2017 - YÜKSEK ÖĞRENİM KREDİ VE YURTLAR KURUMU.pdf

YÜKSEK ÖĞRENİM KREDİ VE YURTLAR KURUMU 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 3
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 4
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 4
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 12
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 12
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 45

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Ekonomik Ayrıma Göre Ödenek Durumu ve Bütçe Giderleri (TL) ............................ 1 Tablo 2: Ekonomik Ayrıma Göre Bütçe Gelirleri (TL) ............................................................. 2

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mali Yapı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelde (B özel bütçeli diğer idareler) yer almaktadır. Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın bağlı kuruluşu olan Kurum, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle ve kendi gelirleriyle gerçekleştirmektedir. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğüne 6767 sayılı 2017 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile toplam 11.336.431.000 TL ödenek tahsis edilmiş olup bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesi ile özel bütçeli idarelere (II sayılı cetvel) tahsis edilen ödeneğin yaklaşık %14’üne (11.336.431.000/79.433.539.000 TL) tekabül etmektedir. Yine aynı Kanunla 11.336.431.000 TL de gelir tahmininde bulunulmuştur. Bütçe Kanunu'nun 6'ncı maddesine istinaden gerçekleştirilen ödenek işlemleri sonucunda Kurumun toplam ödeneği 13.505.739.126 TL olmuştur. Yılsonu itibariyle toplam ödeneğin yaklaşık %98ine tekabül eden 13.366.654.865 TL harcanmış, gelir tahmininin yaklaşık %112sine tekabül eden 12.723.855.297 TL ise gelir olarak gerçekleşmiştir. Kurumun ekonomik ayrıma göre bütçe giderleri, bütçe gelirleri ile faaliyet sonuçlarına ait bilgiler aşağıdaki tablolarda yer almaktadır. Tablo 1: Ekonomik Ayrıma Göre Ödenek Durumu ve Bütçe Giderleri (TL) Ekonomik Ayrıma Göre Bütçe Giderleri 31.12.2017 Tarihi İtibariyle Bütçe Ödeneği Toplam Bütçe Ödeneği Harcama TBO Göre Grç.O. % 01 Personel Giderleri 400.581.000 422.118.800 415.895.913,75 0,98 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 72.249.000 77.663.200 74.945.307,94 0,96 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 913.395.000 2.603.923.284 2.528.736.629,21 0,97 05 Cari Transferler 2.695.832.000 3.047.234.097 3.017.532.425,47 0,99 06 Sermaye Giderleri 1.379.725.000 1.501.300.745 1.476.049.172,06 0,98 08 Borç Verme 5.874.649.000 5.853.499.000 5.853.495.417,00 0,99
   Toplam 11.336.431.000 13.505.739.126 13.366.654.865,43 0,98

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Tablo 2: Ekonomik Ayrıma Göre Bütçe Gelirleri (TL) 31.12.2017 Tarihi İtibariyle Bütçe Gelirleri Bütçe Geliri Gelir Tahmini Gerçekleşme 09 Ret ve İadeler Gerçekleşme Net Bütçe Geliri 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 419.501.000 1.154.681.933,84 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 4.340.097,19 1.150.341.836,65 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 10.266.431.000 9.696.841.836,42 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirleri 129.917,89 9.696.711.918,53 05 Diğer Gelirler 178.600.000 541.145.675,39 05 Diğer Gelirleri 793.423,32 540.352.252,07 06 Sermaye Gelirleri 0 56.010,88 06 Sermaye Gelirleri 0 56.010,88 08 Alacaklardan Tahsilat 471.899.000 1.337.570.850,05 08 Alacaklardan Tahsilat 1.177.571,13 1.336.393.278,92 Toplam 11.336.431.000 12.730.296.306,58 Toplam 6.441.009,53 12.723.855.297,05 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kurum mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. Kurum muhasebe işlemleri bakımından Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine tabi olup işlemlerin muhasebeleştirilmesinde de Maliye Bakanlığının sorumluluğunda bulunan Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi kullanılmaktadır. Kurumun 81 il müdürlüğü ile birlikte bir tanesi Genel Müdürlüğe, bir tanesi de Kredi Dairesi Başkanlığına ait olmak üzere 83 adet muhasebe birimi bulunmaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği kapsamında hazırlanması gereken mali tablolar kullanılan muhasebe sistemi üzerinden her bir muhasebe birimince ayrı olarak oluşturulmakta ve merkezde Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından konsolide edilerek Kurumun kesin hesap cetvel ve belgeleri hazırlanmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar`ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kağıtlar sayım tutanağı,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Diğer Kamu İdarelerine Bedelsiz Devredilen Demirbaşların Amortisman Çıkışlarının Yapılmaması Kurum tarafından diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredilen demirbaşlarla ilgili olarak yapılması gereken muhasebe kayıtlarında 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 181’inci maddesinde, kapsama dâhil

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 diğer kamu idarelerince diğer idare ve kuruluşlara bedelsiz olarak devredilen varlıklar kayıtlı değerleri üzerinden 255-Demirbaşlar Hesabına alacak, ayrılmış olan amortisman tutarı 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç kaydedileceği belirtilmektedir. Yapılan incelemelerde, il müdürlüklerince diğer kamu idarelerine yapılan bedelsiz demirbaş devirlerinde, demirbaşların amortisman çıkışlarının yapılmadığı, demirbaşların kayıtlı değeri ile ayrılmış olan amortisman tutarları arasındaki fark kadar gider yazılması gerekirken demirbaşların kayıtlı değerlerinin tamamı gider yazıldığı bu nedenle de 630 nolu hesaba olduğundan fazla ve 257 nolu hesaba da hiç kayıt yapılmadığı tespit edilmiştir. Diğer kamu idarelerine yapılan bedelsiz demirbaş devirlerinde amortisman çıkışlarının yapılmaması sonucu 257 nolu hesap itibariyle bilanço ve 630 nolu hesap itibariyle de faaliyet sonuçları tablosunda hataya neden olunmuştur. 2016 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bu hususa yer verilmesine rağmen uygulamaya 2017 yılında da devam edildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği`ne göre diğer kamu idarelerine bedelsiz devredilen demirbaşların amortisman çıkışlarına ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Diğer kamu idarelerine yapılan bedelsiz demirbaş devirlerinde, demirbaşların amortisman çıkışlarının muhasebe yönetmeliğine uygun olarak yapılması için gereken eğitim, bilgilendirme ve takip işlemleri yapılmıştır. Ancak birkaç il müdürlüğünde bu hatanın tekrar ettiği görülmüş olup bundan sonra bu hataların yapılmaması için gereken tedbirler alınacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususla ilgili olarak gereken eğitim, bilgilendirme ve takip işlemlerinin yapıldığı, bundan sonra bu hataların yapılmaması için gereken tedbirlerin alınacağı belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda diğer kamu idarelerine bedelsiz devredilen demirbaşların amortisman çıkışlarının yapılmaması nedeniyle 2017 yılı mali tablolarında (257 nolu hesap itibariyle bilançoda, 630 nolu hesap itibariyle de faaliyet sonuçları tablosunda) oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre diğer kamu idarelerine bedelsiz devredilen demirbaşların amortisman çıkışlarına ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 2: Küçük İşletmelere Senetle Teslim Edilen Demirbaşların Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabında İzlenmemesi Küçük işletmelere senetle teslim edilen demirbaşların Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca 256-Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekirken gerekli kaydın yapılmadığı görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Hizmet imtiyaz sözleşmesine konu varlıklar” başlıklı 24’üncü maddesinin ilk fıkrasına göre hizmet imtiyaz sözleşmesi; işletmecinin, belirlenmiş bir süre için kamu hizmetlerini sunmak amacıyla hizmet imtiyaz varlığını kullandığı ve bu hizmetlerin karşılığının işletmeciye ödendiği sözleşmeyi ifade etmektedir. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre hizmet imtiyaz varlığı; hizmet imtiyaz sözleşmesine konu olan varlıklar olup işletmecinin bu varlıkla sunacağı hizmetler ve bu hizmetlerin kime, hangi fiyatlara sunulacağının kamu idaresi tarafından kontrol edilmesi, sözleşme süresi sonunda hizmet imtiyaz varlığının kamu idaresine devredilmesi halinde bu varlıkların maddi duran varlıklar hesap grubu içinde hizmet imtiyaz varlıkları hesabında izlenmesi gerekmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği`nin hizmet imtiyaz varlıklarının muhasebeleştirilmesini düzenleyen 184’üncü maddesinde, kamu idaresine ait maddi duran varlıklardan hizmet imtiyaz sözleşmesine konu edilenler işletme süresinin başladığı tarihte bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak, diğer taraftan ayrılmış amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç ve alacak kaydedileceği, yine aynı maddenin devamındaki hükümde de hizmet imtiyaz sözleşmesi sona erdiğinde hizmet imtiyaz varlıkları kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç, diğer taraftan ayrılmış amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç ve alacak kaydedileceği belirtilmektedir. Uygulamada ise, Kurum yurtlarında lokanta-kantin işleticileri, berber, terzi gibi sözleşmeye dayalı olarak yürütülen hizmetler için aynı sözleşmelerin gereği olarak işleticilere

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 senet karşılığı teslim edilen ve sözleşme bitiminde de Kurum tarafından geri alınan demirbaşların ve bunlara ilişkin amortisman kayıtlarının 256-Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı ile 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabında muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. Söz konusu demirbaşların 256 ve 257 nolu hesaplarda izlenmemesi sonucu bilançoda hataya neden olunmuştur. Küçük işletmelere senetle teslim edilen demirbaşların Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca 256-Hizmet İmtiyaz Varlıkları ve 257-Birikmiş Amortismanlar Hesaplarında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgudaki tespitler doğrultusunda gereken bilgilendirme, eğitim ve takip çalışmaları yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulgudaki tespitler doğrultusunda gereken bilgilendirme, eğitim ve takip çalışmalarının yapılacağı belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda küçük işletmelere senetle teslim edilen demirbaşların Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabında izlenmemesi nedeniyle 2017 yılı mali tablosunda (256 ve 257 nolu hesaplar itibariyle bilançoda) oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Küçük işletmelere senetle teslim edilen demirbaşların Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca 256-Hizmet İmtiyaz Varlıkları ve 257-Birikmiş Amortismanlar Hesaplarında muhasebeleştirilmesi gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 3: Kurum Yurtlarında Ücretsiz Barınan Öğrenciler Sebebi ile Vazgeçilen Yurt Ücretleri ile Bakanlıkça Alınmasından Vazgeçilen Misafir Yurt Ücretlerine İlişkin Tahakkuk ve Terkin Kayıtlarının Yapılmaması Yurtlarda barınan misafirlerden alınması gereken yurt ücretlerinden Bakanlık tarafından alınmasından vazgeçilenler ile Kurum yurtlarında ücretsiz barınan öğrenciler sebebi ile vazgeçilen yurt ücretleri için Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca yapılması gereken tahakkuk ve terkin kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Yurt İdare ve İşletme Yönetmeliği’nin “Yurt ücreti” başlıklı 10’uncu maddesindeki genel kurala göre; yurtlarda barınma ve diğer hizmetler karşılığında yurt ücreti alınması hükme bağlanmıştır. Aynı Yönetmeliğin 13’üncü maddesinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 1inci fıkrasında; 10’uncu maddede belirtilen genel kurala istisna getirmek kaydı ile yurt ücreti ve/veya güvence bedeli alınmayacak öğrenci belirlemesi yapılmış, aynı maddenin 3üncü fıkrasında da yine 10’uncu maddede belirtilen genel kurala istisna getirmek kaydı ile ücretsiz barınabilecek misafir belirlemesi yapılmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına yapılacak kayıtları düzenleyen 51inci maddesinde; gelirlerden alacaklar hesabının; mevzuatı gereğince gelir olarak tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirler, duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ile bunlardan yapılan tahsilat veya terkinlerin izlenmesi için kullanılacağı, 630-Giderler Hesabına yapılacak kayıtları düzenleyen 402nci maddesinde ise faaliyet alacaklarından yapılan terkin ve indirim tutarları bu hesaba borç, ilgili faaliyet alacakları hesabına alacak kaydedileceği belirtilmektedir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden, yurtlarda ücret mukabili barınılacağı, barınma söz konusu olduğunda ücrete ilişkin tahakkuk kaydının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 51inci maddesine uygun şekilde 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile 600- Gelirler Hesabına yapılacağı, öğrencilerin veya misafirlerin ücretsiz barınması durumu vuku bulduğunda ise daha önce 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına tahakkuk kaydı yapılan gelirin ücretsiz barınma sebebiyle tahsilinden vazgeçilen kısmının aynı Yönetmeliğin 402nci maddesine uygun şekilde 630-Giderler Hesabına terkin kaydı yapılmak suretiyle silineceği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede, yurtlarda ücretsiz kalan öğrenci ve misafir konaklamalarına istinaden vazgeçilen yurt ücretleri için tahakkuk ve terkin kayıtları yapılmadığı tespit edilmiştir. Alınmasından vazgeçilen yurt ücretleri için tahakkuk ve terkin kayıtları yapılmaması sonucu 120 nolu hesap itibariyle bilançoda, 600 ve 630 nolu hesaplar itibariyle faaliyet sonuçları tablosunda hataya neden olunmuştur. Yurtlarda ücretsiz barınan öğrenciler ve misafirler sebebiyle alınmasından vazgeçilen yurt ücretleri için Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca tahakkuk ve terkin kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgudaki tespitler doğrultusunda gereken bilgilendirme,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 eğitim ve takip çalışmaları yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulgudaki tespitler doğrultusunda gereken bilgilendirme, eğitim ve takip çalışmaları yapılacağı belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda alınmasından vazgeçilen yurt ücretleri için tahakkuk ve terkin kayıtları yapılmaması nedeniyle 2017 yılı mali tablolarında (120 nolu hesap itibariyle bilançoda, 600 ve 630 nolu hesaplar itibariyle de faaliyet sonuçları tablosunda) oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Yurtlarda ücretsiz barınan öğrenciler ve misafirler sebebiyle alınmasından vazgeçilen yurt ücretleri için Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca tahakkuk ve terkin kayıtlarının yapılması gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 4: Bütçe Emanetleri Hesabına Mevzuata Uygun Olmayan Kayıt Yapılması Kurum tarafından yurt yapım işleri için alınan ödeneklerin gider gerçekleşmemesine rağmen yıl sonunda gider olarak bütçeleştirilerek 320-Bütçe Emanetleri Hesabına, sonraki yıllarda da bu hesapta takip edilen ancak yapımından vazgeçilen işlere ait tutarların gelir hesaplarına kaydedildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Hesabın niteliği” başlıklı 241inci maddesinin 1inci fıkrasında; “Bütçe emanetleri hesabı; mali yıl içinde ödeme emri belgesine bağlandığı hâlde, nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi nedeniyle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılır.” “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 242nci maddesinde; “(1) Herhangi bir tutarın bütçe emanetine alınabilmesi için; hizmetin yapılmış veya malın teslim edilmiş bulunması, 31/12/2005 tarihli ve 26040 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezî Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümlerine göre, harcama belgelerinin tam olarak, harcama yetkilisi tarafından imzalanmış ödeme emri belgesi ekinde, ödeme yapılmak üzere muhasebe birimine gönderilmiş olması gerekir. (2) Gerek malî yıl içinde, gerekse malî yıl sonunda nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi nedeniyle ilgililerine ödenemeyen tutarlar bütçeleştirilerek bu hesaba

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 alınır. Herhangi bir tutarın bütçeye gider yazılmak suretiyle dairesi mutemedine ödendiği hâlde, mutemedin hak sahibine ödeme yapamaması nedeniyle en geç bir ay içinde muhasebe birimlerine geri verilmesi gereken paralar da ilgilisine ödenmek üzere bu hesaba kaydedilir. (3) Bütçe emanetleri hesabına alınan tutarların her biri için kayda alınma sırasında, muhasebeleştirme belgesi bir nüsha fazla düzenlenir ve istemesi hâlinde hak sahibine verilir. Hak sahibine verilmeyen muhasebeleştirme belgesi muhasebe birimince saklanır. Herhangi bir tutarın bütçe emanetine alınması sırasında hak sahibinin imzası aranmaz… (6) Malın alındığı veya hizmetin yapıldığı mali yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyen bütçe emanetleri bütçeye gelir kaydedilir. Gelir kaydedilen tutarlar ancak, mahkeme kararı üzerine ödenir.” hükümleri yer almaktadır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinde 320-Bütçe Emanetleri Hesabının, yıl içinde ödeme emri belgesine bağlanmasına rağmen nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi sebebiyle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı ve mali yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmemesi durumunda bu tutarların gelir kaydedileceği belirtilmiştir. Yapılan incelemede, bütçe emanetine alınan tutarların bir giderin gerçekleşmesi gibi mevzuatta belirtilen nedenlerden kaynaklanmadığı, Kurumun diğer kamu kurumları ile yapmış olduğu protokoller çerçevesinde yapılması planlanan yurt yapım işleri için aldığı ödenekleri, yapılan bir iş veya gerçekleşen bir gider olmamasına rağmen yılsonunda gider olarak kaydedip bütçeleştirilerek 320-Bütçe Emanetleri Hesabında izlediği, sonraki yıllarda ise beş yılını dolduran söz konusu bütçe emanetleri ile ödeneği giderleştirilmiş olup da yapımından vazgeçilen yurtlara ilişkin bütçe emanetleri hesabında yer alan tutarların gelir hesabına kaydedildiği anlaşılmıştır. Belirtilen işlemler nedeniyle yapılan muhasebe kayıtları sonucunda, Kurumun mali tablolarında gerçekleşmemiş olan giderlerin gerçekleşmiş gibi; bütçe emaneti olarak izlenen tutarların da gelir kaydedilmesi sonucu esasen gelir olamayacak tutarların gelir gibi gösterildiği tespit edilmiştir. Kurum verilerine göre söz konusu hususla ilgili olarak 2017 yılında 630-Giderler Hesabi ve 830-Bütçe Giderleri Hesaplarına kaydedilen 670.385.742,93 TL`lik tutarla beraber toplam

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 1.460.476.987,93 TLnin 320-Bütçe Emanetleri Hesabında takip edildiği, aynı şekilde 2017 yılında 23.746.834,00 TL ile birlikte toplam 88.504.871,00 TL’nin 600-Gelirler ve 800-Bütçe Gelirleri Hesaplarına gelir kaydedildiği görülmüştür. Belirtilen nedenlerle 320, 600, 630 nolu hesaplar itibariyle bilanço ve faaliyet sonuçları tablosunda hataya neden olunmuştur. Bütçe Emanetleri Hesabının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak kullanılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Kurumun yurt inşaatlarının yapımını üstlenen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve TOKİ ile Kurumumuz arasında yapılan protokol çerçevesinde yurt yapım işlerine ilişkin hakediş dosyaları Kurumumuza gelmemekte, adı geçen kurumların talebi üzerine Kurum bütçesinin yatırım tertibine bu amaçla konulmuş olan ödenekler belli dönemlerde transfer şeklinde ödenmektedir. Bu işlemlerle ilgili olarak 630.7.1.1.1 Genel Bütçeye Sermaye Transferleri Hesabına borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak, aynı anda 830.6.5 Gayrimenkul Sermaye Üretim Giderleri hesap grubunun ilgili detay koduna borç 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydı yapılmaktadır. Ancak yatırım programındaki projelerin arsa tahsis, proje, ihale, yapım ve kabul süreçlerinin planlanan yıllık bütçe sürelerini aşması nedeniyle yılı içinde bütçe gideri yapılamayan ödenekler transfer niteliğinde bir ödeme olmasına dayanarak takip eden yılda ödenmek üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve TOKİ adına emanete alınmaktadır. Yapımı bitip ödemesi tamamlanan projelere ait artan ödenekler ile yatırım programından çıkartılan projelere ait ödenekler Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve TOKİ tarafından yapılacak diğer projelerin yapımını sürdürmek amacıyla bir yandan bütçeye gelir kaydedilmekte diğer yandan da bütçenin yatırım tertibine ödenek kaydedilmektedir. Bu çerçevede, bulgunun rapordan çıkarılmasını arz ederiz.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında özetle, Kurum ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve TOKİ arasında yapılan protokol çerçevesinde yurt yapım işlerine ilişkin hakedişlerin transfer şeklinde ödendiği, çeşitli nedenlerle yılı içinde bütçe gideri yapılamayan ödeneklerin transfer

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 niteliğinde bir ödeme olmasına dayanılarak takip eden yılda ödenmek üzere ilgili Kurumlar adına emanete alındığı belirtilmekte ise de; Ayrıntısı bulguda belirtildiği üzere Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre bütçe emanetleri hesabı mali yıl içinde nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi nedeniyle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılması gerektiğinden kamu idaresinin cevabı bulguya konu hususu karşılamamaktadır. Bütçe emanetleri hesabına mevzuata uygun olmayan kayıt yapılması suretiyle 2017 yılı mali tablolarında (320 nolu hesap itibariyle bilançoda, 600, 630 nolu hesaplar itibariyle de faaliyet sonuçları tablosunda) hataya neden olunduğundan Bütçe Emanetleri Hesabının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak kullanılması gerekmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirlenen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Hurda Malzemelerin Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması Kurum yurtlarında kullanım imkanını yitiren demirbaş niteliğinde maddi duran varlıklar bulunmasına rağmen bunların muhasebe kayıtlarında izlenmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile ilgili açıklamaların yer aldığı ve “Hesabın niteliği” başlıklı 214üncü maddesinde; “Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabı, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren gelecek yıllar ihtiyacı stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılır.” hükmü yer almaktadır. Yapılan incelemede, bazı il müdürlüklerinde yurtların uhdelerinde kullanım imkanını yitiren demirbaş niteliğinde maddi duran varlıklar olmasına rağmen bunların belirtilen Yönetmelik hükümleri doğrultusunda sözkonusu muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Kullanım imkanını yitiren demirbaş niteliğindeki maddi duran varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılmaması sonucu 294 nolu hesap itibariyle bilançoda hataya neden olunmuştur. Yurtlarda bulunan ve kullanım imkânını yitiren demirbaş niteliğindeki maddi duran varlıkların Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uyarınca ilgili muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Hurdaya ayrılan malzemeler ile ilgili Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yapılması gereken muhasebe kayıtları hakkında gerekli bilgilendirme ve eğitim faaliyetleri yapılmış olup, yıl içerisinde gerekli takibat yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaeresi cevabında, bulguyla ilgili gerekli bilgilendirme ve eğitim faaliyetlerinin yapıldığı, yıl içerisinde de gerekli takibatın yapılacağı belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda hurda malzemelerin muhasebe kayıtlarında yer almaması nedeniyle 2017 yılı mali tablosunda (294 nolu hesap itibariyle bilançoda) oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Yurtlarda bulunan ve kullanım imkânını yitiren demirbaş niteliğindeki maddi duran varlıkların Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uyarınca ilgili muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 2: Yurt Yatak Ücreti Gelirlerine İlişkin Tahakkuk Kayıtlarının Yapılmaması, Tahsilattan Sonra Yapılması veya Mükerrer Gelir Kaydı Yapılması Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre tahakkuk kaydından sonra tahsil kaydı yapılması gereken yurt yatak ücreti gelirlerinde, tahsilattan sonra tahakkuk kaydının yapıldığı veya tahakkuk kaydının hiç yapılmadığı, 600 nolu hesaba mükerrer gelir kaydı yapıldığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “Kamu gelir ve giderlerinin yılı ve mahsup dönemi” başlıklı 51`inci maddesinde; kamu gelir ve giderlerinin tahakkuk ettirildikleri yılın mali hesaplarında gösterileceği, bütçe gelir ve giderlerinin ise tahsil edildiği veya ödendiği yılda muhasebeleştirileceği hüküm altına alınmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (a)

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 bendinde; kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir-gider işlemlerinin tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 52nci maddesine göre de, ilgili servislerce tahakkuk bordroları ile ya da tahakkuk fişleri ile muhasebe servisine bildirilen gelirlerden alacak tutarlarının düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara alınarak tahakkuk kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Aynı Yönetmeliğin 53üncü maddesinde ise ilgili servislerden muhasebe birimlerine verilen gelir tahakkuku tutarlarının 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; bu hesapta kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilat tutarlarının bir taraftan bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Belirtilen mevzuat hükümleri gereğince tahakkuk esaslı devlet muhasebesi sisteminin bir gereği olarak kamu gelir ve giderlerinin ilk önce tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemelerde,

• Bazı il müdürlüklerinde yurt yatak ücretlerine ilişkin tahakkuk kayıtlarının 120 ve 600 nolu hesaplara yapılmadığı veya tahsilat aşamasında ters kayıtla tahakkukun iptal edildiği,
• Bazı il müdürlüklerinde ise yurt yatak ücretlerine ilişkin tahakkuk kaydı yapılmış olmasına rağmen tahsilat aşamasında da 600 nolu hesabın çalıştırıldığı, tespit edilmiştir. Yurt yatak ücretlerine ilişkin tahakkuk kayıtlarının zamanında 120 ve 600 nolu hesaplara yapılmaması veya tahakkuk kaydı olmasına rağmen tahsilat aşamasında da 600 nolu hesaba gelir kaydı yapılması neticesinde bilanço ve faaliyet sonuçları tablosunda hataya neden olunmuştur. 2016 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bu hususa yer verilmesine rağmen uygulamaya 2017 yılında da devam edildiği görülmüştür. Yurt yatak ücreti gelirlerinin tahakkuk ve tahsilat kayıtlarının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak yapılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Kamu idaresi cevabında; “Bulguda belirtilen hususlar ile ilgili olarak yapılması gereken muhasebe kayıtları hakkında muhasebe birimlerine gerekli eğitimler verilerek bu hata önemli ölçüde düzeltilmiştir. Ancak bazı il müdürlüklerinde bu hatanın tekrar ettiği görülmüş olup bundan sonra yapılmaması için gerekli tedbirler alınacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulguyla ilgili olarak gerekli eğitimlerin verilerek hatanın önemli ölçüde düzeltildiği, bazı il müdürlüklerinde yapılan hataların tekrarlanmaması için de gerekli tedbirlerin alınacağı belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda yurt yatak ücreti gelirlerine ilişkin tahakkuk kayıtlarının yapılmaması, tahsilattan sonra yapılması veya mükerrer gelir kaydı yapılması nedeniyle 2017 yılı mali tablolarında (120 nolu hesap itibariyle bilançoda, 600 nolu hesap itibariyle de faaliyet sonuçları tablosunda) oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Yurt yatak ücreti gelirlerinin tahakkuk ve tahsilat kayıtlarının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak yapılması gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 3: Banka Hesapları Arasındaki Aktarmalarda Diğer Hazır Değerler ile Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesaplarının Kullanılmaması Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği`ne göre banka hesapları arasındaki aktarmalarda 108-Diğer Hazır Değerler ile 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesaplarının kullanılması gerekirken bazı muhasebe birimlerinde bu hesapların kullanılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 37’nci maddesinde özetle, muhasebe birimlerine ait ulusal para birimi cinsinden banka hesapları arasındaki para aktarımı için bankaya verilen talimatların 108-Diğer Hazır Değerler Hesabına borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak, aynı şekilde, muhasebe birimlerine ait banka hesapları arasındaki para aktarımı için bankaya verilen talimatlardan yerine getirilenlerin 108-Diğer Hazır Değerler Hesabına ve 102- Banka Hesabına alacak, 103-Verilen Çekler ve Gönderme mirleri Hesabına ve 102-Banka Hesabına borç kaydedileceği belirtilmektedir. Yapılan incelemelerde, bazı muhasebe birimlerinde banka hesapları arasındaki para aktarımlarında 108 ve 103 nolu hesapların kullanılmadığı, 108 nolu hesabı kullanan bazı muhasebe birimlerinde ise 103 nolu hesap yerine 102 nolu hesabın kullanıldığı tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Banka hesapları arasındaki aktarmalarda söz konusu hesapların kullanılmaması veya hatalı kullanılması nedeniyle, 102, 103 ve 108 nolu hesaplar itibariyle bilançoda hataya neden olunmuştur. 2016 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bu hususa yer verilmesine rağmen uygulamaya 2017 yılında da devam edildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde belirtilen hükümler uyarınca banka hesapları arasındaki aktarmalarda 108-Diğer Hazır Değerler ile 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesaplarının kullanılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulguda belirtilen hususlar ile ilgili olarak yapılması gereken muhasebe kayıtları hakkında muhasebe birimlerine gerekli eğitimler verilerek bu hata önemli ölçüde düzeltilmiştir. Ancak bazı il müdürlüklerinde bu hatanın tekrar ettiği görülmüş olup bundan sonra yapılmaması için gerekli tedbirler alınacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulguyla ilgili olarak gerekli eğitimlerin verilerek hatanın önemli ölçüde düzeltildiği, bazı il müdürlüklerinde yapılan hataların tekrarlanmaması için de gerekli tedbirlerin alınacağı belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda banka hesapları arasındaki aktarmalarda diğer hazır değerler ile verilen çekler ve gönderme emirleri hesaplarının kullanılmaması nedeniyle 2017 yılı mali tablosunda (102, 103 ve 108 nolu hesaplar itibariyle bilançoda) oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde belirtilen hükümler uyarınca banka hesapları arasındaki aktarmalarda 108-Diğer Hazır Değerler ile 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesaplarının kullanılması gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 4: Kişilerden Alacaklar Hesabı ile Bütçe Gelirleri Hesabına Mevzuata Uygun Olmayan Kayıtlar Yapılması Kişilerden alacaklar hesabına kaydedilen alacakların nakden veya mahsuben tahsilatı yapılmadan bütçeye gelir yazıldığı, kişilerden alacaklar hesabına niteliğine uygun olmayan kayıtların yapıldığı, tahsilinde bütçeye gelir kaydedilecek alacaklar hesabına kaydedilmesi gereken bazı alacakların diğer alacaklar hesabında takip edildiği görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 a) Kişilerden Alacaklar Hesabına Kaydedilen Alacakların Nakden veya Mahsuben Tahsilatı Yapılmadan Bütçeye Gelir Yazılması Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 84’üncü maddesine göre, kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarlar bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutarlar 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir. Bazı il müdürlüklerinde kişilerden alacaklar hesabına tahakkuk kayıtları yapılır iken diğer bir deyişle tahsilat gerçekleşmemiş iken bütçe geliri yazılmaması gerektiği halde, 800- Bütçe Gelirleri Hesabına kayıtların yapıldığı görülmüştür. Kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan nakden veya mahsuben tahsilat yapılmadan bütçeye gelir yazılmaması gerekmektedir. b) Kişilerden Alacaklar Hesabına Niteliğine Uygun Olmayan Kayıtlar Yapılması Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 82’nci maddesine göre, kişilerden alacaklar hesabının kamu idarelerinin faaliyet alacakları ve kurum alacakları dışında kalan ve kamu idarelerince tespit edilen kamu zararından doğan alacaklar ile diğer alacakların izlenmesi için kullanılması gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 83’üncü maddesinde sayılan takibi gereken alacaklar arasında yer almadığı halde aralık ayında tahakkuk eden vergi borçlarının ödenmesinde 140-Kişilerden Alacaklar Hesabının kullanıldığı anlaşılmıştır Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 82nci maddesinde öngörülen hususların 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. c) Tahsilinde Bütçeye Gelir Kaydedilecek Alacaklar Hesabına Kaydedilmesi Gereken Bazı Alacakların Diğer Alacaklar Hesabında Takip Edilmesi Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin detaylı hesap planlarına ilişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde (Sıra No: 41) 140-Kişilerden Alacaklar Hesabının birinci düzey yardımcı hesapları 140.01-Tahsilinde Bütçeye Gelir Kaydedilecek Alacaklar ve 140.02-Diğer Alacaklar şeklinde ayrılmıştır. Bu hesapta yer alan yardımcı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 hesaplara doğru kayıtların yapılması bütçe geliri yazılıp yazılmaması açısından önem taşımaktadır. Tahsilinde bütçeye gelir kaydedilecek alacakların 140.01 yardımcı hesabına yazılması gerekir. Tahsilinde bütçeye gelir kaydedilecek alacak niteliğinde bulunmayan diğer alacakların ise 140.02 yardımcı hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, bazı il müdürlüklerinde 140.01 yardımcı hesabına kaydedilmesi gereken bazı alacakların 140.02 yardımcı hesabına kaydedildiği görülmüştür. 140.01-Tahsilinde Bütçeye Gelir Kaydedilecek Alacaklar Hesabına kaydedilmesi gereken alacakların 140.02-Diğer Alacaklar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Yukarıda belirtilen hususlara 2016 yılı Sayıştay Denetim Raporunda yer verilmesine rağmen uygulamaya 2017 yılında da devam edildiği görülmüştür. Bu itibarla, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca Kişilerden Alacaklar Hesabında kayıtlı alacaklardan nakden veya mahsuben tahsilat yapılmadan bütçeye gelir yazılmaması, söz konusu Yönetmeliğin 82`nci maddesinde öngörülen hususların 140- Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenmesi ve Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Detaylı Hesap Planlarına İlişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği uyarınca da tahsilinde bütçeye gelir kaydedilecek alacakların kaydında 140.01 yardımcı hesabının kullanılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “a), b) ve c) bentlerinde belirtilen bulgu ile ilgili olarak bilgilendirme, eğitim ve takip işlemleri yapılmakta olup hatalı işlemlerin yapılmaması için gerekli tedbirler alınacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulgu ile ilgili olarak bilgilendirme, eğitim ve takip işlemlerinin yapılmakta olduğu, hatalı işlemlerin yapılmaması için gerekli tedbirlerin alınacağı belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda kişilerden alacaklar hesabı ile bütçe gelirleri hesabına mevzuata uygun olmayan kayıtlar yapılması nedeniyle 2017 yılı mali tablosunda (140 nolu hesap itibariyle bilançoda), 800 nolu hesapta, 140 nolu hesabın yardımcı hesap düzeyinde oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan nakden veya mahsuben tahsilat yapılmadan bütçeye gelir yazılmaması, söz

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 konusu Yönetmeliğin 82`nci maddesinde öngörülen hususların 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenmesi ve Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Detaylı Hesap Planlarına İlişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği uyarınca da tahsilinde bütçeye gelir kaydedilecek alacakların kaydında 140.01 yardımcı hesabının kullanılması gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 5: 15 Aralık - 14 Ocak Dönemine İlişkin Sözleşmeli Personel Ücretlerinin Ocak Ayına İlişkin Kısmının Aralık Ayında Giderleştirilmesi 15 Aralık – 14 Ocak dönemine ilişkin sözleşmeli personel ücretlerinin muhasebeleştirilmesinde mali yıl dikkate alınmadan Ocak ayına ilişkin kısmın Aralık ayında giderleştirildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 105’inci maddesinde; Aralık ayının 15’inde yapılan maaş ve ücret ödemelerinden 1 ila 14 Ocak dönemine karşılık gelen ve 162- Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabına kaydedilen tutarların, yeni yılın başında düzenlenecek ödeme emri belgesi ile bir taraftan bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak, 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedileceği belirtilmektedir. Sözleşmeli personelin ücretleri çalışmadan önce peşin olarak ödenmekte olup buna göre, sözleşmeli personele 15 Aralık 2016 günü ödenen ücretlerin yarısı 2016 yılına, yarısı da 2017 yılına ait olduğundan, öncelikle tahakkuk eden ücretlerin yarısının 2016 yılı hesaplarına gider yazılması, diğer yarısının ise gelecek yılın (2017 yılı) bütçesine gider yazılmak üzere 162- Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabına kaydedilmesi; 2017 yılında ise 2016 yılının Aralık ayında verilen ve yarısı 2017 yılına ait olan ücretlerin 2017 yılı hesaplarına yansıtılması için 162 nolu hesabın alacak çalıştırılması ve bu tutarın 2017 yılında gider hesaplarına kaydedilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, bazı il müdürlüklerince gerçekleştirilen sözleşmeli personel ücret ödemelerinde 162-Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı hiç kullanılmayarak, yapılan ücret ödemelerinin tamamının o yılın gideri olarak kaydedilmesi suretiyle, 2017 yılına ait ücret ödemelerinin bir kısmının 2016 yılında, 2018 yılına ait ödemelerin ise 2017 yılında gider yazıldığı tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Sözleşmeli personel ücretlerinin muhasebeleştirilmesinde 162 nolu hesabın kullanılmaması neticesinde bilançoda ve 630 nolu hesap itibariyle de faaliyet sonuçları tablosunda hataya neden olunmuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca 15 Aralık – 14 Ocak dönemine ilişkin sözleşmeli personel ücretlerinin Ocak ayına ilişkin kısmının Aralık ayında giderleştirilmemesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulguda belirtilen husus Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 105’inci maddesi doğrultusunda muhasebe kayıtları yapılarak önemli ölçüde düzeltilmiştir. Bundan sonra hatalı işlemlerin yapılmaması için gerekli tedbirler alınacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulguda belirtilen hususun önemli ölçüde düzeltildiği bundan sonra hatalı işlemlerin yapılmaması için gerekli tedbirler alınacağı belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda 15 Aralık - 14 Ocak dönemine ilişkin sözleşmeli personel ücretlerinin ocak ayına ilişkin kısmının Aralık ayında giderleştirilmesi nedeniyle 2017 yılı mali tablolarında (162 nolu hesap itibariyle bilançoda, 630 nolu hesap itibariyle de faaliyet sonuçları tablosunda) oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca 15 Aralık – 14 Ocak dönemine ilişkin sözleşmeli personel ücretlerinin Ocak ayına ilişkin kısmının Aralık ayında giderleştirilmemesi gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 6: Kıdem Tazminatı Ödemelerinin İlgili Yıl Giderlerinde Gösterilmemesi ve Kayıtlarda Dönemsellik İlkesine Uyulmaması Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği`ne göre kıdem tazminatı ödemelerinin içinde bulunulan yıla ilişkin kısımları faaliyet gideri olarak 630-Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekirken geçmiş yıllar için ayrılan karşılıklarda muhasebeleştirildiği, mevzuatı gereği izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının dönem sonunda 472 nolu hesaptan 372 nolu hesaba aktarılması gerekirken söz konusu aktarımın ödemeden önce yapıldığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 292’nci maddesinde 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının işleyişi ile ilgili olarak; “Kıdem tazminatı karşılığı hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak

1. Faaliyet dönemi içinde ödenmek üzere ayrılan kıdem tazminatı karşılıkları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
2. Daha önceki yıllarda hesaplanarak uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki kıdem tazminatı karşılığı hesabına kaydedilmiş tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıkları dönem sonunda bu hesaba alacak, 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına borç kaydedilir. b) Borç
3. Ödenen kıdem tazminatı tutarlarının bir taraftan karşılık ayrılmış kısmı bu hesaba, karşılık ayrılmamış kısmı ise 630-Giderler Hesabına borç, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı, 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan toplam tutar 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
4. Konusu kalmayan kıdem tazminatı karşılıkları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir. Söz konusu Yönetmelik hükmüne göre, yıl içinde daha önceden planlanmayan veya öngörülmeyen kıdem tazminatı ödemelerinde geçmiş yıllara ait kısımlar 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına, içinde bulunulan yıla ait kıdem tazminatı tutarı ise 630-Giderler Hesabına borç, ödenecek tutar da 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemelerde kıdem tazminatı ödemelerine ilişkin;

• Bazı il müdürlüklerinin muhasebe kayıtlarında sadece 472 nolu hesabın kullanıldığı, içinde bulunulan yıla isabet eden kıdem tazminatının 630 nolu hesap yerine geçmiş yıllarda ayrılan karşılıklarda muhasebeleştirildiği,
• Bazı il müdürlüklerinin muhasebe kayıtlarında, mevzuatı gereği izleyen dönemde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının dönem sonunda 472 nolu hesaptan 372 nolu hesaba kaydedilmesi gerekirken uygulamada ödemeden önce 472 nolu hesaptan 372 nolu hesaba aktarım yapıldığı, tespit edilmiştir. Kıdem tazminatı ödemelerinde 372 ve 472 nolu hesaplarda döneminde yapılmayan kayıtlar nedeniyle bilançoda, içinde bulunulan yıla ilişkin kısımların 630-Giderler Hesabında izlenmemesi nedeniyle de faaliyet sonuçları tablosunda hataya neden olunmuştur. 2016 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bu hususa yer verilmesine rağmen uygulamaya 2017 yılında devam edildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca, içinde bulunulan yıla ilişkin kıdem tazminatı tutarının faaliyet gideri olarak 630-Giderler Hesabında izlenmesi ve hesaplar arası aktarımın zamanında yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulguda belirtilen hususlar ile ilgili olarak Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 292. Maddesi doğrultusunda muhasebe kayıtları hakkında muhasebe birimlerine gerekli eğitimler verilerek bu hata önemli ölçüde düzeltilmiştir. Ancak bazı il müdürlüklerinde bu kayıtların tekrar ettiği görülmüş olup, bundan sondaki dönemde muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun bir şekilde yapılmasına dikkat edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulguyla ile ilgili olarak gerekli eğitimlerin verilerek hatanın önemli ölçüde düzeltildiği, bazı il müdürlüklerinde bu kayıtların tekrar ettiği, bundan sonraki dönemde muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun bir şekilde yapılmasına dikkat edileceği belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda kıdem tazminatı ödemelerinin ilgili yıl giderlerinde gösterilmemesi ve kayıtlarda dönemsellik ilkesine uyulmaması nedeniyle 2017 yılı mali tablolarında (372, 472 nolu hesaplar itibariyle bilançoda, 630 nolu hesap itibariyle de faaliyet sonuçları tablosunda) oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca, içinde bulunulan yıla ilişkin kıdem tazminatı tutarının faaliyet gideri olarak 630-Giderler Hesabında izlenmesi ve hesaplar arası aktarımın zamanında yapılması gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 BULGU 7: Diğer Kurum Alacakları Hesabının Mevzuatta Belirtilen Hususlar Dışında Kullanılması Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği`ne göre 139-Diğer Kurum Alacakları Hesabının kurum alacakları için kullanılması gerekirken öğrenci depozitolarının iadesi, analiz avansı, ücret iadeleri vb işlemlerin kaydı için kullanıldığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “13 Kurum alacakları” başlıklı 65’inci maddesinde, kamu idarelerine, hane halkına, yabancı devlet veya uluslararası kuruluşlara verilen borçlardan, yapılan borçlanmalardan ikraz anlaşmaları ile diğer kamu idarelerine kullandırılan tutarlardan, diğer kamu idarelerine ait borçların üstlenilmesinden ve benzeri işlemlerden kaynaklanan ve bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili öngörülen alacakların izlenmesi için kullanılacağı. ve yine aynı maddeye göre bu alacakların niteliklerine göre 130- 139 arasındaki 6 hesapta izleneceği, Anılan Yönetmeliğin 79’uncu maddesinde de ilk 5 hesapta muhasebeleştirilemeyen alacakların 139-Diğer Kurum Alacakları Hesabında muhasebeleştirileceği, belirtilmektedir. Yapılan incelemelerde, bazı muhasebe birimlerinde öğrenci depozitolarının iadesi, analiz avansı, ücret iadeleri vb işlemlerin kaydı için belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olmayan şekilde 139-Diğer Kurum Alacakları Hesabının kullanıldığı tespit edilmiştir. Kurum alacağı olmayan işlemlerin 139 nolu hesaba kaydedilmesi sonucu bilançoda hataya neden olunmuştur. 139-Diğer Kurum Alacakları Hesabının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak kullanılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulguda belirtilen husus ile ilgili olarak yapılması gereken muhasebe kayıtları hakkında muhasebe birimlerine gerekli eğitimler verilerek bu hata önemli ölçüde düzeltilmiştir. Ancak bazı il müdürlüklerinde bu hatanın tekrar ettiği görülmüş olup bundan sonra yapılmaması için gerekli tedbirler alınacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulguyla ile ilgili olarak gerekli eğitimlerin verilerek hatanın önemli ölçüde düzeltildiği, ancak bazı il müdürlüklerinde bu hatanın tekrar ettiği, bundan sonra yapılmaması için gerekli tedbirlerin alınacağı belirtilmekte ise de; söz

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 konusu çalışmaların mevcut durumda diğer kurum alacakları hesabının mevzuatta belirtilen hususlar dışında kullanılması nedeniyle 2017 yılı mali tablosunda (139 nolu hesap itibariyle bilançoda) oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Diğer kurum alacakları hesabının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak kullanılması gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 8: Peşin Ödenmiş Kira Giderlerinin Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesaplarında İzlenmemesi Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca peşin ödenen kira giderlerinin muhasebeleştirilmesinde, faaliyet dönemi esas alınarak 180 ve 280 nolu hesaplar kullanılması gerekirken bu hesapların kullanılmadığı, gelecek ay veya yıllara ait kira giderlerinin tamamının ödendiği anda 630 nolu hesaba kaydedilerek giderleştirildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 118`inci maddesinde, peşin ödenmiş giderlerden, içinde bulunulan aya ait olanlar 630-Giderler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet döneminin gelecek aylarında tahakkuk ettirilmesi gerekenler 180-Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına borç, ödenen tutarın tamamı 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan ödenen tutarın tamamı 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmektedir. Yapılan incelemelerde, bazı il müdürlükleri tarafından üçüncü kişilerden kiralanan taşınmazların kiraları 3 aylık veya yıllık olarak peşin ödendiği halde, dönemsellik ilkesi gereği giderlerden içinde bulunulan faaliyet döneminin gelecek aylarında tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 180 nolu hesapta, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin ise 280 nolu hesapta izlenmesi gerekirken bu hükme uyulmadığı, peşin ödenen kira giderlerinin tamamının ödendiği anda 630 nolu hesaba kaydının yapılarak giderleştirildiği tespit edilmiştir. Peşin ödenmiş kira giderlerinin muhasebeleştirilmesinde 180 ve 280 nolu hesapların kullanılmaması ve bu hesaplar yerine 630 nolu hesabın kullanılması neticesinde bilanço ve faaliyet sonuçları tablosunda hataya neden olunmuştur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre, peşin ödenmiş kira giderlerinin muhasebeleştirilmesinde 180-Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı ve 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının kullanılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulguda yer alan tespitler ve açıklamalar doğrultusunda yıl içerisinde mevzuata uygun olarak yürütülmesi sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulguda yer alan tespitler ve açıklamalar doğrultusunda işlem yapılacağı belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda peşin ödenmiş kira giderlerinin gelecek aylara ait giderler ve gelecek yıllara ait giderler hesaplarında izlenmemesi nedeniyle 2017 yılı mali tablolarında (180 ve 280 nolu hesaplar itibariyle bilançoda, 630 nolu hesap itibariyle de faaliyet sonuçları tablosunda) oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre, peşin ödenmiş kira giderlerinin muhasebeleştirilmesinde 180-Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı ve 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının kullanılması gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 9: Sözleşmeye Dayanılarak Girişilen Gider Taahhütlerinin Bazılarının Nazım Hesaplarda İzlenmemesi ve Taahhüt Kartlarının Tutulmaması veya Eksik Bilgi İçermesi Sözleşmeye dayanılarak girişilen gider taahhütlerinde, taahhüt kayıtlarının tüm sözleşmeleri içerecek şekilde 920-Gider Taahhütleri Hesabı ile 921-Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabında izlenmediği ve taahhüt kartlarının tutulmadığı veya eksik bilgi içerdiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “92 Taahhüt Hesapları” başlıklı 471’inci maddesinde; “(1) Taahhüt hesapları hesap grubu; yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen gider taahhütleri, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilen taahhütler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin ve kamu-özel iş birliği modeli çerçevesinde girişilen taahhütler, bunlara yapılan ilaveler, fiyat güncellemeleri ile bunlardan yerine getirilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır…” Taahhüt hesap grubunun işlemlerinin açıklandığı 472`nci maddesinde de; “Gerek yılı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 için geçerli, gerekse ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen gider taahhütleri, bunlara yapılan ilaveler ve fiyat farkı tutarları ile taahhüdün yerine getirilmesi dolayısıyla nakden veya mahsuben yapılan hakediş ödemeleri ve bu ödemelerden yapılan kesintiler, taahhüt tutarından yapılan eksiltmeler, kısmen veya tamamen bozulan sözleşmelere ilişkin taahhütler ve diğer bilgiler “Taahhüt Kartı”na (Örnek:44) kaydedilir.” 473 ve 475’inci maddelerinde 920-Gider Taahhütleri Hesabı ile 921-Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabının niteliği ile ilgili açıklamalar yer almakta olup; “(1) Gider taahhütleri hesabı, yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır…”, “(1) Gider taahhütleri karşılığı hesabına, gider taahhütleri hesabına yazılan tutarlar kaydedilir…” denilmektedir. Gider taahhütleri hesabı, muhasebenin bilgi verme ve izleme fonksiyonunun gereği olarak Yönetmelikte nazım hesap niteliğinde düzenlenmiş olup bu hesapta yer alan taahhüt tutarları, idareler açısından sözleşmelere dayanılarak girişilen gider taahhütlerini, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilen taahhütlerini, bunlardan yerine getirilenleri veya feshedilenlerini, bunlara yapılan ilaveleri, fiyat güncellemeleri ile bunlardan yerine getirilenlerini sözleşme fiyatlarıyla tutarlarının izlenmesini sağlar ve bütçe hazırlanması sırasında kalan taahhütler için ödenek tahminin doğru yapılmasını teminen dikkate alınması gerekir. Sözkonusu hususla ilgili olarak yapılan incelemelerde;

• Bina kiralamalarına ilişkin sözleşmelere istinaden girişilen kira ödeme taahhütlerinin,
• Bazı il müdürlüklerinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu uyarınca imzalanan sözleşmeler istinaden girişilen gider taahhütlerinin,
• Sözleşme imzalanmak suretiyle yapılan doğrudan teminlere ilişkin girişilen gider taahhütlerinin 920 ve 921 nolu nazım hesaplarda izlenmediği,
• Genel olarak il müdürlüklerinde taahhüt kartlarının tutulmadığı veya eksik bilgi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 içerdiği tespit edilmiştir. Gider taahhütlerine ilişkin 920 ve 921 nolu hesaplara muhasebe kayıtları yapılmaması sonucu bilanço dip notlarında hataya neden olunmuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne göre kira sözleşmelerine ilişkin taahhütlerde, ihale ya da doğrudan temin yöntemleri ile sözleşmeye bağlanarak girişilen gider taahhütlerinde 920 ve 921 nolu nazım hesaplara taahhüt kayıtlarının yapılması ve taahhüt kartlarının sözkonusu Yönetmeliğe uygun olarak tutulması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulguda yer alan tespitler doğrultusunda gerekli bilgilendirme, eğitim ve takip çalışmaları yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulguda yer alan tespitler doğrultusunda gerekli bilgilendirme, eğitim ve takip çalışmalarının yapılacağı belirtilmekte ise de; sözleşmeye dayanılarak girişilen gider taahhütlerinin bazılarının nazım hesaplarda izlenmemesi ve taahhüt kartlarının tutulmaması veya eksik bilgi içermesi nedeniyle 920 ve 921 nolu hesaplar itibariyle 2017 yılı bilanço dipnotlarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne göre kira sözleşmelerine ilişkin taahhütlerde, ihale ya da doğrudan temin yöntemleri ile sözleşmeye bağlanarak girişilen gider taahhütlerinde 920 ve 921 nolu nazım hesaplara taahhüt kayıtlarının yapılması ve taahhüt kartlarının sözkonusu Yönetmeliğe uygun olarak tutulması gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 10: Elden Çıkarılacak Amortismana Tabi Duran Varlıkların Kayıtlı Değeri ile Ayrılmış Amortisman Tutarı Arasındaki Farkın Birikmiş Amortismanlar Hesabında İzlenmemesi Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre, 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenen duran varlıkların kayıtlı değerleri ile ayrılmış amortisman tutarları arasındaki farkın 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmesi gerekirken söz konusu kaydın yapılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliğinin belirtildiği 218inci maddesinde, “Birikmiş amortismanlar hesabı, diğer duran

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı amortismana tabi duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarını izlemek için kullanılır.” hükmü, Hesabın işleyişinin belirtildiği 219uncu maddesinde ise, “… Elden çıkarılacak amortismana tabi duran varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmış amortisman tutarı arasındaki fark, bu hesap grubuna aktarma işleminin yapıldığı dönem sonunda bu hesaba alacak, 630- Giderler Hesabına borç kaydedilir…” hükmü, yer almaktadır. Yapılan incelemede, 294 nolu hesapta izlenmeye başlanan maddi duran varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmış amortisman tutarı arasında fark bulunduğu, ancak söz konusu farka ilişkin 299 ve 630 nolu hesaplara gerekli kayıtların yapılmadığı tespit edilmiştir. Elden çıkarılacak maddi duran varlıkların dönem sonunda amortisman kayıtlarının yapılmaması sonucu, 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabı itibariyle bilançoda, 630-Giderler Hesabı itibariyle de faaliyet sonuçları tablosunda hataya neden olunmuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre, elden çıkarılacak maddi duran varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmış amortisman tutarı arasındaki farkın dönem sonunda 299- Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Elden çıkarılacak maddi duran varlıklar ile ilgili Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yapılması gereken muhasebe kayıtları hakkında gerekli bilgilendirme ve eğitim faaliyetleri yapılmış olup, yıl içerisinde gerekli takibat yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulguyla ilgili olarak gerekli bilgilendirme ve eğitim faaliyetlerinin yapıldığı ve yıl içerisinde gerekli takibatın yapılacağı beirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda elden çıkarılacak amortismana tabi duran varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmış amortisman tutarı arasındaki farkın birikmiş amortismanlar hesabında izlenmemesi nedeniyle 2017 yılı mali tablolarında (299 nolu hesap itibariyle bilançoda, 630 nolu hesap itibariyle de faaliyet sonuçları tablosunda) oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği`ne göre, elden çıkarılacak maddi duran varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmış amortisman tutarı arasındaki farkın dönem sonunda 299-

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmesi gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 11: Öğrenim ve Katkı Kredisi Taksitlerinin Geri Ödenmesinde Takip İşlemlerinin Sağlıklı Yürütülmemesi Öğrenim ve Katkı Kredisi borç taksitlerinin takibi ile ilgili olarak Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununda yer alan hükümlerin sağlıklı olarak yürütülemediği görülmüştür. 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununun “Taksitlerin Zamanında Ödenmemesi” başlıklı 17nci maddesinde; “Borç taksitlerini zamanında ödemiyenlerin birinci defada borçlarının bir seneliği, tekrarında ise tamamı ivedilik kazanır. Bu tarihten itibaren borç 6183 sayılı kanun hükümlerine göre malsandıklarınca tahsil olunarak Kuruma ödenir…” Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin “Zamanında Ödenmeyen Taksitler” başlıklı 40`ıncı maddesinde ise; “Borç taksitlerini zamanında ödemeyenlerin birinci defada borçlarının bir yıllığı, tekrarında ise tamamı muacceliyet kazanır ve bu tarihten başlayarak 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun Hükümlerine göre Mal Sandıklarınca tahsil olunarak Kuruma ödenir.” denilmektedir. Belirtilen mevzuat hükümlerine göre, borç taksitlerinin zamanında ödenmemesi durumunda birinci defada borcun bir yıllığı, tekrarında ise borcun tamamı muacceliyet kazanacağından, sözkonusu borcun bu tarihten sonra 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun hükümlerine göre tahsil edilmesi gerekir. Yapılan incelemelerde;

• Borç taksitlerinin geri ödenmesi sırasında ödemede meydana gelen gecikmelerin idarece sağlıklı bir şekilde takip edilemediği,
• İstenilen bir zaman diliminde yapılan kontrol sonucunda ortaya çıkan borçların takibe alındığı, takibe alınan borçların ise bir kısmının gecikmede tekrara düşen taksitler

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 olduğu,

• Uzun vadeli alacaktan kısa vadeli alacağa aktarılacak tutarların tespitinin tam olarak yapılamadığı,
• Dolayısıyla Kurumun borç taksitlerinin tahsilatı konusunda Kanunda belirtilen hususlara riayet edilemediği ve alacakların takibinin sağlıklı bir şekilde yürütülemediği, tespit edilmiştir. Belirtilen nedenlerle, 132 ve 232 nolu hesaplar itibariyle bilançonun, 600 nolu hesap itibariyle de faaliyet sonuçları tablosunun gerçek durumu tam olarak yansıtmadığı düşünülmektedir. 2016 yılı Sayıştay Denetim Raporunda söz konusu hususlara yer verilmesine rağmen gerekli düzenlemelerin tamamlanamadığı 2017 yılında da uygulamaya devam edildiği görülmüştür. 351 sayılı Kanun ve Öğrenim Kredisi Yönetmeliği uyarınca Kurum alacaklarının takibinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için düzenleme yapılması ve takip sistemlerinin iyileştirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Kurumumuzca, öğrenim ve katkı kredisi borçlarının geri ödenmesi ile ilgili olarak meydana gelen gecikmeler (borçlarını aksatarak ödeyenler/borçlarını ödemeyenler vb) mevcut sistem dahilinde takip edilmekte ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre Vergi Dairesi Müdürlüklerince tahsil olunarak Kuruma ödenmesi için Gelir İdaresi Başkanlığına bildirilmektedir. Kurumumuz borçlularından tahsil dairesine bildirilmesi gerekenlerin borç taksiti aksama sayısı 2 ve 2 den fazla olan kayıtlar için güncel adreslerine göre vergi dairesi atanarak icra takip programı çalıştırılmaktadır. Ödemesini aksatan borçluların 6183 sayılı Kanuna göre tahsili için borçluların tespiti ve bildirilmesi işlemi düzenli olarak her yıl yapılmakta ve borç miktarı ana para olarak GİB’na bildirilmektedir. Gecikme tarihinden itibaren gerçekleşen gecikme zammı sistem tarafından hesaplanmakta ve GİB tarafından tahsil edilmektedir. Kurumumuza öğrenim ve katkı kredisi borçlarını süresi içerisinde ödemeyen ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsili gereken alacaklarımız 03.05.2018 tarih ve 4960133 Kurum Belge Numaralı yazı ile CD ortamında Gelir İdaresi Başkanlığına gönderilmiştir. Kurumumuz öğrenim/katkı kredisi borçlularından 6183 sayılı Amme Alacaklarının

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun kapsamında vergi dairelerince borç tahsilatı yapılması gerekenlere yönelik olarak hazırlanan ve Gelir İdaresi Başkanlığı ile Kurumumuz arasında imzalanan Bilgi Paylaşım Protokolü Web Servis çalışmaları devam etmekte olup, çalışmalar bittikten sonra ödeme yapmayan, borç taksiti aksama sayısı 2 veya 2 den fazla olan borçluların vergi dairelerine bildirilmesi sistem üzerinden gerçekleşecektir. Protokol tarafı olarak GİB web sistemi beklenmektedir. Web servis çalışmalarının ivedilikle tamamlanarak faal hale getirilmesi gerektiği 03.05.2018 tarih ve 4960133 Kurum Belge Numaralı yazımız ile Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı (Uygulama Ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığına) gönderilmiştir. Alacaklarımızın; Kısa vadeli, Uzun vadeli ve Takipteki Alacaklarımız şeklinde izlenmesi istenmektedir. 5018 sayılı yasa 10.12.2013 tarihinde yürürlüğe girmiş, 2006 yılının başında uygulamaya geçilmiştir. Ancak Kredi iş ve işlemlerinde kullanılmak üzere yazılan KYK-SİS yazılımına 1998 yılında başlanmış olup, 2003 yılının başında uygulamaya başlanmıştır. Uygulama alacaklarımızın tek düzeyde izlenmesi şeklinde yazılmıştır. 2006 yılından itibaren 5018 sayılı yasanın emrettiği şekilde programın revize edilmesi konusunda muhtelif zamanlarda talepte bulunulmuştur. 31.01.2006 tarih ve 220.01.4-475 sayılı, 06.12.2007 tarih ve 700,99 sayılı, 01.02.2008 tarih ve 700.99-4-207 sayılı, 06.12.2012 tarih ve 705.01.1-2465 sayılı, 23.03.2010 tarih ve 200-8-620 sayılı, 07.04.2010 tarih ve 120.02-133-727 sayılı, 14.03.2012 tarih ve 120.99-609 sayılı, 26.03.2012 tarih ve 120.99-691 sayılı, 01.10.2012 tarih ve 120.99-2193 sayılı, 22.10.2012 tarih ve 120.99-2269 sayılı, 21.01.2013 tarih ve 120.99- 181 sayılı yazılar) Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığı tarafından 23.09.2014 tarih 18083329- 705.99.25/1097 sayılı yazısıyla KYK NET ile yeni bir yazılımın yapılacağı bilgisi verilmiştir. Bulguda tespit edilen hususların mevzuata uygun, doğru ve Gelir İdaresi Başkanlığı ile uyumlu bir şekilde bir şekilde yürütülebilmesi için gerekli yazılım ve diğer çalışmalar Kurumuzca sürdürülmekte olup bu yıl içinde tamamlanması öngörülmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında özetle, bulguda tespit edilen hususların mevzuata uygun, doğru ve Gelir İdaresi Başkanlığı ile uyumlu bir şekilde yürütülebilmesi için gerekli yazılım ve diğer çalışmaların Kurumuzca sürdürülmekte olduğu ve bu yıl içinde tamamlanmasının öngörüldüğü belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 öğrenim ve katkı kredisi taksitlerinin geri ödenmesinde takip işlemlerinin sağlıklı yürütülmemesi nedeniyle 2017 yılı mali tablolarının (132, 232 nolu hesaplar itibariyle bilanço, 600 nolu hesap itibariyle de faaliyet sonuçları tablosu) gerçek durumu tam olarak yansıtmaması hususuna düzeltici etkisi bulunmamaktadır. 351 sayılı Kanun ve Öğrenim Kredisi Yönetmeliği uyarınca Kurum alacaklarının takibinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi için düzenleme yapılması ve takip sistemlerinin iyileştirilmesi gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 12: Doğal Afet ve Kaza Zarar Ziyan Fonu Hesabının Mali Tabloda Atıl Olarak Beklemesi Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun mali tablosunda 2006 yılından beri işlem görmeyen 549.1-Doğal Afet ve Kaza Zarar Ziyan Fonu Hesabının yer aldığı ve Kurumun bu hesabı kullanması ve değerlendirmesi hususunda yürürlükte olan bir mevzuatının bulunmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “54 Yedekler” başlıklı 374üncü maddesinde; “(1) Yedekler hesap grubu, kanuni zorunluluk veya diğer nedenlerle alınan kararlar uyarınca ayrılan yedeklerin izlenmesi için kullanılır.” 549-Özel Fonlar Hesabının niteliğine ilişkin 377nci maddesinde; “Özel fonlar hesabı, tasarrufu zorunlu yasal fonlar ile diğer maksatlarla ayrılan fonların izlenmesi için kullanılır.” Aynı hesabın işleyişine ilişkin 378inci maddesinde ise; “(1) Özel fonlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak

1. Ayrılan özel fonlar bu hesaba alacak, ilgili mevzuatına göre 690-Faaliyet Sonuçları Hesabı, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı veya 570-Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 2) Özel fonlar hesabında kayıtlı tutarların yıl sonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu ortaya çıkan artışlar bu hesaba alacak, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabına borç kaydedilir. b) Borç

1. Özel fonlar hesabında kayıtlı tutarların kullanılması veya net değere aktarılması hâlinde bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilir.” hükümleri yer almaktadır. Belirtilen mevzuat hükümlerine göre, özel fonlar hesabının sadece kanuni zorunluluk veya diğer nedenlerle alınan kararlar uyarınca ayrılan yedeklerin izlenmesi için kullanılması gerekmektedir. Yapılan incelemede, yedek ayırma veya ayrılan yedeklerin izlenmesine ilişkin Kurumun bir mevzuatı ve zorunluluğu bulunmamakla birlikte Doğal Afet ve Kaza Zarar Ziyan Fonuna ait 549.1 nolu hesabın alacağında 2006 yılından beri herhangi bir işlem görmeyen 5.918.537,35 TL’lik bir tutarın mevcut olduğu ve bu tutarın Kurum mali tablosunda atıl olarak beklediği tespit edilmiştir. Kurumun mali tablosunda atıl olarak yer alan 549.1-Doğal Afet ve Kaza Zarar Ziyan Fonu Hesabı ile ilgili olarak gerekli düzenlemelerin yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgudaki tespitler doğrultusunda gerekli işlemler yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulgudaki tespitler doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmektedir. Kurumun mali tablosunda atıl olarak yer alan 549.1-Doğal Afet ve Kaza Zarar Ziyan Fonu Hesabı ile ilgili olarak gerekli düzenlemelerin yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 13: Yasal Yedekler Hesabının Kullanımı ve Değerlendirilmesi Konusunda Mevzuat Bulunmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumun mali tablosunda yer alan 540-Yasal Yedekler Hesabının kullanımı ve değerlendirilmesi konusunda bir mevzuatının bulunmadığı görülmüştür. 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununun “Gelirler ve giderlerin gösterilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde; “Finansman planının gelirler kısmında, genel bütçeden yapılacak ödemelerle birlikte Kurumun diğer gelirleri ve yurt işletme hasılatı gösterilir. Giderler kısmında ise, gelirler yekünu üzerinden % 5 oranında her yıl ayrılacak ihtiyat akçesi ile Kurumun o yıla ait bütün giderleri ve yurt işletme harcamaları yer alır…” denilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “54 Yedekler” başlıklı 374üncü maddesinde; “(1) Yedekler hesap grubu, kanuni zorunluluk veya diğer nedenlerle alınan kararlar uyarınca ayrılan yedeklerin izlenmesi için kullanılır.” 540-Yasal Yedekler Hesabının niteliğine ilişkin 375nci maddesinde de; “(1) Yasal yedekler hesabı, mevzuatı uyarınca ayrılmış bulunan yedeklerin izlenmesi için kullanılır.” Aynı hesabın işleyişine ilişkin 376`ncı maddesinde ise; “(1) Yasal yedekler hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak

1. Ayrılan yasal yedekler bu hesaba alacak, ilgili mevzuatına göre 690-Faaliyet Sonuçları Hesabı, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı veya 570-Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.
2. Yasal yedekler hesabında kayıtlı tutarların yıl sonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu ortaya çıkan artışlar bu hesaba alacak, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabı “Özel fonlar hesabı, tasarrufu zorunlu yasal fonlar ile diğer maksatlarla ayrılan fonların izlenmesi için kullanılır.” hükümleri yer almaktadır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, Kurum gelirlerinin %5’i oranında yasal yedek ayrılması gerekmektedir. Yapılan incelemede, yasal zorunluluk olan bu yedeğin Kurum tarafından ayrıldığı ancak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 ayrılan bu yedeğe ait bankada herhangi bir karşılığın bulunmadığı sadece fiktif olarak bilançoda gösterildiği anlaşılmaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu`nun yürürlüğe girmesi ile Kurumun özel bütçeli bir kuruma dönüştüğü bu nedenle de yasal yedekle bağının kalmadığı, zira ayrılan bu yedeğin ne olacağı, bununla ilgili nasıl bir tasarrufta bulunulacağı konusunda da herhangi bir düzenlemenin de bulunmadığı görülmektedir. 2017 yılı sonu itibariyle Kurumun mali tablosunda yer alan 540-Yasal Yedekler Hesabının 2.771.117.158,29 TL’ye ulaştığı tespit edilmiştir. Kurumun mali tablosunda yer alan 540-Yasal Yedekler Hesabının kullanımı ve değerlendirilmesi konusunda gerekli düzenlemelerin yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgudaki tespitler doğrultusunda gerekli yasal düzenleme girişiminde bulunulacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulgudaki tespitler doğrultusunda gerekli yasal düzenleme girişiminde bulunulacağı belirtilmektedir. Kurumun mali tablosunda yer alan 540-Yasal Yedekler Hesabının kullanımı ve değerlendirilmesi konusunda gerekli düzenlemelerin yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 14: İhalelerde Ekonomik Açıdan En Avantajlı Birinci ve İkinci Teklifi Sunan İsteklilerin Sunmuş Oldukları Geçici Teminat Mektuplarının Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi İhalelerde ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi sunan istekliye ait geçici teminat mektuplarının muhasebe kayıtlarında izlenmediği görülmüştür. İdari şartnamelerde yer alan ve geçici teminatların iadesini düzenleyen maddeye göre, ihale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait geçici teminat mektupları ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 edilmesi, diğer isteklilere ait geçici teminatların ise hemen iade edilmesi gerekmektedir. Uygulamada ihalelere ilişkin olarak bazı il müdürlüklerinde ikinci en ekonomik teklifleri veren isteklilerden; bazı il müdürlüklerinde ise ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi sunan isteklilerden alınan geçici teminat mektuplarının muhasebe birimine teslim edilmediği ve bu sebeplerle Kurum muhasebe kayıtlarında izlenmediği tespit edilmiştir. Ekonomik açıdan en avantajlı tekliflere ilişkin geçici teminat mektuplarının muhasebe kayıtlarında yer almaması sonucu 910-Alınan Teminat Mektupları ve 911-Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesapları itibariyle bilanço dip notlarında hataya neden olunmaktadır. İdari şartname uyarınca ihalelere ilişkin olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifleri veren isteklilerden alınan geçici teminat mektuplarının muhasebe kayıtlarında izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği kapsamında söz konusu muhasebe kayıtları hakkında muhasebe birimlerine gerekli eğitimler verilerek bu hata önemli ölçüde düzeltilmiştir. Ancak bazı il müdürlüklerinde bu durumun tekrar ettiği görülmüş olup, bulguda belirtilen açıklamalara uygun bir şekilde işlemlerin yapılmasına dikkat edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususla ilgili olarak gerekli eğitimlerin verilerek hatanın önemli ölçüde düzeltildiği ancak bazı il müdürlüklerinde hatanın tekrar ettiği bulguda belirtilen açıklamalara uygun bir şekilde işlemlerin yapılmasına dikkat edileceği belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda ekonomik açıdan en avantajlı tekliflere ilişkin geçici teminat mektuplarının muhasebe kayıtlarında yer almaması sonucu 910 ve 911 nolu hesaplar itibariyle 2017 yılı bilanço dipnotlarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. İdari şartname uyarınca ihalelere ilişkin olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifleri veren isteklilerden alınan geçici teminat mektuplarının muhasebe kayıtlarında izlenmesi gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 15: Mal Alımlarında Fiyat Farkı Olarak Ödenen Tutarlara Karşılık Ek Kesin Teminat Alınmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümleri uyarınca imzalanan ve fiyat farkı ödemesi öngörülen mal alımlarında, ödenen fiyat farkına karşılık ödenen tutarın % 6sı oranında ek kesin teminat alınmadığı görülmüştür. Kamu İhale Kanunu kapsamındaki idarelerin, bu Kanuna göre gerçekleştirecekleri mal alımı ihalelerinde uygulayacakları usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanan Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan mal alımlarına ait tip sözleşmenin teminata ilişkin 11inci maddesinde, “Fiyat farkı ödenmesinin öngörülmesi halinde, fiyat farkı olarak ödenecek bedelin %6’sı, iş artışı olması halinde artış tutarının %6’sı oranında teminat olarak kabul edilen değerler üzerinden ek kesin teminat alınır. Fiyat farkı olarak ödenecek bedel üzerinden hesaplanan ek kesin teminat miktarı, hakedişlerden kesinti yapılmak suretiyle de karşılanabilir.” denilmektedir. Yapılan incelemede, bazı il müdürlüklerinde sözleşmelerinde fiyat farkı ödenmesi öngörülen mal alımlarında, yine sözleşmelerinde yer alan ve yukarıda yazılı hüküm gereği fiyat farkı olarak ödenen bedelin %6`sı oranında teminat olarak kabul edilen değerler üzerinden alınması gereken ek kesin teminatın alınmadığı tespit edilmiştir. Yukarıda belirtilen nedenlerle ek kesin teminat alınmaması sonucu 330/430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı itibariyle bilançoda, 910-Alınan Teminat Mektupları ile 911- Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesapları itibariyle de bilanço dipnotunda hataya neden olunmuştur. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümleri uyarınca imzalanan ve fiyat farkı ödemesi öngörülen mal alımlarında, ödenen fiyat farkları üzerinden %6 oranında ek kesin teminat alınması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgudaki tespitler doğrultusunda gerekli bilgilendirme, eğitim ve takip işlemleri yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulgudaki tespitler doğrultusunda gerekli bilgilendirme, eğitim ve takip işlemlerinin yapılacağı belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda mal alımlarında fiyat farkı olarak ödenen tutarlara karşılık ek kesin teminat alınmaması nedeniyle 2017 yılı mali tablosunda (330/430 nolu hesaplar itibariyle bilançoda, 910 ve 911 nolu hesaplar itibariyle de bilanço dipnotlarında) oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümleri uyarınca imzalanan ve fiyat farkı ödemesi öngörülen mal alımlarında, ödenen fiyat farkları üzerinden %6 oranında ek kesin teminat alınması gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 16: İhalenin Sınır Değerin Altında Teklif Veren İstekli Üzerinde Bırakıldığı Durumda Kesin Teminat Tutarının Hatalı Hesaplanması Sınır değer hesaplanması öngörülen işlerde ihalenin sınır değerin altında teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı durumlarda idari şartname hükümlerine uygun olarak kesin teminat tutarının yaklaşık maliyetin %9u oranında alınmadığı görülmüştür. Hizmet alım ihalelerinin idari şartnamelerinin 33üncü maddelerinde özetle, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra Kurum tarafından belirtilen yönteme göre sınır değer hesaplanacağı, 40ıncı maddelerinde ise teklif fiyatın sınır değerin altında olması halinde yaklaşık maliyetin %9 u oranında kesin teminat alınacağı belirtilmektedir. İhalenin sınır değerin altında teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı durumda kesin teminatın, yaklaşık maliyetin %9u oranında alınması gerekirken uygulamada bazı il müdürlüklerinde teklif bedelinin %9u, bazılarında ise teklif bedelinin %6sı oranında alındığı tespit edilmiştir. İdari şartnamede hükümlerine göre kesin teminat alınmaması sonucu, 910- Alınan Teminat Mektupları ve 911-Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesapları itibariyle bilanço dip notlarında hataya neden olunmuştur. Sınır değer hesaplanması öngörülen ihalelerde ihalenin sınır değerin altında teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı durumda idari şartname hükümlerine uygun olarak yaklaşık maliyetin %9`u oranında kesin teminat alınması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgudaki tespitler doğrultusunda gerekli bilgilendirme, eğitim ve takip işlemleri yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulgudaki tespitler doğrultusunda gerekli bilgilendirme, eğitim ve takip işlemlerinin yapılacağı belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda idari şartnamede hükümlerine göre kesin teminat alınmaması sonucu 910 ve 911 nolu hesaplar itibariyle 2017 yılı bilanço dipnotlarında oluşan hatayı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Sınır değer hesaplanması öngörülen ihalelerde ihalenin sınır değerin altında teklif veren istekli üzerinde bırakıldığı durumda idari şartname hükümlerine uygun olarak yaklaşık maliyetin %9u oranında kesin teminat alınması gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 17: Alınan Nakdi Teminatların Vade Yapısına Uygun Muhasebeleştirilmemesi Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre nakden veya mahsuben tahsil edilen teminatların bir yıldan kısa süreli olanlarının 330-Alınan Depozito ve Teminatlar, bir yıldan uzun süreli olanları ise 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesaplarına kaydedilmesi gerekirken uygulamada bu hususa uyulmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 330’uncu maddesinde; 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı, mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatlardan bir yıldan daha uzun bir süre içinde iade edilecek olanların izlenmesi için, aynı Yönetmeliğin 256ncı maddesinde; 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı, mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatlardan bir yıl içinde iade edilecek olanların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir. Yapılan incelemelerde bazı il müdürlüklerinde;

• Küçük işleticilerinden alınan ve alındıklarında bir yıldan daha uzun bir süre içinde iade edilecekleri öngörüldüğü için 430 nolu hesapta muhasebeleştirilen nakdi teminatların, bu işleticilerle sözleşmelerin 2017 yılında biteceği ve söz konusu teminatların aynı yıl içerisinde sahiplerine iade edileceği öngörülmesine rağmen anılan teminatların 2017 yılı başında 330 nolu hesaba intikal ettirilmeyerek 430 nolu hesapta izlenmeye devam edildiği,
• Hizmet alımına ilişkin olarak hakedişten kesinti suretiyle tahsil edilen ek kesin teminatın iadesinin bir yıldan daha uzun süre içerisinde olacağı öngörülmesine rağmen 430- Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedildiği, tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 Alınan nakdi teminatların vade sürelerine göre muhasebeleştirilmemesi sonucu 330 ve 430 nolu hesaplar itibariyle bilançoda hataya neden olunmuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca alınan nakdi teminatların vade yapılarına göre 330-Alınan Depozito ve Teminatlar ve 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesaplarına kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgudaki tespitler doğrultusunda gerekli bilgilendirme, eğitim ve takip işlemleri yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulgudaki tespitler doğrultusunda gerekli bilgilendirme, eğitim ve takip işlemlerinin yapılacağı belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda alınan nakdi teminatların vade yapısına uygun muhasebeleştirilmemesi nedeniyle 2017 yılı mali tablosunda (330 ve 430 nolu hesaplar itibariyle bilançoda) oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca alınan nakdi teminatların vade yapılarına göre 330-Alınan Depozito ve Teminatlar ve 430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesaplarına kaydedilmesi gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 18: Bir Yıldan Daha Uzun Süre ile Verilen Depozito ve Teminatların Kısa Süreli Depozito ve Teminat Olarak Hesaplarda İzlenmesi Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği`ne göre bir yıldan daha uzun süre ile verilen depozito ve teminatların 226-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekirken 126-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında izlendiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 60 ve 142’nci maddelerinde özetle, kamu idarelerince, bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idareleri veya kişilere verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesinde süresi bir yıldan daha uzun olanlar için 226-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabın, süresi bir yıldan daha az olanlar için ise 126-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılacağı belirtilmektedir. Bazı il müdürlüklerince ödenen elektrik ve su depozitolarının süresi bir yıldan daha uzun olması nedeniyle, söz konusu tutarların 226-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 kaydedilmesi gerekirken yapılan incelemelerde 126-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Bir yıldan uzun süreli verilen depozito ve teminatların 226 nolu hesap yerine 126 nolu hesapta izlenmesi sonucu söz konusu hesaplar itibariyle bilançoda hataya neden olunmuştur. 2016 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bu hususa yer verilmesine rağmen uygulamaya 2017 yılında da devam edildiği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin 126-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 226-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği kapsamında söz konusu muhasebe kayıtları hakkında muhasebe birimlerine gerekli eğitimler verilerek bu hata önemli ölçüde düzeltilmiştir. Ancak bazı il müdürlüklerinde bu durumun tekrar ettiği görülmüş olup, bulguda belirtilen açıklamalara uygun bir şekilde işlemlerin yapılmasına dikkat edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulgu konusuyla ilgili gerekli eğitimlerin verilerek hatanın önemli ölçüde düzeltildiği, ancak bazı il müdürlüklerinde bu durumun tekrar ettiği, bulguda belirtilen açıklamalara uygun bir şekilde işlemlerin yapılmasına dikkat edileceği belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda bir yıldan daha uzun süre ile verilen depozito ve teminatların kısa süreli depozito ve teminat olarak hesaplarda izlenmesi nedeniyle 2017 yılı mali tablosunda (126 ve 226 nolu hesaplar itibariyle bilançoda) oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin 126-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 226-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 19: Yapım İşi İhalelerine İlişkin Alınan Kesin ve Ek Kesin Teminatların İadesinin Hatalı Yapılması Yapım İşleri Genel Şartnamesi`ne göre Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesi getirilmeden yüklenicilere iade edilmemesi gereken kesin teminat tutarlarının söz

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 konusu belge aranmadan iade edildiği görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen yapım işlerinin ihale süreçleri sonunda imzalanan tip sözleşmelerin kesin ve ek kesin teminatların geri verilmesini düzenleyen 10.4.1.inci maddesine göre; kesin ve ek kesin teminatların geri verilmesi hususunda Yapım İşleri Genel Şartnamesindeki hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Kesin teminatın iadesine ait şartlar” başlıklı 45inci maddesinin ilk fıkrasında; taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesinden ve varsa işe ait eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların yarısının; kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra ise kalanının, yükleniciye iade edilebilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesi getirilmesinin zorunlu olduğu belirtilmektedir. Uygulamada ise genel olarak Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesi getirilmeden kesin teminatların ilk yarısının yüklenicilere iade edildiği tespit edilmiştir. Gerekli şartlar gerçekleşmeden teminatların iade edilmesi sonucu 330/430-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesapları ile bilançoda, 910-Alınan Teminat Mektupları ve 911-Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesapları itibariyle bilanço dipnotlarında hataya neden olunmuştur. Yapım İşleri Genel Şartnamesinde belirtildiği gibi kesin teminat tutarlarının ilk yarısının iadesinde de Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesi getirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgudaki tespitler doğrultusunda gerekli bilgilendirme, eğitim ve takip işlemleri yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında bulgudaki tespitler doğrultusunda gerekli bilgilendirme, eğitim ve takip işlemlerinin yapılacağı belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda yapım işi ihalelerine ilişkin alınan kesin ve ek kesin teminatların iadesinin hatalı yapılması nedeniyle 2017 yılı mali tablosunda (330/430 nolu hesaplar itibariyle bilançoda, 910/911 nolu hesaplar itibariyle de bilanço dipnotlarında) oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43 Yapım İşleri Genel Şartnamesinde belirtildiği gibi kesin teminat tutarlarının ilk yarısının iadesinde de Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesi getirilmesi gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır. BULGU 20: Kurum Tarafından Ödenen Depozito Bedellerinden Geri Alınanların Bütçe Gelirlerine Kaydedilmemesi Kurum tarafından bütçeye gider kaydı yapılmak suretiyle verilen depozito ve teminatlardan geri alınanların Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği`ne göre bütçeye gelir kaydedilmesi gerekirken gerekli kayıtların yapılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 143’üncü maddesinde özetle; bütçeye gider kaydı suretiyle verilen depozito ve teminatlardan geri alınanlar veya mahsup edilenler bir taraftan 226-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102- Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan geri alınan tutarlar 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği, Analitik bütçe sınıflandırmasında ise, 03.2.3 enerji alımları ve 03.2.2.01 su alımları ekonomik koduna tüketim bedelleri ile abone ve güvence bedellerinin gider kaydedileceği, hükümleri yer almaktadır. Belirtilen mevzuat hükümlerine göre bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen güvence bedeli ödemelerinde 830-Bütçe Giderleri Hesabının, güvence bedeli iadesinde ise 800-Bütçe Gelirleri Hesabının çalıştırılması gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, bazı il müdürlüklerince ödenen depozito bedellerinin bir kısmının iadesinde 800-Bütçe Gelirleri Hesabının çalıştırılmaması nedeniyle bütçe gelirlerinin eksik gösterildiği tespit edilmiştir. Depozito iadesine ilişkin olarak 800 nolu hesabın çalıştırılmaması sonucu Bütçe Uygulama Sonuçları ve Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablolarında hataya neden olunmuştur. 2016 yılı Sayıştay Denetim Raporunda bu hususa yer verilmesine rağmen uygulamaya 2017 yılında da devam edildiği görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre, Kurum tarafından ödenen depozito bedellerinden geri alınanların bütçe gelirlerinde izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği kapsamında söz konusu muhasebe kayıtları hakkında muhasebe birimlerine gerekli eğitimler verilerek bu hata önemli ölçüde düzeltilmiştir. Ancak bazı il müdürlüklerinde bu durumun tekrar ettiği görülmüş olup, bulguda belirtilen açıklamalara uygun bir şekilde işlemlerin yapılmasına dikkat edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, bulguyla ilgili olarak gerekli eğitimlerin verilerek hatanın önemli ölçüde düzeltildiği. ancak bazı il müdürlüklerinde bu durumun tekrar ettiği, bulguda belirtilen açıklamalara uygun bir şekilde işlemlerin yapılmasına dikkat edileceği belirtilmekte ise de; söz konusu çalışmaların mevcut durumda depozito iadesine ilişkin olarak 800 nolu hesabın çalıştırılmaması sonucu 2017 yılı Bütçe Uygulama Sonuçları ve Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre, Kurum tarafından ödenen depozito bedellerinden geri alınanların bütçe gelirlerinde izlenmesi gerekmekte olup bu hususla ilgili olarak idarece yapılan işlemlerin takibi denetim faaliyetleri kapsamında yapılacaktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 45 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 46

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 48

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 49

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 50

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 51

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 52

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 53

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 54