ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2016 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2017
İÇERİK ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 30 ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2016 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU 40
ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR BKK: Bakanlar Kurulu Kararı EBYS: Elektronik Belge Yönetim Sistemi IFAD: Birleşmiş Milletler Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu JICA: Japon Uluslararası İşbirliği Ajansı KHK: Kanun Hükmünde Kararname KMYKK: Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu MH: Mikro Havza MNHRP: Murat Nehri Havzası Rehabilitasyon Projesi OBM: Orman Bölge Müdürlüğü ODÜDB: Odun Dışı Ürün ve Hizmetler Dairesi Daire Başkanlığı OGM: Orman Genel Müdürlüğü OİM: Orman İşletme Müdürlüğü ORBİS: Orman Bilgi Sistemi Projesi ORKBİS: Orman Köylüleri Bilgi Sistemi OR-KÖY: Orman ve Köy İlişkileri Dairesi Başkanlığı RIMS: Etki ve Yönetim Sistemi ÜFE: Üretici Fiyat Endeksi
TABLO LİSTESİ
Tablo 1: OGM 2016 Bütçe Ödenek ve Harcama Tablosu………………………………..…..1
Tablo 2: 2016 Yılı İzin Gelirlerine İlişkin Olarak Tahakkuk Kayıtlarını Gösterir Tablo……4
Tablo 3: 2016 Yılı İzin Gelirlerine İlişkin Tahakkuk Kayıtları…………………………..….7
Tablo 4: Orman Kanununun 16, 17/3 ve 18 inci Maddeleri Kapsamında Verilen İzin
Gelirlerine İlişkin Tarhiyat ve Tahsilat Durumu (01.01.2016-31.12.2016)………….……... 8
Tablo 5: Orman Kanununun 16, 17/3 Ve 18 İnci Maddeleri Kapsamında Verilen İzin
Gelirlerine İlişkin Tahsilat Edilemeyen Tutarın Muhasebe Kaydı İle Kıyasını Gösterir
Tablo(01.01.2016-31.12.2016)…….......................................................................................10
Tablo 6: Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Daire Başkanlığı Verilerine Göre 2014
Yılına İlişkin Olup da 31.12.2016 Tarihine Kadar İdari Sürecin Başlatılmadığı İzinler.......13
Tablo 7: Bölge Müdürlüğü Bazında Mesire Yerlerinden Tahsil Edilmesi Gereken Ve Tahsil
Edilen Ağaçlandırma Gelirlerini Gösterir Tablo....................................................................19
Tablo 8: Ağaçlandırma Gelirini Eksik Tahsil Eden Bölgeleri Gösterir Tablo……………..20
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Orman Kanununun 16, 17 Ve 18' inci Maddeleri Kapsamında Verilen İzin Bedellerine Ait Tahakkuk Kayıtlarının, Bazı Bölgelerde Yapılmaması, Bazı Bölgelerde Hatalı Yapılması, Dolayısıyla Bu Alacakların Mali Tablolarda Hatalı Yer Alması 6831 sayılı Orman Kanununun 16' ncı maddesine göre Devlet ormanları içinde maden arama ve işletilmesi için; 17' nci maddesine göre savunma, ulaşım, enerji, haberleşme, su, atık su, petrol, altyapı vb tesisler için; 18' inci maddesine göre ocakların açılması ve balık üretim tesisi kurulması için izin verilmekte ve karşılığında gelir elde edilmektedir. Mevcut mali sisteme göre bu tür gelirlerin ilgili birim tarafından öncelikle hesap edilerek kamu alacağının belirlenmesi ve belirlenen bu alacağın muhasebe birimlerince tahakkuku sağlanarak, kamu idaresinin yıllık mali tablolarında yer alması gerekmektedir. Yapılan denetimlerde, 2016 yılı alacaklarına ilişkin olarak tahakkuk kaydının, 28 bölgenin 3’ünde hiç yapılmadığı, kalan 25 bölgede ise gerçekleştirilen tahakkuk tutarlarının fiili durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir. Tablo 2: 2016 Yılı İzin Gelirlerine İlişkin Olarak Tahakkuk Kayıtlarını Gösterir Tablo Sıra No Bölge Müdürlüğü İlgili Daire Başkanlığı Kayıtlarına Göre Hesaplanmış İzin Gelirleri (TL) Muhasebe Kayıtlarına Alınan (120.3.6.3.3) Tahakkuk Tutarı (TL) Tahakkuk Kayıtları Arasındaki Uyumsuzluk (TL) 1 ADANA 21.813.066,61 58.023.987,13 36.210.920,52 2 AMASYA 10.396.268,49 13.223.388,59 2.827.120,10 3 ANKARA 12.907.119,26 12.517.213,03 -389.906,23 4 ANTALYA 32.236.863,99 24.726.139,27 -7.510.724,72 5 ARTVİN 11.127.261,13 13.006.133,14 1.878.872,01 6 BALIKESİR 28.498.831,78 47.362.799,05 18.863.967,27 7 BOLU 16.161.381,95 0,00 -16.161.381,95 8 BURSA 50.652.889,77 0,00 -50.652.889,77 9 ÇANAKKALE 22.123.528,63 1.579.543,34 -20.543.985,29 10 DENİZLİ 12.369.145,33 12.584.486,79 215.341,46 11 ELAZIĞ 4.583.448,33 0,00 -4.583.448,33 12 ERZURUM 17.049.711,27 6.640.408,63 -10.409.302,64 13 ESKİŞEHİR 16.340.677,99 20.946.600,76 4.605.922,77 14 GİRESUN 8.625.276,79 18.811,68 -8.606.465,11 15 ISPARTA 41.250.386,46 50.605.602,88 9.355.216,42 16 İSTANBUL 68273676,72 91.992.086,37 23.718.409,65
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 17 İZMİR 103.473.053,79 148.892.991,17 45.419.937,38 18 KAHRAMANM ARAŞ 15.787.115,24 15.742.687,23 -44.428,01 19 KASTAMONU 16.587.376,97 33.300.612,88 16.713.235,91 20 KAYSERİ 12.639.092,36 15.084.252,19 2.445.159,83 21 KONYA 10.535.715,38 4.771.768,64 -5.763.946,74 22 KÜTAHYA 49.807.280,19 54.464.672,73 4.657.392,54 23 MERSİN 17.539.494,14 19.089.237,41 1.549.743,27 24 MUĞLA 61.461.710,80 116.897.803,95 55.436.093,15 25 SAKARYA 35.370.736,54 37.789.397,48 2.418.660,94 26 ŞANLIURFA 13.445.537,38 15.925.407,73 2.479.870,35 27 TRABZON 9.202.287,68 8.852.502,53 -349.785,15 28 ZONGULDAK 16.754.594,01 14.782.534,47 -1.972.059,54 GENEL TOPLAM 737.013.528,98 838.821.069,07 101.807.540,09 Yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi, 28 Bölge Müdürlüğünde 2016 yılı için hesap edilen izin alacağı toplamı 737.013.528,98 TL olmakla birlikte, aynı izinlerin muhasebede kayıt altına alınan toplam tutarı 838.821.069,07 TL olmaktadır. 2016 yılında fili durum ile muhasebe kaydı arasında 101.807.540,09 TL fark oluşmuştur. İzin gelirleri ile ilgili olarak tahakkuk kayıtlarının yapılmaması hususu 2015 yılı Denetim Raporuna da konu edilmiş olup, bu durumun düzeltilmesi yönünde Kurum tarafından 2016 yıllarında gerekli çalışmalar yürütülmüş olmakla birlikte, tahakkuk kayıtlarının hatalı olma durumunun devam etmesi ve bu durumun Kurumun 2016 yılı mali tablosunu etkilemesi bakımından yeniden yazılmasına ihtiyaç duyulmuştur. Sonuç itibariyle; İzin gelirlerine ilişkin olarak, tahakkuk kayıtlarının, izin gelirlerinin hesaplamasını gerçekleştiren ilgili daire başkanlığı kayıtları ile uyuşmaması nedeniyle, muhasebe kayıtlarının kurumun gerçek mali yapısını yansıtmadığı değerlendirilmiştir. Kamu idaresi cevabında özetle; bulgu üzerine; strateji geliştirme dairesi koordinasyonu ve izin irtifak dairesi gözetiminde, 26-27 Nisan 2017 tarihlerinde Antalya'da orman bölge müdürlükleri düzeyinde; orman bölge müdür yardımcıları, izin-irtifak şube müdürleri, mali işler müdürleri ve özel bütçe muhasebe yetkililerinin katılımı ile bir çalıştay gerçekleştirildiğini, çalıştayda izin-irtifak alacakları ile ilgili tahakkuk, tahsilat ve muhasebe kayıtlarına ilişkin mutabakat çalışması yapıldığını, imza altına alınan mutabakat kayıtlarına göre; 2016 yılı izin-irtifak gelirlerine ait daha önce tarafımıza beyan edilen ve bulgu dayanağı olan tablonun revize edildiğini, tahakkuk ve muhasebe kayıtlarını gösterir revize tablonun ise ekte yer aldığını,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 Tahakkuk eden gelirlerin, izin bedellerinin güncellenmesi ve mutabakatlarının sağlanmasının aşağıda yer alan bir takım eksikliklerin tespit edilerek bu eksikliklerin giderilmesi yolu ile sağlandığını, beyan etmiştir. Bu eksiklikler şunlardır; 2016 yılı tahakkukları yapılırken bazı bölge müdürlükleri ilk defa izne konu edilen alanlara ait bedellerin tahakkuka konu edilmemesi, Bazı bölge müdürlüklerinde iptal edilen izinlerin tahakkuk kayıtları muhasebeleştirilirken sisteme mükerrer giriş yapılması, Bazı bölge müdürlüklerinde 2015 yılına ait bedellerin tahakkukunun 2016 yılı içinde yapılmasından dolayı muhasebe kaydının yüksek çıkması, Bazı bölge müdürlüklerinde 2017 yılına ait alacakların tahakkuk kaydının 2016 yılı içinde yapılması nedeniyle muhasebe kayıtlarının yüksek çıkması, Sayıştay Raporunda yer alan muhasebe kayıtlarında 120.3.6.3.3 hesabı kullanılmış olsa da, bazı bölge müdürlüklerinde 120.3.6.1.99, 120.5.9.1.8, 120.5.9.1.9 hesaplarının da tahakkuk kaydında kullanılması, Bazı bölge müdürlüklerinde izin uzatımına konu edilen ve yeni izin olurları henüz çıkmamış izinlerin cari yıl bedellerinin tahakkuka bağlanamaması, Sonuç olarak; revize edilmiş izin gelirlerine göre artık OGM izin- İrtifak gelirlerinin toplam tahakkuk miktarının 737.013.528,98 TL değil 745.442.475,58 TL olduğu, muhasebe kayıtlarında yer alan toplam tahakkuk tutarının ise 838.821.069,07 TL değil 746.994.182,66 TL olduğu, hale hazır durumda muhasebe kaydının olması gereken alacak tutarının fazla gözükmesinin nedeninin ise; Mersin Orman Bölge Müdürlüğündeki 1.551.707,08 TL’lik iptal edilen izin kaydının muhasebe hesaplarından düşülmemesinden kaynaklandığını ifade etmişlerdir. Sonuç olarak; Kurum cevabında; hatanın izin irtifak dairesinin farklı alacak tutarı bildirmesinden, 2016 yılı tahakkukları yapılırken bazı bölge müdürlüklerinde, ilk defa izne konu edilen alanlara ait bedellerin tahakkuka konu edilmemesinden, bazı bölge müdürlüklerinde iptal edilen izinlerin tahakkuk kayıtları muhasebeleştirilirken sisteme mükerrer giriş yapılmasından, bazı bölge müdürlüklerinde 2015 yılına ait bedellerin tahakkukunun 2016 yılı içinde yapılmasından dolayı muhasebe kaydının yüksek çıkmasından, bazı bölge müdürlüklerinde 2017 yılına ait alacakların tahakkuk kaydının 2016 yılı içinde yapılması nedeniyle muhasebe kayıtlarının yüksek çıkmasından, muhasebe kayıtlarında 120.3.6.3.3 hesabı kullanılmış olsa da, bazı bölge müdürlüklerinde 120.3.6.1.99, 120.5.9.1.8,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 120.5.9.1.9 hesaplarının da tahakkuk kaydında kullanılmasından, bazı bölge müdürlüklerinde izin uzatımına konu edilen ve yeni izin olurları henüz çıkmamış izinlerin cari yıl bedellerinin tahakkuka bağlanamamasından kaynaklandığı ifade edilmiştir. Buradan hareketle, bulgumuzda yer alan Tablo- 2 tarafımızdan aşağıdaki sekilde revize edilmiştir. Tablo-3(Yeni): 2016 Yılı İzin Gelirlerine İlişkin Tahakkuk Kayıtları Tablo 2: 2016 Yılı İzin Gelirlerine İlişkin Olarak Tahakkuk Kayıtlarını Gösterir Tablo Sıra No Bölge Müdürlüğü İlgili Daire Başkanlığı Kayıtlarına Göre Hesaplanmış İzin Gelirleri (TL) Muhasebe Kayıtlarına Alınan Tahakkuk Tutarı (TL) Tahakkuk Kayıtları Arasındaki Uyumsuzluk (TL) 1 ADANA 19.867.246,13 58.023.987,13 -38.156.741,00 2 AMASYA 13.223.388,59 13.223.388,59 0,00 3 ANKARA 12.899.865,41 12.517.213,03 382.652,38 4 ANTALYA 24.726.139,27 24.726.139,27 0,00 5 ARTVİN 11.439.534,50 13.006.133,14 -1.566.598,64 6 BALIKESİR 27.170.121,42 47.362.799,05 -20.192.677,63 7 BOLU 15.883.938,78 0,00 15.883.938,78 8 BURSA 36.733.884,05 0,00 36.733.884,05 9 ÇANAKKALE 25.158.437,76 1.579.543,34 23.578.894,42 10 DENİZLİ 14.164.655,42 12.584.486,79 1.580.168,63 11 ELAZIĞ 4.583.448,33 0,00 4.583.448,33 12 ERZURUM 16.347.100,84 6.640.408,63 9.706.692,21 13 ESKİŞEHİR 21.529.679,06 20.946.600,76 583.078,30 14 GİRESUN 7.811.671,30 18.811,68 7.792.859,62 15 ISPARTA 50.605.602,88 50.605.602,88 0,00 16 İSTANBUL 59.454.181,24 91.992.086,37 -32.537.905,13 17 İZMİR 103.473.053,79 148.892.991,17 -45.419.937,38 18 KAHRAMANMARAŞ 15.742.687,23 15.742.687,23 0,00 19 KASTAMONU 16.587.376,97 33.300.612,88 -16.713.235,91 20 KAYSERİ 12.670.448,20 15.084.252,19 -2.413.803,99 21 KONYA 10.164.944,35 4.771.768,64 5.393.175,71 22 KÜTAHYA 51.028.218,79 54.464.672,73 -3.436.453,94
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 23 MERSİN 17.539.494,14 19.089.237,41 -1.549.743,27 24 MUĞLA 80.612.869,34 116.897.803,95 -36.284.934,61 25 SAKARYA 37.789.397,48 37.789.397,48 0,00 26 ŞANLIURFA 15.925.407,73 15.925.407,73 0,00 27 TRABZON 8.848.293,90 8.852.502,53 -4.208,63 28 ZONGULDAK 13.461.388,68 14.782.534,47 -1.321.145,79 GENEL TOPLAM 745.442.475,58 838.821.069,07 -93.378.593,49 Sonuç olarak; kurum tarafindan gerekli çalışmalar yürütülmeye çalışılıyor olmakla birlikte, tahakkuk kayıtlarının hatalı ve eksik olduğu ve bu durumunda kurumun 2016 yılı mali tablolarını etkilediği değerlendirilmektedir. BULGU 2: 2016 Yılına Ait İzin İrtifak Gelirlerinin Bir Kısmının Henüz Tahsil Edilmemiş Olması Ve Tahsil Edilmeyen Tutarın Mali Tablolarda Farklı Olması 6831 sayılı Orman Kanununun 16' ncı maddesine göre maden aranma ve işletilmesi için; 17' nci maddesine göre savunma, ulaşım, enerji, haberleşme, su, atık su, petrol, altyapı vb tesisler için; 18' inci maddesine göre ocakların açılması ve balık üretim tesisi kurulması için izinler verilmekte ve karşılığında gelir elde edilmektedir. Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Daire Başkanlığından temin edilen verilere göre, bahse konu izin gelirlerinden 01.01.2016- 31.12.2016 dönemini kapsayan izin gelirlerinin tahsilat durumu aşağıdaki tabloda (Tablo 4) görülmektedir. Tablo 4: Orman Kanununun 16, 17/3 ve 18 inci Maddeleri Kapsamında Verilen İzin Gelirlerine İlişkin Tarhiyat ve Tahsilat Durumu (01.01.2016- 31.12.2016) Bölge Müdürlüğü 2016 Yılında Tahsil Edilmesi Gereken İzin Bedeli(TL) 2016 Yılında Tahsil Edilen İzin Bedeli(TL) 2016 Yılında Tahsili Gerçekleşmeyen 2016 Yılı İzin Bedeli(TL) 1 ADANA 21.813.066,61 11.475.105,92 10.337.960,69 2 AMASYA 10.396.268,49 9.610.680,55 785.587,94 3 ANKARA 12.907.119,26 10.760.899,00 2.146.220,26 4 ANTALYA 32.236.863,99 22.773.393,01 9.463.470,98 5 ARTVİN 11.127.261,13 7.295.638,64 3.831.622,49
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 6 BALIKESİR 28.498.831,78 26.853.937,18 1.644.894,60 7 BOLU 16.161.381,95 11.493.828,04 4.667.553,91 8 BURSA 50.652.889,77 36.625.993,82 14.026.895,95 9 ÇANAKKALE 22.123.528,63 20.604.883,70 1.518.644,92 10 DENİZLİ 12.369.145,33 12.207.498,69 161.646,64 11 ELAZIĞ 4.583.448,33 4.037.418,98 546.029,35 12 ERZURUM 17.049.711,27 15.790.046,89 1.259.664,38 13 ESKİŞEHİR 16.340.677,99 14.940.368,07 1.400.309,92 14 GİRESUN 8.625.276,79 8.361.371,54 263.905,25 15 ISPARTA 41.250.386,46 33.738.979,33 7.511.407,13 16 İSTANBUL 68273676,72 58708447,63 9565229,097 17 İZMİR 103.473.053,79 97.926.270,17 5.546.783,62 18 KAHRAMANMAR AŞ 15.787.115,24 12.824.611,94 2.962.503,30 19 KASTAMONU 16.587.376,97 16.032.786,59 554.590,38 20 KAYSERİ 12.639.092,36 11.015.392,23 1.623.700,13 21 KONYA 10.535.715,38 6.423.936,05 4.111.779,33 22 KÜTAHYA 49.807.280,19 42.859.401,09 6.947.879,10 23 MERSİN 17.539.494,14 14.743.689,36 2.795.804,78 24 MUĞLA 61.461.710,80 53.902.924,47 7.558.786,33 25 SAKARYA 35.370.736,54 30.062.533,29 5.308.203,25 26 ŞANLIURFA 13.445.537,38 10.309.418,06 3.136.119,32 27 TRABZON 9.202.287,68 5.705.565,15 3.496.722,53 28 ZONGULDAK 16.754.594,01 11.965.373,89 4.789.220,12 GENEL TOPLAM 737.013.528,98 619.050.393,27 117.963.135,70 28 Bölge Müdürlüğünün söz konusu izin gelirlerine ilişkin olarak 2016 yılı alacak tutarı toplamı 737.013.528,98 TL, tahsil edilen tutar toplamı 619.050.393,27 TL olup, buna göre 2016 yılsonuna kadar 117.963.135,70 TL’nin tahsilatının yapılmadığı tarafımıza beyan edilmiştir. Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığının 2016 yılında tahsil edilemeyen izinlere ait beyanının Orman Genel Müdürlüğünün mali tablolarındaki görünümü Tablo 5’te gösterilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 Tablo 5: Orman Kanununun 16, 17/3 Ve 18 İnci Maddeleri Kapsamında Verilen İzin Gelirlerine İlişkin Tahsilat Edilemeyen Tutarın Muhasebe Kaydı İle Kıyasını Gösterir Tablo (01.01.2016- 31.12.2016) Bölge Müdürlüğü 2016 Yılında Tahsili Gerçekleşmeyen 2016 Yılı İzin Bedeli (İlgili Daire Başkanlığı Kayıtlarına Göre) Muhasebe Kayıtlarına Göre Tahsil Edilemeyen 2016 Bedeli (Borç Kalanı-121.3.6.3.3) 1 ADANA 10.337.960,69 4.863.774,48 2 AMASYA 785.587,94 0,00 3 ANKARA 2.146.220,26 2.176.167,95 4 ANTALYA 9.463.470,98 8.847.425,77 5 ARTVİN 3.831.622,49 466.519,01 6 BALIKESİR 1.644.894,60 0,00 7 BOLU 4.667.553,91 5.027.805,24 8 BURSA 14.026.895,95 13.549.806,72 9 ÇANAKKALE 1.518.644,92 49.215,04 10 DENİZLİ 161.646,64 1.613.501,03 11 ELAZIĞ 546.029,35 0,00 12 ERZURUM 1.259.664,38 11.472,12 13 ESKİŞEHİR 1.400.309,92 3.816.878,70 14 GİRESUN 263.905,25 364.860,78 15 ISPARTA 7.511.407,13 11.662.354,09 16 İSTANBUL 9.565.229,097 6.046.950,54 17 İZMİR 5.546.783,62 9.135.718,69 18 KAHRAMANM ARAŞ 2.962.503,30 0,00 19 KASTAMONU 554.590,38 4.844,08 20 KAYSERİ 1.623.700,13 3.795.520,26 21 KONYA 4.111.779,33 4.177.690,62 22 KÜTAHYA 6.947.879,10 1.902.615,24 23 MERSİN 2.795.804,78 741.437,89 24 MUĞLA 7.558.786,33 9.210.174,93 25 SAKARYA 5.308.203,25 5.031.479,22 26 ŞANLIURFA 3.136.119,32 0,00 27 TRABZON 3.496.722,53 0,00 28 ZONGULDAK 4.789.220,12 0,00
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 GENEL TOPLAM 117.963.135,70 92.496.212,40 İlgili mali tablolar incelendiğinde 28 Bölge Müdürlüğünün 7' sinde izin bedellerinin tamamının tahsil edildiği, toplamda tahsil edilemeyen izin bedeli tutarının ise 92.496.212,40 TL olduğu anlaşılmaktadır. İzin ve İrtifak Daire Başkanlığı tarafından beyan edilen ve izin dosya kayıtlarına dayanan tarhiyat ve tahsilat farkının incelenmesinde ise tüm bölgelerde tahsil edilemeyen toplamın 117.963.1353,70 TL olduğu görülmektedir. İzin ve İrtifak Daire Başkanlığı tarafından beyan edilen tutarın muhasebeye intikalinin denk olmadığı bu sebeple de mali tabloların gerçek durumu yansıtmadığı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında özetle; Antalya’da yapılan çalıştay neticesinde orman bölge müdürlükleri mutabakat kayıtlarına göre Başkanlığımıza beyan edilen "Orman Kanununun 16, 17/3 ve 18 inci Maddeleri Kapsamında Verilen İzin Gelirlerine İlişkin Tahakuk ve Tahsilat Durumu Tablosu (01.01.2016-31.12.2016)" tablosunun yeniden düzenlendiği ve EK- 4 (Tablo 2) te yer aldığı, Bu tabloya göre, OGM izin -irtifak gelirlerine dair mutabakata varılan 745.442.475,58 TL’nin 31.12.2016 tarihi itibariyle 630.449.884,93 TL’sinin tahsil edildiği, 114.992.590,65 TL’sinin ise tahsil edilemediği, Buna göre Sayıştay raporunda 117.963.135,70 TL olarak yer alan tahsil edilemeyen miktarın 114.992.590,65 TL olduğu, Bu 114.992.590,65 TL’nin 121.3.6.3.3 borç artığı hesabına alındığı ve mutabakat kayıtlarına göre revize edilen tablonun EK-5 (Tablo 3)'te yer aldığı, Tablo 3’e göre tahsil edilemeyen 114.992.590,65 TL’nin 106.097.654,86 TL’sinin 2017 yılında 121 takipteki alacaklar hesabına alındığı, 8.894.935,79 TL’sinin ise yılın bitmesi nedeniyle 121 hesabına alınamadığı, alınma işlemlerinin devam ettiği, Bu yolla Antalya’da yapılan mutabakat çalışmaları ile izin-irtifak gelirlerine dair tahakkuk, tahsilat ve muhasebe kayıtları arasındaki uyumsuzluğun giderilerek mali tabloların gerçek durumu yansıtır hale getirilmesinin sağlandığı, ifade edilmiştir. Sonuç olarak; Kurum cevabında yazılı istemimiz üzerine tarafımıza beyan edilen "Orman Kanununun 16, 17/3 ve 18 inci Maddeleri Kapsamında Verilen İzin Gelirlerine
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12
İlişkin Tahakuk ve Tahsilat Durumu Tablosu (01.01.2016-31.12.2016)" nun revize edildiği ve
bu kez yeni tablonun beyan edildiği,
Yeni tabloya göre beyan edilen 117.963.135,70 TL tahsil edilmemiş bulunan izin
alacağının aşağı çekilerek 114.992.590,65 TL olarak beyan edildiği,
Bu tutarın 106.097.654,86 TL’sinin 121 takipteki alacaklar hesabına geçirildiği, kalan
8.894.935,79 TL nin ise ilgili hesaba alınma işlemlerinin devam ettiği anlaşılmıştır.
Bulgu tespitimiz olan tahsilsiz kalan izin gelirlerinin mali tablolarda hatalı yer alması
durumunun kısmen telafi edilmesi sebebiyle konunun izlemeye alınmasının uygun olacağı
düşünülmektedir.
6. DENETİM GÖRÜŞÜ
Orman Genel Müdürlüğü 2016 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali
rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden
dolayı, 12-Faaliyet Alacakları hesap grubu (120 Gelirlerden Alacaklar hesabı ile 121
Gelirlerden Takipli Alacaklar hesabı ) ile bu hesaba ilişkin gelir tablosu hesapları hariç tüm
önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Geçmiş Yıl İzin Bedeli Alacaklarının Tahsilatları İle İlgili İdari Sürecin Başlatılmamış Olması 2015 yılı denetimi kapsamında, 2014 ve 2015 yılına ait izin gelirlerine ilişkin Orman Genel Müdürlüğünden bilgi istenmiş, bu kapsamda 31.12.2015 itibariyle Kurum kayıtlarına göre 2014 ve 2015 yılına ilişkin tahsil edilemeyen izin gelirleri toplamının (90.098.377,63 TL+ 167.935.608,77) 250.033.986,40 TL olduğu tarafımıza bildirilmiş ve bu durum raporlanmıştı. 2016 yılı denetimimiz kapsamında, 2016 yılı sonu itibariyle Orman Genel Müdürlüğünden geçmiş yıllar izin gelirleri ile alakalı olarak ne gibi bir takibatın yapıldığı bilgisi istenmiştir. Tablo 6: Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Daire Başkanlığı Verilerine Göre 2014 Yılına İlişkin Olup da 31.12.2016 Tarihine Kadar İdari Sürecin Başlatılmadığı İzinler 1 Bölge Dosya No İzin Alanı (m2) Bölge Müdürlüğü Olur Tarihi Olur No 2014 Yılı İzin Bedeli (TL) 31.12.2016 Tarihine Kadar Tahsil Edilen Bedel Tutarı (TL) 31.12.2016 Tarihine Kadar Tahsil Edilemeyen Bedel Tutarı(TL) 2 16899 11.129,17 Sakarya 09.12.2011 555 11485,83 11483,36 2,47 3 232 1.993,00 Sakarya 15.03.2012 74 2550,54 2540,34 10,20 4 24567 16.018,00 Sakarya 06.01.2011 17 16910,96 16910,92 0,04 5 16540 1.800,00 Sakarya 29.08.1996 464 986,74 986,61 0,13 6 19639 101.515,00 Sakarya 27.08.1984 3585 96128,75 96128,72 0,03 7 4106030045 399.164,24 Artvin 06.03.2014 171 2585658,78 1268888,10 1316770,68 8 4127020098 12.314,00 Konya 17.05.2012 181 7074,43 5995,76 1078,67 9 4127020118 8.941,72 Konya 26.09.2013 827 5895,09 4996,61 898,48 10 4127020098 67.933,00 Konya 17.05.2012 181 10302,57 8731,36 1571,21 11 5227051654 5.969,14 Konya 11.07.2011 236 645,93 469,37 176,56 12 26992 125,00 Denizli 11.11.2008 1661 76,03 73,03 3,00 13 30391 4875,00 Denizli 16.04.1985 127 3362,04 3362,03 0,01 14 30934 15600,00 Denizli 12.09.1991 1672,93 1672,92 0,01 15 30937 73080,00 Denizli 17.09.1991 8222,20 8222,19 0,01 16 30960 4020,00 Denizli 05.09.1991 431,10 431,09 0,01 17 261397 207,00 Denizli 02.09.2003 634 185,25 182,25 3,00 18 261591 130,00 Denizli 27.06.2005 242 357,26 133,12 224,14 19 261699 2215,00 Denizli 30.12.2005 638 37,07 6,00 31,07 20 261854 1451,00 Denizli 17.10.2006 657 206,71 16,14 190,57 21 261900 1400,00 Denizli 29.12.2006 811 76,61 37,17 39,44
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 22 261960 477,00 Denizli 16.05.2007 496 400,10 188,11 211,99 23 261988 1084,00 Denizli 31.12.2007 2054 553,25 60,63 492,62 24 262059 3743,00 Denizli 15.10.2007 1414 3186,96 2923,05 263,91 25 262060 80,00 Denizli 29.10.2007 1542 68,28 59,86 8,42 26 262107 56990,00 Denizli 12.01.2016 11 3911,80 503,84 3407,96 27 262168 1400,78 Denizli 17.02.2011 25 1288,86 1286,95 1,91 28 262169 33376,46 Denizli 18.07.2008 663 22911,34 22911,31 0,03 29 262202 2290,00 Denizli 20.11.2008 1774 5243,07 4882,40 360,67 30 262202 9614,00 Denizli 20.11.2008 1773 1248,88 1162,80 86,08 31 262267 24378,00 Denizli 26.08.2015 777 25381,91 14824,87 10557,04 32 262267 5691,00 Denizli 21.11.2008 1508 25927,13 3538,94 22388,19 33 262459 4678,53 Denizli 02.11.2009 193 2652,69 2602,66 50,03 34 262463 7825,00 Denizli 23.12.2009 229 5631,61 563,61 5068,00 35 262562 7361,00 Denizli 20.06.2005 228 4507,85 4440,02 67,83 36 262705 757,30 Denizli 15.12.2010 265 885,85 885,65 0,20 37 262741 16149,80 Denizli 14.02.2012 1 14938,12 14938,11 0,01 38 262773 34275,89 Denizli 21.02.2013 42 34071,20 18071,20 16000,00 39 262773 30748,62 Denizli 02.05.2013 80 32531,54 16531,54 16000,00 40 262806 35429,16 Denizli 17.08.2012 135 2285,22 2280,29 4,93 41 262871 69426,78 Denizli 23.08.2016 1001 16606,56 15548,95 1057,61 42 262886 9507,41 Denizli 06.12.2012 188 3229,00 2866,29 362,71 43 262886 26110,38 Denizli 20.03.2012 33 5660,91 5025,03 635,88 44 262901 11118,00 Denizli 08.09.2006 489 9542,61 6378,16 3164,45 45 262905 1510,42 Denizli 06.12.2012 185 899,32 798,30 101,02 46 262905 2372,74 Denizli 06.12.2012 186 1412,79 1254,09 158,70 47 263027 59961.44 Denizli 09.11.219 17 6329,11 2878,44 3450,67 48 263100 20024,10 Denizli 15.07.2014 1261 47886,79 41892,38 5994,41 49 301009 46700,00 Denizli 06.12.1991 5222,38 5222,36 0,02 50 301080 45000,00 Denizli 25.12.1993 188 5114,81 5114,80 0,01 51 301190 17600,00 Denizli 12.12.1993 91 2000,46 2000,44 0,02 52 301787 1180,00 Denizli 24.06.1999 285 1025,55 1000,52 25,03 53 302016 1700,00 Denizli 05.05.2000 292 1166,30 1166,29 0,01 54 302316 1858,00 Denizli 01.10.2001 6 1090,26 1090,06 0,20 55 302484 230000,00 Denizli 06.09.2002 15 1376,37 1376,35 0,02 56 302538 5976,00 Denizli 31.12.2002 1071 293,69 274,09 19,60 57 302555 532,00 Denizli 05.06.2014 33 1970,98 1970,79 0,19 58 302699 529,00 Denizli 20.10.2003 831 1936,01 1893,14 42,87 59 302729 179790,00 Denizli 14.09.2004 422 21470,52 21470,51 0,01 60 302811 196,00 Denizli 13.04.2005 230 1306,40 306,40 1000,00 61 303034 255,00 Denizli 24.04.2007 103 1556,31 1556,29 0,02 62 303037 638,18 Denizli 21.05.2007 107 1184,08 1184,06 0,02 63 303092 4888,25 Denizli 08.05.2008 120 3339,49 3339,47 0,02 64 303141 169013,84 Denizli 19.12.2008 42 3908,62 3908,61 0,01 65 303282 147,00 Denizli 02.08.2011 58 382,18 382,17 0,01 66 303313 191,00 Denizli 17.02.2011 15 979,43 979,41 0,02 67 303327 1140,83 Denizli 16.09.2011 71 169,27 117,80 51,47 68 303329 183,01 Denizli 01.08.2011 57 2562,77 2562,76 0,01
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 69 303346 99,38 Denizli 28.03.2011 30 867,03 867,02 0,01 70 303381 8727,30 Denizli 10.10.2011 82 485,54 485,53 0,01 71 4214030260 5.667,59 Eskişehir 19.10.2011 279 1864,00 1861,00 3,00 72 230.16.1706.103 13.530,00 İstanbul 14.06.2007 596 13459,87 0,00 13459,87 73 230.13.1728.5 6.665,31 İstanbul 31.12.2008 2312 6681,57 0,00 6681,57 74 230.13.1705.210 2.759,00 İstanbul 12.06.2006 229 3476,19 0,00 3476,19 75 240.3.1705.12 5.989,56 İstanbul 29.12.2011 271 43,50 0,00 43,50 76 240.8.1730.5 498,00 İstanbul 13.07.2006 574 102,26 0,00 102,26 77 240.8.1730.6 555,00 İstanbul 13.07.2006 575 113,80 0,00 113,80 78 240.1.1706.105 360,00 İstanbul 25.04.2005 379 327,15 0,00 327,15 79 240.1.1706.24 178.362,25 İstanbul 28.07.2011 103 1951,69 0,00 1951,69 80 230.10.1706.158 47.370,66 İstanbul 09.02.2011 107 2384,10 0,00 2384,10 81 240.1.1706.11 6.934,00 İstanbul 04.12.2012 105 8698,11 0,00 8698,11 82 4119050173 5.464,50 K.Maraş 16.09.2008 1271 5188,10 0,00 5188,10 83 4119050174 990,21 K.Maraş 11.09.2008 1219 940,13 0,00 940,13 84 4119070015 396,20 K.Maraş 13.11.2007 1692 356,95 0,00 356,95 85 4219020223 1.131,86 K.Maraş 04.02.2011 30 851,32 0,00 851,32 86 4219030817 21.033,73 K.Maraş 04.12.2014 1712 22116,39 4530,79 17585,60 87 4219040196 5.718,29 K.Maraş 23.08.2010 420 4844,87 0,00 4844,87 88 4219040247 3.636,00 K.Maraş 06.03.2014 88 3854,16 0,00 3854,16 89 4219050695 23.737,71 K.Maraş 08.11.2010 620 20622,30 0,00 20622,30 90 4219050705 4.722,63 K.Maraş 20.12.2010 757 4075,58 0,00 4075,58 91 4219050798 1.401,05 K.Maraş 01.07.2011 424 1188,36 0,00 1188,36 92 4219050834 35.987,47 K.Maraş 19.08.2011 589 30753,31 0,00 30753,31 93 4219050898 6.184,15 K.Maraş 28.10.2011 843 5179,59 0,00 5179,59 94 4219050946 4.298,03 K.Maraş 27.04.2012 157 3851,75 0,00 3851,75 95 4219050947 15.439,76 K.Maraş 27.04.2012 158 13836,59 0,00 13836,59 96 4219060243 2.578,32 K.Maraş 14.05.2009 128 2246,58 0,00 2246,58 97 4219060276 723,38 K.Maraş 01.12.2009 384 635,01 0,00 635,01 98 4219060383 9.515,00 K.Maraş 14.03.2011 131 7370,70 4412,54 2958,16 99 4219060408 3.522,11 K.Maraş 08.07.2011 443 2684,37 0,00 2684,37 100 4219060430 2.075,78 K.Maraş 16.09.2011 691 1572,95 0,00 1572,95
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 101 4219060439 3.751,44 K.Maraş 28.10.2011 809 3278,67 0,00 3278,67 102 4219070103 2.965,41 K.Maraş 16.11.2009 352 2916,36 0,00 2916,36 103 4219070104 5.494,30 K.Maraş 10.12.2009 417 5183,51 0,00 5183,51 104 4219070116 18.323,71 K.Maraş 25.10.2010 583 4842,04 0,00 4842,04 105 4219070143 13.530,31 K.Maraş 16.03.2012 90 12573,68 0,00 12573,68 106 4219220367 234,17 K.Maraş 22.11.2013 263 185,63 0,00 185,63 107 4219220368 7.833,82 K.Maraş 22.11.2013 264 6210,03 0,00 6210,03 108 4219220369 146,22 K.Maraş 22.11.2013 265 115,91 0,00 115,91 109 4219220370 103,96 K.Maraş 22.11.2013 266 82,41 0,00 82,41 110 5119040060 168,00 K.Maraş 07.12.2009 406 1088,44 0,00 1088,44 111 5119050011 579,95 K.Maraş 20.12.2013 288 5869,69 56,48 5813,21 112 5119060050 168,00 K.Maraş 15.02.2013 42 1089,45 0,00 1089,45 113 5219040202 5.004,56 K.Maraş 03.09.2010 447 572,67 0,00 572,67 114 5219040239 14.988,77 K.Maraş 28.02.2011 103 48,63 0,00 48,63 115 5219040276 871,54 K.Maraş 26.08.2011 649 2517,23 0,00 2517,23 116 5219040293 28.412,96 K.Maraş 04.10.2012 336 380,25 0,00 380,25 117 5219040317 15.322,07 K.Maraş 27.09.2013 279 14964,36 0,00 14964,36 118 5219050500 14.785,93 K.Maraş 22.10.2008 290 263,56 0,00 263,56 119 5219220363 3.514,67 K.Maraş 27.09.2013 234 552,53 0,00 552,53 120 5219220371 148,52 K.Maraş 20.12.2013 285 7,31 0,00 7,31 121 5219220373 18.574,65 K.Maraş 27.12.2013 304 147,84 0,00 147,84 122 5219231011 29.757,13 K.Maraş 22.03.2013 96 33531,74 0,00 33531,74 TOPLAM 3.358.561,21 1.689.694,25 1.668.866,96 İlgili Daire Başkanlığı tarafından verilen bilgi kaynak olmak üzere; 2014 yılına ait olup, 2016 yılı sonuna kadar tahsil edilemeyen izin gelirlerinin büyük bir kısmının tahsil edilmek ya da mahkeme sürecinin başlatılması yolu ile idari takibatının yapıldığı, ancak kalan 121 izinde (Toplam 1.668.866,96 TL -Tablo 6) tahsilat gerçekleşmediği halde mahkeme/iptal sürecinin başlatılmadığı tespit edilmiştir. Kurum tarafından gelir hesapları yönüyle tahakkuk esaslı muhasebe sistemine 2016 yılında geçiş yapılmıştır. Söz konusu tahsil edilemeyen gelirler takipli alacaklarda yer almadığından muhasebe sistemi içinde açık bir şekilde gözükmemekte, idari takibat Tablo 6’ daki izinlerde olduğu gibi ilgili personel eliyle yapılmadığında da takip mekanizması işlememekte, seneler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 geçse bile söz konusu izin bedelleri tahsil edilmeden bekleyebilmektedir. Bu durum iç kontrol sisteminde bir risk oluşturmakla birlikte, kamu alacakları bakımından belirlenmiş sürenin geçmesi halinde ileride kamu zararına konu olma riski taşıdığı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında özetle; 2014 yılına ait tahsil edilmeyen 121 adet izin kaydının incelenmesi neticesinde, 85 adet izinde bedel borcunun kalmadığı, 85 adet iznin bir kısmında tahsilatın yapıldığı, bir kısmının hatalı bildirildiği, bir kısmın da ise saha teslimi yapılmaması nedeniyle tahakkuk oluşmadığından bedel borcunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Bulgu üzerine geriye kalan 36 adet iznin bedel borcu ile ilgili idari takip işlemleri başlatılmış olup, detaylı tablonun ekte gönderildiği, EK-6 ( Tablo 4) ifade edilmiştir. Sonuç olarak; Kurum cevabında; tarafımıza tahsil edilmediği beyan edilen toplam 1.689.694,25 TL tutarındaki 121 adet geçmiş yıl izini ile ilgili olarak; ( tablo Ek-6 ya göre;) toplam 26.490,35 TL tutarındaki 30 izinde sehven hatalı kayıt yapıldığı, toplam 66.740,53 TL tutarındaki 4 izin için iptal kararının mevcut olduğu, bu sebeple takipte olmaması gerektiği, toplam 1.316.770,68 TL tutarındaki 1 izin için sehven tahakkuk kaydı yapıldığı, toplam 71.929,96 TL tutarındaki 50 izin için bulgu üzerine tahsilat sağlandığı, toplam 186.935,44 TL tutarındaki 36 izin için ise tahsilat sağlanamadığı, ancak bulgu üzerine idari takibatın başlatıldığı ifade edilmiştir. Her ne kadar bulguda sorulan 121 adet izin için gerekli idari/hukuki işlemler yapılmış olsada, kurum cevabından da anlaşıldığı üzere geçmiş yıl izin bedelleri muhasebe içinde doğru/denk bir şekilde yer almadığından bir sitem içerisinde değil, manuel olarak taşradaki dosya kayıtları üzerinden yürütülmektedir. Kurum cevabı EK- 6 da görüldüğü üzere sehven toplam 1.316.770,68 TL tutarında tahakkuk yapılmış, denetim esnasında yazılı olarak tahsil edilmediği bildirilen toplam 26.490,35 TL tutarındaki 30 izin bedeli için bu kez sehven bildirim yapıldığı ifade edilmiş, toplam 71.929,96 TL tutarındaki 50 izin ise takibe alındığı için değil bulgu üzerine tahsil edilmiştir. Kalan toplam 186.935,44 TL tutarındaki 36 izin ise yine bulgu üzerine takibe alınmıştır. Sonuç olarak; 121 nolu hesapta takip edilmesi gereken kaynağın, 5018 sayılı Kanun uyarınca etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılması, hesap verebilirliğin ve malî saydamlığın sağlanması ve tüm malî işlemlerin muhasebeleştirilmesi, raporlanması ve malî kontrolün sağlaması için sözkonusu takipteki gelirlerin /alacakların
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 borçlu bazında alt kodlarda ve yardımcı hesaplarda ayrıntılı olarak kaydedilerek, yapılan tahsilatların izlenmesinin yanında gerekli muhasebe işlemlerinin gerçekleştirilmesine ilişkin gerekli inceleme ve düzeltme işlemlerinin yapılması için kayıt ve takip sisteminin gerekli olduğu; ayrıca kanunlarla yapılandırılan alacakların tahsilatının etkin yürütülmesi için uygun tedbirlerin alınması gerektiği, tahsil edilen gelirler arasında karşılaştırma ve raporlamalara olanak sağlayacak etkin bir kontrol sisteminin kurulması gerektiği, gelirlere ilişkin tüm işlemlerin sağlıklı yürütülebilmesi, mevzuat gereği her türlü istatiksel veri ve raporlamaların alınmasına imkan veren sistem ihtiyacı bulunduğu, bu sistemin genel müdürlüğün ilgili otomasyon sistemleriyle entegre çalışabilmesine imkan vererek, mevzuatında belirtilen tüm belgelerin düzenlendiği bir yapıda yürütülmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 2: Bazı Bölgelerde Ağaçlandırma Bedelinin Tahsili Edilmemiş Olması Ve Tahsil Edilmeyen Tutarın Mali Tablolarda Yer Almaması 6831 sayılı Orman Kanununun 25’ inci maddesine istinaden Orman Genel Müdürlüğü; mevkii ve özelliği dolayısıyla lüzum göreceği ormanları ve orman rejimine giren sahaları orman mesire yeri olarak yönetmekte ve gerektiğinde işletmektedir. 300 sayılı Mesire Yerleri Uygulama Tebliğinin “Ağaçlandırma bedelinin tespiti ve tahsili” başlıklı 30’ uncu maddesine göre; işletmecinin, her yıl, yıllık kira bedelinin % 5’ i (yüzde beşi) tutarında bir ödemeyi, “ağaçlandırma bedeli” olarak Orman Bölge Müdürlüğü Özel Bütçesinin ilgili hesabına yatırması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Genel Müdürlükten alınan verilere göre, 28 Bölge Müdürlüğünde toplam 1118 adet mesire yeri yer almaktadır. Bu yerlerin 2016 yılı kira bedeli toplamı Odun Dışı Ürünler Daire Başkanlığı (ODÜDB ) kayıtlarına göre 25.150.084,45 TL dir. İlgili mevzuat gereği 2016 yılında toplam kira edelinin % 5 ‘i olan 1.257.504,22 TL tutarında bir gelir elde edilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 Tablo 7:Bölge Müdürlüğü Bazında Mesire Yerlerinden Tahsil Edilmesi Gereken Ve Tahsil Edilen Ağaçlandırma Gelirlerini Gösterir Tablo. Bölge Müdürlüğü 2016 Yılında Tahsil Edilmesi Gereken 2016 Yılı Mesire Yerleri Kira Bedeli(ODÜDB Beyanına Göre) (A) 2016 Yılında Tahsil Edilmesi Gereken 2016 Yılı Ağaçlandırma Bedeli (B= A x %5) Tahsil Edilen Ağaçlandırma Bedeli (Strateji Daire Başkanlığı-Özel Bütçe Beyanına Göre) (C) Fark (D= B-C) ADANA 306.954,23 15.347,71 12.693,63 2.654,08 AMASYA 200.772,47 10.038,62 2.470,22 7.568,40 ANKARA 254.231,34 12.711,57 5.493,16 7.218,41 ANTALYA 4.655.898,18 232.794,91 117.514,41 115.280,50 ARTVİN 153.615,00 7.680,75 13.982,17 -6.301,42 BALIKESİR 238.984,32 11.949,22 2.262,67 9.686,55 BOLU 240.911,72 12.045,59 5.132,40 6.913,19 BURSA 957.732,49 47.886,62 35.040,06 12.846,56 ÇANAKKALE 259.550,85 12.977,54 1.201,99 11.775,55 DENİZLİ 124.638,04 6.231,90 617,74 5.614,16 ELAZIĞ 138.883,00 6.944,15 51.021,09 -44.076,94 ERZURUM 62.695,25 3.134,76 0,00 3.134,76 ESKİŞEHİR 139.469,42 6.973,47 2.415.282,14 -2.408.308,67 GİRESUN 257.538,91 12.876,95 3.942,08 8.934,87 ISPARTA 55.812,14 2.790,61 2.839,15 -48,54 İSTANBUL 6.771.490,53 338.574,53 31.190,33 307.384,20 İZMİR 2.656.443,00 132.822,15 0,00 132.822,15 K.MARAŞ 617.879,31 30.893,97 19.200,76 11.693,21 KASTAMONU 188.841,29 9.442,06 2.694,76 6.747,30 KAYSERİ 87.609,33 4.380,47 2.049,27 2.331,20 KONYA 84.125,69 4.206,28 3.071,07 1.135,21 KÜTAHYA 48.547,37 2.427,37 923,42 1.503,95 MERSİN 921.557,61 46.077,88 2.839,15 43.238,73 MUĞLA 2.746.672,57 137.333,63 46.225,25 91.108,38 SAKARYA 2.030.882,44 101.544,12 107.409,47 -5.865,35 ŞANLIURFA 45.623,30 2.281,17 0,00 2.281,17 TRABZON 229.953,65 11.497,68 1.379,38 10.118,30
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 ZONGULDAK 672.771,00 33.638,55 13.310,80 20.327,75 BÖLGELER GENEL TOPLAM 25.150.084,45 1.257.504,22 2.899.786,57 -1.642.282,35 Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere; Strateji Daire Başkanlığından alınan ve özel bütçe muhasebe birimi kayıtlarına dayanan tahsilat tutarları ile tahsil edilmesi gereken ağaçlandırma gelirleri incelendiğinde; 28 Bölge Müdürlüğü toplamında, özel ağaçlandırma geliri olarak 2.899.786,57 TL tahsilat gerçekleştiği görülmüştür. Bu tutar 2016 yılında tahsil edilmesi gereken 1.257.504,22 TL'den büyük olsa da, fazla tahsilatın, ayrıntısı yukarıdaki tabloda(Tablo 1) görülen beş bölge müdürlüğünün kendi yetki sınırlarındaki mesire yerleri işletmecilerinden gerçekleştirdiği fazla tahsilattan kaynaklandığı anlaşılmıştır. Diğer 23 bölge müdürlüğünde ise, kendi yetki alanında bulunan mesire yerleri işletmecilerinden, ayrıntısı aşağıdaki tabloda (Tablo 8) görüldüğü gibi, toplamda 822.318,58 TL’nin tahsil edilmediği bunun yanında söz konusu alacağa ilişkin tahakkuk kaydı yapılmadığından eksik tahsilatın muhasebe sistemi içinde de yer almadığı görülmüştür. Tablo 8: Ağaçlandırma Gelirini Eksik Tahsil Eden Bölgeleri Gösterir Tablo Bölge Müdürlüğü 2016 Yılında Tahsil Edilmesi Gereken 2016 Yılı Mesire Yerleri Kira Bedeli(ODÜDB Beyanına Göre) (A) 2016 Yılında Tahsil Edilmesi Gereken 2016 Yılı Ağaçlandırma Bedeli (B= A x %5) Tahsil Edilen Ağaçlandırma Bedeli (Strateji Daire Başkanlığı-Özel Bütçe Beyanına Göre) (C) Bölgelerdeki Eksik Tahsilat Tutarı (D= B-C) ADANA 306.954,23 15.347,71 12.693,63 2.654,08 AMASYA 200.772,47 10.038,62 2.470,22 7.568,40 ANKARA 254.231,34 12.711,57 5.493,16 7.218,41 ANTALYA 4.655.898,18 232.794,91 117.514,41 115.280,50 BALIKESİR 238.984,32 11.949,22 2.262,67 9.686,55 BOLU 240.911,72 12.045,59 5.132,40 6.913,19 BURSA 957.732,49 47.886,62 35.040,06 12.846,56
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 ÇANAKKALE 259.550,85 12.977,54 1.201,99 11.775,55 DENİZLİ 124.638,04 6.231,90 617,74 5.614,16 ERZURUM 62.695,25 3.134,76 0,00 3.134,76 GİRESUN 257.538,91 12.876,95 3.942,08 8.934,87 İSTANBUL 6.771.490,53 338.574,53 31.190,33 307.384,20 İZMİR 2.656.443,00 132.822,15 0,00 132.822,15 K.MARAŞ 617.879,31 30.893,97 19.200,76 11.693,21 KASTAMONU 188.841,29 9.442,06 2.694,76 6.747,30 KAYSERİ 87.609,33 4.380,47 2.049,27 2.331,20 KONYA 84.125,69 4.206,28 3.071,07 1.135,21 KÜTAHYA 48.547,37 2.427,37 923,42 1.503,95 MERSİN 921.557,61 46.077,88 2.839,15 43.238,73 MUĞLA 2.746.672,57 137.333,63 46.225,25 91.108,38 ŞANLIURFA 45.623,30 2.281,17 0,00 2.281,17 TRABZON 229.953,65 11.497,68 1.379,38 10.118,30 ZONGULDAK 672.771,00 33.638,55 13.310,80 20.327,75 TOPLAM 22.631.422,45 1.131.571,13 309.252,55 822.318,58 İdarenin mevzuatın gerekliliklerini yerine getirme konusunda gerekli takibatı yapması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında özetle; Bulguda adı geçen ve bölge müdürlükleri Özel Bütçe Muhasebe Birimi kayıtlarına dayanılarak tarafımıza beyan edilen 2.899.786,57 TL ağaçlandırma bedeli rakamının hatalı olduğunun anlaşıldığını, bölge müdürlükleri düzeyinde yeniden yapılan titiz bir çalışma ile 2016 yılı içerisinde tahsil edilen ağaçlandırma bedellerinin fiili olarak yeniden tespit edildiğini ve revize tablo düzenlenerek ekte gönderildiğini EK-8 (Tablo-6), Tabloda bulgumuzda iddia ettiğimiz 2016 yılında tahsil edilmesi gereken mesire yerleri kira bedelinin 25.150.084,45 TL olmasına rağmen bu tutarın 22.208.402, 98 TL olması gerektiği. Bunun nedeninin ise; İlk olarak; ilgili mesire yerleri uygulama tebliğleri öncesi sözleşmelerinde herhangi bir ağaçlandırma bedeli alınması hükme bağlanmamış ve bu yüzden ağaçlandırma bedeli hesabına ve tahsiline konu olmayan mesire yerleri kira bedelleri varlığı, (toplamı 4.707.469,33 TL)
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 İkinci olarak ise; bazı mesire yerlerinde ağaçlandırma bedeli hesaplanırken 2016 yılında tahsile konu edilen kira bedeli üzerinden değil, tebliğ hükümlerine göre mesire yeri yıllık kira bedeli üzerinden hesaplanıyor (Tebliğ hükümlerine göre yıllık kira bedeli hesaplamalarından dolayı kaynaklanan mesire yeri kira fark bedeli toplamı 1.765.787,86 TL’dir.) olduğu, Dolayısıyla, mesire yerlerine ait 2016 yılı ağaçlandırma bedeli hesaplanmasında kullanılacak olan mesire yerleri kira bedeli olan 22.208.402,98 TL’nin % 5 ağaçlandırma bedelinin 1.110.420,16 TL olduğu, Bu bedelin 2016 yılı içinde tarfımıza sunulan ve bulguda yer alan 2.899.786,57 TL değil, 414.689,68 TL olduğu, 606.148,65 TL’sinin ise özel bütçe hesaplarında tahsil edilmesi gerekirken döner sermaye muhasebe hesaplarında kayıt altına alınmış olduğu, bu tutarın 2017 yılında özel bütçe muhasebe hesaplarına aktarılacağı, Bundan başka; 2016 yılı ağaçlandırma bedeli olan ve tahsil edilmeyen 89.581,83 TL’nin 1.782,38 TL’sinin 2017 yılı içinde tahsil edildiği, kalan 87.799,45 TL için ilgili mesire yerleri işletmecilerine ödenmesi konusunda gerekli tebligatın yapıldığı, EK-8 Bulgu Tablo 2 de ortaya konulan; fiili durum ile muhasebe kayıtları arasındaki farkların nedeni olarak ise; 1- Muhasebede geçmişten gelen mesire yerlerine ait kira gelirlerinin %5 payını da içermesinden kaynaklandığı, 2- Bahse konu gelirlerin döner sermaye hesaplarına alınmasından sonra ilgili pay ayrıştırılarak özel bütçe muhasebe kayıtlarına alındığı, 3- Bölge müdürlükleri hesaplarına intikal etmeyen ve merkez muhasebe hesaplarında kayıt altına alınan mesire yerleri gelirleri de olduğu, ifade edilmiştir. Sonuç olarak; Kurum cevabı incelendiğinde; 2016 yılında tahsil edilmesi gereken 2016 yılı ağaçlandırma bedeli alacağının 1.110.420,16 TL olduğu tarfımızca anlaşılmıştır. Yine kurum cevabından kurumun muhasebe verilerine göre ağaçlandırma bedeli olarak tahsil ettiğini beyan ettiği, 2.899.786,57 TL nin tamamının ağaçlandırma bedeli geliri olmadığı, gerçek tahsilat tutarının 414.689,68 TL olduğu, aradaki fark olan (1.110.420,16 TL
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 kodundaki 2.899.786,57 TL nin içerisinde hem başka gelirler hem de geçmiş yıl ağaçlandırma gelirleri olduğu, Bölge Müdürlükleri hesaplarına intikal etmeyen ve merkez muhasebe hesaplarında kayıt altına alınan mesire yerleri gelirleri de olduğu, dolayısıyla 2016 yılında tahsil edilmeyen alacak tutarının esasında 89.581,83 TL olduğu, bu tutarında 1.782,38 TL sinin 2017 yılında tahsil edilerek kalan 87.799,45 TL için takibatın yapıldığı, ifade edilmiştir. Bulgu üzerine kurum tarafından gerçekleştirilen çalışma neticesinde ortaya çıkan bu düzeltemeler, söz konusu alacağın takibi konusunda kurumun bir dizi eksikliklerinin olduğunu ortaya koymaktadır; Şöyle ki; 1-Kurum ilgili gelir türü için tahakkuk(alacak-120) kaydı ve alacak takip kaydı(121) yapmamaktadır. Tahsilatı gösteren hesap alt kodu içinde hem başka gelirler hem de geçmiş yıl tahsilatları yer almaktadır. Böylece geçmiş yıl alacakları ve başka gelirler bu yılın ağaçlandırma geliri gibi gözükmektedir. 2- Aynı hesap alt kodunda başka gelir tahsilatları da yer almaktadır. Bu da kurumun hangi geliri ne kadar tahsil ettiğinin takibini güçleştirmekte, sağlıklı veri üretmesini zorlaştırmaktadır, 3- Kurum özel bütçe geliri için takip mekanizması kurmadığından, söz konusu geliri döner sermaye hesaplarında tahsil etmiş olsa bile sonradan özel bütçeye aktarıp aktarılmadığının takibini yapamamaktadır, 4- Kurum tarafından beyan edilen muhasebeye intikal etmiş ya da kendi kayıt sistemleri içinde yürütülen veriler değişkenlik göstermekte, denetim esnasında tarafımıza sunulan veriler ile kurum cevabı olarak sunulan veriler farklılık içermektedir. Sonuç itibariyle; gerekli takip mekanizması kurulmadığından ilgili hesap kodunda 2.899.786,57 TL olarak gözüken ağaçlandırma bedeli tahsilatının gerçek durumu yansıtmadığı değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24
8. EKLER
Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları
TABLO 1.1 BİLANÇO
Kurum Kodu: 40.17 Adı: ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Yıl: 2016
AKTİF HESAPLAR N Yılı 2016 PASİF HESAPLAR N Yılı 2016
1 DÖNEN VARLIKLAR 1.160.700.352,84 3 KISA VADELİ YABANCI
KAYNAKLAR 343.093.857,97
10 HAZIR DEĞERLER 263.056.551,81 32 FAALİYET BORÇLARI 33.452.634,26
12 FAALİYET ALACAKLARI 600.294.124,92 33 EMANET YABANCI
KAYNAKLAR 159.014.615,30
13 KURUM ALACAKLARI 259.607.502,92 36 ÖDENECEK DİĞER
YÜKÜMLÜLÜKLER 78.548.101,56
14 DİĞER ALACAKLAR 321.932,97 37 BORÇ VE DİĞER
KARŞILIKLAR 69.813.496,85
15 STOKLAR 3.734.080,25 39 DİĞER KISA VADELİ
YABANCI KAYNAKLAR 2.265.010,00
16 ÖN ÖDEMELER 33.686.159,96 4 UZUN VADELİ YABANCI
KAYNAKLAR 613.751.707,55
19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 0,01 43 DİĞER BORÇLAR 33.684.516,96
2 DURAN VARLIKLAR 12.601.813.147,32 47 BORÇ VE GİDER
KARŞILIKLARI 580.059.931,11
22 FAALİYET ALACAKLARI 11.371.693.241,51
48 GELECEK YILLARA AİT
GELİRLER VE GİDER
TAHAKKUKLARI
7.259,48
23 KURUM ALACAKLARI 452.583.444,59 5 ÖZ KAYNAKLAR 12.805.667.934,64
24 MALİ DURAN VARLIKLAR 82.439.718,55 50 NET DEĞER 61.253.922,24
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 693.206.136,77 51 DEĞER HAREKETLERİ -170.671.296,43
26 MADDİ OLMAYAN DURAN
VARLIKLAR HESABI 1.464.957,44 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU
FAALİYET SONUÇLARI 3.587.912.400,75
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 425.648,46 58 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ
FAALİYET SONUÇLARI -3.061.955.374,99
59 DÖNEM FAALİYET
SONUÇLARI 12.389.128.283,07
AKTİF TOPLAMI 13.762.513.500,16 PASİF TOPLAMI 13.762.513.500,16
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25
TABLO 1.2 FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
Kurum Kodu: 40.17 Adı: ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Yılı : 2016
Ekonomi
k Kodlar GİDERİN TÜRÜ Cari Yıl (N) Ekonomik
Kodlar GELİRİN TÜRÜ Cari Yıl (N)
630 GİDERLER HESABI 3.558.062.290,96 600 GELİRLER HESABI 15.947.190.574,03
630 01 Personel Giderleri 1.342.797.563,23 600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet
Gelirleri
12.941.556.100,64
630 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına
Devlet Primi Giderleri
285.280.938,66 600 04 Alınan Bağış ve Yardımlar
ile Özel Gelirler
1.829.764.072,21
630 03 Mal ve Hizmet Giderleri 234.354.279,79 600 05 Diğer Gelirler 1.159.973.102,68
630 05 Cari Transferler 58.120.002,85 600 11 Değer ve Miktar değişimleri
Gelirleri
347.568,32
630 07 Sermaye Transferleri 223.909.549,19 600 15 Konusu Kalmayan Karşılık
Gelirleri
323.243,61
630 11 Değer ve Miktar değişimleri
Giderleri
32.573,07 600 25 Kamu İd Bedelsiz Olarak Al
Mali Ol.Var El Edilen Gel.
15.226.486,57
630 12 Gelirlerin Ret ve İadesinden
Kaynaklanan Giderler
8.298.511,07 600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet
Gelirleri
12.941.556.100,64
630 13 Amortisman Giderleri 211.312.749,12 600 04 Alınan Bağış ve Yardımlar
ile Özel Gelirler
1.829.764.072,21
630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 10.971.869,19 600 05 Diğer Gelirler 1.159.973.102,68
630 15 Karşılık Giderleri 34.716.040,78 600 11 Değer ve Miktar değişimleri
Gelirleri
347.568,32
630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan
Giderler
330.520.255,53
630 25 Kamu İd.Bedelsiz Olarak
Devr.Mali Olmayan Var.KayGid
6.144,84
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari
Giderler
696.684.781,55
630 99 Diğer Giderler 121.057.032,09
GİDERLER TOPLAMI 3.558.062.290,96 GELİRLER TOPLAMI 15.947.190.574,03
GİDERLER TOPLAMI( A): 3.558.062.290,96 NET GELİR ( D= B- C): 15.947.190.574,03
GELİRLER TOPLAMI( B): 15.947.190.574,03
İNDİRİM; İADE; İSKONTO TOPLAMI (C): 0 FAALİYET SONUCU (D - A): 12.389.128.283,07
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28
ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR BKK: Bakanlar Kurulu Kararı DMİS: Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi DSİBMY: Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği EBYS: Elektronik Belge Yönetim Sistemi IFAD: Birleşmiş Milletler Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu JICA: Japon Uluslararası İşbirliği Ajansı KHK: Kanun Hükmünde Kararname KMYKK: Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu MH: Mikro Havza MNHRP: Murat Nehri Havzası Rehabilitasyon Projesi OBM: Orman Bölge Müdürlüğü ODÜDB: Odun Dışı Ürün ve Hizmetler Dairesi Başkanlığı OGM: Orman Genel Müdürlüğü ORBİS: Orman Bilgi Sistemi Projesi OİM: Orman İşletme Müdürlüğü ORKBİS: Orman Köylüleri Bilgi Sistemi OR-KÖY: Orman ve Köy İlişkileri Dairesi Başkanlığı RIMS: Etki ve Yönetim Sistemi ÜFE: Üretici Fiyat Endeksi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Döner Sermaye Bilançosu Döner Sermaye Gelir Tablosu Döner Sermaye Geçici ve Kesin Mizanı Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2016 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 6. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39
ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2016 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 40
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 41 bilgisinin gerçekleşmeleri doğru ve tam olarak yansıttığı, göstergenin tanımına dayalı olarak gerçekleşmelerle ilgili olmayan hususları içermediği ve bu nedenle incelenen veri kayıt sisteminin, hedef ve gösterge açısından performansın ölçülmesi ve raporlanması amacına kısmen uygun olduğu değerlendirilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 42 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Orman Genel Müdürlüğünün yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2016 yılı Performans Programı ve 2016 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 43 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2016 yılı performans denetimi kapsamında Orman Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2016 yılı Performans Programı ve 2016 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. OGM genelde tüm çevrenin özelde ülkenin ormanlar, su, toprak ve hava gibi yaşamsal kaynaklarının korunması ve devamlılığının sağlanmasından sorumlu stratejik kurumlardandır. OGM ülke yüzölçümünün %28’ ini kaplayan bir alanda faaliyet göstermektedir. OGM salt fiziksel üretim veya salt hizmet üretimi yapan bir kurum olmayıp faaliyet alanı ekosistemin bir parçasıdır. Bu nedenle kurum performansı hem bu ekosisteme ilişkin koruma ve faydalanmaya ilişkin çok çeşitli işlevlerin birlikte yürütülmesi hem de doğa şartlarına uyumlu olunması gibi yapısal nitelikli zorluklara tabidir. OGM faaliyetleri teknik, sosyal ve ekonomik yönden; birbiri ile iç içe geçmiş, birbirini çeşitli şekil ve derecelerde etkileyen çok boyutlu bir faaliyet alanıdır. Faaliyet alanının çeşitliliği ve genişliği, kurumun etkin bir stratejik planlamaya ve etkin işleyen verimli bir iç kontrol sistemi ile bunları taşıyacak bir bilişim altyapısına ve dolayısıyla mali kaynaklara olan ihtiyacının her geçen gün arttığını göstermektedir. 1839 yılında kurulan kurumun önemli ve köklü gelenekleri vardır. Ancak bunların bir kısmı, son otuz yılda değişen teknik, ekonomik ve sosyal şartlara uyumunu zorlaştırarak kurumun performansına etki edebilmektedir. Kurumsal organizasyon yapısının, kurum kültürü ve yönetim tarzı açısından yeni koşullara uyum konusunda önemsenmesi gereken değişim gereksinimleri bulunmaktadır. Kurum yöneticileri ve çalışanları değişen koşullara uyum konusunda çok ciddi çaba göstermekte hatta çoğunlukla bu çabalar önemli kişisel fedakârlıklara dönüşerek kurumsal yapının omurgasını oluşturmaktadır. İyi uygulanan başarılı bir stratejik yönetim ile birlikte etkin, verimli ve tutumlu bir işleyişi sağlayacak bir iç kontrol sisteminin kurulması esasen kurumun hukuki ve yönetsel sorumluluğunda olmasına karşın, bu yönde önemli çalışmalar yürüten kurumun yeterli desteğe sahip olmaması durumunda, gösterilen çaba ile birlikte kullanılan kamu kaynaklarının hesap verme sorumluluğu çerçevesinde etkin, verimli ve ekonomik kullanılması önemli
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 44 risklerle karşı karşıya olacaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 45
6. DENETİM BULGULARI
A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
B. Performans Programının Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular
BULGU 1: Stratejik Planla Performans Programı Arasında Çeşitli Farkların
Bulunması
Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin
Tanımlar başlıklı 3’üncü maddesinin ğ bendinde; “Performans hedefi: Kamu idarelerinin
stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaşmak için program döneminde
gerçekleştirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri”, h bendinde; “Performans
programı: Bir kamu idaresinin program dönemine ilişkin öncelikli stratejik amaç ve
hedeflerini, performans hedeflerini, bu hedeflere ulaşmak için yürütecekleri faaliyetler ile
bunların kaynak ihtiyacını ve performans göstergelerini içeren programı, k bendinde ise;
Stratejik plan: Kamu idarelerinin orta ve uzun vadeli amaçlarını, temel ilke ve politikalarını,
hedef ve önceliklerini, performans ölçütlerini, bunlara ulaşmak için izlenecek yöntemler ile
kaynak dağılımlarını içeren planı,” ifade edeceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı yönetmeliğin performans programlarının hazırlanması başlıklı 4’üncü
maddesinin 3’üncü bendinde; “Kamu idareleri performans programı hazırlıklarında Kalkınma
Planı, Hükümet Programı, Orta Vadeli Program, Orta Vadeli Mali Plan, Yıllık Program ile
stratejik planlarını esas alırlar.” denilmektedir.
İlgili mevzuat gereği stratejik plan ve performans programının tutarlı olması gerektiği
açıklanmıştır. Yapılan incelemede aşağıda belirtilen hususlarda Stratejik planla performans
programı arasında farkların bulunduğu görülmüştür;
a) Stratejik plan ile performans programındaki 2016 yılı göstergeleri arasındaki
tutarsızlıklar;
Tablo 1: Stratejik plan ile performans programındaki 2016 yılı göstergelerinin kıyaslanması
Stratejik Plandaki
Gösterge
Performans
Programındaki Gösterge
2016 Yılı Göstergeleri
Stratejik Plan Performans
Programı
Yok 5.1 Yok 2500
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 46 Yok 5.2 Yok 15.000 1.7.1 7.1 6.185 1893 1.7.2 Yok 25 Yok 1.7.3 Yok 36,7 Yok 1.7.4 Yok 1002 Yok Yok 7.2 Yok 25 Yok 7.3 Yok 6.500 2.1.4 8.1 902.000 627,217 2.1.1 Yok 124 Yok 2.1.2 Yok 3,7 Yok 2.1.3 Yok 17.600 Yok 2.2.1 9.1 100.000 97.139 2.2.2 Yok 12.400 Yok 2.3.2 10.2 18.000 12.783 2.4.1 11.1 18.000 14.450 2.5.1 12.1 10.000 5.287 2.7.2 14.2 604 253 2.8.1 15.3 77.800 80.685 3.3.1 Yok %25 Yok 3.3.2 Yok %45 Yok Yok 18.2 Yok 25 3.5.1 19.1 3.600.000 2.367.000 3.6.1 Yok 25 Yok Yok 20.1 Yok 16.000 Yok 20.2 Yok 1 Yok 20.3 Yok 1 4.1.3 22.1 19 18 4.2.1 23.1 6500 4000 4.4.1 Yok Yok Yok 4.4.2 Yok Yok Yok
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 47 4.4.3 Yok 23 Yok Yok 25.1 23 23 Yok 25.2 - 100 Yok 25.3 - 1 4.5.1 26.1 - 100 4.6.1 27.1 27 25 4.6.2 27.2 3 2 4.6.3 Yok 75 Yok Yok 28.1 Yok 5 Yok 28.2 Yok 10 Yok 28.3 Yok 1 4.8.1 29.1 13 4 b) Bazı performans göstergelerinin stratejik planda yer almaması; Tablo 2: Stratejik plan ile performans programının kıyaslanması Performans Programındaki Gösterge Stratejik Plandaki Gösterge Performans Programındaki Hedef Stratejik Plandaki Hedef 5.1 Yok 5 1.5 5.2 Yok 5 1.5 7.2 Yok 7 1.7 7.3 Yok 7 1.7 18.2 Yok 18 3.4 20.1 Yok 20 3.6 20.2 Yok 20 3.6 20.3 Yok 20 3.6 25.2 Yok 25 4.4 25.3 Yok 25 4.4 28.1 Yok 28 4.7 28.2 Yok 28 4.7 28.3 Yok 28 4.7
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 48 c) Stratejik plandaki bazı göstergelerin performans programında yer almaması; Tablo 3: Stratejik plan ile performans programının kıyaslanması. Stratejik Plandaki Gösterge Performans Programındaki Gösterge Stratejik Plandaki Hedef Performans Programındaki Hedef 1.7.2 Yok 1.7 7 1.7.3 Yok 1.7 7 1.7.4 Yok 1.7 7 2.1.1 Yok 2.1 8 2.1.2 Yok 2.1 8 2.1.3 Yok 2.1 8 2.2.2 Yok 2.2 9 3.3.1 Yok 3.3 Yok 3.3.2 Yok 3.3 Yok 4.3.2 Yok 4.3 24 4.4.1 Yok 4.4 25 4.4.2 Yok 4.4 25 4.6.3 Yok 4.6 27 Sonuç olarak stratejik plan ile performans programı ilgili mevzuat gereği tutarlı olması gerekirken göstergelerin değerleri ve varlıkları açısından farklılıkların mevcut olduğu değerlendirilmiştir. Kamu idaresi cevabında özetle; Kurum cevabında; stratejik planda yer alan performans göstergelerinin programa yansıtılması sürecinde, plan uygulama dönemine ilişkin performans sonuçları, veri teminindeki yetersizlikler ve hedefe yönelik ayrılan kaynak miktarlarındaki farklılıklar olduğu, bu bakımdan, stratejik plan ile 2016 yılı performans programında yer alan gösterge değerlerinde ve/veya gösterge niteliğinde ya da içeriğinde farklılıklar oluştuğu, 2017-2021 dönemi stratejik plan hazırlık sürecinde; plan ile program arasındaki performans gösterge farklılıklarının oluşmaması adına, planda yer alan her bir stratejik hedef için hedef kartları uygulaması başlatıldığı, girdi ve çıktı odaklı performans göstergelerinden
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 49
kaçınıldığı, göstergelere ilişkin hedef değerlerinin birikimli (kümülatif) olarak planda yer
almasının sağlandığı, performans göstergelerine ilişkin verinin elde edilebileceği periyotlar ve
sorumlu birimlerin belirlendiği, 2017 yılı bütçe hazırlık ve uygulama sürecinde mevcut
stratejik planda yer alan hedef ve performans gösterge değerlerinin aynen dikkate alındığı
ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; Kurum cevabında stratejik planda yer alan performans göstergelerinin
programa yansıtılması sürecinde, plan uygulama dönemine ilişkin performans sonuçları, veri
teminindeki yetersizlikler ve hedefe yönelik ayrılan kaynak miktarlarındaki farklılıklar
olduğu, bu sebeplerle stratejik plan ile 2016 yılı performans programında yer alan gösterge
değerlerinde ve/veya gösterge niteliğinde ya da içeriğinde farklılıklar oluştuğu kabul
edilmiştir.
Stratejik plan ile performans programı ilgili mevzuat gereği tutarlı olması gerekirken
göstergelerin değerleri ve varlıkları açısından farklılıkların mevcut olduğu
değerlendirilmektedir.
C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular
BULGU 2: Performans Göstergesine İlişkin Hedefin Gerçekleşmediği
Durumlarda, Açıklama Yapılmamış Olması
Faaliyet Raporunda; 1.7.1 no.lu Performans Hedefi “ Orman köylerinde sosyo-ekonomik
kalkınma desteklenecektir” kapsamındaki SPG1.7.2 no.lu Performans Göstergesinde “
Kooperatif kredisi sağlanan proje sayısı” hedefi 25 ve gerçekleşme 0 olmuştur. 1.7.1 no.lu
performans hedefine ilişkin değerlendirme kısmında, “2016 yılında, kooperatiflerin
desteklenmesine yönelik çalışma programı hazırlanmamış, sosyal ve ekonomik maksatlı ferdi
desteklere hibe verildiğinden dolayı hibe desteği sağlanan aile sayısı hedeflenen düzeyin
üzerinde gerçekleşmiştir.” Denilmekte olup kooperatiflerin desteklenmesine yönelik neden
çalışma programı hazırlanmadığı hakkında herhangi bir açıklamaya yer verilmemiştir.
Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 7’nci
maddesi 1’ inci fıkrası “Faaliyet raporlarında yer alan bilgilerin eksiksiz olması, faaliyet
sonuçlarını tüm yönleriyle açıklaması gerekir.” ve 18’ inci maddesi (1) c-2 alt bendi
“Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 50
uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans
hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine,
diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.” Hükmünü
içermektedir.
Performans göstergesine ilişkin hedefin gerçekleşmediği durumlarda, açıklama yapılması
gerektiği değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi cevabında özetle; Kurum cevabında, kooperatif kredileri geri dönüş
oranlarının çok düşük olması ve ferdi kredi taleplerinin çok uygun olmasından dolayı 2016
yılında kooperatif desteklemeleri için ayrılan ödeneğin ferdi kredilere aktarıldığı,
bildirilmiştir.
Sonuç olarak; Performans göstergesine ilişkin hedefin gerçekleşmediği durumlarda,
hazırlanacak faaliyet raporunda hedef ve göstergelerin gerçekleşme durumu ile sapmaların
nedenlerine yer verilmesi ve faaliyet sonuçlarını tüm yönleriyle açıklaması gerektiği
değerlendirilmektedir.
D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine İlişkin
Bulgular
BULGU 3: Faaliyet Raporunda Yer Alan Bilgiler Bütüncül Bir Veri Kayıt
Sisteminden Alınmamıştır
Kurumun stratejik plan ve performans programında yer alan göstergelere ilişkin
faaliyetleri izlemeye yönelik bütüncül bir veri sistemi bulunmamaktadır. Stratejik hedefler ve
performans göstergeleri için belirlenen sorumlu birimler merkez birimleridir. Yürütülen
denetimlerde bunların yürütülen faaliyetlere ilişkin verileri çevre birimlerinden, faaliyet
raporunun 40 numaralı dipnotunda belirtildiği üzere yazışma yöntemiyle aldığı görülmüştür.
İşleyişin ağırlıkla yeni uygulamaya konulan EBYS sistemi üzerinden gerçekleştirildiği,
merkez birimlerden gönderilen bilgi taleplerine uygulayıcı birimlerin yine aynı sistem
üzerinden yanıt verdiği, elde edilen bilgilerin ise önce bölge müdürlükleri daha sonra ilgili
merkez birimlerinde ağırlıkla elle (manuel) birleştirilmesi ile oluşturulduğu anlaşılmıştır.
Kurum Stratejik Planının İzleme ve Değerlendirme başlıklı (4) numaralı Verilerin Elde
Edilmesi bölümünde önceki plan dönemine ilişkin olarak belirtilen sorunların büyük ölçüde
varlığını sürdürdüğü değerlendirilmektedir. Ancak bu çerçevede ileriye dönük olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 51
uygulamanın iyileştirilmesi için “faaliyet takip sistemi” sürece entegre edilmiş, kullanıcı
eğitimleri tamamlanmıştır.
Genel olarak, belirli zamanlarda istenen bilgilerin yanı sıra belirli olmayan zamanlarda
ve daha önceden standart hale getirilmemiş farklı bilgi ve veri talepleri açık alan işletmeciliği
yapan orman işletme ve şefliklerinde zaman ve işgücü kaybına neden olarak hem pahalı hem
de riskli bir veri elde etme yapısı oluşturmaktadır. OGM de mevcut veri sistemleri ve EBYS
sisteminin taşınabilir (mobil) bir alt yapıya sahip olmaması, açık alanlarda faaliyet gösteren
ve hâlihazırda işgücü ve nitelikli çalışan sıkıntısı bulunan işletmeleri esas faaliyetlerin
aksaması noktasına kadar zorlayabilmektedir.
Kamu idaresi cevabında; Faaliyet raporunda yer alan bilgilerin bütüncül bir veri kayıt
sisteminden alınmaması" konusunda da faaliyet takip sisteminin mobil bir uygulaması olmasa
da EBYS'nin mobil uygulaması geliştirilmiş ve yakın bir zamanda kurum personelinin
kullanımına açılacaktır. Ayrıca birçok modülü kullanıma açılan ve verilen eğitimler sonrası
kalan modüllerinin de açılmaya devam edildiği web, mobil ve masaüstü olarak kullanılacak
olan Orman Bilgi Sistemi (ORBİS) çalışmaları da hızla devam etmektedir.
Sonuç olarak; Kurum daha önce 2015 yılında tamamlanacağı belirtilen bilişim
sistemlerine ilişkin çalışmaları henüz tamamlayamamıştır. Bu nedenle faaliyet raporunda yer
alan bilgilerin test edilerek doğrulanabileceği bütüncül bir veri kayıt sistemi faaliyete
geçirilememiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 52
T.C. Sayıştay Başkanlığı Orman Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 53 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr