurulması nedeniyle İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve
raporlama çalışmalarının olmadığı,
Üst yönetici ve harcama birimleri iç kontrol güvence beyanının imzalandığı
görülmüştür.
Buna göre, iç kontrol sistemi ve kurumsal risk yönetiminin, üst yönetim ve kurum
personeli tarafından sahiplenildiği anlaşılmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim
Raporu
9
6. DENETİM GÖRÜŞÜ
Atatürk Kültür,Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanlığı 2020 yılına ilişkin yukarıda
belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi
kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği
kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr