2016 - TÜRK STANDARTLARI ENSTİTÜSÜ.pdf
TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 2016 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2017
İÇERİK TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 2016 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU 27
TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
- DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 4
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 5
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 5
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 7
- DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 10
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 11
- EKLER ........................................................................................................................................................ 20
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: TSE Ortaklıkları 2 Tablo 2: 2016 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşme Rakamları 3 Tablo 3: Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşme Bilgileri 3 Tablo 4: 254 Taşıtlar Hesabında Gösterilmeyen Tutarlar 14 Tablo 5: 2016 Yılı MYK Aidatı Hesabı 17 Tablo 6: Genel Kurul Üyelerinden Alınması Gereken Aidat Tutarının Hesabı 18
KISALTMALAR
DMO Devlet Malzeme Ofisi
ICAS International Conformity Assessment Service
(Uluslararası Uygunluk Değerlendirme Servisi A.Ş.)
KDV Katma Değer Vergisi
KKTC Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
MYK Mesleki Yeterlilik Kurumu
TCMB Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
TSE Türk Standardları Enstitüsü
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Türk Standardları Enstitüsü 18.11.1960 tarihinde 132 sayılı Kanun ile kurulmuş, kısa adı ve markası “TSE” olan, tüzel kişiliği haiz, özel hukuk hükümlerine göre yönetilen, Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ilgili kuruluşu ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli II sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresidir. TSE, her türlü madde ve mamulleri ile usul ve hizmet standartlarını yapmak gayesiyle kurulmuş olup yalnız TSE tarafından kabul edilen standartlar, “Türk Standardı” adını almaktadır. Kurumun merkezi Ankara olup 7 adet bölge koordinatörlüğü, 3 adet il koordinatörlüğü ile pek çok ilde temsilciliği bulunmaktadır. TSE idari yapısı; Genel Kurul, Teknik Kurul, Yönetim Kurulu, Denetleme Kurulu, İhtisas Kurulları, Genel Sekreter ve Hizmet Birimlerinden oluşmaktadır. Kamu idaresinin yürütme organı Yönetim Kurulu, en yüksek karar alma organı ise Genel Kurul olup kurumun üst yöneticisi, Genel Kurul tarafından seçilmektedir. TSE personeli kadrolu personel, geçici personel ve sözleşmeli personel olmak üzere 3 şekilde istihdam edilmektedir. Personel, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının a bendi kapsamında sigortalı sayılır. Ayrıca, özel bilgi ve ihtisas gerektiren işlerde diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın, sözleşmeli olarak yerli ve yabancı uzmanlar çalıştırılabilmektedir. Kamu idaresi muhasebe işlemlerini Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği (GYMY) ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde (MYMY) belirlenen ilke, standart ve usullere göre yürütmekte ve raporlamaktadır. Kurumsal kodu 40.22 olan kamu idaresinin muhasebe işlemlerini yürüten tek bir muhasebe birimi bulunmakta olup kod 6818’dir. Kurumun merkez ve taşra olmak üzere toplam 26 harcama birimi bulunmaktadır. Kamu idaresinin ortak olduğu şirketler ve dış temsilcilikleri mevcut olup bu hususlarla ilgili açıklamalar aşağıda yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2
A) Kamu İdaresinin Ortaklıkları Hakkında Bilgi
132 sayılı Kanun ile TSE; standardizasyon görevleri dışında kalan ana faaliyetlerini
kuracağı, iştirak edeceği veya işbirliğinde bulunacağı yerli ve yabancı şirketler eliyle yürütme
yetkisine sahiptir. İlgili Kanun’un Ek 2’nci maddesinde;
“Enstitü, standardizasyon görevleri dışında kalan ana faaliyetlerinin tamamını veya bir
kısmını kuracağı, iştirak edeceği veya işbirliğinde bulunacağı yerli ve yabancı şirketler eliyle
yürütebilir. Şirket kurulmasına veya iştirak edilmesine, Genel Kurulun kararı ve Bilim, Sanayi
ve Teknoloji Bakanının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca karar verilir. Genel Kurul,
gerektiğinde bu konudaki yetkisini Yönetim Kuruluna devredebilir”
Denilmektedir.
Bu hüküm uyarınca kamu idaresinin kuruluşunda ve iştirakinde bulunduğu ortaklıklara
aşağıda yer verilmiştir.
Tablo 1: TSE Ortaklıkları
Şirket Ünvanı Şirketin Toplam Sermayesi Ortaklık Payı
Muallimköy Teknoloji
Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş.
123.875.000,00 TL %1,61
Uluslararası Uygunluk
Değerlendirme Servisi A.Ş. (ICAS)
100.000.000 TL %100%100 %100
TSE SOJUZTEST Metroloji ve
Kalibrasyon Ltd. Şti.
693.981,61TL %49
Özbek-Türk Test Merkezi 1.166.600 USD %51
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3
B) Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşme Bilgileri
Tablo 2: 2016 Yılı Bütçe Giderleri Ödenek ve Gerçekleşme Rakamları
2016 YILI
BAŞLANGIÇ
ÖDENEĞİ
GERÇEKLEŞEN BÜTÇE
GİDERİ
01 PERSONEL GİDERLERİ 188.997.000,00 191.174.880,49
02 SGK DEVLET PRİMİ GİDERLERİ 40.267.000,00 39.210.546,82
03
MAL VE HİZMET ALIM
GİDERLERİ 50.093.000,00 82.190.144,01
05 CARİ TRANSFERLER 1.877.000,00 4.700.914,38
06 SERMAYE GİDERLERİ 24.500.000,00 48.677.429,68
08 BORÇ VERME 0,00 74.960.000,00
TOPLAM 305.734.000,00 440.913.915,38
2016 yılında öngörülen başlangıç ödeneği 305.734.000,00 TL olup, yıl içinde eklenen
232.116.000,00 TL ödenek ile toplam ödenek 537.850.000,00 TL olmuştur. Dönem sonu
itibariyle bütçe gideri %82 gerçekleşme oranı ile 440.913.915,38 TL’dir.
C) Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşme Bilgileri
Tablo 3: Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşme Bilgileri
2016 YILI
2016 BÜTÇE GELİR
TAHMİNİ
2016 GERÇEKLEŞEN
GELİR
03
TEŞEBBÜS VE MÜLKİYET
GELİRLERİ 287.720.000,00 348.310.388,91
05 DİĞER GELİR 31.002.000,00 123.186.663,15
TOPLAM 318.722.000,00 471.497.052,06
2016 yılı bütçe geliri tahmini Teşebbüs Ve Mülkiyet Gelirlerinde 287.720.000,00 TL,
Diğer Gelirlerde ise, 31.002.000,00 TL olmak üzere toplam 318.722.000,00 TL’dir. Dönem
sonu itibariyle gerçekleşen bütçe gelirleri toplamı 471.497.052,06 TL olup, tamamı öz gelir
olan bu tutarın 348.310.388,91 TL’si Teşebbüs Mülkiyet Gelirlerine, 123.186.663,15 TL’si ise
Diğer Gelirlerine aittir. Bütçe gelirlerinin gerçekleşme oranı %148’dir.
Kamu idaresi 2016 yılında faaliyet geliri olarak 463.329.374,49 TL elde etmiş, faaliyet
giderleri ise 331.905.686,26 TL olarak gerçekleşmiş, dolayısıyla dönem sonunu olumlu faaliyet
sonucu ile kapatmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar / Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Taşınmaz Mal Yönetmeliğindeki Değişikliklere Uygun Taşınmaz Mal Cetvellerinin Düzenlenmemesi Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Kullanılacak defterler ve kayıt düzeni ”başlıklı 6’ncı maddesinde; hesap planını oluşturan hesaplara ait bilgilerin ayrıntı bazında kaydına mahsus olarak tutulan yardımcı hesap defterleri, yönetmeliğin uygulanmasında kullanılacak defterler arasında belirtilmiştir. “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddesinde, kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazlar, bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenler ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği hüküm altına alınmıştır. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin “Mevcut taşınmazların kaydına ilişkin işlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesinde; “Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır: a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar. ...” Hükmü ile kamu idarelerinin taşınmazlarıyla ilgili yasal bir düzenleme yapılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 250 Arazi ve Arsalar ile 252 Binalar Hesaplarının incelenmesi sonucunda; Taşınmaz Mal Yönetmeliği’nin geçici maddesinde belirten taşınmaz mal formları ve icmal cetvellerinin düzenlenmediği, Yönetmeliğin değişmeden önceki ekli formlarına uygun bir önceki yıl düzenlenmiş form ve icmallerin mevcut olduğu, Bu hesaplarla ilgili Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen ‘bilgilerin ayrıntı bazında kaydına mahsus olarak tutulan ’ibaresine uygun yardımcı hesap defterlerinin olmadığı tespit edilmiştir. Belirtilen nedenlerle bilançoda yer alan 250 Arazi ve Arsalar ile 252 Binalar Hesaplarının bakiyelerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hususunda bir değerlendirmede bulunulamamıştır. Kamu idaresi cevabında özetle; 2017 yılında Taşınmaz Mal Yönetmeliği’nin geçici maddesinde belirtilen taşınmaz mal icmal cetvellerinin düzenleneceği belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında 2017 yılı için gerekli işlemlerin yapılacağı belirtilmişse de 2016 yılı bilançosunda yer alan 250 Arazi ve Arsalar ile 252 Binalar Hesaplarının bakiyelerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı hususunda bir değerlendirmede bulunulamayacağından, Kurum mali tabloları bu hesaplar yönünden doğru veri üretmemiştir. BULGU 2: Gider Taahhütleri Hesabı Ve Gider Taahhütleri Karşılığı Hesaplarının Kullanılmaması Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin Taahhüt hesapları hesap grubunu açıklayan 471’inci maddesinde, yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen gider taahhütlerinin, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilen taahhütler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Hesap grubuna ilişkin işlemleri açıklayan 472’nci maddesinde ise, gerek yılı için geçerli, gerekse ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen gider taahhütlerinin, bunlara yapılan ilaveler ve fiyat farkı tutarları ile taahhüdün yerine getirilmesi dolayısıyla nakden veya mahsuben yapılan hakediş ödemelerinin ve bu ödemelerden yapılan kesintilerin, taahhüt tutarından yapılan eksiltmeler, kısmen veya tamamen bozulan sözleşmelere ilişkin taahhütler ve diğer bilgilerin “Taahhüt Kartı”na
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 kaydedileceği, Girişilen gider taahhütlerine ilişkin bilgilerin, sözleşmenin imzalanmasından itibaren en geç üç iş günü içinde ilgili kamu idaresi tarafından muhasebe birimine bildirileceği, İdarece yapılan bildirim üzerine taahhüt kartının düzenleneceği ve gerekli kayıtların yapılacağı, Gider taahhütleri kayıtlarının yapıldığı muhasebe işlem fişine taahhüt kartının onaylı bir örneğinin ekleneceği, Gider taahhütleri hesabının, harcama birimleri itibarıyla tutulacağı ve taahhüt tutarlarının, bu hesaba katma değer vergisi hariç tutarlar üzerinden kaydedileceği, bu hesapta yer alan tutarların bütçe hazırlanması sırasında dikkate alınacağı, Hüküm altına alınmıştır. 920 Gider Taahhütleri Hesabının işleyişini açıklayan 474’üncü maddesinde ise, girişilen taahhüt tutarları ile bunlara ilave edilen her türlü taahhüt artışının bu hesaba borç, 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği, Girişilen taahhüdün yerine getirilmesi nedeniyle hesaplanan hakediş tutarlarının veya herhangi bir nedenle feshedilen taahhüt tutarlarının sözleşme fiyatları üzerinden bu hesaba alacak, 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına borç kaydedileceği, Belirtilmiştir. Yapılan incelemelerde yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak 2016 yılında 920 Gider Taahhütleri ve 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesaplarının kullanılmadığı, bu hesapların yılsonu bakiyelerinin 20.109.249,73 TL tutarda olması gerekirken, 14.216.713,72 TL tutarda olduğu dolayısıyla, 5.892.536,01 TL eksik göründüğü tespit edilmiştir. Kamu idaresinin gelecek yıllara yaygın yüklenmelerinin muhasebe sisteminde takibine ve denetimine olanak veren hesaplar, ilgili taahhüt hesapları olup bu hesaplar kullanılmadığı sürece; kurumun izleyen yıllarda devam eden taahhütlerinin olduğu, bu taahhütlerin ilgili yıllarda tamamlanacağı bilgisi edinilemediği gibi sonraki yıllar bütçelerinin hazırlanması aşamasında muhasebe sisteminden de yararlanılamayacaktır. Kamu idaresi cevabında özetle; 920 Gider Taahhütleri ve 921 Gider Taahhüt Karşılığı Hesaplarında gerekli düzeltmelerin yapıldığı, girişilen gider taahhütlerine ilişkin bilgilerin,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 sözleşmenin imzalanmasından itibaren en geç üç iş günü içinde muhasebe birimine bildirilmesi gerektiği hususunda ihale işlemlerini gerçekleştiren birimin bilgilendirildiği, bundan sonraki süreçte taahhüt kartlarının düzenli bir şekilde açılabilmesi ve takibi için girişilen gider taahhütlerinin bulgumuzda belirtilen hususlar çerçevesinde takibinin yapılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulgumuzla ilgili gerekli önlemlerin alınacağı bildirilmiş olsa da, 2016 yılı bilançosunda 920 Gider Taahhütleri ve 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesaplarında 5.892.536,01 TL tutarındaki hata devam etmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Türk Standardları Enstitüsü 2016 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: İştiraklerde Bulunan Sermayenin Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına Kaydedilmemesi Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin; 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın, “Hesabın Niteliği” başlıklı 159’uncu maddesinde mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kâr ve zararlar ile bu kurumların ödenmemiş sermayelerine mahsup edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı, “Hesaba İlişkin İşlemler” ve “Hesabın İşleyişi” başlıklı 160 ve 161’inci maddelerinde; sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nakdi sermaye ve gerekse ayni sermaye şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedileceği, nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların, kuruluşların özkaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlara eşit olması gerektiği ve taahhüt edilen sermaye tutarlarının bu hesaba borç, 247 Sermaye Taahhütleri Hesabına alacak kaydedileceği, 247 Sermaye Taahhütleri Hesabının “Hesabın niteliği” ve “Hesabın işleyişi” başlıklı 165 ve 166’ncı maddelerinde ise, kamu idarelerinin mali kuruluşlar, mal ve hizmet üreten kuruluşlar ve döner sermayeli kuruluşlarla ilgili sermaye taahhütlerinin izlenmesi için kullanılacağı, sermaye taahhütlerinin bu hesaba alacak, ilgili mali duran varlık hesabına borç kaydedileceği hükümlerine yer verilmiştir. TSE tarafından sermayesine iştirak edilen kuruluşlar itibarıyla yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1-) Sermayesinin tamamı 100.000.000,00 TL olan Uluslararası Uygunluk Değerlendirme Servisi A.Ş.’nin (ICAS) 31.12.2016 tarihli bilançosunda ödenmiş sermayesi 99.960.000,00 TL belirtilmiş olup, TSE’nin 31.12.2016 tarihli bilançosunda 100.000.000,00 TL ödendiği görülmektedir. Yapılan incelemede, 40.000,00 TL nin iştirak payı olarak değil, ticaret sicili kayıt masrafları için olduğu anlaşılmış olup, cari gider olarak kaydedilmesi gereken tutarın sermaye taahhüdünün yerine getirilmesi şeklinde kayıtlara geçtiği anlaşılmıştır. Bu durumda 247 Sermaye Taahhütleri Hesabının alacağında 40.000,00 TL noksan tutar
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 bulunmaktadır. 2-) Sermayesinin yüzde kırk dokuzu (%49) Kuruma ait olan TSE Sojuztest Metroloji ve Kalibrasyon Ltd. Şti.’nin ödenmiş sermayesi 31.12.2016 tarihi itibari ile 693.981,61 TL görülmektedir. Buna göre, TSE’nin 31.12.2016 tarihli bilançosunda iştirak payının 340.050,98 TL(%49) olması gerekirken, 176.400,00 TL olması nedeniyle 163.650,98 TL, 241 Mal Ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına eksik kayıt yapılmış olmaktadır. 3-) Sermayesinin %20’si Kuruma ait olan Muallimköy Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici Anonim Şirketinin ise, 26.03.2015 tarihli Olağanüstü Genel Kurul toplantısında 10.000.000,00 TL olan esas sermayesinin 113.875.000,00 TL artırılmak suretiyle 123.875.000,00 TL’ye çıkarılması hüküm altına alınmıştır. Bu durumda TSE’nin ortaklık oranı % 20’den %1.61’e inmiş olmaktadır. Şirket ana sözleşmesinin 18’inci maddesine göre dönem net kârından %5 kanuni yedek akçe ayrıldıktan sonra kalan tutarın %5’i kâr sahiplerine dağıtılmakta olup, dönem net kârının geri kalan kısmı ile ne yapılacağı ise Genel Kurul Kararına göre tespit edilmektedir. Şirketin 2015 yılı dönem net kârı 33.003.299,83 TL, 2016 yılı dönem net kârı ise 50.644.856,40 TL’dir. Söz konusu verilere göre, TSE’nin sırasıyla en az 25.239,27 TL (33.003.299,83x0.95x0.05x0.0161) ve 38.730,65 TL (50.644.856,40x0.95x0.05x0.0161) kâr payı tahakkuk ve tahsil etmiş olması gerekmektedir. Ancak böyle bir kayda rastlanmamıştır. TSE’de Genel Kurul Kararları da mevcut değildir. Kâr payı tahakkuk işlemlerinin yapılmaması nedeniyle, 241 Mal Ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına 63.969,92 TL eksik kayıt yapılmış bulunmaktadır. Yukarıda açıklanan nedenlerle, TSE’nin iştirakleri dolayısıyla, kurum mali tablolarında 241 Mal Ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler ve 600 Gelirler Hesabında 227.620,90 TL, 630 Giderler, 830 Bütçe Giderleri, 835 Gider Yansıtma, 800 Bütçe Gelirleri ve 805 Gelir Yansıtma Hesaplarında 163.650,98 TL, 247 Sermaye Taahhütleri Hesabında ise 40.000,00 TL hata oluşmuştur. Kamu idaresi cevabında özetle; 1- Sermayesinin tamamı (100.000.000,00-TL) Enstitüye ait olan Uluslararası Uygunluk Değerlendirme Servisi A.Ş.’ye (ICAS) olan sermaye taahhüdünün 2016 yılı içerisinde yerine getirildiği, 40.000,00-TL tutarlı ticaret sicil işlemleri ile ilgili masrafların da ICAS tarafından gönderilecek kar payından düşülerek muhasebe kaydının yapılacağı,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 2- Sermayesinin %49’u Enstitüye ait olan TSE Sojuztest Metroloji ve Kalibrasyon Ltd. Şti.’nin 31/12/2016 tarihli bilançosunda bulunan 693.981,61-TL ödenmiş sermayesine ait iştirak payı oranınca (340.050,98-TL) muhasebe kayıtlarında görünmesi gereken 163.650,98- TL lik tutarın, ilgili bütçe tertibinin açılarak 2017 yılı itibariyle bulguda belirtildiği şekilde kayıt altına alınacağı, 3- Sermayesinin %1,61’i Enstitüye ait olan Muallimköy Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici Anonim Şirketi’ne iştirakten kaynaklanan ve bulguda belirtilen toplam 63.969,92-TL kar payı, tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin yapılması amacıyla Muallimköy Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici Anonim Şirketi Yönetim Kurulundan resmi yazı ile talep edileceği, Muallimköy Teknoloji Geliştirme Bölgesi A.Ş’den gelecek cevaba göre gerekli işlemlerin gerçekleştirileceği, Belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulgumuza istinaden gerekli düzeltmelerin ve işlemlerin yapılacağını belirtmiş ise de, 2016 yılı mali tablolarında 241 Mal Ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler ve 600 Gelirler Hesabında 227.620,90 TL, 630 Giderler, 830 Bütçe Giderleri, 835 Gider Yansıtma, 800 Bütçe Gelirleri ve 805 Gelir Yansıtma Hesaplarında 163.650,98 TL, 247 Sermaye Taahhütleri Hesabında ise 40.000,00 TL hata devam etmektedir. Bulgu konusu 2017 yılı denetimlerinde izlenecektir. BULGU 2: Taşıtlar Hesabında Hata Bulunması Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde, para mevcudu, alacaklar ve maliyetinin belirlenmesi mümkün veya uygun olmayan kalemler hariç, kamu idareleri tarafından edinilen varlık ve hizmetlerin, bunların elde edilme maliyet bedelleriyle muhasebeleştirileceği belirtilmiştir. Devlet Malzeme Ofisi Müdürlüğünden 40 adet kamyonet ve 1 adet minibüs alımında DMO’nun 29.12.2015 tarihli faturaları 2016 yılında geç göndermesi nedeniyle KDV tutarı indirim konusu yapılamamış olup, söz konusu KDV tutarları 630 Giderler Hesabına kaydedilmiştir. Sonuç olarak, indirilemeyen KDV tutarları, taşıtların alımında maliyet unsuru olmuştur. Bu nedenle indirilemeyen KDV’nin 254 Taşıtlar hesabında gösterilmesi gerekmekte olup, 630
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14
Giderler Hesabında ve 254 Taşıtlar Hesabında 414.945,94 TL tutarında hata olduğu tespit
edilmiştir.
Tablo 4: 254 Taşıtlar Hesabında Gösterilmeyen Tutarlar
Belge No Tutarı
16867 88.516,71
16868 11.990,16
16869 13.843,87
16870 300.595,20
TOPLAM: 414.945,94
Kamu idaresi cevabında özetle; Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğünden 40 adet
kamyonet ve 1 adet minibüs alımında indirilmeyen KDV tutarları 2017 yılı içerisinde taşıtların
maliyetine ekleneceği, ancak taşıtların öncelikle Taşınır Kayıt Yönetim Sistemi içerisinde
düzeltilerek muhasebe kayıtlarına yansımasının yapılmasının gerektiği, bu taşıtların hizmet
gereklerine göre Türkiye çapında bulunan 20 hizmet noktasına dağıtıldığı, taşınır sisteminde
farklı ambarlarda bulunan taşıtların fiyatlarının düzeltilmesi için ilgili harcama birimleriyle
gerekli yazışmaların yapılmış olduğu, harcama birimlerinden gelen düzeltilmiş taşınır işlem
fişleri oluşturulduktan sonra muhasebe sistemine aktarılarak ilgili uygunsuzlukların
giderileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında 2017 yılında gerekli düzeltme kayıtlarının
yapılacağı belirtilmiş olup, 2016 yılı mali tablolarında 630 Giderler ve 254 Taşıtlar
Hesaplarında 414.945,94 TL tutarında hata olduğu tespit edilmiştir.
BULGU 3: Mesleki Yeterlilik Kurumuna Aktarılan Üyelik Aidatının, Mevzuat
Hükümlerine Aykırı Olarak Belirlenmesi ve Bu Tutar Üzerinden Ödemenin
Gerçekleştirilmesi
5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) Kanunu’nun “Kurumun Organları”
başlıklı 5’inci maddesinde; Kurumun Genel Kurul, Yönetim Kurulu ve hizmet birimlerinden
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 oluştuğu; “Genel Kurul” başlıklı 6’ncı maddesinde ise Genel Kurulun, Kurumun en üst karar organı olduğu ve aşağıda belirtilen üyelerden oluştuğu belirtilmiştir. a) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından iki üye. b) Millî Eğitim Bakanlığından üç üye. c) Avrupa Birliği Bakanlığından bir üye. ç) Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından bir üye. d) Çevre ve Şehircilik Bakanlığından bir üye. e) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından bir üye. f) Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığından bir üye. g) Gümrük ve Ticaret Bakanlığından bir üye. ğ) Kalkınma Bakanlığından bir üye. h) Kültür ve Turizm Bakanlığından bir üye. ı) Maliye Bakanlığından bir üye. i) Sağlık Bakanlığından bir üye. j) Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından bir üye. k)Üniversitelerin çalışma ekonomisi, işletme ve meslekî eğitim ile ilgili alanlarından Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek üç öğretim üyesi. l) Türkiye İş Kurumundan bir üye. m) Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığından bir üye. n) Türk Standardları Enstitüsünden bir üye. o) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden dört üye. ö) Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonundan dört üye.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 p) Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden iki üye. r) Türkiye Seyahat Acenteleri Birliğinden bir üye. s) Türkiye İhracatçılar Meclisinden bir üye. ş) En çok üyeye sahip üç işçi sendikaları konfederasyonunun her birinden en az bir üye olmak üzere sahip oldukları üye sayılarına oranla toplam yedi üye. t) En çok üyeye sahip işveren sendikaları konfederasyonundan üç üye. 5544 sayılı Kanun’un 7’nci maddesine göre Yönetim Kurulu tarafından hazırlanan bütçeyi aynen veya değiştirerek kabul etmek ve üyelerin aidat miktarını belirlemek Genel Kurulun görevleri arasında sayılmıştır. MYK Genel Kurul üyelerinin ödeyeceği aidatın belirlenmesine ilişkin usul 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu’nun 26’ncı ve 28’inci maddelerinde açıklanmıştır. Buna göre; Mezkûr Kanun’un “Gelirler” başlıklı 26’ncı maddesinde, “(1) Kurum gelirleri şunlardır: a)Bu Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, işçi ve işveren konfederasyonları ile diğer kuruluşların Genel Kuruldaki her bir temsilcisi için, olağan Genel Kurulun yapıldığı tarihte geçerli olan aylık brüt asgari ücretin yirmi katını geçmemek üzere, miktarı Genel Kurulca belirlenen aidatlar. b) Kurumun Genel Kurula sunulan bütçesinden, bu maddenin (a) bendine göre belirlenen aidatlar düşüldükten sonra kalan kısım üzerinden 6’ncı maddenin birinci fıkrasında belirtilen her bir Bakanlık ile kamu kurum ve kuruluşu için eşit miktarda belirlenen aidatlar. …” “Bütçe” başlıklı 28’inci maddesi birinci fıkrasında; “(1) Kurumun gelirlerinin giderlerini karşılaması esastır. Kurum gelirleri bir bankada açılacak hesapta tutulur. Bu gelirlerden hesap yılı sonuna kadar harcanmayan paralar Maliye Bakanlığına bildirildikten sonra Kurumun ertesi yıl gelir hesabına aktarılır ve takip eden Genel
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 Kurul üyelik aidatları gelir fazlası dikkate alınarak belirlenir.” Hükümleri ile üyelik aidatları belirlenirken dikkate alınması gereken hususlar belirtilmiştir. Kanun’un yukarıda anılan maddelerinden anlaşılacağı üzere, MYK tarafından Bakanlık, kurum ve kuruluşlar için üyelik aidatları belirlenirken; Genel Kurula sunulan bütçeden Kanun’un 26’ncı maddesinin (a) bendinde belirtilen (meslek kuruluşları, işçi ve işveren konfederasyonları ile diğer kuruluşların ) 22 üye için belirlenen aidatlar düşüldükten sonra kalan kısmın 17 kuruluşa eşit miktarda paylaştırılacağı ifade edilmiştir. Bu aidatlar belirlenirken mezkûr Kanun’un 28’inci maddesinde belirletilen hüküm doğrultusunda bir önceki yılda harcanmayıp gelir hesabına aktarılan paranın gelir fazlası olarak dikkate alınıp, bir sonraki yılın aidatlarının belirlenmesinde dikkate alınması gerekmektedir. Bu çerçevede, Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından gelir fazlasının dikkate alınıp alınmadığını değerlendirmek için hesap detayı talep edilmiştir. MYK tarafından gönderilen hesap detayı incelendiğinde 2016 yılı için MYK tarafından “Gelir Fazlasının” tamamı dikkate alınmadan, sadece “Gelir Fazlasından Kullanılacak Net Finansman Öngörüsü” adı altında önceki yıllardan devreden gelirin yaklaşık %35’lik kısmının düşülerek Kurul payının hesaplandığı görülmüştür. Kurumların ödeyeceği yıllık aidat tutarının, aşağıdaki Tablo’da görüleceği üzere, yasal düzenlemelere aykırı olarak yapıldığı görülmüştür. Tablo 5: 2016 Yılı MYK Aidatı Hesabı SATIR 2016 YILI MYK AİDATI HESABI TUTAR A Mesleki Yeterlilik Kurumunun 01.01.2015 Tarihine Devreden Gelir Fazlası 14.178.000.00 TL B Orta Vadeli Plan (OVMP 2015 – 2017) Bütçe Tavanları Esas Alınarak 01.01.2016 -30.06.2017 (18 aylık) Dönemi Harcama/Gider Öngörüsü 25.971.000,00 TL C 18 Aylık Gideri Karşılamak için 2016 Yılında Elde Edilmesi Gereken Gelir Hedefi (C= B-A) 11.793.000,00 TL D Mesleki Yeterlilik Kurumu 2016 Yılı Gider Bütçe Tavanı (OVMP 2015 -2017) 16.861.000,00 TL E 2016 yılı Gelir Fazlasından Kullanılacak Net Finansman Öngörüsü (E=D-C) 5.068.000,00 TL F 2016 Yılı Gelir Bütçesi Öngörüsü (F-C)(G+H) 11.793.000,00TL G Faaliyetlerden Elde Edilecek Gelirler ile Diğer Gelirler 4.602.660,00 TL H Genel Kurul Üyelerinden Aidat Gelirleri 7.190.340,00 TL I Genel Kurul Üyelerinden Aidat Gelirleri 7.190.340.00 TL J Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları, İşçi ve İşveren Konfederasyonları ve Diğer Sosyal Taraflar Payı [(Ekim/2015) Brüt Asgari Ücret: 1273,50 x 20 x 22)1 560,340.00 TL K Bakanlıklar ile Diğer Kamu Kurumları Toplam Payı (F=D-E) 6.630.000,00 TL L Bakanlıklar ile Diğer Kamu Kurumları 2016 Yılı Aidat Tutarı Hesabı (G=F/17) 390.000,00 TL M Bakanlıklar ile Diğer Kamu Kurumları 2016 Yılı Aidat Tutarı 390.000,00 TL
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 2016 yılı için 390.000,00 TL olarak belirlenen aidat tutarının tespitinde; 2015–2017 Orta Vadeli Mali Plan’da Mesleki Yeterlilik Kurumu için öngörülen 2016 yılı ödenek teklif tavanı 16.861.000- TL ile 2017 yılı ödenek teklif tavanının yarısı 9.110.000-TL’nin toplamı olan 25.971.000-TL üzerinden bir buçuk yıllık bir hesaplama yapılmış, Kanun’un 6’ncı maddenin birinci fıkrasında belirtilen 17 adet bakanlık ile kamu kurum ve kuruluşlarının ödemesi gereken aidat 390.000-TL olarak tespit edilmiştir. Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından yukarıda anlatılan yöntem ile tespit edilen 2016 yılı aidatı olan 390.000 TL 11.05.2016 tarihinde TSE tarafından, Kurum hesabına aktarılmıştır. Kurul, elindeki 14.178.000,00 TL’lik gelir fazlasının-mevzuata aykırı olarak- 5.068.000,00 TL’sini düşüp, elindeki nakit kaynağını 9.110.000,00 TL olarak tutarken, yıl içerisinde elde edeceğini tahmin ettiği gelirlerle (11.793.000,00 TL) bu rakam 20.903.000,00 TL’ye ulaşmaktadır. 2016 yılı tahmini gider rakamının 16.861.000,00 TL olduğu göz önüne alındığında, Kurul tarafından sürekli olarak yılı giderinin üzerinde kaynak yaratması söz konusu olmaktadır. Hâlbuki, söz konusu hesaplamada, önceki yıllardan devreden gelirin tamamı düşülmüş olsaydı aşağıdaki tablolarda görüleceği üzere TSE tarafından MYK’ya aktarılacak tutar 124.862,35TL olacaktı. Tablo 6: Genel Kurul Üyelerinden Alınması Gereken Aidat Tutarının Hesabı SATIR 2016 YILI MYK AİDATI HESABI* TUTAR A Mesleki Yeterlilik Kurumu 2016 Yılı Gider Bütçe Tavanı (OVMP-2015-2017) 16,861,000.00 TL B Mesleki Yeterlilik Kurumunun 01.01.2015 Tarihine Devreden Gelir Fazlası 14,178,000.00 TL C 2016 Yılı Gider Bütçe Tavanından Gelir Fazlasının Düşülmesi (C=A-B) 2,683,000.00 TL D Genel Kurul Üyelerinden Aidat Gelirleri 2,683,000.00 TL E Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları, İşçi ve İşveren Konfederasyonları ve Diğer Sosyal Taraflar Payı [(Ekim/2015) Brüt Asgari Ücret: 1273,50 x 20 x 22)1 560,340.00 TL F Bakanlıklar ile Diğer Kamu Kurumları Toplam Payı (F=D-E) 2,122,660.00 TL G Bakanlıklar ile Diğer Kamu Kurumları 2016 Yılı Aidat Tutarı Hesabı (G=F/17)** 124,862.35 TL
- "Faaliyetlerden Elde Edilecek Gelirler ile Diğer Gelirler" kısmı ihmal edilerek yapılan hesaplama. ** Genel Kurul üyelerinden alınması gereken aidat tutarı 124.862,35 TL'dir. Açıklanan nedenlerle; MYK tarafından, yasal düzenlemede belirtilmeyen bir uygulama ile yıllık aidat miktarının fazla hesaplandığı anlaşılmıştır. 2014 yılı Sayıştay Denetim Raporlarında; MYK Kanunu’nun 28’inci maddesinin 1’inci
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 fıkrası hükmü karşısında, Bakanlıklar ile diğer kamu kurumlarının ödeyeceği üyelik aidatlarının gelir fazlası dikkate alınarak hesap edilmesi gerektiği TBMM’ne raporlanmıştır. MYK tarafından kanuna aykırı yapılan bu hesaplamanın, temel bütçe ilkelerine ve 5544 Sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu’un 19’uncu maddesi birinci fıkrası (ç) bendinde yer alan “ Kurumun stratejilerine, amaç ve hedeflerine uygun olarak, Kurumun yıllık bütçesi ile mali tablolarını hazırlamak” ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, gelir ve gider denkliğinin bozularak bütçeleme ilkelerinin de göz ardı edildiği kanaatine ulaşılmıştır. Kamu idaresi cevabında özetle; Mesleki Yeterlik Kurumunca tespit edilen ve anılan kuruma ödenen 390.000,00-TL tutarındaki 2016 yılı aidatından ödenmesi gereken 124.862,35- TL düşülerek kalan 265.137,65-TL tutarın Mesleki Yeterlilik Kurumundan 18/05/2017 tarih ve E.206490 sayılı resmi yazı ile iadesinin istendiği belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulgumuza iştirak edilmiş olup, bulgu konusu husus, TSE dahil MYK Kanunu’nun 6’ncı maddesindeki 17 bakanlık, kamu kurum ve kuruluşunu ilgilendirdiğinden TBMM’nin bilgisine sunulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 8. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları TSE 01.01.2016- 31.12.2016 DÖNEMİ BİLANÇOSU AKTİF 526.533.734,69 PASİF 526.533.734,69 I DÖNEN VARLIKLAR 217.069.430,69 III KISA VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 40.752.116,01 HAZIR DEĞERLER 102.912.348,65 FAALİYET BORÇLARI 3.248.308,70 Kasa Hesabı 0,00 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 3.828.794,35 Alınan Çekler Hesabı 0,00 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 1.688.532,55 Banka Hesabı 90.501.704,89 Emanetler Hesabı 2.140.261,80 Verilen Çekler ve Gön. Emirleri Hesabı ( - ) -705.602,16 ALINAN AVANSLAR 14.628.393,48 Döviz Hesabı 8.226.268,02 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜLER 19.046.619,48 Döviz Gönderme Emirleri Hesabı -297.374,04 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 7.752.983,96 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı 5.187.351,94 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri 10.512.681,50 FAALİYET ALACAKLARI 104.506.757,80 Fonlar veya Diğ. Kamu İda. Ad.Yap.Tahs.Hs. 780.954,02 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 79.399.332,49 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 0,00 Gelirden Takipli alacaklar Hesabı 24.141.685,07 GELECEK AYL. AİT GEL. VE GİD. THK 0,00 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 965.740,24 DİĞER KISA VAD. YBNC. KAYN. HESABI 0,00 DİĞER ALACAKLAR 1.483.997,55 KISA VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR TOPLAMI 40.752.116,01 Kişilerden Alacaklar Hesabı 1.483.997,55 IV UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 5.078.619,02 Diğer Çeşitli Alacaklar 0,00 FAALİYET BORÇLARI 0,00
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 STOKLAR 2.637.628,29 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 0,00 İlk Madde ve Malzeme Hesabı 2.637.628,29 ALINAN AVANSLAR 0,00 ÖN ÖDEMELER 5.528.698,40 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 5.078.619,02 İş Avans ve Kredileri Hesabı 0,00 GELECEK AYL. AİT GEL. VE GİD. THK. 0,00 Personel Avansları Hesabı 0,00 DİĞER UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 0,00 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı 5.528.698,40 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI 5.078.619,02 GELECEK AYL. AİT GİD. VE GEL. THK. 0,00 V ÖZ KAYNAKLAR 480.702.999,66 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 0,00 NET DEĞER HESABI 752.315.580,80 DÖNEN VARLIKLAR TOPLAMI 217.069.430,69 Net Değer Hesabı 752.315.580,80 II DURAN VARLIKLAR 309.464.304,00 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 19.448.019,68 FAALİYET ALACAKLARI 1.547,24 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı 19.448.019,68 MALİ DURAN VARLIKLAR 103.840.693,16 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI -422.484.289,05 MADDİ DURAN VARLIKLAR 205.622.063,60 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı -422.484.289,05 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 131.423.688,23 DİĞER DURAN VARLIKLAR 0,00 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 131.423.688,23 DURAN VARLIKLAR TOPLAMI 309.464.304,00 ÖZ KAYNAKLAR TOPLAMI 480.702.999,66 AKTİF TOPLAM 526.533.734,69 PASİF TOPLAM 526.533.734,69
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22
TSE 2016 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
GİDERLER GELİRLER
Ekonomik
Kodlar
GİDERİN TÜRÜ Cari Yıl (N) Ekonomik Kodlar GELİRİN TÜRÜ Cari Yıl (N)
630 1 1 Memurlar 2.326.973,33 600 03 01 Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 335.834.452,99
630 1 2 Sözleşmeli Personel 188.486.382,28 600 05 01 Faiz Gelirleri 10.452.204,96
630 1 4 Geçici Personel 361.324,95 600 05 02 Kişi ve Kurumlardan Alınan Paylar 4.890.737,35
630 2 2 Sözleşmeli Personel 39.204.854,32 600 05 03 Para Cezaları 1.204,89
630 2 99 Sosyal Güvenlik Primi Ödemeleri Gecikme
Cezası ve Zamları
5.946,43 600 05 09 Diğer Çeşitli Gelirler 109.504.230,63
630 3 2 Tüketime Yönelik Mal ve Malzeme Alımları 10.758.250,34 600 11 01 Döviz Mevcudunun Değerlemesinden
Oluşan Olumlu Kur Farkları
2.646.543,67
630 3 3 Yolluklar 8.166.089,75
630 3 4 GÖREV GİDERLERİ 2.546.221,99 GELİRLER TOPLAMI (B): 463.329.374,49
630 3 5 Hizmet Alımları 40.538.931,76
630 3 6 Temsil ve Tanıtma Giderleri 1.019.267,13
630 3 7 Menkul Mal, Gayrimaddi Hak Alım, Bakım
ve Onarım Giderleri
2.290.810,64 FAALİYET SONUCU(B-A)= 131.423.688,23
630 3 8 Gayrimenkul Mal Bakım ve Onarım Giderleri 994.544,84
630 5 3 Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlara Yapılan
Transferler
391.500,00
630 5 6 Yurtdışına Yapılan Transferler 4.309.414,38
630 11 1 Döviz Mevcudunun Değerlemesinden Oluşan 160.534,23
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23
Olumsuz Kur Farkları
630 11 6 Kur Değişikliği Nedeniyle Döviz Cinsi Borç
Stokundaki Artışl
22.317,06
630 12 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinin Ret ve
İadesinden Kaynakla
977.640,69
630 12 5 Diğer Gelirlerin Ret ve İadesinden
Kaynaklanan Giderler
81.658,88
630 13 1 Maddi Duran Varlıklar Amortisman Giderleri 19.436.575,96
630 13 2 Maddi Olmayan Duran Varlıklar
Amortisman Giderleri
4.137.597,13
630 13 3 Diğer Duran Varlıkların Amortisman
Giderleri
1.114.680,83
630 14 1 Kırtasiye Malzemeleri 896.771,00
630 14 2 Beslenme, Gıda Amaçlı ve Mutfakta
Kullanılan Tüketim Malzeme
28.748,51
630 14 3 Tıbbi ve Laboratuar Sarf Malzemeleri 975.760,19
630 14 4 Yakıtlar, Yakıt Katkıları ve Katkı Yağlar 13.920,76
630 14 5 Temizleme Ekipmanları 60.722,51
630 14 6 Giyecek, Mefruşat ve Tuhafiye Malzemeleri 106.852,07
630 14 7 Yiyecek 36.829,40
630 14 8 İçecek 179.853,59
630 14 10 Zirai Maddeler 21.403,37
630 14 12 Bakım Onarım ve Üretim Malzemeleri 265.393,80
630 14 13 Yedek Parçalar 256.387,03
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24
630 14 14 Nakil Vasıtaları Lastikleri 1.491,52
630 14 15 Değişim, Bağış ve Satış Amaçlı Yayınlar 635,59
630 14 17 Basınçlı Ekipmanlar 8.003,13
630 14 99 Diğer Tüketim Amaçlı Malzemeler 73.266,33
630 30 6 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 1.167.089,50
630 99 99 Yukarıda Tanımlanmayan Diğer Giderler 481.041,04
GİDERLER TOPLAMI (A): 331.905.686,26
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26
TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ 2016 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- ÖZET ........................................................................................................................................................... 27
- DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 28
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 28
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 28
- GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 30
- DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 33
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 27
- ÖZET Bu rapor, Türk Standardları Enstitüsünün performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Türk Standardları Enstitüsü’nün hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir: 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2016 yılı Performans Programı, 2016 yılı İdare Faaliyet Raporu, Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Performans esaslı bütçeleme sistemi gereği TSE’nin hazırladığı yukarıda sayılan üç temel belge incelenmiş ve bu incelemenin sonucunda; Stratejik Planda mevcudiyet, zamanlılık, ilgililik kriterlerinin karşılandığı, sunum kriterinin kısmen karşılandığı, ölçülebilirlik kriterinin ise karşılanmadığı, tespit edilmiştir. Performans Programında, mevcudiyet ve zamanlılık kriterlerinin karşılandığı, iyi tanımlanma ve sunum kriterlerinin kısmen karşılandığı, ancak bazı hedeflerin faaliyet odaklı belirlendiği, çıktı veya sonuç odaklı olmadığı, bütçenin büyük bir kısmının performans hedefleri ve performans programıyla ilişkilendirilmemesi nedeniyle ilgililik kriterinin karşılanmadığı tespit edilmiştir. Faaliyet raporunda, mevcudiyet, zamanlılık, doğrulanabilirlik ve tutarlılık kriterlerinin karşılandığı, sunum kriterinin kısmen karşılandığı görülmüştür. Performans hedef ve göstergelerinde meydana gelen olumsuz sapmaların nedenlerine yer verilmemesi nedeniyle geçerlilik/ikna edicilik kriteri hakkında bir değerlendirme yapılamamıştır. Faaliyet sonuçlarının ölçümünü yapan veri kayıt sistemi ile ilgili olarak olumsuz yönde bir tespit yapılmamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 28 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 29 üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Türk Standardları Enstitüsünün yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2016 yılı Performans Programı ve 2016 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 30 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2016 yılı performans denetimi kapsamında Türk Standardları Enstitüsünün yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2016 yılı Performans Programı ve 2016 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Denetim yukarıda sayılan üç belge üzerinden kamu idaresinin raporlama gerekliliklerine uyumunun değerlendirilmesi, bu belgelerde sunulan performans bilgisinin değerlendirilmesi ve performans bilgisinin üretilmesi için kullanılan veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Bu değerlendirmeler için kullanılan kriterler aşağıda yer alan Tablo 1’de görülmektedir. Tablo 1: Performans Denetimi Kriterleri Denetim Kriteri Tanım Mevcudiyet Denetlenen idarenin, yasal düzenlemelere göre ilgili dokümanları hazırlaması Zamanlılık Performans bilgisinin yasal süre içinde raporlanması Sunum Performans bilgisinin düzenleyici esaslara uygun şekilde raporlanması İlgililik Amaç, hedef, gösterge ve faaliyetler arasında mantıksal bağlantı olması Ölçülebilirlik Hedeflerin veya göstergelerin ölçülebilir olması İyi Tanımlanma Hedeflerin veya göstergelerin açık ve net bir tanımının olması Tutarlılık Hedeflerin(göstergeler dâhil), denetlenen idarenin planlama ve raporlama dokümanlarında tutarlı olarak kullanılması Doğrulanabilirlik Raporlanan performans bilgisinin kaynağına kadar izlenebiliyor olması Geçerlilik/İkna edicilik Planlanan ve raporlanan performans arasındaki her tür sapmanın denetlenen idare tarafından ele alınıyor olması ve sapmayı açıklayan nedenlerin inandırıcı ve ikna edici olması Güvenilirlik Veri kayıt sistemlerinin gerçekleşmeleri tam ve doğru şekilde ölçerek faaliyet raporunda güvenilir veri sunuyor olması
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 31 STRATEJİK PLAN Türk Standardları Enstitüsü (TSE) 2013-2017 Stratejik Planında, 2 stratejik amaç altında 9 strateji ve 7 stratejik hedef yer almaktadır. Stratejik plan ile ilgili yapılan değerlendirmede, Mevcudiyet, zamanlılık, ilgililik kriterlerinin karşılandığı, Faaliyet maliyetleri tablosunun yer almadığı, dolayısıyla sunum kriterinin kısmen karşılandığı, Stratejik hedeflerin ölçülebilir şekilde ifade edilmediği halde hedefe yönelik performans göstergelerine de yer verilmediği, ölçülebilirlik kriterinin karşılanmadığı, Tespit edilmiştir. PERFORMANS PROGRAMI TSE 2016 Yılı Performans Programında, 42 adet performans hedefi, bu hedeflere ulaşmak için de 48 adet performans göstergesi belirlenmiştir. Performans Programı ile ilgili olarak Tablo 1’deki kriterlerden mevcudiyet, zamanlılık, sunum, ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterleri açısından yapılan değerlendirmede: 5018 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesi hükümleri çerçevesinde TSE 2016 Yılı Performans Programının mevcut olduğu, Performans Programındaki bazı hedeflerin faaliyet odaklı belirlendiği, çıktı veya sonuç odaklı olmadığı, Performans göstergelerinden bazılarının iyi tanımlanmamış olduğu, iyi tanımlanma kriterinin kısmen karşılandığı, Performans hedefi tablosundaki açıklama kısmında söz konusu hedeflerin belirlenme amaçlarına ve performans hedefinin gerekçesine değinilmediği, sunum kriterinin kısmen karşılandığı, Bütçenin %93,07'lik kısmının performans hedefleri ve performans programıyla ilişkilendirilmediği, ilgililik kriterinin karşılanmadığı,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 32 Tespit edilmiştir. FAALİYET RAPORU TSE 2016 Yılı Faaliyet Raporu ile ilgili olarak Tablo1’deki kriterlerden mevcudiyet, zamanlılık, sunum, tutarlılık, doğrulanabilirlik, geçerlilik/ikna edicilik kriterleri açısından yapılan değerlendirmede; TSE 2016 Yılı Faaliyet Raporunun mevcut olduğu, mevzuatta öngörülen sürelerde hazırlandığı, doğrulanabilirlik, tutarlılık kriterlerini karşıladığı, Performans hedef ve göstergeleri itibariyle Performans Sonuçları Tablosuna ve Raporun “Faaliyetlere ilişkin bilgi ve değerlendirmeler” bölümünün “Mali bilgiler” başlığı altında iç ve dış mali denetim sonuçlarına, yer verilmediğinden, sunum kriterini kısmen karşıladığı, Görülmüştür. Performans hedef ve göstergelerinde meydana gelen olumsuz sapmaların nedenlerine yer verilmemesi nedeniyle geçerlilik/ikna edicilik kriteri hakkında bir değerlendirme yapılamamıştır. FAALİYET SONUÇLARININ ÖLÇÜLMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ Faaliyet sonuçlarının ölçümünü yapan veri kayıt sistemi ile ilgili olarak olumsuz yönde bir tespit yapılmamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 33 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Planda Faaliyet Maliyetleri Tablosunun Olmaması Kamu İdareleri İçin Hazırlanan Stratejik Planlama Kılavuzuna göre tüm amaç ve hedefleri içeren beş yıllık maliyet tablosu, stratejik planda yer alması gereken temel unsurlardan biridir. Anılan kılavuza göre, her bir hedefi gerçekleştirmeye dönük faaliyetlerin ortaya konulması sonrasında faaliyetlerin bütçe ile ilişkisinin kurulması gerekmektedir. Bu amaçla önce her bir hedef için gerekli faaliyetlerin maliyet tahminleri yapılarak bir hedefin yaklaşık maliyetine, hedeflerin maliyet tahmini toplamından her bir amacın tahmini maliyetine, amaç maliyetleri toplamından ise stratejik planın o yılki tahmini maliyetine ulaşılmalıdır. Beş yıllık toplam ise stratejik planın toplam tahmini maliyetini vermelidir. Türk Standardları Enstitüsü 2013-2017 Stratejik Planında, faaliyet maliyetleri tablosunun yer almadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında özetle; Türk Standardları Enstitüsü 2013-2017 Stratejik Planının 2013 yılı itibariyle yürürlüğe girmiş olduğu, 2018-2022 Stratejik Plan Hazırlık Çalışmalarının devam ettiği ve bulguda belirtildiği şekilde faaliyet maliyetleri tablosunun yeni Stratejik Planda yer almasının sağlanacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulgumuza iştirak edildiği bildirilmiş olup, konu gelecek stratejik plan döneminde takip edilecektir. BULGU 2: Stratejik Planda Ölçülebilir Hedefler Belirlenmediği Halde Hedefe Yönelik Performans Göstergelerine Yer Verilmemesi Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu’nun “E- Hedefler” başlıklı bölümünde hedef, amaçların gerçekleştirilmesine yönelik spesifik ve ölçülebilir alt amaç olarak tanımlanmış; hedeflerin miktar, maliyet, kalite ve zaman cinsinden ifade edilebilir olması gerektiği belirtilmiştir. Kılavuz’un “F- Performans Göstergeleri” başlıklı bölümünde hedeflerin ölçülebilir
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 34 olarak ifade edilemediği durumlarda stratejik planda hedefe yönelik performans göstergelerine yer verilmesi gerektiği ve performans göstergelerinin de ölçülebilirliğinin sağlanması bakımından miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Türk Standardları Enstitüsü 2013-2017 Stratejik Planında; stratejik hedeflerin ölçülebilir şekilde ifade edilmediği, stratejik hedeflerin ölçülebilir şekilde belirlenmemesine rağmen, performans göstergelerine de yer verilmediği, tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında özetle; Bulguda bahsedilen hususların göz önüne alınarak hedeflerin, belirlenen amaçların gerçekleştirilmesine yönelik maliyet, kalite ve zaman cinsinden ifade edilebilir olmasını teminen 2018-2022 Stratejik Plan çalışmalarının sürdürüleceği belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulgumuza iştirak edildiği bildirilmiş olup, konu gelecek stratejik plan döneminde takip edilecektir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 3: Bütçenin %93,07'lik Kısmının Performans Hedefleri ve Performans Programıyla İlişkilendirilmemesi 5018 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesinde: “Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar… Kamu idareleri bütçelerini, stratejik planlarında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlarlar.” hükümleri ile performans esaslı bütçeleme sistemine geçiş öngörülmüştür. Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Programında 42 adet performans hedefi belirlenmiş ve bu hedefleri gerçekleştirmek üzere 305.734.000,00 TL bütçe içi kaynak kullanılmasını öngörmüştür. Program döneminde faaliyetlerin ve performans hedeflerinin gerçekleştirilmesi için öngörülen toplam 305.734.000,00 TL kaynağın % 6,93’ü (21.189.000 TL) faaliyetlerle ilişkilendirilirken, % 93,07’si (284.545.000 TL) genel yönetim giderleri başlığı altında toplanmıştır. Kurumun toplam bütçesinin ağırlıklı kısmının herhangi bir stratejik hedef ve performans
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 35
hedefiyle ilişkilendirilmemiş olması performans esaslı bütçeleme sistemine tam olarak uyum
sağlanamadığını göstermektedir. Kurumun faaliyetlerinin performans hedefleri ve performans
programıyla ilişkilendirilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında özetle; Türk Standardları Enstitüsü 2018-2022 Stratejik
Planının ve performans göstergeleri kaynak ihtiyacının, stratejik hedefler ve performans
hedefleri göz önüne alınarak hazırlanma sürecinin devam ettiği belirtilmiştir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulgumuza iştirak edildiği bildirilmiş olup, konu
2017 yılı denetiminde takip edilecektir.
BULGU 4: Hedeflerin Bazılarının Faaliyet Odaklı Belirlenmesi Çıktı veya Sonuç
Odaklı Olmaması
Türk Standardları Enstitüsü 2016 yılı Performans Programındaki bazı hedeflerin faaliyet
odaklı belirlendiği, çıktı veya sonuç odaklı olmadığı tespit edilmiştir.
Performans Programı Hazırlama Rehberinde çıktı; idare tarafından üretilen nihai ürün
veya hizmetler, sonuç; idarenin sunduğu ürün ve hizmetlerin, bireyler ve toplum üzerinde
meydana getirdiği etkiler olarak tanımlanmıştır.
Türk Standardları Enstitüsü 2016 yılı Performans Programında belirlenen aşağıdaki
hedeflerin faaliyet odaklı belirlendiği, çıktı ya da sonuç odaklı olmadığı görülmüştür.
PERFORMANS HEDEFİ TABLOSU
İdare Adı 40.22 - TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ
Amaç Uygunluk değerlendirme hizmetlerinde ulusal ve
uluslararası pazar payının artırılması
Hedef Enstitünün teknik altyapısının geliştirilmesi
Performans Hedefi Tuzla Enerji Laboratuvarı Ek Bina
Yapımı
Performans 2.2.14: Tuzla Enerji Laboratuvarı Ek Bina Yapımı
Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2014 2015 2016
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 36
1 Tamamlanma oranı Yüzde 0 0 100
Performans 2.2.4 - 2.2.10: Laboratuvarların kurulması
Faaliyetler Kaynak İhtiyacı
Bütçe Bütçe Dışı Toplam
1 Tuzla Enerji Laboratuvarı Ek Bina Yapımı 1.500.000 0 1.500.000
Genel Toplam 1.500.000 0 1.500.000
PERFORMANS HEDEFİ TABLOSU
İdare Adı 40.22 - TÜRK STANDARTLARI ENSTİTÜSÜ
Amaç Uygunluk değerlendirme hizmetlerinde ulusal ve uluslararası
pazar payının artırılması
Hedef Enstitünün teknik altyapısının geliştirilmesi
Performans Hedefi Elektroteknik Laboratuvarı Ek Bina Yapımı
Performans 2.2.15: Elektroteknik Laboratuvarı Ek Bina Yapımı
Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2014 2015 2016
1 Tamamlanma oranı Yüzde 0 0 100
Performans 2.2.4 - 2.2.10: Laboratuvarların kurulması
Faaliyetler Kaynak İhtiyacı
Bütçe Bütçe Dışı Toplam
1 Elektroteknik Laboratuvarı Ek Bina
Yapımı
1.000.000 0 1.000.000
Genel Toplam 1.000.000 0 1.000.000
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 37
PERFORMANS HEDEFİ TABLOSU
İdare Adı 40.22 - TÜRK STANDARTLARI ENSTİTÜSÜ
Amaç Uygunluk değerlendirme hizmetlerinde ulusal ve uluslararası pazar
payının artırılması
Hedef Enstitünün teknik altyapısının geliştirilmesi
Performans Hedefi Bilgi Teknolojileri Ortak Kriterler Test
Laboratuarı, Kripto Modül Test Lab, Gömülü
Sistemler Lab kurulması, Siber Güvenlik-CTF
Lab, Biyometrik Lab kurulması faaliyetlerinin
devamı
Performans
Göstergeleri
Ölçü
Birimi
2014 2015 2016
1 Lab kurulması Adet 0 3 2
Faaliyetler Kaynak İhtiyacı
Bütçe Bütçe Dışı Toplam
1 Laboratuar altyapısının
oluşturulması
500.000 0 500.000
Genel Toplam 500.000 0 500.000
PERFORMANS HEDEFİ TABLOSU
İdare Adı 40.22 - TÜRK STANDARTLARI ENSTİTÜSÜ
Amaç Uygunluk değerlendirme hizmetlerinde ulusal ve
uluslararası pazar payının artırılması
Hedef
Yüksek Güç Yüksek Gerilim Laboratuvarı Kurulması
Performans Hedefi Yüksek Güç Yüksek Gerilim Laboratuvarı
Kurulması
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 38
Performans Göstergeleri Ölçü
Birimi
2014 2015 2016
1 Tamamlanma oranı Yüzde 0 0 40
Faaliyetler Kaynak İhtiyacı
Bütçe Bütçe Dışı Toplam
1 Yüksek Güç Yüksek
Laboratuvarı Kurulması
Gerilim 2.250.000 0 2.250.000
Genel Toplam 2.250.000 0 2.250.000
Kamu idaresi cevabında özetle; 2018-2022 Stratejik Planı hazırlık çalışmaları
kapsamında performans programı çalışmalarının da, performans hedefleri belirlenirken çıktı
veya sonuç odaklı olması konusunda çalışmaların da devam ettiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulguda tespit edilen hususların sonraki yıllarda
hazırlanacak performans programlarında dikkate alınacağı bildirilmiştir. Bulgu konusu, 2017
yılı denetiminde takip edilecektir.
BULGU 5: Performans Göstergelerinden Bazılarının İyi Tanımlanmamış Olması
Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik’e göre;
performans programlarında yer alan hedef ve göstergelerin sade ve anlaşılır olması esastır.
"İyi tanımlanma” kriteri, net ve anlaşılabilir performans hedef ve göstergeleri hazırlama
gerekliliği ile ilgilidir. Yani idareler, neyi başarmak istediklerini açıkça tanımlamalıdır.
Göstergelerin iyi tanımlanmamış olması, kamu idarelerinin hedeflere yönelik başarıyı yanlış
raporlaması riskini doğurur. Bu riskin ortadan kaldırılabilmesi için kamu idarelerinin
performans hedef ve göstergelerini açık ve anlaşılır şekilde belirlemeleri esastır.
İyi tanımlanma, iki özellikle ilgilidir:
Tanımın içeriği: Gösterge yalnızca tek bir şekilde mi açıklanabiliyor?
Tanımın durumu: Tanım, kamu idaresinin diğer bir dokümanında yazılı hale getirilerek
resmileştirilmiş mi?
Yukarıdaki açıklamalar ışığında TSE 2016 Yılı Performans Programında yer alan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 39 performans göstergelerinden 10 tanesinin iyi tanımlanmamış olduğu kanaatine varılmış olup, aşağıda bu performans hedef ve göstergelerine yer verilmiştir. Performans Hedefi Bilişim Teknolojilerinde yeni belgelendirme alanlarında hizmet verilmeye başlanması Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2014 2015 2016 1 Yeni belgelendirme hizmeti verilen bilişim teknolojileri belgelendirme alan sayısı Yüzde 3 5 1 Performans Hedefi Tüm tarafların standart hazırlama ve sistematik gözden geçirme süreçlerinde katılımının sağlanması Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2014 2015 2016 1 Tüm tarafların standart hazırlama ve sistematik gözden geçirme süreçlerinde katılımının bir önceki döneme göre en az % 10 artırmak. Yüzde 0 0 100 Performans Hedefi Standart hazırlama faaliyetleri neticesinde, ihtiyaçlara cevap verebilen uygulanabilir, etkin ve kaliteli çıktıların sağlanması Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2014 2015 2016 1 Yazım ve tercüme hatalarının bir önceki döneme göre % 10 azaltılması. Yüzde 0 0 100
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 40 Performans Hedefi Standart hazırlama çalışmalarında ekonomik çalışma yöntemlerinin uygulanması ile sarf malzeme miktarının azaltılması Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2014 2015 2016 1 Sarf malzemelerin % 10 azaltılması. Yüzde 0 0 100 Performans Hedefi İlgili tüm tarafların standart hazırlık aşamalarındaki tüm bilgi ve dokümanlara kolay ulaşmalarının sağlanması Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2014 2015 2016 1 Mütaalaya gönderilen tasarı standardlarla ilgili olarak tarafların ihtiyacı olan bilgi ve dokümanların en geç 5 gün içinde temin edilmesi Gün 0 0 100 2 İhtisas Kurulları / Teknik Komitelerin talep ettiği bilgi ve dokümanların en geç 5 gün içinde temin edilmesi. Gün 0 0 100 Performans Hedefi Yayınlanmış olan standartlara erişebilirliğin ve standartlarla ilgili her türlü bilgilendirme hizmetlerinin geliştirilmesi Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2014 2015 2016 1 Teknik kurulda kabul edilen standardların baskıya hazırlanması ve fiyatlandırılması işlemlerinin en Gün 0 0 100
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 41 geç 15 gün içinde sonuçlandırılması. 2 Yayınlanmış standardlarla ilgili güncel bilginin ilgili tüm taraflara 15 gün içinde duyurulması. Gün 0 0 100 Performans Hedefi Bölgesel ve Uluslararası standardizasyon kuruluşlarının TK/ÇG toplantılarına ev sahipliğinin yapılması Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2014 2015 2016 1 Yılda en az 1 adet TK/ÇG toplantısına ev sahipliği yapmak. Adet 0 0 100 Performans Hedefi Taslak standartlara verilen teknik ve editoryal görüş sayısının artırılmasını sağlamak Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2014 2015 2016 1 Görüş sayısını %10 artırmak Yüzde 0 0 100 Performans Hedefi Bölgesel ve Uluslararası standardizasyon kuruluşlarının Genel Kurul, Teknik Kurul ve TK/ÇG toplantılarına iştirak etmek Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2014 2015 2016 1 Yıl içinde gerçekleştirilen Bölgesel ve Uluslararası standardizasyon kuruluşlarının Adet 0 0 100
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 42 Genel Kurul, Teknik Kurul TK/ÇG ve benzeri 10 adet toplantıya iştirak etmek. Performans Hedefi ISO, IEC, CEN, CENELEC çalışma grubu üyelik sayısını artırarak, paydaşlarımızı Avrupa, Uluslararası ve Bölgesel Teknik Komite ve Alt Komitelerin Çalışma Gruplarına aktif olarak katılmaları konusunda teşvik etmek Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2014 2015 2016 1 Yıl içerisinde ISO, IEC, CEN, CENELEC Teknik Komite ve Çalışma Gruplarına üyelik sayısını % 3 artırmak. Yüzde 0 0 100 Kamu idaresi cevabında özetle; TSE 2018-2022 Stratejik Planı hazırlık çalışmaları kapsamında performans göstergeleri tanımlanması sürecinde göstergelerin daha iyi tanımlanmasına yönelik harcama birimlerine gerekli bildirimde bulunulduğu ve tedbirlerin alındığı belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulguda tespit edilen hususların sonraki yıllarda hazırlanacak performans programlarında dikkate alınacağı bildirilmiştir. Bulgu konusu, 2017 yılı denetiminde takip edilecektir. BULGU 6: Performans Hedefi Tablolarında Açıklama Kısmına Yer Verilmemesi Performans Programı Hazırlama Rehberi'nin Ek kısmı, kamu idarelerince hazırlanacak performans programlarının formatını belirlemektedir. Performans Programı Hazırlama Rehberi'ne göre, kamu idarelerince hazırlanacak Performans Programlarının "II-Performans Bilgileri" ana başlığı altında yer alan "C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler" başlıklı bölümünde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 43 Her bir performans hedefi için hazırlanacak Performans Hedefi Tablosuna yer verileceği, Performans hedefi tablosundaki açıklama kısmında söz konusu hedeflerin belirlenme amaçlarına ve performans hedefinin gerekçesine kısaca değinileceği; Belirtilmiştir. TSE 2016 yılı Performans Programının "2.5 Performans Hedefleri Ve Göstergeleri ile Faaliyetler" başlıklı bölümünde, Performans Hedefi Tablolarında açıklama satırlarına yer verilmediği görülmüştür. Kamu idaresi cevabında özetle; 2018-2022 Stratejik Planı hazırlık çalışmaları paralelinde yürütülen Performans Programı dâhilinde Performans Hedefi tablolarına açıklama satırının ekleneceği belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulguda tespit edilen hususun sonraki yıllarda hazırlanacak performans programlarında dikkate alınacağı bildirilmiştir. Bulgu konusu, 2017 yılı denetiminde takip edilecektir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 7: Faaliyet Raporunda İç ve Dış Mali Denetim Sonuçlarına Yer Verilmemesi Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in “Birim ve İdare Faaliyet Raporlarında Yer Alması Gereken Hususlar” başlıklı dördüncü bölümünün “Birim ve idare faaliyet raporlarının kapsamı” başlıklı 18’inci maddesinde birim ve idare faaliyet raporlarının kapsamı ve şekli belirlenmiştir. Bu hüküm uyarınca “Faaliyetlere ilişkin bilgi ve değerlendirmeler” bölümünün “Mali bilgiler” başlığı altında iç ve dış mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgilerin yer alması gerekmektedir. Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Faaliyet Raporunun “Faaliyetlere ilişkin bilgi ve değerlendirmeler” bölümünün “Mali bilgiler” başlığı altında iç ve dış mali denetim sonuçları hakkında bilgi verilmediği tespit edilmiştir. Bu bölümlerin belirtilen bilgileri içerecek şekilde hazırlanması uygun olacaktır. Kamu idaresi cevabında özetle; Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 44 Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak Türk Standartları Enstitüsü 2017 Yılı Faaliyet raporunda İç ve Dış Mali Denetim Sonuçlarına yer verileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında TSE 2017 yılı Faaliyet Raporunda iç ve dış mali denetim sonuçlarına yer verileceği belirtilmiştir. Bulgu konusu, 2017 yılı denetiminde takip edilecektir. BULGU 8: Faaliyet Raporunda Performans Sonuçları Tablosunun Olmaması Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim ve İdare Faaliyet Raporlarında Yer Alması Gereken Hususlar” başlıklı dördüncü bölümünün “Birim ve idare faaliyet raporlarının şekli” başlıklı 19’uncu maddesinde, idare faaliyet raporlarının Yönetmelik eki Ek-1’de yer alan şekle uygun olarak hazırlanacağı hüküm altına alınmıştır. Birim ve idare faaliyet raporlarının başlıklar itibariyle şablonunu ortaya koyan Ek-1’e göre, idarelerin hazırlayacakları faaliyet raporlarında, “Performans Bilgileri” ana başlığı altında “Performans Sonuçları Tablosu” başlığına yer vermeleri gerekmektedir. Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Faaliyet Raporu incelendiğinde performans hedef ve göstergeleri itibariyle Performans Sonuçları Tablosuna yer verilmediği tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında özetle; Enstitü 2016 yılı İdare Faaliyet Raporunda performans hedeflerinin gerçekleşme durumlarına ilişkin bir değerlendirme ve tablonun sunulduğunu ancak harcama birimleri seviyesinde belirlenen performans değerlendirmelerinin sonraki yıllarda hazırlanacak faaliyet raporlarında söz konusu bölümlere yer verileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulgu ve dayanakları doğrultusunda sonraki yıllarda hazırlanacak faaliyet raporlarında söz konusu bölümlere yer verileceği belirtilmiştir. Bulgu konusu 2017 yılı denetimlerinde izlenecektir. BULGU 9: Performans Hedef ve Göstergelerinde Meydana Gelen Sapmaların Nedenlerine Yer Verilmemesi 5018 sayılı Kanun'un 41'inci maddesinde; idare faaliyet raporunun bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini de içerecek şekilde hazırlanacağı,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 45 Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin "Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Kapsamı" 18'inci maddesinde ise; idarelerin performans bilgileri başlığı altında, performans programında yer alan hedef ve göstergelerin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine yer verecekleri, Hüküm altına alınmıştır. Bu hüküm uyarınca Kurum Faaliyet Raporunda performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinde meydana gelen sapmaların nedenlerine yer verilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede Türk Standardları Enstitüsü 2016 Faaliyet Raporunda performans hedef ve göstergelerinde meydana gelen olumsuz sapmaların nedenlerine yer verilmediği görülmüştür. Kamu idaresi cevabında özetle; Enstitü 2016 yılı İdare Faaliyet Raporunda performans hedef ve göstergelerinde meydana gelen sapmaların nedenleri ile ilgili genel bir açıklama yapılmış olduğu, bulguda belirtilen hususların da dikkate alınarak 2017 Yılı Faaliyet Raporunda gerekli düzeltmelerin yapılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulgumuza istinaden gerekli düzeltmelerin 2017 yılı Faaliyet Raporunda yapılacağı belirtilmiş olup, bulgu konusu 2017 yılı denetiminde izlenecektir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 46
T.C. Sayıştay Başkanlığı Türk Standardları Enstitüsü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 47 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr