2018 - TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU.pdf

TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2019

İÇERİK TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 20

TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 5
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 6
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 6
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 6
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 7
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 7
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 13

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1:Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması (1. Düzey) .......................................... 3 Tablo 2: Bütçe Giderleri ve Ödeneklerin Ekonomik Sınıflandırılması (1. Düzey).................... 3

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler

1. Kanunda Belirtilen Usule Uyulmadan Taşınmaz Kiralanması
2. Memuriyet Mahalli Dışında Görevlendirilenler İçin Harcırah Yerine Organizasyon Bedeli Ödemesi Yapılması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun kuruluş amacı, insan onurunu temel alarak insan haklarının korunması ve geliştirilmesi, kişilerin eşit muamele görme hakkının güvence altına alınması, hukuken tanınmış hak ve hürriyetlerden yararlanmada ayrımcılığın önlenmesi ile bu ilkeler doğrultusunda faaliyet göstermek, işkence ve kötü muameleyle etkin mücadele etmek ve bu konuda ulusal önleme mekanizması görevini yerine getirmektir. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun görev ve teşkilatlanmasına ilişkin hususlar, 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanununda düzenlenmiştir. Buna göre Kurumun görevleri şunlardır: a) İnsan haklarının korunmasına, geliştirilmesine, ayrımcılığın önlenmesine ve ihlallerin giderilmesine yönelik çalışmalar yapmak. b) İnsan hakları ve ayrımcılıkla mücadele konularında kitle iletişim araçlarını da kullanarak bilgilendirme ve eğitim yoluyla kamuoyunda duyarlılığı geliştirmek. c) Millî eğitim müfredatında bulunan insan hakları ve ayrımcılık yasağıyla ilgili bölümlerin hazırlanmasına katkıda bulunmak. ç) İnsan haklarının korunması, ayrımcılığın ortadan kaldırılması ve toplumdaki eşitlik anlayışının geliştirilmesine yönelik olarak üniversiteler ile ortaklaşa faaliyetlerde bulunmak, Yükseköğretim Kurulunun eşgüdümünde üniversitelerin insan hakları ve eşitlik ile ilgili bölümlerinin kurulmasına ve insan hakları ve eşitlik öğretimine dair müfredatın belirlenmesine katkıda bulunmak. d) Kamu kurum ve kuruluşlarının meslek öncesi ve meslek içi insan hakları ve eşitlik eğitimi programlarının esaslarının belirlenmesine ve bu programların yürütülmesine katkıda bulunmak. e) Görev alanıyla ilgili mevzuat çalışmalarını izlemek, değerlendirmek, bunlara ilişkin görüş ve önerilerini ilgili mercilere bildirmek. f) İnsan hakları ihlallerini resen incelemek, araştırmak, karara bağlamak ve sonuçlarını takip etmek. g) Ayrımcılık yasağı ihlallerini resen veya başvuru üzerine incelemek, araştırmak, karara bağlamak ve sonuçlarını takip etmek. ğ) Ayrımcılık yasağı ihlalleri nedeniyle mağdur olduğu iddiasıyla Kuruma başvuranlara mağduriyetlerinin giderilmesi için kullanabilecekleri idari ve hukuki süreçler konusunda yol göstermek ve başvurularını takip etmelerini sağlamak amacıyla yardımcı olmak. h) İşkence ve kötü muamele ile mücadele etmek ve bu konuda çalışmalar yapmak. ı) İşkenceye ve Diğer Zalimane, Gayriinsanî veya Küçültücü Muamele veya Cezaya Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesine Ek İhtiyari Protokol hükümleri çerçevesinde ulusal önleme mekanizması olarak görev yapmak.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 i) Özgürlüğünden mahrum bırakılan ya da koruma altına alınan kişilerin ulusal önleme mekanizması kapsamındaki başvurularını incelemek, araştırmak, karara bağlamak ve sonuçlarını takip etmek. j) Özgürlüğünden mahrum bırakılan ya da koruma altına alınan kişilerin bulundukları yerlere haberli veya habersiz düzenli ziyaretler gerçekleştirmek, bu ziyaretlere ilişkin raporları ilgili kurum ve kuruluşlara iletmek, Kurulca gerekli görülmesi durumunda kamuoyuna açıklamak, ceza infaz kurumları ve tutukevleri izleme kurulları, il ve ilçe insan hakları kurulları ile diğer kişi, kurum ve kuruluşların bu gibi yerlere gerçekleştirdikleri ziyaretlere ilişkin raporları incelemek ve değerlendirmek. k) Cumhurbaşkanlığına ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulmak üzere, insan haklarının korunması ve geliştirilmesi, işkence ve kötü muameleyle mücadele ve ayrımcılıkla mücadele alanlarında yıllık raporlar hazırlamak. l) Kamuoyunu bilgilendirmek, düzenli yıllık raporlar dışında, gerek görüldüğünde görev alanına ilişkin özel raporlar yayımlamak. m) İnsan hakları ve ayrımcılıkla mücadele alanındaki uluslararası gelişmeleri izlemek ve değerlendirmek, alanındaki uluslararası kuruluşlarla ilgili mevzuat dâhilinde işbirliği yapmak. n) İnsan haklarının korunması ve ayrımcılıkla mücadele kapsamında faaliyet yürüten kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, meslek kuruluşları ve üniversitelerle işbirliği yapmak. o) Diğer kurumların ayrımcılığın önlenmesine yönelik faaliyetlerine destek vermek. ö) Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası insan hakları sözleşmelerinin uygulanmasını izlemek, bu sözleşmeler uyarınca kurulan inceleme, izleme ve denetleme mekanizmalarına Devletin sunmakla yükümlü olduğu raporların hazırlanması sürecinde, ilgili sivil toplum kuruluşlarından da yararlanmak suretiyle görüş bildirmek, bu raporların sunulacağı uluslararası toplantılara temsilci göndererek katılmak. p) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak. Kurumun kuruluş amacı ve görevleri kapsamında, Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminden önceki ve sonraki durumu arasında bir değişiklik bulunmamaktadır. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, idari ve mali özerkliğe sahip, özel bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz, Cumhurbaşkanının görevlendireceği bakan ile ilişkili bir kurum olarak düzenlenmiştir. Kurum, Kurul ve Başkanlıktan oluşur. Başkanlık ise, Başkan Yardımcıları, hizmet birimleri ve çalışma gruplarından oluşur. Hizmet birimlerinin sayısı onu geçemez. Kurul, Kurumun karar organıdır. Kurul, bu Kanunla ve diğer mevzuatla verilen görev ve yetkilerini kendi sorumluluğu altında, bağımsız olarak yerine getirir ve kullanır. Görev alanına giren konularla ilgili olarak hiçbir organ, makam, merci veya kişi, Kurula emir ve talimat veremez, tavsiye ve telkinde bulunamaz.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Kurul; biri başkan, biri ikinci başkan olmak üzere Cumhurbaşkanı tarafından atanan on bir üyeden oluşur. Kurumda 2018 Aralık ayı itibarıyla bir başkan, bir ikinci başkan, bir başkan yardımcısı, dokuz kurul üyesi, 15 insan hakları uzmanı, dört memur, bir uzman, beş veri hazırlama ve kontrol işletmeni, bir mali hizmetler uzmanı, bir sosyal hizmetler uzmanı, bir çözümleyici, bir bilgisayar işletmeni, bir sekreter, bir tekniker, bir şoför, iki koruma ve güvenlik görevlisi, bir hizmetli personel çalışmaktadır. 1.3. Mali Yapı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, özel bütçeli bir kurum olarak merkezi yönetim bütçesi içinde yer almaktadır. Kurum 2018 yılında merkezi yönetim bütçesinden personel gideri olarak 3.042.000 lira, sosyal güvenlik devlet primi gideri olarak 334.000 lira, mal ve hizmet alım giderleri olarak 4.284.000 lira ve cari transfer olarak 394.000 lira olmak üzere toplam 8.054.000 lira başlangıç ödeneği almıştır. Kurumun bütçe gelirleri bilgileri aşağıdaki gibidir. Tablo 1:Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması (1. Düzey) Ekonomik Kod Bütçe Gelirinin Türü Tutar 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 4.484,00 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 8.436.600,00 05 Diğer Gelirler 85.040,71 Toplam 8.526.124,71 Kurumun bütçe giderleri ile ödeneklerine ilişkin bilgiler aşağıdadır. Tablo 2: Bütçe Giderleri ve Ödeneklerin Ekonomik Sınıflandırılması (1. Düzey) Ekonomik Kod Yıl İçinde Alınan Ödeme Emirleri Tenkis Edilen Ödeme Emirleri Kalan Ödeme Emirleri Ödemeler 01 4.167.086,02 0,00 4.167.086,02 4.167.086,02 02 585.427,08 31.202,63 554.224,45 554.224,45 03 4.698.400,00 1.321.368,73 3.377.031,27 3.377.031,27 05 394.200,00 317.864,61 76.335,39 76.335,39 Toplam 9.845.113,10 1.670.435,97 8.174.677,13 8.174.677,13

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49’uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların şekil, süre ve türleri anılan Kanunun 49 ve 80’inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu İdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali işlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanması ile mali istatistiklerin hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas, ilke ve standartların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır. Bu amacın gerçekleştirilmesi için; işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Belirtilen Yönetmeliğin 310’uncu maddesinde kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü şahıslarla ekonomik

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 ilişkilere girebilen kapsama dâhil her kamu idaresinin bir kurumsal birim ve her kurumsal birimin bir mali raporlama birimi olduğu; 311’inci maddesinde kapsama dâhil kamu idarelerinin mali hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından, üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu; 312’nci maddesinde kamu idarelerince, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanların düzenleneceği; 313’üncü maddesinde kamu idarelerince hazırlanacak temel mali tabloların Bilanço, Faaliyet Sonuçları Tablosu ve Nakit Akış Tablosu olduğu; 314-316’ncı maddelerinde bu tabloların mahiyetleri ve nasıl düzenleneceği; 327’nci maddesinde de mali tabloların hangi dönemlerde hazırlanıp yayımlanacağı belirtilmiştir. Kurumun muhasebe hizmetleri, Kurum Muhasebe Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli,  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kurum, Nisan 2016 tarihinde yeniden düzenlenmiştir. Kurul üyeleri 2016 yılı Mart ayında atanmıştır. İç kontrol sistemi ve işleyişinin üst yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesi sağlanamamıştır. Buna karşın kurum yönetimi tarafından personele etik sözleşmesi imzalatılarak personel dosyalarına konulmuştur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar açık bir şekilde belirlenmiştir. Yetkiler ve yetki devrinin sınırlarının açıkça belirlenmesi ve yazılı olarak bildirilmesi hususunda bir çalışma mevcuttur. Kurumun stratejik plan çalışmaları olmakla birlikte sonuçlandırılmamıştır. Stratejik plan yayımlanmadığından, İdarenin yürüteceği program, faaliyet ve projeleri ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı da hazırlanmamıştır. Dolayısıyla İdare, bütçesini stratejik plan ve performans programına uygun olarak hazırlamamıştır. Kurumun herhangi bir risk değerlendirmesi bulunmamaktadır. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara uygun olarak kurulmamıştır. Kurumun tüm birimlerinde yapılan işlerin iş tanımları yapılmamış, bu işlerin süreçleri ve/veya iş akış şemaları çıkarılmamıştır. Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkânı sunacak bir yönetim bilgi sistemi kurulmamıştır. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu, üst yöneticinin onayı ile görevlendirilmemiştir. İç kontrol sistemi henüz oluşturulmadığından, bunun yılda en az bir kez değerlendirilmesi ve değerlendirme formları ve raporları düzenlenmemektedir. İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanmamıştır. İç denetim birimi kurulmamış ve İç denetçi kadrosuna atama yapılmamıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Kanunda Belirtilen Usule Uyulmadan Taşınmaz Kiralanması Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumuna mevzuatta belirtilen usule uyulmaksızın taşınmaz kiralandığı tespit edilmiştir. 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanununun “Kurul” başlıklı 10’uncu maddesinde, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulunun yapılanması düzenlenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Anılan Kanunun “Kurulun görev ve yetkileri” başlıklı 11’inci maddesinin 1’inci fıkrasının (ı) bendinde Kurulun, taşınmaz kiralanması konularındaki önerileri görüşüp karara bağlama görevi bulunmaktadır. Bu hükümden, Kurumun taşınmaz kiralayabilmesi için, bu hususu müzakere edip karara bağlayan bir Kurul kararı gerektiği anlaşılmaktadır. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu lojmanı olarak kullanılmak üzere bir adet taşınmazın 1.1.2018 tarihinden itibaren aylık 2.280 lira bedelle kiralanması için 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22’nci maddesinin (d) bendi hükmü uyarınca onay verilmiş ve taşınmaz sahibi ile Kurum Başkanı taşınmaz kiralama sözleşmesi imzalamıştır. 2018 yılı boyunca aylık kiraları düzenli olarak Kurum tarafından ödenmiştir. Ancak, 6701 sayılı Kanunun anılan 11’inci maddesi hükmüne göre, bu taşınmazın Kurum adına kiralanabilmesi için öncelikle Kurulun kararının bulunması gerekirdi. Dolayısıyla Kurum adına taşınmaz kiralanması, anılan Kanunda belirtilen usule aykırı yapılmıştır. Kamu idaresi cevabında; 2017 yılında göreve başlamalarını müteakiben istisnasız bütün Kurul üyelerinin dilekçe ile konut tahsisi talebinde bulunarak konut kiralanması yönünde iradelerini ortaya koydukları, Kurul üyelerinin Kamu Konutları Yönetmeliği eki (2) sayılı cetvelde, 1'inci grup (3) sırada sayılan unvanlar arasında yer almaması nedeniyle geri çevrildiği, kira limiti tespiti için Maliye Bakanlığına müracaat edildiği, Maliye Bakanlığınca toplam 11 adet konutun kiralanmasının uygun görüldüğü, bunun üzerine Başbakanlıktan izin talebinde bulunulduğu, Başbakanlığın sadece Kurum başkanı için bir adet lojman kiralanmasını uygun gördüğü, Kamu Konutları Yönetmeliği hükümleri uyarınca 2.280 lira bedelle kiralama işleminin yapıldığı, Kurulun 8.8.2018 tarihli toplantısında, içerisinde Başkana ait lojman kiralaması ile ilgili ödeneğin de bulunduğu 2019 yılı bütçe tasarısını kabul ettiği, bu hususun da Başkan lojmanı için Kurul kararı niteliğinde olduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak Kurum cevabında esasen kiralama işleminin yapılış aşamalarında Maliye Bakanlığı ve Başbakanlık nezdinde yapılması gereken ve yapılan prosedürler izah edilmiştir. Zaten bulguda bu hususlarla ilgili bir sıkıntıya değinilmemişti. Ancak bulgu metninde de açıkça izah edildiği üzere, Kurum adına bir taşınmaz kiralanabilmesi için, 6701 sayılı Kanunun 11'inci maddesinin 1'inci fıkrasının (ı) bendi hükmü uyarınca, münhasıran taşınmaz kiralanması konusundaki önerinin Kurulda müzakere edilerek karara bağlanması gerekmektedir. Kiralama işinin başlangıcı olan 2018 yılının başında, kiralama hususundaki öneri Kurula getirilmemiş, dolayısıyla taşınmaz kiralanması hususu Kurulda müzakere edilmemiş ve münhasıran taşınmaz kiralanması hususunda Kurulda bir karar alınmamıştır. Bu nedenlerle Kurum Başkanı için lojman kiralanması işi, anılan 6701 sayılı Kanunda belirtilen usule aykırı olarak gerçekleştirilmiştir. Öte yandan, içinde Başkana ait lojman kirasına ilişkin ödeneğin de bulunduğu 2019 yılı bütçe tasarısının Kurulca kabul edilmesi, taşınmaz kiralanmasına münhasır özel hüküm olan 6701 sayılı Kanunun 11'inci maddesinin 1'inci fıkrasının (ı) bendi hükmünün yerine getirildiği anlamına gelmez.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 BULGU 2: Memuriyet Mahalli Dışında Görevlendirilenler İçin Harcırah Yerine Organizasyon Bedeli Ödemesi Yapılması Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunda memuriyet mahalli dışında görevlendirilenlere harcırah ödenmesi gerekirken, organizasyon hizmet bedeli ödendiği görülmüştür. Kamu kurumlarının işleri için memuriyet mahalli dışına gönderilenlere yapılacak ödemeler 6245 Harcırah Kanununda belirtilmiştir. Anılan 6245 sayılı Kanunun “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4’üncü maddesinde, bu Kanunda belirtilen hallerde, bu Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile memur veya hizmetli olmamakla beraber kurumlarca geçici bir vazife ile görevlendirilenlere harcırah verileceği, aynı Kanunun “Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14’üncü maddesinde ise, Kanunun birinci maddesinde yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla muvakkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere, muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verileceği ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgâh veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masraflarının da ayrıca tediye olunacağı hüküm altına alınmıştır. Belirtilen Kanunun “Yurt içinde yol masrafı” başlıklı 27’nci maddesinde, yurt içinde yol masrafının, muayyen tarifeli nakil vasıtaları ile seyahatte, bu kanuna bağlı (1) sayılı cetvelin birinci sütununda yazılı makam ve sıfatlar ile vazifeli aylık veya ücret tutarlarına göre aynı cetvelin ikinci sütununda yazılı mevkiin tarife üzerinden bilet parası ve muayyen tarifeli olmayan nakil vasıtalarıyla seyahat halinde ise 3 numaralı sütunda gösterilen nakil vasıtalarına göre ihtiyar olunan hakiki masraftan terekküp edeceği; “Yurtiçinde verilecek gündeliklerin miktarı” başlıklı 33’üncü maddesinde, bu Kanun gereğince verilecek yurt içi gündeliklerinin miktarının her yıl bütçe kanunları ile tespit olunacağı, bu Kanun hükümlerine göre gündelik ödenenlerden yurt içinde yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri belgelendirenlere, belge bedelini aşmamak üzere gündeliklerinin tamamına kadar olan kısmının ayrıca ödeneceği; “Memuriyet mahalli dışına gönderilenlerin gündeliği” başlıklı 39’uncu maddesinde, resmî bir görevle memuriyet mahalli içinde bir yere gönderilenlere gündelik verilmeyeceği, geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00) yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi de geçirenlere tam gündelik verileceği; “Harcırahın sureti tediyesi” başlıklı 57’nci maddesinde, harcırahın hizmetin taalluk ettiği kurum bütçesinden ödeneceği; “Harcırahın sureti tediye ve mahsubu” başlıklı 59’uncu maddesinde, muvakkat vazife ile gönderilenlerin memuriyetleri mahalline dönüş tarihlerinden itibaren bir ay zarfında harcırah beyannamelerini, evrakı müspeteler ile birlikte dairesi amirine tevdi edecekleri, harcırahlarını avans olarak alıp da bu zimmetlerinin mahsubu için muktezi evrakı üçüncü fıkrada yazılı müddetler zarfında teslim etmeyenlerin bu borçlarının bu evrakı verdikleri zaman harcırah istihkakları ayrıca tahakkuk ettirilip ödenmek üzere aylık, ücret veya kabili haciz sair istihkaklarının yarısının bu borçları tamamen

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 kapanıncaya kadar ve hüküm alınmaya hacet kalmaksızın resen istirdat olunmak suretiyle tahsil olunacağı; “Hilafı hakikat beyanname verenler” başlıklı 60’ıncı maddesinde ise, bu kanuna göre tahakkuk edecek istihkakın miktarını artıracak şekilde hilafı hakikat beyanname verenler hakkında, mensup oldukları kurumların salahiyetli heyet ve makamlarının kararı ile ve işlenen suçun mahiyet ve şümulüne göre rütbe veya sınıf tenzili veya ihraç cezalarından herhangi birinin tatbik olunacağı ve bu gibilerin bu suretle aldıkları fazla harcırahın, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Kanununa göre ve bu kanuna tabi diğer kurumlarca da umumi hükümlere tevfikan tahsil olunacağı, suçlu hakkında idarece ittihaz olunan inzibati kararların cezai takibata mani olmayıp bu gibiler hakkında ayrıca hukuku amme davası ikame ve kanuni takibat icra olunacağı tespit edilmiştir. Hal böyle iken, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunda, 6701 sayılı Kanunda Kuruma verilen görevlerin ifası amacıyla memuriyet mahalli dışındaki görevlendirmelerde, görevlendirilenlere harcırah ödemesi yerine, görevlilerin transfer, yemek, konaklama ve diğer tüm ihtiyaçlarının da karşılandığı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22’nci maddesi hükmü uyarınca doğrudan temin usulüyle organizasyon hizmeti satın alınmıştır. Bu durum yıl boyunca yaygın olarak devam etmiştir. Oysa, bu şekilde organizasyon bedeli ödemesi yapılması, 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerinde belirtilen usule aykırı olduğu gibi, aynı zamanda memuriyet mahalli dışında görevlendirilenler için anılan Kanunla temin edilen hakları genişletici bir biçimde kullanılması durumunu da doğurmaktadır. Öte yandan, ilerleyen dönemlerde bu organizasyon hizmetinin içine Kanunda öngörülmeyen başka unsurların da dahil edilmesi durumuna yol açabileceğinden, anılan organizasyon hizmeti satın alınması usulü suiistimale sebep olabilecek bir uygulamadır. Bu itibarla, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunda 6701 sayılı Kanunda Kuruma verilen görevlerin ifası amacıyla memuriyet mahalli dışındaki görevlendirmelerde, organizasyon hizmeti satın alınması yerine, görevlendirilenlere 6245 sayılı Harcırah Kanununda tespit edildiği haliyle harcırah ödemesi yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Ulusal Önleme Mekanizması kapsamında Kurumumuzca il dışında yapılan ziyaret ve denetim giderleri için ödenen harcırah ödemelerinin yetersiz kalması ve ziyaretlere Kurul üyelerimizin de katılması ile mahallinden görev yerine transfer ihtiyacının ortaya çıkması nedenleriyle organizasyon şeklinde yapılması zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Bu şekilde yapılan ziyaretlerde görevlendirilenlere herhangi bir harcırah ödemesi yapılmamıştır. Kurumumuzca il dışına yapılacak ziyaret ve denetimlerin organizasyon hizmeti alınarak yapılması yerine 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerinde belirtilen usule göre yapılmasına dikkat edilecektir." denilmiştir. Sonuç olarak Bulguda, memuriyet mahalli dışına gönderilenler için nasıl hareket edileceği, ne ödeneceği sarih bir şekilde izah edilmiştir. Bu husus 6245 sayılı Kanunun açık emredici hükmüdür. Anılan Kanun hükümleri dışında ödeme yapılması, münhasıran bu alanı düzenleyen mevzuat hükümlerine aykırıdır. Kurum cevabında, ziyaretlere Kurul üyelerinin de

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 katıldığı belirtilmiştir. Kurul üyelerinin katılması mevzuata aykırı davranılmasına gerekçe olamaz. Zira Kurul üyeleri de birer memurdur ve 6245 sayılı Kanun hükümlerine tabidir. Kurumda memuriyet mahalli dışına görevlendirmelerde 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19

TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 20
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 20
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 20
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 21
5. GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 21
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 21

BULGU LİSTESİ A. Denetim Bulguları

1. Stratejik Planın Hazırlanmaması
2. Performans Programının Hazırlanmaması
3. Faaliyet Raporunun Zamanında Kamuoyuna Açıklanmaması ve İlgili İdarelere Gönderilmemesi
4. Veri Kayıt Sisteminin Kurulmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 20

1. ÖZET Bu rapor, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36'ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla Stratejik Planı, yılı Performans Programı, yılı İdare Faaliyet Raporu ve faaliyet sonuçları ölçümünü yapan veri kayıt sistemleri incelenmek istenilmiş, ancak söz konusu plan, program ve rapor yayımlanmadığından ve faaliyet sonuçlarını ölçmesi gereken veri kayıt sistemleri kurulmadığından denetlenememiştir. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunca stratejik plan, performans programı ve idare faaliyet raporu hazırlanarak yayımlanmadığından, performans yönetimi sisteminin başarısına ilişkin bir değerlendirme yapılamamıştır.
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 21 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Ancak, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun Stratejik Planı, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporu yayımlanmadığından söz konusu denetim gerçekleştirilememiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumunun Stratejik Planı, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporu yayımlanmadığından, 2018 yılı performans denetimi kapsamında gerekli inceleme yapılamamış ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilememiştir. 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi BULGU 1: Stratejik Planın Hazırlanmaması Kamu idareleri tarafından kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde, katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlanır. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme” başlıklı 9’uncu maddesinde, kamu idarelerinin kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlaması gerektiği hususu düzenlenmiştir. Kurumda stratejik plan hazırlanmamıştır. Stratejik plan hazırlanmaması sebebiyle planlı hizmet sunumu, politika geliştirme, belirlenen politikaları somut iş programlarına ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 22 bütçelere dayandırma ile uygulamayı etkili bir şekilde izleme ve değerlendirme yapılamamakta ve bütçe büyüklükleri ile ilgili irtibat kurulamamaktadır. İdarelerin, katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlaması, sistemli bir şekilde analizler yaparak amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış riskleri tanımlayarak değerlendirmesi ve alınacak önlemleri belirlemesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Kurum 2019-2023 dönemini kapsayacak Stratejik Plan çalışmalarımız tamamlanmış olup Cumhurbaşkanlığı Strateji Bütçe Başkanlığına değerlendirme ve onay için gönderilmiştir. Akabinde Bakan onayı ile yayımlanacaktır." denilmiştir. Sonuç olarak Denetim yılı olan 2018 yılına ilişkin Kurumun stratejik planı bulunmamaktadır. B. Performans Programının Değerlendirilmesi BULGU 2: Performans Programının Hazırlanmaması Kamu idareleri tarafından, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlanır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 9’uncu maddesi hükmü uyarınca, kamu idarelerine yürütecekleri faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlama mükellefiyeti getirilmiştir. Stratejik plan ve bütçe ilişkisi, performans programları aracılığı ile gerçekleştirilmektedir. Bütçe hazırlık sürecine dahil edilen performans programları, idare bütçelerinin stratejik planlarda belirlenmiş amaç ve hedefler doğrultusunda hazırlanmasını sağlamalıdır. Performans programları, bütçe dokümanlarında mali bilgilerin yanında, performans bilgilerinin de yer almasını sağlayarak, çıktı ve sonuç odaklı bir bütçeleme anlayışını ön plana çıkarmakta, yeni kamu mali yönetim sisteminin dayandığı mali saydamlık ve hesap verebilirlik ilkelerine işlerlik kazandırmaktadır. Kurumda stratejik plan ve bütçe ilişkisini sağlayacak olan performans programı hazırlanmamıştır. Kamu idaresi cevabında; "Kurum 2019-2023 dönemini kapsayacak Stratejik Plan henüz onaylanmadığı için performans programı hazırlanamamıştır. Stratejik Planın yayımlanmasını müteakip ilgili çalışmalar tamamlanacaktır." denilmiştir. Sonuç olarak Denetim yılı olan 2018'de Kurumun performans programı bulunmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 23 C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi BULGU 3: Faaliyet Raporunun Zamanında Kamuoyuna Açıklanmaması ve İlgili İdarelere Gönderilmemesi Özel bütçeli idarelerin ilgili mali yıla ilişkin idare faaliyet raporları üst yöneticileri tarafından izleyen mali yılın en geç şubat ayı sonuna kadar hazırlanır. 17.03.2006 tarihli ve 26111 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 22.11.2014 tarihli ve 29183 sayılı Resmî Gazete ile değiştirilen 11’inci maddesinde; özel bütçeli idarelerin ilgili mali yıla ilişkin idare faaliyet raporlarının üst yöneticileri tarafından izleyen mali yılın en geç şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanacağı ve bu raporların birer örneğinin aynı süre içerisinde Sayıştaya ve Bakanlığa gönderileceği hüküm altına alınmıştır. Kurumda mevzuat gereği şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanması ve Sayıştaya gönderilmesi gereken İdare Faaliyet Raporu süresi içerisinde yayımlanarak ilgili kurumlara gönderilmemiştir. Kamu idaresi cevabında; "Kurul tarafından kabul edilen 2018 yılı Faaliyet Raporu tamamlanmış olup Kurum internet sitemizde yayımlanmıştır. Grafik tasarım ve baskı işlemleri devam etmektedir. Söz konusu Rapor ekte sunulmakta olup basılı hali ayrıca gönderilecektir." denilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 11’inci maddesindeki hüküm uyarınca, izleyen mali yılın en geç şubat ayı sonuna kadar yayımlanması gereken faaliyet raporu anılan süre içerisinde yayımlanmamıştır. Öte yandan, henüz Kurumun stratejik planı ve yılı performans programı yayımlanmadığından, yayımlanacak olan faaliyet raporunun anılan Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerinin gereğini yerine getirmesi mümkün bulunmamaktadır. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi Ve Değerlendirilmesi BULGU 4: Veri Kayıt Sisteminin Kurulmaması Veri kayıt sistemi bir performans hedefi veya göstergeye yönelik tüm performans bilgisinin toplandığı, analiz edildiği ve üretildiği sürecin tamamıdır. Kurumların, faaliyet sonuçları hakkında raporlama yaparken stratejik plan uygulamasının sistematik olarak takip edilmesini, uygulama sonuçlarının amaç ve hedeflere kıyasla ölçülmesini ve belirli periyodlarla raporlanmasını sağlayan önceden tanımlanmış bir izleme ve değerlendirme sistemi kurmaları gerekmekte olup Kurum tarafından hazırlanmış stratejik plan ve performans programı mevcut olmadığından stratejik planın ve performans programının izleme ve değerlendirmesine yönelik bir veri kayıt sisteminin mevcut olup olmadığı, dolayısıyla faaliyet

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 24 sonuçlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi sürecine ilişkin değerlendirme yapılamamıştır. Kamu idaresi cevabında; "Kurumumuz teşkilatlanma çalışmaları kapsamında Bilgi İşlem Birimi oluşturulmuş olup Bilişim ihtiyaçlarımızın karşılanmasına yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Bu kapsamda Elektronik Belge Yönetim Sisteminin (EBYS), 2018 yılı Aralık ayında alım süreçleri tamamlanmıştır. Entegrasyon ve kullanıcı eğitimlerini müteakip evrakların EBYS üzerinden üretilmesine ve takip edilmesine başlanmıştır. Kuruma yapılacak başvuruların internet üzerinden alınmasına yönelik e-Başvuru Sisteminin 2018 yılı Aralık ayında alım süreçleri tamamlanmıştır. Entegrasyon ve kullanıcı eğitimlerini müteakip devreye alınacaktır. Kurumun iş süreçlerinin elektronik olarak yürütülmesine yönelik Bilgi Sistemi oluşturulması çalışmalarımız devam etmektedir. Bu amaçla 2019 yılı yatırım bütçesinde ödenek alınmıştır." denilmiştir. Sonuç olarak Kurum cevabında, bilgi işlem sisteminin gelişiminden bahsedilmiştir. Oysa bulguda, Kurumun bilgi işlem sisteminin gelişimi sorulmamış, Kurumun, faaliyet sonuçları hakkında raporlama yaparken stratejik plan uygulamasının sistematik olarak takip edilmesini, uygulama sonuçlarının amaç ve hedeflere kıyasla ölçülmesini ve belirli periyodlarla raporlanmasını sağlayan önceden tanımlanmış bir izleme ve değerlendirme sistemi kurmasından söz edilmiştir. Esasen veri kayıt sistemi, bir performans hedefi veya göstergeye yönelik tüm performans bilgisinin toplandığı, analiz edildiği ve üretildiği sürecin tamamıdır. Kurumda henüz performans programı yayımlanıp performans göstergeleri belirlenmediğinden, veri kayıt sisteminin bulunmaması normaldir. Kurumun stratejik plan ve performans programı hazırlama çalışmalarına paralel olarak veri kayıt sistemi oluşturma çalışmalarına da başlaması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 25 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr