ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİ Eylül 2021
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2019-2020 Yılları İkinci Düzey Ekonomik Kodlara Göre Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşme Rakamlarının Karşılaştırılması ............................................................................. 3 Tablo 2: 2019 Yılı Bütçe Giderleri Gerçekleşme Oranları ........................................................ 4
T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Araştırma Merkezi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Atatürk Araştırma Merkezi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2
f) Görevleri ile ilgili olarak, yurt içinde ve yurt dışında yerli ve yabancı, resmî ve özel eğitim,
bilim, kültür, sanat kurum ve kuruluşları ile araştırma merkezleri, arşivleri ve benzeri yerlerde
ve çeşitli dallardaki araştırmacı, yazar ve sanatkârlarla Yönetim Kurulunca belirlenecek
esaslara göre işbirliğinde bulunmak.
g) Görev alanına giren konularda, yurt içi ve yurt dışındaki yayınları izlemek, incelemek,
değerlendirmek.
ğ) Bütünleşik Bilgi Sistemi dahilinde, arşiv ve dokümantasyon merkezi, bilgi bankaları ve veri
tabanları oluşturmak, özgün telif eserler yazmak veya yazdırmak, bunları yayınlamak,
tanıtmak, yaymak ve basılan eserleri kütüphanelere göndermek.
h) Yönetim Kurulunca belirlenecek esaslara göre, Bütünleşik Bilgi Sistemi dahilinde, belirlenen
öncelikli konularda projeler hazırlamak ya da hazırlatmak; bu projelere katılacak yüksek lisans
ve doktora öğrencilerine yurt içi ve yurt dışı burslar vermek, üstün başarı gösterenleri
ödüllendirmek.
ı) Cumhurbaşkanı veya ilgili Bakan ve Yönetim Kurulunca verilen diğer görevleri yerine
getirmek
olarak belirtilmiştir.
1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı idarî teşkilatı, 02 Kasım 2011 tarih ve 664 Sayılı
Kanun Hükmündeki Kararname ile Merkez Başkanı, Başkan Yardımcısı ve İnsan Kaynakları
ve Destek Hizmetleri Müdürlüğü, Strateji Geliştirme Müdürlüğü Bilimsel Çalışmalar
Müdürlüğü personeli ile uzman ve uzman yardımcılarından oluşmaktadır. Taşra teşkilatı
bulunmayan Merkezin bünyesinde; amaçlarının gerçekleştirilmesi, görevlerinin tam ve etkin
biçimde yerine getirilmesi için ilke kararları almakla yükümlü olan Bilim Kurulu , 02 Kasım
2011 tarih ve 664 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca çıkarılan yönetmelikle
oluşturulmuştur.
Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı, Üniversiteden 2546 sayılı Yüksek Öğretim
Kanununun 38'inci maddesiyle görevlendirilen Merkez Başkanı ile birlikte, Aralık 2020 tarihi
itibariyle idari personel ve uzmanlardan oluşan toplam 53 personele sahiptir. 42 adet boş kadro
mevcuttur. Personel statüsü ve özlük hakları 2876 sayılı Kanunda düzenlenmiştir. İdare
kadrolarının tespiti, ihdası, kullanım ve iptali ile kadrolara ilişkin diğer hususlar Genel kadro
ve Usulü hakkında 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümlerine göre düzenlenir.
Kurumun personeli 657 sayılı Kanun hükümlerine tabidir
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Atatürk Araştırma Merkezi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3
1.3. Mali Yapı
Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı 5018 sayılı Kanuna tabi olup, bu Kanuna ekli II
sayılı cetvelin "B-Özel Bütçeli Diğer İdareler’’ bölümünde yer almaktadır. Atatürk Araştırma
Merkezinin 664 sayılı KHK’nin 26'ncı maddesinde gelir kaynakları:
a) Genel bütçeden yapılacak yardımlar,
b)Her türlü bağış, yardım ve vasiyetler,
c)Yüksek Kurumun ve merkez başkanlıklarının gelirlerinin değerlendirilmesinden elde
edilen gelirler,
d) Diğer gelirler,
olarak belirtilmiştir.
Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı 2020 yılı gelirleri; 6.647.000,00-TL hazine
yardımı, 269.661,84-TL mal ve hizmet satış geliri, 22.682,03.-TL diğer gelirler olmak üzere
toplam 6.939.343,87.-TL'dir. Gelir gerçekleşmelerinin bir önceki yıla göre kıyaslaması
aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
Tablo 1: 2019-2020 Yılları İkinci Düzey Ekonomik Kodlara Göre Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşme
Rakamlarının Karşılaştırılması
EKO.
KOD. AÇIKLAMA
2019 2020
PLANLANAN GERÇEKLE
ŞEN PLANLANAN GERÇEKLEŞ
EN
03 TEŞEBBÜS VE MÜLKİYET GELİRLERİ 290.000,00 331.995,47 299.000,00 269.661,84
04
ALINAN BAĞIŞ VE YARDIMLAR İLE ÖZEL
GELİRLER 5.773.000,00 5.773.000,00 6.647.000,00 6.647.000,00
05 DİĞER GELİRLER 46.493,91 25.000,00 22.682,03
GENEL TOPLAM 6.063.000,00 6.151.489,38 6.971.000,00 6.939.343,87
2020 yılında, 7197 sayılı 2020 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 6.971.000.-TL
ödenek tahsis edilmiş olup yıl içerisinde eklenen ve aktarılan ödenekler ile toplam ödenek
7.517.000.-TL olmuştur. Aşağıdaki tabloda görüleceği üzere 2020 yılı harcama toplamı
6.767.923,97.-TL olup, ödeneğin yüzde 90,04’ ü kullanılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Atatürk Araştırma Merkezi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4
Tablo 2: 2019 Yılı Bütçe Giderleri Gerçekleşme Oranları
Faaliyet Sonuçları Tablosuna göre; 2020 mali yılında yılında 7.152.255,37.- TL gelir ve
6.677.767,24.- TL gider gerçekleşmiştir.
1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı 5018 sayılı Kanuna tabi olup bu Kanuna ekli II
sayılı cetvelin "B-Özel Bütçeli Diğer İdareler’’ bölümünde yer almaktadır. Kurum Bütçesinin
muhasebe işlemleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre Maliye ve
Hazine Bakanlığı bünyesindeki Devlet Muhasebesi Bilişim Sisteminde yürütülmektedir.
Faaliyetlerin gerçekleştirilmesi sırasında yıl içinde tahakkuk ettirilen tüm ödeme emri belgeleri
Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilgi sistemine girilmiştir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe
Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi
sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar
denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer
belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
• Birleştirilmiş veriler defteri,
2020 Yılı Bütçe Gider Sonuçları (TL)
Eko. Kod. Açıklama Başlangıç
Ödeneği Eklenen Ödenek Tenkis Edilen
Ödenekler Toplam Ödenek Harcama
Gerçekleşme
Oranı
%
01 Personel Giderleri 4.063.000,00 210.000,00 4.273.000,00 4.261.380,76 99,73
02 SGK Devlet Primi
Giderleri
601.000,00 601.000,00 591.568,65 98,43
03 Mal Ve Hizmet Alım
Giderleri
1.725.000,00 446.000,00 130.000,00 2.041.000,00 1.421.516,95 69,65
05 Cari Transferler 582.000,00 20.000,00 602.000,00 493.457,61 81,97
06 Sermaye Giderleri
GENEL TOPLAM 6.971.000,00 676.000,00 130.000,00 7.517.000,00 6.767.923,97 90,04
T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Araştırma Merkezi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 • Geçici ve kesin mizan, • Bilanço, • Faaliyet sonuçları tablosu, • Öz kaynak değişim tablosu, • Bütçelenen ve gerçekleşen tutarların karşılaştırma tablosu, • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli . Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Atatürk Araştırma Merkezi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları,
Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki
düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm
faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence
elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu,
güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler;
uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle
gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün
belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri
de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve
mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge
ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve
uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerinde yer
alan tanımlar uyarınca İç Kontrol; İdarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata
uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve
kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve
yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından
oluşturulan organizasyon, yöntem, süreç ile iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller
bütünüdür. İç kontrol idarenin yönetim sorumluluğu çerçevesinde mali ve mali olmayan tüm
işlemleri kapsayan ve idarenin kanunlara diğer hukuki düzenlemelere uygun hareket etmesini
sağlayan zamanında ve düzgün raporlamayı gerektiren kontrollerdir.
INTOSAI (Uluslararası Yüksek Denetim Kurumları Teşkilatı) “Kamu Sektörü İç
Kontrol Standartları Rehberi”ne göre iç kontrol; kurumun üstlenmiş olduğu misyon
doğrultusunda, kamu kaynaklarının kaybolma, çalınma, yanlış kullanım vb. zarar görme
T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Araştırma Merkezi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 risklerine karşı korunması, kurum faaliyetlerinin etik kurallar, etkinlik, ekonomiklik ve etkililik ilkeleri çerçevesinde, hesap verebilir şekilde yürütülmesi ve ilgili kanun ve düzenlemelere uyularak kurum amaçlarının gerçekleştirilmesi konusunda makul bir güvence sağlayan, riskleri karşılamak amacıyla tasarlanan ve kurum yönetimi ve çalışanları tarafından etkilenen bütüncül bir süreçtir Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 31.12.2005 tarihli ve 26040–3. mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe giren İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın “İç Kontrol Standartları” başlıklı 5’inci maddesinde; “İç kontrol standartları, merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde Bakanlık tarafından belirlenir ve yayımlanır. İdareler, malî ve malî olmayan tüm işlemlerinde bu standartlara uymakla ve gereğini yerine getirmekle yükümlüdür. Kanuna ve iç kontrol standartlarına aykırı olmamak koşuluyla, idarelerce görev alanları çerçevesinde her türlü yöntem, süreç ve özellikli işlemlere ilişkin standartlar belirlenebilir.” hükmü yer almaktadır. Mezkûr hüküm gereği Hazine ve Maliye Bakanlığı, Kamu İdarelerinde iç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi amacıyla gerekli standart ve temel şartları belirlemiş ve “Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği” adı altında 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Kamu idarelerinin, iç kontrol sistemlerinin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesine rehberlik etmesi amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ayrıca Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi hazırlanmıştır. Bu çerçevede, Kamu İdaresinin iç kontrol sisteminin değerlendirilmesi sonucunda; Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumlulukların açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirildiği, İş akış süreçlerinin belirlendiği, Yetki devirleri ve sınırlarının yazılı olarak belirlendiği, Yapılan görevlendirmelerde görevler ayrılığı ilkesinin dikkate alındığı, Kamu İç kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının, Kamu İç kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planına uygun olarak hazırlandığı, "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapıldığı,
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Atatürk Araştırma Merkezi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8
Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans
değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikasının düzenlendiği ve
kurum çalışanlarına duyurulduğu,
Hassas görevlere ilişkin prosedürlerin belirlendiği,
Kurumda ihtiyaç analizine dayalı hizmet içi eğitim planlamasının yapıldığı,
2019-2023 yılları Stratejik Planın idarenin kendi birimleri ve personelinin katkılarıyla
mevzuata uygun olarak hazırlandığı,
2020 Yılı Performans Programının içerik olarak mevzuata uygun hazırlandığı ve Kurum
bütçesinin performans hedefleri ve faaliyetlerle ilişkilendirildiği,
Kurumsal ve iç kontrol risklerinin personelin katılımıyla belirlendiği,
Risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verildiği,
Belirlenen her bir kontrol faaliyetinin uygulanması için sorumluların belirlendiği,
Ön mali kontrol sisteminin, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara
uygun olarak kurulduğu,
Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma
imkanı sunacak bir yönetim bilgi sisteminin olduğu,
Faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlandığı, Faaliyet sonuçları ile
değerlendirmelerin idare faaliyet raporunda gösterildiği,
Performans Programı ve faaliyet raporunun kurumun web sitesinde yayınlandığı,
Kurumda veri kayıt ve dosyalama sisteminin mevcut olduğu,
Mevcut bilgi yönetim sistemleri bilgi güvenliğini ve yedekleme gerekliliklerini
sağlayacak şekilde dizayn edildiği,
İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, üst yöneticinin onayı ile
görevlendirildiği,
Tüm birimlerin iç kontrol sistemini yılda en az bir kez değerlendirdiği ve İç Kontrol
İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporladığı,
İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, bu raporları değerlendirerek üst
yöneticinin onayına sunduğu,
Üst yöneticinin onayladığı değerlendirme raporunda yer alan iç kontrol bileşenlerine
ilişkin tespit edilen yetersizlikleri gidermek üzere çalışma yapıldığı,
Üst yönetici ve harcama birimleri iç kontrol güvence beyanının imzalandığı
görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Araştırma Merkezi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Buna göre, iç kontrol sistemi ve kurumsal risk yönetiminin, üst yönetim ve kurum personeli tarafından sahiplenildiği anlaşılmaktadır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı 2020yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Atatürk Araştırma Merkezi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr