2018 - TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU.pdf
TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2019
İÇERİK TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 32
TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
- KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 6
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 7
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 7
- İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 8
- DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 10
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 11
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 14
- EKLER ........................................................................................................................................................ 20
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2018 Yılı sonu İtibariyle Personelin Unvanlara Göre Dağılımı .................................. 3 Tablo 2: Ekonomik Sınıflandırmanın Birinci Düzeyine Göre Ödenek ve Harcama Durumu ... 4 Tablo 3: 2018 Yılı Planlanan ve Gerçekleşen Gelir Durumu .................................................... 5 Tablo 4: 2012-2018 Yılları Arasında Tahsil Edilemeyen Tutarlar .......................................... 15 Tablo 5: Kurumun Kullanımındaki Hizmet Binaları ............................................................... 16
KISALTMALAR BKMYBS Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi KAYSİS Elektronik Kamu Bilgi Yönetim Sistemi KBS Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi MYS Mali Yönetim Sistemi TİTCK Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları
- Kiralanan Hizmet Binası İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Özel Maliyetler Hesabında İzlenmemesi
- Bilgisayar Yazılımı ve Lisans Alımlarının Haklar Hesabında İzlenmemesi
- Hurdaya Ayrılan Maddi Duran Varlıklar İçin Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile Birikmiş Amortismanlar Hesabının Kullanılmaması B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
- Tetkik ve Analiz Hizmetleri Sonucu Oluşan Kurum Alacaklarının Tahsil Edilememesi
- Kurumun Kullanımındaki Hizmet Binalarının Hukuki Statüsünün Belirsiz Olması
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
1.1. Mevzuat ve Görevler
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK), 02.11.2011 tarih ve 28103 sayılı
(Mükerrer) Resmi Gazete’de yayımlanan 663 sayılı "Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kurulușlarının
Teșkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname"nin 27’inci maddesi ile Sağlık
Bakanlığına bağlı, özel bütçeli ve kamu tüzel kișiliğini haiz bir Kurum olarak kurulmuştur.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmesi ile 663 sayılı Kanun Hükmündeki
Kararname'nin Kurumu ilgilendiren kısımları 02.07.2018 tarih ve 30473 sayılı Mükerrer Resmi
Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması
Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname'nin 25'inci maddesi ile kaldırılmıştır.
15.07.2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4 numaralı "Bakanlıklara
Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi"nin 506 ila 515'inci maddelerinde TİTCK'nin görev, yetki ve
sorumlulukları ile teşkilat yapısı düzenlenmiştir.
Kurumun, 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 508'inci maddesi ile
belirlenen görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
a) Görev alanına giren ürünlerin ruhsatlandırılması, üretimi, depolanması, satıșı, ithalatı, ihracatı, piyasaya arzı, dağıtımı, hizmete sunulması, toplatılması ve kullanımları ile ilgili kural ve standartları belirlemek, bu faaliyetleri yürütecek kamu ve özel hukuk tüzel kișileri ile gerçek kișilere izin vermek, ruhsatlandırmak, denetlemek ve gerektiğinde yaptırım uygulamak, laboratuvar analizlerini yapmak veya yaptırmak. b) Sağlık beyanı ile satıșa sunulacak ürünlerin sağlık beyanlarını inceleyerek bu beyanlara izin vermek, izinsiz veya gerçeğe aykırı sağlık beyanı ile yapılan satışları denetlemek, gerektiğinde durdurma, toplama, toplatma ve imha iș ve ișlemlerini yapmak veya yaptırmak, izin ve sağlık beyanları yönünden bunların her türlü reklam ve tanıtımlarını denetlemek ve aykırı olanları durdurmak, piyasaya arz edilen ilaç, tıbbî cihaz ve ürünlerin reklam ve tanıtımının usul ve esaslarını belirlemek ve uygulamasını denetlemek. c) Görev alanına giren ilaç, tıbbî cihaz ve ürünlere ilişkin klinik araștırmalarla ilgili düzenlemeleri yapmak, izin vermek ve denetlemek.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2
ç) Türk Farmakopesini hazırlamak.
d) Hayati önemi haiz ilaç, tıbbî cihaz ve ürünlerin piyasada sürekli bulunabilmesi için
gerekli tedbirleri almak.
e) Tıbbi cihazlar için onaylanmıș kurulușları belirlemek, lisans, ruhsat veya izin vermek,
denetim yapmak ve gerektiğinde yaptırım uygulamak.
f) Görev alanına giren ilaç, tıbbi cihaz ve ürünlerle ilgili uyarı sistemlerini kurmak veya
kurdurmak, işletmek veya ișlettirmek.
g) Kurum personelinin uluslararası karșılıklı tanınma ve akreditasyonunu sağlamak.
ğ) Görev alanına giren ilaç, tıbbi cihaz ve ürünlerin piyasa gözetimi ve denetimini
yapmak, gerektiğinde toplatmak, imha etmek veya ettirmek, piyasadaki ürünler için güvenlilik
bildirim yöntemlerini belirlemek, gerekli bildirimleri yapmak, laboratuvar analizlerini yapmak
veya yaptırmak.
h) İlaç fiyatlarının belirlenmesi için farmako-ekonomik değerlendirme ve çalıșmalar
yapmak.
ı) Görev alanına giren ilaç, tıbbi cihaz ve ürünleri üretenler, satanlar ve faydalananlar
arasında doğabilecek ihtilafların çözümüne yönelik usulleri belirlemek.
i) Görev alanı ile ilgili faaliyetleri izlemek, değerlendirmek, iyi uygulama örneklerini
yaygınlaștırmak, politika üretilmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılması için Bakanlığa teklifte
bulunmak.
j) Görev alanı ile ilgili konularda ulusal veya uluslararası, kamu kurumları ve
üniversiteler ile özel kuruluşlarla bilimsel ve teknik ișbirliği yapmak, müșterek çalışmalar
yürütmek.
1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
TİTCK'nin teşkilat yapısı 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 509 ve
510'uncu maddeleri ile düzenlenmiştir.
Kararname'nin 509'uncu maddesinde; "Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu, merkez
teşkilatından meydana gelir. Ancak Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu ihtiyaç halinde denetim
hizmetlerini yürütmek üzere merkeze bağlı gruplar oluşturabilir. Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3
Kurumu; Başkan, beş başkan yardımcılığı, daire başkanlıkları, ihtiyaca göre kurulacak
danışma ve denetim birimleri ile strateji geliştirme daire başkanlığından meydana gelir."
Kararname'nin 510'uncu maddesinde ise; "Kurum ilgili Cumhurbaşkanlığı
kararnamesine uygun olarak taşra teşkilatı kurmaya ve kaldırmaya yetkilidir."
Denilmiştir.
Sağlık Bakanlığına bağlı, özel bütçeli ve kamu tüzel kișiliğini haiz bir kurum olan
TİTCK'nin merkezi Ankara’da olup, tașra teşkilatı bulunmamakla birlikte 4 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 509'uncu maddesinde belirtilen "ihtiyaç halinde denetim
hizmetlerini yürütmek üzere merkeze bağlı gruplar oluşturabileceği" hükmüne istinaden
İstanbul ve İzmir illerinde Denetim Hizmetleri Bașkan Yardımcılığına bağlı iki denetim bürosu
oluşturulmuştur.
Kurum Bașkanına bağlı Hukuk Müșavirliği, Strateji Geliștirme Daire Bașkanlığı ve 5
Bașkan Yardımcılığı ile Bașkan Yardımcılıklarına bağlı 19 Daire Bașkanlığı bulunmaktadır.
Kurum bünyesinde 2018 yılı sonu itibarıyla așağıda unvanlara göre dağılımı verilen
1040 memur ve 161 sürekli işçi görev yapmaktadır. Kurumun insan kaynaklarına ilișkin
bilgileri așağıdaki tabloda görüldüğü şekildedir:
Tablo 1: 2018 Yılı sonu İtibariyle Personelin Unvanlara Göre Dağılımı
KADRO UNVANI FİİLİ ÇALIŞANLAR
(GEÇİCİ GÖREVLİLER DÂHİL)
Kurum Başkanı 1
Kurum Başkan Yardımcısı 5
I. Hukuk Müşaviri 1
Daire Başkanı 24
Sağlık Başdenetçisi, Denetçisi, Denetçi Yardımcısı 41
İç Denetçi 2
Hukuk Müşaviri, Avukat 8
Mali Hizmetler Uzmanı, Uzman Yardımcısı 7
Ürün Denetmeni, Ürün Denetmen Yardımcısı 70
Eğitim Uzmanı, APK Uzmanı 10
Programcı, Çözümleyici, Bilgisayar İşletmeni 48
Ayniyat Saymanı 2
Şef, VHKİ, Memur 55
Tercüman, Mütercim 3
Uzman Tabip, Tabip, Diş Tabibi 44
Veteriner Hekim 5
Eczacı 348
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 KADRO UNVANI FİİLİ ÇALIŞANLAR (GEÇİCİ GÖREVLİLER DÂHİL) Biyolog 57 Diyetisyen 4 Hemşire, Ebe 19 Sağlık Teknikeri, Sağlık Teknisyeni, Sağlık Memuru 48 Sağlık Uzmanı, Sağlık Uzman Yardımcısı 19 Sosyal Çalışmacı 2 Uzman, Araştırmacı 5 Laborant, Tıbbi Teknolog 8 Mühendis, Kimyager, Fizikçi, İstatistikçi 165 Tekniker, Teknisyen, Teknisyen Yardımcısı 22 Şoför, Hizmetli 17 Memur Toplamı 1.040 1.3. Mali Yapı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, 5018 sayılı Kanuna ekli özel bütçeli diğer idareler kapsamında yer almakta olup, bütçe işlemleri bakımından ilgili yıl bütçe kanunlarına tabidir. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna 2018 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 134.725.000,00 TL ödenek tahsis edilmiştir. Yıl içerisinde yapılan ekleme ve düşülme işlemlerinden sonra toplam bütçe ödeneği, 142.949.458,78 TL olmuştur. Kurum'un 2018 yılı giderleri aşağıdaki tabloda gösterildiği gibidir: Tablo 2: Ekonomik Sınıflandırmanın Birinci Düzeyine Göre Ödenek ve Harcama Durumu HARCAMA KALEMİ TOPLAM ÖDENEK (TL) HARCAMA (TL) HARCAMA ORANI (%) 01 - PERSONEL GİDERLERİ 65.230.672,00 65.230.672,00 100 02 - SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINA DEVLET PRİMİ GİDERLERİ 10.522.976,88 10.522.976,88 100 03 - MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ 50.678.095,73 46.759.005,51 92,27 05 - CARİ TRANSFERLER 2.117.714,17 2.116.858,10 99,96 06 - SERMAYE GİDERLERİ 14.400.000,00 8.826.507,69 61,30 TOPLAM 142.949.458,78 133.456.020,18 93,36 2018 yılında ekleme ve düşme işlemlerinden sonra Kurum bütçesi 142.949.458,78 TL olarak gerçekleşmiş olup, bu ödeneğin 133.456.020,18 TL’lik kısmı kullanılarak toplam
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 ödeneğin %93,36’sı oranında harcama gerçekleştirilmiştir. Harcama kalemleri içerisinde en yüksek harcama Personel Giderlerinde gerçekleştirilmiştir. 2018 yılı bütçe giderlerinin toplam harcama içindeki paylarına bakıldığında, toplam harcamanın %48,88’lik kısmını Personel Giderleri, %7,88’luk kısmını Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri, %35,04’lük Kısmını Mal ve Hizmet Alım Giderleri, %1,59’luk kısmını Cari Transferler ve % 6,61’lik kısmını ise Sermaye Giderleri oluşturmaktadır. Kurumun 2018 yılı gelirleri aşağıdaki tabloda gösterildiği gibidir: Tablo 3: 2018 Yılı Planlanan ve Gerçekleşen Gelir Durumu GELİR KALEMLERİ 2018 YILI PLANLANAN GELİR 2018 YILI GERÇEKLEŞEN GELİR TEŞEBBÜS VE MÜLKİYET GELİRLERİ 92.720.000,00 96.179.505,56 HAZİNE YARDIMLARI 40.005.000,00 29.000.000,00 DİĞER GELİRLER 2.000.000,00 4.108.830,13 BÜTÇE GELİRLERİNDEN RET VE İADELER (-) 1.335.523,167 TOPLAM 134.725.000,00 127.952.812,53 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 40.005.000,00 TL’lik hazine yardımı ve 94.720.000,00 TL öz gelir öngörülmüştür. Planlanan hazine yardımından 11.005.000,00 TL daha az kullanılırken, öz gelirler öngörülen tutardan 4.232.812,53 TL fazla gerçekleşmiştir. Kurum giderleri, hazine yardımı ve öz gelirler kullanılarak finanse edilmiştir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kurum, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesine ilişkin olarak Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğine tabidir. Tahakkuk esaslı muhasebe sistemi uygulanmaktadır. TİTCK'nin mali işlemleri, 20.11.2017 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığınca hazırlanan Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi (BKMYBS) üzerinden yürütülmekte olup, harcama birimlerine ait ödeme emirleri ilgili harcama birimi tarafından Mali Yönetim Sisteminde (MYS) oluşturulmakta, muhasebe biriminde kontroller yapıldıktan sonra Muhasebe Modülü üzerinden işlemler onaylanmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği kapsamında hazırlanması gereken mali tablolar
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi (KBS)
sistemi üzerinde oluşturulmakta ve Kurum bu tablolara KBS sisteminde ‘Kullanıcı Raporları’
alt modülünden erişebilmektedir. Yine Kurumun kesin hesap cetvel ve belgeleri, Strateji
Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate
alınarak KBS üzerinden hazırlanmaktadır.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe
Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi
sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar
denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer
belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
Birleştirilmiş veriler defteri,
Geçici ve kesin mizan,
Bilanço,
Kasa sayım tutanağı,
Banka mevcudu tespit tutanağı,
Alınan çekler sayım tutanağı,
Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,
Teminat mektupları sayım tutanağı,
Değerli kâğıtlar sayım tutanağı,
İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi
hesabı icmal cetveli,
Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,
Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,
Faaliyet sonuçları tablosu.
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi
kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine
uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 8’inci maddesi ile Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum konulu 02.12.2013 tarih ve 10775 sayılı Genelge çerçevesinde tüm birim amirlerinin katılımı ve Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı koordinatörlüğünde, iç kontrol sisteminin kurulması, eylem planının hazırlanması, standartların uygulanması ve geliştirilmesi konularında 17.12.2013 tarihli bilgilendirme toplantısı yapılarak iç kontrol çalışmalarına başlanılmıştır. Daire başkanlarından oluşan İç Kontrol Eylem Planı Hazırlama Grubu ve Kurum Başkan Yardımcıları, Strateji Geliştirme Daire Başkanı ve Hukuk Müşavirinin katılımıyla İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu oluşturulmuş ve birimlerden iç kontrol çalışmaları sırasında gerekli koordinasyonu sağlayacak birer personel görevlendirilmiştir. Kamu İç Kontrol Standartları açısından Kurum'da mevcut durum tespiti yapılmış ve Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı 28.03.2014 tarihinde yayımlanmıştır. Yayımlanan eylem planı doğrultusunda İç Kontrol Projesinde görevlendirilen proje yürütücüsü, proje sorumluları ve proje koordinatörlerine; iç kontrol, iş süreçleri, risk, etik, stratejik plan ve iş analizlerinin yapılması konularında eğitim verilmiştir. Kurum İç Kontrol Eylem Planı kapsamında yürütülen faaliyetler; Kuruma ait 2018-2020 yıllarına ait yeni İç Kontrol Uyum Eylem Planı hazırlanarak uygulamaya geçilmiştir. İç kontrol kurulması çalışmalarında iç denetimin danışmanlık faaliyeti gerçekleştirilmiştir. Kamu Görevlileri Etik Sözleşmesi işe yeni başlayan personel dâhil olmak üzere tüm personele imzalatılmıştır. 2018 yılı eğitim planına eylem planında öngörülen eğitimler eklenmiş ve yapılan aday memur eğitimlerinde iç kontrol ve stratejik plan eğitimine yer verilmiştir. Kurum personeline bilgi sistemleri aracılığıyla İç Kontrol Sistemi hakkında
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 bilgilendirmeler yapılmıştır. İdare faaliyet raporu hesap verebilirlik ve mali saydamlık çerçevesinde hazırlanmış ve Şubat ayında yayımlanmıştır. Hizmet Standartları Envanterleri Elektronik Kamu Bilgi Yönetim Sistemi (KAYSİS) üzerinden güncellenmiştir. Standart dosya plan kodları kurum faaliyetlerini kapsayacak şekilde güncellenmiştir. Çalışanların iç kontrol faaliyetleri ile ilgili görüşlerini almak amacıyla İç Kontrol Değerlendirme Anketi yapılmıştır. İç Kontrol Sisteminin kurulması çalışmaları sonucunda; Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı ve iç kontrolün kurulması çalışmalarını yürütmek üzere Kurum Başkanlık Makamı onayı alınmış ve çalışma ekibi yeniden oluşturulmuştur. Kurumun organizasyon yapısında meydana gelen değişiklikler dikkate alınarak geçmiş yıllarda yapılan iç kontrol sisteminin kurulması çalışmalarında gerekli değişiklikler/revizyonlar yapılmaya başlanmıştır. İç kontrol sisteminin kurulması kapsamında önce, her birimden yeterli sayıda personelle iş analizleri yapılmış ve mevcut durum tespit edilmiştir. Varyans Analizi Tablosu (mevcut durum ile olması gereken arasındaki farkın analizi) oluşturulmuştur. Kurumun organizasyon şeması, başkan yardımcılıklarının, daire başkanlıklarının, alt birimlerin ve altındaki iş unvanlarının organizasyon şemaları oluşturulmuştur. Birimlerin görev, yetki ve sorumlulukları ile görev envanterleri belirlenmiştir. İş unvanlarının görev, yetki ve sorumlulukları, Kurumun ana süreçleri, alt süreçleri, süreç adımları ve süreç hiyerarşisi tabloları hazırlanarak iş akış
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 şemaları oluşturulmuştur. Süreçlerin yürürlükteki mevzuatı ile ilişkilendirmeleri, gerçekleştirilme süreleri ve kritik kontrol noktaları tespit edilmiştir. Temel süreç tanım formları hazırlanmıştır. Kurumun hassas görevleri belirlenmiş ve hassas görev envanteri oluşturulmuştur. Eylem planının izlenmesi amacıyla dört adet birim amirleri toplantısı yapılmış ve gerçekleşen eylemler değerlendirilerek izleme raporu oluşturulmuştur. Kurumun organizasyon yapısında meydana gelen değişiklikler dikkate alınarak yıl içerisinde iç kontrol sistemi oluşturma çalışmalarında gerekli düzenlemeler yapılmıştır. TİTCK'nin, yukarıda anılan, iç kontrol sistemine ilişkin yürüttüğü faaliyetler ve ulaştığı sonuçlar incelendiğinde; Kurumun iç kontrol sisteminin gelişiminin yüksek seviyede olduğu, iç kontrol mekanizmalarının uygulamasının yerleştiği ancak İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında öngörülen eylemlere ilişkin süreçlerin (Etik, iş ve işlemleriyle ilgili görevlendirme yapılması, Kuruma özel bir etik politika belgesi oluşturulması, hassas görevlere ilişkin prosedürlerin belirlenmesi ve personele duyurulması, amaç ve hedeflere yönelik risk tespiti gibi ) 2018 yılı sonu itibariyle devam ettiği görülmüş olup, uygulamada geliştirilmesi gereken alanlar olduğu değerlendirilmiştir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Kiralanan Hizmet Binası İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Özel Maliyetler Hesabında İzlenmemesi Kiralanan hizmet binasının kullanılması için yapılan ve kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan varlıkların 264 Özel Maliyetler Hesabında izlenmek yerine doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 198’inci maddesinde; özel maliyetler hesabının, kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi veya ekonomik değerinin kalıcı olarak arttırılması amacıyla yapılan giderler ile bu gayrimenkullerin kullanılması için yapılıp kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan varlıkların izlenmesi için kullanılacağı hükme bağlanmıştır. Buna göre; kiralanan gayrimenkuller için yapılan değer artırıcı nitelikteki harcamalar ile bu gayrimenkullerin kullanılması için yapılıp kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan varlıkların 264 Özel Maliyetler Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede; kiralanan hizmet binası arşivi için aydınlatma tesisatı, M1 katı alçıpan bölme, B3 otopark katında alçıpan bölme ile depo yapılması vb. tadilat işleri nedeniyle yapılan hizmet binasının değerini artırıcı nitelikteki bakım onarım giderlerinin 264 Özel Maliyetler Hesabında izlenmek yerine doğrudan giderleştirildiği, dolayısıyla söz konusu hesabın bilançoda hiç raporlanmadığı görülmüştür. TİTCK tarafından yukarıda yer verilen bakım onarım giderlerinin karşılığı olarak 2018 yılı içerisinde ödenen 91.686,00 TL’nin 264 Özel Maliyetler Hesabı kullanılmaksızın 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi, 268 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabının bu tutar kadar eksik görünmesine yol açmaktadır. Kamu idaresi cevabında; özetle, yapılan bakım ve onarımlardan M1 ve B3 katına yapılanların kalıcı olarak ilgili gayrimenkulün değerini artırmadığı, bununla beraber yapılan harcamalara ilişkin düzeltme kayıtlarının yapıldığı, ifade edilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabında, kiralanan hizmet binası arşivi için aydınlatma tesisatı, M1 katı alçıpan bölme, B3 otopark katında alçıpan bölme ile depo yapılması vb. tadilat işlerinin her ne kadar değer artırıcı olmadığı ifade edilse de, yapılan harcamaların tutarı ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 niteliği dikkate alındığında gayrimenkulün değerini artırmaya yönelik kalıcı nitelikli bakım ve onarım faaliyetleri olduğu değerlendirilmektedir. Dolayısıyla, 2019 yılında yapılan düzeltme kaydının 2018 dönem sonu mali tablolarında düzeltici etkisi bulunmadığından 2018 yılı içerisinde ödenen 91.686,00 TL’nin 264 Özel Maliyetler Hesabı kullanılmaksızın 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi, 268 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabının bu tutar kadar eksik görünmesine yol açmıştır. BULGU 2: Bilgisayar Yazılımı ve Lisans Alımlarının Haklar Hesabında İzlenmemesi Bilgisayar yazılımı ve lisans alımları nedeniyle yapılan ödemelerin 260 Haklar Hesabında izlenmek yerine doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194’üncü maddesinde; haklar hesabının, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı hükme bağlanmıştır. Buna göre; yazılım, lisans vb. gibi fiziksel varlığı bulunmayan ve idarenin belli şekillerde yararlandığı ve/veya yararlanmayı beklediği, hukuken himaye gören hakların bilançoda 260 Haklar Hesabı ile 268 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede; elektronik imzalama/doğrulama yazılımları, PDF oluşturma vektörel çizim PHP kod yazılım için metin düzenleyici yazılım ve vedubox uzaktan eğitim lisans alımları nedeniyle yapılan ödemelerin 260 Haklar Hesabında izlenmek yerine doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. TİTCK tarafından yukarıda yer verilen alımların karşılığı olarak 2018 yılı içerisinde ödenen 264.238,13 TL’nin 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi, bilançoda 260 Haklar Hesabı ile 268 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabının bu tutar kadar eksik görünmesine yol açmaktadır. Kamu idaresi cevabında; aynen "Bilgisayar ve lisans alımlarına ilişkin ödemelerde 260 Haklar hesabına alınması gerekirken sehven 630 giderler hesabına alınarak doğrudan giderleştirilen tutaralara ilişkin gerekli düzeltme kayıtları yapılmıştır." denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Sonuç olarak kamu idaresi cevabında bulgu konusu hususa ilişkin gerekli düzeltmenin yapıldığı belirtilmişse de cevap ekinde sunulan Muhasebe İşlem Fişinde yalnızca 260 Haklar Hesabına ilişkin düzeltme kaydının yapıldığı, 268 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına ilişkin herhangi bir düzeltme kaydı yapılmadığı görülmüştür. Diğer taraftan, 2019 yılında yapılan düzeltme kaydının 2018 dönem sonu mali tablolarında düzeltici etkisi bulunmadığından 2018 yılı içerisinde ödenen 264.238,13 TL’nin 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi, bilançoda 260 Haklar Hesabı ile 268 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabının bu tutar kadar eksik görünmesine yol açmaktadır. BULGU 3: Hurdaya Ayrılan Maddi Duran Varlıklar İçin Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile Birikmiş Amortismanlar Hesabının Kullanılmaması Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun, kayıttan düşme teklif ve onay belgesi düzenleyerek hurdaya ayırmış olduğu maddi duran varlıkları 294- Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında, söz konusu varlıklara ilişkin amortismanları ise 299- Birikmiş Amortismanlar Hesabında izlemediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 215’inci maddesinde; kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden 294- Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarının ise 257- Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç, 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedileceği hükmü yer almaktadır. Ancak Kurum tarafından kayıtlı değeri 2.040.270,48 TL olan ekonomik ömrünü tamamlamış demirbaş ile tesis, makine ve cihazlar için kayıttan düşme teklif ve onay belgesi ile taşınır işlem fişi düzenlenmesine karşın söz konusu demirbaş ile tesis, makine ve cihazlar için 294- Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile bu varlıklara ait birikmiş amortismanlar için ise 299- Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanılmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, TİTCK tarafından 2018 yılı içerisinde hurdaya ayrılan 2.040.270,48 TL tutarındaki varlığın ilgili hesaplara kaydedilmemesi sonucu bilanço kayıtlarının hatalı veri üretmesine neden olunmuştur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Kamu idaresi cevabında; aynen "Hurdaya ayrılan demirbaşların ambardan ilgili yerlere teslim edildikten sonra kayıtlardan çıkarılmak üzere kesilen taşınır işlem fişi ve kayıttan düşme ve teklif onay belgesi muhasebe birimine gönderildiğinden, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre kayıt altına alınmıştır. Bu nedenle hurdaya ayrılan taşınırlar Kurum ambarlarında veya hurdalığında olmadığından doğrudan ilgili yerlere teslim edilmesi nedeniyle elden çıkarılacak stoklara ilişkin herhangi bir kayıt yapılamamıştır. Bunlara ilişkin bilgi ve belgeler ekte sunulmuştur." denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabında belirtildiğinin aksine, muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda; yıl içerisinde Kurum tarafından hurdaya ayrılıp 253 ve 255 hesaplarında alacak çalıştırılan taşınırlara ilişkin kayıtların karşılığı olan taşınırlardan bazılarının hala Kurumun depolarında bulunduğu görülmüştür. 2017 Sayıştay Denetim Raporunda da konu bulguya alınmış olmasına rağmen, Kurum düzeltilmesi yönünde herhangi bir girişimde bulunmamıştır. TİTCK tarafından 2018 yılı içerisinde hurdaya ayrılan 2.040.270,48 TL tutarındaki varlığın 294 ve 299 hesaplarına kaydedilmemesi, mali tablolarda söz konusu hesapların bu tutar kadar eksik görünmesine neden olmuştur. 8. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Tetkik ve Analiz Hizmetleri Sonucu Oluşan Kurum Alacaklarının Tahsil Edilememesi TİTCK’nin görev ve sorumluluk alanına giren ürünlerde (ilaç, tıbbi cihaz ve kozmetik ürünleri) Cumhuriyet Savcılıkları, diğer kamu kuruluşları ile firmalardan gelen talep üzerine, Kurumun 2012 yılından itibaren sunmuş olduğu kontrol ve analiz hizmetleri karşılığında tahakkuk eden 3.153.456,92 TL tutarındaki alacağın henüz tahsil edilmediği görülmüştür. Kurumun görev, yetki ve sorumlulukları 4 numaralı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 508’inci maddesinde düzenlenmiş olup görev alanına giren ürünlerin ruhsatlandırılması, üretimi, depolanması, satışı, ithalatı, ihracatı, piyasaya arzı, dağıtımı, hizmete sunulması, toplatılması ve kullanımları ile ilgili kural ve standartları belirlemek, bu faaliyetleri yürütecek kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere izin vermek,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 ruhsatlandırmak, denetlemek ve gerektiğinde yaptırım uygulamak, laboratuvar analizlerini yapmak veya yaptırmak şeklinde hüküm altına alınmıştır. Söz konusu maddeye dayanarak analiz ve tetkik talebinde bulunan idareler tarafından Kurum bünyesinde bulunan laboratuvarlarda analiz edilecek ürünler Kurum tarafından belirlenen fiyat tarifine göre ücretlendirilmektedir. Ancak 2018 yılı mali tablolarının incelenmesi sonucunda, Kurumun hizmete başladığı 2012 yılından bugüne tahakkuk ettiği halde henüz tahsil edilememiş laboratuvar deney ve analiz gelirleri olduğu, söz konusu alacaklar içerisinde en yüksek payın Cumhuriyet Başsavcılıklarından gelen talep üzerine yapılan kontrol ve analiz hizmet bedellerinden oluştuğu görülmüş olup mali tablolarda yer alan 120.03.01.02.06 no.lu “Laboratuvar Deney ve Analiz Gelirleri” hesabında takip edilen 3.153.456,92 TL’nin dağılımı aşağıdaki tabloda gösterildiği şekildedir: Tablo 4: 2012-2018 Yılları Arasında Tahsil Edilemeyen Tutarlar TAHSİL EDİLEMEYEN TUTAR (TL) Savcılıklar 2.835.822,95 Devlet Hastaneleri 29.017,00 Firmalar 280.130,41 Gümrük Müdürlükleri 3.326,00 Diğer Kurumlar 5.160,56 TOPLAM 3.153.456,92 Bu itibarla, tahakkuk ettiği halde tahsil edilemeyen alacaklar içerisinde en yüksek pay sahibi olan Cumhuriyet Başsavcılıklarının yıllar itibariyle artarak devam eden borçları da dikkate alınarak Kurumun asli görev alanına giren ruhsat ve izin numuneleri haricinde sunduğu tetkik ve analiz hizmetlerine ilişkin talepte bulunabilecek idarelerin tahakkuk edecek ücretleri nasıl ödeyeceklerine ilişkin düzenlemelerin yapılması, tetkik ve analiz talebinde bulunabilecek kamu kurumlarının usul, esas ve fiyatlandırmaya ilişkin bilgilendirilmesi ve önceki yıllardan devreden alacakların takip ve tahsiline ilişkin yasal süreçlerin başlatılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, tahsilatların zamanında yapılabilmesi amacıyla borçlu tüm kamu kurum ve kuruluşları ile yazışmaların yapıldığı, ayrıca 18.12.2018 tarih ve E.221677 sayılı yazı ile Adalet Bakanlığına borçlu olan savcılıkların listesinin gönderildiği ve ödemelerin yapılmasının sağlanmasının istendiği, ifade edilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabında her ne kadar bulgu konusu hususa iştirak edildiği belirtilmişse de, 2012 yılından itibaren analiz hizmetleri karşılığında tahakkuk eden
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16
3.153.456,92 TL'nin, Kurumun 2018 yılı mali tablolarında yılı tahakkuku olarak yer alması,
mali tabloların doğru bilgi vermesi gerekliliğini zafiyete uğratmaktadır.
BULGU 2: Kurumun Kullanımındaki Hizmet Binalarının Hukuki Statüsünün
Belirsiz Olması
TİTCK’nin kurulduğu günden bu yana faaliyetlerini sürdürdüğü hizmet binalarından
merkez bina haricindeki taşınmazlar üzerinde herhangi bir tahsis işlemi yapılmadan Kurum
tarafından kullanıldığı tespit edilmiştir.
02.11.2011 tarihli Resmi Gazete ’de yayımlanan 663 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname ile Sağlık Bakanlığına bağlı olarak kurulan (15.07.2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile görev, yetki ve
sorumlulukları ile teşkilat yapısı yeniden düzenlenen) özel bütçeli Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz
Kurumu faaliyetlerini tabloda gösterilen biri İstanbul, biri İzmir diğer 5 tanesi Ankara’da olan
taşınmazlarda sürdürmektedir.
Tablo 5: Kurumun Kullanımındaki Hizmet Binaları
Hizmet Binaları Alanı (m2)
Ana Hizmet Binası 17.854
Ek Hizmet Binası Arşiv (Depo Akyurt) 840
Analiz ve Kontrol Laboratuvarları Dairesi Başkanlığı (C Blok) 3.000
Analiz ve Kontrol Laboratuvarları Dairesi Başkanlığı (E Blok) 1.250
Analiz ve Kontrol Laboratuvarları Dairesi Başkanlığı (Gölbaşı Yerleşkesi) 1.650
Denetim Hizmetleri Başkan Yardımcılığı (İstanbul Bürosu) 115
Denetim Hizmetleri Başkan Yardımcılığı (İzmir Bürosu) 125
Tabloda belirtilen söz konusu taşınmazlardan ana hizmet binası kiralık olup, diğer
hizmet verilen taşınmazlardan Analiz ve Kontrol Laboratuvarları Dairesi Başkanlığının
(Gölbaşı Yerleşkesi) Çevre ve Şehircilik Bakanlığına, kalan 5 taşınmazın ise Sağlık
Bakanlığına tahsisli olduğu, kurum adına herhangi bir tahsis işlemi yapılmadan kullanılmaya
devam edildiği görülmektedir.
Bilindiği üzere, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 47'nci
maddesinde “Kamu idareleri, kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde
belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taşınmazlarla Devletin
hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri, birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis
edebilirler. Tahsis edilen taşınmaz, amaç dışı kullanılamaz. Hazinenin özel mülkiyetindeki
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri tahsis etmeye, kamu ihtiyaçları için gerekli olmayanların tahsisini kaldırmaya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı; diğer taşınmazları tahsis etmeye ve tahsisini kaldırmaya ise maliki kamu idaresi yetkilidir…” denilmektedir. Kamu idarelerinin mülkiyetlerindeki taşınmazların birbirlerine bedelsiz olarak tahsis ve devrinde; Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kamu idarelerine tahsis ve devir işlemlerinin usul ve esaslarının belirlendiği Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmeliğin 7'nci maddesine göre tahsisli taşınmazlarla ilgili olarak harcamalara katılma payı da dâhil olmak üzere her türlü malî yükümlülükler ve diğer giderlerin, tahsis yapılan kamu idaresi tarafından ödenmesi gerekmektedir. Aynı Yönetmelik'in 10'uncu maddesinde; “Tahsis işlemi yapılması gerektiği hâlde, tahsis işlemi yapılmamış taşınmazlar için, kullanmakta olan kamu idaresi bütçesinden 11 inci maddede belirtilen tazminat ve ecrimisil hariç ödeme yapılmaz…” hükmü yer almaktadır. Bahsi geçen Yönetmelik'in 11'inci maddesinde de; “(1) Kamu idaresine ait bir taşınmazın tahsis işlemi yapılmadan bir başka kamu idaresi tarafından kullanımı hâlinde, taşınmazın maliki olan kamu idaresince, kendi taşınmaz kira ihalesi komisyonunca belirlenen tutardaki tazminat taşınmazı kullanan kamu idaresinden alınır. … (2) Hâzineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler için ise; Maliye Bakanlığı yerel birimince ilgili mevzuatına göre tespit edilen ecrimisil alınır. Rızaen ödenmeyen ecrimisil, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a göre tahsil edilir. Ancak, Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler için genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinden ecrimisil alınmaz.’’ denilmektedir. Ayrıca mezkur Yönetmelik'in "Tahsis veya devir değişikliğinde gönderilecek bilgi ve belgeler” başlıklı 18'inci maddesinin ikinci fıkrasında; bir kamu idaresine tahsis edilen veya devredilen bir taşınmazın başka bir kamu idaresi tarafından tahsisinin veya devrinin talep edilmesi halinde taşınmazın tahsisli olduğu veya devir edilmiş bulunduğu kamu idaresinin değişiklik konusunda uygun görüşünün olup olmadığının bildirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri dikkate alındığında Kurum tarafından, herhangi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 bir tahsis işlemi yapılmaksızın, izinsiz kullanılan taşınmaz mallara ilişkin olarak maliki olan kamu idarelerine tazminat veya ecrimisil ödenmesi söz konusu olabileceği değerlendirilmektedir. Bu nedenle hukuki belirsizliğin ortadan kaldırılması için kurum tarafından kamu hizmetlerinde kullanılan taşınmaz malların tahsisi için gerekli girişimlerde bulunulması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; aynen "Kurumumuzun kullanımında bulunan söz konusu taşınmazların Kurumumuza gerekli tahsis işleminin yapılması için 17.04.2019 tarih ve E.63796 sayılı yazı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğüne yazı yazılmıştır. " denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabında her ne kadar bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü ile yazışma yapıldığı belirtilmişse de, Kurum tarafından kamu hizmetlerinde kullanılan taşınmazların hukuki durumundaki belirsizliğin devam etmesi, Kurumun 2018 yılı mali tablolarında 252.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabının eksik gösterilmesine yol açmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 9. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Tetkik ve Analiz Hizmetleri Sonucu Oluşan Kurum Alacaklarının Tahsil Edilememesi 2017 Kısmen Yerine Getirildi Bulgu konusu hususa 2018 yılı Sayıştay Denetim Raporunun "Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler" başlığının 1'inci maddesinde yer verilmiştir. Kurum Bünyesinde Üretilen ve Satılan Canlı Hayvanlara İlişkin Olarak Taşınır İşlem Fişi Düzenlenmemesi ve Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Hurdaya Ayrılan Demirbaşlar İçin Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile Birikmiş Amortismanlar Hesabının Kullanılmaması 2017 Yerine Getirilmedi Bulgu konusu hususa 2018 yılı Sayıştay Denetim Raporunun "Denetim Görüşünün Dayanakları" başlığının 3'üncü maddesinde yer verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30
TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- ÖZET ........................................................................................................................................................... 32
- KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 32
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 33
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 33
- GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 33
- DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 35
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 32
- ÖZET Bu rapor, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun performans denetimi sonuçlarını içermektedir. 6085 sayılı Kanun'un 36'ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. TİTCK'nin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir: 2018 - 2022 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı, 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu ve Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Yapılan denetim sonucunda; Kurumun, Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporunu mevzuatın öngördüğü şekil ve içeriğe uygun olarak hazırladığı, Faaliyet Raporunda beyan edilen faaliyet sonuçlarına ilişkin gerçekleşme değerlerinin güvenilir olduğu görülmüştür.
- KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 33 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun yayımladığı 2018- 2022 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2018 yılı performans denetimi kapsamında Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun yayımladığı 2018 - 2022 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. TİTCK 2018 - 2022 dönemi Stratejik Planının incelenmesi neticesinde, planın zamanında ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yayımlandığı görülmüştür. TİTCK Stratejik Planında 4 amaç, bu amaçlara ilişkin 16 stratejik hedef ve bu hedeflere ilişkin 41 adet
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 34 performans göstergesi belirlenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda, stratejik hedeflerin amaçlarla, bunlara ilişkin belirlenen performans göstergelerinin de stratejik hedeflerle ilgili olduğu ve performans göstergelerinin tamamının ölçülebilir şekilde belirlendiği tespit edilmiştir. Ayrıca, stratejik hedef ve göstergelerin iyi tanımlandığı, açık ve anlaşılır şekilde belirlendiği değerlendirilmiştir. TİTCK 2018 yılı Performans Programının incelenmesi neticesinde; programın zamanında ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yayımlandığı görülmüştür. TİTCK 2018 yılı Performans Programında 16 adet performans hedefi, bu hedeflere ilişkin 37 adet performans göstergesi belirlenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda; performans hedefleri ile bu hedeflere ilişkin belirlenen 37 adet performans göstergesinin amaç ve hedeflerle ilgili olduğu, ölçülebilir şekilde belirlendiği ve iyi tanımlandığı değerlendirilmiştir. TİTCK 2018 yılı Faaliyet Raporunun incelenmesi neticesinde; raporun zamanında ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak hazırlandığı görülmüştür. Kamu idaresinin Performans Programında yer verdiği performans hedef ve göstergelerine Faaliyet Raporunda da tutarlı bir şekilde yer verdiği ve raporlanan hedef ve gösterge gerçekleşmelerinin birim faaliyet raporları ve son ölçüm kaynakları ile doğrulanabilir olduğu görülmüştür. TİTCK 2018 yılı Faaliyet Raporunda yer alan faaliyet sonuçlarının değerlendirilmesi neticesinde; Kurum'un, belirlediği performans göstergelerini ölçmek amacıyla veri kayıt sistemleri kurduğu görülmüştür. TİTCK tarafından belirlenen performans göstergelerinden 4'ünün faaliyet raporunda beyan edilen gerçekleşme rakamlarının güvenilirliğine yönelik incelemesi yapılmıştır. Söz konusu performans hedefi ve göstergeleri şunlardır: Hedef 1.1:Etkili ve verimli denetim sayılarını/oranını artırmak PG.1.1.1Süresi içerisinde denetlenen yurt içi açılış/ek faaliyet denetimi yüzdesi PG.1.1.2 Süresi içerisinde denetlenen yurtdışı yüksek öncelikli GMP denetim yüzdesi PG 1.1.3 Denetlenen toplam tıbbi cihaz sayısı PG 1.1. 4. Denetlenen toplam kozmetik ürün sayısı Yapılan inceleme neticesinde; yukarıda anılan performans hedef ve göstergelerine ilişkin veri kayıt sisteminin performans ölçme ve raporlama amacına uygun olduğu görülmüş ve bunlara ilişkin faaliyet raporunda sunulan verilerin güvenilirliğini etkileyecek bir hususa rastlanmamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 35 Sonuç olarak, TİTCK'nin performans yönetim sistemini ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde oluşturduğu ve belirlemiş olduğu hedeflere ilişkin gerçekleşmeleri gerçeğe uygun olarak beyan ettiği değerlendirilmiştir. 6. DENETİM BULGULARI Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 36 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 37