2016 - SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI.pdf

SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI 2016 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2017

İÇERİK SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI SAVUNMA SANAYİİ DESTEKLEME FONU 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 23 SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI 2016 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU 39

SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 2
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 2
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 2
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 3
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 4
7. EKLER .......................................................................................................................................................... 8

KISALTMALAR MSB Milli Savunma Bakanlığı OYTEP On Yıllık Temin / Tedarik Programı SSDF Savunma Sanayii Destekleme Fonu SSİK Savunma Sanayii İcra Komitesi SSM Savunma Sanayii Müsteşarlığı STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret Anonim Şirketi TBMM Türkiye Büyük Millet Meclisi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Savunma Sanayii Müsteşarlığı (SSM) 5018 sayılı Kanunun eki 2 sayılı tabloda özel bütçeli kuruluşlar arasında sayılmış olup, Savunma Sanayi Destekleme Fonu’nu (SSDF) sevk ve idare etmek için kurulmuştur. SSM bütçesi müsteşarlığın onayı ile MSB tarafından TBMM' ye sunulur. SSM Bütçesi, SSDF’nin % 2 sini aşmayacak miktardan meydana gelmektedir. Miktar Bakanlar Kurulunca azami %50 oranında artırılabilir. SSM'ye 2016 yılı içinde 74.507.750 TL ödenek tahsis edilerek yıl içerisinde 240.000 TL tenkis edilmiş ve 62.743.162 TL harcanmıştır. SSM muhasebesi SAY2000i otomasyon merkezi muhasebe sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kağıtlar sayım tutanağı,  Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli,  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Haklar ile Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesaplarına Hatalı Amortisman Oranı Uygulanması Kamu İdaresi mali tabloları incelendiğinde 260 Haklar Hesabı ile 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı Amortisman oranlarının hatalı uygulandığı görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Amortisman ve Tükenme Payı Uygulaması” başlıklı 29’uncu maddesinde, kapsama dâhil kamu idarelerince muhasebe sistemine dâhil edilen duran varlıklardan; arazi ve arsalar, yapım aşamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen avans ve krediler ile tarihi yapılar, tarihi veya sanat değeri olan demirbaşlar dışındakilerden hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin esas ve usuller ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları duran varlık çeşitlerine göre Maliye Bakanlığınca belirleneceği belirtilmektedir. Maliye Bakanlığınca bahsi geçen Yönetmeliğe dayanılarak çıkarılan “Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 47) Amortisman ve Tükenme Payları” “Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları” başlıklı 6’ncı maddesi 2’nci fıkrasında tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranının % 100 olarak belirlendiği belirtilmektedir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıkların, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edileceği ifade edilmektedir. Yine aynı maddenin 7’nci fıkrasında çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren amortismana tabi maddi duran varlıklardan 294-Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesine karar verilenlerin, amortismana tabi tutulmamış kısmının tamamının amortismana tabi tutulacağı belirtilmektedir. SSM’nin 2016 yılı Bilançosu ve Mizanı incelendiğinde; 260 Haklar Hesabında kayıtlı toplam tutar 6.054.085,81 TL iken, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içerisinde giderleştirilmesini ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılan 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabında kayıtlı olan tutar 2.186.799,82

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 TL’dir. 260 Haklar Hesabının tamamına amortisman ayrılmaması sonucu 3.867.285,99 TLeksik amortisman kaydı olduğu görülmüştür. Diğer taraftan, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında kayıtlı toplam tutar ise 391.112,62 TL iken, diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı amortismana tabi duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarını izlemek için kullanılan 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabında kayıtlı olan tutar 191.083,16 TL’dir. 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının tamamına amortisman ayrılmaması sonucu 200.029,46 TL eksik amortisman kaydı olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda, 260 Haklar ve 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına eksik amortisman ayrılması sonucu 2016 yılı Mizan ve Bilançosunda toplam 4.067.315,45 TL tutarında eksik amortisman hesabı söz konusu olduğu değerlendirilmektedir. Bunun sonucunda, 2016 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda da bahsi geçen tutar kadar faaliyet sonucunun hatalı hesaplanmasına neden olmaktadır. Kamu idaresi cevabında; özetle 260 Haklar Hesabına ilişkin toplam 3.867.285,99 TL eksik amortisman kaydının, ilgili hesaplara kayıtlar yapılarak düzeltildiği ve bundan böyle duran varlıklarla ilgili olarak hesaplara alındığı yılın sonunda amortisman ayrılacağı belirtilmektedir. 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına ilişkin 200.029,46 TL eksik amortisman kaydının, ilgili hesaplara kayıtlar yapılarak düzeltildiği ve bundan böyle 294 hesap ile 299 hesap arasındaki uyumluluğa dikkat edileceği ifade edilmektedir. Sonuç olarak hatalı amortisman uygulamasına ilişkin düzeltme kayıtları 2017 yılı içerisinde yapılmış olmakla birlikte, bulgu konusunun Kurum 2016 yılı mali tabloları üzerindeki etkisinde bir değişiklik bulunmamakta olduğu değerlendirilmektedir. BULGU 2: 237 sayılı Taşıt Kanununa Aykırı Taşıt Edinilmesi Savunma Sanayii Müsteşarlığında daire başkanları, müsteşar yardımcıları, özel kalem müdürü, müsteşar ve bakan yardımcısının kullanımına tahsis edilmiş, giderleri özel sektör ve kamu sektörü şirketlerince karşılanan araçların olduğu tespit edilmiştir.
237 sayılı Taşıt Kanununun 1 inci maddesinin (a) bendinde özel bütçeli idarelerin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 Kanunun kapsamında olduğu belirtilmektedir. Ayrıca Kanunun 7 nci maddesine göre kurumların taşıt ihtiyaçlarını hizmet alımı suretiyle karşılamaları esas olup kullanılacak bu taşıtların muayyen ve standart tipte, lüks ve gösterişten uzak memleket yollarına elverişli, ucuz ve ekonomik olanlarından temin olunması gerekmektedir. Kurumların temin edecekleri araçların azami satın alma bedelinin her yıl bütçe kanununa bağlı T cetvelinde gösterileceği Kanunun 9 uncu maddesinde belirtilmektedir. Kanun kapsamında edinilecek taşıtların menşei, silindir hacimleri ve diğer niteliklerini belirlemeye ve sınırlamalar getirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Başbakanlığın 2007/3 sayılı tasarruf tedbirleri genelgesine göre resmi taşıtların kullanımına ilişkin merkez teşkilatında fiilen çalışan her statüdeki toplam personel sayısı (akademik personel, hakim ve savcılar dahil) 1000’e kadar olanlarda en fazla (15), 2500’e kadar olanlarda en fazla (25), 2500’den daha fazla olanlarda ise en fazla (40) adet taşıt kiralanabilecektir. Anılan mevzuat hükümlerine göre SSM’de 237 sayılı Taşıt Kanununa ve Tasarruf Tedbirleri Genelgesine uygun olarak 15 adet taşıt ve 14 şoför ile hizmet alım yöntemiyle taşıt kiralanmıştır ve her yıl bu kiralama ihale yöntemi ile yenilenmektedir. Öte yandan yapılan incelemelerde 237 sayılı Kanun kapsamı dışında SSM’ye özel sektör ve kamu sektörü şirketlerinden kiralama ve aylık yakıt giderleri karşılanarak araç temin edilmiş ve bu araçlar SSM içinde özel kalem müdürü, daire başkanı, müsteşar yardımcısı, müsteşar ve bakan yardımcısı makamında olanlara tahsis edilmiştir. Kurum envanterinde kayıtlı olmayan söz konusu araçlara taşıt tanıma sistemi ile ilgili şirketlerce aylık 1.000 TL yakıt tanımlanmakta ve araçlar sayılan makamlarda bulunan kişilerce kullanılmaktadır.
Mercedes, Audi, Volkswagen, Ford markalarından oluşan 18 adet aracı: Ziraat Bankası- 5 adet, Halkbankası-4 adet, Vakıfbank-1 adet, ASELSAN-5 adet, İstanbul Tersaneleri-3 adet olarak sağlamıştır. Yapılan incelemede Halkbankası ve Ziraat Bankasınca sağlanan araçların SSM’nin bedelli askerlikten toplanan para ve F-35 Projesi kapsamında tutulan paranın değerlendirilmesi; yine ASELSAN ve İstanbul Denizcilik A.Ş’ce sağlanan araçların ise savunma projelerinin yürütülmesi karşılığı sağlandığı düşünülmektedir. Kamu Haznedarlığı Genel Tebliğinde, kurumların mali kaynaklarının

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 değerlendirilmesinde faiz veya kâr payı dışında ayni ya da nakdi herhangi bir menfaat temin edemeyecekleri, tebliğ kapsamında yer alan kurum yetkilileri ve muhasebe yetkililerinin tebliğ hükümlerini yerine getirmekle yükümlü oldukları ve aykırılık sebebi ile ortaya çıkabilecek zararlardan şahsen ve müteselsilen sorumlu oldukları belirtilmektedir.
Belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar uyarınca, giderleri özel sektör ve kamu sektörü şirketlerince karşılanan araçları SSM’nin edinmesi ve çalışanlarına tahsis etmesinin 237 sayılı Taşıt Kanununca öngörülmediği ve mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmektedir. Söz konusu bulgumuza 2015 yılı Sayıştay Denetim Raporunda yer verilip TBMM'ye bildirilmiş olmasına karşın SSM tarafından düzeltici yönde herhangi bir işlem yapılmamıştır. Kamu idaresi cevabında; özetle araçların hizmet alımı yoluyla edinilmediği ve bu araçlar için bütçeden herhangi bir harcama yapılmadığı ve Müsteşarlık bütçesinden herhangi bir harcama yapılmadığı, araçların kullanımı karşılığında şirketlere menfaat sağlanmadığı, müsteşarlığın bahse konu araçların tahsisine yönelik ilgili firmalarla kamu zararına sebebiyet verebilecek herhangi bir sözleşme ya da protokol yapmadığı belirtilmiştir. 08.12.2016 tarih ve 29912 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Haznedarlığı Genel Tebliğinde Kurumların mevduat ve katılma hesabı olarak değerlendirmeyi öngördükleri mali kaynakları için uygulanacak vadeli mevduat faiz oranının ve katılma hesabı beklenen/tahmini getiri oranının, Ek 1’de yer alan ve ilgili vadelere karşılık gelen oranlardan daha yüksek olamayacağı şeklinde düzenleme yapıldığı ve Müsteşarlığın ilgili bankalarda vadeli mevduat hesaplarında tutulan paraları için Tebliğde öngörülen azami oranda faiz uygulamakta olup bu oranın üzerinde herhangi bir faizin alınması ise zaten ilgili düzenleme dolayısıyla mümkün bulunmadığı ifade edilmektedir. Ayrıca, bu araçların kullanımı ile 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi araçların kullanım oranı düştüğünden Müsteşarlık bütçesinden daha az yakıt ücreti ödenmekte olup mali kaynakların değerlendirilmesi noktasında zararın aksine kamu menfaati söz konusu olduğu ve hususun Kamu Haznedarlığı Tebliğine ve 237 sayılı Taşıt Kanununa aykırılık teşkil etmediğinin değerlendirildiği belirtilmiştir. Sonuç olarak söz konusu araçlar için bütçeden herhangi bir harcama yapılmadığı, araçların kullanımı karşılığında şirketlere menfaat sağlanmadığı, Müsteşarlığın bahse konu araçların tahsisine yönelik ilgili firmalarla kamu zararına sebebiyet verebilecek herhangi bir

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 sözleşme ya da protokol yapılmadığı belirtilmişse de konunun mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir. Bu nedenle SSM’ye özel sektör ve kamu sektörü şirketlerinden yakıt giderleri yine bu şirketlerce karşılanan araç temin edilmesi ve bu araçların SSM içinde özel kalem müdürü, daire başkanı, müsteşar yardımcısı, müsteşar ve bakan yardımcısı makamında olanlara tahsis edilmesinin 237 sayılı Taşıt Kanununa ve Kamu Haznedarlığı Genel Tebliğine aykırı olduğu değerlendirilmektedir. 7. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI SAVUNMA SANAYİİ DESTEKLEME FONU 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ....................... 23
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 23
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 24
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 24
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 25
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 26
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 30

KISALTMALAR MSB Milli Savunma Bakanlığı SSDF Savunma Sanayii Destekleme Fonu SSİK Savunma Sanayii İcra Komitesi SSM Savunma Sanayii Müsteşarlığı STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret Anonim Şirketi TBMM Türkiye Büyük Millet Meclisi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Savunma Sanayii Destekleme Fonundan 2016 yılında toplam 9.024.019.338 TL harcama yapılmıştır. SSDF için bütçe düzenlenmemektedir. SSDF muhasebesi 27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı 1'inci Mükerrer Resmi Gazetede yayınlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak tutulmaktadır. SSDF'nin hesaplarını muhasebe birimi olarak Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tutmaktadır. Muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. SSDF’de, kendine has mali yapısıyla Say2000i muhasebe sistemi üzerinden aşağıdaki tablolar alınabilmektedir: Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2016 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Amortisman ve Tükenme Payına Tabi Duran Varlıklar İçin Amortisman Uygulanmaması Kamu İdaresi mali tabloları incelendiğinde amortisman ve tükenme payına tabi duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Amortisman ve Tükenme Payı Uygulaması” başlıklı 29’uncu maddesinde, kapsama dâhil kamu idarelerince muhasebe sistemine dâhil edilen duran varlıklardan; arazi ve arsalar, yapım aşamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen avans ve krediler ile tarihi yapılar, tarihi veya sanat değeri olan demirbaşlar dışındakilerden hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin esas ve usuller ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları duran varlık çeşitlerine göre Maliye Bakanlığınca belirleneceği belirtilmektedir. Maliye Bakanlığınca bahsi geçen Yönetmeliğe dayanılarak çıkarılan “Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 47) Amortisman ve Tükenme Payları”, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin duran varlıklarından hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağını, buna ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarını belirlemektedir Bahsi geçen Yönetmeliğin “Amortisman ve Tükenme Payına Tabi Duran Varlıklar” başlıklı 3’üncü maddesine göre, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde muhasebe sistemine dâhil edilen maddi duran varlıklardan; arazi ve arsalar, yapım aşamasındaki sabit varlıklar, varlıkların elde edilmesi için verilen avans ve krediler ile tarihi yapılar, tarihi veya sanat değeri olan demirbaşlar amortismana tabi değildir. Aşağıdaki hesaplarda izlenen duran varlıklar, amortisman ve tükenme payına tabidir: 251 - Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 - Binalar Hesabı, 253 - Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 - Taşıtlar Hesabı, 255 - Demirbaşlar Hesabı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 256 - Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı, 260 - Haklar Hesabı, 263 - Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabı, 264 - Özel Maliyetler Hesabı, 267 - Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı, 271 - Arama Giderleri Hesabı, 277 - Diğer Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar Hesabı, 294 - Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı. SSDF’nin 2016 yılı Bilançosu ve Mizanı incelendiğinde; 252 Binalar ve 255 Demirbaşlar Hesabında kayıtlı tutarlar olmasına karşın ilgili hesaplarla ilgili herhangi bir amortisman kaydı olmadığı görülmüştür. Bu durum 2016 yılı Kamu İdaresi mali tablolarında eksik amortisman hesabına neden olduğundan bahsi geçen hesaplarda yer alan varlıklara uygulanması gereken amortisman oranlarının uygulanarak gerekli kayıtların yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin Amortisman ve Tükenme Payı uygulaması başlıklı 29’uncu maddesi gereğince muhasebe sistemine dahil edilen maddi duran varlıklardan, 252 Binalar Hesabı ile 255 Demirbaşlar Hesabına kaydedilen maddi duran varlıklar için Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak çıkarılan Tebliğ doğrultusunda gerekli amortismanların ayrıldığı belirtilmiştir. Sonuç olarak hatalı amortisman uygulamasına ilişkin düzeltme kayıtları 2017 yılı içerisinde yapılmış olmakla birlikte, bulgu konusunun Kurum 2016 yılı mali tabloları üzerindeki etkisinde bir değişiklik bulunmamakta olduğu düşünülmektedir. BULGU 2: SSM'nin Sürekli ve Asli Görevler İçin Hizmet Alım Yoluyla Personel İstihdam Etmesi SSM’nin, Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret A.Ş. (STM) den personel istihdam ettiği ve mevzuata aykırı olarak bedelini SSDF'den ödettiği tespit edilmiştir. Anayasa’nın 128’inci maddesinde kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yapılması öngörülmüştür. SSM’nin 3238 sayılı Kanun'un 8’inci maddesi ve 657 sayılı Kanun'un 4’üncü maddesi hükümlerince yine bu yasaların verdiği iş ve işlemleri kendi kurumsal bünyesinde istihdam edeceği personelle yapması gerekirken daha maliyetli bir şekilde STM adında özel şirketten hizmet ve danışmanlık satın alma yoluyla personel istihdam ettiği görülmektedir. SSM idari bütçesinden 2016 yılında gerçekleştirilen giderlerin toplamı 62.743.162,00 TL olup bu tutar içinde 515 SSM personeli, 158 güvenlik, temizlik, şoför vb. toplam 673 personel gideri yer almaktadır. Ancak 2016 yılında STM’ye 171 personel için ödenen toplam tutar 51.324.804,33 TL olup bu rakamın Müsteşarlık bütçesinin yaklaşık % 80'ine tekabül etmektedir. STM özel bir danışmanlık şirketi olarak hizmet ve danışmanlığını SSM’ye sunmaktadır. Başka bir deyişle SSM adına personel istihdam etmektedir. Oysa 3238 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinde; “SSM’de 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılmasına dair hükümlerine bağlı kalınmaksızın özel bilgi ve ihtisas gerektiren konularda sözleşmeli personel çalıştırılabilir” hükmü gereğince SSM sözleşmeli personeli doğrudan çalıştırabilmektedir. Başka bir ifade ile SSM STM'den istihdam edilen personeli sözleşmeli personel olarak kendisi çalıştırabilmektedir. Söz konusu bulgumuza geçmiş yıllara ait Sayıştay Denetim Raporlarında yer verilip TBMM'ye bildirilmiş olmasına karşın SSM tarafından düzeltici yönde herhangi bir işlem yapılmamıştır. Kamu idaresi cevabında; özetle 3238 sayılı Kanunun 8’inci maddesinin 2’nci fıkrasında, Müsteşarlık personel rejimine ilişkin olarak “Savunma Sanayii Müsteşarlığından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer Kanunların sözleşmeli personel çalıştırılmasına dair hükümlerine bağlı kalınmaksızın özel bilgi ve ihtisas gerektiren konularda sözleşmeli personel çalıştırılabilir.” hükmünün yer aldığı, 2009/15108 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki’nde yer alan Esaslar’ da 10.09.2012 tarih ve 2012/3738 Sayılı Karar ile yapılan değişikliğin 14/B Maddesinin ikinci fıkrasında yer alan Savunma Sanayii Müsteşarlığı bünyesinde imzalanacak olan Yapılabilirlik Etütleri ve Danışmanlık Hizmetleri Sözleşmeleri için SSDF’ den kaynak ayrılacağı ve bu kaynağın yıllara

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 sâri olarak SSİK tarafından belirleneceği, hükmünün yer aldığı, Bu kapsamda, alınan ilgili SSİK kararı doğrultusunda STM A.Ş. ile Danışmanlık Hizmeti Tedariki Sözleşmesi imzalandığı, 23 Ocak 1991 tarih ve 91/2 sayılı SSİK Kararı ile “TSK’nın ihtiyaçlarına yönelik yürütülen projelerde ihtiyaç duyulacak sistem mühendisliği, teknik destek, proje yönetimi, teknoloji transferi, lojistik destek hizmetlerinin sağlanması ve askeri milli bilgisayar merkezlerinin kurulma ve işletilmesine, yurtiçinde ve yurtdışında faaliyet göstermek üzere bir anonim şirket kurulması kararlaştırıldığı ve bu amaçla Savunma Teknolojileri ve Mühendislik Anonim Şirketinin (STM A.Ş.)” kurulduğu, Bu kapsamda; STM A.Ş., TSK’nın ihtiyaçlarına yönelik SSM tarafından yürütülen projelere teklif vermekte, yapılabilirlik etütlerinin gerçekleştirilmesinde destek olduğu ve SSM bünyesinde yürütülen projelerde ihtiyaç duyulan teknik konularda danışmanlık hizmeti sağladığı, Son 4 yılda Müsteşarlığa kamu personel rejimi kapsamında 164 kişi alındığı, ancak yine aynı sürede 158 kişi Müsteşarlığımızdan ayrıldığı ve çoğunluğu da 2-3 katı maaşla //41 Son 4 yılda Müsteşarlıkta yürütülen projelerin sayısı ise 1/3 oranında arttığı, Müsteşarlıktan ayrılan bu personel nedeniyle mevcut projelerin teknik bilgi/uzmanlık kaybından dolayı sekteye uğramaması ve bu alanlarda yaşanan sıkıntıların giderilmesi amacıyla proje uzmanlarının istihdamı yoluna başvurulması noktasında bir zorunluluk doğduğu,
STM üzerinden; projelerin yürütülmesinde danışman olarak bugün itibariyle fiili olarak 172 kişi çalıştığı, Müsteşarlıkta yürütülen projelerin ülkemiz için önemi, özel bilgi ve ihtisas gerektirdiği ve en az iki üç yıl süren süreçler sonucunda tamamlandığı göz önüne alındığında bir anda bu projelerde görev yapan kişilerin devre dışı bırakılmasının imkânsız olduğu, Kaldı ki mer’i mevzuat çerçevesinde kamu personeli istihdamı (sözleşmeli personel, uzman yardımcısı) birçok aşama ve süreç gerektirdiği, bu istihdam sağlansa bile alınan personellerin yetişmesi, projelere tam anlamıyla hakim olmasının en az üç 4 - 5 yıllık bir sürede mümkün olabileceği,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 Uzun vadede; STM üzerinden sağlanan danışman personel vasıtasıyla yürütülen işlerin kamu personeli eliyle yürütülmesi için Müsteşarlık tarafından gerekli çalışmaların yürütüldüğü, 100 sözleşmeli personel alımı için Maliye Bakanlığından gerekli izin alınarak tahsis sağlandığı ve 35 sözleşmeli personel alımı için sınav sürecinin devam ettiği, yıl içerisinde tamamının alımı gerçekleştirileceği, yine uzman yardımcılığı için de kadro tahsisi noktasında gerekli girişimler ve çalışmaların devam ettiği,
Belirtilmektedir. Sonuç olarak bulguda hukuka uygun bulunmayan husus, danışmanlık hizmeti alımı olmayıp danışmanlık hizmet alımının sürekli personel istihdamına dönüştürülmesidir. Zira 3238 sayılı Kanun’un 8’inci maddesine göre SSM’ de, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılmasına dair hükümlerine bağlı kalınmaksızın özel bilgi ve ihtisas gerektiren konularda sözleşmeli personel çalıştırılabilir. Buna göre SSM, süre ve ücret sınırlaması olmadan sözleşmeli personel istihdam edebilir. Ancak SSM Kanunun kendisine verdiği yetkiye rağmen nitelikli eleman ihtiyacını, proje süresine bağlı kalmaksızın, sürekli olarak STM’ den karşılama yoluna gitmiştir. SSM idari bütçesinden 2016 yılında gerçekleştirilen giderlerin toplamı 62.743.162,00 TL olup bu tutar içinde 515 SSM personeli, 158 güvenlik, temizlik, şoför vb. toplam 673 personel gideri yer almaktadır. Ancak 2016 yılında STM’ ye 171 personel için ödenen toplam tutar 51.324.804,33 TL olup bu rakam Müsteşarlık bütçesinin yaklaşık % 80 ine tekabül etmektedir. Ancak İdarece, 100 uzman yardımcısı istihdamı için harekete geçilmiş olması, personel ihtiyacının STM’ den karşılanması uygulamasını azaltacağı düşünülmektedir. 7. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 TABLO 1.13 FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU Ekonomik Kodlar GİDERİN TÜRÜ Cari Yıl (N) Ekonomik Kodlar GELİRİN TÜRÜ Cari Yıl (N) 630 GİDERLER HESAB 7.305.419.098,55 600 GELİRLER HESAB 9.115.339.917,97 630 o3 Mal ve Hizmet Alım Giderler 7.194.159.986,22 600 o3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirler 1.106.930.983,81 630 o3 o2 Tüketime Yönelik Mal ve Malzeme Alımları 7.130.692.780,24 600 o3 o1 Mal ve Hizmet Satış Gelir 2.580.439,41 630 o3 o2 o7 Güvenlik ve Savunmaya Yönelik Mal,Malzeme ve Hizmet Alımları 7.130.692.780,24 600 o3 o1 o1 Mal Satış Gelirler 2.580.439,41 630 o3 o2 o7 o1 Güvenlik ve Savunmaya Yönelik Silah Araç Gereç ve Savaş T 7.130.692.780,24 600 o3 o1 o1 o1 Şartname, Basılı Evrak, Form Satış Gelirler 2.580.439,41 630 o3 o3 YOLLUKLAR 504.774,07 600 o3 o3 KİT ve Kamu Bankaları Gelirler 34.339.930,42 630 o3 o3 o1 Yurtiçi Geçici Görev Yollukları 844,88 600 o3 o3 o1 Hazine Portföyü ve İştirak Gelirler 34.339.930,42 630 o3 o3 o1 o1 Yurtiçi Geçici Görev Yollukları 844,88 600 o3 o3 o1 o2 İştirak Gelirler 34.339.930,42 630 o3 o3 o3 Yurtdışı Geçici Görev Yollukları 503.929,19 600 o3 o6 Kira Gelirler 456.447.589,57 630 o3 o3 o3 o1 Yurtdışı Geçici Görev Yollukları 503.929,19 600 o3 o6 o1 Taşınmaz Kiralar 456.447.589,57 630 o3 o5 Hizmet Alımlar 50.045.577,99 600 o3 o6 o1 99 Diğer Taşınmaz Kira Gelirler 456.447.589,57 630 o3 o5 o9 Diğer Hizmet Alımlar 50.045.577,99 600 o3 o9 Diğer Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirler 613.563.024,41 630 o3 o5 o9 9o Diğer Hizmet Alımlar 50.045.577,99 600 o3 o9 o9 Diğer Gelirle 613.563.024,41 630 o3 o6 Temsil ve Tanıtma Giderleri 12.916.853,92 600 o3 o9 o9 99 Diğer Çeşitli Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirler 613.563.024,41 630 o3 o6 o1 Temsil Giderleri 4.544.478,80 600 o4 Alınan Bağış ve Yardımlar 10.000,00 630 o3 o6 o1 o1 Temsil , Ağırlama, Tören, Fuar,Organizasyon Giderleri 4.544.478,80 600 o4 o4 Kurumlardan ve Kişilerden Alınan Bağış ve Yardımlar 10.000,00 630 o3 o6 o2 Tanıtma Giderleri 8.372.375,12 600 o4 o4 o1 Cari 10.000,00 630 o3 o6 o2 o1 Tanıtma , Ağırlama, Tören, Fuar,Organizasyon Giderleri 8.372.375,12 600 o4 o4 o1 o2 Kişilerden Alınan Bağış ve Yardımla 10.000,00 630 o4 Faiz Giderler 42.245,26 600 o5 Diğer Gelirle 6.991.407.760,47 630 o4 o3 Dış Borç Faiz Giderler 42.245,26 600 o5 o1 Faiz Gelirler 297.197.022,14 630 o4 o3 o1 ABD Doları Cinsinden Dış Borç Faiz Giderleri 42.245,26 600 o5 o1 o3 Kurumca Verilen Borçlardan Alacakların Faizler 7.774.294,35 630 o4 o3 o1 o1 ABD Doları Cinsinden Dış Borç Faiz Giderleri 42.245,26 600 o5 o1 o3 o1 Kurumca Verilen Borçlardan Alacakların Faizler 7.774.294,35
600 o5 o1 o9 Diğer Faizler 289.422.727,79
630 o5 Cari Transferler 59.000.000,00 600 o5 o1 o9 o3 Mevduat Faizler 279.466.565,90

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 630 o5 o8 Gelirlerden Ayrılan Paylar 59.000.000,00 600 o5 o1 o9 99 Diğer Faizle 9.956.161,89 630 o5 o8 o2 Özel Bütçeli İdarelere Verilen Paylar 59.000.000,00 600 o5 o2 Kişi ve Kurumlardan Alınan Payla 4.867.629.074,94 630 o5 o8 o8 90 Diğer Özel Bütçeli İdarelere Verilen Paylar 59.000.000,00 600 o5 o2 o2 Vergi ve Harç Gelirlerinden Alınan Payla 4.858.176.463,75 630 11 Değer ve Miktar Değişimleri Giderler 52.154.248,25 600 o5 o2 o2 o4 Savunma Sanayii Destekleme Fonu Payları 4.858.176.463,75 630 11 o1
Döviz Mevcudunun Değerlemesinden Oluşan Olumsuz Kur Farklar 52.154.248,25 600 o5 o2 o6 Özel Bütçeli İdarelere Ait Payla 9.452.611,19 630 11 o1 oo
Döviz Mevcudunun Değerlemesinden Oluşan Olumsuz Kur Farklar 52.154.248,25 600 o5 o2 o6 10 MKEK - İthal Silah ve Fişek Satış Hasılatından SSDF Paylar 9.452.611,19 630 11 o1 oo oo Döviz Mevcudunun Değerlemesinden Oluşan Olumsuz Kur Farklar 52.154.248,25 600 o5 o3 Para Cezaları 175.051.162,21 630 12
Gelirlerin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderle 62.618,82 600 o5 o3 o9 Diğer Para Cezaları 175.051.162,21 630 12 o3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirler 62.618,82 600 o5 o3 o9 o8 Gecikme Cezaları 175.030.157,99 630 12 o3 o9 Diğer Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirler 62.618,82 600 o5 o3 o9 o9 Offset Cezaları 21.004,22 630 12 o3 o9 99 Diğer Gelirle 62.618,82 600 o5 o9 Diğer Çeşitli Gelirler 1.651.530.501,18 GİDERLER TOPLAMI 7.305.419.098,55 600 o5 o9 o9 Diğer Çeşitli Gelirler 1.651.530.501,18
600 o5 o9 o9 o1 İrat Kaydedilecek Nakdi Teminatla 2.048.083,03 GİDER TOPLAMI (A) 7.305.419.098,55 600 o5 o9 o9 o3 İrat Kaydedilecek Teminat Mektuplar 21.817.346,13 GELİRLER TOPLAMI (B) 9.115.339.917,97 600 o5 o9 o9 99 Yukarıda Tanımlanmayan Diğer Çeşitli Gelirle 1.627.665.072,02 İNDİR;İADE;İSKONTO TOP(C ) 0,00 600 11 Değer ve Miktar Değişimleri Gelirler 1.016.991.173,69
600 11 o1
Döviz Mevcudunun Değerlenmesinde Oluşan olumlu Kur Farkları 1.016.991.173,69
600 11 o1 oo
Döviz Mevcudunun Değerlenmesinde Oluşan olumlu Kur Farkları 1.016.991.173,69
600 11 o1 oo oo Döviz Mevcudunun Değerlenmesinde Oluşan olumlu Kur Farkları 1.016.991.173,69
NET GELİR TOPLAMI 9.115.339.917,97
GİDER TOPLAMI (A) 7.305.419.098,55
GELİRLER TOPLAMI (B) 9.115.339.917,97
İNDİR;İADE;İSKONTO TOP© 0,00 NET GELİR(D=B-C) FAALİYET SONUCU (D-A) 1.809.920.819,42

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI 2016 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 39
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 40
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 40
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 40
5. GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 42
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 51

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 39

1. ÖZET Bu rapor, Savunma Sanayii Müsteşarlığının (SSM) performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. SSM’nin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir:  2016 yılı Performans Programı,  2016 yılı İdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri.  2012-2016 dönemine ait Stratejik Plan bir önceki yılda değerlendirildiği için 2016 yılı Performans Raporu kapsamında tekrar incelenmemiş olmakla birlikte, Stratejik Plan döneminin sonunda olduğu için 5 yıllık gerçekleşmesine ilişkin genel bir değerlendirme yapılmıştır. Performans Programının ve Faaliyet Raporunun mevcudiyet ve zamanlılık kriterlerini karşıladığı, ancak sunum kriterlerini kısmen karşıladığı görülmüştür. Yukarıda sayılan dokümanlardan Performans Programı, performans bilgisinin içeriğine yönelik kriterlerden ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma açısından değerlendirilmiş; Faaliyet Raporu ise performans bilgisinin içeriğine yönelik kriterlerden tutarlılık, doğrulanabilirlik, geçerlilik/ikna edicilik açısından incelenmiş ve bu incelemelerin sonucunda, Performans Programının ilgililik kriterini karşıladığı, ölçülebilirlik ve iyi tanımlama kriterini kısmen karşıladığı görülmüştür. Faaliyet Raporu ile ilgili olarak ise bulgularda belirtilen nedenlerle tutarlılık, doğrulanabilirlik ve geçerlilik/ikna edicilik kriteri açısından değerlendirilme yapılamamıştır. Faaliyet sonuçlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi hususunda; SSM 2016 yılı Performans Programında ölçülebilir hedef, performans hedefi ve göstergeye yer verilmediği kanaatine varıldığı için veri kayıt sisteminin incelenmesiyle ilgili herhangi bir çalışma yapılamamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 40 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 41 Bu çerçevede, Savunma Sanayii Müsteşarlığının yayımladığı 2012-2016 dönemine ait Stratejik Plan, 2016 yılı Performans Programı ve 2016 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 42 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2016 yılı performans denetimi kapsamında Savunma Sanayii Müsteşarlığının yayınladığı 2016 yılı Performans Programı ve 2016 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. 2012-2016 dönemine ait Stratejik Plan bir önceki yılda değerlendirildiği için, Performans Denetim Rehberinde öngörüldüğü üzere, 2016 yılı Performans Raporu kapsamında tekrar incelenmemiş olmakla birlikte, Stratejik Plan, döneminin sonunda olduğu için 5 yıllık gerçekleşmesine ilişkin genel bir değerlendirme yapılmıştır. Savunma Sanayii Müsteşarlığı 5018 sayılı Kanuna ekli II sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli idareler arasında sayıldığı için stratejik plan ve performans programı hazırlamakla yükümlü kılınmıştır. Mevzuat gereği, yapılan bütün harcamaların stratejik planda bir yeri, performans programında bir bütçe karşılığı olmak zorundadır. SSM stratejik plan ve performans programında yer verdiği amaç ve hedeflerini yüksek oranda SSDF kaynaklarını kullanarak gerçekleştirmektedir. Ancak, SSDF kaynaklarının On Yıllık Temin / Tedarik Programı (OYTEP) ve Savunma Sanayii İcra Komitesi (SSİK) Kararları çerçevesinde “GİZLİ” gizlilik derecesinde kullanılması sebebiyle harcamaların detayına ilişkin kamuoyuna bilgi verilememesi gibi sebeplerle hazırlanan performans programının bütçe karşılığı birbirine uymamakta ve maliyetin tamamını yansıtamamaktadır. Bu bağlamda Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ile SSM’nin de bağlı bulunduğu Milli Savunma Bakanlığı gibi kapsam dışında tutulması gerektiği değerlendirilmektedir. Performans Denetimi yukarıda sayılan üç belge üzerinden kamu idaresinin raporlama gerekliliklerine uyumunun değerlendirilmesi, bu belgelerde sunulan performans bilgisinin değerlendirilmesi ve performans bilgisinin üretilmesi için kullanılan veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Bu değerlendirmeler için kullanılan kriterler aşağıdaki tabloda görülmektedir: Tablo 1: Performans Denetimi Kriterleri

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 43 Stratejik Plan 2012-2016 dönemine ait Stratejik Plan bir önceki yılda değerlendirildiği için, Performans Denetim Rehberinde öngörüldüğü üzere, 2016 yılı Performans Raporu kapsamında tekrar incelenmemiş olmakla birlikte, Stratejik Plan döneminin sonunda olduğu için 5 yıllık gerçekleşmesine ilişkin genel bir değerlendirme yapılmıştır. SSM 2012-2016 Stratejik Planında dört (4) adet stratejik amaç belirlenmiştir. Bu dört amaca ulaşmak için 13 stratejik hedef, stratejik hedeflerin ölçülebilmesi için de 12 performans hedefi ve 36 adet performans göstergesi belirlenmiştir. Stratejik Plan ile ilgili olarak Tablo1’deki kriterlerden mevcudiyet, zamanlılık, sunum, ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlama kriterleri açısından yapılan değerlendirmede: Denetim kriteri Tanım Mevcudiyet Denetlenen idarenin, yasal düzenlemelere göre ilgili dokümanları hazırlaması Zamanlılık Performans bilgisinin yasal süre içinde raporlanması Sunum Performans bilgisinin düzenleyici esaslara uygun şekilde raporlanması İlgililik Amaç, hedef, gösterge ve faaliyetler arasında mantıksal bağlantı olması Ölçülebilirlik Performans programlarındaki hedeflerin, göstergeler ile ölçülebilir olması İyi tanımlanma Hedeflerin ve göstergelerin açık ve net bir tanımının olması Tutarlılık Hedeflerin (göstergeler dâhil), denetlenen idarenin planlama ve raporlama dokümanlarında tutarlı olarak kullanılması Doğrulanabilirlik Raporlanan performans bilgisinin kaynağına kadar izlenebiliyor olması Geçerlilik/ İkna edicilik Planlanan ve raporlanan performans arasındaki her tür sapmanın denetlenen idare tarafından ele alınıyor olması ve sapmayı açıklayan nedenlerin inandırıcı ve ikna edici olması Güvenilirlik Veri kayıt sistemlerinin gerçekleşmeleri tam ve doğru şekilde ölçerek faaliyet raporunda güvenilir veri sunuyor olması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 44 Mevcudiyet: 5018 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükümleri çerçevesinde SSM 2012-2016 Stratejik Planının mevcut olduğu, Zamanlılık SSM Stratejik Planının mevzuatta öngörülen sürelerde hazırlandığı, Sunum Kalkınma Bakanlığının hazırladığı “Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu” stratejik planlama süreci ve stratejik planların kapsamı ve içeriğine ilişkin genel bir çerçeve sunar. Kamu idarelerinin bu Kılavuzda belirtilen genel yapı ve temel ilkelere riayet etmesi beklenir. SSM 2012-2016 Stratejik Planının “Durum Analizi” bölümüne yer verilmemesi, “Maliyetlendirme” bölümünün ilgili mevzuat gereğine uygun hazırlanmaması dışında Kalkınma Bakanlığınca hazırlanan Kılavuzda belirtilen genel yapı ve temel ilkelere uygun olduğu görülmüştür. İlgililik Stratejik Planlama Kılavuzuna göre hedeflerin, amaçlar ile ilgili olması gerekmektedir. SSM 2012-2016 Stratejik Planında yer alan stratejik hedeflerin belirlenen amaçlarla ilgili olduğu tespit edilmiştir. Ölçülebilirlik Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu gereği hedeflerin ölçülebilir olması, ölçülebilir olmadığı durumlarda ise gösterge ile ölçülebilir hale gelmesi gerekmektedir. Performans göstergelerinin ölçülebilirliğin sağlanması bakımından miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilmesi gerekir. SSM 2012-2016 Stratejik Planında amaç ve hedefler belirlenmiş, hedefleri ölçülebilir kılmaya yönelik olarak göstergeler yerine performans programında belirlenmesi gereken performans hedefleri oluşturulmuştur. 2012 yılında Bakan Onayı ile uygulamaya geçirilen Uygulama Stratejisi ile Stratejik Plan revize edilmiş göstergeler eklenmiş ancak Stratejik Plan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 45 metnine işlenmemiştir. SSM Stratejik Planında, hedefler ölçülebilir olarak belirlenmemiş, ölçülebilirliği sağlamaya yönelik belirlenen performans hedeflerinde içerik olarak ölçülebilir ifadeler kullanılmışsa da, bazılarında hedeflenen miktar, maliyet, kalite ve zaman belirtilmediğinden hedefe ulaşılıp ulaşılmadığını ölçmek mümkün olmamakta, ölçülebilir ifadeler kullanılan bazı performans hedeflerinde ise hedeflenen sonuca ne zaman ulaşılacağı ve hedefe ulaşmak için sağlanan gelişmelerin nasıl ölçüleceğine dair bilgilere yer verilmediği için hedefe ulaşmada sağlanan gelişmeleri ölçmek mümkün olamamaktadır. Uygulama Stratejisi Belgesinde belirlenen göstergeler ise oran, sayı, puan gibi ölçülebilir ifadeler içerse de ölçümü sağlayacak miktar, zaman, kalite ve maliyet kriterlerine yer verilmediği için ölçülebilir olarak değerlendirilememiştir. Bu nedenle Stratejik Planda yer alan hedeflerden zaman kriterine yer verilen performans hedefleri o tarih itibari ile ölçülebilir bulunmuş, diğer performans hedefleri ve tüm göstergeler ölçülebilir bulunmamıştır. İyi Tanımlanma Ölçülebilirlik kriterine göre yapılan değerlendirme sonucu belirlenen tarih itibariyle ölçülebilir olan performans hedeflerinin iyi tanımlama kriterini karşıladığı kanaatine varılmış, ölçülebilir olmadığı tespit edilen performans hedef ve göstergeleri ise iyi tanımlanma kriterine göre değerlendirmeye tabi tutulmamıştır. Daha önce de bahsi geçtiği üzere, SSDF kaynaklarının OYTEP ve SSİK Kararları çerçevesinde “GİZLİ” gizlilik derecesinde kullanılması sebebiyle harcamaların detayına ilişkin kamuoyuna bilgi verilememesi gibi sebeplerle hazırlanan performans programının bütçe karşılığının birbirine uymaması ve maliyetin tamamını yansıtamaması nedeniyle 2012-2016 Stratejik Planının ortalama gerçekleşme değeri % 56 olarak sonuçlanmıştır.. Performans Programı SSM 2016 yılı Performans Programında 4 amaç, bu amaçların gerçekleşmesi için 13 adet performans hedefi belirlenmiş, performans göstergelerine yer verilmemiştir. Performans Programı ile ilgili olarak Tablo1’deki kriterlerden mevcudiyet, zamanlılık, sunum, ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterleri açısından yapılan değerlendirmede:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 46 Mevcudiyet: 5018 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükümleri çerçevesinde SSM 2016 yılı Performans Programının mevcut olduğu tespit edilmiştir. Zamanlılık SSM 2016 yılı Performans Programının “Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uygun olarak öngörülen sürede hazırlanıp kamuoyuna açıklandığı tespit edilmiştir. Sunum Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ve Performans Programı Hazırlama Rehberi, performans programlarının kapsam ve içeriğine ilişkin genel bir çerçeve sunar. Kamu idarelerinin bu Yönetmelik ve Rehberde ortaya konan genel yapı, süreç ve temel ilkelere riayet etmesi beklenir. Performans Programı Hazırlama Rehberinin Ek kısmı, performans programının formatını belirlemektedir.
SSM 2016 yılı Performans Programının sunum kriteri açısından değerlendirilmesi sonucunda; Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) performans hedefleri ile ilgili açıklamalara, performans göstergelerine ve ilgili açıklamalara ve faaliyetlerin toplam maliyetlerine yer verilmediği, Performans Programının “I-Genel Bilgiler C-Fiziksel Kaynaklar” bölümünün Performans Programı Hazırlama Rehberine uygun hazırlanmadığı, Performans Programının “I-Genel Bilgiler E-İnsan Kaynakları” bölümünün Performans Programı Hazırlama Rehberine uygun hazırlanmadığı, Performans Programının “II-Performans Bilgileri B- Amaç ve Hedefler” bölümünde amaçlara yer verilmediği, Performans Programında Faaliyet Maliyetleri Tablolarında (Tablo 2) faaliyet maliyetlerinin karşılandığı SSDF kaynaklarına ve Açıklamalar bölümüne yer verilmediği,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 47 Performans Programının İdare Performans Tablosu (Tablo 3) ve Toplam Kaynak İhtiyacı Tablosunda (Tablo 4) kullanılacak toplam kaynak miktarının gösterilmediği ve Performans Bilgileri bölümünde temel politika ve önceliklerden Yıllık Programa yer verilmediği tespit edilmiş ve bu hususlar bulgu konusu edilmiştir. İlgililik

• Performans Hedefinin İlgililiği Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu ve Performans Programı Hazırlama Rehberine göre idarelerin belirledikleri performans hedeflerinin stratejik planlarındaki hedeflerle ilgili olması gerekmektedir. Hedefler stratejik planda yer alan amaçları gerçekleştirmeye, performans hedefleri de hedefleri gerçekleştirmeye yönelik olarak belirlenmiş olmalıdır. İncelemede performans hedeflerinin stratejik plandaki hedeflerle ilgili olduğu görülmüştür.
• Performans Göstergesinin İlgililiği Performans Programı Hazırlama Rehberinde gösterge, kamu idarelerince performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını ya da ne kadar ulaşıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlar olarak tanımlanmaktadır. Bu tanımdan göstergenin, performans hedefi ile ilgili olması gerektiği anlaşılmaktadır. İncelemede Performans Programında göstergelere yer verilmediği için göstergeler için ilgililik kriteri değerlendirilmesi yapılamamıştır. Ölçülebilirlik Performans Programı Hazırlama Rehberinde; performans hedeflerinin, performans göstergeleri ile ölçülebilir olması gerektiği ifade edilmiştir. İncelemede Performans Programında performans göstergelerine yer verilmediği tespit edildiği için performans hedefleri ölçülebilir bulunmamış ve bu durum bulgu konusu edilmiştir. Ayrıca, Performans Programının performans hedefi tablolarında (Tablo 1) belirtilen

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 48 performans hedeflerinin, Stratejik Planda yer alan hedeflerin yıllık dilimlerini oluşturmadığı ve bir kısmının çıktı ve sonuç odaklı olmadığı tespit edilmiştir. İyi Tanımlanma Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğe göre performans programlarında yer alan performans hedef ve göstergelerinin sade ve anlaşılır olması esastır. “İyi tanımlanma” kriteri, net ve anlaşılabilir performans hedef ve göstergeleri hazırlama gerekliliği ile ilgilidir. Yani idareler, neyi başarmak istediklerini açıkça tanımlamalıdır. Göstergelerin iyi tanımlanmamış olması, kamu idarelerinin hedeflere yönelik başarıyı yanlış raporlaması riskini doğurur. Bu riskin ortadan kaldırılabilmesi için kamu idarelerinin performans hedef ve göstergelerini açık ve anlaşılır şekilde belirlemeleri esastır. İncelemede Performans Programında ölçülebilir performans hedefi ve göstergesi bulunmadığı tespit edildiği için iyi tanımlama kriterine göre bir değerlendirme yapılamamıştır. Faaliyet Raporu SSM 2016 yılı İdare Faaliyet Raporu ile ilgili olarak Tablo1’deki kriterlerden mevcudiyet, zamanlılık, sunum, tutarlılık, doğrulanabilirlik, geçerlilik/ikna edicilik kriterleri açısından yapılan değerlendirmede: Mevcudiyet: 5018 sayılı Kanunun 41 inci maddesi hükümleri çerçevesinde SSM 2016 Yılı Faaliyet Raporunun mevcut olduğu, Zamanlılık Faaliyet Raporunun mevzuatta öngörülen sürelerde hazırlandığı, Sunum Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik, faaliyet raporlarında yer verilecek bilgilere yönelik ilkeleri ve bu raporların hazırlanmasında izlenecek süreçleri ortaya koymaktadır. SSM’nin 2016 yılı Faaliyet Raporunun sunum kriteri açısından değerlendirilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 49 sonucunda; “Genel Bilgiler” başlığı altında dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere yer verilmediği, “Mali Bilgiler” başlığı altında bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile ilgili meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, iç ve dış mali denetim sonuçları hakkında özet bilgilere yer verilmediği ve temel mali tablolardan yalnızca “Özel Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu”na yer verildiği, “Performans Bilgileri” başlığı yerine “Faaliyet Bilgileri” başlığının yer aldığı ve performans sonuçları tablosunda Performans Programında yer almayan göstergelere ve sonuçlarına yer verildiği ve Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesi ve Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi başlıklarına yer verilmediği tespit edilmiş ve bu hususlar bulgu konusu edilmiştir. Tutarlılık Stratejik Plan ve Performans Programı değerlendirmesi sonucu 2016 yılı için ilgili ve ölçülebilir olduğu kanaatine varılan hedef, performans hedefi ve göstergeler bulunmadığı ve faaliyet raporunun tutarlılık kriteri açısından değerlendirilmesi ilgili ve ölçülebilir hedef, performans hedefi ve göstergeler açısından yapılabildiği gerekçeleriyle Faaliyet Raporu tutarlılık kriteri açısından değerlendirilememiştir. Doğrulanabilirlik Stratejik Plan ve Performans Programı değerlendirmesi sonucu 2016 yılı için ilgili ve ölçülebilir olduğu kanaatine varılan hedef, performans hedefi ve göstergeler olmadığı için faaliyet sonuçlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi ile ilgili bir çalışma yapılamamıştır. Bu sebeple Faaliyet Raporu doğrulanabilirlik kriteri açısından değerlendirilememiştir. Geçerlilik/İkna Edicilik Geçerlilik/İkna edicilik kriteri, planlanan ve gerçekleşen performans arasındaki veya

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 50 hedefe ilişkin bütçedeki sapmanın nedenlerinin inandırıcı ve geçerli olup olmadığını değerlendirmek için kullanılır. Bütçe ve performans hedeflerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmalara ilişkin gerekçeler geçerlilik/ikna edicilik kriterine göre değerlendirilir. SSM 2016 yılı Faaliyet Raporunda bütçe gerçekleşmeleri ile ilgili sapmaların nedenlerine yer verilmediğinden, stratejik plan ve performans programında ölçülebilir hedef, performans hedefi ve gösterge belirlenmediği için performans hedefleri ile gerçekleşmeler arasındaki sapmalar ve nedenleri belirtilmediğinden Faaliyet Raporu geçerlilik/ikna edicilik kriteri açısından değerlendirilememiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 51 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2012-2016 dönemine ait Stratejik Plan bir önceki yıl denetim raporunda değerlendirildiği için 2016 yılı Performans Denetim Raporu kapsamında Stratejik Plana ilişkin yeni bir değerlendirme yapılmamıştır. Stratejik Plan döneminin son yılında olduğu için 5 yıllık gerçekleşmesine ilişkin yapılan genel değerlendirmeye “Genel Değerlendirme” bölümünde yer verilmiştir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 1: Performans Bilgileri Bölümünde Temel Politika ve Önceliklerden Yıllık Programa Yer Verilmemesi Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2016 Yılı Performans Programında yer alan “3- Performans Bilgileri” bölümünde Temel Politika ve Öncelikler kısmı yer almasına karşın, ilgili kısımda hükümet programında yer alan İdare ile ilgili temel politika ve önceliklere yer verilmediği görülmüştür. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin Performans Programlarının Hazırlanması başlıklı 4'üncü maddesi 3'üncü bendinde Kamu idarelerinin performans programı hazırlıklarında Kalkınma Planı, Hükümet Programı, Orta Vadeli Program, Orta Vadeli Mali Plan, Yıllık Program ile stratejik planlarını esas alacakları belirtilmiştir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin "EK-1 Performans Programının Şekli" bölümünün “II- Performans Bilgileri A- Temel Politika ve Öncelikler” kısmında, “Hükümet programında, kalkınma planı ve stratejik planda yer alan, idare ile ilgili temel politika ve önceliklere kısaca yer verilir.” denilmiştir. Bu kapsamda SSM'nin 2016 Yılı Performans Programı incelendiğinde, Stratejik Plan ve Kalkınma Planı ile ilgili bilgilere yer verildiği ancak, Hükümet Programında yer alan, İdare ile ilgili temel politika ve önceliklere yer verilmediği tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 52 Performans programında yer alan ilgili kısmın Performans Programı Hazırlama Rehberine uygun olarak düzenlenmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; bundan sonra hazırlanacak performans programlarında bulguda yer alan hususların dikkate alınacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi, bulgu konusu edilen tespite katılarak bundan sonraki performans programlarında bulgu konusu hususun dikkate alınacağını belirtmiş olup müteakip denetimlerde konu izlenecektir. BULGU 2: Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) Performans Hedefleri ile İlgili Açıklamalara, Performans Göstergelerine ve İlgili Açıklamalara ve Faaliyetlerin Toplam Maliyetlerine Yer Verilmemesi Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2016 Yılı Performans Programında yer alan “3- Performans Bilgileri” bölümündeki Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) performans hedefleri ile ilgili açıklama kısmına, performans göstergelerine ve ilgili açıklamalarına ve faaliyetlerin toplam maliyetlerine yer verilmediği görülmüştür. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin “Performans Programlarının Hazırlanması” başlıklı 4 üncü maddesi (1) bendinde, “Performans programları; bu Yönetmelik, Performans Programı Hazırlama Rehberi ve Bakanlıkça performans esaslı bütçelemeye ilişkin yapılacak diğer düzenlemelere uygun olarak idarenin program dönemine ilişkin performans hedef ve göstergelerini, performans hedeflerine ulaşmak için yürütülecek faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını, idareye ilişkin mali ve mali olmayan diğer bilgileri içerecek şekilde mali hizmetler biriminin koordinasyonunda harcama yetkililerinin katılımıyla üst yönetici tarafından idare düzeyinde hazırlanır.” denilmiştir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “EK-1 Performans Programının Şekli” bölümünün “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” kısmında; “Öncelikle her bir performans hedefi için hazırlanmış olan Tablo 1’e yer verilir. Bu tablonun ardından:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 53 -Program döneminde ilgili performans hedefinin belirlenmesinin nedenleri ile belirlenen performans hedefinin temel politika ve öncelikler ile ilişkisi, -Performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını değerlendirmek üzere belirlenen performans göstergeleri ile bu göstergelerin belirlenmesinin nedenleri, -Performans hedeflerine ulaşmak için yürütülecek faaliyetler hakkında detaylı ve açıklayıcı bilgiler, -Faaliyetlerin kaynak ihtiyacının nasıl tespit edildiği, gibi hususlar ile açıklanmasında yarar görülen diğer hususlara yer verilir. Bu açıklamaların ardından ilgili performans hedefi ile ilişkili faaliyet maliyetleri tablosu/tabloları (Tablo 2) yer alır.” denilmiştir. Performans Hedefi Tablolarına (Tablo 1) ilişkin “Açıklama 1” bölümündeki “Performans Hedefi” kısmında; Performans hedefi bölümünde ilgili performans hedefine yer verileceği, açıklamalar kısmında söz konusu hedeflerin belirlenme amaçlarına ve performans hedefinin gerekçelerine kısaca değinileceği belirtilmiştir. Daha kapsamlı açıklamalara ise performans programının metin kısmında yer verileceği belirtilmiştir. Performans göstergelerine ilişkin kısımda ise söz konusu performans hedefini ölçmek için belirlenen göstergelere yer verileceği, bir önceki yıl gerçekleşme verileri (t-1), içinde bulunulan yıla ilişkin tahmin verileri (t) ve program dönemine ilişkin tahmin verileri (t+1) sütunlarında gösterileceği ifade edilmiştir. Açıklamalar kısmında ise performans göstergelerinin belirlenme amaçlarına ve gerek görülen diğer hususlara yer verileceği belirtilmiştir. Faaliyetlere ilişkin kısımda, ilgili performans hedefine ulaşmak için öngörülen faaliyetlere ve bu faaliyetlerin hangi kaynaklardan ve hangi miktarlarda karşılanmasının planlandığına ilişkin bilgilere yer verileceği ifade edilmiştir. SSM'nin 2016 Yılı Performans Programı incelendiğinde, Performans Hedefi Tablosunda (Tablo 1) yer alan performans hedefi açıklama kısmına, performans göstergeleri kısmında performans göstergelerine ve ilgili açıklamalara ve faaliyetler kısmında da faaliyetlerin maliyetlerinde kullanılacak SSDF kaynaklarına yer verilmediği tespit edilmiştir. Bu kapsamda, performans programında yer alan Performans Hedefi Tablosundaki (Tablo 1) performans hedefi açıklama bölümünün, performans göstergelerinin ve bunlara ilişkin açıklamaların ve faaliyet maliyetlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 54 düzenlenmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Savunma Sanayii Destekleme Fonunun kaynak planlaması gizli olarak yürütüldüğü için faaliyetlerin toplam maliyetlerine yer verilemediği ve bulguda belirtilen diğer hususların sonraki performans programları hazırlanırken dikkate alınacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak Savunma Sanayii Destekleme Fonunun kaynak planlaması gizli olarak yürütüldüğü için faaliyetlerin toplam maliyetlerine yer verilemediği Kamu İdaresi cevabında belirtilmiş olmakla birlikte 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme” başlıklı 9 uncu maddesinde; kamu idarelerinin, yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlayacakları hüküm altına alınmıştır. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “EK-1 Performans Programının Şekli” bölümünün “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” kısmında; Faaliyetlere ilişkin bölümde, ilgili performans hedefine ulaşmak için öngörülen faaliyetlere ve bu faaliyetlerin hangi kaynaklardan ve hangi miktarlarda karşılanmasının planlandığına ilişkin bilgilere yer verileceği ifade edilmektedir. Faaliyetlerin maliyetlerinin performans programında belirtilmesi ise kamu idarelerinin bütçelerinin hazırlanması ve performans esaslı bütçeleme sisteminin sistematiğini oluşturan stratejik plan, performans programı ve bütçe arasındaki bağın kurulabilmesi için gerekli olan bir durumdur. Bu kapsamda, performans programında yer alan Performans Hedefi Tablosundaki (Tablo 1) faaliyet maliyetlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu İdaresi, bulguda belirtilen diğer hususlara katılarak bundan sonraki performans programları hazırlanırken dikkate alınacağını belirtmiş olup konu müteakip denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 55 BULGU 3: Performans Programında Faaliyet Maliyetleri Tablolarında (Tablo 2) Faaliyet Maliyetlerinin Karşılandığı SSDF Kaynaklarına ve Açıklamalar Bölümüne Yer Verilmemesi Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2016 Yılı Performans Programında yer alan “3- Performans Bilgileri” bölümündeki Faaliyet Maliyetleri Tablolarında (Tablo 2) faaliyet maliyetlerinin karşılandığı SSDF kaynaklarına ve açıklama bölümlerine yer verilmediği görülmüştür. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “Tanımlar” bölümünde faaliyet, belirli bir amaca ve hedefe yönelen, başlı başına bir bütünlük oluşturan, yönetilebilir ve maliyetlendirilebilir üretim veya hizmetler olarak tanımlanmıştır. Rehberin “EK-1 Performans Programının Şekli” bölümünün “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” kısmında; “Öncelikle her bir performans hedefi için hazırlanmış olan Tablo 1’e yer verilir. Bu tablonun ardından: -Program döneminde ilgili performans hedefinin belirlenmesinin nedenleri ile belirlenen performans hedefinin temel politika ve öncelikler ile ilişkisi, -Performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını değerlendirmek üzere belirlenen performans göstergeleri ile bu göstergelerin belirlenmesinin nedenleri, -Performans hedeflerine ulaşmak için yürütülecek faaliyetler hakkında detaylı ve açıklayıcı bilgiler, -Faaliyetlerin kaynak ihtiyacının nasıl tespit edildiği, gibi hususlar ile açıklanmasında yarar görülen diğer hususlara yer verilir. Bu açıklamaların ardından ilgili performans hedefi ile ilişkili faaliyet maliyetleri tablosu/tabloları (Tablo 2) yer alır.” denilmiştir. Faaliyet Maliyetleri Tablolarına ( Tablo 2) ilişkin “Açıklama 2” ile açıklamalar bölümünde ilgili faaliyetin kapsamı, gerekçesi ve önemine ilişkin bilgiler ile faaliyet

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 56 maliyetinin hesaplanmasına ilişkin hususlara yer verileceği belirtilmiştir SSM'nin 2016 yılı Performans Programı incelendiğinde, Faaliyet Maliyetleri Tablolarında (Tablo 2) yer alan faaliyetlerin maliyetlerinin karşılandığı SSDF kaynaklarının belirtilmediği ve faaliyet maliyetleri tablolarında açıklama bölümlerine yer verilmediği tespit edilmiştir. Bu kapsamda, performans programında yer alan faaliyet maliyetleri tablolarında yer alan faaliyetlerin tüm maliyetlerinin açıklanması ve Faaliyet Maliyetleri Tablosundaki (Tablo 2) açıklama bölümünün Performans Programı Hazırlama Rehberine uygun olarak düzenlenmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; SSDF kaynaklarına ilişkin planlamalar gizli olarak yürütüldüğünden faaliyet maliyetleri tablolarında yer alan faaliyetlerin tüm maliyetlerine yer verilmediği ve SSDF’nin bütçe dışı ve gizli olarak yürütülmesine karşılık performans programlarının sadece özel bütçeye bağlı kalması tutarsızlığının ve uygulamadaki zorlukların Maliye Bakanlığı ile şifahi olarak paylaşıldığı, Maliye Bakanlığı tarafından konunun farkında olunduğu, Savunma Sanayii Müsteşarlığının durumunun özel olarak değerlendirilerek gerekli düzenlemelerin yapılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak SSDF kaynak planlaması gizli olarak yürütüldüğü için faaliyetlerin toplam maliyetlerine yer verilemediği ve SSDF’nin bütçe dışı ve gizli olarak yürütülmesine karşılık performans programlarının sadece özel bütçeye bağlı kalması ve uygulamadaki zorlukların Maliye Bakanlığı ile şifahi olarak paylaşıldığı Kamu İdaresi cevabında belirtilmiş olmakla birlikte 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme” başlıklı 9 uncu maddesinde; kamu idarelerinin, yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlayacakları hüküm altına alınmıştır. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “EK-1 Performans Programının Şekli” bölümünün “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” kısmında; Faaliyetlere ilişkin bölümde, ilgili performans hedefine ulaşmak için öngörülen faaliyetlere ve bu faaliyetlerin hangi kaynaklardan ve hangi miktarlarda karşılanmasının planlandığına ilişkin bilgilere yer verileceği ifade edilmektedir. Yine Rehberin,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 57 Faaliyet Maliyetlerinin Belirlenmesi başlıklı kısmında, faaliyet maliyetlerinin ekte yer alan Tablo-2’de gösterileceği ve faaliyet maliyetinin tespitinde bütçe içi kaynakların yanı sıra varsa bütçe dışı kaynaklara da yer verileceği belirtilmektedir. Faaliyetlerin maliyetlerinin performans programında belirtilmesi ise kamu idarelerinin bütçelerinin hazırlanması ve performans esaslı bütçeleme sisteminin sistematiğini oluşturan stratejik plan, performans programı ve bütçe arasındaki bağın kurulabilmesi için gerekli olan bir durumdur. Sonuç olarak, İdarenin yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümleri çerçevesinde performans programında yer verdiği faaliyetlerin maliyetlerini ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerektiği düşünülmektedir. BULGU 4: Performans Programının “I-Genel Bilgiler C-Fiziksel Kaynaklar” Bölümünün Performans Programı Hazırlama Rehberine Uygun Hazırlanmaması Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Programı incelendiğinde, “Fiziksel Kaynaklar” bölümünde yer verilmesi gereken fiziksel kaynaklardan olan taşıt araçlarına ve program döneminde temin edilmesi düşünülen hizmet binası, lojman, taşıt aracı, iş makineleri, telefon, faks, bilgisayar, yazıcı vb. varlıklara ilişkin bilgilere, bunların elde edilmesi ve kullanımı hususunda izlenecek politikalara yer verilmediği görülmüştür. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “EK-1 Performans Programının Şekli ”bölümünün “İçindekiler-I-Genel Bilgiler C-Fiziksel Kaynaklar” kısmında; “İdarenin kullanımında olan ve program döneminde temin edilmesi düşünülen hizmet binası, lojman, taşıt aracı, iş makineleri, telefon, faks, bilgisayar, yazıcı vb. varlıklara ilişkin bilgilere, bunların elde edilmesi ve kullanımı hususunda izlenecek politikalara yer verilir. İdarenin bilişim sistemi, bilişim sisteminin faaliyetlere katkısı, karşılaşılan sorunlar, program döneminde sistemde planlanan değişiklikler ile e-devlet uygulamaları kısaca açıklanır. Fiziki kaynaklara ilişkin bilgiler tablolaştırılarak programa eklenir.” denilmiştir Buna göre “Fiziksel Kaynaklar” bölümünde, idarenin kullanımında olan ve program döneminde temin edilmesi düşünülen hizmet binası, lojman, taşıt aracı, iş makineleri, telefon, faks, bilgisayar, yazıcı vb. varlıklara ilişkin bilgilere, bunların elde edilmesi ve kullanımı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 58 hususunda izlenecek politikalara yer verilmelidir. Ayrıca İdarenin bilişim sistemi, bilişim sisteminin faaliyetlere katkısı, karşılaşılan sorunlar, program döneminde sistemde planlanan değişiklikler ile e-devlet uygulamaları kısaca açıklanmalıdır. Fiziki kaynaklara ilişkin bilgilerin tablolaştırılarak programa eklenmesi gerekmektedir SSM'nin 2016 yılı Performans Programı incelendiğinde, “Fiziksel Kaynaklar” bölümüne taşıt araçları hariç yer verilmiş ancak program döneminde temin edilmesi düşünülen hizmet binası, lojman, taşıt aracı, iş makineleri, telefon, faks, bilgisayar, yazıcı vb. varlıklara ilişkin bilgilere, bunların elde edilmesi ve kullanımı hususunda izlenecek politikalara yer verilmemiştir. Ayrıca bu bölümde yer verilmesi gereken idarenin bilişim sisteminde karşılaşılan sorunlar, program döneminde sistemde planlanan değişiklikler ile e-devlet uygulamalarına “Bilgi ve Teknolojik Kaynaklar” başlığı altında yer verilmiştir. Bu kapsamda, Performans Programının söz konusu "Fiziksel Kaynaklar" bölümünün Performans Programı Hazırlama Rehberinde belirtilen bilgileri içerecek şekilde hazırlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; bundan sonra hazırlanacak performans programlarında bulguda yer alan hususların dikkate alınacağı belirtilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi, bulgu konusu edilen tespite katılarak bundan sonraki performans programlarında bulgu konusu hususun dikkate alınacağını belirtmiş olup müteakip denetimlerde konu izlenecektir. BULGU 5: Performans Programının “I-Genel Bilgiler E-İnsan Kaynakları” Bölümünün Performans Programı Hazırlama Rehberine Uygun Hazırlanmaması Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2016 yılı Performans Programı incelendiğinde, “İnsan Kaynakları” bölümüne, insan kaynakları istihdam şekli, kadro unvanlarına yer verilmiş olmakla birlikte hizmet sınıfları, istihdam politikası ve benzeri bilgilere yer verilmediği görülmüştür. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “EK-1 Performans Programının Şekli” bölümünün “İçindekiler-I-Genel Bilgiler D-İnsan Kaynakları” kısmında; “İdarenin mevcut insan kaynakları, istihdam şekli, hizmet sınıfları, kadro unvanları,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 59 istihdam politikası ve benzeri bilgilere yer verilir. Ayrıca program dönemindeki insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karşılanmasına yönelik izlenecek politikalar açıklanır. İnsan kaynaklarına ilişkin bilgiler tablolaştırılarak programa eklenir.” denilmiştir. Buna göre “İnsan Kaynakları” bölümünde idarenin mevcut insan kaynakları, istihdam şekli, hizmet sınıfları, kadro unvanları, istihdam politikası ve benzeri bilgilere yer verilmesi gerekmektedir. Ayrıca, program dönemindeki insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karşılanmasına yönelik izlenecek politikalar açıklanmalı ve insan kaynaklarına ilişkin bilgiler tablolaştırılarak programa eklenmelidir. SSM'nin 2016 yılı Performans Programı incelendiğinde, “İnsan Kaynakları” bölümünde insan kaynakları istihdam şekli, kadro unvanlarına yer verilmiş ancak hizmet sınıfları, istihdam politikası ve benzeri bilgilere yer verilmemiştir. Mevcut insan kaynakları sayısal olarak belirtilmiş ayrıntısına yer verilmemiştir. Ayrıca, program döneminde insan kaynağı ihtiyacı ve bunun karşılanması amacıyla uygulanacak politikalar açıklanmamıştır. 2015 yılı Performans Denetim Raporu’nda yer alan aynı bulguya ilişkin olarak Kamu İdaresi cevabında Kurumun personeli istihdam şekli ve kadro unvanlarına yer yerilmiş olmakla birlikte, bulguda geçen insan kaynakları ihtiyacı ve bunların karşılanmasına yönelik izlenecek politikalar detayında ilave bilgilere önümüzdeki yıllarda yer verileceği belirtilmiş olmakla birlikte 2017 yılı Performans Programı’nda herhangi bir ilave bilgi yer almamaktadır. Sonuç olarak, performans programının söz konusu “İnsan Kaynakları” bölümünün Performans Programı Hazırlama Rehberinde belirtilen bilgileri içerecek şekilde hazırlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Müsteşarlık personeli istihdam şekli ve kadro unvanlarına yer yerilmiş olmakla birlikte, bulguda geçen insan kaynakları ihtiyacı ve bunların karşılanmasına yönelik izlenecek politikaların detayında ilave bilgilere bundan sonraki performans programlarında yer verileceği belirtilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi, bulgu konusu edilen tespite katılarak bundan sonraki performans programlarında bulgu konusu hususun dikkate alınacağını belirtmiş olup müteakip denetimlerde konu izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 60 BULGU 6: Performans Programının “II-Performans Bilgileri B- Amaç ve Hedefler” Bölümünde Amaçlara Yer Verilmemesi Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2016 yılı Performans Programı incelendiğinde, “Amaç ve Hedefler” bölümünde amaçlara yer verilmediği görülmüştür. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “EK-1 Performans Programının Şekli ”bölümünün “İçindekiler-“II-Performans Bilgileri B- Amaç ve Hedefler”” kısmında; “İdarenin stratejik planında yer alan misyon, vizyon, amaç ve hedeflerine kısaca yer verilir.” denilmiştir. Buna göre performans programının “Amaç ve Hedefler ” kısmında stratejik planda yer alan misyon, vizyon ve amaçlara yer verilmelidir. Ancak, SSM'nin 2016 yılı Performans Programı incelendiğinde, “Amaç ve Hedefler” bölümünde belirtilmesi gereken amaçlara yer verilmemiş, misyon ve vizyon ise programın üst yönetici sunuşundan sonra ifade edilmiştir. Bu çerçevede, söz konusu kısmın Performans Programı Hazırlama Rehberinde belirtilen şekilde hazırlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; bundan sonra hazırlanacak performans programlarında bulguda yer alan hususların dikkate alınacağı belirtilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi, bulgu konusu edilen tespite katılarak bundan sonraki performans programlarında bulgu konusu hususun dikkate alınacağını belirtmiş olup müteakip denetimlerde konu izlenecektir. BULGU 7: Performans Programının İdare Performans Tablosu (Tablo 3) ve Toplam Kaynak İhtiyacı Tablosunda (Tablo 4) Kullanılacak Toplam Kaynak Miktarının Gösterilmemesi Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2016 yılı Performans Programında “3-Performans Bilgileri” bölümünde yer alan İdare Performans Tablosu (Tablo 3) ve Toplam Kaynak İhtiyacı Tablosunda (Tablo 4) kullanılacak toplam kaynak miktarının gösterilmediği görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Stratejik Planlama ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 61 Performans Esaslı Bütçeleme” başlıklı 9 uncu maddesinde kamu idarelerinin kamu hizmetlerini istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorunda oldukları, yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlayacakları ve. bütçelerini, stratejik planlarında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlayacakları hüküm altına alınmıştır. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin Performans Programı Bölümünün Performans Programı ve Bütçe başlıklı kısmında stratejik plan ve bütçe ilişkisinin performans programları aracılığı ile gerçekleştirilmekte olduğu, performans programlarında, stratejik planlarda yer alan amaç ve hedefler doğrultusunda, belirlenen performans hedeflerine, bu hedeflere ulaşmak için gerçekleştirilecek faaliyetlere, bunların kaynak ihtiyacına ve performans göstergelerine yer verilmekte olduğu belirtilmektedir. Bahsi geçen Rehberin, “EK-1 Performans Programının Şekli ”bölümünün “II- Performans Bilgileri D-İdarenin Toplam Kaynak İhtiyacı ” kısmında; “Faaliyetlerin maliyetleri, genel yönetim giderleri ve diğer idarelere transfer edilecek kaynaklardan oluşan idarenin toplam kaynak ihtiyacına ilişkin açıklamalara yer verilir. Bu açıklamaların ardından Tablo 3 ve Tablo 4’e yer verilir.” denilmiştir. Bu kapsamda SSM'nin 2016 yılı Performans Programı incelendiğinde, İdare Performans Tablosu (Tablo 3) ve Toplam Kaynak İhtiyacı Tablosunda (Tablo 4) programda belirtilen faaliyetler için kullanılacak SSDF kaynakları belirtilmediği için toplam maliyetlere yer verilmediği ve idarenin toplam kaynak ihtiyacının net olarak gösterilmediği tespit edilmiştir. Buna göre, performans programında yer alan İdare Performans Tablosu (Tablo 3) ve Toplam Kaynak İhtiyacı Tablosunun (Tablo 4) Performans Programı Hazırlama Rehberine uygun olarak tüm maliyetleri gösterecek şekilde düzenlenmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; SSDF kaynaklarına ilişkin planlamalar gizli olarak yürütüldüğünden faaliyet maliyetleri tablolarında yer alan faaliyetlerin tüm maliyetlerine yer verilmediği ve SSDF’nin bütçe dışı ve gizli olarak yürütülmesine karşılık performans programlarının sadece özel bütçeye bağlı kalması tutarsızlığının ve uygulamadaki zorlukların

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 62 Maliye Bakanlığı ile şifahi olarak paylaşıldığı, Maliye Bakanlığı tarafından konunun farkında olunduğu, Savunma Sanayii Müsteşarlığının durumunun özel olarak değerlendirilerek gerekli düzenlemelerin yapılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak SSDF kaynak planlaması gizli olarak yürütüldüğü için faaliyetlerin toplam maliyetlerine yer verilemediği ve SSDF’nin bütçe dışı ve gizli olarak yürütülmesine karşılık performans programlarının sadece özel bütçeye bağlı kalması ve uygulamadaki zorlukların Maliye Bakanlığı ile şifahi olarak paylaşıldığı Kamu İdaresi cevabında belirtilmiş olmakla birlikte; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme” başlıklı 9 uncu maddesinde; kamu idarelerinin, yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlayacakları hüküm altına alınmıştır. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin Performans Programı Bölümünün Performans Programı ve Bütçe başlıklı kısmında stratejik plan ve bütçe ilişkisinin performans programları aracılığı ile gerçekleştirilmekte olduğu, performans programlarında, stratejik planlarda yer alan amaç ve hedefler doğrultusunda, belirlenen performans hedeflerine, bu hedeflere ulaşmak için gerçekleştirilecek faaliyetlere, bunların kaynak ihtiyacına ve performans göstergelerine yer verilmekte olduğu belirtilmektedir. Bahsi geçen Rehberin, “EK-1 Performans Programının Şekli ”bölümünün “II- Performans Bilgileri D-İdarenin Toplam Kaynak İhtiyacı ” kısmında, faaliyetlerin maliyetlerine, genel yönetim giderlerine ve diğer idarelere transfer edilecek kaynaklardan oluşan idarenin toplam kaynak ihtiyacına ilişkin açıklamalara yer verileceği ve bu açıklamaların ardından Tablo 3 ve Tablo 4’e yer verileceği belirtilmektedir. Buna göre, performans programında yer alan İdare Performans Tablosu (Tablo 3) ve Toplam Kaynak İhtiyacı Tablosunun (Tablo 4) ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerektiği düşünülmektedir. BULGU 8: Performans Programının Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) Belirtilen Performans Hedeflerinin Bir Kısmının Çıktı ve Sonuç Odaklı Olmaması Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2016 yılı Performans Programında yer alan “3- Performans Bilgileri” bölümündeki Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) belirtilen

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 63 performans Hedeflerinden “S&H cirosu içerisinde yan sanayi payı ortalama % 30 olacaktır” ve “2016 yılında S&H sanayii 2 Milyar $ ihracat, 8 Milyar $ ciro gerçekleştirilecektir “ hedefleri idarenin ürettiği mal ve hizmetlerle ilgili bulunmadığından çıktı ve sonuç odaklı olarak görülmemiştir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde performans hedefinin tanımı, kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaşmak için program döneminde gerçekleştirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak yapılmıştır. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “Tanımlar” bölümünde ise performans hedefi; kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaşmak için program döneminde gerçekleştirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak tanımlanmıştır. SSM'nin 2016 yılı Performans Programı incelendiğinde, Performans Hedefi Tablosunda (Tablo 1) yer alan performans hedeflerinden “S&H cirosu içerisinde yan sanayi payı ortalama % 30 olacaktır” ve “2016 yılında S&H sanayii 2 Milyar $ ihracat, 8 Milyar $ ciro gerçekleştirilecektir.” hedeflerinin İdarenin ürettiği mal ve hizmetlerle ilgili olmadığı düşünüldüğünden söz konusu hedeflerin çıktı ve sonuç odaklı olmadığı değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, performans hedeflerinin Yönetmelikte ve Rehberde belirtildiği gibi idarelerin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaşmak için program döneminde gerçekleştirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefler olarak belirlenmesinin doğru olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; bundan sonra hazırlanacak performans programlarında bulguda yer alan hususların dikkate alınacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi tarafından, bulguda belirtilen hususların sonraki performans programları hazırlanırken dikkate alınacağı belirtilmiş olup bulgu konusu müteakip denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 64 BULGU 9: Performans Programının Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) Belirtilen Performans Hedeflerinin Stratejik Planda Yer Alan Hedeflerin Yıllık Dilimlerini Oluşturmaması Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2016 yılı Performans Programında yer alan “3- Performans Bilgileri” bölümündeki Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) belirtilen performans hedeflerinin Stratejik Planda yer alan hedeflerin yıllık dilimlerini oluşturmadığı görülmüştür. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde performans hedefinin tanımı, kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaşmak için program döneminde gerçekleştirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak yapılmıştır. Kamu İdarelerinde Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “Tanımlar” bölümünde performans hedefi, kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaşmak için program döneminde gerçekleştirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak tanımlanmıştır. Rehberin “EK-1 Performans Programının Şekli ”bölümünün “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” kısmında; “Öncelikle her bir performans hedefi için hazırlanmış olan Tablo 1’e yer verilir. Bu tablonun ardından: -Program döneminde ilgili performans hedefinin belirlenmesinin nedenleri ile belirlenen performans hedefinin temel politika ve öncelikler ile ilişkisi, -Performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını değerlendirmek üzere belirlenen performans göstergeleri ile bu göstergelerin belirlenmesinin nedenleri, -Performans hedeflerine ulaşmak için yürütülecek faaliyetler hakkında detaylı ve açıklayıcı bilgiler, -Faaliyetlerin kaynak ihtiyacının nasıl tespit edildiği, gibi hususlar ile açıklanmasında yarar görülen diğer hususlara yer verilir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 65 Bu açıklamaların ardından ilgili performans hedefi ile ilişkili faaliyet maliyetleri tablosu/tabloları (Tablo 2) yer alır.” denilmiştir. Performans Hedefi Tablolarına (Tablo 1) ilişkin “Açıklama 1” bölümündeki “Performans Hedefi” kısmında; performans hedefi bölümünde ilgili performans hedefine yer verileceği, açıklamalar kısmında söz konusu hedeflerin belirlenme amaçlarına ve performans hedefinin gerekçelerine kısaca değinileceği belirtilmiştir. Daha kapsamlı açıklamalara ise performans programının metin kısmında yer verileceği belirtilmiştir. SSM'nin 2016 yılı Performans Programı incelendiğinde, Performans Hedefi Tablosunda (Tablo 1) yer alan performans hedeflerinin Stratejik Planda yer alan hedeflerin yıllık dilimlerini oluşturmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, performans hedeflerinin Yönetmelikte ve Rehberde belirtildiği gibi stratejik planda yer alan amaç ve hedeflere ulaşmak için program döneminde gerçekleştirilmesi planlanan çıktı-sonuç odaklı hedefler olarak belirlenmesinin doğru olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; bundan sonra hazırlanacak performans programlarında bulguda yer alan hususların dikkate alınacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi tarafından, bulguda belirtilen hususların sonraki performans programları hazırlanırken dikkate alınacağı belirtilmiş olup bulgu konusu müteakip denetimlerde izlenecektir. BULGU 10: Performans Programının Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) Belirtilen Performans Hedeflerinin, Göstergelere Yer Verilmediği İçin, Ölçülebilir Bulunmaması Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2016 yılı Performans Programında yer alan “3- Performans Bilgileri” bölümündeki Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) belirtilen performans hedeflerinin, göstergelere yer verilmediği için, ölçülebilir olmadığı görülmüştür. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “Tanımlar” bölümünde performans hedefi, kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaşmak için program döneminde gerçekleştirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak tanımlanmıştır. Performans göstergeleri ise kamu idarelerince performans hedeflerine ulaşılıp

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 66 ulaşılmadığını ya da ne kadar ulaşıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlar olarak ifade edilmiştir. Rehberin “EK-1 Performans Programının Şekli ”bölümünün “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” kısmında; “Öncelikle her bir performans hedefi için hazırlanmış olan Tablo 1’e yer verilir. Bu tablonun ardından: -Program döneminde ilgili performans hedefinin belirlenmesinin nedenleri ile belirlenen performans hedefinin temel politika ve öncelikler ile ilişkisi, -Performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını değerlendirmek üzere belirlenen performans göstergeleri ile bu göstergelerin belirlenmesinin nedenleri, -Performans hedeflerine ulaşmak için yürütülecek faaliyetler hakkında detaylı ve açıklayıcı bilgiler, -Faaliyetlerin kaynak ihtiyacının nasıl tespit edildiği, gibi hususlar ile açıklanmasında yarar görülen diğer hususlara yer verilir. Bu açıklamaların ardından ilgili performans hedefi ile ilişkili faaliyet maliyetleri tablosu/tabloları (Tablo 2) yer alır.” denilmiştir. SSM'nin 2016 yılı Performans Programı incelendiğinde, Performans Hedefi Tablosunda (Tablo 1) yer alan performans hedefleri, hedeflere ilişkin gösterge belirtilmediği için ölçülebilir olarak değerlendirilememiştir. Bu sebeple, performans hedeflerinin ölçülebilirliğinin sağlanabilmesi için Yönetmelik ve Rehberde belirtildiği gibi hedeflere ilişkin performans göstergelerine yer verilmesinin doğru olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; bundan sonra hazırlanacak performans programlarında bulguda yer alan hususların dikkate alınacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi tarafından, bulguda belirtilen hususların sonraki performans programları hazırlanırken dikkate alınacağı belirtilmiş olup bulgu konusu müteakip denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 67 C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 11: İdare Faaliyet Raporunda “Genel Bilgiler” Başlığı Altında İdarenin Dış Denetim Raporlarında Yer Alan Tespit ve Değerlendirmelerine Yer Verilmemesi Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2016 yılı Faaliyet Raporunda, “Genel Bilgiler” başlığı altında dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere yer verilmediği görülmüştür. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in “Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Kapsamı” başlıklı 18 inci maddesinin “a” bendinde “Genel Bilgiler” başlığı altında, “ İdarenin misyon ve vizyonuna, teşkilat yapısına ve mevzuatına ilişkin bilgilere, sunulan hizmetlere, insan kaynakları ve fiziki kaynakları ile ilgili bilgilere, iç ve dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere kısaca yer verilir.” denilmiştir. SSM’nin 2015 yılı Performans Denetim Raporunda yer alan aynı bulguya verilen cevabi yazıda Kamu İdaresi bu tespiti 2016 Yılı Faaliyet Raporu hazırlama çalışmalarında dikkate alacağını belirtmiş olup" 2016 yılı İdare Faaliyet Raporunda “Sayıştay Denetimi” başlığı oluşturulmuş olmakla birlikte “Genel Bilgiler” başlıklı bölümünün söz konusu kısmında dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere yer verilmediği tespit edilmiştir. Bu kapsamda, faaliyet raporunun "Genel Bilgiler" bölümünün Yönetmelikte belirtilen bilgileri içerecek şekilde hazırlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; SSM 2016 Yılı Yıllık Faaliyet Raporunun “Genel Bilgiler” başlığı altında yer alan “İdareye İlişkin Bilgiler” bölümünde “Sayıştay Denetimi” başlığı ile dış denetim konusunda kısaca bilgi verilerek Müsteşarlığa ilişkin Sayıştay Denetim Raporu’nun yayımlandığının belirtildiği ve. bundan sonraki faaliyet raporlarında da ilgili bölümün, denetim raporunda yer alan tespit ve değerlendirmeleri de içerecek şekilde daha kapsamlı hazırlanacağı ifade edilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi tarafından, bulguda belirtilen hususların sonraki performans programları hazırlanırken dikkate alınacağı belirtilmiş olup bulgu konusu müteakip denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 68 BULGU 12: İdare Faaliyet Raporunda “Mali Bilgiler” Başlığı Altında Bütçe Hedef ve Gerçekleşmeleri ile İlgili Meydana Gelen Sapmaların Nedenlerine, Varlık ve Yükümlülüklere, Yardım Yapılan Birlik, Kurum ve Kuruluşların Faaliyetlerine İlişkin Bilgilere, İç ve Dış Mali Denetim Sonuçları Hakkında Özet Bilgiler ile Temel Mali Tabloların Bir Kısmına Yer Verilmemesi Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2016 yılı İdare Faaliyet Raporunda, “Mali Bilgiler” başlığı altında bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile ilgili meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, iç ve dış mali denetim sonuçları hakkında özet bilgilere yer verilmediği ve temel mali tablolardan yalnızca “Özel Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu"na yer verildiği görülmüştür. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Kapsamı” başlıklı 18’inci maddesinin “Faaliyetlere İlişkin Bilgi ve Değerlendirmeler” başlıklı "c" bendinin “Mali Bilgiler” başlıklı 1 inci bölümünde, kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleşmelerinde meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verileceği, ayrıca, iç ve dış mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgilerin de bu başlık altında yer alacağı belirtilmektedir. SSM'nin 2016 yılı Faaliyet Raporunun söz konusu bölümünde bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile ilgili meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, iç ve dış mali denetim sonuçları hakkında özet bilgilere yer verilmediği ve temel mali tablolardan yalnızca “Özel Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu”na yer verildiği tespit edilmiştir. Bu nedenle, söz konusu bölümün Yönetmelikte belirtilen bilgileri içerecek şekilde düzenlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; kamu kurumlarının 5018 sayılı Kanun kapsamında birbirini tamamlayan üç doküman olan stratejik plan, yıllık faaliyet raporu ve performans programı hazırlamakla yükümlü kılındığı ve Kurumun amaç ve hedefleri ile bunlara nasıl ulaşacağını belirten stratejik plan, amaç ve hedeflerine ulaşmak üzere yapacaklarının kaynağını, bütçe tarafını gösteren performans programı ve bir yıl süresince yapılması hedeflenenlerin ne

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 69 kadarının yapıldığının, ne kadarının yapılamadığının ve sapmaların nedenlerinin açıklandığı Yıllık Faaliyet Raporunun birbirine sıkı sıkıya bağlı dokümanlar oldukları ifade edilmektedir. Bununla birlikte Kamu İdaresinin faaliyetlerini gerçekleştirirken iki ayrı bütçe kullanmakta olduğu ve bunlardan birinin özel bütçe, diğerinin ise 3238 sayılı Kanun ile düzenlenmiş olan SSDF olduğu belirtilmektedir. Müsteşarlığın asıl faaliyet alanı olan savunma projelerinin kaynağının SSDF olduğu ve söz konusu kaynağın On Yıllık Temin / Tedarik Programı (OYTEP) ve Savunma Sanayii İcra Komitesi (SSİK) Kararları çerçevesinde “GİZLİ” gizlilik derecesinde harcandığı ve harcamaların detayına ilişkin kamuoyuna bilgi verilemediği, bu nedenle, gerek yıllık faaliyet raporunda gerekse stratejik planda SSDF’ye ilişkin mali bilgi sunulamadığı ifade edilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Kapsamı” başlıklı 18 inci maddesinin “Faaliyetlere İlişkin Bilgi ve Değerlendirmeler” başlıklı "c" bendinin “Mali Bilgiler” başlıklı 1 inci bölümünde, kullanılan kaynaklara, meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verileceği, ayrıca, iç ve dış mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgiler de bu başlık altında yer alacağı belirtilmektedir. 2016 yılı Faaliyet Raporunda kullanılan SSDF kaynaklarına yer verildiği için, kamu idaresinin cevabında belirttiği hususların bulgu konusu edilen bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile ilgili meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, iç ve dış mali denetim sonuçları hakkında özet bilgilere ve temel mali tablolara yer vermesine engel teşkil etmediği düşünülmektedir. SSM’ye ilişkin bütçe uygulama sonuçları da 2016 yılı İdare Faaliyet Raporunun söz konusu bölümünde yer almakla birlikte, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile ilgili meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, iç ve dış mali denetim sonuçları hakkında özet bilgilere yer verilmediği ve temel mali tablolardan yalnızca “Özel Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu”na yer verildiği görülmüştür. Sonuç olarak, söz konusu bölümün Yönetmelikte belirtilen bilgileri içerecek şekilde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 70 düzenlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. BULGU 13: İdare Faaliyet Raporunda “Performans Bilgileri” Başlığı Yerine “Faaliyet Bilgileri” Başlığının Yer Alması ve Performans Sonuçları Tablosunda Performans Programında Yer Almayan Göstergelere ve Sonuçlarına Yer Verilmesi Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2016 yılı Faaliyet Raporunda, “Performans Bilgileri” başlığı yerine “Faaliyet Bilgileri” başlığına yer verildiği, ve 2016 Performans Programında hedeflere ilişkin gösterge belirlenmemesine rağmen, Performans Programında yer almayan göstergelere ve sonuçlarına yer verildiği görülmüştür. 5018 sayılı Kanununun 41’inci maddesinin 5’inci fıkrasında; “İdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan malî bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir.” ifadesine yer verilmiştir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Kapsamı” başlıklı 18 inci maddesinin “c” bendinin “Performans Bilgileri” başlıklı 2 nci bölümünde, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verileceği belirtilmiştir. Yine, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 30.03.2012 tarih B.07.0.BMK.0.10.12.390 sayılı ve Performans Programları ve Faaliyet Raporları konulu genel yazısının D.Performans Bilgisinin Faaliyet Raporlarıyla İlişkisi başlıklı 2’nci maddesinde "Performans Sonuçları Tablosu kısmında, performans programı hazırlayan ve uygulayan idarelerce, her bir hedefin bir yıllık uygulama sonuçlarını gösterecek şekilde oluşturulan (PHGD) Formu ile performans göstergelerinin hedeflenen ve gerçekleşen düzeylerini gösteren (PGS) Formuna yer verilecektir." denilmektedir ve ilgili formlara ilişkin detaylı açıklamalara yer verilmektedir. SSM 2016 yılı İdare Faaliyet Raporunda Performans Sonuçları Tablosu yer almakla birlikte her bir hedefin bir yıllık uygulama sonuçlarını gösterecek şekilde oluşturulan (PHGD)

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 71 Formu ile performans göstergelerinin hedeflenen ve gerçekleşen düzeylerini gösteren (PGS) Formu yer almamaktadır. Yine, yürütülen projelerinin bir kısmına yer verilmekle birlikte performans programında hiç yer almayan göstergelere yer verildiği; dolayısıyla ilgili göstergelere ilişkin olarak da meydana gelen sapmalara, sapmaların nedenlerine ve değerlendirmelerine yer verilmediği tespit edilmiştir. Performans Programı ile hedeflenen düzeylere ulaşılıp ulaşılmadığı ve sapma olup olmadığı ve sapma varsa nedenlerinin ne olduğu konusunda İdare Faaliyet Raporunda herhangi bir bilgi yer almamaktadır. Faaliyet Raporunda göstergelere ilişkin bir gerçekleşme değeri yer almakla birlikte Performans Programında ilgili göstergeler ve dolayısıyla göstergelerin hedeflenen bir değeri bulunmadığı için Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporu bağı kurulamamaktadır. Dolayısıyla, göstergeler; tutarlılık, doğrulanabilirlik, geçerlilik ve ikna edicilik kriterleri açısından değerlendirilememektedir. Bu kapsamda, söz konusu bölümün mevzuatta belirtilen bilgileri içerecek şekilde hazırlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; 2016 Yılı Yıllık Faaliyet Raporu’nda yer alan performans göstergelerinin, Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2012-2016 Stratejik Planı kapsamında belirlenen performans göstergeleri olduğu, bundan sonra hazırlanacak Performans Programlarının da söz konusu göstergeleri içerecek şekilde hazırlanmasına dikkat edileceği ve ayrıca, faaliyet raporlarında “Faaliyet Bilgileri” başlığı yerine “Performans Bilgileri” başlığının kullanılması hususunda gerekli hassasiyet gösterileceği belirtilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi tarafından, bulguda belirtilen hususların sonraki faaliyet raporları hazırlanırken dikkate alınacağı belirtilmiş olup bulgu konusu müteakip denetimlerde izlenecektir. BULGU 14: İdare Faaliyet Raporunda Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesi ve Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi Başlıklarına Yer Verilmemesi Savunma Sanayii Müsteşarlığının 2016 yılı İdare Faaliyet Raporunda, “Performans Bilgileri” başlığı yerine “Faaliyet Bilgileri” başlığına yer verildiği ve bu bölümde yer alması gereken Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesi ve Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi başlıklarına yer verilmediği tespit edilmiştir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin "Tam

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 72 Açıklama İlkesi" başlıklı 7 nci maddesine göre; faaliyet raporlarında yer alan bilgiler eksiksiz olmalı ve faaliyet sonuçlarını tüm yönleriyle açıklamalıdır. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim ve idare Faaliyet Raporlarının Kapsamı” başlıklı 18 inci maddesinin “c” bendinin 2 nci fıkrası gereği Performans Bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verileceği hüküm altına alınmıştır. Bahsi geçen Yönetmeliğin Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Şekli başlıklı 19 uncu maddesine göre, birim ve idare faaliyet raporları, Ek-1’de yer alan şekle uygun olarak hazırlanır. SSM’nin 2016 İdare Faaliyet Raporunda Performans Bilgileri başlığı altında ilgili Yönetmelik eki gereği yer alması gereken Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesi ve Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi başlıkları yer almamaktadır. Dolayısıyla; Performans Programı ile hedeflenen düzeylere ulaşılıp ulaşılmadığı ve sapma olup olmadığı ve sapma varsa nedenlerinin ne olduğu konusunda herhangi bir bilgi yer almamaktadır. Bu kapsamda, söz konusu bölümün mevzuatta belirtilen bilgileri içerecek şekilde hazırlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; bundan sonra hazırlanacak performans programlarında bulguda yer alan hususların dikkate alınacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi tarafından, bulguda belirtilen hususların sonraki faaliyet raporları hazırlanırken dikkate alınacağı belirtilmiş olup bulgu konusu müteakip denetimlerde izlenecektir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 73 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr