2019 - TÜRK AKREDİTASYON KURUMU.pdf

TÜRK AKREDİTASYON KURUMU 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2020

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 7
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 7
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 7
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 8
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 10
7. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 10

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 TÜRKAK 2019 Kadro /Personel Sayıları ..................................................................... 3 Tablo 2 TÜRKAK Bütçe Ödenekleri ve Gider Gerçekleşmeleri ............................................... 5 Tablo 3 TÜRKAK 2019 Gelir Gerçekleşmeleri ........................................................................ 5

KISALTMALAR TÜRKAK: Türk Akreditasyon Kurumu KHK: Kanun Hükmünde Kararname UDK: Uygunluk Derecelendirme Kuruluşu

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları

1. Kurumun Fon Hesaplarında Tutulan Nakit Tutarlarının 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında Takip Edilmesi
2. Vergi tevkifatlarının Gider Hesabına kaydedilmemesi B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
3. Taşınmaz Cetvelinin Düzenlenmemesi
4. Maddi Olmayan Duran Varlık Kapsamında Olmayan Destek, Uygulama Geliştirme Ve Eğitim Hizmet Alımı Giderlerinin Haklar Hesabına Kaydedilmesi
5. Katma Değer Vergisi tutarları için Bütçe Gelirlerinden Ret ve iadeler Hesabının Kullanılması
6. Yurt içi ve Yurt Dışı Geçici Görev Yolluğu Kapsamında Yolluk Ödeneğinden Ödenen Uçak Biletlerinin Kurum Tarafından Herhangi Bir İhale Usulü Kullanılmadan Hizmet Alımı Şeklinde Bir Firmadan Alınması Ve Uçak Biletlerinin Harcama Evrakına Eklenmemesi
7. Etüt-Proje Bilirkişi Ekspertiz Giderleri Kapsamında Yapılan Ödemelerin Belirli Standartlara Bağlanmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1 Mevzuat ve Görevler Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) uygunluk değerlendirme kuruluşlarını akredite etmek, bu kuruluşların ulusal ve uluslararası standartlara göre faaliyette bulunmalarını ve bu suretle uygunluk değerlendirme kuruluşlarınca düzenlenen belgelerin ulusal ve uluslararası alanda kabulünü temin etmek amacıyla kurulmuş; Dışişleri Bakanlığına bağlı özel hukuk hükümlerine tabi, tüzel kişiliği haiz, kâr amacı gütmeyen, idari ve mali özerkliğe sahip bir kurumdur. Türk Akreditasyon Kurumu 5018 sayılı Kanun’a tâbi olup, ekli “II Sayılı Cetvel (B) Özel Bütçeli Diğer İdareler” arasında yer almaktadır. Türkiye’de uluslararası nitelikte, bağımsız bir akreditasyon sisteminin kurulmasına yönelik çalışmalar 1991 yılında Türkiye Cumhuriyeti ile Dünya Bankası arasında imzalanan ikraz anlaşması ile başlamıştır. TÜRKAK, 27.10.1999 tarihinde kabul edilen 4457 sayılı Türk Akreditasyon Kurumu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile kurulmuştur. 09.07.2018 tarih ve 30473 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “Anayasa’da Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlaması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye istinaden 15.07.2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete’ de yayınlanan 4 sayılı “Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (madde 630’den madde 639’a kadar) ile yeniden düzenlenmiştir. TÜRKAK 2008 yılı itibari ile karşılıklı tanınma anlaşmalarına konu olan tüm akreditasyon alanlarında Avrupa Akreditasyon Birliği ile karşılıklı tanınma anlaşması imzalamış bulunmaktadır. TURKAK Avrupa Akreditasyon Birliğinin (EA), Uluslararası Akreditasyon Forumunun (IAF) ve Uluslararası Laboratuvar Akreditasyonu Birliğinin (ILAC) tam üyesi konumundadır. TÜRKAK’a laboratuvar, belgelendirme ve muayene hizmetlerini yürütecek yurt içi ve yurt dışındaki kuruluşları akredite etme, bu kuruluşların belirlenen ulusal ve uluslararası standartlara göre faaliyetlerde bulunmalarını ve bu suretle ürün/ hizmet, sistem, personel ve laboratuvar belgelerinin ulusal ve uluslararası alanda kabulünü temin etme görevi verilmiştir.
   TÜRKAK çalışmalarını 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin yanı sıra, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6245 sayılı Harcırah Kanunu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre yürütmektedir. 4 No’lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 632’inci maddesi’nde kurumun görev ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 yetkileri sayılmıştır. Bunlar:  Ülkemizde uygunluk değerlendirme kuruluşlarına akreditasyon hizmeti sunan tek kuruluş olarak kurum faaliyetleri ile ilgili düzenlemeleri yapmak, akreditasyon ile ilgili gerekli kıstas ve tedbirleri belirlemek, bunları uygulamak ve gerektiğinde değiştirmek, yürürlükten kaldırmak ve ilgili önlemleri almak.  Akredite edilmek üzere başvuran kuruluşların ilgili standartlara ve ölçütlere göre denetimini yapmak ve bu denetim sonucunda kuruluşun akredite edilip edilmemesine karar vermek, akredite edilen kuruluşları izlemek, akreditasyonun kapsamını değiştirmek, gerektiğinde akreditasyonu askıya almak veya geri çekmek ve akredite edilen kurum ve kuruluşlar arasında Kurumun görev alanına giren konularda işbirliğini sağlamak.  Uluslararası ve bölgesel akreditasyon birlikleri ve örgütleri, ülkelerin akreditasyon kuruluşları ve akreditasyon kuruluşu bulunmayan ülkelerdeki akreditasyonla ilgili kurum ve kuruluşlarla ilişkiler kurmak ve işbirliğinde bulunmak.  Akreditasyon amacıyla başvuran kuruluşların müracaatı, değerlendirilmesi ve akredite edilmesi ile ilgili olarak elde edilmiş bilgilerin gizliliğini korumak.  Yurt içinde ve yurt dışında, akreditasyonun önemini ve kalite bilincini artırıcı faaliyetlerde bulunmak, görev alanına giren konularda eğitim vermek, araştırma ve yayın yapmak.  Kurum faaliyetlerinin icrası için hizmet almak, taşınır ve taşınmaz mal satın almak, yaptırmak, satmak, kiralamak, iyi laboratuvar uygulamaları konusunda ulusal izleme otoritesi olarak hizmet vermek.” olarak belirlenmiştir. 1.2 Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Akreditasyon, piyasadaki ürünün ya da hizmetin, piyasanın talep ettiği şartlara, standartlara, yönetmeliklere uygunluğunu göstermek üzere o ürün veya hizmet için yapılan deney, analiz, muayene ve belgelendirme işlemlerini yapan kuruluşların Türk Akreditasyon Kurumu tarafından uluslararası kriterlere göre denetlenerek teknik ve idari yeterliliklerinin onaylanması ve belli aralıklarla denetlenmesi işlemidir. TÜRKAK, deney, kalibrasyon ve tıbbi laboratuvarların akreditasyonu, yeterlilik testi sağlayıcılarının akreditasyonu, muayene kuruluşlarının akreditasyonu, ürün belgelendirme kuruluşlarının akreditasyonu, sistem belgelendirme kuruluşlarının akreditasyonu, personel belgelendirme kuruluşlarının akreditasyonu konularında faaliyet göstermektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 TÜRKAK’da halen, genel sekreter, genel sekreter yardımcısı, genel sekreterlik müşaviri, başkan, müdür, iç denetçi, akreditasyon uzmanı, akreditasyon uzman yardımcısı, hukuk müşaviri, mali hizmetler uzmanı, mali hizmetler uzman yardımcısı, idari personel ve sürekli işçi unvanlarıyla görev yapılmaktadır. Kurumun yürüttüğü hizmetler; 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 637’nci maddesi hükmü kapsamında idari hizmet sözleşmesiyle sürekli istihdam edilen akreditasyon uzmanları ve akreditasyon uzman yardımcılarından oluşan meslek personeli ve diğer kadrolu personel eliyle yürütülmektedir. İlgili mevzuatı kapsamında kuruma tahsis edilmiş olan 198 adet idari hizmet sözleşmeli personel kadrolarının 2019 itibariyle 108’si dolu 90’ı boş durumdadır. Diğer taraftan ilgili mevzuatı kapsamında kuruma tahsis edilmiş olan 40 sürekli işçi kadrosunun 40’ı da doludur. Tablo 1 TÜRKAK 2019 Kadro /Personel Sayıları KADRO UNVANI TOPLAM KADRO DOLU KADRO BOŞ KADRO GENEL SEKRETER 1 1 0 GENEL SEKRETER YARDIMCISI 3 2 1 GENEL SEKRETERLİK MÜŞAVİRİ 3 0 3 BAŞKAN 5 5 0 HUKUK MÜŞAVİRİ 2 1 1 MÜDÜR 7 6 1 AKREDİTASYON UZMANI 87 60 27 AKREDİTASYON UZMAN YARDIMCISI 50 14 36 MALİ HİZMETLER UZMANI 2 1 1 MALİ HİZMETLER UZMAN YARDIMCISI 4 1 3 İDARİ PERSONEL 33 16 17 İÇ DENETÇİ 1 1 0 SÜREKLİ İŞÇİ 40 40 0 TOPLAM 238 148 90 Kurum kendi mülkü olan Mustafa Kemal Mahallesi hizmet binasında görevini sürdürmektedir. Ayrıca Ankara Çayyolu mahallesinde bulunan arsa satın alınmıştır. Arsa üzerine ilerleyen yıllarda, TÜRKAK yerleşkesi olarak hizmet binası ve sosyal tesislerin yapılması planlanmaktadır. Kurumda 1 adet Mali Hizmetler Uzmanı ve 1 adet Mali Hizmetler Uzman Yardımcısı görev yapmaktadır. İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslarda yer alan limitleri aşan tüm taahhüt ve sözleşme tasarıları ön mali kontrole tabi tutulmaktadır. Kurum Risk Yönetim Sistemi 2019 yılında hayata geçirilmiştir.
1.3 Mâli Yapı Kurumun gelir kaynakları şunlardır:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4  Akredite edilen kuruluşların yıl içinde akredite olduğu kapsamda düzenleyeceği belge başına alınacak kullanım ücreti veya bu kuruluşların yıl içinde akreditasyon faaliyetleri karşılığında elde ettikleri brüt gelirlerin yüzde birini aşmamak üzere alınacak pay,  Yapılan hizmetler karşılığı alınacak ücretler,  Genel bütçeden yapılacak yardımlar,  Kuruma ait taşınmazların gelirleri,  Yukarıda sayılan gelirlerin nemalandırılması suretiyle elde edilecek gelirler. 4457 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinde; Kurumun, bu kanun kapsamında elde ettiği gelirlerin kurumlar vergisinden, yapılacak işlemlerinin harçlardan ve düzenlenecek kâğıtların damga vergisinden müstesna olduğu ifade edilmiştir. 2019 Bütçe Gerçekleşmeleri 2019 yılında Kuruma 31 Aralık 2018 tarihli ve 30642 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7156 sayılı 2019 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 23.185.000 TL ödenek tahsis edilmiş, yıl içerisinde yapılan aktarma ve eklemeler sonucunda toplam ödenek 46.682.600 TL olmuştur. Ödeneğin %77,23’ü olan 36.056.391 TL’si kullanılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Tablo 2 TÜRKAK Bütçe Ödenekleri ve Gider Gerçekleşmeleri 2019 yılı geliri olarak 44.851.000 TL öngörülmüş, yılsonunda 49.234.458 TL gelir gerçekleşmiştir. Tablo 3 TÜRKAK 2019 Gelir Gerçekleşmeleri EKO. KOD. Açıklama Gelir Tahmini(TL) Gerçekleşen Gelir(TL) Gerçekleşme Oranı(TL) 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 23.301.000 22.469.667 96,43 -293,77 03.1 Mal ve hizmet satış gelirleri 23.301.000 22.469.667 96,43 05 Diğer Gelirler 21.550.000 26.764.792 124,20 05.01 Faiz gelirleri 2.500.000 7.344.310 293,77 05.02 Kişi ve Kurumlardan Alınan Paylar 19.000.000 19.175.257 100,92 05.09 Diğer Çeşitli Gelirler 50.000 245.224 490,45 Genel Toplam 44.851.000 49.234.458 109,77 Eko. Kod Adı Yılı İçinde Alınan(TL) Ekleme /tenkis(TL) Kalan(TL) Harcama (TL) Gerçekleşme oranı (%) 01 Personel Giderleri 15.319.000 1.738.000 2.201.963 14.623.037 85,73 01.01 Memurlar 485.000 - 452.188 32.812 6,77 01.02 Sözleşmeli personel 12.871.000 1.006.000 1.455.436 12.421.564 89,51 01.03 İşçiler 1.963.000 732.000 294.340 2.168.660 80,47 02 SGK Devlet Primi Giderleri 1.781.000 406.000 414.856 1.716.144 78,47 02.01 Memurlar - - - - - 02.02 Sözleşmeli personel 1.351.000 150.000 258.872 1.242.128 82,75 02.03 İşçiler 430.000 256.000 155.984 474.016 69,10 03 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 4.314.000 16.986.600 4.526.279 16.774.321 78,75 03.02 Tüketime Yönelik Mal Ve Malzeme alımları 342.000 676.000 403.836 614.164 60,33 03.03 Yolluklar 113.000 1.041.000 155.636 998.464 86,52 03.04 Görev Giderleri 12.000 - 8.441 3.559 29,66 03.05 Hizmet Alımları 3.691.000 15.086.000 3.893.319 14.883.681 79,27 03.06 Temsil ve Tanıtım Giderleri 67.000 66.700 54.505 79.195 59,23 03.07 Menkul Mal Alım Bakım Onarım Giderleri 68.000 116.800 942 183.858 99,49 03.08 Gayrimenkul Mal Bakım ve Onarım Giderleri 21.000 - 9.600 11.400 54,29 05 Cari Transferler 1.071.000 635.000 419.516 1.286.484 75,41 05.01 Görev Zararları 292.000 200.000 5.336 486.664 98,92 05.03 Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlara Yapılan Transferler 500.000 360.000 410.198 449.802 52,30 05.04 Hane Halkına Yapılan Transferler 1.000 - 1000 - 0 05.06 Yurtdışına Yapılan transferler 278.000 75.000 2.983 350.017 99,15 06 Sermaye Giderleri 700.000 4.020.000 3.063.594 1.656.406 35,09 06.01 Mamul Mal Alımları 50.000 1.290.000 536.476 803.524 59,96 06.03 Gayri maddi Hak Alımları 580.000 2.730.000 2.457.117 852.883 25,77 06.07 Gayrimenkul Büyük Onarım Giderleri 70.000 - 70.000 - 0 TOPLAM 23.185.000 23.785.600 10.626.209 36.056.391 76,76

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 TÜRKAK'ın 2019 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosuna göre net gelirler toplamı 49.668.013,80 TL; giderler toplamı ise 37.238.524,96 TL'dir. 2019 yılı Faaliyet sonucu 12.429.488,84 TL olarak gerçekleşmiştir. 1.4 Muhasebe ve Raporlama sistemi Türk Akreditasyon Kurumu 5018 sayılı Kanun’a tabi olup, ekli “II Sayılı Cetvel (B) Özel Bütçeli Diğer İdareler” arasında yer almaktadır. Kurum muhasebe kayıt ve işlemlerini Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne (MYMY) tabi olarak yürütmektedir. Kurumsal sınıflandırmanın dördüncü düzeyine göre tek bir harcama birimi olarak örgütlenmiştir. Bu bağlamda, Kurumun harcama yetkilisi Genel Sekreterdir. Kurumsal hizmet portalı ile kurumun sunmakta olduğu akreditasyon veya eğitim hizmetleri ile ilgili olarak tahakkuk eden ücretlerin tahakkuk ettirilmesi, faturalandırılması, ödemelerinin takip edilmesi, akredite kuruluşların yıllık katkı payı bildirimlerinin alınması ve takip edilmesi sağlanmaktadır. Genel bütçe içinde yer alan ve diğer kamu kurumlarınca da kullanılan Muhasebe Bilişim Sistemi, Kamu Hesapları Bilgi Sistemi (KBS), e- Bütçe Sistemi, Harcama Yönetim Sistemi (HYS) ve Taşınır Kayıt Kontrol Sistemi (TKYS) kurum tarafından da kullanılmaktadır. 03.12.2010 tarihli ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 8’inci maddesine dayanılarak hazırlanan ve 17.12.2011 tarihinden itibaren yürürlükte olan Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’a göre, TÜRKAK tarafından hesap dönemi sonunda verilecek defter, mali tablo ve belgeler şunlardır:  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Birleştirilmiş veriler defteri,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli,  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu . Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 kapsamındaki temel mâli tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ İç kontrol kapsamında Türk Akreditasyon Kurumu’nun çalışma yapısı, iş süreçleri, organizasyon ve insan kaynakları, bilgi sistem yönetimi ile ilgili durum analizinin metodolojik olarak yapılması, iyileştirme alanlarının tanımlanması ve kurumsal yapısının geliştirilmesine yönelik bir plan hazırlanması amacıyla TÜRKAK Yenilenme Projesi (TÜYEP) bulunmakta olup, projenin nihai hedefi başta akreditasyon hizmeti olmak üzere iş süreçlerinde tam otomosyona geçişin sağlanmasıdır. İdarenin organizasyon yapısı ile personelin görev, yetki ve tanımları belirlenmiştir. Kurum düzeyinde iç kontrol sistemine yönelik farkındalık çalıştayları yapılmıştır. Personele yönelik etik davranış ilkeleri hakkında bilgilendirme yapılmaktadır. Kurumun akreditasyon sürecinde görevlendireceği, teknik sorumluların (dosya sorumluları), akreditasyon karar kurulunun, denetçilerin ve teknik uzmanların nitelendirilmesi ve Denetçi /Teknik Uzman Havuzunun oluşturulmasında uygulanacak kural ve usulleri belirlemek amacıyla P 604 Akreditasyon Sürecinde Yer Alan Personelin Nitelendirilmesi ve Denetçi/Teknik Uzman Havuzunun Oluşturulması Prosedürü uygulanmaktadır.Bu prosedür; başdenetçi, denetçi ve teknik uzmanların TÜRKAK Denetçi/Teknik Uzman Havuzu’na dahil olabilmeleri için gereken nitelikleri; denetçi adaylarının seçimi ile seçilen denetçi adaylarının gerekli denetçi eğitim kurslarını tamamladıktan sonra görevlendirilmesi için uygulanacak usuller ile akreditasyon sürecinde görev alan diğer personel ile ilgili hususları kapsar. TÜRKAK Kurumsal Hizmet Portalı ile Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi üzerinden alınan veriler doğrultusunda birim faaliyet raporları oluşturulmaktadır. İdare faaliyet raporları Genel Sekreterlik onayı aşamasında iken birim faaliyet raporlarında yer alan bilgi ve açıklamaların doğru ve güvenilir olup olmadığı üst yönetim tarafından

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 incelenmektedir. Muhasebe yetkilisi, 10.12.2003 tarih ve 5018 sayılı Kanun’un 62. maddesi ile 2005/9912 Karar Sayılı Muhasebe Yetkililerinin Eğitimi, Sertifika Verilmesi ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte belirtilen şartları taşımaktadır. Kurumda 1 adet Mali Hizmetler Uzmanı ve 1 adet Mali Hizmetler Uzman Yardımcısı görev yapmaktadır. Mali Hizmetler Uzmanı belirtilen şartları taşımaktadır. İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslarda yer alan limitleri aşan tüm taahhüt ve sözleşme tasarıları ön mali kontrole tabi tutulmaktadır. Ön Mali Kontrol aşamasında görev alan personele ihale komisyonunda görev verilmemektedir. Gerçek veya tüzel kişilerin herhangi bir konudaki şikâyetlerinin ve akreditasyon kararına ilişkin itirazlarının nasıl yapılacağı ile TÜRKAK’ın şikâyet ve itirazları ele alması ve çözüme ulaştırması konularında uygulayacağı yöntemlerin tanımlanması amacıyla P 507 Şikâyet ve İtiraz Prosedürü işletilmektedir. TÜRKAK Portal ve Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS) ile iş süreçleri takip edilmektedir. Kurum Risk Yönetim Sistemi 2019 yılında hayata geçirilmiştir. Tarafsızlık riskleri Şubat ayında İç Kontrol İzleme ve Değerlendirme Kurulu onayına sunulmuştur. Risklere Yönelik Eylemler belirlenmiş ve Türkak Risk Modülüne veri girişleri tamamlanmıştır. Personelin Kurumdaki tüm süreçlerle ilgili iş ve işlemler hakkında gözlemlediği hata, uygunsuzluk, iyileştirme önerisi vb. hususları iletebilmesine yönelik olarak P503 prosedürü oluşturulmuş ve işletilmektedir. Prosedürde “Gözlenen eksiklikler, yetersiz uygulamalar ya da etkin olmayan prosedürlere ilişkin uygunsuzluklar tüm TÜRKAK personeli tarafından Düzeltici/Önleyici Faaliyet İsteği Formu doldurularak belirlenir ve doldurulmuş form Kalite Yöneticisine verilir.” İfadesi geçmekte ve bu amaçla tanımlı F503-001 Düzeltici/Önleyici Faaliyet İsteği Formu bulunmaktadır. Türk Akreditasyon Kurumuna 28.12.2017 tarihinde bir iç denetçi ataması gerçekleştirilmiştir. 18/01/2019 tarih ve 89579755-679-292 sayılı Avrupa Birliği Başkanlığı Makam Oluru ile İç Denetim Birimi kurulmuştur.Kuruma 28.12.2017 tarihinde bir iç denetçi ataması gerçekleştirildiği için, 2018 yılında iç denetim faaliyetlerinin etkin olarak gerçekleştirilmesi, denetim evreninin doğru belirlenmesi amacı ile kurumun tanınması faaliyetleri gerçekleştirilmiştir.Daha sonra İç Denetim Yönergesi oluşturulması yönünde çalışmalar yapılmış, “Türk Akreditasyon Kurumu İç Denetim Yönergesi” Genel Sekreterlik Makamının 23.07.2018 tarihli olurlarıyla yürürlüğe girmiştir. TÜRKAK iç kontrol sisteminin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Kamu İç Kontrol Standartları Kapsamında Değerlendirilmesi kapsamında danışmanlık hizmeti sunulmuş olup, hazırlanan rapor Genel Sekreterlik Makamına sunulmuştur. 2019 yılında 1 adet iç denetçi tarafından; 2019 yılı iç denetim programına uygun olarak “İş Sağlığı ve Güvenliği Faaliyetlerinin Denetimi” tamamlanarak rapor, denetlenen birime ve üst yöneticiye sunulmuştur. Ayrıca, “Kurumsal Risk Yönetimi ve İç Kontrol” sürecinin geliştirilmesi ve risk yönetiminin iş süreçlerine entegre edilmesi amacıyla danışmanlık faaliyeti gerçekleştirilerek rapor üst yöneticiye sunulmuştur. İç denetim birimi 5018 Sayılı Kanunun emredici hükümleri ve Birim Yönergesi hükümleri doğrultusunda idari yönden hiçbir makam ve mevki ile ilişkilendirilmeksizin doğrudan Genel Sekretere bağlı bir birim olarak örgütlenmiştir. İç denetçi için uygun çalışma ortamı, uygun fiziki ortam ve donanım sağlanmıştır.İç denetçi, 5018 sayılı yasanın öngördüğü temel nitelikleri taşımaktadır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Türk Akreditasyon Kurumu'nun 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Kurumun Fon Hesaplarında Tutulan Nakit Tutarlarının 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında Takip Edilmesi Kurumun bankaların fon hesaplarında tutulan nakit tutarlarının 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında takip edildiği görülmüştür. Vadeli hesaplarda izlenmesinin iktisadi olmadığı düşünülen tutarlar sabit getirili likit fon satın alınarak değerlendirilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 35 ve 36'ıncı maddelerinde 108 Diğer Hazır değerler hesabının kasa ihtiyacı için talep edilen tutarlar ya da kasa fazlası nakit tutarların

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 hareketlerini takip için kısa süreli muhasebe kayıtlarını içerdiği belirtilmiştir.Başka bir deyişle 108 no.lu hesap geçici nakit hareketleri vb. durumlar için kullanılmaktadır. Kurumun bankaların fon hesaplarında tutulan nakit tutarlarının 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında takip edilmesi sonucu mali tablolarında çok büyük bir tutar geçici nakit hareketi gibi görülmektedir. Bankaların fon hesabı olarak kullandıkları hesaplar varlığa dayalı menkul kıymetler olarak sattıkları türev ürünlerin takibini yaptıkları, temelde vadeli mevduat hesabı olan hesaplardır. Kurumun faaliyetlerini kendi öz gelirleriyle sürdürmesi muhasebenin temel ilkelerine uyma zorunluluğunu değiştirmez. Muhasebe ilkeleri gereği mali tablolar yanıltıcı bilgi vermemelidir. Kurumun bankaların fon hesaplarında tutulan nakit tutarlarının 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında takip edilmesi mali tabloların tam ve dogru bilgi vermesini olumsuz etkilemekte olduğu ve 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının 3.745.573,47 TL borç bakiyesinin 102 Banka Hesabının borç bakiyesine dahil edilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. BULGU 2: Vergi tevkifatlarının Gider Hesabına kaydedilmemesi Kurumda mevduat hesapları üzerinden yapılan vergi tevkifatlarının Gider hesabı yerine Gelirlerden red ve iadeler hesabına kaydedildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 19'uncu maddesinin 1'inci fıkrasının (a) bendinde; muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarları bu hesaba, tevkifat tutarları 630- Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmı 600- Gelirler Hesabına, geçmiş aylara ait kısmı 181- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir. Banka hesabına aktarılan tutarın tamamı aynı zamanda 805- Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydediliceği düzenlenmiştir. Kurum tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü’nden konuya ilişkin olarak alınan görüşte, 2018 yılındaki yönetmelik değişikliği sonucunda 630.12 hesap grubunun 610 hesaplara taşındığı belirtilmekte, mevduat hesapları üzerinden yapılan vergi tevkifatlarının takibinde 630.12 hesabının kullanıma açılamayacağı belirtilmiştir. Ancak Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 19'uncu maddesi ilgili hüküm yerinde durmaktadır. Muhasebe sistemi mantığına göre tevkifat bir gider kalemidir. Bu düzenleme uyarınca gelirlerden red ve iade ile ilgisi olmayan, aslında gider kalemi olan vergi tevkifat tutarı 1.077.537,56 TL’nin 630 Giderler hesabına kaydedilmesi gerekirken 610

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Gelirlerden red ve iadeler hesabına kaydedilmesinin mali tabloların gerçek durumu yansıtmasını olumsuz etkileyeceği, durumun Maliye Bakanlığına iletilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Taşınmaz Cetvelinin Düzenlenmemesi Kurum tarafından kuruma ait taşınmazların işlendiği herhangi bir taşınmaz cetveli ibraz edilmemiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin 5'inci maddesinin 1'inci fıkrasında; Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre kuruma ait taşınmazların belgelere dayanılarak anılan Yönetmelik ekindeki kayıt planına göre bir Taşınmaz Cetveline bağlanması gerekmektedir. Söz konusu Taşınmaz cetvelinin bulunmamasının 250 Arsalar Hesabının 39.800.000,00 TL ve 252 Hizmet Binaları Hesabının 18.638.170,92 TL bakiyesinin muhasebenin doğruluk ve tamlık ilkeleri açısından teyidini engellediği düşünülmektedir. BULGU 2: Maddi Olmayan Duran Varlık Kapsamında Olmayan Destek, Uygulama Geliştirme Ve Eğitim Hizmet Alımı Giderlerinin Haklar Hesabına Kaydedilmesi 2019 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda 260 Haklar hesabına, maddi olmayan duran varlık kapsamında olmayan destek, uygulama geliştirme ve eğitim hizmet alımı giderlerinin de kaydedildiği görülmüştür. 27.12.2014 tarih ve mükerrer 29218 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 194’üncü maddesinde Haklar hesabının, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Destek, geliştirme ve eğitim hizmeti bedelinin bir duran varlık hesabına alınması hesabın doğru bilgi vermemesine neden olacaktır. Öte yandan yukarıda sayılan hizmetler duran varlıkta bir yenileme ve değer arttırma sonucunu doğurmamaktadır. 2019 yılında TÜRKAK tarafından alınan 1.449.500TL+KDV sözleşme bedelli “TÜRKAK Süreç Otomasyonu Kapsamında Yazılımlara Teknik Destek, Uygulama

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Geliştirilmesi ve Eğitim Hizmet Alımı “ işine ait ödemelerin 260 Haklar hesabında izlendiği
ve toplam 264.500 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Maddi olmayan hak kapsamında olmayan destek, geliştirme, eğitim hizmet alımının 260 Haklar hesabı ve buna bağlı olarak 268 Birikmiş amortismanlar ve değer düşüklüğü karşılığı hesabı değerlerinin hatalı olmasına ve mali tabloların gerçek durumu yansıtmamasına neden olacağı düşünülmektedir. BULGU 3: Katma Değer Vergisi tutarları için Bütçe Gelirlerinden Ret ve iadeler Hesabının Kullanılması Bütçe gelirleri hesabına kaydedilen katma değer vergisi tutarları için ters kayıt ile düzeltme yerine, 810 Bütçe giderlerinden ret ve iadeler hesabının kullanıldığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 403'üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, 800 Bütçe gelirleri hesabının işleyişi düzenlenmiştir.Daha önce yanlışlıkla bütçe geliri olarak kaydedilen vergi tutarlarının bu hesaptan çıkarılması gelirin red ve iadesi kapsamında olmayıp düzeltme kaydı gerektirmektedir. Bütçenin dönemselliği ilkesi göz önüne alındığında düzeltme kaydının 800 Bütçe gelirleri hesabı ve 600 Gelirler hesabı borç, 805 Gelir yansıtma hesabı ve 120 Gelirlerden alacaklar hesabı alacak şeklinde yapılması gerekmektedir. Eğer vergi tutarı önceki dönemler ile ilgili ise düzeltme kaydı 830 Bütçe giderleri hesabı ve 630 Giderler hesabı borç, 835 Gider yansıtma hesabı ve 120 Gelirlerden alacaklar Hesabı alacak şeklinde olması gerekmektedir. Yukarıda açıklanan nedenlerle 810 Bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabının borcunda kayıtlı olan 3.375.792,68 TL'nın 800 Bütçe Geliri Hesabının borç kaydında yer alması gerektiği; buna bağlı olarak ve 600 Gelirler hesabının borç kaydı ile 120 Gelirlerden alacaklar hesabının alacak kaydı da aynı tutarda hatalı olduğuve mali tabloların gerçek durumu doğru ve tam olarak yansıtmasını olumsuz etkilediği düşünülmektedir. BULGU 4: Yurt içi ve Yurt Dışı Geçici Görev Yolluğu Kapsamında Yolluk Ödeneğinden Ödenen Uçak Biletlerinin Kurum Tarafından Herhangi Bir İhale Usulü Kullanılmadan Hizmet Alımı Şeklinde Bir Firmadan Alınması Ve Uçak Biletlerinin Harcama Evrakına Eklenmemesi TÜRKAK’ın 2019 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesinde; geçici görev yolluğu kapsamında yolluk ödeneğinden ödenen uçak biletlerinin kurum tarafından herhangi bir ihale

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 usulü kullanılmadan hizmet alımı şeklinde tek bir firmadan alındığı, ödemenin doğrudan firmaya yapıldığı; uçak biletlerinin kişiler veya firma tarafından harcama evrakına eklenmediği görülmüştür. Ödeme kurum adına kesilen, sadece isim ve bir numara belirterek işlediği kendi faturaları üzerinden yapılmaktadır. Harcama evrakına bir de geçici görev onayı eklenmektedir. Faturaların bazılarında indirim uygulandığı görülmektedir. Söz konusu firmayla herhangi bir ihale usulü kullanılarak yapılmış bir sözleme vb. bulunmamaktadır. Firmaya ödemeler 630/830-03.03.01.01 ve 03.03.03.01 yolluklar kaleminden yapılmaktadır. Kişilerin yolluk bildirimlerinde uçak bileti beyanı bulunmamaktadır. Ancak çok az sayıda kişinin biletlerini kendileri alarak yolluk beyanına eklediği tespit edilmiştir.
TÜRKAK 5018 sayılı Kanun’a tabi olup, ekli “II Sayılı Cetvel (B) Özel Bütçeli Diğer İdareler” arasında yer almaktadır. Kurum çalışmalarını 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin yanı sıra, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerine göre yürütmektedir. 6245 sayılı Harcırah kanununun 4’üncü maddesine göre harcırah kanunda belirtilen hallerde çalışanlara ve ailelerine verilir. Başka bir deyişle ödeme hizmet alınan firmaya değil görevlendirilen kişiye yapılacaktır. Aynı Kanun’un harcırah unsurlarını düzenleyen III. Kısım I. Bölümde yol masrafı ile ilgili olarak 27-29 maddelerinde yurt içinde ve yurt dışında yolculuk yapılan taşıtın bilet ücretinin harcırahın unsuru olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yurt dışında sürekli ve geçici görev yolculuklarında, ekspres ve yataklı vagon ücreti dahil olmak üzere, tren, vapur veya uçak bilet bedeli yol masrafı olarak ödeneceği, uçakla yapılacak yolculuklarda ise, (…) Yasama Organı Başkanı, Yasama Organını temsil etmekle görevlendirilen Yasama Organı Üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcıları, Anayasa Mahkemesi Başkanı, Genelkurmay Başkanı, Bakanlar, Kuvvet Komutanları ve Jandarma Genel Komutanı, Emniyet Genel Müdürü, Sahil Güvenlik Komutanı, Orgeneral ve Oramiraller, Yargıtay, Danıştay Başkanları ile Cumhuriyet Başsavcısı, Danıştay Başsavcısı, Sayıştay Uyuşmazlık Mahkemesi ve Diyanet İşleri Başkanları ile bunların resmi çağrıya uyarak yolculuğa katılan eşlerine, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı, (…) Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreteri, Yükseköğretim Kurulu Başkanı ve merkezde sürekli görevde bulunanlar dışındaki büyükelçilere birinci, bunların dışındakilere turist sınıfı üzerinden yol gideri ödeneceği hükme bağlanmıştır. Öte yandan merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin ilgili mevzuatları çerçevesinde yapacakları harcamalarında ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeleri ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 bunlardan şekil ve türleri belirleyen Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin 24 ve 25’inci maddesinde geçici görev yolluklarının ödenmesinde “Yurtiçi / Yurtdışı Geçici Görev Yolluğu Bildirimi” eklenmesi gerektiği ifade edilmiştir. “Yolluklara ilişkin diğer hükümler” başlıklı 27’inci maddesinin (b) fıkrasında da uçakla yapılan seyahatlerde yolcu biletinin ödeme belgesine bağlanması gerektiği belirtilmiştir. TÜRKAK’ın geçici görevlerde uçak biletlerinin bir firmadan alınarak ödemenin toplu olarak firmaya yapılması uygulamasının yukarıda belirtilen mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir. Geçici görev yolluklarında ödeme bizzat görevli kişiye yapılmalıdır. Kişinin düzenleyeceği ve imzalayacağı “Yurt içi / Yurt dışı Geçici Görev Yolluğu Bildirimi” kapsamında uçak biletlerinin bildirime eklenmesi gerekmektedir. Kurum uygulamasında uçak bilet ücretleri doğrudan firmaya ödenmektedir. Ayrıca firma tarafından düzenlenen faturaya söz konusu uçak biletleri eklenmemektedir. Bunun sonucunda biletin tarihi, sınıfı fiyatı, kullanıcısı hem kurum hem de denetçi tarafından görülememektedir. Firma ile resmi bir anlaşma yapılmadığından bazı biletlerde yapılan iskontoların mahiyeti de anlaşılamamaktadır. Bu uygulama yolluk kavramına uygun değildir. Eğer bir hizmet alımı olarak değerlendirilirse ödemenin yolluklar kaleminden yapılmaması gerekir. Ayrıca ihale, pazarlık veya fiyat araştırması yapılmadan, bir sözleşmeye bağlanmadan tek bir firmadan yapılacak bir hizmet alımı da yasalara uygun olmayacaktır. Yukarıda açıklandığı üzere geçici görev yollukları kapsamında TÜRKAK tarafından herhangi bir ihale usulü kullanılmaksızın tek bir firmadan uçak bileti alınarak doğrudan ödeme yapılması uygulamasının hem mevzuata uygun olmadığı hem de ödemelerin gerçeği yansıtmaması riskini taşıdığı düşünülmektedir. BULGU 5: Etüt-Proje Bilirkişi Ekspertiz Giderleri Kapsamında Yapılan Ödemelerin Belirli Standartlara Bağlanmaması TÜRKAK ile Uygunluk Değerlendirme Kuruluşu (UDK) arasında imzalanan sözleşme gereği yapılan bazı giderler Giderler hesabının alt hesaplarından olan “Etüt-Proje Bilirkişi Ekspertiz Giderleri” hesabında izlenmektedir. Türk Akreditasyon Kurumu ile kendisine başvuran Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları arasında her başvuru/denetim öncesinde imzalanan matbu “Akreditasyon Sözleşmesi”nin 6 ücretler başlıklı bölümünün 6.1.7'nci kısmında; UDK'nın TÜRKAK tarafından gönderilecek denetim ekibi ve bilirkişilerin her türlü iaşe, ibate ve ulaşım ücretlerini karşılayacağı belirtilmiştir. Bahse konu olan bu masrafların denetimle ilgili

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 olmaları gereği açıktır. Ancak yapılan incelemede; sözleşmede masraflarla ilgili herhangi bir üst sınır, ikamet edilecek otellerle ilgili herhangi bir standart konulmadığı görülmüştür. Kurum tarafından gönderilen denetim ekibi ve bilirkişilerin her türlü iaşe, ibate ve ulaşım masrafları önce kurum tarafından karşılanmakta daha sonra denetim faaliyetlerinin bitiminde UDK'ya fatura edilmekte olup, daha sonra UDK tarafından TÜRKAK'a ödenmektedir. Ancak söz konusu masraflardan denetim görevi ile ilgili olmayanların UDK tarafından ödenmeyeceği de açıktır. Uygulamanın bu şekilde olması, TÜRKAK denetim ekibi ve bilirkişilerin ikamet yerinin seçilmesi, yeme içme masraflarının UDK tarafından ödenmesi gibi hususlar göz önüne alındığında, ticari hayatı için gerekli olan uygunluk belgesini almak niyetiyle kendisine başvuran kuruluşun, TÜRKAK'ın bilirkişi ve denetim ekibinin her türlü masrafını hiçbir kısıtlamaya tâbi olmadan ödemesi sözleşmeye konu olan denetim faaliyetleriyle ilgisi olmayan giderlere sebebiyet verebilmektedir. TÜRKAK faaliyet alanı gereği; kendisine başvuran kuruluşların ihtiyaç duyduğu standartlar çerçevesinde, “Bilirkişi Hizmet” alımına oldukça yoğun bir şekilde başvurmaktadır. Bu hizmetler ilgili bilirkişi masraf kalemlerinin sözleşmede herhangi bir üst sınır içermeyecek şekilde konulması uygun olmayan harcamalara sebebiyet vermekte; harcamaların denetimi sadece kurumda çalışan ilgili kişinin inisiyatifine kalmaktadır. 2018 yılı denetimi sonucunda bu konu izlemeye alınmış, ancak 2019 yılında herhangi bir çalışma ve düzenleme yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, sözleşmelerde denetim ekibi ve bilirkişilerin her türlü iaşe, ibate ve ulaşım ücretlerinin sınır ve kapsamlarının açık ve anlaşılır şekilde belirlenmesi suretiyle giderlerin belirli standartlara bağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr