CEZA İNFAZ KURUMLARI İLE TUTUKEVLERİ İŞYURTLARI KURUMU 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2019
İÇERİK CEZA İNFAZ KURUMLARI İLE TUTUKEVLERİ İŞYURTLARI KURUMU 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 CEZA İNFAZ KURUMLARI İLE TUTUKEVLERİ İŞYURTLARI KURUMU 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 22
CEZA İNFAZ KURUMLARI İLE TUTUKEVLERİ İŞYURTLARI KURUMU 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1:Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu Ödenek Harcama Durumu (TL) ............................................................................................................................................ 4 Tablo 2:Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu .............................................. 4
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 ile Tutukevleri İşyurtları Kurumuna İlişkin Bazı Mali Hükümlerin Düzenlenmesi Hakkında Kanun),
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 da Genel Müdürlüğün kadrolarıdır ve personelin mali ve sosyal hakları Adalet Bakanlığı tarafından karşılanmaktadır. 1.3. Mali Yapı Kurum Bütçesi; merkez bütçesi ile taşrada yer alan 302 adet işyurdu bütçesinden oluşmaktadır. İşyurtları Kurumu ve işyurtları bütçeleri, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun yanı sıra, Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu ve İşyurtlarının İdare ve İhale Yönetmeliğinin "Program ve Bütçe" başlığını taşıyan 9’uncu bölümündeki esaslar çerçevesinde düzenlenmektedir. İşyurtları Kurumunun sermaye ve gelir kaynakları 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 80’inci maddesinde aşağıdaki şekilde belirtilmiştir: “(1) İşyurtları Kurumuna ilgili mevzuatına göre tahsis edilmiş olan sermaye miktarı, ihtiyaç halinde Cumhurbaşkanı kararıyla üç katına kadar arttırılabilir. (2) İşyurtları Kurumunun sermaye kaynakları şunlardır: a) İşyurtlarının faaliyetlerinden elde edilen gelir ve kârlar. b) 30/6/1934 tarihli ve 2548 sayılı Kanunun 1 inci maddesine göre tahsil edilen harçlar ile 2 nci maddesine göre alınacak yiyecek bedelleri. c) 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (1), (2) ve (3) sayılı tarifelere göre alman yargı ve noter harçlarının ilgili yıl bütçesi gelir tahmini tutarının % 35’ine tekabül eden miktarda İşyurtları Kurumuna aktarılmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesine konulacak ödenek. ç) Ceza infaz kurumlan ve tutukevleri ile işyurtlarının demirbaşına kayıtlı olup hizmet dışı bırakılan eşya ve araçlarla yemek ve ekmek artıklarının satışından elde edilen gelirler. d) Bağış ve yardımlar. e) Faiz ve sair gelirler. (3) İkinci fıkranın (b) ve (c) bentlerine göre elde edilen gelirler, İşyurtları Kurumunun, İşyurtları Yüksek Kurulunca belirlenecek bankalarda açılacak hesaplarına yatırılır, (c) bendine göre bütçeden tahsis edilen ödenekler, her ayın başında 1/12 oranında serbest bırakılmak suretiyle kullandırılır. (4) İkinci fıkranın (d) ve (e) bentlerine göre elde edilen gelirler üçüncü fıkrada belirtilen hesaba yatırılır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
4
(5) İşyurtları Kurumu bütçesinden, İşyurtları Kurumu Yüksek Kurulunca belirlenen
miktar ve esaslar dâhilinde; Kurumun hizmet ve çalışmalarının yürütülmesiyle ilgili her türlü
döşeme, demirbaş, makine, teçhizat, kara, hava ve deniz taşıtları alımı, bakımı, onanım,
işletilmesi ve diğer tüm giderleri ile Bakanlık merkez ve taşra teşkilâtı ile bağlı kuruluşlarının
bina alım, inşa, onarım, demirbaş, araç, gereç ve sair her türlü ihtiyaçları için harcama
yapılabilir. Harcanmayan kısımlar, İşyurtları Kurumunun ertesi yıl bütçesine devredilir.
Ancak ceza ve infaz kurumlan ve tutukevlerinin ihtiyacı için ayrılacak tutar, işyurtları öz
gelirlerinin % 90’ından az olamaz.”
Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 yılı Merkezi Yönetim
Bütçe Kanunuyla 1.093.526.000 lira başlangıç ödeneği tahsis edilmiş yıl içinde tahsis edilen
ödenek toplamı 5.253.099,000 lira olmuş, ancak bu tutardan 663.608.973 lira ödenek iptal
olmuş ve yıl sonu itibariyle toplam 4.589.490.027 lira harcama gerçekleştirilmiştir.
Tablo 1:Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu Ödenek Harcama Durumu (TL)
Hesap Adı Başlangıç Ödeneği Toplam Ödenek Gider
İptal Edilen
Ödenek
Personel Giderleri 42.855.000,00 65.055.000,00 59.087.404,97 5.967.595,03
Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet
Primi Giderleri 5.474.000,00 9.947.000,00 7.040.488,64 2.906.511,36
Mal ve Hizmet Alım Giderleri 363.685.000,00 2.943.967.000,00 2.707.972.931,87 235.994.068,13
Cari Transferler 28.000,00 28.000,00 0,00 28.000,00
Sermaye Giderleri 681.484.000,00 2.234.102.000,00 1.815.389.201,52 418.712.798,48
Toplam 1.093.526.000 5.253.099.000 4.589.490.027 663.608.973
Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu sunulan mali tablolarına
göre 2018 yılı Gelir durumu aşağıda gösterilmiştir.
Tablo 2:Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu
Hesap
Kodu
Yardımcı
Kodu Hesap Adı Tutarı (TL)
800 1 Vergi Gelirleri 338.013.641,02
800 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2.347.786.666
800 4 Alınan Bağışlar ve Yardımlar ile Özel Gelirler 2.009.415.762
800 5 Diğer Gelirler 153.796.314,36
800 6 Sermaye Gelirleri 2.088,02
810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler 2.784.413,09
Net Bütçe Gelirleri Toplamı 4.846.230.058,31
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu’nun faaliyet sonuçları tablosunda 2018 yılı sonu itibariyle gerçekleşen gelirleri 4.806.542.993,83 TL, giderleri ise 4.532.234.453,83 TL'dir. Bu duruma göre 274.308.540,00 TL olumlu faaliyet sonucu ortaya çıkmıştır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu, 27.12.2014 tarih ve 29218(mükerrer) sayılı Resmi Gazete ile yayımlanarak yürürlüğe giren Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi olarak muhasebe işlemlerini yürütmektedir. Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu’nda (merkez muhasebe birimi hariç) çeşitli faaliyet kollarında üretim yapılması nedeniyle ayrıca maliyet hesapları kullanılmaktadır. Maliyet muhasebesi uygulamasında 7/B seçeneği tercih edilmiştir. Ancak, maliyet hesaplarının tutulmasında İşyurtlarında Kullanılan Maliyet Hesapları ile Tutulacak Defter ve Belgelerin Düzenlenmesine Dair Yönerge’de belirtilen hususlara uyulmaktadır. Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu ve İşyurtlarının İdare ve İhale Yönetmeliği’nin ilgili bölümüne göre; iş programı, işyurdunun bir yıllık faaliyetini kapsayacak şekilde düzenlenir. İş programı, matbu örneğindeki sıraya ve işyurdunun iş kollarına göre, gelir kaynaklarını göstermek ve elde edilecek tahminî gelir miktarını bir önceki yıla ait gelirlerle mukayese etmek ve yapılacak işler için sarf olunacak harcamaları bütçe giderlerindeki tertip sırasına ve samimiyet ilkesine göre hazırlanır. İşyurtları, Hazine ve Maliye Bakanlığınca hazırlanan Analitik Bütçe Sınıflandırılması esaslarına uygun olarak bütçelerini hazırlarlar. İdare bütçesinin hesaplarını idari muhasebe birimi olarak Bütçe ve Muhasebe Şubesi tutmaktadır. 2018 yılı muhasebe hizmetleri Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre Say2000i üzerinden detaylı hesap planına göre yürütülmüştür. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar'ın 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Konsolide Bilanço,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kâğıtlar sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Konsolide Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, Kurumun tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne göre Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların henüz yapılmadığı; üst yönetici onayıyla (Yüksek Kurul Başkanı olan Bakan Yardımcısı) başlatılması gereken Kamu İç Kontrol Standartları Tebliğinde öngörülen çalışmaların henüz başlatılmadığı, Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Hazırlama Grubu ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu’nun oluşturulmadığı; Kamu İç Kontrol Standartları çerçevesinde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 hazırlanması gereken Eylem Planının hazırlanmadığı; İşyurtları Kurumu bünyesinde strateji geliştirme biriminin bulunmadığı ve stratejik çalışmaları Ar-Ge birimi ile diğer birimlerin birlikte yürütmekte olduğu görülmüştür. Kurum faaliyet ve iç kontrol ortamlarının tanınması kapsamında yapılan çalışmalar sonucunda (İşyurtları Kurumu Merkez Saymanlığınca ödemesi yapılan harcamalar ile ilgili olarak) ; Kuruma ait para ile ifade edilebilen mali işlemlerin ortaya çıkmasından muhasebe kaydına kadar geçen süreçte AR-GE birimi, mali hizmet ve muhasebe birimleri dışında kurumun teşkilat birimleri içerisinde yer almayan Bakanlık merkez birimleri olan Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü, Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı ile Adli Tıp Kurumu Başkanlığı, Bakanlık taşra birimleri olan Cumhuriyet başsavcılıkları, bölge idare, idare ve vergi mahkemesi başkanlıkları, ceza infaz kurumları personel eğitim merkezi müdürlükleri, ceza infaz kurumu müdürlüklerinin de (ki, bunlar Adalet Bakanlığı birimleridir) yer alıyor olmasının kurumsallaşma anlamında anılan kuruma ait bir iç kontrol ortamı oluşmasını güçleştirmekte olduğu anlaşılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumunun 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: İşyurtlarının Birbirlerinden Yaptıkları Alış ve Satışlarda Gelir ve Gidere Kaydettikleri Harcamaların Kurum Konsolide Tablolarına Ulaşılırken Toplamdan Düşülmemesi Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumunun konsolide mali tablolarındaki gelir ve gider hesaplarının işyurtlarının birbirlerinden yaptıkları alım-satım işlemlerinin düşülmemesi nedeniyle gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir. Alım yapan işyurdunun muhasebe kaydında bu işlem gider olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 muhasebeleştirilirken, satış yapan işyurdunda ise aynı miktar gelir olarak kaydedilmekte, dolayısıyla İşyurtlarının birbirlerinden yaptıkları alış ve satışlarda gelir ve gidere kaydettikleri harcamaların Kurum konsolide tablolarına ulaşılırken toplamdan düşülmediği görülmüştür. Bu durumda konsolide tablolar, işyurtlarının tamamını kapsayan tek bir bünyeyi ifade edeceği için, kurumun konsolide mali tablosu oluşturulurken, işyurtlarının birbirlerinden yaptıkları alış ve satışlara ilişkin gelir ve gider kayıtlarının dikkate alınmaması gerekmektedir. Ancak uygulamanın bu yönde olmadığı görülmüştür. Bu nedenle de konsolide tablolarda; a) Gelir yönünden durum değerlendirildiğinde 346.314.219,27 TL gelir fazlası görünürken; b) Gider yönünden yapılan değerlendirmede de yine 346.314.219,27 TL gider fazlası olarak görülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Hazine ve Maliye Bakanlığına aynı konudaki 2014 mali yılı denetim bulgusuna istinaden 25.12.2015 tarihinde, 2015 mali yılı denetim bulgusundaki aynı konu için 05.04.2016 tarihinde ve aynı konuyu içerir 2018 mali yılı denetim bulgusu için 27.05.2019 tarihlerinde Sayıştay Başkanlığınca istenilen raporların hazırlanmasına yönelik ayrı ayrı yazılar yazılmış ve bu konuda Hazine ve Maliye Bakanlığından düzenleme yapılması beklenilmektedir. Sonuç olarak Konunun Maliye Bakanlığına yazıldığı ve cevap beklenildiği ifade edilmektedir. Ancak konsolide tablolar, işyurtlarının tamamını kapsayan tek bir bünyeyi ifade ettiğinden konsolidasyon yapılmaması gibi bir durum söz konusu olamaz. Bu nedenle kurumun konsolide mali tablosu oluşturulurken, işyurtlarının birbirlerinden yaptıkları alış ve satışlara ilişkin gelir ve gider kayıtlarının dikkate alınmaması gerekmektedir. Konu ile ilgili süreç takip edilecektir. BULGU 2: Tahsisli Taşınmazlar İçin Yapılan Giderlerin Özel Maliyetler Hesabına Kaydedilmesi Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumuna tahsisli taşınmazlar için yapılan bazı giderlerin maddi olmayan duran varlıklar hesap grubu içerisinde yer alan "Özel maliyetler hesabına" kaydedildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 198'inci maddesinde "Özel maliyetler hesabı, kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi veya ekonomik değerinin kalıcı olarak arttırılması amacıyla yapılan giderler ile bu gayrimenkullerin kullanılması için yapılıp kira
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan varlıkların izlenmesi için kullanılır. " denilmiştir. Yapılan tanımdan da anlaşılacağı üzere maddi olmayan duran varlıklar hesap grubu içinde yer alan bu hesap kodu kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi veya ekonomik değerinin kalıcı olarak arttırılması amacıyla yapılan giderler için kullanılacaktır. Ancak Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu mali tablolarında genel bütçeli idareler tarafından tahsis edilen taşınmazlar için yapılan giderler de bu hesap üzerinden muhasebeleştirilmiştir. Adı geçen Yönetmelik'in “Hesabın Niteliği” başlıklı 187'nci maddesinde de; “Yapılmakta olan yatırımlar hesabı; kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.” denilerek bu hesabın yapımı süren yatırımlar için yapılan giderleri izlemek maksadıyla kullanılacağına açıklık getirilmiştir. Bu nedenle tahsisli taşınmazlar için yapılan giderlerden taşınmazın ekonomik değerini artırıcı mahiyette olanların 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına diğerlerinin ise 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Yönetmelik'in bu amir hükümlerine rağmen 2018 yılı içinde kuruma tahsisli tüm taşınmazlar için yapılan toplam 2.113.438,88 lira tutarında giderin "264 özel maliyetler hesabına" kaydedildiği görülmektedir. Bahse konu işlemler dolayısıyla Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumunun malî tablolarındaki “264 Özel Maliyetler Hesabı”nın gerçek durumu yansıtmamasına sebep olunmaktadır. Kamu idaresi cevabında; İşyurtlarının faaliyet alanı içerisinde bulunan gayrimenkullerin tamamının genel bütçeye ait mülkiyetler olması ve özel bütçeli olan işyurtlarına tahsis edilmesi nedeniyle 264-Özel Maliyet Hesabının kullanıldığı, ancak denetim bulgusuna istinaden bu hesabı kullanan işyurdu müdürlüklerine 22.05.2019 tarihinde yazı yazılarak taşınmazlara yapılan harcamaların 264-Özel Maliyet Hesabında takip edilmeyerek, tahsis işlemlerine ait muhasebe kayıtlarına alınması yönünde çalışma başlatıldığı belirtilmiştir. Sonuç olarak Kurum tarafından yapılan açıklamada tahsisli taşınmazlar için yapılan bazı giderlerin Özel Maliyet Hesabında takip edilmeyerek, tahsis işlemlerine ait muhasebe
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 kayıtlarına alınması yönünde çalışma başlatıldığı bildirilmiştir. Konu ile ilgili süreç takip edilecektir. BULGU 3: Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu Kapsamında Kurumsal Mali Yapının Tamamlanmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve malî saydamlığı sağlamak üzere, kamu malî yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm malî işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve malî kontrolü düzenlemek amacıyla yürürlüğe girmiştir. Buna göre, 5018 sayılı Kanun'a tâbi kamu idarelerinin bu amaçları sağlayacak teşkilat yapısına ve nitelikli personele sahip olması gerekmektedir. Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu, 5018 sayılı Kanun’a ekli (II) sayılı Cetvelde ve 4 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nde özel bütçeli kurum olarak sayılmasına karşın, 5018 sayılı Kanunun öngördüğü kurumsal mali yapı oluşturulamamıştır. Bu kapsamda iç kontrol sistemi, iç denetim birimi ve malî hizmetler birimi kurulmamıştır. A) İç Kontrol Sistemi Oluşturulmaması 5018 sayılı Kanunun 55’inci maddesine göre kamu idareleri iç kontrol sistemi oluşturması gerekmektedir. Ceza İnfaz Kurumu ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu Merkez Saymanlığınca, kurumun teşkilat birimleri içerisinde yer almayan ancak Adalet Bakanlığı merkez birimleri içinde yer alan; Ceza Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü, Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı ile Bakanlık taşra birimleri olan Cumhuriyet Başsavcılıkları, Bölge İdare, İdare ve Vergi Mahkemesi Başkanlıkları, Ceza İnfaz Kurumları Personel Eğitim Merkezi Müdürlükleri, Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüklerine de harcama yapılıyor olması kurumsallaşma anlamında anılan kuruma ait bir iç kontrol ortamı oluşmasına engel olmaktadır. Bu durum aynı zamanda muhasebe sistemi içinde (dolayısıyla tablolarda) kurum faaliyetlerinin bütün maliyet unsurlarıyla yer verilmesine engel teşkil etmektedir. 5018 sayılı Kanunun beşinci kısmında “iç kontrol sistemi” düzenlenmiştir. Kanun'un 55’inci maddesinde iç kontrol, 56'ncı maddesinde iç kontrolün amacı, 57'nci maddesinde iç kontrolün yapısı ve işleyişi, 58'inci maddesinde de ön mali kontrol hususlarına yer verilmiştir. 5018 sayılı Kanun'un 55, 56, 57 ve 58'inci maddelerine dayanılarak hazırlanan ve 31.12.2005 tarihli ve 26040 (3. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe giren “İç Kontrol ve Ön Malî Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar” hakkında
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Yönetmeliğin 8’inci maddesinde “… İç kontrol düzenlemeleri ve iç kontrol sisteminin işleyişi, yöneticilerin görüşü, kişi ve/veya idarelerin talep ve şikâyetleri ile iç ve dış denetim sonucunda düzenlenen raporlar dikkate alınarak yılda en az bir kez değerlendirmeye tâbi tutulur ve gerekli önlemler alınır.” hükmü yer almaktadır. Aynı Yönetmeliğin 12'nci maddesinde de “...Harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılır. Süreç kontrolünde, her bir işlem daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanır ve uygulanır. Malî işlemlerin yürütülmesinde görev alanlar, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol ederler. Süreç kontrolünü sağlamak amacıyla malî işlemlerin süreç akış şeması hazırlanır ve üst yöneticinin onayı ile yürürlüğe konulur” denilmektedir. Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği ile kamu idarelerinde iç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi amacıyla (18) standart ve bu standartlar için gerekli (79) genel şart belirlenmiş ve ayrıca, kamu idareleri tarafından iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi, bu çalışmalar için eylem planı oluşturulması, gerekli prosedürler ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması çalışmalarının 31.12.2008 tarihine kadar tamamlanması, söz konusu çalışmaların etkili bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması ve idarelerin iç kontrol sistemini yılda en az bir kez değerlendirmeleri gerektiği ifade edilmiştir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, Ceza İnfaz Kurumu ile Tutukevleri İşyurtları Kurumunun iç kontrol sistemini oluşturması gerekmektedir. B) İç Denetim Biriminin Oluşturulmaması Ceza İnfaz Kurumu ile Tutukevleri İşyurtları Kurumunda iç denetim biriminin kurulmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 55’inci maddesinde iç kontrolün tanımı, 56’ncı maddesinde iç kontrolün amacı, 57’nci maddesinde kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin “harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetim”den oluştuğu belirtilmiş, 63’üncü maddesinde de iç denetimin iç denetçiler tarafından yapılacağı belirtilmiş ve iç denetim “kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyeti” olarak tanımlanmıştır. Buna göre iç denetim faaliyetlerinin, idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile malî işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 standartlara uygun olarak yürütülebilmesi için iç denetim biriminin kurulması gerekmektedir. C) Mali Hizmetler Biriminin Oluşturulmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 60’ıncı maddesinde Kamu İdaresinin stratejik plan ve performans programının hazırlanmasını koordine edilmesi, sonuçlarının konsolide edilmesi gibi faaliyetlerin mali hizmetler birimi tarafından gerçekleştirileceği belirtilmiştir. 22.12.2005 tarih ve 5436 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 15'inci maddesinde; "Teşkilât kanunlarında, Strateji Geliştirme Başkanlığı, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ve strateji geliştirme ve malî hizmetlere ilişkin hizmetlerin yerine getirildiği Müdürlük birimlerine ilişkin düzenleme yapılıncaya kadar ikinci fıkrada belirtilen görevler ile kanunlarla verilen diğer görevleri de yürütmek üzere; a) Başbakanlık ve bakanlıklarda (Millî Savunma Bakanlığı hariç) Strateji Geliştirme Başkanlığı kurulmuştur. b) Ekli (1) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerinin merkez teşkilâtlarında Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı, ekli (2) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerinin merkez teşkilâtlarında ise Müdürlük kurulmuştur. c) Üniversiteler ile yüksek teknoloji enstitülerinde Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı kurulmuştur. Aşağıda sayılan görevler ile 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen görevler kamu idarelerinde Strateji Geliştirme Başkanlıkları, Strateji Geliştirme Daire Başkanlıkları ve strateji geliştirme ve malî hizmetlere ilişkin hizmetlerin yerine getirildiği müdürlükler tarafından yürütülür: a) Ulusal kalkınma strateji ve politikaları, yıllık program ve hükümet programı çerçevesinde idarenin orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarını belirlemek, amaçlarını oluşturmak üzere gerekli çalışmaları yapmak. b) İdarenin görev alanına giren konularda performans ve kalite ölçütleri geliştirmek ve bu kapsamda verilecek diğer görevleri yerine getirmek. c) İdarenin yönetimi ile hizmetlerin geliştirilmesi ve performansla ilgili bilgi ve verileri toplamak, analiz etmek, yorumlamak. d) İdarenin görev alanına giren konularda, hizmetleri etkileyecek dış faktörleri incelemek, kurum içi kapasite araştırması yapmak, hizmetlerin etkililiğini ve tatmin düzeyini analiz etmek ve genel araştırmalar yapmak.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
14
e) Yönetim bilgi sistemlerine ilişkin hizmetleri yerine getirmek.
f) İdarede kurulmuşsa Strateji Geliştirme Kurulunun sekretarya hizmetlerini yürütmek.
g) Bakan ve/veya üst yönetici tarafından verilecek diğer görevleri yapmak.
5018 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasında malî hizmetler birimine
verilen görevler, mahallî idarelerde ilgili mevzuatında yer alan hükümler çerçevesinde
kurulacak birimler tarafından yerine getirilir. Bu maddede belirtilmeyen idarelerde söz
konusu hizmetler, bu idarelerin mevcut yapılarında malî hizmetlerini yürüten birimler
tarafından yerine getirilir.” denilmiştir.
Strateji geliştirme birimlerinin çalışma usul ve esaslarını düzenlemek amacıyla
2006/9972 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla çıkarılan Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma
Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre Strateji Geliştirme Birimleri
Stratejik yönetim ve planlama fonksiyonu, Performans ve kalite ölçütleri geliştirme
fonksiyonu, yönetim bilgi sistemi fonksiyonu ve malî hizmetler fonksiyonunu kapsamak
durumundadır. Bu hükümlere göre Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu
bünyesinde mali hizmetler birimini kapsayacak şekilde "Strateji Geliştirme Birimi" kurulması
ya da stratejik yönetim ve planlama fonksiyonunu sağlayan "Mali Hizmetler Birimi"
oluşturulması gerekmektedir. Bu kapsamda, Kurumda yeterli sayıda mali hizmetler uzmanı
istihdamının gerekli olduğu değerlendirilmektedir.
Kurum, 4 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nde Adalet Bakanlığı'na bağlı özel
bütçeli kurum olarak yer almasına karşın, mevcut teşkilat yapısı, bütçe büyüklüğü ve işlem
hacmi ile uyumlu değildir. Bu durum bütçe ve mali işlemlerin kaydı ve raporlanmasını
olumsuz etkileyebilecek niteliktedir.
Kamu idaresi cevabında; Bahse konu olan bulguların yapısal değişiklikler gerektirmesi ve bu
değişikliklerin de mevcut kanun ve ilgili mevzuat hükümlerinde yapılacak düzenlemeler ile
gerçekleştirilebileceğinden, mevzuat ile ilgili çalışmalara devam edileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak Kurum teşkilat yapısının mali saydamlık, hesap verebilirlik ve kamu
kaynaklarının etkin kullanımı ve denetimini sağlayacak şekilde yeniden düzenlenebilmesi için
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun öngördüğü kurumsal malî yapının
tamamlanması gerekmektedir.
BULGU 4: Yapılmakta Olan Bazı Yatırımların Kurum Mali Tablolarında Yer
Almaması
Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumunda yapılmakta olan bazı
yatırımların muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170'inci maddesinin (c) bendinin 2'nci fıkrasında yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen maddi duran varlıkların, geçici kabul işlemi tamamlandıktan sonra ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacağı belirtilmiştir. Adı geçen Yönetmelik'in “Hesabın Niteliği” başlıklı 187'nci maddesinde de; “Yapılmakta olan yatırımlar hesabı; kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.” denilerek bu hesabın yapımı süren yatırımlar için yapılan giderleri izlemek maksadıyla kullanılacağına açıklık getirilmiş, “Hesabın işleyişi” başlıklı 188'inci maddesinin (b) bendinde de tamamlanan yatırımlardan bu hesapta izlenenlerin bu hesaba alacak kaydedilmek suretiyle hesaptan çıkarılma yöntemi açıklanmıştır. Yönetmelik'in bu amir hükümlerine rağmen 2018 yılı içinde toplam 1.658.657.996,22 TL tutarındaki yapımı süren yatırımın “258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabına” kaydedilmediği görülmektedir. Bahse konu eksik işlemler dolayısıyla Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu tarafından gerçekleştirilen yatırımların muhasebe sistemi üzerinden izlenememesine ve kurumun mali tablolarındaki “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı”nın gerçek durumu yansıtmamasına sebep olmaktadır. Kamu idaresi cevabında; özetle, yatırım programına alınan Ceza İnfaz Kurumu yapımı ile Adalet Sarayı yapımı işine ait düzenlenen hakediş tutarlarının genel bütçe ödenek durumunun yetersiz olması nedeni ile İşyurtları Kurumu bütçesinden finanse edilerek yapıldığı, yapılan bu yatırımların genel bütçe adına finanse edildiği için Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlenen ödeme emri belgesi ile 630-Giderler hesabında takip edildiği, usulen muhasebe kaydının 258-Yapılmakta olan yatırımlar hesabında takip edilerek işin kesin kabul işlemlerini müteakiben 252-Maddi duran varlıklar hesabına alınarak izlenmesi gerektiği; Ancak, yapılan yatırımların genel bütçe adına özel bütçeli kurum tarafından finanse edildiğinden genel bütçeli saymanlık birimi ile özel bütçeli saymanlık birimleri arasında mali işlem yapılamadığı belirtilmiştir. Sonuç olarak Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu tarafından gerçekleştirilen tüm yatırımların kurum mali tabloları üzerinden izlenebilmesi için "yapılmakta olan yatırımlar" hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Konu ile ilgili süreç takip edilecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
17
8. EKLER
EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ
TABLOLAR
CEZA İNFAZ KURUMLARI VE İŞYRTLARI 2018 YILI BİLANÇOSU
AKTİF PASİF
1 DÖNEN VARLIKLAR 2.860.071.823,54 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 244.980.996,93
10 HAZIR DEĞERLER 1.905.282.734,28 32 FAALİYET BORÇLARI 102.459.339,15
100 KASA HESABI 115.125,49 320 BÜTÇE EMANETLERİ HS. 102.459.339,15
101 ALINAN ÇEKLER HESABI 19.211,21 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 74.173.396,72
102 BANKA HS. 1.901.319.109,38 330 ALINAN DEP. VE TEM. HS. 4.507.125,77
103 VER. ÇEK. VE GÖN. EMİR. HES. ( - ) -4.958.790,88 333 EMANETLER HS. 69.666.270,95
105 DÖVİZ HESABI 564.777,47 34 ALINAN AVANSLAR 33.718.091,11
108 DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 305.889,26 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI HESABI 33.709.491,11
109 BANKA KREDİ KART.ALAC.. HES. 7.917.412,35 349 ALINAN DİĞER AVANSLAR HESABI 8.600,00
12 FAALİYET ALACAKLARI 426.232.278,58 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 33.911.323,50
120 GELİRLERDEN ALACAK HESABI 392.273.001,11 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 32.739.612,87
121 GELİR. TAK. ALACAKLAR HS. 33.063.177,97 361 ÖDENECEK SOS. GÜV. KES. HS. 596.122,80
126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEM. HS. 891.580,85 362 FON. DİĞ. KAMU İD. AD. TAHS. HS. 61.006,71
127 DİĞER FAALİYET ALAC. HESABI 4.518,65 363 KAMU İDARELERİ PAYLARI HESABI 514.581,12
14 DİĞER ALACAKLAR 97.054.277,18 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 686.349,98
140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HS. 97.054.277,18 372 KIDEM TAZMINATI KARŞILIĞI HESABI 10.000,00
15 STOKLAR 407.863.042,98 379 DİĞER BORÇ VE GİDER KAR. HESABI 676.349,98
150 İLK MADDE VE MALZEME HS. 173.404.226,25 39 DİĞER KISA VADELİ YAB. KAYNAKLAR 32.496,47
151 YARIMAMULLER-ÜRETİM HESABI 12.645.957,07 391 HESAPLANAN KATMA DEĞER VER. HES. 159,02
152 MAMULLER HESABI 33.199.260,48 397 SAYIM FAZLALARI HESABI 32.337,45
157 DİĞER STOKLAR HESABI 61.601,12 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 906.134,45
18 GELECEK AYL. AİT GİD. VE GEL.TAH.HS. 5.442.626,13 43 DİĞER BORÇLAR 35.000,00
181 GELİR TAHAKKUKLARI HESAB 5.442.626,13 430 ALINAN DEPOZİTO VE TEM. HESABI 35.000,00
19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 18.196.864,39 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 870.739,75
190 DEV. KATMA DEĞER VERGİSİ HES. 17.545.588,31 472 KIDEM TAZMINATI KARŞILIĞI HESABI 870.739,75
197 SAYIM NOKSANLARI HESABI 631.136,00 5 ÖZ KAYNAKLAR 2.990.509.035,72
198 DİĞER ÇEŞ. DÖNEN VAR. HES. 20.140,08 50 NET DEĞER 1.210.578.871,55
2 DURAN VARLIKLAR 376.324.343,56 500 NET DEĞER HS. 1.210.578.871,55
22 FAALİYET ALACAKLARI 3.109.978,95 51 DEĞER HAREKETLERİ -3.679.095,63
220 GELİRLERDEN ALACAKLAR HES. 2.855.477,04 519 DEĞER HAREKETLERİ SONUÇ HS. -3.679.095,63
226 VERİLEN DEP. VE TEMİN. HES. 254.501,91 57 GEÇMİŞ YIL. OLUMLU FAAL. SONUÇ. 1.595.129.920,10
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 369.701.910,35 570 GEÇMİŞ YIL. OLUMLU FAAL. SON. HS. 1.595.129.920,10
250 ARAZİ VE ARSALAR HS. 7.776.040,98 58 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAAL SONUÇ. 85.829.200,30
251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZ. HS. 3.795.609,35 580 GEÇ.YIL. OLUMSUZ FAAL. SONUÇ HES. 85.829.200,30
252 BİNALAR HS. 292.609.105,23 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 274.308.540,00
253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HS. 112.604.118,57 591 DÖNEM OLUMSUZ FAAL. SON. HS. ( - ) 274.308.540,00
254 TAŞITLAR HS. 10.670.778,90
255 DEMİRBAŞLAR HS. 36.642.988,39
257 BİRİKMİŞ AMORT. HS. ( - ) -148.822.464,66
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HS. 54.425.733,59
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VAR. 762.350,00
260 HAKLAR HS. 132.920,99
264 ÖZEL MALİYETLER HESABI 2.113.438,88
268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -1.484.009,87
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 0,00
294 ELD.ÇIK. STOK. VE MAD. DUR. VAR.HS. 3.136,31
299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) 3.136,31
AKTİF TOPLAMI 3.236.396.167,10 PASİF TOPLAMI 3.236.396.167,10
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
18
Bilanço Dipnotları :
910 ALINAN TEMİNAT MEKTUP. HESABI 39.815.344,38
911 ALINAN TEMİNAT MEK. EM. HESABI 39.815.344,38
990 KİR. VER, İRT. HAK TES. ED MAD. DUR. VAR
KAY DEĞ HES 99.129.945,71
993 MADDİ DURAN VAR. KİRA VE İRTİFAK HAK.
GEL HS. 12.944.411,14
999 DİĞER NAZIM HESAPLAR KARŞILIĞI HESABI 112.074.356,85
FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap
Kod.1 GİDERİN TÜRÜ
2018 (TL)
630 1 Personel Giderleri 8.277.877,01
630 2 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 837.935,93
630 3 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 885.694.575,23
630 5 Cari Transferler 41,76
630 11 Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 1.752.105.235,02
630 12 Gelirlerin Red ve İdesinden Kaynaklanan Giderler 8.118.497,94
630 13 Amortisman Giderleri 18.430.045,54
630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 7.316.216,58
630 15 Karşılık Giderleri 98.441,63
630 16 Satışların Maliyeti 1.849.602.178,11
630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 5.083,92
630 25
Kamu İd.Bedelsiz Ol.Dev. Mali Olmayan
Var.Kay.Gid. 22.770,54
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 705,00
630 99 Diğer Giderler 1.724.849,62
GİDERLER TOPLAMI 4.532.234.453,83
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap
Kod.1 GELİRİN TÜRÜ 2018 (TL)
600 1 Vergi Gelirleri 338.013.641,02
600 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2.495.126.807,20
600 4 Alınan Bağışlar ve Yardımlar ile Özel Gelirler 1.794.447.118,83
600 5 Diğer Gelirler 176.097.224,65
600 11 Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 142.138,12
600 15 Konusu Kalmayan Karşılıklar 8.763,34
600 25
Kamu İd. Bedelsiz Ol.Al.Mali Olmayan Var.Elde
Ed.Gel. 4.591.520,01
610 0 İNDİRİM, İADE VE İSKONTOLAR HESABI 1.884.219,34
610 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.884.219,34
610 5 Diğer Gelirler 0,00
NET GELİRLER TOPLAMI 4.806.542.993,83
FAALİYET SONUCU 274.308.540,00
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Mevzuatın Öngördüğü Şekilde Bir İç Kontrol Sisteminin Kurulmamış Olması 2017 Yerine Getirilmedi Bu konu geçmiş yıllarda tüm raporlarda yer almıştır. Raporda denetim görüşünü etkilemeyen tespit ve değerlendirmeler kısmında 1. Bulgu olarak yer almıştır. Konunun düzeltilebilmesi için mevzuat değişikliği gerekmektedir. İç Denetim Biriminin Kurulmaması 2017 Yerine Getirilmedi Bu konu geçmiş yıllarda tüm raporlarda yer almıştır. Raporda denetim görüşünü etkilemeyen tespit ve değerlendirmeler kısmında 1. Bulgu olarak yer almıştır. Konunun düzeltilebilmesi için mevzuat değişikliği gerekmektedir. Mali İşlemlere İlişkin Süreç Akış Şemasının Oluşturulmaması 2017 Yerine Getirilmedi Bu konu geçmiş yıllarda tüm raporlarda yer almıştır. Raporda denetim görüşünü etkilemeyen tespit ve değerlendirmeler kısmında 1. Bulgu olarak yer almıştır. Konunun düzeltilebilmesi için mevzuat değişikliği gerekmektedir. İşyurtlarının Birbirlerinden 2017 Yerine Kurum tarafından Hazine ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Yaptıkları Alış ve Satışlarda Gelir ve Gidere Kaydettikleri Harcamaların Kurum Konsolide Tablolarına Ulaşılırken Toplamdan Düşülmemesi Getirilmedi Maliye Bakanlığına Sayıştay Başkanlığınca istenilen raporların hazırlanmasına yönelik yazışmalar yapılmıştır. Bu konuda Hazine ve Maliye Bakanlığından düzenleme yapılması beklenilmektedir. Kira Sözleşmelerine İstinaden, Gelecekte Ortaya Çıkacak Kurum Alacakları İçin Tahakkuk Kaydının Yapılması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi 92-Taahhüt Hesaplarının Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi
CEZA İNFAZ KURUMLARI İLE TUTUKEVLERİ İŞYURTLARI KURUMU 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Performans Hedeflerinin İkna Edicilik Kriteri Açısından İncelenmesi ..................... 26
BULGU LİSTESİ A. Denetim Bulguları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 22
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 23 bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumunun yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 24 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2018 yılı performans denetimi kapsamında Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumunun yayımladığı 2018-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumunun 2018 yılı performans programında 3 adet Stratejik Amaç başlığı altında, toplam 15 adet performans hedefi ve 28 performans göstergesi bulunmaktadır. Yapılan denetim sonucunda 15 performans hedefinin ve bunlara ilişkin belirlenen 28 adet performans göstergesinin tamamının amaç ve hedeflerle ilgili ve ölçülebilir olduğu görülmüştür. Belirlenen 15 adet performans hedefinden sadece 3 adet hedefte belirtilen göstergelere ulaşılmış, 12 adet performans hedef göstergesine ulaşılamamıştır. Kurumun performans programında yer verdiği ilgili ve ölçülebilir olarak belirlenen performans hedef ve göstergelerine tutarlı bir şekilde yer verildiği görülmüştür. Tutarlı olarak raporlanan hedef ve gösterge gerçekleşmelerinin Kurumun son ölçüm kaynakları ile doğrulanabilir olduğu görülmüştür. Yapılan inceleme neticesinde performans göstergesine ilişkin veri kayıt sisteminin performans ölçme ve raporlama amacına uygun olduğu ve sunulan verinin güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, kurum tarafından veri toplama, işleme ve analize yönelik herhangi bir risk tespiti yapılmamıştır. Planlanan ile raporlanan performans arasındaki her türlü sapmanın denetlenen idare tarafından ele alınıyor olması ve sapmayı açıklayan nedenlerin inandırıcı ve ikna edici olması gerekir. Ancak, Kurumun 2018 yılı Faaliyet Raporu incelendiğinde; yılı itibarıyla ulaşılamayan 12 adet performans hedefinden 3’ü için herhangi bir sapma nedenine yer verilmediği, 2’si için ikna edici sapma nedenlerinin belirtildiği, 7’si için yer verilen sapma nedenlerinin ise ikna edici nitelikte olmadığı görülmüştür Yapılan performans denetimi sonucunda Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumunun performans yönetimi sistemini ilgili mevzuat hükümlerine ve iç kontrol sistemi ilkelerine kısmen uygun şekilde oluşturduğu ve belirlemiş olduğu hedeflere ilişkin gerçekleşmeleri ölçtüğü değerlendirilmiştir. Kamu idaresi stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporunu hazırlamakla birlikte söz konusu belgelerin mevzuat hükümlerine tam
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans
Denetim Raporu
25
olarak uygun olması için gelişime ihtiyaç duymaktadır. Hesap verme sorumluluğun
sağlanması amacıyla performans göstergelerine ulaşılamayan performans hedeflerinin
gerçekleşmeme gerekçelerinin ikna edici olması kurumun performans yönetimi sisteminin
geliştirilmesinde katkı sağlayacaktır.
6. DENETİM BULGULARI
A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
B. Performans Programının Değerlendirilmesi
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi
BULGU 1: Performans Faaliyet Sonuçlarına İlişkin Sapma Nedenlerinden
Bazılarının İkna Edici Olmaması
Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumunun 2018 yılı performans
programında 3 adet Stratejik Amaç başlığı altında, toplam 15 adet performans hedefi ve
bunlara ait performans göstergeleri belirlenmiştir. 15 adet performans hedefinden sadece 3
adet hedefte belirtilen göstergelere ulaşılmış, 12 adet performans hedef göstergesine
ulaşılamamıştır. Başka bir ifadeyle 2018 yılı için belirlenen performans hedef göstergelerinin
% 20’sinde hedefe ulaşılmış, % 80’inde ise hedefe ulaşılamamıştır.
Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in “Birim
ve idare faaliyet raporlarının kapsamı” başlıklı 18’inci maddesinin (c) fıkrasının 2'nci
bendinde “Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans
programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan
performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların
nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir”
denilmiştir.
Bu durumda planlanan ile raporlanan performans arasındaki her türlü sapmanın
denetlenen idare tarafından ele alınıyor olması ve sapmayı açıklayan nedenlerin inandırıcı ve
ikna edici olması gerekir. Ancak, Kurumun 2018 yılı Faaliyet Raporu incelendiğinde; yılı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 26 itibarıyla ulaşılamayan 12 adet performans hedefinden 3’ü için herhangi bir sapma nedenine yer verilmediği, 2’si için ikna edici sapma nedenlerinin belirtildiği, 7’si için yer verilen sapma nedenlerinin ise ikna edici nitelikte olmadığı görülmüştür. Tablo 3: Performans Hedeflerinin İkna Edicilik Kriteri Açısından İncelenmesi Performans Hedefi Performans Göstergesi Gerçekleşmesi İkna Edicilik Gerekçesi Değerlendirme Çalışan hükümlü ve tutuklulara yılda en az üç defa mesleki eğitim verilecektir. Hedeflenen göstergeye ulaşılamamıştır Hükümlü ve tutukluların eğitim talebi yetersizliği ve ayrıca eğitimi verecek yeterli donanıma sahip eğiticinin temin edilememesi gerekçe gösterilmektedir. Hedef için ilgililerin talebine bağlı gösterge belirlendiği anlaşılmaktadır. Ayrıca kurum kapasitesini belirlemeden performans göstergesi belirlemiştir. Bu nedenle göstergenin sapma nedeni ikna edici bulunmamıştır. Sigorta primi ödenerek çalıştırılan 27.387 hükümlü ve tutuklu sayısı her yıl %10 artırılacaktır. Hedeflenen göstergeye ulaşılamamıştır İş yurtlarının üretim faaliyetlerini gerçekleştirdiği atölye ve fiziki çalışma alanlarının artırılamaması gerekçe gösterilmektedir. Kurum kapasitesini belirlemeden performans göstergesi belirlemiştir. Bu nedenle göstergenin sapma nedeni ikna edici bulunmamıştır. 172 olan işkolu sayısı 2018 yılına kadar %20 artırılacaktır. Hedeflenen göstergeye ulaşılamamıştır İş yurdu müdürlüklerinde teknik donanıma sahip personelin yetersizliği, işyurtlarının üretim faaliyetlerini gerçekleştirdiği atölye ve fiziki çalışma alanlarının artırılamaması nedenleri gerekçe gösterilmektedir. Kurum kapasitesini belirlemeden performans göstergesi belirlemiştir. Bu nedenle göstergenin sapma nedeni ikna edici bulunmamıştır. İşyurdu atölyelerinde kullanılan 4608 adet makine ve teçhizat ihtiyaç dahilinde modernize edilecektir. Hedeflenen göstergeye ulaşılamamıştır Hedefin modernizasyon ihtiyacının kısmen gerekmesinden dolayı tutturulamadığı ifade edilmiştir. Performans hedefi ihtiyaç dahilinde modernizasyona dayandığından önceden planlanan bir hedef değildir. İhtiyaca bağlı bir göstergeye dayandırılmaktadır. İhtiyaç olmayınca hedefte tutturulamamıştır. Bu nedenle ikna edici bulunmamıştır. İşyurtlarında çalışan 6582 personelin %10'una her yıl mesleki eğitim verilecektir. Hedeflenen göstergeye kısmen ulaşılamamıştır Hazine ve Maliye Bakanlığınca uygulamaya konulan tasarruf tedbirleri kapsamında, eğitim sayısı hedefinden uzaklaşılırken, ana performans hedefi olan 1.214 adet personele eğitim verilmesi hedefine odaklanılmış ve performans göstergesine ulaşıldığı belirtilmiştir. Sapma gerekçesi yeterince açıklayıcı değildir ve yeni ortaya çıkan bir durum değildir. Bu nedenle ikna edici bulunmamıştır. 2018 yılı sonuna kadar işyurtlarında çalışan personelin kendi branşlarında en az bir fuar veya sergiye katılımı sağlanacaktır. Hedeflenen göstergeye ulaşılamamıştır Hazine ve Maliye Bakanlığınca uygulamaya konulan tasarruf tedbirleri kapsamında, katılım sağlanan fuar ve sergi sayısı ile fuar ve sergilere katılan personel sayılarında hedeflenen sapmalara sebep olunduğu belirtilmiştir. Sapma gerekçesi yeterince açıklayıcı değildir ve yeni ortaya çıkan bir durum değildir. Bu nedenle ikna edici bulunmamıştır. 2018 yılı sonuna kadar tüm işkollarında, konusunda uzman kurum, kuruluş ve kişiler ile işbirliği yapılmaya devam edilecektir. Hedeflenen göstergeye ulaşılamamıştır Hazine ve Maliye Bakanlığınca uygulamaya konulan tasarruf tedbirleri kapsamında, katılım sağlanan fuar ve sergi sayısı ile fuar ve sergilere katılan personel sayılarında hedeflenen sapmalara sebep olunduğu belirtilmiştir. Sapma gerekçesi yeterince açıklayıcı değildir ve yeni ortaya çıkan bir durum değildir. Bu nedenle ikna edici bulunmamıştır. 2018 yılı sonuna kadar işyurtlarında üretilen ürün ve hizmetlerle ilgili olarak CE, TSE sertifikaları gibi kalite Hedeflenen göstergeye ulaşılamamıştır Sapma gerekçesi açıklanmamıştır. Bu nedenle ikna edici bulunmamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 27 belgelerinden en az birinin alınmasına devam edilecektir. Yılda en az birer kez ulusal veya yerel yayın yapan görsel ve yazılı basın kuruluşlarında işyurdu müdürlüğü faaliyetleri tanıtılacaktır. Hedeflenen göstergeye ulaşılamamıştır Sapma gerekçesi açıklanmamıştır. Bu nedenle ikna edici bulunmamıştır. İşyurtları Kurumu ürün kataloğu, tanıtım broşürleri ve filmleri ihtiyaca bağlı olarak güncellenecektir. Hedeflenen göstergeye ulaşılamamıştır Sapma gerekçesi açıklanmamıştır. Bu nedenle ikna edici bulunmamıştır. Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında özetle, hükümlü ve tutuklu profilleri ile ceza infaz kurumlarının kapasitelerinin ne şekilde olacağı, işyurtlarının görev alanına girmeyip Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün politikaları çerçevesinde belirlenmesi sebebiyle bazı hedeflerde sapma olduğu, bazı hedeflerde ise Hazine ve Maliye Bakanlığınca uygulamaya konulan tasarruf tedbirlerinden dolayı belirlenen göstergelere ulaşılamadığı belirtilmiştir. Sonuç olarak Performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların gerekçelerine kamu idaresinin faaliyet raporunda yer verilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 yılı Faaliyet Raporunda belirlenen göstergelere ulaşılamayan bazı performans hedeflerinin gerçekleşmeme sebebine ilişkin açıklama yapılmamış, bazılarında ise açıklanan gerekçeler ikna edici bulunmamıştır. Kamu idaresinin cevap yazısında ileri sürülen gerekçeler öngörülmeyen ve sonradan ortaya çıkan husus olmaması sebebiyle ikna edici bulunmamıştır. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi Ve Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevleri İşyurtları Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 28 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr