2017 - SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI.pdf

SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018

İÇERİK SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI SAVUNMA SANAYİİ DESTEKLEME FONU 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 21 SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 38

SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 2
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 2
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 2
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 3
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 3
7. EKLER .......................................................................................................................................................... 8

KISALTMALAR MSB : Milli Savunma Bakanlığı SSDF : Savunma Sanayii Destekleme Fonu SSİK : Savunma Sanayii İcra Komitesi SSM : Savunma Sanayii Müsteşarlığı TBMM : Türkiye Büyük Millet Meclisi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Savunma Sanayii Müsteşarlığı (SSM) 5018 sayılı Kanunun eki 2 sayılı tabloda özel bütçeli kuruluşlar arasında sayılmış olup, Savunma Sanayi Destekleme Fonu’nu (SSDF) sevk ve idare etmek için kurulmuştur. SSM bütçesi müsteşarlığın onayı ile MSB tarafından TBMM' ye sunulur. SSM Bütçesi, SSDF’nin % 2 sini aşmayacak miktardan meydana gelmektedir. Miktar Bakanlar Kurulunca azami %50 oranında artırılabilir. SSM'ye 2017 yılı içinde 62.851.000 TL ödenek tahsis edilerek yıl içerisinde 13.162.000 TL ödenek eklenmiş ve 71.147.523 TL harcanmıştır. SSM muhasebesi SAY2000i otomasyon merkezi muhasebe sistemi üzerinden yürütülmekteyken yıl içinde Kamu Bilişim Sistemi üzerinden yürtülmeye başlanmıştır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kağıtlar sayım tutanağı,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli,  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: SSM’nin Kullanımında Bulunan Taşınmazlardan Bazılarının Mevcut Kullanım Şekli ile Tapu Kayıtlarının Aynı Olmaması Savunma Sanayii Müsteşarlığının mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazlardan bir kısmının mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının farklılık gösterdiği ve cins tashihlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesine göre cins tashihi, binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemini ifade etmektedir. Aynı Yönetmeliğin “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10 uncu maddesinde, kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazların mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınacağı ve kamu idarelerinin taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yapacakları hüküm altına alınmıştır. Aynı maddede, Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülüğün kullanan idare veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 ait olduğu, ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülüklerin kullanıcılar tarafından karşılanacağı belirtilmiştir. Bu hükümler uyarınca, SSM’nin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazlardan kullanım şekli ile tapu kayıtlarında farklılık gösterenlerin tapuda gerçek durumunu yansıtacak şekilde, yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince gerekli değişikliklerin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması” başlıklı 10. Maddesinin 2’nci fıkrası gereği, MSB’na tahsis edilmiş olan bir taşınmaza ilişkin, tahsisin yapılmış olduğu İdare tarafından durumu tespit eden ve gerekli belgelerin hazırlanarak bedelinin karşılanacağını belirten herhangi bir yazı SSM’ye gönderilmediğinden, taşınmazın cins tashihine yönelik bir işlem yapılmadığı ve bahse konu talebin yapılmasını müteakip, talep çerçevesinde gerekli çalışmaların SSM tarafından gerçekleştirilebileceği, Bir başka taşınmaza ilişkin olarak ise, yapılan kamulaştırmalar sonrasında, bahse konu arazinin belirli bir bölümü üzerinde Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanının inşa edilmiş olduğu, mevcut durum itibarı ile proje alanının yarısından büyük bir bölümünün halen arsa vasfında olduğu ve üzerinde herhangi bir yapı bulunmadığı, bu nenenle ilgili alanın önemli bir bölümünde cins tashihi işlemini doğuracak bir durum bulunmadığı, Diğer taraftan, SSM tarafından bahse konu alana ilişkin hukuki sorunların ortadan kaldırılmasını teminen imar planı çalışmaları yapılmış olduğu, Havaalanının bulunduğu alanda ise, mevcut durum itibarı ile cins değişikliği yapılması için, alanın büyük olması nedeniyle lisanslı kadastro bürolarınca belirli bir tarife üzerinden takip işlemi yapılması gerekmekte olduğu, Tapu ve Kadastro Müdürlüklerine yapılacak harç ödemeleri ile ciddi miktarda bir maliyetin üstlenilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bahse konu Havaalanı arazisinin cins tashihinin yapılmamış olmasının arazinin kamu arazisi olması nedeniyle herhangi bir olumsuzluk yaratmadığı gibi, cins tashihinin yapılması halinde de avantajlı bir durum olmayacağı, Bu çerçevede, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından, ilgili Havaalanı arazisine yönelik cins tashihi işlemlerinin henüz gerçekleştirilmemiş olduğu ve 2. pist kamulaştırma işlemlerinin tamamlanmasını müteakip yapılacak imar planı neticesinde tüm alan için yerine getirilmesinin düşünüldüğü,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Diğer taraftan, hâlihazırda SSM tarafından kullanılmakta olan hizmet binasının üzerinde bulunduğu alanın hazine mülkiyetine kayıtlı ve MSB’na tahsisli olduğu ve hizmet binasının tamamen SSDF kaynaklarıyla inşa edildiği, mevcut durumda cins tashihinin gerçekleştirilmesinin hizmet binasının kullanımı konusunda ciddi karışıklıklara yol açabileceği ifade edilmiştir. Yakın gelecekte SSM tarafından anılan hizmet binasının üzerinde bulunduğu alanın tamamının mülkiyetinin hazineden alınması planlanmakta olduğu ve bu sebeple, cins tashihinin söz konusu işlemi müteakip gerçekleştirilmesinin daha uygun olduğunun değerlendirildiği, Yapılan araştırmalar sonucu cins tashihinin yapılması için gereken maliyetin yüksek olması ve bu işlemin projelerin tamamlanmasından sonra yapılmasının yatırımlar için herhangi bir dezavantaj içermemesi ve ileride çıkacak ek maliyetlerin önüne geçilmesi amacıyla cins tashihinin daha sonra topluca yapılarak bu iş için kullanılacak kaynakların ülkemizin özellikle savunma konusunda içinde bulunduğu özel durum dikkate alındığında, mevcut durum itibarıyla doğrudan ülke savunması amacıyla kullanılmasının büyük önem arz etmekte olduğu, belirtilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabında; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazlar için cins tashihi yapılması işleminin çeşitli gerekçeler göstererek uygun olmadığını veya cins tashihi işleminin taraflarınca yapılmasının mümkün olmadığını ifade etmiştir. Ancak cins tashihinin yapılması gerektiği hususu ilgili Yönetmelik kapsamında hüküm altına alınmış olup, cins tashihine ilişkin gerekli işlemlerin kamu idarelerince yapılması zorunlu tutulmuştur. BULGU 2: 237 Sayılı Taşıt Kanununa Aykırı Taşıt Kullanımı Savunma Sanayii Müsteşarlığında daire başkanları, müsteşar yardımcıları, özel kalem müdürü, müsteşar ve bakan yardımcısının kullanımına tahsis edilmiş, giderleri özel sektör ve kamu sektörü şirketlerince karşılanan araçların olduğu tespit edilmiştir. 237 sayılı Taşıt Kanununun 1 inci maddesinin (a) bendinde özel bütçeli idarelerin Kanunun kapsamında olduğu belirtilmektedir. Ayrıca Kanunun 7 nci maddesine göre kurumların taşıt ihtiyaçlarını hizmet alımı suretiyle karşılamaları esas olup kullanılacak bu taşıtların muayyen ve standart tipte, lüks ve gösterişten uzak memleket yollarına elverişli, ucuz ve ekonomik olanlarından temin olunması gerekmektedir. Kurumların temin edecekleri araçların azami satın alma bedelinin her yıl bütçe kanununa bağlı T cetvelinde gösterileceği

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Kanunun 9 uncu maddesinde belirtilmektedir. Kanun kapsamında edinilecek taşıtların menşei, silindir hacimleri ve diğer niteliklerini belirlemeye ve sınırlamalar getirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Başbakanlığın 2007/3 sayılı tasarruf tedbirleri genelgesine göre resmi taşıtların kullanımına ilişkin merkez teşkilatında fiilen çalışan her statüdeki toplam personel sayısı (akademik personel, hakim ve savcılar dahil) 1000’e kadar olanlarda en fazla (15), 2500’e kadar olanlarda en fazla (25), 2500’den daha fazla olanlarda ise en fazla (40) adet taşıt kiralanabilecektir. Anılan mevzuat hükümlerine göre SSM’de 237 sayılı Taşıt Kanununa ve Tasarruf Tedbirleri Genelgesine uygun olarak 15 adet taşıt ve 14 şoför ile hizmet alım yöntemiyle taşıt kiralanmıştır ve her yıl bu kiralama ihale yöntemi ile yenilenmektedir. Öte yandan yapılan incelemelerde 237 sayılı Kanun kapsamı dışında SSM’ye özel sektör ve kamu sektörü şirketlerinden yakıt giderleri karşılanarak araç temin edilmiş ve bu araçlar SSM içinde özel kalem müdürü, daire başkanı, müsteşar yardımcısı, müsteşar ve bakan yardımcısı makamında olanlara tahsis edilmiştir. Kurum envanterinde kayıtlı olmayan söz konusu araçlara taşıt tanıma sistemi ile ilgili şirketlerce aylık 1.000 TL yakıt tanımlanmakta ve araçlar sayılan makamlarda bulunan kişilerce kullanılmaktadır. Audi, Volkswagen, Ford, Renault ve Toyota markalarından oluşan 32 adet aracı; Ziraat Bankası-7 adet, Halkbankası-9 adet, Vakıfbank-2 adet, ASELSAN-5 adet, İstanbul Tersaneleri- 3 adet , TAİ (TUSAŞ)- 6 adet olarak sağlamıştır. Belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar uyarınca, giderleri özel sektör ve kamu sektörü şirketlerince karşılanan araçları SSM’nin kullanması ve çalışanlarına tahsis etmesinin 237 sayılı Taşıt Kanununca öngörülmediği ve mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmektedir. Söz konusu bulgumuza 2015 ve 2016 yılı Sayıştay Denetim Raporlarında yer verilip TBMM'ye bildirilmiş olmasına karşın SSM tarafından düzeltici yönde herhangi bir işlem yapılmamıştır. Kamu idaresi cevabında; özetle, bahse konu araçların, Müsteşarlık tarafından satın alınmadığı veya hizmet alımı yoluyla tedarik edilmediği,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Bu araçlar için Müsteşarlık bütçesinden herhangi bir harcama yapılmadığı, bu açıdan araçların kullanımı karşılığında yüklenilen herhangi idari ve mali bir sorumluluk ya da taahhüt bulunulmadığı Bu araçların Müsteşarlığa tahsisine yönelik olarak ilgili banka ve firmalarla herhangi bir sözleşme ya da protokol de yapılmadığı, Araçları sağlayan firmalara herhangi bir menfaat sağlanmadığı, kamu zararına sebebiyet verebilecek herhangi bir işlem tesisinin de söz konusu olmadığı, 2016 yılında değişen Kamu Haznedarlığı Genel Tebliğinde faiz oranlarının üst tavanda olabileceğinin belirtildiği ve uygulamanın bu şekilde yapıldığı,
Ayrıca araçlar için yakıt ücreti ödenmediği için kamu zararının aksine kamu karı olduğu,
Bahse konu araçların kullanımının 237 sayılı Taşıt Kanununa ve mevzuata aykırılık teşkil etmediğinin değerlendirildiği, ifade edilmiştir. Sonuç olarak söz konusu araçlar için bütçeden herhangi bir harcama yapılmadığı, araçların kullanımı karşılığında şirketlere menfaat sağlanmadığı, Müsteşarlıkça bahse konu araçların tahsisine yönelik ilgili firmalarla kamu zararına sebebiyet verebilecek herhangi bir sözleşme ya da protokol yapılmadığı belirtilmişse de konunun bulguda belirtildiği üzere mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir. Bu nedenle SSM’ye özel sektör ve kamu sektörü şirketlerinden yakıt giderleri yine bu şirketlerce karşılanan araç temin edilmesi ve bu araçların SSM içinde özel kalem müdürü, daire başkanı, müsteşar yardımcısı, müsteşar ve bakan yardımcısı makamında olanlara tahsis edilmesinin 237 sayılı Taşıt Kanununa aykırı olduğu değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 7. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17

SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI SAVUNMA SANAYİİ DESTEKLEME FONU 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ....................... 21
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 21
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 22
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 22
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 23
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 29
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 30

KISALTMALAR BKK : Bakanlar Kurulu Kararı LDG : Lojistik Destek Gemisi MSB : Milli Savunma Bakanlığı SKO : Sanayi Katılımı / Offset SSDF : Savunma Sanayii Destekleme Fonu SSM : Savunma Sanayii Müsteşarlığı SSİK : Savunma Sanayii İcra Komitesi TBMM : Türkiye Büyük Millet Meclisi TÇD : Teklife Çağrı Dosyası TKP : Teknoloji Kazanım Projesi TKY : Teknoloji Kazanım Yükümlülüğü

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Savunma Sanayii Destekleme Fonundan 2017 yılında toplam 15.646.604.877 TL harcama yapılmıştır. SSDF için bütçe düzenlenmemektedir. SSDF muhasebesi 27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı 1'inci Mükerrer Resmi Gazetede yayınlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak tutulmaktadır. SSDF'nin hesaplarını muhasebe birimi olarak Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tutmaktadır. Muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. SSDF’de, kendine has mali yapısıyla Say2000i muhasebe sistemi üzerinden aşağıdaki tablolar alınabilmektedir: Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Teminat Olarak Alınan Çeklerin Alınan Çekler Hesabında İzlenmesi Savunma Sanayii Destekleme Fonu muhasebe kayıtlarında teminat kapsamında alınmış olan 135.861.030,92 TL tutarındaki iki adet çekin “101 Alınan Çekler Hesabı”nda izlendiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinde “Alınan Çekler Hesabı”nın, muhasebe birimlerinin yapacakları her türlü tahsilat karşılığında muhasebe birimine hitaben düzenlenmiş banka ve katılım bankalarının çekleri ile muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından muhasebe birimine teslim edilen aynı nitelikteki çeklerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 462 nci maddesinde “912 Kişilere ait menkul kıymetler hesabı”nın muhasebe birimlerine kişi malı olarak teslim edilen menkul kıymetler ile bunlardan paraya çevrilenler, başka muhasebe birimlerine gönderilenler ve ilgililerine geri verilenlerin izlenmesi için kullanılacağı; karşılık olarak da “913 Kişilere ait menkul kıymet emanetleri hesabı”na kayıt yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Yönetmeliğin 463 üncü maddesinde “912 Kişilere ait menkul kıymetler hesabı”na kaydedilecekler arasında çekler sayılmamıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Temel kavramlar” başlıklı 5 inci maddesinde özün önceliği; işlemlerin muhasebeye yansıtılmasında ve bunlara ilişkin değerlendirmelerin yapılmasında biçimlerinden çok özlerinin esas alınması olarak tanımlanmıştır. Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere teminat olarak alınan çeklerin “101 Alınan Çekler Hesabı”na kaydedilmesinin mümkün olmadığı gibi, madde metninde sayılmadığı için “912 Kişilere ait menkul kıymetler hesabı”na da kaydedilemeyeceği anlaşılmaktadır. Ancak çeklerin alınma amacının teminat olduğu göz önünde bulundurulduğunda teminatlara ilişkin hesaplarda izlenmesinin daha uygun olacağı düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 Sonuç olarak bahsi geçen çeklerin tahsilat amacıyla alınmadığı, teminat olarak alındığı, vadeli olduğu, her ne kadar “912 Kişilere ait menkul kıymetler hesabı”na kaydedilecekler arasında sayılmasa da muhasebede özün önceliği temel kavramı gereğince “912 Kişilere ait menkul kıymetler hesabı”nda izlenmesinin uygun olduğu değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi cevabında; özetle, muhasebe birimine teminat olarak verilen ve "101 Alınan Çekler Hesabı" borç ve "330 Alınan Teminatlar Hesabı" na alacak olarak kaydedilen 135.861.030,92 TL tutarındaki iki adet çekin 19.04.2018 tarih ve 1718 sayılı yevmiye ile düzeltme kaydının yapıldığı ve bu tutarın 19.04.2018 tarih ve 1719 sayılı yevmiye numarası ile "912 Kişilere Ait Menkul Kıymetler Hesabı" ile “913 Kişilere Ait Menkul Kıymet Emanetleri Hesabı”na kaydedildiği belirtilmiştir.
Sonuç olarak kamu idaresi tarafından bundan sonraki süreçte gerekli tedbirlerin alındığı belirtilmiş olmakla birlikte, ilgili yıl mali tablolarında herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığı değerlendirilmektedir. BULGU 2: Muhasebe Kayıtlarında Kişilerden Alacaklar Hesabının Hatalı Kullanılması Savunma Sanayii Destekleme Fonu muhasebe kayıtlarının incelenmesi neticesinde vergi tevkifatlarına ilişkin tutarların “140 Kişilerden Alacaklar” hesabında izlendiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 82 nci maddesinde, “140 Kişilerden alacaklar Hesabı”nın kamu idarelerinin faaliyet alacakları ve kurum alacakları dışında kalan ve kamu idarelerince tespit edilen kamu zararından doğan alacaklar ile diğer alacakların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 16 Sıra Numaralı “Kişilerden Alacaklar” başlıklı Genel Tebliğinin “Giriş” başlıklı bölümünde, kişilerden alacaklar konusunu oluşturan hususlar belirtilmiş olup, anılan Tebliğin aynı bölümünde vergi ve benzeri Devlet alacakları ile mahkemelerce verilip saymanlıklara tebliğ edilen ilamlar içinde bulunan mahkeme giderlerinin, vekalet ücretlerin ve para cezaları gibi alacakların bu kapsamda olmadığından kişilerden alacaklar hesabında izlenmeyeceği ifade edilmiştir. SSDF kayıtlarında incelenen projeler kapsamında gelen faturaların tahakkuk kaydının

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 yapılmadığı, fatura ve eklerin ödeme emrine bağlandıktan sonra muhasebe kayıtlarının gerçekleştirildiği görülmüştür. Bu nedenle fatura üzerinde hesaplanan tevkif edilecek vergi tutarları “140 Kişilerden Alacaklar hesabı”na borç, “360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı” na alacak kaydedilmektedir. Dolayısıyla 2017 yılı bilançosunda “140 Kişilerden Alacaklar hesabı”nda yer alan 2.377.807,67 TL tutarın vergi tevkifatlarına ilişkin olduğu görülmüştür.
Sonuç olarak mevzuatı gereği kamu idarelerince sorumlu veya mükellef sıfatıyla vergi dairesine ödenmesi gereken her türlü vergi, resim, harç ve benzeri borç tutarlarının izlenmesi için “140 Kişilerden Alacaklar” hesabının kullanılmasının mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonuna ait mali işlemlere ilişkin kayıtların Say2000İ Muhasebe Sistemi üzerinde tutulduğu, kamu idarelerince sorumlu veya mükellef sıfatıyla vergi dairelerine ödenmesi gereken her türlü vergi, resim harç ve benzeri borç tutarlarının "140 Kişilerden Alacaklar" hesabında takip edilerek beyan edilip ödendiği, her türlü vergi, resim harç ve benzeri borç tutarları için hangi hesabın kullanılacağına ilişkin Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğüne 30.04.2018 tarih ve 2018-O-13669 sayılı yazı ile görüş sorulduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi tarafından bundan sonraki süreçte gerekli tedbirlerin alındığı belirtilmiş olmakla birlikte, ilgili yıl mali tablolarında herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığı değerlendirilmektedir. BULGU 3: Bazı Muhasebe Kayıtlarının Tahakkuk Esasına Göre Gerçekleştirilmemesi Savunma Sanayii Destekleme Fonu hesaplarında projeler kapsamında gelen faturaların ve yüklenicilere sözleşme kapsamında kesilen cezaların tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı, ödeme emrine bağlandıktan sonra kurum muhasebe hesaplarıyla ilişkilendirildiği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kayıt Zamanı” başlıklı 50 nci maddesinde bir ekonomik değer yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirileceği; bütün mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve her muhasebe kaydının belgeye dayanmasının şart olduğu hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanunun 51 inci maddesinde ise kamu gelir ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 giderlerinin tahakkuk ettirildikleri mali yılın hesaplarında gösterileceği belirtilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesine göre tahakkuk esası, bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmesini ifade etmektedir. Yönetmeliğin 244 üncü maddesinde “322 Bütçeleştirilecek Borçlar Hesabı” bütçe kanunu veya özel bir kanunla yapılması öngörülen bir hizmet ve husus karşılığı olmak üzere gerçekleştiği hâlde, ödeneğin bulunmaması ve benzeri nedenlerle bütçeye gider kaydedilemeyen borçların izlenmesi için kullanılan bir hesap olduğu belirtilmiştir. Muhasebat Genel Müdürlüğünün 20 Sıra Numaralı Tebliğinde Kurum adına faturası düzenlenmiş olmakla birlikte Tahakkuk Müzekkeresi ve Verile Emrine bağlanamayan tutarların bu hesaba kaydedileceği açıklanmıştır. Aynı Yönetmeliğin 51 inci maddesinde “120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı”nın mevzuatı gereğince gelir olarak tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirler ile bunlardan yapılan tahsilat veya terkinlerin izlenmesi için kullanılan bir hesap olduğu anlatılmıştır. SSDF kayıtlarında incelenen projeler kapsamında gelen faturaların tahakkuk kaydının yapılmadığı, fatura ve eklerin ödeme emrine bağlandıktan sonra muhasebe kayıtlarının yapıldığı görülmüştür. Aynı şekilde, sözleşme kapsamında yüklenicilere kesilen cezalar için de muhasebede tahakkuk kaydı yapılmadığı, tahakkuk kaydının tahsilat aşamasında, bir başka deyişle ödeme emri belgesi düzenlenirken gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak, projeler kapsamında gelen faturalar için “322 Bütçeleştirilecek Borçlar Hesabı”nın; tespit edilen cezalar için ise “120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı”nın kullanılarak tahakkuk kayıtlarının gerçekleştirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi cevabında; özetle, harcama daireleri ile gerekli koordinasyon sağlanarak, projeler kapsamında gelen faturalar ve yüklenicilere sözleşme kapsamında kesilen cezalar için oluşturulacak muhasebe kayıtlarının tahakkuk esasına göre gerçekleştirilmesinin sağlanacağı ve bu doğrultuda projeler kapsamında gelen faturalar için “322 Bütçeleştirilecek Borçlar Hesabı”nın, tespit edilen cezalar için ise “120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı”nın kullanılacağı belirtilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 Sonuç olarak kamu idaresi tarafından bundan sonraki süreçte gerekli tedbirlerin alındığı belirtilmiş olmakla birlikte, ilgili yıl mali tablolarında herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığı değerlendirilmektedir. BULGU 4: Dönem Sonunda Vadesine Bir Yıl ve Daha Az Süre Kalan Tutarların Duran Varlıklar Hesap Grubundan Dönen Varlıklar Hesap Grubuna Aktarılmamış Olması Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2017 yılı muhasebe kayıtlarında, Duran varlıklar ana hesap grubunda yer alan “220 Gelirlerden Alacaklar” ve “232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar” hesaplarında kayıtlı tutarlardan, dönem sonunda vadesine bir yıl ve daha az süre kalanların Dönen varlıklar hesap grubunda yer alan 120 ve 132 kodlu hesaplara aktarılmadığı tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Dönem Sonu İşlemleri” başlıklı 535 inci maddesinin birinci fıkrasının “Bütçe ve ödenek hesapları dışındaki dönem sonu işlemleri” başlıklı (b) bendinde, Duran varlıklar ana hesap grubu içerisinde yer alan hesaplarda kayıtlı tutarlardan dönen varlıklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılması gereken tutarların, bu hesaplara alacak, dönen varlıklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara borç kaydedilerek aktarma işlemlerinin tamamlanacağı belirtilmektedir. “120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı” ile ilgili olarak Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 52 nci maddesinin 1/d bendinde Duran varlıklar ana hesap grubunda yer alan gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan, dönem sonlarında vadesi bir yılın altına inenlerin bu hesaba aktarılacağı ve “132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı” ile ilgili olarak ise Yönetmeliğin 73 üncü maddesine göre dönem sonunda vadesine bir yıl ve daha az süre kalan tutarların bu hesaba alacak, dönen varlıklar ana hesap grubu içindeki “132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı”na borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. SSDF’nin 2017 yılı mali tabloları incelendiğinde; “220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı” ve “232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı”na Bilançoda yer verildiği ancak “120 Gelirlerden Alacaklar” ve “132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesapları”nın yer almadığı görülmüştür. Dolayısıyla vadesine bir yıl ve daha az süre kalan tutarların dönem sonunda duran varlık hesaplarından dönen varlık hesaplarına aktarılmadığı, söz konusu aktarmaların 2018 mali yılı içerisinde gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 Sonuç olarak, vadesine bir yıl ve daha az süre kalan tutarların duran varlık hesaplarından dönen varlık hesaplarına dönem sonunda aktarılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonuna ait mali işlemlere ilişkin kayıtların Say2000İ Muhasebe Sistemi üzerinde tutulduğu, 2017 yılı sonunda Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce kamu kurum ve kuruluşları için uygulanmaya başlanılan Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemine geçilmesi sebebiyle yaşanılan iş yoğunluğundan devir işlemlerinin gecikmeli olarak gerçekleştirildiği, duran varlıklar hesap gurubunda yer alan, vadesine bir yıl ve daha az süre kalan tutarların ilgili dönem varlıklar hesap gurubuna aktarılmasının sehven unutulduğu, ilgili yevmiyeler ile dönen varlıklar hesap gurubuna aktarımların sağlandığı, vadesine bir yıl ve daha az kalan tutarların dönem sonlarında duran varlıklar hesap grubundan dönen varlıklar hesap gurubuna aktarımlarının yapılması hususuna dikkat edileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi tarafından bundan sonraki süreçte gerekli tedbirlerin alındığı belirtilmiş olmakla birlikte, ilgili yıl mali tablolarında herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığı değerlendirilmektedir. BULGU 5: Gider Taahhütleri ve Gider Taahhütleri Karşılığı Hesaplarının Kullanılmaması Savunma Sanayii Destekleme Fonu muhasebe kayıtlarında projeler kapsamında yıl için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlere ilişkin muhasebe kayıtlarının “920 Gider taahhütleri” ve “921-Gider Taahhütleri Karşılığı” hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 473 üncü maddesinde “920 Gider taahhütleri hesabı”nın yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanıldığı ifade edilmiştir. Bu hesaba kayıt yapılırken, yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan kurumsal, fonksiyonel ve finansman kodları da kullanılır. Girişilen taahhüt tutarları ile bunlara ilave edilen her türlü taahhüt artışı bu hesaba borç, “921-Gider Taahhütleri Karşılığı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 Hesabı”na alacak; girişilen taahhüdün yerine getirilmesi nedeniyle sözleşme fiyatları üzerinden hesaplanan hakediş tutarları bu hesaba alacak, “921-Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı”na borç kaydedilir. SSDF muhasebe kayıtlarında cari yıl ve gelecek yıllar için sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhüt tutarlarının izlendiği “920 Gider taahhütleri” ve “921-Gider Taahhütleri Karşılığı” hesaplarının kullanılmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, projeler kapsamında yıl için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlere ilişkin tutarların izlendiği “920 Gider taahhütleri” ve “921-Gider Taahhütleri Karşılığı” hesaplarının kullanılması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, projeler kapsamında yıl için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlere ilişkin tutarlar için “920 Gider taahhütleri” ve “921 Gider Taahhütleri Karşılığı” hesaplarının kullanılıp kullanılamayacağı ile ilgili olarak Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğüne görüş sorulduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi tarafından gerekli işlemler başlatılmış olmakla birlikte, ilgili yıl mali tablolarında herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığı değerlendirilmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonunun 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 7. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33

SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 38
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 39
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 39
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 39
5. GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 40
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 42

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 38

1. ÖZET Bu rapor, Savunma Sanayii Müsteşarlığı’nın (SSM) performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. SSM’nin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir:  2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan  2017 yılı Performans Programı,  2017 yılı İdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. SSM 2017 yılı Performans Programı, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan 8 Nisan 2014 tarih ve 3082 sayılı Genelge’nin 5’inci maddesi kapsamında Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2012-2016 dönemine ait Stratejik Plan esas alınarak hazırlanmış ve yayınlanmıştır. Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporunun mevcudiyet ve zamanlılık kriterlerini karşıladığı, ancak sunum kriterlerini kısmen karşıladığı görülmüştür. Yukarıda sayılan dokümanlardan Stratejik Plan ve Performans Programı, performans bilgisinin içeriğine yönelik kriterlerden ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma açısından değerlendirilmiş; Faaliyet Raporu ise performans bilgisinin içeriğine yönelik kriterlerden tutarlılık, doğrulanabilirlik, geçerlilik/ikna edicilik açısından incelenmiş ve bu incelemelerin sonucunda, Stratejik Planın ilgililik, iyi tanımlanma ve ölçülebilirlik kriterlerini karşıladığı, Performans Programının ise ilgililik kriterini karşıladığı, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterini kısmen karşıladığı görülmüştür. Faaliyet Raporu ile ilgili olarak ise bulgularda belirtilen nedenlerle tutarlılık, doğrulanabilirlik ve geçerlilik/ikna edicilik kriterleri açısından değerlendirilme yapılamamıştır. Faaliyet sonuçlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi hususunda; SSM 2017 yılı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 39 Performans Programında ölçülebilir hedef, performans hedefi ve göstergeye yer verilmediği kanaatine varıldığı için ve 2017 yılı Faaliyet Raporunda performans sonuçlarına yer verilmediği için veri kayıt sistemi genel olarak incelenmiş ancak faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin spesifik bir çalışma yapılamamıştır. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 40 performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede, Savunma Sanayii Müsteşarlığı’nın yayımladığı 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2017 yılı performans denetimi kapsamında Savunma Sanayii Müsteşarlığı’nın yayımladığı 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Performans Denetimi yukarıda sayılan üç belge üzerinden kamu idaresinin raporlama gerekliliklerine uyumunun değerlendirilmesi, bu belgelerde sunulan performans bilgisinin değerlendirilmesi ve performans bilgisinin üretilmesi için kullanılan veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. SSM 5018 sayılı Kanuna ekli II sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli idareler arasında sayıldığı için stratejik plan ve performans programı hazırlamakla yükümlü kılınmıştır. Mevzuat gereği, yapılan bütün harcamaların stratejik planda bir yeri, performans programında bir bütçe karşılığı olmak zorundadır. SSM stratejik plan ve performans programında yer verdiği amaç ve hedeflerini yüksek oranda SSDF kaynaklarını kullanarak gerçekleştirmektedir. Ancak, SSDF kaynaklarının On Yıllık Temin / Tedarik Programı ve Savunma Sanayii İcra Komitesi (SSİK) Kararları çerçevesinde “GİZLİ” gizlilik derecesinde kullanılması sebebiyle harcamaların detayına ilişkin kamuoyuna bilgi verilememesi gibi sebeplerle hazırlanan performans programının bütçe karşılığı birbirine uymamakta ve maliyetin tamamını yansıtamamaktadır. Bu bağlamda Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile SSM’nin kapsam dışında tutulması gerektiği değerlendirilmektedir. Stratejik Plan Yapılan denetim sonucunda SSM’nin 2017-2021 dönemine ait Stratejik Planını

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 41 zamanında hazırlayarak yayınladığı görülmüştür. Kamu İdaresi, misyon ve vizyonunu gerçekleştirmek üzere sekiz 8 adet stratejik amaç ve bu sekiz amaca ulaşmak için 46 adet stratejik hedef ve 176 adet performans göstergesi belirlemiştir. Kamu İdaresi, Stratejik Planını hazırlarken amaçlarını üst politika belgelerine uygun şekilde belirlemiş ve hedeflerini de bu amaçları gerçekleştirecek şekilde tespit etmiştir. Stratejik Planın denetimi sonucunda, Stratejik Planda SSM özel bütçesine ilişkin maliyetlere ve kaynaklara yer verilmediği görülmüş ve bu husus bulgu konusu edilmiştir. Performans Programı Kamu İdaresi 2017 yılı Performans Programının, zamanında ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yayınlandığı görülmüştür. SSM 2017 yılı Performans Programı, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan 8 Nisan 2014 tarih ve 3082 sayılı Genelge’nin 5’inci maddesi kapsamında Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2012-2016 Stratejik Planı esas alınarak hazırlanmış ve yayınlanmıştır. Bu nedenle SSM 2017 yılı Performans Programında “2016 yılına kadar” süre içeren performans hedeflerinin yer aldığı ve performans hedeflerinin Stratejik Planda yer alan hedeflerin yıllık dilimlerini oluşturmaması hususu ile performans hedeflerinin bir kısmının çıktı ve sonuç odaklı olmaması hususunun devam ettiği görülmüştür. 2017 yılı için Kamu İdaresinin 13 adet performans hedefi bulunmaktadır. Yapılan denetim sonucunda; 2016 yılında bulgu konusu edilen;  Performans Bilgileri Bölümünde Temel Politika ve Önceliklerden Yıllık Programa Yer Verilmemesi,  Performans Programının “I-Genel Bilgiler C-Fiziksel Kaynaklar” Bölümünün Performans Programı Hazırlama Rehberine Uygun Hazırlanmaması ve  Performans Programının “I-Genel Bilgiler E-İnsan Kaynakları” Bölümünün Performans Programı Hazırlama Rehberine Uygun Hazırlanmaması hususlarının, Performans Denetim Raporunun Kamu İdaresine gönderildiği tarih itibari ile 2017 yılı Performans Programı yayınlanmış olduğu için, devam etmekte olduğu görülmüştür. Ancak, yukarıda yer alan ve 2016 yılında bulgu konusu edilen bu hususların 2018 yılı Performans Programında düzeltildiği tespit edilmiştir. Ancak, Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporunun maliyet, kaynaklar ve bütçe ile bağının tam olarak kurulamadığı ve göstergelere yer verilmediği için performans

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 42 hedeflerinin ölçülebilir olmadığı tespit edilmiş ve bu hususlar bulgu konusu edilmiştir. Faaliyet Raporu Kamu İdaresinin 2017 yılı Faaliyet Raporu değerlendirildiğinde; Kurum Performans Programında yer alan performans hedeflerinin gerçekleşme durumunun raporlanmadığı görülmüştür. Faaliyet Raporu, yasal süreler içinde hazırlanarak yayımlanmıştır. Faaliyet Raporunda “Genel Bilgiler” başlığı altında İdarenin dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelerine, “Mali Bilgiler” başlığı altında SSM özel bütçesine ilişkin meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülüklere ve SSM özel bütçesine ait temel mali tabloların bir kısmına ve Performans Bilgileri Bölümüne yer verilmediği görülmüştür ve bu hususlar bulgu konusu edilmiştir. Faaliyet Raporunda performans hedeflerinin gerçekleşme durumlarına yer verilmediği için Faaliyet Raporu, tutarlılık, doğrulanabilirlik, geçerlilik ve ikna edicilik kriterleri açısından değerlendirilememiştir. Faaliyet sonuçlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi hususunda; SSM 2017 yılı Performans Programında ölçülebilir hedef, performans hedefi ve göstergeye yer verilmediği kanaatine varıldığı için ve 2017 Faaliyet Raporunda performans sonuçlarına yer verilmediği için faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin spesifik bir çalışma yapılamamıştır.Ancak, veri kayıt sistemi genel olarak incelenmiş ve raporlara ilişkin verilerin takibini sağlayan bir otomasyon sistemi kurulduğu değerlendirilmiştir. Sonuç olarak; Kamu İdaresi stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporlarını hazırlamakla birlikte söz konusu belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunun sağlanması için gelişime ihtiyaç duyulmaktadır. 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi BULGU 1: Stratejik Planda SSM Özel Bütçesine İlişkin Maliyetlere ve Kaynaklara Yer Verilmemesi Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017-2021 Stratejik Planında SSM Özel Bütçesine ilişkin maliyetlere ve kaynaklara yer verilmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesine ve Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 43 Yönetmeliğe göre stratejik plan, kamu idarelerinin orta ve uzun vadeli amaçlarını, temel ilke ve politikalarını, hedef ve önceliklerini, performans ölçütlerini, bunlara ulaşmak için izlenecek yöntemler ile kaynak dağılımlarını içeren planı ifade etmektedir. Bahsi geçen Yönetmeliğin “Plan ve Programlarla İlişki” başlıklı 12’nci maddesinde kamu idarelerinin, stratejik planlarını hazırlarken orta vadeli programda yer alan amaç, politikalar ve makro büyüklükler ile orta vadeli malî planda belirlenen teklif tavanlarını dikkate alarak yıllar itibarıyla amaç ve hedefler bazında kaynak dağılım tahmininde bulunacakları belirtilmiştir. Yönetmelikte belirtilen kamu idarelerince hazırlanacak stratejik planların genel çerçevesini belirlemek amacı ile hazırlanmış olan Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzunda stratejik planda yer alması gereken temel unsurlar arasında “Tüm Amaç Ve Hedefleri İçeren Beş Yıllık Tahmini Maliyet Tablosu” sayılmaktadır. Kılavuzun “Maliyetlendirme” başlıklı 6 ncı bölümünde kuruluşun politika tercihlerinin ve karar alma sürecinin rasyonelleştirilmesi amacıyla stratejik planında belirlediği amaç ve hedeflerine yönelik stratejiler doğrultusunda gerçekleştirilecek faaliyet ve projeler için kaynak ihtiyacını belirlemesi ve böylece kamu idarelerinin stratejik planları ile bütçeleri arasındaki bağlantıyı kurmaları gerektiği ifade edilmiştir. Yine Kılavuzun aynı bölümünde kuruluşun toplam maliyetlerini elde edeceği kaynaklarla karşılaştırması gerektiği belirtilmiştir. Bu karşılaştırmayı yapabilmek için kuruluşun yıllar itibariyle hangi kaynaklardan hangi gelirlerin elde edileceğini tahmin etmesi gerektiği, ilk üç yıl için bütçeden tahsis edilecek kaynakların Orta Vadeli Mali Planda yer almakta olduğu, bütçe dışı kaynaklar ile ilk üç yıldan sonraki kaynakların ise kuruluş tarafından tahmin edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlara Dair Tebliğin “III. Stratejik Plan Hazırlama Sürecinde Uyulması Gereken Genel Hususlar” başlıklı bölümünde kamu idarelerince hazırlanmış olan stratejik planların Kalkınma Bakanlığınca değerlendirilmesi sonucunda eksikliği tespit edilen hususların yeni plan hazırlıklarında dikkate alınması gerektiği ve bu hususlardan bir tanesinin de “amaç ve hedefler seviyesinde maliyetlendirme ve bunlara ilişkin kaynak tablolarının yer alması” olduğu belirtilmiştir. Bu kapsamda, SSM’nin Stratejik Planı incelendiğinde "Maliyetlendirme" bölümünün Planda yer almadığı tespit edilmiştir. Stratejik Planda Müsteşarlık Özel Bütçesi başlığı altında

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 44 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ilişkin özel bütçe harcamaları ile SSDF Gelir ve Giderlerine yer verilen bir tabloya yer verilmiştir. Stratejik Planda, “Stratejik Plan Bütçesi” başlığı altında SSM özel bütçesinin esas olarak personel giderleri, mutat mal ve hizmet alımlarına yönelik kullanılmakta olduğu, savunma ve güvenliğe ilişkin projelerin finansman kaynağının SSDF olduğu ve proje ve faaliyetlerin maliyet bilgileri gizlilik içerdiğinden söz konusu bilgilerin verilememekte olduğu belirtilmiştir. Stratejik Planda SSDF kapsamında yürütülen proje maliyet bilgilerinin gizlilik içerdiği gerekçesiyle stratejik plan bütçesine yer verilemediği belirtilmekle birlikte, örnek olarak, Stratejik Planda “Amaç 3.2 Savunma ve Güvenlik Ekosistemi İçinde Yetenekli ve Deneyimli İşgücünün Oluşturulması” ve bu amaca ulaşmak için belirlenmiş hedef ve göstergeler savunma sanayi için nitelikli insan kaynağının artırılmasına yönelik olup gizlilik içeren projeler kapsamında değildir. Aynı kapsamda “Stratejik Alan 4: Stratejik İnsan Kaynağı ve Güçlü Kurumsal Yönetim” kapsamında yer verilen “Amaç 4.1: Kurumsallaşmayı Destekleyen Yönetim Sistemlerinin Kurulması, İyileştirilmesi ve Uygulamanın Başarısının Artırılması” altında yer verilen hedefler ve performans göstergeleri kurumsal kapasiteyi artırmaya yönelik olup SSDF kapsamında yürütülen projelere ilişkin bir amaç değildir. Yine “Amaç 4.2 Kurumsal Yeteneklerin Sektörde Fark Yaratacak Şekilde Geliştirilmesi” amacı ile bu amaca ilişkin hedef ve performans göstergeleri de SSDF projeleri kapsamında değildir. Ancak, bahsi geçen amaçlara ve bu kapsamda değerlendirilebilecek diğer hedeflere ilişkin herhangi bir maliyet ve kaynak ihtiyacı da Stratejik Planda yer almamaktadır. Dolayısıyla, SSDF kaynaklarının dışında olan SSM bütçesine ilişkin maliyetlendirme ve kaynak ihtiyacı da SSM Stratejik Planında yer almamaktadır. SSM’nin savunma ve güvenliğe ilişkin projelerin finansman kaynağının SSDF olduğu ve proje ve faaliyetlerin maliyet bilgileri gizlilik içerdiğinden söz konusu bilgilere yer verilemediği Stratejik Planda belirtilmiştir. Bu durumda maliyetlerin ve kaynakların belirlenmediği bir stratejik plan ile bütçe arasında tam bir bağlantı kurulması mümkün olmamakla birlikte, gizlilik içermeyen SSM özel bütçesinin maliyetlendirme bölümünde yer alması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, gizlilik içermeyen SSM özel bütçesinin, stratejik planın maliyetlendirme bölümünde yer alması gerektiği hususuna ilişkin hassasiyetin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 45 önümüzdeki stratejik plan çalışmalarında gösterileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi, bundan sonraki stratejik plan çalışmalarında bulgu konusu hususun dikkate alınacağını belirtmiş olup müteakip denetimlerde konu izlenecektir. B. Performans Programının Değerlendirilmesi BULGU 2: Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporunun Maliyet, Kaynaklar ve Bütçe ile Bağının Tam Olarak Kurulamaması Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2017 Yılı Performans Programında yer alan Performans Tablolarından; Performans Hedefi Tablolarında, Proje Maliyetleri Tablolarında, İdare Performans Tablosunda ve Toplam Kaynak İhtiyacı Tablosunda proje/faaliyetlere ilişkin bütçe dışı kaynak ihtiyacına gizlilik gerekçesiyle yer verilememesi nedeniyle performans programının kaynaklar ile bağının tam olarak kurulamadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme” başlıklı 9’uncu maddesine göre, Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar. Yine aynı maddede, kamu idarelerinin, yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlayacakları ve bütçelerini, stratejik planlarında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlayacakları hüküm altına alınmıştır. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin “Performans Programlarının Hazırlanması” başlıklı 4 üncü maddesinde, performans programlarının bu Yönetmelik, Performans Programı Hazırlama Rehberi ve Bakanlıkça performans esaslı bütçelemeye ilişkin yapılacak diğer düzenlemelere uygun olarak idarenin program dönemine ilişkin performans hedef ve göstergelerini, performans hedeflerine ulaşmak için yürütülecek faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını, idareye ilişkin mali ve mali olmayan diğer bilgileri içerecek şekilde mali hizmetler biriminin koordinasyonunda harcama yetkililerinin katılımıyla üst yönetici tarafından idare düzeyinde hazırlanacağı belirtilmektedir. Bahsi geçen Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberine göre performans esaslı bütçeleme, kaynakların kamu idarelerinin amaç ve hedefleri

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 46 doğrultusunda tahsisini ve kullanılmasını sağlayan, performans ölçümü ve değerlendirmesi yaparak ulaşılmak istenen hedeflere ulaşılıp ulaşılamadığını tespit eden ve sonuçları raporlayan bir bütçeleme sistemidir. Rehberde, “Performans Programı ve Bütçe” başlığında Stratejik plan ve bütçe ilişkisinin performans programları aracılığı ile gerçekleştirilmekte olduğu ifade edilmiştir. Bütçe hazırlık sürecine entegre edilen performans programları, idare bütçelerinin stratejik planlarda belirlenmiş amaç ve hedefler doğrultusunda hazırlanmasına yardımcı olmaktadır. Rehberin “Performans Programı Hazırlama Süreci” bölümünde “Faaliyet Maliyetlerinin Belirlenmesi” başlığı altında faaliyet maliyetlerinin ekte yer alan Tablo-2’de gösterileceği ifade edilmiştir. Ayrıca, faaliyet maliyetinin tespitinde bütçe içi kaynakların yanı sıra varsa bütçe dışı kaynaklara da yer verileceği, kaynaklarla faaliyetler arasındaki ilişkinin iyi kurulması gerektiği belirtilmektedir. Rehberin “EK-1 Performans Programının Şekli” bölümünün “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” kısmında, öncelikle her bir performans hedefi için hazırlanmış olan Tablo 1 Performans Hedefi Tablosuna ve ardından faaliyetlerin kaynak ihtiyacının nasıl tespit edildiği gibi hususlar ile açıklanmasında yarar görülen diğer hususlara yer verileceği belirtilmiştir. Bu açıklamaların ardından ilgili performans hedefi ile ilişkili faaliyet maliyetleri tablosunun/tablolarının yer alacağı ifade edilmiştir. Rehberin aynı bölümünün “D-İdarenin Toplam Kaynak İhtiyacı” kısmında da faaliyetlerin maliyetleri, genel yönetim giderleri ve diğer idarelere transfer edilecek kaynaklardan oluşan idarenin toplam kaynak ihtiyacına ilişkin açıklamalara ve bu açıklamaların ardından Tablo 3 İdare Performans Tablosu ve Tablo 4 Toplam Kaynak İhtiyacı Tablosuna yer verileceği belirtilmektedir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin Çeşitli ve Son Hükümler Bölümünde yer alan “Gizlilik Gerektiren Bilgiler” başlıklı 9’uncu maddesinde, Performans programlarında milli güvenlik, savunma ve istihbarat hizmetlerine ilişkin gizlilik gerektiren bilgiler ile ilgili mevzuatına göre devlet sırrı ve ticari sır niteliğindeki bilgilere ve ülkenin ekonomik çıkarları açısından gizli kalması gereken bilgilere yer verilmeyeceği belirtilmiştir. Ancak, 5018 sayılı Kanunun 9’uncu maddesinde yer alan, kamu idarelerinin yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını içeren performans programı hazırlayacakları amir hükmü karşısında “kaynaklar” söz konusu Yönetmelik hükmü kapsamında değerlendirilememektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 47 Bahsi geçen mevzuat hükümlerinde, kamu idarelerinin yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacına performans programlarında yer verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Diğer taraftan, SSDF projeleri Savunma Sanayii İcra Komitesi Kararları ve On Yıllık Temin/Tedarik Programı çerçevesinde gizli olarak planlanmaktadır. Bu nedenle SSDF kaynaklarına stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporunda yer verilememektedir. 2015 ve 2016 yılı Performans Denetim Raporlarında da Performans Hedefi Tablolarında, Faaliyet Maliyeti Tablolarında, İdare Performans Tablosunda ve Toplam Kaynak İhtiyacı Tablosunda toplam kaynak miktarına yer verilememesi hususu ayrı ayrı bulgu konusu edilmiş olup bahsi geçen yıllara ait kamu idaresi cevabında, bulgularda yer verilen bu hususun Maliye Bakanlığı ile şifahi olarak paylaşıldığı, Maliye Bakanlığı tarafından konunun farkında olunduğu, Savunma Sanayii Müsteşarlığının durumunun özel olarak değerlendirilerek gerekli düzenlemelerin yapılacağı belirtilmiş olmakla birlikte henüz bir düzenleme yapılmamıştır. Bu çerçevede, SSDF Projeleri gizlilik içerisinde yürütüldüğü için söz konusu projelerin/faaliyetlerin maliyetlerine yer verilememesinin Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporu ile bütçe, kaynak ve maliyet arasındaki ilişkinin tam olarak kurulamamasına neden olduğu değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, kurumun amaç ve hedefleri ile bunlara nasıl ulaşılacağını belirten stratejik plan, bunların kaynak ihtiyacını, bütçe tarafını gösteren performans programı ve hedeflenenlere ilişkin yıllık gerçekleşmeleri ve sapmaların nedenlerini sunan faaliyet raporunun gerek 5018 sayılı Kanunda gerekse ilgili dokümanlarda birbirine bağlı üç doküman olarak düzenlendiği, Bununla birlikte, SSM’nin biri özel bütçe, diğeri ise SSDF olmak üzere ikili bütçe yapısına sahip bir kurum olduğu ve SSM’nin asıl faaliyet alanı olan savunma ve güvenlik projelerine ilişkin kaynağın SSDF olup söz konusu kaynağın On Yıllık Temin/ Tedarik Programı ve SSİK Kararları çerçevesinde “GİZLİ” gizlilik derecesinde harcanmakta olduğu, Bu nedenle, gerek stratejik planda gerekse yıllık faaliyet raporunda SSDF’ye ilişkin mali bilgi sunulamadığı ve aynı nedenle performans programında da asıl kaynak SSDF olmasına rağmen proje ve faaliyetlerin özel bütçe ile ilişkilendirilmeye çalışılmakta olduğu, bu hususun da, bulguda da belirtildiği üzere, birbirini tamamlayan üç doküman arasındaki bağın kurulamamasına yol açtığı, Bu hususun Maliye Bakanlığı ile görüşüldüğü ve stratejik planı hazırlamaktan muaf

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 48 kurumlar arasına alınmak üzere Kalkınma Bakanlığı ile görüşmeleri gerektiğinin SSM’ye şifahi olarak bildirildiği, bunun üzerine Kalkınma Bakanlığına yazı yazıldığı ve bu yazı ile performans programında asıl kaynak olan SSDF ile ilişkinin kurulamadığı, hem stratejik planın hem de faaliyet raporunun maliyetlendirme bölümlerine yer verilmeden hazırlandığı vb. hususlar belirtilerek SSM’nin muaf kurumlar arasında yer almasının talep edildiği, Kalkınma Bakanlığının 07.03.2018 tarihli cevabi yazısında, 26.02.2018 tarih ve 30344 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yenilenen Yönetmelik’in “Gizlilik gerektiren bilgiler” başlıklı 20. maddesine referans verilmiş olduğu ve “Müsteşarlığınızca kamuoyuna açıklanmaması takdir edilen gizli bilgilere hazırlayacağınız stratejik planda yer vermemeniz önerilmektedir.” ifadesinin kullanıldığı, bundan sonraki süreçte, bahse konu dokümanların ilgili mevzuat hükümlerini ve Kalkınma Bakanlığının cevabi yazısını dikkate alarak hazırlayacağı, ifade edilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabında bulgumuzda yer alan hususları destekler nitelikte, SSDF kaynaklarının OYTEP ve SSİK Kararları çerçevesinde “GİZLİ” gizlilik derecesinde harcanmakta olduğu ve birbirini tamamlayan üç doküman arasındaki bağın kurulamadığı ifade edilmektedir. Ayrıca Kalkınma Bakanlığına performans programında asıl kaynak olan SSDF ile ilişkinin kurulamadığı, hem stratejik planın hem de faaliyet raporunun maliyetlendirme bölümlerine yer verilmeden hazırlandığı hususlarının bildirilmiş olduğu ve SSM’nin muaf kurumlar arasında yer almasının talep edildiği belirtilmiştir. Ancak SSM, 26.02.2018 tarihinde yenilenen Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile muaf kurumlar arasında sayılmamıştır. Bu nedenle Stratejik Plan hazırlamakla yükümlü kamu idareleri arasında yer almaktadır. 5018 sayılı Kanunun “Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme” başlıklı 9’uncu maddesinde, kamu idarelerinin, yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlayacakları ve bütçelerini, stratejik planlarında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlayacakları hüküm altına alınmıştır. Kamu İdaresi cevabında ayrıca, Kalkınma Bakanlığının 07.03.2018 tarihli yazısında; 26.02.2018 tarihinde yenilenen Yönetmeliğin “Gizlilik gerektiren bilgiler” başlıklı 20' nci maddesine referans verildiği ve “Müsteşarlığınızca kamuoyuna açıklanmaması takdir edilen gizli bilgilere hazırlayacağınız stratejik planda yer vermemeniz önerilmektedir.” ifadesinin kullanıldığı belirtilmektedir. Söz konusu Yönetmelik değişikliği Kamu İdaresinin Stratejik

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 49 Planının yürürlüğü girdiği tarihten sonra yayınlanmış olduğu için Kamu İdaresi 2017-2021 Stratejik Planı bir önceki Yönetmelik hükümleri kapsamında hazırlanmıştır. Kaldı ki; bulguda tarafımızca da belirtildiği üzere, Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin “Gizlilik Gerektiren Bilgiler” başlıklı 9’uncu maddesinde, Performans programlarında milli güvenlik, savunma ve istihbarat hizmetlerine ilişkin gizlilik gerektiren bilgiler ile ilgili mevzuatına göre devlet sırrı ve ticari sır niteliğindeki bilgilere ve ülkenin ekonomik çıkarları açısından gizli kalması gereken bilgilere yer verilmeyeceği belirtilmiştir. Ancak, 5018 sayılı Kanunun 9’uncu maddesinde yer alan, kamu idarelerinin yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını içeren performans programı hazırlayacakları amir hükmü karşısında “kaynaklar” söz konusu Yönetmelik hükmü kapsamında değerlendirilememektedir. 5018 sayılı Kanun ile “kamu idarelerinin yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını içeren” performans programı hazırlayacaklarını ve bütçelerini performans esasına dayalı olarak hazırlayacaklarını hüküm altına almıştır. Sonuç olarak; bahsi geçen mevzuat hükümlerinde, kamu idarelerinin yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacına performans programlarında yer verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Diğer taraftan, SSDF projeleri gizlilik içerisinde yürütüldüğü için söz konusu projelerin/faaliyetlerin maliyetlerine yer verilememektedir ve sonuç itibariyle bu durumun Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporu ile bütçe, kaynak ve maliyet arasındaki ilişkinin tam olarak kurulamamasına neden olduğu değerlendirilmektedir. BULGU 3: Göstergelere Yer Verilmediği İçin Performans Hedeflerinin Ölçülebilir Olmaması Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 yılı Performans Programında yer alan “3- Performans Bilgileri” bölümündeki Performans Hedefi Tablolarında yer alan performans hedeflerinin göstergelere yer verilmediği için ölçülebilir olmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanunun “Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme” başlıklı 9’uncu maddesine göre, kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar. Yine aynı maddede, kamu idarelerinin, yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 50 hazırlayacakları ve tespit edilecek olan performans göstergelerinin kuruluşların bütçelerinde yer alacağı ve performans denetimlerinin bu göstergeler çerçevesinde gerçekleştirileceği hüküm altına alınmıştır. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “Tanımlar” bölümünde performans hedefi, kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaşmak için program döneminde gerçekleştirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak tanımlanmıştır. Performans göstergeleri ise kamu idarelerince performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını ya da ne kadar ulaşıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlar olarak ifade edilmiştir. Rehberin “EK-1 Performans Programının Şekli” bölümünün “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” kısmında; öncelikle her bir performans hedefi için hazırlanmış olan Performans Hedefi Tablosuna ve ardından Performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını değerlendirmek üzere belirlenen performans göstergeleri ile bu göstergelerin belirlenmesinin nedenleri gibi hususlar ile açıklanmasında yarar görülen diğer hususlara yer verileceği belirtilmektedir. Performans Hedefi Tablolarına ilişkin Açıklama 1’de, performans göstergelerine ilişkin kısımda, söz konusu performans hedefini ölçmek için belirlenen göstergelere yer verileceği, bir önceki yıl gerçekleşme verileri (t-1), içinde bulunulan yıla ilişkin tahmin verileri (t) ve program dönemine ilişkin tahmin verileri (t+1) sütunlarında gösterileceği ifade edilmiştir. SSM'nin 2017 yılı Performans Programı incelendiğinde, Performans Hedefi Tablosunda yer alan performans hedefleri, hedeflere ilişkin göstergelere yer verilmediği için ölçülebilir olarak değerlendirilememiştir. Bu sebeple, performans hedeflerinin ölçülebilirliğinin sağlanabilmesi için 5018 sayılı Kanun, ilgili Yönetmelik ve Rehberde belirtildiği gibi hedeflere ilişkin performans göstergelerine yer verilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, söz konusu bölümün mevzuatta belirtilen ve gizlilik kapsamında değerlendirilmeyen bilgileri içerecek şekilde hazırlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, 2017 yılı Performans Programının, SSM’nin 2017- 2021 Staretjik Planı, 2016 yılı Plan ve Bütçe Komisyonu ile görüşme tarihinde henüz onaylanmamış olduğundan, 2012-2016 Stratejik Planı esas alınarak hazırlanmış olduğu ve idare tarafından Stratejik Plan hazırlık çalışmalarının mevzuatta öngörülmüş olan tarihlere uygun

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 51 olarak başlamış olduğu, genel seçimler nedeniyle Kalkınma Bakanlığı tarafından yayınlanan Kamu İdarelerince Hazirlanacak Stratejik Planlara Dair Tebliğ ve Kalkınma Bakanlığının 02.11.2015 tarihli yazısı çerçevesinde Stratejik Plan hazırlıklarının gerçekleştirilmiş olduğu, söz konusu yazıya uygun olarak SSM’nin stratejik planını zamanında hazırlayarak Kalkınma Bakanlığına ilettiği, SSM Stratejik Planının ilgili mevzuat hükümleri ve Kalkınma Bakanlığı yazısı çerçevesinde zamanında tamamlanmış olmasıyla birlikte; 2017 yılı Performans Programının 17.11.2016 tarihinde gerçekleştirilen Plan ve Bütçe Komisyonu’na iletilmesi gerekmesi nedeniyle, 2012-2016 Stratejik Planı esas alınarak hazırlandığı ancak 2017-2021 Stratejik Planı’nı esas alan 2018 yılı Performans Programının 5018 sayılı Kanun, Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ve Performans Programı Hazırlama Rehberine tam uyum esasıyla hazırlanmış bulunduğu, belirtilmiştir. Sonuç olarak SSM 2017 yılı Performans Programı 2012-2016 Stratejik Planı kapsamında hazırlanmak durumunda kalındığı için bulgu konusu hususun ortaya çıkmış olduğu ve 2018 yılı Performans Programının ilgili mevzuat hükümlerine tam uyum esasıyla hazırlanmış bulunduğu kamu idaresi cevabında belirtilmiş olup müteakip denetimlerde konu izlenecektir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi BULGU 4: Faaliyet Raporunda “Genel Bilgiler” Başlığı Altında İdarenin Dış Denetim Raporlarında Yer Alan Tespit ve Değerlendirmelerine Yer Verilmemesi Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2017 yılı Faaliyet Raporunda, “Genel Bilgiler” başlığı altında dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere yer verilmediği görülmüştür. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Kapsamı” başlıklı 18’inci maddesinin “a” bendinde “Genel Bilgiler” başlığı altında, “İdarenin misyon ve vizyonuna, teşkilat yapısına ve mevzuatına ilişkin bilgilere, sunulan hizmetlere, insan kaynakları ve fiziki kaynakları ile ilgili bilgilere, iç ve dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere kısaca yer verilir.” denilmiştir. SSM’nin 2015 ve 2016 yılı Performans Denetim Raporunda yer alan aynı bulguya 2016 yılında verilen Kamu İdaresi cevabında “bundan sonraki faaliyet raporlarında ilgili bölümün

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 52 denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmeleri de içerecek şekilde daha kapsamlı hazırlanacağı” belirtilmiş olmakla birlikte 2017 yılı Faaliyet Raporunda dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere yer verilmemiştir. Bu kapsamda, faaliyet raporunun “Genel Bilgiler” bölümünün Yönetmelikte belirtilen şekilde, dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmeleri içerecek biçimde hazırlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, SSM 2017 Faaliyet Raporu’nda, Sayıştay denetimlerine ilişkin bilgilere, Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18' inci maddesi doğrultusunda; hem “Genel Bilgiler” bölümünde “Sayıştay Denetimi” başlığı altında hem de “Faaliyetlere İlişkin Bilgi ve Değerlendirmeler” bölümünde “Mali Denetim Sonuçları” başlığı altında yer verildiği ve verilen bilgilerin kapsamının Üst Yönetimin kararı doğrultusunda belirlendiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabında Sayıştay denetimine ilişkin bilgilere hem “Genel Bilgiler” hem de “Faaliyetlere İlişkin Bilgi ve Değerlendirmeler” bölümünde yer verildiği belirtilmiş olmakla birlikte bulgu konusu edilen husus “Genel Bilgiler” başlığı altında Dış Denetim Raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere yer verilmemiş olmasıdır. Genel Bilgiler başlığı altında, Sayıştay denetimine ilişkin bilgiler yer almakla birlikte Dış Denetim Raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere yer verilmemiştir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Kapsamı” başlıklı 18’inci maddesinde “Genel Bilgiler” başlığı altında, iç ve dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere kısaca yer verileceği hüküm altına alınmıştır. 2017 yılı Faaliyet Raporunda “Genel Bilgiler” bölümünün Dış Denetim Raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmeleri içermediği görülmüştür. Bu kapsamda, faaliyet raporunun “Genel Bilgiler” bölümünün Yönetmelikte hüküm altına alındığı şekilde, dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmeleri içerecek biçimde hazırlanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 5: Faaliyet Raporunda “Mali Bilgiler” Başlığı Altında SSM Özel Bütçesine İlişkin Meydana Gelen Sapmaların Nedenlerine, Varlık ve Yükümlülüklere ve SSM Özel Bütçesine Ait Temel Mali Tabloların Bir Kısmına Yer Verilmemesi Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2017 yılı Faaliyet Raporunda, “Mali Bilgiler” başlığı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 53 altında SSM Özel Bütçesine ilişkin bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile ilgili meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülüklere yer verilmediği ve SSM Özel Bütçesine ilişkin temel mali tablolardan yalnızca “Özel Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu”na yer verildiği görülmüştür. 5018 sayılı Kanunun Faaliyet raporları başlıklı 41’inci maddesinde; idare faaliyet raporunun, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan mali bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Kapsamı” başlıklı 18’inci maddesinin “Faaliyetlere İlişkin Bilgi ve Değerlendirmeler” başlıklı "c" bendinin “Mali Bilgiler” başlıklı 1 inci bölümünde, kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleşmelerinde meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verileceği, ayrıca, iç ve dış mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgilerin de bu başlık altında yer alacağı belirtilmektedir. SSM'nin 2017 yılı Faaliyet Raporunun söz konusu bölümünde SSM özel bütçesine ilişkin bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile ilgili meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülüklere yer verilmediği ve temel mali tablolardan yalnızca “Özel Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu”na yer verildiği tespit edilmiştir. SSDF kaynaklarının "gizli" gizlilik derecesinde harcandığı için harcamaların detayına ilişkin bilgi verilemediği ve bu nedenle faaliyet raporunda SSDF’ye ilişkin mali bilgi sunulamadığı belirtilmekle birlikte, Faaliyet Raporunda SSM özel bütçesine ilişkin temel mali tablolar da yer almamaktadır. Sonuç olarak, söz konusu bölümün 5018 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik gereği, SSM Özel Bütçesine ilişkin bilgileri içerecek şekilde düzenlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, 2018 yılı Faaliyet Raporunun, “Faaliyet Raporunda “Mali Bilgiler” Başlığı Altında SSM Özel Bütçesine İlişkin Meydana Gelen Sapmaların

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 54 Nedenlerine, Varlık ve Yükümlülüklere ve SSM Özel Bütçesine Ait Temel Mali Tabloların Bir Kısmına Yer Verilmemesi” bulgusu dikkate alınarak ve gerekli bilgilere yer verilerek hazırlanacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi, 2018 yılı Faaliyet Raporunda bulgu konusu hususun dikkate alınacağını belirtmiş olup müteakip denetimlerde konu izlenecektir. BULGU 6: Faaliyet Raporunda Performans Bilgileri Bölümüne Yer Verilmemesi Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2017 yılı Faaliyet Raporunda, “III- Faaliyetlere İlişkin Bilgi ve Değerlendirmeler” başlığı altında “B- Performans Bilgileri” bölümüne ve bu bölümde yer alması gereken “Faaliyet ve Proje Bilgileri”, “Performans Sonuçları Tablosu”, “Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesi” ve “Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi” başlıklarına ve dolayısıyla bu bölümlerde yer alması gereken bilgilere yer verilmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanunun “Faaliyet Raporları” başlıklı 41’inci maddesinde, üst yöneticinin, harcama yetkilileri tarafından hazırlanan birim faaliyet raporlarını esas alarak, idaresinin faaliyet sonuçlarını gösteren idare faaliyet raporunu düzenleyerek kamuoyuna açıklayacağı belirtilmiştir. Aynı maddede, İdare faaliyet raporunun stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Kapsamı” başlıklı 18’inci maddesinde Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verileceği belirtilmektedir. Bahsi geçen Yönetmeliğin 19’uncu maddesinde, birim ve idare faaliyet raporlarının Ek- 1’de yer alan şekle uygun olarak hazırlanacağı hüküm altına alınmış olup Ek-1’de B- Performans Bilgileri” bölümü ve bu bölümde “Faaliyet ve Proje Bilgileri”, “Performans Sonuçları Tablosu”, “Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesi” ve “Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi” başlıkları yer almaktadır. SSM’nin Faaliyet Raporunda “III-Faaliyetlere İlişkin Bilgi ve Değerlendirmeler”

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 55 başlığı altında “B-Performans Bilgileri” bölümüne yer verilmemiştir. Dolayısıyla bu bölümde yer alması gereken Faaliyet ve Proje Bilgileri, Performans Sonuçları Tablosu, Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesi ve Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi ve bu kapsamda yer verilecek bilgiler ve ilgili tablolar da Faaliyet Raporunda yer almamaktadır. Bu nedenle Faaliyet Raporunda; Performans Programı ile hedeflenen düzeylere ulaşılıp ulaşılmadığı ve sapma olup olmadığı ve sapma varsa nedenlerinin ne olduğu konusunda herhangi bir bilgi yer almamaktadır. Bu nedenle 2017 yılı Faaliyet Raporu, tutarlılık, doğrulanabilirlik, geçerlilik ve ikna edicilik kriterleri açısından değerlendirilememektedir. Diğer taraftan, SSDF projeleri “gizli” gizlilik derecesinde yürütüldüğü için faaliyet sonuçlarına yer verilemediği SSM tarafından belirtilmiş olmakla birlikte, örneğin Stratejik Planda “Amaç 3.2 Savunma ve Güvenlik Ekosistemi İçinde Yetenekli ve Deneyimli İşgücünün Oluşturulması” ve bu amaç kapsamında belirlenmiş hedef ve göstergeler savunma sanayi için nitelikli insan kaynağının artırılmasına yönelik olup gizlilik içeren projelere ilişkin değildir. Aynı kapsamda “Amaç 4.1: Kurumsallaşmayı Destekleyen Yönetim Sistemlerinin Kurulması, İyileştirilmesi ve Uygulamanın Başarısının Artırılması” ve “Amaç 4.2 Kurumsal Yeteneklerin Sektörde Fark Yaratacak Şekilde Geliştirilmesi” amaçları bu amaca ilişkin hedef ve performans göstergeleri de SSDF projelerine ilişkin değildir. Ancak, bahsi geçen amaçlara ve bu kapsamda değerlendirilebilecek diğer hedeflere ilişkin performans sonuçlarına ve performans sonuçlarının değerlendirilmesine Faaliyet Raporunda yer verilmemiştir. Dolayısıyla, SSDF projelerinin dışında kalan ve kurumsal kapasiteyi artırmaya yönelik olan performans ve göstergelerin sonuçları ve değerlendirmesi Faaliyet Raporunda yer almamaktadır. “Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi” başlığı altında yer verilecek bilgiler ise İdarenin faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik kurmuş olduğu sisteme ilişkin olup gizlilik içeren bilgiler kapsamında olmamakla birlikte Faaliyet Raporunda yer almamaktadır. 2016 yılı Performans Denetim Raporunda, faaliyet raporunda “Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesi ve Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi Başlıklarına Yer Verilmemesi" hususu bulgu konusu edilmiş olup SSM tarafından bundan sonra hazırlanacak raporlarda bulguda yer alan hususların dikkate alınacağı belirtilmiş olmakla birlikte 2017 yılı Faaliyet Raporunda söz konusu başlıklara yer verilmemiştir. Sonuç olarak, söz konusu bölümün mevzuatta belirtilen ve gizlilik kapsamında

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 56 değerlendirilmeyen bilgileri içerecek şekilde hazırlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2017 Faaliyet Raporunun, Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtildiği üzere; Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilecek şekilde ve Ek-1’de yer aldığı üzere “Faaliyet ve Proje Bilgileri”, “Performans Sonuçları Tablosu”, “Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesi”, “Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi” ve “Diğer Hususlar” başlıklarını içerecek şekilde “B- Performans Bilgileri” bölümüne yer verilerek hazırlandığı, Bununla birlikte, bahse konu bölümün gizli kalmasının faydalı olacağının Üst Yönetim tarafından uygun bulunmuş olduğu ve söz konusu bölümün Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Gizlilik Gerektiren Bilgiler” başlıklı 21'inci maddesi kapsamında değerlendirildiği, Söz konusu Yönetmeliğin tüm düzenlemelerine gerekli hassasiyet gösterilerek hazırlanmış olan versiyonun talebimiz doğrultusunda tarafımıza iletilebileceği, belirtilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabında bulguda yer verilen eksiklikleri içermeyen bir Faaliyet Raporunun hazırlanmış olmakla birlikte SSM Üst Yönetimi tarafından gizlilik gerektiren bilgiler kapsamında değerlendirildiği ve söz konusu metnin talebimiz doğrultusunda tarafımıza iletilebileceği belirtilmiş olmakla birlikte Sayıştay Performans Denetimi, Stratejik Planın, Performans Programının ve Faaliyet Raporunun kamuoyuna açıklanmış olan resmi nitelikteki metinleri üzerinden gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda, Kamu İdarelerince Hazirlanacak Faaliyet Raporlari Hakkinda Yönetmeliğin “İdare faaliyet raporu” başlıklı 11’inci maddesine göre, özel bütçeli idarelerinin ilgili mali yıla ilişkin idare faaliyet raporları üst yöneticileri tarafından izleyen mali yılın en geç Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanır. Bu raporların birer örneği aynı süre içerisinde Sayıştaya gönderilir. Yönetmelikte kamuoyuna açıklanan faaliyet raporlarının birer örneğinin Sayıştaya gönderileceği hüküm altına alınmıştır. Kaldı ki, bulgu konusu edilen husus gizlilik içeren projelere ilişkin olmayıp kurumsal kapasite ve nitelikli insan kaynağının artırılması gibi SSDF projelerinin dışında kalan hedef ve göstergelere ilişkin faaliyet sonuçlarına yer verilmemiş olmasıdır. Kamu idaresi cevabında

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 57 “gizlilik” içeren bilgilere yer verilmediği belirtilmiş olmakla birlikte Faaliyet Raporunda kurumsal kapasiteye yönelik hedef ve göstergelere ait faaliyet sonuçları yer almamaktadır. Nitekim bulgu konusu edilen husus gizlilik içermeyen söz konusu faaliyet sonuçlarına Faaliyet Raporunda yer verilmemiş olmasıdır. Bu kapsamda, bulguda da belirtildiği üzere, örneğin Stratejik Planda “Amaç 3.2 Savunma ve Güvenlik Ekosistemi İçinde Yetenekli ve Deneyimli İşgücünün Oluşturulması” ve bu amaç kapsamında belirlenmiş hedef ve göstergeler savunma sanayi için nitelikli insan kaynağının artırılmasına yönelik olup gizlilik içeren projelere ilişkin değildir. Aynı kapsamda “Amaç 4.1: Kurumsallaşmayı Destekleyen Yönetim Sistemlerinin Kurulması, İyileştirilmesi ve Uygulamanın Başarısının Artırılması” ve “Amaç 4.2 Kurumsal Yeteneklerin Sektörde Fark Yaratacak Şekilde Geliştirilmesi” amaçları bu amaca ilişkin hedef ve performans göstergeleri de SSDF projelerine ilişkin değildir. Ancak, bahsi geçen amaçlara ve bu kapsamda değerlendirilebilecek diğer hedeflere ilişkin performans sonuçlarına ve performans sonuçlarının değerlendirilmesine Faaliyet Raporunda yer verilmemiştir. Dolayısıyla, SSDF projelerinin dışında kalan ve kurumsal kapasiteyi artırmaya yönelik olan performans ve göstergelerin sonuçları ve değerlendirmesi Faaliyet Raporunda yer almamaktadır. “Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi” başlığı altında yer verilecek bilgiler ise idarenin faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik kurmuş olduğu sisteme ilişkin olup gizlilik içeren bilgiler kapsamında olmamakla birlikte Faaliyet Raporunda yer almamaktadır. Sonuç olarak, söz konusu bölümün mevzuatta belirtilen ve gizlilik kapsamında değerlendirilemeyecek olan kurumsal kapasiteye ilişkin, nitelikli işgücüne yönelik ve bunlar gibi gizli projelere ilişkin olmayan amaçlara yönelik hedef ve göstergelere ait faaliyet sonuçlarını ve performans bilgi sistemine ilişkin bilgileri içerecek şekilde hazırlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.