YURTDIŞI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAŞKANLIĞI 2016 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2017
İÇERİK YURTDIŞI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAŞKANLIĞI 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 YURTDIŞI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAŞKANLIĞI 2016 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU 13
YURTDIŞI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAŞKANLIĞI 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kâğıtlar sayım tutanağı, Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, Başkanlığın temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetim, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetim; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığının 2016 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tabloların tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Taahhüt Hesaplarının Kullanılmaması Sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütlerin, Taahhüt Hesaplarına kaydının yapılmadığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “92 Taahhüt Hesapları” başlıklı 471’inci maddesinde; “(1) Bu hesap grubu, yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilen taahhütler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerle … sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır. (2) Taahhüt hesapları, niteliklerine göre bu hesap grubu içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur; 920- Gider Taahhütleri Hesabı 921- Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı …” Denilmektedir. Aynı Yönetmeliğin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 472’nci maddesinde muhasebe birimince ihale sözleşmelerinde yer alan taahhüt tutarlarının, taahhüt kartlarına yazılacağı ve gider taahhütleri hesabına kaydedileceği, söz konusu sözleşmelerin kanuni nedenlerle veya yargı kararıyla değişmesi durumunda ya da fiyat farkı hesaplanması, hakediş ödemesi gibi durumlarda hem ilgili taahhüt kartlarına hem de ilgili hesaba gerekli kayıtların yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Kamu idaresinin gerek yılı içerisinde gerekse ertesi yıla geçen yüklenmelerinin muhasebe sisteminde takibine ve denetimine olanak veren hesaplar, ilgili taahhüt hesapları olup bu hesaplar kullanılmadığı sürece; Kurumun 2017-2018 yıllarında devam eden taahhütlerinin olduğu, bu taahhütlerin ilgili yıllarda tamamlanacağı bilgisi edinilemediği gibi sonraki yıllar bütçelerinin hazırlanması aşamasında muhasebe sisteminden yararlanılamamaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 Açıklanan nedenlerle, taşıma, koruma, güvenlik, temizlik ve yemek hizmetleri gibi yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütlerin Taahhüt Hesaplarına kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, Kurumda hali hazırda yıllara sâri işlem tek olduğundan dolayı sehven taahhüt kartı açılamadığı, ancak, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde Başkanlık işlemlerinin yeniden gözden geçirilerek taahhüt hesaplarının kullanılmasına yönelik uygulama başlatıldığı ve Muhasebe İşlem Fişi ile yapılan işleme ilişkin bir örneğin ekte sunulduğu; bundan sonrasında da Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca taahhütlü tüm işlemler için söz konusu düzenlemeye uygun olarak hareket etmeye azami özen gösterileceği bildirilmiştir. Sonuç olarak; Kurum tarafından başlatılan taahhüt hesaplarının kullanılmasına yönelik uygulamanın izlemesi müteakip denetimlerde gerçekleştirilecektir. BULGU 2: İç Denetim Faaliyetlerinde Bulunulmaması Kurumda beş adet iç denetçi kadrosu bulunmakla beraber, sadece bir kadronun dolu olduğu ve iç denetim faaliyetlerinde bulunulmadığı görülmüştür. İç denetçi, kamu idarelerinin yönetim ve kontrol yapılarını değerlendirmek, kaynakların kullanımına dair incelemelerde bulunmak, uygunluk denetimi yapmak, idarenin harcamalarını denetlemek ve değerlendirmek, sistem denetimi yapmak, idarelerin iç kontrol sistemlerinin denetlenmesinden ve geliştirilmesi yönünde önerilerde bulunmak, kamu idaresince üretilen bilgilerin doğruluğunu denetlemek ve önerilerde bulunmakla yükümlüdür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 55-67’nci maddeleri ile İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “İç Denetçiler’in Görevleri” başlıklı 15’inci maddesinde sayılan görevler, iç denetçiler tarafından yerine getirilir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 55’inci maddesinde iç kontrolün tanımı, 56’ncı maddesinde iç kontrolün amacı, 57’nci maddesinde kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin “harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetimden oluştuğu belirtilmiş, 63’üncü maddesinde de iç denetim “kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek
T.C. Sayıştay Başkanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyeti” olarak açıklanmıştır. 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nin “İç Denetim” başlıklı “18”inci Standart’ta: “İdareler fonksiyonel olarak bağımsız bir iç denetim faaliyetini sağlamalıdır. Bu standart için gerekli genel şartlar: 18.1. İç denetim faaliyeti İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenen standartlara uygun bir şekilde yürütülmelidir. 18.2. İç denetim sonucunda idare tarafından alınması gerekli görülen önlemleri içeren eylem planı hazırlanmalı, uygulanmalı ve izlenmelidir” hükmüne yer verilmiştir. Buna göre, idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile malî işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş standartlara uygun olarak gerçekleştirilebilmesi için iç denetim faaliyetlerinin yürütülmesi gerekliliği açıktır. Kamu idaresi cevabında; özetle, iç denetim faaliyetlerinin yürütülmesine gereken hassasiyetin gösterileceği, Başkanlıkta görevli iç denetçiye, Başkanlığın faaliyet alanlarında oluşacak aksaklıkların önlenmesine yönelik rapor hazırlatılması ve mevcut iç denetçiden etkin bir şekilde faydalanılmasının sağlanacağı bildirilmiştir. Sonuç olarak; Kurum ile mutabık kalınan bu hususun izlemesi müteakip denetimlerde gerçekleştirilecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8
7. EKLER
Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları
FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
YURTDIŞI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAŞKANLIĞI Yıl: 2016
Ekonomik
Kodlar GİDERİN TÜRÜ Cari Yıl (N)
Ekonomik
Kodlar GELİRİN TÜRÜ Cari Yıl (N)
630 GİDERLER HESABI 252.895.618,66 600 GELİRLER HESABI 259.981.627,98
630 1 Personel Giderleri 11.562.247,67 600 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 796.724,65
630 1 1 Memurlar 3.836.786,98 3 1 Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 4.950,00
630 1 2 Sözleşmeli Personel 7.725.460,69 3 6 Kira Gelirleri 791.774,65
630 2
Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet
Primi Giderleri 1.750.957,13 600 4
Alınan Bağış ve Yardımlar ile
Özel 255.496.984,54
630 2 1 Memurlar Gideri 491.378,66 4 1
Yurt Dışından Alınan Bağış ve
Yardımlar 22.219.984,54
630 2 2 Sözleşmeli Personel 1.259.578,47 4 2 Merkezi Yönetim Bütçesine Dahil 233.277.000,00
630 3 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 22.442.857,12 600 5 Diğer Gelirler 1.654.184,17
630 3 2
Tüketime Yönelik Mal ve Malzeme
Alımları 1.114.098,89 5 1 Faiz Gelirleri 8.196,86
630 3 3 Yolluklar 2.145.882,78 5 9 Diğer Çeşitli Gelirler 1.645.987,31
630 3 4 Görev Giderleri 1.897,10 600 11
Değer ve Miktar Değişimleri
Gelirleri 2.033.734,62
630 3 5 Hizmet Alımları 18.553.278,37 11 1
Döviz Mevcudunun
Değerlenmesinde 269.142,03
630 3 6 Temsil ve Tanıtma Giderleri 440.661,08 11 99
Diğer Değer ve Miktar
Değişimleri Gelirleri 1.764.592,59
630 3 7 Menkul Mal, Gayrimaddi Hak Alım 144.594,76 NET GELİR TOPLAMI 259.981.627,98
630 3 8 Gayrimenkul Mal Bakım ve Onarım 40.781,47
630 9 Tedavi ve Cenaze Giderleri 1.662,67
630 5 Cari Transferler 208.693.313,87
630 5 1 Görev Zararları 37.200,00
630 5 3 Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlara 20.667.103,65
630 5 4 Hane Halkına Yapılan Transferler 187.989.010,22
630 7 Sermaye Transferleri 1.409.362,20
630 11 Değer ve Miktar Değişim Giderleri 732.121,69
630 12 Gelirlerin Ret ve İadesinden 583.131,32
630 13 Amortisman Giderleri 4.604.065,51
630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 382.526,02
630 15 Karşılık Giderleri 401.149,80
630 30
Proje Kapsamında Yapılan Cari
Giderler 333.886,30
630 99 Diğer Giderler 0,03
GİDERLER TOPLAMI 252.895.618,66
GİDERLER TOPLAMI(A) 252.895.618,66 NET GELİR (D=B-C) 259.981.627,98
GELİRLER TOPLAMI(B) 259.981.627,98
İNDİRİM, İADE, İSKONTO TOPLAMI© 0,00 FAALİYET SONUCU (D-A) 7.086.009,32
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9
BİLANÇO TABLOSU
Kurum Kodu: 40.51 Adı: YURTDIŞI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAŞKANLIĞI Yıl: 2016
AKTİF HESAPLAR N Yılı 2016 PASİF HESAPLAR N Yılı 2016
1 DÖNEN VARLIKLAR 22.644.435,09 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 1.250.646,35
10 HAZIR DEĞERLER 21.415.377,33 32 FAALİYET BORÇLARI 794,85
102 BANKA HESABI 10.625.378,00 320 BÜTÇE EMANETLERİ HESABI 794,85
104 PROJE ÖZEL HESABI 10.422.604,89 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 619.148,00
105 DÖVİZ HESABI 367.394,44
330 ALINAN DEPOZİTO VE
TEMİNATLAR HESABI 117.047,86
14 DİĞER ALACAKLAR 97.760,48 333 EMANETLER HESABI 502.100,14
140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR
HESABI 97.760,48
36 ÖDENECEK DİĞER
YÜKÜMLÜLÜKLER 630.703,50
15 STOKLAR 548.153,25
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR
HESABI 493.386,95
150 İLK MADDE VE MALZEME
HESABI 548.153,25
361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK
KESİNTİLERİ HESABI 137.168,87
16 ÖN ÖDEMELER 583.144,03
362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU
İDARELERİ ADINA YAPILAN
TAHSİLAT HES 147,68
162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE
KREDİLER HESABI 583.144,03
2 DURAN VARLIKLAR 2.176.213,74 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 2.943.283,58
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 1.708.438,72
472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI
HESABI 2.943.283,58
253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR
HESABI 474.678,55 5 ÖZ KAYNAKLAR 20.626.718,90
254 TAŞITLAR HESABI 354.315,59 50 NET DEĞER 1.890.573,11
255 DEMİRBAŞLAR HESABI 6.484.637,19 500 NET DEĞER HESABI 1.890.573,11
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR
HESABI ( - ) -5.605.192,61
57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU
FAALİYET SONUÇLARI 22.909.231,71
26 MADDİ OLMAYAN DURAN
VARLIKLAR 0,00
570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU
FAALİYET SONUÇLARI HESABI 22.909.231,71
260 HAKLAR HESABI 5.528.407,06
58 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ
FAALİYET SONUÇLARI -11.259.095,24
264 ÖZEL MALİYETLER HESABI 5.985.464,55
580 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ
FAALİYET SONUÇLARI HESABI ( - ) -11.259.095,24
268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR
HESABI ( - ) -11.513.871,61 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 7.086.009,32
28 GELECEK YILLARA AİT
GİDERLER VE 467.775,02
590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET
SONUCU HESABI 7.086.009,32
280 GELECEK YILLARA AİT
GİDERLER HESABI 467.775,02
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 0,00
294 ELDEN ÇIKARILACAK
STOKLAR VE MADDİ DURAN
VARLIKLAR
HESABI 55.399,36
299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR
HESABI ( - ) -55.399,36
AKTİF TOPLAMI 24.820.648,83 PASİF TOPLAMI 24.820.648,83
Bilanço Dipnotları:
910 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI
HESABI 781.619,40
911 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI
EMANETLERİ HESABI 781.619,40
YURTDIŞI TÜRKLER VE AKRABA TOPLULUKLAR BAŞKANLIĞI 2016 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 13
T.C. Sayıştay Başkanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 14 olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilmesi planlanmış olmasına rağmen, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı tarafından Stratejik Plan ve Performans Programı yayımlanmamış olmakla beraber 2016 yılı İdare Faaliyet Raporu yayımlanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 15 5. GENEL DEĞERLENDİRME Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı tarafından Stratejik Plan ve 2016 yılı Performans Programı yayınlanmadığından, faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığına dair değerlendirme yapılamamıştır. Kurumun 2016 yılı İdari Faaliyet Raporu ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak hazırlanmıştır. Kurum tarafından Kurumun performansını izleme, ölçme ve raporlamaya yönelik herhangi bir performans yönetimi sisteminin kurulmadığı görülmüş olup, performans bilgisinin üretilmesi, yönetilmesi ve raporlanmasına ilişkin idareye ait iç politikalar, yapılar ve süreçlerin oluşturulması gerektiği anlaşılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 16 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Planın Hazırlanmaması Kamu idareleri tarafından kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde, katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlanır. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme” başlıklı 9’uncu maddesinde, kamu idarelerinin kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlaması gerektiği hususu düzenlenmiştir. Kurumda stratejik plan hazırlanmamıştır. Stratejik plan, hazırlanmaması sebebiyle planlı hizmet sunumu, politika geliştirme, belirlenen politikaları somut iş programlarına ve bütçelere dayandırma ile uygulamayı etkili bir şekilde izleme ve değerlendirme yapılamamakta ve bütçe büyüklükleri ile ilgili irtibat kurulamamaktadır. İdarelerin, katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlaması sistemli bir şekilde analizler yaparak amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış riskleri tanımlayarak değerlendirmesi ve alınacak önlemleri belirlemesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, Kurum tarafından, gerekli komisyonların teşkil edilerek 2015-2019 yıllarını kapsayan stratejik plan çalışmasının tamamlanmış olduğu ve değerlendirilmek üzere Kalkınma Bakanlığına gönderildiği, Kalkınma Bakanlığı tarafından gönderilen değerlendirme raporuna göre Stratejik Plana son şeklinin verilerek sunulmaya hazır hale getirilmesi, ilgili Bakanın onayını müteakip nihai Stratejik Planın Kalkınma Bakanlığına gönderilmesi gerektiği, Başkanlığın yeni bir kurum olması ve son derece geniş bir alanda hizmet sunması nedeniyle teşkilatlanma, mevzuat ve yapısal değişiklik ihtiyacının ortaya çıktığı, bu çerçevede, yapısal değişikliklere öncelik verildiği ve Kuruluş Kanunuyla ilgili mevzuat
T.C. Sayıştay Başkanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 17 değişikliği çalışmalarının başlatıldığı; Başkanlık çalışmalarının ve süreçlerinin yasal değişiklikler çerçevesinde yeniden tasarlanması gereği üzerine stratejik planda da değişiklik gerekeceği düşünülerek planın uygulamaya konulmasının ertelendiği, bu kapsamda yapılacak çalışmaların, 2015-2019 Taslak Stratejik Plan da, hem kapsayacağı dönem açısından, hem de içerik açısından revize ihtiyacı ortaya çıkaracağının öngörüldüğü, Söz konusu çalışmaların 2015 yılı içerisinde devam ettirildiği, fakat 07.06.2015 ve hemen ardından yapılan 01.11.2015 Milletvekili Genel Seçimleri dolayısıyla yapılan çalışmaların tamamlanamadığı, aynı zamanda bu süreçte kamu idareleri için takvim ile stratejik plan hazırlama sürecinde, uyulması gereken temel ilkeleri içeren Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlara Dair Tebliğ'in 30.04.2015 tarih ve 29342 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığı; diğer taraftan, Kalkınma Bakanlığınca 23.10.2015 tarihinde gönderilen yazıda; 01.11.2015 Milletvekili Genel Seçimleri neticesinde 64. Hükümetin kurulmasını müteakip kamu idarelerinin stratejik planlarını yenileyebilecekleri/güncelleyebilecekleri, "Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" gereğince stratejik planın, hükümetin değişmesini müteakip yenilenebileceğinin ifade edildiği, ancak bütün bunlara rağmen gerekli çalışmaların devam ettiği ve bu konuda azami hassasiyetin gösterileceği bildirilmiştir. Sonuç olarak; 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme” başlıklı 9’uncu maddesinde, kamu idarelerinin stratejik plan hazırlaması gerektiği hususu düzenlenmiştir. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı, “Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar” hakkında yönetmelik ve eki uyarınca stratejik planı hazırlamakla yükümlüdür. Kurumun, stratejik plan hazırlama çalışmalarına hız kazandırması, sistemli bir şekilde analizler yaparak amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış riskleri tanımlayarak değerlendirmesi ve alınacak önlemleri belirlemesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 18 B. Performans Programının Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 2: Performans Programının Hazırlanmaması Kamu idareleri tarafından, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlanır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 9’uncu maddesi ile kamu idarelerine yürütecekleri faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlama mükellefiyeti getirilmiştir. Stratejik plan ve bütçe ilişkisi, performans programları aracılığı ile gerçekleştirilmektedir. Bütçe hazırlık sürecine dahil edilen performans programları, idare bütçelerinin stratejik planlarda belirlenmiş amaç ve hedefler doğrultusunda hazırlanmasına yardımcı olmaktadır. Performans programları, bütçe dokümanlarında mali bilgilerin yanında, performans bilgilerinin de yer almasını sağlayarak, çıktı ve sonuç odaklı bir bütçeleme anlayışını ön plana çıkarmakta, yeni kamu mali yönetim sisteminin dayandığı mali saydamlık ve hesap verebilirlik ilkelerine işlerlik kazandırmaktadır. Kurumda stratejik plan ve bütçe ilişkisini sağlayacak olan performans programı hazırlanmamıştır. İdarelerin, yıllık olarak yürütecekleri faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programını hazırlamaları gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle, Başkanlık Stratejik Planının olmaması nedeniyle, buna bağlı olarak hazırlanması gereken performans programı oluşturulamamış olup, Stratejik Planın yayımlanmasıyla birlikte performans programının hazırlanacağı bildirilmiştir. Sonuç olarak; Kurum’un 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 9’uncu maddesi ile getirilen kamu idarelerine yürütecekleri faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programını hazırlama mükellefiyetini yerine getirmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 19 BULGU 3: Performans Bilgisine İlişkin Veri Kayıt Sisteminin Değerlendirilememesi Veri kayıt sistemi bir performans hedefi veya göstergeye yönelik tüm performans bilgisinin toplandığı, analiz edildiği ve üretildiği sürecin tamamıdır. Kurumların, faaliyet sonuçları hakkında raporlama yaparken stratejik plan uygulamasının sistematik olarak takip edilmesini, uygulama sonuçlarının amaç ve hedeflere kıyasla ölçülmesini ve belirli periyodlarla raporlanmasını sağlayan önceden tanımlanmış bir izleme ve değerlendirme sistemi kurmaları gerekmekte olup Kurum tarafından hazırlanmış stratejik plan ve performans programı mevcut olmadığından stratejik planın ve performans programının izleme ve değerlendirmesine yönelik bir veri kayıt sisteminin mevcut olup olmadığı dolayısıyla faaliyet sonuçlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi sürecine ilişkin değerlendirme yapılamamıştır. Kamu idaresi cevabında; özetle, Başkanlığın stratejik planı bulunmadığından performans programı da oluşturulamadığı, stratejik planın onaylanmasını müteakip amaç, hedef ve stratejilerin göstergelerle izlenebileceği bir program oluşturulacağı bildirilmiştir. Sonuç olarak; Veri kayıt sistemi bir performans hedefi veya göstergeye yönelik tüm performans bilgisinin toplandığı, analiz edildiği ve üretildiği sürecin tamamı olup Kurum tarafından hazırlanmış stratejik plan ve performans programı mevcut olmadığından stratejik planın ve performans programının izlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik bir veri kayıt sisteminin mevcut olmadığı dolayısıyla faaliyet sonuçlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi sürecine ilişkin değerlendirme yapılamamaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 20 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr