2017 - DOĞU ANADOLU PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI.pdf

DOĞU ANADOLU PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018

İÇERİK DOĞU ANADOLU PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 DOĞU ANADOLU PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 24

DOĞU ANADOLU PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 4
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 4
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 4
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 5
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 6
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 13

KISALTMALAR DAP: Doğu Anadolu Projesi DAP BKİB: Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı (DAP BKİB), 10.12.2003 tarih ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelde, "Özel Bütçeli Diğer İdareler” arasında sayılan, Kalkınma Bakanlığına bağlı tüzel kişiliğe sahip, özel bütçeli bir idaredir. Başkanlık, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na tabi olup, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre muhasebe işlemlerini gerçekleştirmektedir. Başkanlığın gelir kaynakları; hazine yardımı (Kalkınma Bakanlığı transfer tertibinden aktarılmaktadır), mal ve hizmet satış gelirleri, faiz gelirleri ve kişilerden alacaklar olmak üzere diğer çeşitli gelirlerden oluşmaktadır. Başkanlığın gelirleri, esas olarak, Kalkınma Bakanlığı bütçesinin transferler kısmında DAP için ayrılan ödenekten oluşmaktadır. Başkanlığın bütçesi analitik bütçe sınıflandırmasına göre yapılmıştır. Başkanlığın kendi muhasebe birimi vardır. Muhasebe Biriminin kod numarası 25807’dir. Harcama birimleri ve harcama yetkilisi: Başkanlık, yeni kurulan bir teşkilat olduğu için, şu anda tek bir harcama birimi ve harcama yetkilisi bulunmaktadır. Kurum teşkilatı tam olarak kurulduğu zaman en az 6 adet harcama birimi ve harcama yetkilisi olacaktır:

1. Yönetim Hizmetleri Koordinatörlüğü
2. İzleme ve Değerlendirme Koordinatörlüğü
3. Tarım ve Kırsal Kalkınma Koordinatörlüğü
4. Planlama ve Proje Geliştirme Koordinatörlüğü
5. Beşeri, Sosyal ve Kurumsal Gelişme Koordinatörlüğü
6. Ekonomik Kalkınma, Sanayi ve Hizmetleri Koordinatörlüğü Mali hizmetler uzmanı: Kurumda sadece mali hizmetler uzman yardımcısı bulunmaktadır. Ön mali işlemler: Kurumda ön mali işlem kontrol sistemi kuruluncaya kadar ön mali kontrol işlemlerini gerçekleştirme görevlisi olarak Yönetim Hizmetleri Koordinatörlüğü yerine getirmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 İç denetçi: Mevzuat hükümleri gereği kuruma herhangi bir iç denetçi kadrosu tahsis edilmemiştir. Ayniyat işlemleri: Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine uygun taşınır kayıt sistemi kurulmuş olup, taşınır kayıtları muhasebe hesap planına paralel olarak gruplandırılıp kodlanarak Taşınır Kayıt Sisteminden takip edilmektedir. Adı geçen yönetmelik hükümlerine göre taşınır kayıt ve kontrol görevlisi bulunmaktadır. 2017 Yılı Bütçe Gider ve Gerçekleşmeleri: Kurumun 2017 yılı kesintili başlangıç ödeneği (KBÖ) 162.547.000,00 TL olup yıl sonu itibariyle toplam ödeneği 187.985.000,00 TL’dir. Gider bütçesi ise giderlerin ekonomik sınıflandırılmasına uygun gider kalemlerinden oluşmaktadır. Giderlerin büyük bölümünü sermaye transferleri oluşturmaktadır. 2017 YILI BÜTÇE GİDER GERÇEKLEŞMELERİ (TL) AÇIKLAMA Başlangıç Ödeneği Toplam Ödenek Toplam Harcanan Bütçe Gerçekleşme Oranı (%) 0.1 Personel Giderleri 1.853.000 1.861.000 1.804.891 97 0.2 Sos. Güv. Kur. Dev. Primi Giderleri 257.000 258.000 248.840 96 0.3 Mal ve Hizmet Alım Gid. 3.819.000 3.870.000 2.380.056 62 0.5 Cari Transferler 19.000 19.000 0 0 0.6 Sermaye Giderleri 17.037.000 5.508.000 2.994.784 54 0.7 Sermaye Transferleri 139.562.000 176.469.000 162.559.825 92 BÜTÇE GİDERLERİ TOPLAMI 162.547.000 187.985.000 169.988.396 90 2017 Yılı Bütçe Gelir ve Gerçekleşmeleri: Kurumun gelirleri, Kalkınma Bakanlığı bütçesinin transferler kısmında ayrılan ödenekten oluşmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 2017 YILI BÜTÇE GELİR GERÇEKLEŞMELERİ AÇIKLAMA Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gelir Toplamı Gerçekleşme Oranı (%) 03 Şartname, Basılı Evrak Form ve satış Gelirleri 1.000 2.100 210 04 Hazine Yardımı (Cari) 3.907.000 632.000 16 04 Hazine Yardımı (Sermaye) 156.599.000 134.638.000 86 04 Kurumlardn Al.Bağ.ve Yr 0 17.272.364 0 05 Faiz Gelirleri 2.000.000 4.853.471 243 05 Diğer Çeşitli Gelirler 40.000 1.323.181 3.308 BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 162.547.000 158.721.116 98 ***2016 yılından devreden 25.559.639,15 TL likit fazlası, 2017 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliğinin 4 sıra numaralı “Ekleme İşlemeleri” başlığının 5 inci maddesi gereğince 2017 yılı harcamalarında kullanılmış olup, ihtiyaç kadar hazine yardımı talep edilmiştir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince, hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, Kamu İdaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumldur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının doğru ve güvenilir olduğuna ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; denetim prosedürleri ve teknikleri uygulanması ve risk değerlendirmesi yoluyla gerçekleştirilir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların içerisinde üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Doğu Anadolu Projesi (DAP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının İzleme ve Değerlendirme Görevlerinin Mevcut Hükümler Gereğince Yeterince Yerine Getirememesi DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının kuruluş kapsam ve amacında; 642 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile "Doğu Anadolu Projesi uygulamalarını yerinde koordine etmek ve bu projeler kapsamındaki iller ile civar illerin kalkındırılması, ilgili yatırımların gerçekleştirilmesi amacıyla yerel düzeydeki planlama, projelendirme, araştırma, izleme, değerlendirme ve koordinasyon hizmetlerinin etkili bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli yönlendirmeyi gerçekleştirmek, bu kapsamda sorumlu oldukları bölge içindeki kamu kurum ve kuruluşları ile yakın işbirliği sağlamak " olduğu ifade edilmiştir. DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığında, ilgili koordinatörlükte çalışanlar desteklenen projelere saha ziyaretlerinde bulunarak, proje uygulamasını takip etmekte ve aksaklıkları gidermeye çalışmaktadırlar. Fakat oldukça az sayıda personelin saha ziyaretleriyle, gerek sektörel ve coğrafi yelpazenin genişliği gerekse de kamu yatırım projelerinin izlenmesine ilişkin bürokratik süreç nedeniyle izleme ve değerlendirme fonksiyonu verimli bir şekilde yerine getirilememektedir. Bu nedenle, veri toplama sürecini etkin hale getirecek düzenlemeler yapılması ve günümüz teknolojisinin imkânlarını kullanmak üzere bir yazılım sisteminin geliştirilmesi; Ayrıca, kamu yatırım programlama sürecinden başlayarak yatırım projelerinin ödeme ve muhasebeleştirme işlemeleri ile entegre edilmesinin yerinde olacağı kanaatindeyiz. Bu çerçevede, Doğu Anadolu Bölgesinde yapılacak kamu yatırımları konusunda, DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının izleme ve değerlendirmeyle ilgili yetkilerinin yaptırımlarıyla birlikte somut olarak tanımlanması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Bulguda bahsi geçen hususlara katılmakta; Öte yandan, zikredilen yazılım sisteminin geliştirilmesine yönelik olarak Kalkınma Bakanlığı bünyesinde çalışmalar yürütülmektedir." denilmektedir. Sonuç olarak Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı bulguda bahsi geçen hususlara katılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Bulgumuzda ayrıntılı olarak belirtildiği üzere; İzleme ve değerlendirme görevinin gereği gibi yürütülebilmesi, veri toplama sürecini etkin hale getirecek düzenlemelerin yapılması ve günümüz teknolojisinin imkânlarını kullanmak üzere bir yazılım sisteminin geliştirilmesi; Ayrıca, kamu yatırım programlama sürecinden başlayarak yatırım projelerinin ödeme ve muhasebeleştirme işlemeleri ile entegre edilmesi için Eylem Planı kapsamında bulunan tüm kurum ve kuruluşlara ait verilerin teminindeki güçlüklerin giderilmesine yönelik olarak, Kalkınma Bakanlığı bünyesinde yürütülmekte olan çalışmalara hız verilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 2: DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı ile Kalkınma Ajansları Arasındaki Yetki ve Sorumluluğun Mevzuatta Açık Bir Şekilde Düzenlenmemiş Olması DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı ile Kalkınma Ajansları arasında bölge planları ile eylem planlarının gerek hazırlanması, gerekse uygulanması sürecinde işbirliği ve uyum sağlanması zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığınca hazırlanan eylem planlarının temelini Kalkınma Ajanslarının bölge planları teşkil etmektedir. Oysa, DAP BKİB ile bölgedeki kalkınma ajansları DAKA, FIRAT, KUDAKA ve SERHAT Kalkınma Ajanslarının çalışmaları arasındaki ilişkiler konusunda açık bir yasal ve yönetsel düzenlemenin olmadığı görülmektedir. Avrupa Birliği’ne üyelik sürecinde Türkiye, teşvik sistemi üzerine oturan bölgesel gelişme politikalarını terk ederek yeni bir uygulama içine girmiştir. Yeni uygulamada hem Kalkınma Ajansları kurulmuş hem de GAP İdaresi örneğinden yararlanılarak 3 bölgede daha Bölge Kalkınma İdareleri kurulmuştur. Kalkınmayı yerinden planlamak ve geliştirmek üzere kurulan 26 Kalkınma Ajansı Kalkınma Bakanlığının koordinasyonunda faaliyetlerine devam etmektedir. Ayrıca, 81 ilde Ajanslara bağlı yatırım destek ofisi kurulmuştur. 25.01.2006 tarih ve 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun ile Kalkınma Ajanslarına verilen görevler arasında kalkınma faaliyetleri ve projelerinin desteklenmesinin yanı sıra, “Bölge plân ve programlarının uygulanmasını sağlayıcı faaliyet ve projelere destek olmak; bu kapsamda desteklenen faaliyet ve projelerin uygulama sürecini izlemek, değerlendirmek ve sonuçlarını Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına bildirmek” (5449 sayılı Kanun, madde 5 b bendi) görevi yer almaktadır. Aynı maddenin devam eden c, d ve e bentlerinde de aşağıdaki görevler verilmiştir: “c) Bölge plân ve programlarına uygun olarak bölgenin kırsal ve yerel kalkınma ile

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 ilgili kapasitesinin geliştirilmesine katkıda bulunmak ve bu kapsamdaki projelere destek sağlamak. d) Bölgede kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları tarafından yürütülen ve bölge plân ve programları açısından önemli görülen diğer projeleri izlemek. e) Bölgesel gelişme hedeflerini gerçekleştirmeye yönelik olarak; kamu kesimi, özel kesim ve sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliğini geliştirmek.” Görüldüğü üzere, bölgede sektörler arası entegrasyonu sağlayacak şekilde bölge planlamasını gerçekleştirmek Kalkınma Ajanslarının görev ve yetkileri arasındadır. Bölge planlamasına esas alınan bölgeler, TÜİK’in Düzey 2 sınıflandırmasıdır. Türkiye’de 2002/4720 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile bölgesel istatistiklerin toplanması, geliştirilmesi, bölgelerin sosyo-ekonomik analizlerinin yapılması, bölgesel politikaların çerçevesinin belirlenmesi ve Avrupa Birliği Bölgesel İstatistik Sistemine uygun karşılaştırılabilir istatistiki veri tabanı oluşturulması amacıyla ülke genelinde İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması tanımlaması yapılmıştır. Bu kapsamda 81 il Düzey 3, 26 bölge Düzey 2 ve 12 bölge Düzey 1 olarak sınıflandırılmıştır. Bölgesel gelişmenin kurumsal aracı olarak görülen kalkınma ajansları da Düzey 2 bölgelerinin coğrafi sınırları esas alınarak oluşturulmuştur. Aynı şekilde bölge planlarının da Düzey 2 bölgeleri için yapılması ile birlikte, bu bölgeler aynı zamanda plan bölgesi hüviyetine de kavuşmuştur. Onuncu Kalkınma Planı döneminde; Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi’nin yürürlüğe girmesi, düşük gelirli bölgelerde; ekonomik faaliyet kollarının çeşitlendirilmesi, KOBİ ve mikro işletmelerin geliştirilmesi, tarımsal verimliliğin artırılması, sınır bölgelerinin sınır ötesiyle sosyal ve ekonomik ilişkilerinin geliştirilmesi, yoğun göç alan şehirlerde sosyal uyumun güçlendirilmesi gibi stratejiler tespit edilmiştir. Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi’nin (BGUS), bölgesel gelişme ve bölgesel rekabet edebilirlik açısından ulusal düzeyde öncelik ve hedefleri belirlemek, mekânsal gelişme ve sosyo-ekonomik kalkınma politikaları arasındaki uyumu güçlendirmek ve alt ölçekli plan ve stratejilere genel çerçeve oluşturması öngörülmektedir. Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi öncesinde Doğu Anadolu Bölgesi’nin sosyo- ekonomik gelişimini sağlamak üzere bugüne kadar çeşitli politika ve stratejiler hayata geçirilmiştir. Bunlardan birisi de Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı koordinasyonunda

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Atatürk Üniversitesi (Erzurum), Fırat Üniversitesi (Elazığ), İnönü Üniversitesi (Malatya), Kafkas Üniversitesi (Kars) ve Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nin (Van) ortak çalışması sonucu hazırlanan Doğu Anadolu Projesi (DAP) Ana Planı’dır. 2000-2020 yılları arasına ilişkin stratejiler belirleyen Doğu Anadolu Projesi; Ağrı, Ardahan, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkâri, Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Tunceli ve Van illerini kapsamaktadır. DAP Ana Planı doğrultusunda bölgedeki kamu yatırımları ve projeler hayata geçirilmeye başlanmıştır. Bu planın, GAP örneğinde olduğu gibi Bölge Kalkınma İdaresi mekanizması ve dönemsel eylem planları ile pekiştirilmesinin, bölgeler arası gelişmişlik farkını gidermede önemli katkılar sağlayacağı öngörülmüştür. Bu öngörü dikkate alınarak; 2008 yılında hazırlanan GAP Eylem Planı vasıtasıyla bölgesinin sosyo-ekonomik gelişimine önemli katkılar sunan GAP Bölge Kalkınma İdaresi tecrübesinden de yararlanılarak, 2011 yılında 642 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Doğu Anadolu Projesi (DAP), Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) ve Konya Ovası Projesi (KOP) Bölge Kalkınma İdareleri kurulmuştur. DAP Bölge Kalkınma İdaresi; Ağrı, Ardahan, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Hakkâri, Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Tunceli ve Van illerini kapsamaktadır. Bakanlar Kurulunun 08.06.2016 tarih ve 29736 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararıyla bu illere Sivas'ta eklenmiş olup, il sayısı 15'e yükselmiştir. Bölge Kalkınma İdareleri, bölgelerin kalkınması yönünde kamu yatırımlarının koordinasyonunu sağlamak, ağırlığı kamu yatırım, proje ve faaliyetlerinde olmak üzere kalkınma ajanslarıyla işbirliği içinde eylem planlarını hazırlamakla görevlendirilmiştir. Eylem planlarının temelini oluşturan ana unsurlardan birisi de Bölge Planlarıdır. Kalkınma Ajanslarının koordinasyonunda hazırlanan bölge planları, eylem planlarının sorun, durum tespitinde ve amaçların/stratejilerin belirlenmesinde olduğu gibi geliştirilen eylemlerde de temel teşkil etmiştir. DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı ile Kalkınma Ajansları finansman desteği veren kurumlar konumunda olduğundan benzeri alanlarda destekleme yaptıkları görülmektedir. Ayrıca yalnızca desteklemeye ilişkin faaliyetler değil araştırma, planlama, projelendirme vb. işlerde de aynı risk bulunmaktadır. 642 sayılı KHK’nın 2/e maddesinde, DAP BKİB’nin görevleri arasında; “Bölge planlarının tamamlayıcılığını ve bütünlüğünü gözeterek, kalkınma ajanslarının ortak ve daha etkili çalışmalarına yardımcı olmak ve bu konularda görüş ve öneriler geliştirmek” görevi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 bulunduğu halde, bu madde hükmü uygulanmamaktadır. Bölge Kalkınma İdareleri ve Kalkınma Ajansları yöneticileri arasında yetki ve sorumlukların sistematik ve yasal bir düzenlemeye dayanması kişilere bağlı bir durumun ortaya çıkmasının engellenmesi açısından önemlidir. Bölge Kalkınma İdareleri ve Kalkınma Ajanslarının çalışma programları ve bütçeleri arasında uyum, koordinasyon ve kaynakların daha doğru kullanılmasını sağlayacak düzenlemelere ihtiyaç olduğu değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Bulguda bahsi geçen hususlara katılmaktayız." denilmektedir. Sonuç olarak Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı bulguda bahsi geçen hususlara katılmaktadır. Bölge Kalkınma İdareleri ile Kalkınma ajansları arasında yetki ve sorumlulukların sistematik ve yasal bir düzenlemeye dayanmasının önemli olduğu; Bu nedenle Bölge Kalkınma İdareleri ve Kalkınma Ajanslarının çalışma programları ve bütçeleri arasında uyum, koordinasyon ve kaynakların daha doğru kullanılmasını sağlayacak düzenlemelere ihtiyaç olduğu değerlendirilmektedir. BULGU 3: Genel Hükümler İçeren “2017 Yılı Bölge Kalkınma İdareleri Başkanlıkları Tarafından Sermaye Transferi Ödeneklerinin Kullandırılması, İzlenmesi ve Denetimine İlişkin Usul ve Esaslar”ın Her Yıl Yenilenmesi Bütçe kanunlarına dayanarak çıkarılan “2017 Yılı Bölge Kalkınma İdareleri Başkanlıkları Tarafından Sermaye Transferi Ödeneklerinin Kullandırılması, İzlenmesi ve Denetimine İlişkin Usul ve Esaslar” Başkanlık tarafından yapılacak sermaye transferlerine ilişkin genel düzenlemeler getirmektedir. Bu nedenle Usul ve Esaslar’ın her yıl yeniden yayımlanması yerine, genel düzenleme olarak yürürlüğe konulmasının ve takip eden yıllarda ihtiyaç olması halinde sadece ilave ve güncellemelerin yapılmasının daha verimli olarak uygulanmasını sağlayacağı düşünülmektedir. 2017 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun E Cetveli’nin 22’nci maddesindeki “... Bu ödenek tertiplerinden 2016 yılında girişilen yüklenme artıkları da dahil olmak üzere yıllara sari olarak yapılacak harcamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye Kalkınma Bakanı yetkilidir.” hükmü uyarınca;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Usul ve esasların, tüm Bölge Kalkınma İdarelerinde geçerli olmak üzere, Kalkınma Bakanlığı tarafından bir yönetmelik ile belirlenmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Bulguda yer alan hususlara katılmaktadır." denilmektedir. Sonuç olarak Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, bulguda bahsi geçen hususlara katılmaktadır. "Sermaye Transferi Ödeneklerinin Kullandırılması, İzlenmesi ve Denetimine İlişkin Usul ve Esaslar” ın tüm Bölge Kalkınma İdarelerinde geçerli olmak üzere, Kalkınma Bakanlığı tarafından bir yönetmelik ile belirlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 4: :Mevzuatın Gerektirdiği İç Kontrol, İç Denetim ve Ön Mali Kontrol Sistemlerinin Kurulmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 55’inci maddesinde, iç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünü olarak tanımlanmıştır. Kanun’un 58’inci maddesinde ise, ön mali kontrol sistemi düzenlenmiş olup, ön malî kontrolün, harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılan kontroller ile malî hizmetler birimi tarafından yapılan kontrolleri kapsayacağı belirtilerek, ön malî kontrol sürecinin, malî karar ve işlemlerin hazırlanması, yüklenmeye girişilmesi, iş ve işlemlerin gerçekleştirilmesi ve belgelendirilmesinden oluşacağı ve kamu idarelerinde ön malî kontrol görevinin, yönetim sorumluluğu çerçevesinde yürütüleceği hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun’un 63’üncü maddesinde, iç denetimin, kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyeti olduğu ifade edilmiştir. İç kontrol ve iç denetimle ilgili olarak DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığında; İç Kontrol ve Kurumsal Risk Yönetim Modülü, Kontrol Ortamı Analiz Raporu, İç

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Kontrol Eylem Planı, Kurumsal Risk Yönetim Raporu ile İç Kontrol ve Kurumsal Risk Yönetimi Yönergesi hazırlanmış olmakla beraber, yapılan çalışmaların istenilen seviyeye getirilemediği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "İç kontrol, ön mali kontrol ve iç denetim altyapısı yönünde çalışmalar tamamlanmış olup personel yetersizliği sebebiyle istenilen seviyeye gelinememş, ön mali kontrol görevini gerçekleştirme görevlileri yürütmektedir." denilmektedir. Sonuç olarak 5018 sayılı kanun ve bu kanuna dayanılarak Maliye Bakanlığınca yayımlanan ve yürürlüğe konulan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar, Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği, Kamu İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Plan Rehberi ile kuruluş kanununda belirtilen görev, sorumluluk ve yetki sınırları içinde; iç kontrol, ön mali kontrol ve iç denetim sisteminin daha iyi, verimli işleyebilmesi için gerekli tedbirlerin alınması ve mevzuatın gerektirdiği denetimin yapılabilmesi adına yeterli personel sayısının ulaşılabilmesi ve iç denetim biriminin kurulmasının gerekli olduğu değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 7. EKLER

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 EK 1: KAM U İDARESİ M ALİ TABLOLARI

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23

DOĞU ANADOLU PROJESİ BÖLGE KALKINMA İDARESİ BAŞKANLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 24
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 25
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 25
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 25
5. GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 26
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 29

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 24

1. ÖZET Bu rapor, Doğu Anadolu Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının (DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı) performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36’ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir:  2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan,  2017 yılı Performans Programı,  2017 yılı İdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Yapılan değerlendirme sonucunda; DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının 2017-2021 yılı Stratejik Planının mevcut olduğu, mevzuatta belirtilen zamana uyularak hazırlandığı ve içerik itibariyle mevzuatta öngörülen hususlara uyulduğu görülmüştür. DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının 2017 yılı Performans Programının mevcut olduğu, mevzuatta belirtilen zamana ve şekle uyularak hazırlanıp yayınlandığı ancak içerik itibariyle mevzuatta öngörülen bir takım hususlara uyulmadığı görülmüştür. Performans Programı Hazırlama Rehberinde performans göstergesi, performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını ya da ne kadar ulaşıldığını ölçmek, işlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlardır. İdarenin Performans Programındaki bazı göstergeleri, rehberde açıklandığı şekilde ölçülebilir değerlere sahip değildir. Performans göstergelerinin ölçülebilir nitelikte tespit edilmesi, faaliyet sonuçlarının buna uygun olarak raporlanması, Kurumun öncelikli olarak üzerinde durması gereken performans yönetimi konularıdır DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının 2017 yılı İdare Faaliyet Raporunun mevcut

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 25 olduğu ve mevzuatta belirtilen zamana ve şekle uyularak hazırlanıp yayınlandığı görülmüştür. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 26 üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede, Doğu Anadolu Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının yayımladığı 2017- 2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2017 yılı performans denetimi kapsamında DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının yayımladığı 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler için kullanılan performans denetimi kriterleri, Tablo 1’de yer almaktadır. Tablo 1: Performans Denetimi Kriterleri Denetim Kriteri Tanım Mevcudiyet Denetlenen idarenin, yasal düzenlemelere göre ilgili dokümanları hazırlaması Zamanlılık Performans bilgisinin yasal süre içinde raporlanması Sunum Performans bilgisinin düzenleyici esaslara uygun şekilde raporlanması İlgililik Amaç, hedef, gösterge ve faaliyetler arasında mantıksal bağlantı olması Ölçülebilirlik Hedeflerin veya göstergelerin ölçülebilir olması İyi tanımlanma Hedeflerin ve göstergelerin açık ve net bir tanımının olması Tutarlılık Hedeflerin (göstergeler dâhil), denetlenen idarenin planlama ve raporlama dokümanlarında tutarlı olarak kullanılması Doğrulanabilirlik Raporlanan performans bilgisinin kaynağına kadar izlenebiliyor olması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 27 Geçerlilik/İkna edicilik Planlanan ve raporlanan performans arasındaki her tür sapmanın denetlenen idare tarafından ele alınıyor olması ve sapmayı açıklayan nedenlerin inandırıcı ve ikna edici olması Güvenilirlik Veri kayıt sistemlerinin gerçekleşmeleri tam ve doğru şekilde ölçerek faaliyet raporunda güvenilir veri sunuyor olması Yukarıda yer alan performans denetimi kriterleri bazında yapılan değerlendirme sonucunda, DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının 2017-2021 tarihlerine ilişkin Stratejik Planını zamanında hazırlayarak “mevcudiyet”, “zamanlılık” ve “sunum” kriterini yerine getirdiği görülmüştür. DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının 2017-2021 önemine ait Stratejik Planında 8 adet stratejik amaç, 34 adet hedef bulunmaktadır. Planda yer alan hedeflerin ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterlerine göre değerlendirilmesi neticesinde; stratejik amaç ile ilgili, ölçülebilir ve iyi tanımlanmış olduğu kanaatine varılmıştır. DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 yılına ilişkin Performans Programını zamanında hazırlayarak “mevcudiyet” ve “zamanlılık” kriterini yerine getirdiği görülmüştür. Programda yer alan hedef ve göstergelerin ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterlerine göre değerlendirilmesi neticesinde, hedeflerin tamamının stratejik amaçlarla ilgili, iyi tanımlanmış olduğu ancak bazılarının ölçülebilir olmadığı görülmüştür. 2017 Yılı Performans Programında 8 adet stratejik amaç, 27 adet stratejik hedef, 27 adet performans hedefi ve bu hedeflerle ilgili 52 adet performans göstergesi bulunmaktadır. Göstergelerin 3 adedinin bir faaliyetin gerçekleşmesi niteliği taşıdığından, ölçülmesinin mümkün olmadığı tespit edilmiştir. DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının 2017 yılına ilişkin Faaliyet Raporunu zamanında hazırlayarak “mevcudiyet”, “zamanlılık” ve “sunum” kriterlerini yerine getirdiği görülmüştür Performans sonuçları tablosunda; Gerçekleşme oranı ; (%) 0 arası olan göstergeler, hedefin gerçekleşmediği, Gerçekleşme oranı; (%) 1 -89 arası olan göstergeler, hedefe kısmen ulaşıldığı, Gerçekleşme oranı ; (%) 90-100 olan göstergeler, hedefin gerçekleştiğini, Gerçekleşme oranı ; (%) 100 üzeri olan göstergeler, hedefin aşıldığını, ifade etmektedir. 2017 yılına ait İdare birimlerinin performans sonuçları incelendiğinde, İdarenin proje

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 28 faaliyetlerine ilişkin 51 adet performans göstergesinin; 11 adet göstergede hedef gerçekleşmemiş, 11 adet göstergede hedef kısmen gerçekleşmiş, 9 adet göstergede hedef gerçekleşmiş , 20 adet göstergede ise, hedefin aşıldığı görülmektedir. Başkanlığın 2017 yılı performans sonuçlarına bakıldığında, 2017-2021 Stratejik Plan da yer alan amaç ve hedeflere uygun bir şekilde hazırlanan performans göstergelerinin %80 oranında gerçekleştirildiği gözlenmektedir. DAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığında, veri kayıt sisteminin süreçleri ve bu süreçlere ilişkin sorumlular her birim için ayrı ayrı belirlenmiştir. Kamu idaresi veri toplama, analiz ve işleme süreçlerine ilişkin risk değerlendirmesi yapmıştır. Veri toplama, analiz ve işleme süreçleri yazılı hale getirilerek personele açık ve net bir şekilde aktarılmış, veri kayıt sisteminin hazırlanmasında yüklenicilerin istihdam edildiği bir durum söz konusu olmamıştır. Sistem faaliyet sonuçlarının ölçümüne ilişkin tüm unsurları kapsamaktadır. Kamu idaresi, veri işleme ve analize yönelik risklere dair kendi değerlendirmesini yapmış, veri kayıt sistemlerinin yönetiminde ve işletilmesinde teknik uzmanlar da bulundurmuştur. Kayıt sistemi raporlanan verilerin doğruluğunu etkileyecek düzeyde karmaşık olmamakla beraber veri kayıt sistemi yakın bir zamanda kurulmuş ve kayıt sisteminde önemli değişiklikler yapılmıştır. Genel değerlendirmede Kurumun performans yönetimi konusunda başarılı olduğu söylenebilir. Şu hususu da belirtmek gerekir ki Kurum klasik bir kamu idaresi özelliklerini taşımamaktadır: Geçici/süreli bir idare olması, görev ve faaliyet alanının diğer kamu kurumlarına göre daha spesifik konulardan oluşması, stratejik plan ve performans programının yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre hazırlanmasını güçleştirmektedir. Kurumun hizmet yapmak, eğitim düzeyi için tedbir almak ve koordinasyon sağlamak şeklinde üç ana temelden oluşan görevlerinin yerine getirilmesi için yeni projelerin hazırlanması gerekmektedir. Stratejik Planın ve Performans Programının hazırlandığı tarihlerde projelerin sadece tasarım-planlama aşamasında ve genellikle birden fazla yıla yayılmasından dolayı, performans için ölçülebilir göstergeler konulmasının zorlaştığını da göz önünde bulundurmak gerekir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 29 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi Bu bölümde bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Performans Programının Değerlendirilmesi BULGU 1: Performans Programındaki Bazı Göstergelerin Ölçülebilir Olmaması Performans Programındaki bazı göstergelerin ölçülebilir olmadığı tespit edilmiştir. Performans Programı Hazırlama Rehberinde performans göstergesi, performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını ya da ne kadar ulaşıldığını ölçmek, işlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlardır. İdarenin Performans Programındaki bazı göstergeleri, rehberde açıklandığı şekilde ölçülebilir değerlere sahip değildir. Performans Programının Amaç 3, hedef 2 "Kurum bütçesindeki nakdi gerçekleştirme arttırılacaktır" şeklindeki hedefinin göstergeleri, "Cari bütçe raporu hazırlama faaliyeti ve yatırım bütçe raporunun hazırlanması faaliyeti" olarak belirlenmiştir. Bu göstergeler çalışmaların performans göstergesi olarak değil, kurumun görev alanına giren rutin bir faaliyet olarak değerlendirilmiştir. Performans göstergesi çıktı olarak kurumun performansını değil, kurum faaliyetini göstermektedir. Performans Programının Amaç 3, hedef 3 “Her yıl Eylem Planı ile ilgili ilerleme raporu hazırlanacaktır” şeklindeki hedefinin göstergesi de “Eylem planı ilerleme raporunun hazırlanması faaliyeti” olarak belirlenmiştir. Bu raporla ilgili söz konusu çalışmanın bir performans göstergesi değil, kurumun görev alanına giren rutin bir faaliyet olduğu değerlendirilmiştir. Performans Programının Amaç 3, hedef 4 “Etki değerlendirmesi yoluyla projelerin etkinliği artırılacaktır” şeklindeki hedefin göstergesi “Etki değerlendirme analizi faaliyeti” olarak belirlenmiştir. Bu projelerin etkinliğini artırmak bir performans göstergesi değil, kurumun görev alanına giren rutin bir faaliyet olarak değerlendirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 30 Kamu idaresi cevabında; "Amaç 3 Hedef 2 “Kurum bütçesindeki nakdi gerçekleştirme arttırılacaktır.” Hedefinin göstergesi olarak ifade edilen “Cari bütçe raporu hazırlama faaliyeti ve yatırım bütçe raporunun hazırlanması faaliyeti”, 2018 yılı için somut göstergeler olan “cari bütçe nakdi gerçekleşme yüzdesi” ve “yatırım bütçesi nakdi gerçekleşme yüzdesi” ile değiştirilecektir.Amaç 3 Hedef 3 ”Her yıl Eylem Planı ile ilgili ilerleme raporu hazırlanacaktır.” Hedefinin göstergesi olarak belirtilen “Eylem planı ilerleme raporunun hazırlanması faaliyeti”, 2018 yılı için “Eylem planı ilerleme raporu sayısı” olarak değiştirilecektir.Amaç 3 Hedef 4 “Etki değerlendirmesi yoluyla projelerin etkinliği artırılacaktır.” Hedefinin göstergesi olan “Etki değerlendirme analizi faaliyeti”, 2018 yılı için somut bir gösterge olan “Etki değerlendirme analizi sayısı” olarak değiştirilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı bulguda bahsi geçen hususlara katılmaktadır. Bulgumuzda belirtildiği üzere, Performans Programı Hazırlama Rehberinde performans göstergesi, performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını ya da ne kadar ulaşıldığını ölçmek, işlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlardır. İdarenin Performans Programındaki bazı göstergeleri, rehberde açıklandığı şekilde ölçülebilir değerlere sahip olması gerektiği değerlendirilmektedir.