2016 - DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ.pdf

DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2016 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2017

İÇERİK DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2016 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU 59

DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2016 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 23
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 24
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 40

KISALTMALAR BKK Bakanlar Kurulu Kararı DMK Devlet Memurları Kanunu DSİ: Devlet Su İşleri KDV: Katma Değer Vergisi KHK: Kanun Hükmünde Kararname KİK Kamu İhale Kanunu KMYKK: Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu MGM Muhasebat Genel Müdürlüğü MYMY Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği SGK Sosyal Güvenlik Kurumu TABLOLAR Tablo:1 Bütçe Gider Gerçekleşmesi Tablo:2 Gelirlerin Ekonomik Ayrımı Tablo:3 Geri Alınacak İçmesuyu Yatırım Bedelleri Tablo:4 Geri Alınacak Sulama Yatırım Bedelleri Tablo:5 Mahsup Edilmeyen Yatırım Avansları Tablo:6 Koruyucu Giyim Malzemesi Yardımı Tablo:7 Koruyucu Giyim Malzemesi Tablosu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mali Yapı 2016 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda DSİ Genel Müdürlüğüne kullanılmak üzere, 10.908.235.000,00 TL ödenek verilmiştir. Yıl içinde aktarılan ve tenkis edilen ödeneklerle birlikte toplam ödenek 12.435.463.509,00 TL'ye ulaşmış ve yılı içinde 12.021.490.217 TL toplam harcama %96,67 düzeyinde gerçekleşmiştir. Revize ödeneklerle sağlanan bütçenin %16,69’u cari giderlere; %82,86’sı ise sermaye giderlerine (yatırım ve kamulaştırmalara) ayrılmıştır. Bütçe ile verilen ödenekler, yılı içinde tenkisler ve ilavelerle revize toplam ödenek miktarları ve harcamaların ayrımı tabloda gösterilmiştir. Tablo:1 Bütçe Gider Gerçekleşmesi Yılbaşı Ödeneği Revize Ödenek Yılı Harcamaları Gerçekleşme Cari Bütçe (Personel, SGK ve Mal ve Hizmet Al.) 1.835.478.000 2.076.180.400 2.072.073.183 %99,80 Sermaye Giderleri (Yatırım ve Kamulaştırma) 9.017.767.000 10.303.949.809 9.894.093.762 %96,02 Sermaye Transferi (DKH- Sosyal-Kırsalalan) 31.485.000 31.485.000 31.485.000 %100 Cari Transferler 23.505.000 23.848.300 23.838.271 %99,96 Toplam 10.908.235.000 12.435.463.509 12.021.490.217 %96,67 Bütçe Geliri toplamı 12.636.802.246,61 TL olarak gerçekleşmiş ve gelirlerin birinci düzeyde ekonomik ayrımı tabloda gösterilmiştir. Gelirlerin %90,77'si Alınan Bağış ve Yardımlar (Hazine yardımları), %6,09’ı Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri ve %2,95'i Diğer Gelirlerden oluşmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Tablo:2 Gelirlerin Ekonomik Ayrımı E.Kodu Gelirin Türü Tutar (TL) 600.03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 770.023.017,61 TL 600.04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 11.471.374.655,42 TL 600.05 Diğer Gelirler 373.466.803,05 TL 600.11 Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 21.664.676,65 TL 600.25 Kamu İdarelerinden Bedelsiz Olarak Alınan Mali Olmayan Varlıklardan Elde Edilen Gelirler 273.093,88 TL Toplam 12.636.802.246,61 Faaliyet Sonuçları Tablosundan alınmıştır. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarda ve belirtilen kapsamda yürütülen denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Taşınmazların Fiili Envanterinin Yapılmaması "Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik" hükümlerinin öngördüğü şekilde, Kurum tasarrufundaki taşınmazların fiili envanterinin yapılmadığı ve muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı görülmüştür. Bu durum Kurumun mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların tespit ve takibini zorlaştırmakta, ayrıca taşınmazların tam ve doğru olarak muhasebe kayıtları ile mali tablolara yansıtılmasını engellemektedir. 13/09/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (BKK) ile yürürlüğe konulan ve daha sonra kısmen değişikliğe uğrayan "Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik"in, 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.”, Geçici 1 inci maddesinde; “ (1) Yönetmeliğin 5'inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır: a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 (2) Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2016 tarihine kadar tamamlanır.”, 10’uncu maddesinin 1’inci fıkrasında ise; “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır.” hükümleri yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince taşınmazların fiili envanterinin en geç 30.09.2014 tarihine kadar yapılması ve envanteri yapılan taşınmazların "500 Net Değer Hesabı"na alacak ilgili varlık hesabına borç kaydedilerek muhasebeleştirilmesi ve ilgili form ve icmallerin düzenlenmesi gerekirken bu işlemlerin henüz bitirilmemiş olduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, Kurum mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların envanterinin tam ve doğru olarak yapılmamasının, maddi duran varlıkların tam ve doğru olarak muhasebe kayıtları ile mali tablolara yansıtılmasını engellediği düşünülmektedir. Taşınmazların fiili envanterinin yapılmaması konusu 2015 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer almış ancak Kurum tarafından bu hususta yapılan çalışmalarda ilerleme kaydedilememiştir. Kamu idaresi cevabında; “Genel Müdürlüğümüze ait taşınmazlar 2006 yılında 5018 sayılı Kanun'un Geçici 12. maddesi gereğince Hazine adına tescil edilmiş ve kayıtları Maliye Bakanlığınca tutulmuştur. 2011 yılında 662 sayılı KHK ve 6200 sayılı Teşkilat Kanunumuzun Geçici 9. maddesi ile DSİ hizmetleri için kamulaştırılan ve İdaremize tahsisli bulunan taşınmazlar yeniden Genel Müdürlüğümüze geçmiştir. Genel Müdürlüğümüz mülkiyetinde ve kullanımında bulunan taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin yapılarak ‘’Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’’ ekinde yer alan formların ve icmal cetvellerinin hazırlanması amacıyla İdaremiz bünyesinde, Emlak ve Kamulaştırma Dairesi Bakanlığımız koordinasyonunda Taşınmaz Bilgi Sistemi (TBS) kurulmuştur. Söz konusu yönetmelikte yer alan süreler de dikkate alınarak Kuruluşumuz mülkiyetinde ve kullanımında bulunan taşınmazların kayıt altına alınması ve muhasebe müdürlüklerine gönderilmesi ile ilgili olarak muhtelif zamanlarda Bölge Müdürlüklerimiz bilgilendirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Farklı zamanlarda Bölge Müdürlüklerimizde eğitimler düzenlenmiş, konuyla ilgili gerekli hassasiyetin gösterilmesi istenilmiştir. Kayıt altına alınacak taşınmazların çokluğu nedeniyle taşınmazların kayıt işlemleri zaman almaktadır. Bu kapsamda yürütülen çalışmalar ile Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) üzerinden 653.233 adet DSİ taşınmazı (parsel) DSİ Taşınmaz Bilgi Sistemine aktarılmıştır. Bölge Müdürlüklerimiz tarafından aktarılan bu taşınmazların verilerinin güncellenmesi ve muhasebe birimlerine iletilme işlemleri devam etmekte olup bu güne kadar toplam 207.645 adet taşınmaz TBS`ne kaydedilmiştir. Kayıt yönetmeliği gereğince Kurumumuz mülkiyetindeki tüm taşınmazlar; "Tapuda Kayıtlı Taşınmazlar Formu"na, İdaremiz sorumluluğunda bulunan, İdaremize tahsisli veya İdaremizce üzerinde irtifak hakkı tesis edilmiş taşınmazlar ise "Sınırlı Ayni Haklar ile Kişisel Haklar ve Tahsis Formu"na kayıt edilmektedir. Taşınmaz kayıt formlarının; icmal cetvelleri hazırlanmak üzere mali hizmetler birimine gönderilmesi konusunda Bölge Müdürlüklerimiz talimatlandırılmıştır. Sayıştay bulgusuna yönelik; Genel Müdürlüğümüz tarafından yürütülen projelerin yoğunluğu nedeniyle bu konu ile ilgili yeterince personel tahsis edilememesi ve kamulaştırılan taşınmazlara yönelik kadastro yenileme veya arazi toplulaştırma çalışmaları neticesinde, arşivimizde İdaremiz adına tescil edilmiş olan taşınmazların eski ve yeni durumunun irtibatlandırılabilmesi için zamana ihtiyaç duyulması sebebi ile envanter çalışmalarının yeterince ikmal edilemediği tespit edilmiştir. 17.03.2017 tarih ve 30010 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile taşınmazların kayıt ve kontrol işlemleri 31.12.2017 tarihine kadar uzatılmıştır. Bu süre içerisinde taşınmaz kayıt altına alınması işlemleri tamamlanması planlanmaktadır. Diğer taraftan aynı konu 2015 yılı denetiminde de bulgu olarak yer almış, 11.05.2016 tarih ve 318697 sayılı yazıyla tüm teşkilatımız uyarılmış ve ‘’… “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik” hükümleri doğrultusunda Taşınmaz Bilgi Sistemine kaydedilmesi ve yasal süresi içerisinde muhasebe birimlerine gönderilmesi konusuna gerekli hassasiyetin gösterilmesi…’’ talimatı verilmiştir. 2016 yılı denetimlerinde de bulgu olarak yer alan bu husus hakkında gereğinin yapılması hususu teşkilatımızın ilgili birimlerine 08.05.2017 tarih ve 310290 sayılı yazı ile duyurulmuştur. Konu üzerinde hassasiyetle durulmaktadır.”

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 denilmektedir. Sonuç olarak, Kurumun maddi duran varlıklarınının tamamının görülmesi ve cari değerlerinin bilinebilmesi taşınmazların tümünün kayıt altma alınması ile mümkün olacaktır. Aksi halde Kurum mallarının mali tablolarında tam olarak görülmesi ve takip edilmesi mümkünj olamayacaktır. İdare gerekli çalışmaları başlatmış olmakla birlikte, mülkiyetindeki, yönetiminde veya kullanımındaki taşınmazların envanterini tamamlayamamıştır. Bu itibarla maddi duran varlıklara ilişkin muhasebe kayıtları ve mali tablolarda yer alan değerler tam ve doğru olmayıp gerçeği yansıtmamaktadır. BULGU 2: Binaların İyileştirilmesi, Ömrünün Uzatılması veya Veriminin Artırılması Amacıyla Yapılan Giderlerin Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Yapılması Binaların iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin artırılması amacıyla yapılan giderlerin “252 Binalar Hesabı” "253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı" veya "255 Demirbaşlar Hesabı" gibi varlık hesaplarında gösterilmeyerek bilanço ile ilişkilendirilmediği ve “630 Giderler Hesabı”ile muhasebeleştirildiği görülmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin (MYMY) “252 Binalar Hesabı” başlıklı 175’inci maddesi gereğince kamu idarelerine ait her türlü binalar ile bunların bütünleyici parçaları ve eklentilerinin izlenmesinde “252 Binalar Hesabı” kullanılmalıdır. Yönetmeliğin Binalar Hesabının işleyişinin açıklandığı 176’ncı maddesi gereğince de binalar hesabında kayıtlı binaların iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak bütçeye gider kaydıyla yapılan harcama tutarları, bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan “830-Bütçe Giderleri Hesabı”na borç, “835- Gider Yansıtma Hesabı”na alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Dekorasyona ilişkin taşınır kaydı gereken mal ve malzemeler, Maddi Duran Varlıklar hesap grubundan ilgisine göre "253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı" veya "255 Demirbaşlar Hesabı"na kaydedilmelidir. MYMY’nin “630 Giderler Hesabı”nın isleyişini açıklayan 401’inci maddesi gereğince; “630 Giderler Hesabı”, bütçe ile ilgili olarak tahakkuk ettirilen ancak, bilanço hesabını

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 ilgilendirmeyen giderlerin kaydında kullanılır. Duran varlıklar hesap grubu içerisinde yeralan “252 Binalar Hesabı” bilanço hesabını ilgilendirdiğinden binaların iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin giderlerin muhasebe kayıtlarında “630 Giderler Hesabı”nın kullanılması mümkün değildir. Söz konusu işlere; -DSİ Genel Müdürlüğü Merkezi Site C-Blok Giriş Kollu Bariyer, Motorlu Sürgü Kapı ve Personel Giriş Kapısı Yapımı, -7'nci Bölge Müdürlüğü, Büro Bakım ve Onarım Giderleri İşi kapsamında Büropark Ofis mobilyaları alımı, -17'nci Bölge Müdürlüğü, Büro Bakım Onarım Giderleri Kapsamında Sarımehmet Barajı ve Hes Tesislerinde dipsavak hattı yapımı, Örnek olarak gösterilebilir. Binaların değerlerini veya ömürlerini artıracak harcamaların ilgili varlık hesabında gösterilmemesi söz konusu varlığın ekonomik değerinin olması gerekenden daha az görünmesine sebep olmakta ve bu durum varlığın kalan ömrüne göre ayrılması gereken amortisman miktarının da hatalı belirlenmesine yolaçmaktadır. Bu itibarla binaların iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak yapılan giderlerin muhasebeleştirilmesinde "252 Binalar Hesabı", ya da ilgisine göre "253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı" veya "255 Demirbaşlar Hesabı"nın kullanılmaması, Kurumun mali tablolarında maddi duran varlıkların hatalı gösterilmesine sebep olmaktadır. Kamu idaresi cevabında; “Gayrimenkuller için gerçekleştirilen büyük onarım ve tadilat işleri ile bazı bina yapım işine ait harcamaların, varlık hesaplarına alınması gerekirken gider hesaplarında muhasebeleştirildiği hakkında bulgunuz 2014 ve 2015 bulgularında da yer almıştır. İşlemlerin doğru yapılması hususunda tüm teşkilatımıza 21.04.2016 tarih ve 268425 sayılı yazı gönderilmiştir. Bu talimat üzerine Daire Başkanlıkları ve Bölge Müdürlüklerinden geri dönüşlerde ‘’06.7: Gayrimenkul Büyük Onarım Giderleri’’ ekonomik kodundan yapılan harcamaların Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü say 2000i sisteminde varlık hesaplarına yansımalarının olmadığı tespit edilmiş Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü ile yapılan görüşmeler neticesinde problem çözülmüş ve konunun çözüldüğü tüm teşkilatımıza duyurulmuştur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 Buna rağmen bulgunuzda örnek olarak verilen bazı birimlerimizde bu harcamaların "252 Binalar Hesabı"nda kayıtlı binaların iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak yapılan harcama tutarlarının muhasebeleştirilmesinde "252 Binalar Hesabı" ya da ilgilisine göre "253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı" veya "255 Demirbaşlar Hesabı"nın kullanılmayarak doğrudan giderleştirilmesi Kuruluşumuzun mali tablolarında maddi duran varlıkların hatalı gösterilmesine sebep olduğu bulgunuza katılıyoruz. Ancak; Hatalı kayıtlarda önceki yıllara oranla gözle görülür azalma tarafımızdan tespit edilmiştir. Bu husus 08.05.2017 tarih ve 310290 sayılı yazımızla ‘’ 2014 ve 2015 yılı denetim raporlarında da aynı ve benzer bulguların bulunduğu, yazılı uyarılara rağmen bunların düzeltilmediği görülmektedir. Bundan böyle müteakip Sayıştay denetimlerinde, 2016 yılı için belirtilen bulgulara tekrar yer verilmemesi için gerekli tüm tedbirlerin alınması’’ denilerek tüm teşkilatımıza duyurulmuştur.” denilmektedir. Sonuç olarak, DSİ Genel Müdürlüğü’nde gayrimenkuller için gerçekleştirilen büyük onarım ve tadilat işleri ile bazı bina yapım işlerine ait harcamaların, varlık hesaplarına alınması, gayrimenkullerin gerçek değeri ile izlenebilmesi ve mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi vermesi açısından bir zorunluluktur. İdarece gereken tedbirlerin alınacağı ve düzeltileceği belirtilmekle birlikte bir uygulama birliği sağlanamamıştır. Bu itibarla gayrımenkullere ilişkin muhasebe kayıtları tam ve doğru değildir ve mali tabloları maddi duran varlıklar açısından gerçeği yansıtmamaktadır. BULGU 3: İdarenin Alacakları Konusunda Tahakkuk Esaslı Muhasebe Sistemi Usullerine Uyulmaması İdarenin alacakları konusunda tahakkuk esaslı muhasebe sistemi usullerine uyulmadığı ve nakit esaslı çalışmaya devam edildiği görülmektedir. Kurumun alacakları ve borçlarının tahakkuk kayıtları bulunmamakta, tahsilat yapıldığında gelir kaydı yapılmaktadır. Buna bağlı olarak kurumun ileride doğacak yükümlülükleri ve alacakları muhasebe sistemi üzerinden takip edilememektedir. 5018 sayılı KMYKK’nın 49'uncu maddesinde “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmiştir. Kamuda oluşturulacak muhasebe sisteminin esaslarının açıklandığı bu maddeye göre muhasebe sistemi; • Kamu idarelerinin hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanmasını, mali işlem ve olayların kayıt dışında kalmasının önlenmesini, idare faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesini, • Mali tabloların zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde çıkarılmasını, • Karar alma, mali kontrol ve hesap süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde oluşturulması gerekir. 5018 sayılı Kanunun 50'nci maddesinde muhasebe işlemlerinin ne zaman ve hangi şartlarda kayıt edileceği düzenlenmiştir. Buna göre muhasebe işlemleri, “Bir ekonomik değer yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir. Bütün mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve her muhasebe kaydının belgeye dayanması şarttır.” Kamu gelir ve giderlerinin yılı ve mahsup döneminin belirlendiği 51. maddesinde; “Kamu gelir ve giderleri tahakkuk ettirildikleri malî yılın hesaplarında gösterilir. Tahakkuk ettirilecek giderler Devlet muhasebesi kayıtlarında ekonomik sınıflandırmanın dördüncü düzeyini de kapsayacak şekilde gösterilir.” denilmektedir. Bu hükme göre Kamu kurumlarının alacak ve yükümlülükleriyle ilgili mali bilgilerin zamanında ve doğru olarak kaydedilmesi mümkün hale gelmekte kamu alacakları tahakkuk ettirildikleri anda “gelir” olarak; dışarıdan temin edilen mal veya hizmetler karşılığında doğmuş olan bir devlet borcu ise yükümlülük doğduğu anda “gider” olarak kaydedilmektedir. Bilindiği üzere DSİ Genel Müdürlüğü 02.11.2011 tarih ve 662 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 02.11.2011 tarihinden itibaren özel bütçeli kurum haline gelmiştir. Özel bütçeli kurum olması, kuruma belirli bir kamu hizmetini yürütmek üzere gelir tahsis edilmesi ve bu gelirlerden harcama yapabilme yetkisi verilmesi anlamına gelmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 Bu itibarla 6200 sayılı DSİ Genel Müdürlüğü’nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 38’inci maddesiyle kurumun gelirleri belirlenmiştir. Kurumun bunlar dışında 1053 sayılı “Belediye Teşkilatı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun”dan ve sair diğer kanunlardan kaynaklanan gelirleri bulunmaktadır ve bunların önemli bir kısmı sözleşme ve protokole dayalı gelirlerdir. Buna rağmen sözleşme ve prookole dayalı gelirlerin tahakkuk kayıtları yapılmaksızın, sadece tahsilat gerçekleştirildiği anda gelir kaydı yapıldığı, yani tahakkuksuz tahsilat işlemi yapıldığı görülmektedir. Bu gelir ve alacakların tahakkuk kayıtlarının yapılması, varlık, borç ve yükümlülüklerin muhasebe sistemi üzerinden izlenebilmesi ve kurumun mali durumu ve performansının açık, anlaşılabilir ve doğru bir biçimde ortaya konulması açısından önem taşımaktadır. Bulgu konusu 2015 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer almış, ancak Kurum tarafından gerekli düzenlemeler henüz yapılmamıştır. Kamu idaresi cevabında; "Bulgunuzda belirtildiği üzere; Kurumumuz alacaklarının toplu halde izlenebilmesi, kayıtların tahakkuk esaslı muhasebe sistemine uygun olarak tutulması, bu kapsamda sözleşme ve protokole dayalı gelirlerin “120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı” ve “220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı” na kaydedilerek takibinin yapılabilmesi ve muhasebe sistemi üzerinden kurum alacaklarının sağlıklı takip edilebilmesi amacıyla, tüm gelirlerin tahakkukundan tahsiline kadar izlendiği bir bilgisayar yazılımı oluşturulması çalışmalarına başlanmış olup tarh, tahakkuk ve tahsilatının yapılacağı yazılım ön analiz çalışmaları, teknik şartname hazırlama aşamaları tamamlanmış, işin ihalesi için Bakanlık Makamından gerekli izin alınmış olup çalışmalar devam etmektedir. Bu çalışmalarımız sonuçlandırıldığında tüm alacak ve borçlarımızın tahakkuk kayıtlarının yapılması varlık, borç ve yükümlülüklerin muhasebe sistemi üzerinden izlenmesi kurumun mali durumu ve performansı açık, anlaşılabilir ve doğru bir biçimde ortaya konulması sağlanmış olacaktır. Büyük önem taşıyan bu konu 2014 ve 2015 yılı Denetim Raporlarınızda da denetim bulgusu olarak yer almıştır. Konu üzerinde hassasiyetle çalışmalarımıza devam edilmektedir. 2015 yılı bulgunuz üzerine tüm teşkilatımıza 21.04.2016 tarih ve 268425 sayılı yazı, gönderilmiş ve gereğinin yapılması istenmiştir. Ayrıca 2016 yılı bulgunuz üzerine de 08.05.2017 tarih ve 310290 sayılı yazımızla ‘’ 2014 ve 2015 yılı denetim raporlarında da aynı ve benzer bulguların bulunduğu, yazılı uyarılara rağmen bunların düzeltilmediği görülmektedir. Bundan böyle müteakip Sayıştay denetimlerinde, 2016 yılı için belirtilen

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 bulgulara tekrar yer verilmemesi için gerekli tüm tedbirlerin alınması’’ denilerek tüm teşkilatımıza duyurulmuştur." denilmektedir. Sonuç olarak, Kurum alacaklarının muhasebe sistemi üzerinden sağlıklı bir şekilde takip edilebilmesi amacıyla, tüm gelirlerin izlendiği bir bilişim sistemi oluşturulmasına yönelik çalışma yapıldığı; bu sistem oluşturulduktan sonra alacakların tahakkukundan tahsiline kadar muhasebe sistemi üzerinden rahatlıkla takibinin sağlanabileceği bildirilmektedir. Kurum alacaklarının tam ve doğru olarak muhasebeleştirilmemiş olması mali tabloların alacaklar açısından gerçeği yansıtmamasına sebep olmaktadır. BULGU 4: Belediyelerden İçme Suyu Yatırım Bedellerinin Geri Alınmaması Kurum tarafından 1053 sayılı “Belediye Teşkilatı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun” kapsamında protokol yapılarak içme suyu temin edilen belediyelerden ilgili kanun ve protokol hükümleri uyarınca alınması gereken yatırım bedellerinin tahsil edilemediği görülmektedir. Yerleşim yerlerinin ihtiyacı olan içme ve kullanma suyunun temin edilmesi görevi esas itibariyle belediyelerin görevidir. Ancak belediyeler imkanlarının yetersizliği nedeniyle içme suyu temini konusunda yatırım yapmakta sıkıntı çekmektedirler. 1968 yılında yürürlüğe giren 1053 sayılı “Ankara ve İstanbul Şehirlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun” DSİ’nin ilgili şehirlerde su temini maksatlı yatırımlar yapmasına imkan verirken, ilgili belediyelerin uzun vadede tahsil edecekleri su gelirleri üzerinden sözkonusu yatırım bedelini DSİ’ye ödemelerini öngörmektedir. 26.04.2007 tarihinde yürürlüğe giren 5625 sayılı "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" ile 1053 sayılı Kanunun adı “Belediye Teşkilatı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun” olarak değiştirilmiş; 100.000’den fazla nüfus sahip olunması şartı ve BKK gerekliliği kaldırılarak Kuruma talepte bulunulması durumunda içme, kullanma ve endüstri suyunun temini ile sağlık ve çevre açısından gerekli olması durumunda atık su tesislerinin yapımı görevi verilmiştir. Aynı kanunun 10'uncu maddesinde, 18.4.2007 tarih ve 5625 sayılı Kanunun 3'üncü maddesinde yapılan değişiklikle Kamu Yatırım Programında yer almak şartıyla belediye teşkilâtı olan yerleşim yerlerinin içme, kullanma ve endüstri suyunun temini hizmetleri ile DSİ Genel Müdürlüğünün sağlık ve çevre açısından acil tedbirler alınmasını gerekli gördüğü öncelikli atık su arıtma ile ilgili yatırım hizmetleri için gelecek yıllara yaygın yüklenmelere girişmeye DSİ Genel Müdürlüğü yetkili kılınmış; Belediyelerin, DSİ Genel Müdürlüğü

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 tarafından yapılacak işler için sarf edilecek meblağın tamamını ve kendilerine yapılacak yardımları DSİ Genel Müdürlüğüne borçlanılacağı hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda Kurumla belediyeler arasında kesin hesabı çıkartılarak işletmeye açılan ve su verilmeye başlanan 88 tesisin toplam yatırım bedeli 4.847.401.674,00 lira olup 31.12.2016 itibarıyla bu tutarın 212.163.156,63 lirası ilgili idarelerden tahsil edilmiştir. 2016 yılı içinde tahsil edilmesi gereken tutar 430.168.138,98 liradır. Kalan tutarların 1053 sayılı Kanun ve belediyelerle yapılan ilgili protokoller uyarınca geri ödenmesi gerekmektir. Belediyelerden içme suyu yatırım bedellerinin geri alınmaması konusu 2015 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da denetim bulgusu olarak yer almış ancak Kurum tarafından henüz gerekli düzenlemeler yapılmamıştır. Tablo:3 Belediyelerden Tahsili Gereken İçmesuyu Yatırım Bedelleri S.No İşin Adı Borçlu İdare İşletme Yılı Protokol Toplam Alacak 31.12.2016 Tahsil Edilen Kalan 1.BÖLGE MD. BURSA 1 Nilüfer Barajı ENH ve PTT Rolekasyonu Kamulaştırma ve Nilüfer Barajı Sağ Sahil Enjeksiyonu BUSKİ Gen. MD. 2011 26.04.2012 181.194.027,09 13.589.552,05 0,00 2 Çınarcık Barajının Yatırım Geri Ödemesi BUSKİ Gen. MD. 2009 11.03.2014 482.776,00 51.174,16 0,00 3 Yalova İli Acil İçmesuyu Eylem Planı (Gökçe Barajı Kurtköy Deraivasyonu) Yalova Bld. 2015 12.09.2014 7.684.433,41 0,00 512.295,56 2.BÖLGE MD. İZMİR 4 Afşar Barajı'ndan temin edilen içmesuyu (Protokol yenileniyor.) MASKİ Genel Müd. 1988 25.01.1988 52.156,14 23.947,80 11.661,48 5 İzmir Içmesuyu 2.Merhale Isale Hattı 1.Kısım İnş. İZSU Genel Müd. 2010 16.11.2006 270.565.981,09 8.382.117,39 48.444.838,93 6 İzmir İçmesuyu Projesi Balçova ve Tahtalı Barajları İZSU Genel Müd. 1986 18.09.1986 12.742.229,38 6.123.091,68 0,00 7 Manisa Kula İçmesuyu Sertlik Giderim Tes. MASKİ Genel Müd. 2012 17.06.2010 3.449.436,52 481.565,61 118.905,09 8 Uşak İçmesuyu Arıtma Tes. İnş. Uşak Bld. 2008 19.04.2001 27.599.326,91 1.826.732,47 1.995.531,72 4.BÖLGE MD. KONYA
9 Niğde-Nevşehir-Aksaray Arsenik Arıtma Tes. Aksaray Belediye 2011 10.11.2008 5.598.012,75 1.026.749,99 0,00 10 Niğde-Nevşehir-Aksaray Arsenik Arıtma Tes. Niğde Bld. 2011 10.11.2008 1.018.899,98 150.238,18 0,00 11 Konya Içm. Prj Pompa İst. Ana Besleme Hatları ve Depolar İnş,- Konya İçmesuyu Projesi İsale Hattı Inşaatı, Konya İçmesuyu Projesi Arıtma Tes. ve Depo İnş. KOSKİ Gen. MD. 2002 13.04.1981 9.784.425,12 3.913.770,05 0,00 5.BÖLGE MD. ANKARA 12 Yenihayat Barajı - Çorum İsale Hattı İnş. Çorum Bld. 2000 08.08.200 5.253.540,00 0,00 175.118,00

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 Tablo:3 Belediyelerden Tahsili Gereken İçmesuyu Yatırım Bedelleri S.No İşin Adı Borçlu İdare İşletme Yılı Protokol Toplam Alacak 31.12.2016 Tahsil Edilen Kalan 13 Çorum İçmesuyu Arıtma Tes. 1.Kısım İnş. Çorum Bld. 2007 06.10.2006 23.337.105,00 0,00 13.224.359,50 14 Hatap Barajı İsale hattı, Pompa İstasyonu ve ENH İnş. Çorum Bld. 2009 06.10.2006 6.230.010,00 0,00 1.453.669,00 15 Şereflikoçhisar Içmesuyu İsale Hattı İnş. - Şereflikoçhisar İçmesuyu Arıtma Tes. İnş. Şereflikoçhisar Bld. 2013 03.08.2014 42.732.116,60 0,00 4.273.211,67 16 Kayaş Bayındır (1965), Çubuk2 (1964), Kurtboğazı Bj. (1967) Ankara Byş. Bld. 1965-1999-1967 5.241,27 0,00 5.241,27 17 Çamlıdere Barajı ve Hattı Ankara Byş. Bld. 1985 168.155,73 0,00 168.155,73 18 Eğrekkaya Barajı ve Hattı Ankara Byş. Bld. 1993 1.041.949,23 0,00 750.203,47 19 Akyar Barajı ve Pursaklar Üniteleri Ankara Byş. Bld. 2000 13.418.325,28 0,00 7.603.717,66 20 Kavşakaya Barajı ve Hattı Ankara Byş. Bld. 2007 2.066.418,38 0,00 688.806,13 21 Bolu Gölköy Barajı Bolu Bld. 1970 23.11.2005 2.482.620,00 0,00 2.482.620,00 22 Kapulukaya Barajı Kırıkkale Bld. 1989 16.01.1989 6.006,99 0,00 6.006,99 23 Çorum Barajı Çorum Bld. 1977 21.08.1974 10.848,68 10.848,68 0,00 6.BÖLGE MD. ADANA 24 Mersin ve Tarsus Kentlerinin İçme Kullanma ve Endüstri Suyu İhtiyacını Karşılamak Üzere İnşa Edilen III.Kademe Arıtma Tes. Mersin Byş. Bld. (MESKİ) 1998 28.05.1993 13.285.503,01 4.797.068,67 771.485,62 25 Mersin ve Tarsus Kentlerinin İçme Kullanma ve Endüstri Suyu İhtiyacını Karşılamak Üzere İnşa Edilen III.Kademe Arıtma Tes. Tarsus Bld. (TASKİ) 1998 28.05.1993 1.853.306,00 1.853.306,00 0,00 26 Adana Kentine İçme,Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Projesi (Çatalan Barajı) Adana Byş. Bld. (ASKİ) 2003 31.05.1996 65.399.106,08 16.238.813,60 14.511.049,97 27 Yayladağı Barajından İçme-Kullanma Suyu Verilmesi (Yayladağı Barajı) Hatay Byş. Bld. (HAT-SU Gen. MD. ) 2010 15.07.2008 2.194.252,95 462.343,88 743.188,87 7.BÖLGE MD. SAMSUN 28 Samsun İçmesuyu (Çakmak Barajı) Samsun Byş. Bld. 1968 03.07.1968 4.676.191,44 1.775.754,26 0,00 29 Hacıdede Barajı Havza Bld. (Byş.e devrolan) 2008 08.10.2008 5.280.694,17 1.516.896,71 456.184,67 30 Duruçay Barajı Samsun Byş. Bld. 2011 24.08.2011 4.225.406,26 433.112,11 168.537,29 31 Hasköy ve Kökçüoğlu Depoları İnş. Samsun Byş. Bld. 2006 15.03.1998 33.076.738,91 0,00 13.308.891,17 8.BÖLGE MD. ERZURUM 32 Erzurum İçme Suyu Projesi (1- Erzurum İçmesuyu İsale Tüneli İnş. 2- Palandöken Barajı İnş.) Erzurum Byş. Belediysi 2006 14.07.1998 166.128.782,56 0,00 40.631.598,34

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 Tablo:3 Belediyelerden Tahsili Gereken İçmesuyu Yatırım Bedelleri S.No İşin Adı Borçlu İdare İşletme Yılı Protokol Toplam Alacak 31.12.2016 Tahsil Edilen Kalan 33 Ağrı İçme Suyu Projesi (1- Ağrı Yazıcı Barajı İçmesuyu İsale Hattı İnş. 2- Ağrı Yazıcı Barajı İçmesuyu Arıtma Tes. İnş. Ağrı Bld. 2011 04.09.2009 50.170.786,70 0,00 8.199.496,26 9.BÖLGE MD. ELAZIĞ 34 Bingöl İçmesuyu İsale Hattı Rehebilitasyonu Geri Ödeme Bingöl Bld. B (1) 2015 09.01.2014 5.931.327,31 395.421,82 0,00 35 Bingöl İçmesuyu İsale Hattı Geri Ödeme Bingöl Belediye (2) 2015 09.01.2014 5.791.408,58 386.093,90 0,00 10.BÖLGE MD. DİYARBAKIR
36 Mardin-Kızıltepe İçmesuyu Tesisleri ve İsale Hattı 1. Kısım İnş. Yapım İşi Mardin Byş. Bld. 2009 08.02.2009 89.663.651,21 0,00 19.716.661,35 37 Siirt İçmesuyu Arıtma Tesisleri ve İsale Hattı 4. Kısım İnş. Yapım İşi Siirt Bld. 2012 01.03.2011 72.050.982,42 0,00 9.025.402,72 38 Siirt İçmesuyu Arıtma Tesisleri ve İsale Hattı 4. Kısım İnş. Yapım İşi Kurtalan Bld. 2012 02.03.2011 33.036.540,37 0,00 3.701.993,25 39 Siirt İçmesuyu Arıtma Tesisleri ve İsale Hattı 4. Kısım İnş. Yapım İşi Kayabağlar Bld. 2012 04.03.2011 6.776.142,11 0,00 759.317,76 40 Siirt İçmesuyu Arıtma Tesisleri ve İsale Hattı 4. Kısım İnş. Yapım İşi Gökçebağ Bld. 2012 06.03.2011 1.181.356,38 0,00 157.514,18 41 Siirt İçmesuyu Arıtma Tesisleri ve İsale Hattı 4. Kısım İnş. Yapım İşi Aydınlar Bld. 2012 03.03.2011 3.375.597,67 0,00 378.261,14 42 Siirt İçmesuyu Arıtma Tesisleri ve İsale Hattı 4. Kısım İnş. Yapım İşi Atababağı Bld. 2012 05.03.2011 3.477.219,86 0,00 517.788,20 43 Şırnak İçmesuyu Tesisleri ve İsale Hattı 1. Kademe İnş. Yapım İşi Şırnak Bld. 2009 24.01.2011 37.705.169,31 0,00 10.626.672,86 44 Şırnak İçmesuyu Tesisleri ve İsale Hattı 1. Kademe İnş. Yapım İşi İdil Bld. 2011 25.01.2013 3.989.403,21 0,00 797.880,64 45 Şırnak İçmesuyu Tesisleri ve İsale Hattı 1. Kademe İnş. Yapım İşi Hilal Bld. 2009 24.01.2011 236.689,12 0,00 47.337,82 46 Şırnak İçmesuyu Tesisleri ve İsale Hattı 1. Kademe İnş. Yapım İşi Şenoba Bld. 2009 24.01.2011 590.558,96 0,00 137.797,09 47 Şırnak İçmesuyu Tesisleri ve İsale Hattı 1. Kademe İnş. Yapım İşi Balveren Bld. 2009 24.01.2011 742.796,69 0,00 173.319,22 48 Şırnak İçmesuyu Tesisleri ve İsale Hattı 1. Kademe İnş. Yapım İşi Şırnak İl Özel İdaresi 2009 24.01.2011 1.364.184,25 0,00 384.476,20 49 Diyarbakır İçmesuyu Arıtma Tes. İsale Hattı ve Pompa İstasyonu Diyarbakır Byş. Bld. 2002 01.04.1985 24.991.457,29 0,00 17.414.879,08 50 Diyarbakır Dicle Barajı İnş. Diyarbakır Byş. Bld. 2010 23.960.083,50 0,00 19.716.661,35 51 Diyarbakır acil İçmesuyu İsale Hattı Diyarbakır Byş. Bld. 1995 01.0.1985 16.329.656,72 0,00 13.437.612,18 12.BÖLGE MD. KAYSERİ 52 Niğde-Nevşehir-Aksaray Arsenik Arıtma Tes. Nevşehir Bld. 2011 14.10.2008 1.665.141,14 0,00 300.271,35 13.BÖLGE MD. ANTALYA 53 Alanya İçmesuyu ve Rölakasyonu ASAT Gen. MD. 2003 01.01.2009 3.822.348,46 2.061.067,06 0,00

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 Tablo:3 Belediyelerden Tahsili Gereken İçmesuyu Yatırım Bedelleri S.No İşin Adı Borçlu İdare İşletme Yılı Protokol Toplam Alacak 31.12.2016 Tahsil Edilen Kalan 54 Antalya İçmesuyu Projesi 1.Aşama ASAT Gen. MD. 1995 26.08.1986 23.064.000,00 23.064.000,00 0,00 14.BÖLGE MD. İSTANBUL 55 1- Yeşilçay Regülatör 2- Yesilçay Pompa istasyonu 3- Yeşilçay İsale Hattı 4- Arıtma Tes. İSKİ Gen. MD. 2003 20.12.1990 215.932.818,00 0,00 0,00 56 1- Büyük İstanbul Içmesuyu Projesi 2. İSKİ Gen. MD. 2007 20.12.1990 1.979.476.390,00 0,00 0,00 Merhale Melen Sistemi Melen Regülatörü ve Pompa İstasyonu (SP1) 2- Büyük İstanbul içmesuyu Projesi 2. Merhale Melen Sistemi Melen Terfi Deposu - Kıncıllı sırtı arası isale hattı (SP2) 3- Büyük İstanbul ıçmesuyu Projesi 2. Merhale Melen Sistemi Kıncıllı sırtı - Yeşilçay Bağlantısı arası isale hattı (SP3A) 4- Büyük İstanbul Içmesuyu Projesi 2. Merhale Melen Sistemi Boru temini (SP8) 5-Büyük İstanbul Içmesuyu Projesi 2. Merhale Melen Sistemi, Enerji Temini (Melen Kısmı) (SP11) 15.BÖLGE MD. URFA 57 Şanlıurfa İçmesuyu Tesisleri 1. Kademe Arıtma Tes. Şanlıurfa Byş. Bld. 2003 25.08.1988 106.340.330,30 5.304.509,00 40.776.300,84 58 Şanlıurfa İçmesuyu Tesisleri 2. Kademe Arıtma Tes. ve İsale Hattı Şanlıurfa Byş. Bld. 2014 25.01.2013 50.893.593,88 0,00 3.392.906,26 17.BÖLGE MD. VAN 59 Muş İçmesuyu Depo ve Bağlantıları Muş Bld. 2012 20.08.2010 1.100.973,20 206.432,50 0,00 60 Van Acil İçmesuyu İsale Hattı Van Byş. Bld. 2013 100.594.834,93 0,00
61 Bitlis İçmesuyu İsale Hattı Bitlis Bld. 2015 22.10.2015 14.706.854,58 0,00 1.470.685,47 18.BÖLGE MD. ISPARTA 62 Darıdere Göleti ve İsale Hattı Isparta Bld. 2010 08.08.2008 36.369.857,70 0,00
63 Afyonkarahisar Şuhut Karacaören İçmesuyu İsale Hattı Afyonkarahisar İl Özel İdaresi 2011 31.03.2010 475.064,29 170.746,48 0,00 64 Afyonkarahisar Evciler İçmesuyu Isale Hattı Evciler Bld. 2011 29.01.2013 452.851,72 31.550,40 0,00 19.BÖLGE MD. SİVAS
65 1- İsale İnş. 2- Arıtma Tes. 1.Kısım İnş. 3- Sivas İçmesuyu Terfi Merkezi ve Terfi Hattı İnş. Sivas Bld. 2004,2007,2014 21.02.1986, 30.12.1986 123.799.919,52 0,00 41.266.639,80 20.BÖLGE MD. MARAŞ 66 Gaziantep Acil İçmesuyu Projesi 3.Kısım İsale Hattı GASKİ Gen. MD. 2005 16.03.2005 167.686.103,50 93.191.955,12 5.600.000,00 67 1 -Pompa İstasyonu ve isale Hattı 1. Kısım İnş. 2-Arıtma Tes. ve Derivasyon Tesisleri İnş. Kilis Bld. 2005, 2007 13.841.839,69 0,00
68 Kilis İçmesuyu Tesisleri ve Depo İnş. Yapımı Kilis Bld. 2013 16.134.716,96 0,00
69 Kahramanmaraş (Ayvalı) içmesuyu Arıtma Tes. İnş. KASKİ Gen. MD. 2010 15.11.2007 18.590.307,95 0,00
70 Adıyaman İçmesuyu iki Depo Arası Bağlantı Hattı İnş. Adıyaman Bld. 2011 18.02.2014 1.770.634,45 0,00

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 Tablo:3 Belediyelerden Tahsili Gereken İçmesuyu Yatırım Bedelleri S.No İşin Adı Borçlu İdare İşletme Yılı Protokol Toplam Alacak 31.12.2016 Tahsil Edilen Kalan 71 Adıyaman İçmesuyu Isale Hattı 1.Kademe İnş. Adıyaman Bld. 2011 18.02.2004 26.861.004,97 0,00
72 Adıyaman-Havşari Kaynağı Bağlantı Hattı Adıyaman Bld. 2012 18.02.2004 421.744,77 0,00
73 Adıyaman Çelikhan Isale Hattı Adıyaman Bld. 2013 18.02.2004 2.094.638,00 0,00
21.BÖLGE MD. AYDIN 74 Bodrum Yarımadası İçmesuyu MUSKİ Gen. MD. 2011 07.12.2001 107.343.382,33 0,00 18.496.090,47 75 İkizdere Barajı - Aydın İçmesuyu Ana Aydın Byş. Bld. 2014 18.05.1998 262.608.182,39 0,00 35.014.424,32 Isale Hattı ve Pompa İstasyonu - Aydın İçmesuyu Regülatör İnş. ve Isale Hattı Rehabilitasyonu - Aydın İçmesuyu Arıtma Tes. İnş. - İkizdere Barajı 22.BÖLGE MD. TRABZON 76 Trabzon İçmesuyu Arıtma Tes. Rehabilitasyonu TİSKİ Gen. MD. 2014 18.12.1995 5.258.068,59 571.930,26 0,00 77 Koruluk Barajından Şiran Bld.ne İçme- Kullanma Suyu Verilmesi Şiran Bld. 2015 18.07.2014 2.797.844,21 0,00 0,00 78 Bayburt İçmesuyu Tesisleri Rehabilitasyonu Bayburt Bld. 2011 02.10.2009 8.571.727,76 1.757.027,07 0,00 23.BÖLGE MD. KASTAMONU 79 Karabük İçmesuyu Ana İsale ve Ana Besleme Hatları İle Depolar ve Pompa İstasyonları İnş. Karabük Bld. 2005 29.12.2005 16.047.763,11 0,00 4.445.336,59 80 Karabük İçmesuyu Sertlik Giderme Tes. İnş. Karabük Bld. 2012 29.12.2005 9.547.756,33 996.669,99 0,00 81 Karabük İçmesuyu Ana İsale ve Ana Besleme Hatları İle Depolar vr Pompa İstasyonları İnş. Safranbolu Bld. 2005 29.12.2005 8.565.370,49 0,00 3.213.013,23 82 Karabük İçmesuyu Sertlik Giderme Tes. İnş. Safranbolu Bld. 2012 19.12.2005 5.096.041,73 0,00 542.577,79 83 Karabük İçmesuyu Sertlik Giderme Tes. Safranbolu Bld. 2016 666.522,00 0,00 326.799,15 84 Zonguldak İçmesuyu Tüneli ve Kanalı İnş. Zonguldak Bld. 2010 26.04.2004 11.020.915,47 1.597.188,00 367.363,85 24.BÖLGE MD. KARS 85 1-Acil İçmesuyu İshale Hattı 2-Pompa Rehabilitasyonu Kars Bld. 2003, 2004 24.05.2000 8.866.038,99 0,00 4.034.047,71 86 1-Kars (Bayburt Barajı) İçmesuyu Tesisleri 2-Kars İçmesuyu İshale Hattı 3-Kars İçmesuyu Arıtma Tesisleri Kars Bld. 2012 07.02.2007 76.972.327,56 0,00 13.223.332,72 25.BÖLGE MD. BALIKESİR 87 Çanakkale Ayvacık isale hattı 2. kısım İnş. Ayvacık Bld. 2010 24.09.2010 3.677.004,09 746.725,96 0,00 88 İkizcetepeler Barajı içme suyu BASKİ Gen. MD. 2003 09.06.1986 119.857.726,35 19.024.755,78 0,00 TOPLAM 4.847.401.674,00 212.163.156,63 430.168.138,98

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 Kamu idaresi cevabında; "Kesin hesabı çıkartılarak ilgili belediyelere su verilmeye başlanılan 88 tesisin toplam yatırım bedeli 4.847.401.674,00 TL olup bu tutarın 212.163.156,63 TL tahsil edilmiştir. 2016 yılında tahsil edilmesi gerekip tahsil edilemeyerek kalan miktar ise 430.168.138,98 TL’dir. Kalan tutarların 1053 sayılı Kanun uyarınca ilgili belediyelerce geri ödenmesi gerektiği bulgunuzda zikredilmiştir. Bu miktarlardan geriye kalan 4.205.070.378,39 TL ise ileriki yıllara sâri takip ve tahsil edilmesi gereken tutardır. Vadesi gelip tahsil edemediğimiz alacakların tahsili yönünde yasal işlemlerin başlatılması için 22.08.2014 tarih ve 524875 sayılı yazı ile tüm birimlerimiz uyarılmış ve gereken yasal işlemlerin başlatılması istenmiştir. Diğer taraftan bulgunuzda tespit ettiğiniz 2015 yılı denetim bulgusun da da yer almış, gerekli işlemlerin yapılması hususu 21.04.2016 tarih ve 268425 sayılı yazımızla teşkilatımıza duyurulmuştur. Ayrıca 2016 yılı bulgunuz üzerine de 08.05.2017 tarih ve 310290 sayılı yazımızla ‘’ 2014 ve 2015 yılı denetim raporlarında da aynı ve benzer bulguların bulunduğu, yazılı uyarılara rağmen bunların düzeltilmediği görülmektedir. Bundan böyle müteakip Sayıştay denetimlerinde, 2016 yılı için belirtilen bulgulara tekrar yer verilmemesi için gerekli tüm tedbirlerin alınması’’ denilerek tüm teşkilatımıza duyurulmuştur. Konunun üzerinde hassasiyetle durulmaktadır." denilmektedir. Sonuç olarak, Kurum tarafından protokol dahilinde içme suyu temin edilen belediyelerden ilgili kanun ve protokol hükümleri uyarınca alınması gereken yatırım bedellerinin geri alınmaması, hizmet sağlanan yerel yönetimler arasında eşitsizliğe ve yatırım bedellerinin kamu hizmetlerinden yararlananlardan geri alınmasında eşitliğe aykırı ve ayrımcı uygulamalara sebep olabilir. Geri ödenmesi gereken yatırım bedellerinin kurum bütçesine gelir kaydedilmesi öngörüldüğünden, bulguda gösterilen tahsil edilmesi gereken toplam 4.205.070.378,39 liranın "220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı"na, 2016 yılı içinde tahsil edilmesi gereken 430.168.138,98 liranın ise "120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı"na kaydedilmiş olması gerekirdi. Bu itibarla kurum muhasebe kayıtları ve mali tabloları Gelirlerden Alacaklar açısından tam ve doğru olmayıp gerçeği yansıtmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 BULGU 5: Geri Alınması Gereken Sulama Yatırım Bedellerinin Kurum Alacakları Olarak Tahakkuk Ettirilmemesi Kurumun verdiği hizmetlerden sağladığı gelir kalemleri yanında henüz gerekli süreçlerin tamamlanmaması sebebiyle tahakkuk ve tahsil aşamasına getirilemeyen gelir kalemleri mevcuttur. Bunların başında 6200 sayılı Kanunun 24’üncü ve 25'inci maddeleri gereğince geri alınması gereken sulama yatırım bedelleri gelmektedir. Kurum tarafından gerçekleştirilen sulama yatırımı bedellerinin geri alınması konusu 6200 sayılı DSİ Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 24 ve 25’inci maddelerinde düzenlenmiştir. Kanunun 24’üncü maddesinde “Tesislerin meydana getirilmesi için ihtiyar olunacak bilcümle masraflar 25. maddede yazılı esaslar dairesinde bu tesislerden istifade edebilecekler tarafından ödenir” denilmektedir. Yine 24’üncü maddede ödeme sürecinin ne şekilde olacağı belirtilmiştir. Buna göre “Ödeme müddeti ve ödemenin başlangıç tarihi bu tesislerin hususiyetlerine göre Genel Müdürlükçe tespit ve Orman ve Su İşleri Bakanlığının teklifi üzerine Başbakanın onayı ile karara bağlanacaktır.” Bu hükümlere göre şimdiye kadar sadece bir kez 07.05.2001 tarihinde B.02.0.KKG/172-9/2231 sayılı Başbakanlık oluru alınmıştır. 2001 yılındaki sözkonusu Başbakanlık oluruna göre geri alınmaya başlanılan yatırım bedellerinin tahakkuku tamamlanmış olup tahsilat işlemlerine devam edilmektedir. 2001 tarihli Başbakanlık olurundan sonra işletmeye açılan veya öncesinde işletmeye açıldığı halde geri ödeme kapsamına alınmamış olan toplam 375 adet sulama tesisisin yatırım bedellerinin bu tesislerden istifade edenlerden geri alınmasına yönelik bir çalışma ise henüz yapılmamıştır. 6200 sayılı Kanunda söz konusu sulama tesisleri yatırımlarının geri alınmasına dair herhangi bir zaman sınırı konulmamış bu durum idarenin inisiyatifine bırakılmıştır. Ancak Kurum tarafından 2001 yılından bu yana bu konuda herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Bu nedenle ilgililerden geri alınması gereken sulama tesislerinin yatırım bedelleri zaman geçtikçe enflasyon karşısında erimektedir. Bilindiği üzere her yıl DSİ Genel Müdürlüğü yatırım bütçesinin önemli bir kısmı sulama tesisi yatırımlarına ayrılmaktadır. Sulama tesislerinin yatırım bedellerinin ilgililerinden zamanlı olarak geri alınması durumunda bunların Kurumun yatırım bütçesinin önemli bir kısmını

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 karşılaması mümkündür. Bu tutarların tahsilinin sağlanması Kurumun yatırım bütçesine büyük katkı sağlayacaktır. Bu kapsamda bulunan toplam 374 adet sulama tesisinin yılı değeri 6.322.520.271 liradır. Geri ödemeye uygun bulunan 111 adet sulama tesisin yılı değeri 841.016.347 lira olup, geri ödemeye hazır olan 111 adet tesisin yatırım bedeli zamanlı olarak geri alınması halinde, DSİ Genel Müdürlüğü bütçesine 2016 yılı fiyatlarıyla 841.016.347 liralık gelir katkısı sağlaması mümkün gözükmektedir. Bu sebeple sulama yatırımları bedellerinin gelir tahakkuklarının yapılabilmesi için gerekli prosedürlerin tamamlanması gerekmektedir. Sulama yatırımı bedellerinin geri alınması konusu 2015 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer almış ancak henüz gerekli tahsilatlar yapılmamıştır. Tablo :4 Geri Alınacak Sulama Yatırım Bedelleri Kamu idaresi cevabında; "Sulama tesisleri için yapılan yatırım masraflarının faydalananlardan geri alınması işlemleri 6200 sayılı “Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun” hükümleri uyarınca yürütülmektedir. 6200 sayılı Kanun’ un 24. maddesinde “Tesislerin meydana getirilmesi için ihtiyar olunacak bilcümle masraflar 25. maddede yazılı esaslar dairesinde bu tesislerden istifade edebilecekler tarafından ödenir.” hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin devamında; a) Ödeme müddeti ve ödemenin başlangıç tarihi bu tesislerin hususiyetlerine, mahalli

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 şartlara göre Genel Müdürlükçe tespit ve Bakanlığın teklifi üzerine Başbakanın onayı ile karara bağlanır. Fevkalade hallerin tahaddüsünde ödeme müddeti, aynı yollardan gidilmek suretiyle uzatılabilir (4/7/1988 tarihinde KHK ile değiştirilmeden önce metin “Ödeme müddeti ve ödemenin başlangıç tarihi bu tesislerin hususiyetlerine, mahalli şartlara göre Umum Müdürlükçe tespit ve Bayındırlık Vekaletinin teklifi üzerine İcra Vekilleri Heyetince karara bağlanır. Fevkalade hallerin tahaddüsünde ödeme müddeti, aynı yollardan gidilmek suretiyle uzatılabilir.” şeklindedir). b) Tesislerdeki ödemeler faize tabidir. Ancak temin ettikleri istifade faize mütehammil olmayan tesislerdeki ödemeler, faize tabi tutulmaz. Faiz nispetleri Umum Müdürlükçe tespit olunup Bakanlığın teklifi üzerine İcra Vekilleri Heyetince karara bağlanır. c) Sulanan arazi sahalarıyla, sulamadan istifade edebilecek ve edemeyecek arazi hudutları Genel Müdürlükçe tespit ve Bakanlığın teklifi üzerine Başbakanlıkça tasdik edilir ve Genel Müdürlükçe usulü dairesinde ilan olunur denilmektedir. Madde 25’te ise ; “Senelik amortisman taksitleri aşağıdaki hükümlere tabidir: … b) Sulama tesislerinde dönüm (1000 m2) başına, bu tesisler için sarf edilen meblağın, sulamadan istifade edebilecek saha ile ödeme müddeti olan sene adedine taksimiyle elde olunur.” hükmü bulunmaktadır. Bu kapsamda sulama tesislerine yapılan yatırım masraflarının faydalananlardan geri alınması çalışmalarına 1967 yılında başlanmış ve bugüne kadar alınmış olan 18 adet Bakanlar Kurulu Kararı ve 1 adet Başbakanlık Oluru ile geri ödeme süreleri belirlenmiştir. Bu bağlamda, 07.05.2001 tarihli Başbakanlık Oluru halen yürürlükte olup 2002 yılından itibaren toplamda 312 adet sulama tesisi, 1-55 yıl arasında değişen sürelerde (ortalama 11 yıl) geri ödeme takvimine bağlanmış ve yatırım ücretleri tahakkuk ettirilmektedir. Bugüne kadar yapılan uygulamalarda sulama tesislerinin yatırım bedelleri fiili değerler (cari yılı değerleri) üzerinden hesaplanmış, herhangi bir güncelleme ve faiz uygulanmamıştır. 6200 sayılı Kanun' da sulama tesislerinin yatırım bedelinin geri alınmasına dair herhangi bir zaman sınırı konulmamış olup bu durum İdaremizin inisiyatifine bırakılmıştır. İdaremiz tarafından inşa edilerek işletmeye açılan ve geri ödemesi başlatılmamış olan sulama tesislerinin yatırım ve kamulaştırma bedellerinin geri ödenmesine ilişkin Başbakanlık

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 Makamı Oluru alınması süreci devam etmektedir. Bu çalışmalar kapsamında ilk aşamada Sayıştay Denetim Raporu' nda "Geri ödemeye uygun bulunan sulamalar" grubunda da yer alan 111 adet tesisin geri ödeme süresi onaya sunulacaktır" denilmektedir. Sonuç olarak, 6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanun'un 24’üncü maddesi gereği tesislerin meydana getirilmesi için yapılan masrafların bu tesislerden istifade edebileceklerden geri alınmasıyla yeni yatırımlara kaynak sağlanmış olacaktır. Söz konusu yatırım bedellerinin ilgililerden alınmaması halinde, kurum bulguda gösterilen miktarlar kadar gelirden mahrum kalmış olacaktır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Bazı Yatırım (Müteahhit) Avanslarının Mahsup İşlemlerinin Yapılmamış Olması Müteahhitlere işin sözleşmesi gereği verilen yatırım avanslarından bazılarının söz konusu işlerin sözleşme süreleri sona ermesine rağmen mahsup edilmemiş olduğu görülmüştür. MYMY’nin “259 Yatırım Avansları Hesabı” başlıklı 189’uncu ve 190’ıncı maddelerinde; “Yatırım avansları hesabı, yurtiçinden veya yurtdışından sözleşmeye dayanılarak edinilen maddi duran varlıklarla ilgili olarak verilen yatırım avanslarının izlenmesi için kullanılır. Kamu idarelerince yapılacak yatırım avansı şeklindeki ön ödemelerin şekilleri, devir ve mahsup işlemleri, yapılacak ön ödemelerin idareler ve gider türleri itibarıyla tutar ve oranlarının tespiti ve diğer işlemler hakkında, Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır. Avanslar sözleşmelerindeki hükümlere göre mahsup edilir. Avans konusu sözleşme iptal edildiği takdirde, yükleniciye verilen avans tutarı kişilerden alacaklar hesabına alınarak yatırım avansları hesabı kapatılır. Avans teminatı paraya çevrilerek, yüklenicinin kişilerden alacaklar hesabına alınan borcu kapatıldıktan sonra artan bir tutar varsa, iade edilmek üzere emanetler hesabına kaydedilir. Paraya çevrilmiş olan avans teminatı olarak alınan değerler ise hesaplardan çıkarılır.” Denilmekte olup avansların sözleşmelerindeki hükümlere göre mahsup edileceği, avans konusu sözleşmenin sona ermesi durumunda yükleniciye verilen avans tutarının 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına alınacağı ve Yatırım Avansları Hesabının kapatılacağı, avans teminatı alınmışsa söz konusu teminatın nakde çevrilerek bu avans tutarının Kişilerden Alacaklar Hesabından çıkarılacağı belirtilmiştir. Öte yandan “Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”in; “Bütçe Dışı Ön Ödemeler” başlıklı 7’nci maddesinde; sözleşmelerinde belirtilmek ve karşılığında aynı tutarda teminat alınmak koşuluyla yüklenicilere mal ve hizmet alımlarında yüklenme tutarının yüzde 10’una, yapım işlerinde ise yüzde 15’ine kadar bütçe dışı avans verilebileceği, üst yöneticinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 kararı ve T.C Merkez Bankasının kısa vadeli avanslara uyguladığı faiz oranının uygulanması suretiyle bu oranın %30’a kadar yükseltilebileceği belirtilmiştir. “Bütçe Dışı Avansların Mahsubu” başlıklı 12’nci maddesinde; yılı içinde sonuçlanacak işler ile ertesi yıla geçen veya gelecek yıllara yaygın yüklenmeler nedeniyle yüklenicilere sözleşmelerine dayanılarak verilen bütçe dışı avansların mahsubunda şartname ve sözleşmelerinde belirtilen esaslara uygun olarak yapılacağı belirtilmiştir. “Ön Ödemelerde Mahsup Süresi ve Sorumluluk” başlıklı 11’inci maddesinde ise; her mutemedin ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında ayrıca belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde ise üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade ederek hesabını kapatmakla yükümlü olduğu, Maliye Bakanlığının zorunlu hallerde mahsup süresini ayrıca belirlemeye yetkili olduğu, bu şekilde mahsup işlemi yapılmadıkça aynı iş için ön ödeme yapılamayacağı ancak, bakanlıkların yurtdışı teşkilatının ihtiyaçları için verilen avans ve açılan kredilerin mahsubu ve artıklarının iadesinde nakit iadesi yapılmayacağı, verilecek yeni avans veya açılacak krediden söz konusu tutarın mahsup edileceği ifade edilmiştir. Dolayısıyla işin sözleşme veya şartnamesinde mahsuba ilişkin hüküm olmaması durumunda avanslarda 1 ay, kredilerde ise 3 aylık süreler dikkate alınmak suretiyle mahsup işlemleri yapılacaktır. Bu itibarla sözleşme süreleri bitmiş veya sözleşmelerinde mahsup sürelerine ilişkin hüküm bulunmayan işler için verilen yatırım avanslarından mevzuatta öngörülen süreler içinde mahsup edilmemiş olan meblağların sorumluları adına 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına alınarak takip edilmesi ve tahsili gerekmektedir. Tablo :5 Mahsup Edilmeyen Yatırım Avansları Yevmiye Tarih Tutar Yevmiye Tarih Tutar 19930019002 17.12.1993 2.390,00 20010004680 18.4.2001 56.544,00 19960229991 25.7.1996 97.149,00 20010004809 19.4.2001 8.544,00 19970022623 31.12.1997 2.000,00 20020006350 17.5.2002 9.922,00 19980008591 15.6.1998 956,00 20050025755 27.12.2005 48.637,00 19980009989 3.7.1998 55.000,00 20080021702 17.10.2008 1.846.221,00 19990005927 7.5.1999 9.446,00 20080026311 5.12.2008 570.111,00 19990005928 7.5.1999 1.568,00 20130003100 27.5.2013 396.258,00 20010003695 6.4.2001 38.488,00 20130025085 19.12.2013 2.929.390,00 20010003867 6.4.2001 12.477,00 20130025086 19.12.2013 2.245.510,00 Tarih itibarıyla sıralanmıştır. Toplam 8.330.611,00

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 Kamu idaresi cevabında; "Müteahhitlere işin sözleşmesi gereği verilen yatırım avanslarından bazılarının söz konusu işlerin sözleşme süreleri sona ermesine rağmen mahsup edilmemiş olduğu yönündeki bulgunuza katılıyoruz. Tarafınızdan hazırlanan yukarıdaki tabloya bakıldığında en eski tarihli olan 1993 yılını en yeni tarihli olanı ise 2001 yılını kapsamaktadır. Dolayısı ile bunlar DSİ’nin özel bütçeye geçmeden önceki yıllara aittir. Bunların kapatılması için gerekli çalışmaların yapılması hususunda, 16.03.2016 tarihinde farklı faaliyet alanlarına göre 3 ayrı komisyon oluşturulmuş ve komisyonlar çalışmalarını sürdürmektedir. Komisyon çalışmaları sonucuna göre bulgunuz doğrultusunda gerekli işlemler yapılacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak, Yatırım avanslarının kapatılması için 3 ayrı komisyonun kurulduğu ve bu konuda gerekli çalışmaların başlatıldığı belirtilmiş olmakla birlikte, Sözleşme süreleri bitmiş veya sözleşmelerinde mahsup sürelerine ilişkin hüküm bulunmayan işler için verilen yatırım avanslarından, mevzuatta öngörülen süreler içinde mahsup edilmemiş olan miktarlara ilişkin tespitlerin en kısa süre içinde sonuçlandırılarak söz konusu alacakların ilgilileri ya da sorumluları nezdinde takip ve tahsil işlemlerinin başlatılması gerekmektedir. BULGU 2: Proje Özel Hesabındaki Döviz Tutarlarının Ay Sonlarında Değerlemeye Tabi Tutulmaması Proje Özel Hesabındaki döviz tutarları için ay sonunda düzenli olarak değerleme yapılmadığı görülmektedir. MYMY’nin “Proje Özel Hesabı” başlıklı 23’üncü maddesinde; Proje özel hesabının; Dış finansman kaynağından kamu idareleri adına dış proje kredisi olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası veya uygun görülen diğer bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar, bu tutarlardan yapılan giderler, verilen avanslar, açtırılan akreditifler ile avans ve akreditiflerden nakden geri alınanların ve hesap bakiyesinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur farklarının Devlet Borçları Muhasebe Birimi veya genel bütçe kapsamı dışındaki kullanıcı kamu idareleri muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanıldığı belirtilmiştir. Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu idarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmelik’in ‟Proje Karşılığı Hibelerin Muhasebeleştirilmesi başlıklı 8’inci ve MYMY’nin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 25’inci maddelerinde; “Ay sonlarında döviz mevcudunun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ay sonu döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucunda; kur artışından doğan farklar, 104-Proje Özel Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; kur azalışından doğan farklar ise 630- Giderler Hesabına borç, 104-Proje Özel Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir. Bu itibarla "104 Proje Özel Hesabı"nda izlenen hibe kapsamında elde edilmiş olan dövizler için ay sonu değerleme işlemi yapılmaması, değerlemeden kaynaklanacak olumlu ya da olumsuz farkların sırasıyla "600 Gelirler Hesabı" veya "630 Giderler Hesabı"na yansıtılmaması sonucunu doğurmakta ve Kurumun Faaliyet Sonuçları Tablosu ve yılı Bilançosunun hatalı bilgi vermesine yolaçmaktadır. Kamu idaresi cevabında; "(104-1) Proje Özel Hesabı kullanılarak T.C Merkez Bankası nezdinde gerçekleştirilen hakediş ödemelerinde kullanılan dış finansmanın bütçeleştirildiğine ilişkin Harcama Birimimizce düzenlenen Genel ve Katme Bütçeli Kuruluşlar ile Genel ve Katma Bütçe dışı Kurum ve Kuruluşlar için Proje Özel Hesabı Kullanım Emri Formu DSİ Merkez Muhasebe Şube Müdürlüğümüzce hakediş onay tarihi itibariyle tasdiklenerek imzalı ve mühürlü olarak yazı ekinde T.C Merkez Bankasına (Ankara Şubesi) gönderilmektedir. Ancak, T.C Merkez Bankası (Ankara Şubesi) tarafından 2016 yılı içerisinde gönderilen hesap özeti konulu yazıların ekine Dekontlu Kasa /Mahsup Pikürü formları konulmadığından Ay Sonu Kur Farkı işlemi gerçekleştirilememiştir. Yapılan araştırmada İçmesuyu Dairesi Başkanlığına Dekontlu Kasa /Mahsup Pikürü formlarının gönderildiği tespit edilmiştir. 2017 yılı içerisinde ay sonu kur değerlemelerine ilişkin T.C Merkez Bankası (Ankara Şubesi) nezdinde gerekli yazışmalar yapılarak gerekli koordinasyon sağlanacak, bulgunuz doğrultusunda düzenli olarak kur değerleme işlemleri gerçekleştirilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak, Proje özel hesabındaki döviz tutarları için ay sonlarında kur farkı işlemlerinin yapılması için T.C Merkez Bankası nezdinde girişimde bulunulacağı ve gerekli koordinasyonun sağlanmasına müteakip kur değerleme işlemlerinin gereçekleştirileceği belirtilmiş olmakla birlikte bulgu konusu edilen hatalı uygulamanın henüz düzeltilmediği anlaşılmaktadır. Bu itibarla konu takibeden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 BULGU 3: Koruyucu Giyim Yardımının Nakdi Olarak Ödenmesi Kurumun 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa (DMK) tabi personelinine ayni olarak verilmesi öngörülen koruyucu giyim malzemesinin nakdi olarak verildiği görülmüştür. Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali Ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan ‘3. Dönem Toplu Sözleşme’ nin hizmet kollarına yönelik mali ve sosyal haklar bölümünün enerji, sanayi ve madencilik hizmet koluna ilişkin kısmının “Koruyucu giyim malzemesi” başlıklı 2’nci maddesinde, “Bu hizmet kolu kapsamında bulunan kurum ve kuruluşların fabrika, atölye, laboratuvar, yer altı ve açık arazi şartlarında görev yapan personeline, hizmetin gereği olarak görev esnasında giyilmesi gereken koruyucu giyim malzemesi ayni olarak verilir. Giyim malzemelerinin standartları ile hangi personele ne kadar süreyle verileceği ve nasıl muhafaza edileceği hususları ile bu malzemelerin kullanımına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile kurum ve hizmet kolunda yetkili sendika tarafından birlikte belirlenir.” Denilmektedir. Toplu sözleşmenin ”Giyim malzemelerinin standartları ile hangi personele ne kadar süreyle verileceği ve nasıl muhafaza edileceği hususları ile bu malzemelerin kullanımına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı, kurum ve kuruluşlar ile yetkili sendika tarafından birlikte belirlenir” hükmüne istinaden 27 Temmuz 2016 tarihinde Enerji Bir-Sen (Enerji, Sanayi ve Madencilik Hizmetleri Birliği Sendikası) ile Kurum temsilcileri arasında koruyucu giyim ve koruyucu gıda malzemesi yardımının uygulanması hakkında komisyon tutanağı imzalanmıştır. Komisyon tutanağının ilgili maddelerinde; 9.Kurulan komisyonca hazırlanan ‘DSİ Koruyucu Giyim Malzemesi Teknik Şartnamesi’ esas alınarak koruyucu giyim malzemesi tedariki temin etmek maksadıyla Merkez ve Taşra Teşkilat Birimlerince ayrı ayrı ihale yapılması, 10. Hazırlanan Teknik Şartname ekinde yer alan “Koruyucu Giyim Malzemesinin” Bölge Müdürlüklerinin iklim ve coğrafi koşullan dikkate alınarak uygun ürünlerin belirlenmesi için Bölge Müdürlüklerinin yetkili kılınması, 11. Merkez teşkilatında yapılacak koruyucu giyim malzemesi tedariki için Genel Müdürlük Makamının uygun göreceği birimlerin koordinasyonunda ihale işlemlerinin gerçekleştirilmesine ve taşra teşkilatında yapılacak koruyucu giyim malzemesi tedariki için de Bölge Müdürlüklerince ihale işlemlerinde Genel Yetkili Sendika olan Eneıji Bir-Sen Sendikası temsilcilerinin de gözlemci olarak katılımının sağlanmasına, 12. Söz konusu yardımın “Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Personeline Yapılacak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 Koruyucu Giyim Yardımı Hakkında Komisyon Tutanağı” ile komisyon üyelerince imza altına alınan koruyucu giyim malzemesi tablosuna uygun olarak verilmesi, 13. Koruyucu Giyim Malzemesi tablosunda çalışma ortamları, unvan gruplan belirtilen ve her an araziye çıkabilecek durumda olan personele mezkur tabloda yer alan malzemelerin verilmemesi durumunda, çalışan güvenliğine yönelik olarak meydana gelebilecek olumsuzluklardan harcama yetkililerinin sorumlu tutulması, Bu bağlamda, 2016 Yılı için koruyucu malzemenin komisyon tutanağı metnindeki usul ve esaslar çerçevesinde, tutanakta yer alan cetveldeki bürüt değerler baz alınarak mezkur çalışma mahallerinde fiilen görev yapan ve tabloya uygun kadro unvanındaki personele ayni verilmesi 27.7.2016 tarihli Genel Müdürlük onayla imzalanmış olmasına rağmen taşra teşkilatlarına gönderilen talimatın yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Şöyle ki; 1-Toplu sözleşme metninde giyim malzemesinin ayni verilmesi ön görülmüş ve kararlaştırılmış iken, uygulamada Genel Müdürlük dahil ve 24 Bölge Müdürlüğünde (İki Bölge Müdürlüğü hariç) tüm ödemeler nakdi yapılmıştır. Komisyon tutanağının 13'üncü maddesinde, ‘Ayni verilmemesi durumunda çalışan güvenliğine yönelik olarak meydana gelebilecek olumsuzluklardan harcama yetkililerinin sorumlu tutulacağı’ hüküm altına alınmıştır. Denilmesine rağmen harcama yetkilileri bu sorumlulukların gereğini yerine getirmemişlerdir. Bölgelerde ihaleler yapılmış ancak ihale bedelleri düşük tutularak istekliler ihaleye katılmamış veya isteklilerin teklifleri (numuneler) şartnameye uygun görülmeyerek ihaleler iptal edilmiştir. Örneğin Adana 6’ncı Bölge Müdürlüğünde yapılan ihalede yaklaşık maliyet 175.381,66 TL iken, personele dağıtılan tutar yaklaşık 750.000,00 TL olmuştur. 2-Nakit olarak yapılan ödemeler ise, Teknik Şartnamesi ve dağıtılacak malzemenin aynı olmasına rağmen Genel Müdürlük (Merkez) ve 26 Bölge Müdürlüğünde farklılıklar gösterdiği anlaşılmıştır. Ekte yeralan tabloda 1.dereceli bir mühendise yapılan ödemenin brüt 876,00 TL ile 1.960,00 TL arasında değiştiği görülmektedir. Bölgeler arasında aynı malzemeler için öngörülen bedelin neredeyse 2.5 kat farklılık gösterebilmektedir. 3-Diğer önemli bir husus ise, Toplu Sözleşmenin 2. Maddesinde ‘Bu hizmet kolu kapsamında bulunan kurum ve kuruluşların fabrika, atölye, laboratuvar, yer altı ve açık arazi şartlarında görev yapan personele koruyucu giyim yardımı yapılması’ öngörülürken, 657 Sayılı DMK’ya tabi bütün personele hiç bir ayrım gözetmeden bu ödemenin yapıldığı görülmüştür. Bu itibarla toplu sözleşme gereği yapılan koruyucu giyim yardımı uygulamasının amacına uygun olarak başta yapılma şekli ve kapsamı olmak üzere, tür ve miktarlarının Kurumun merkez ve bölge teşkilatlarında ortak bir uygulama süreci gerçekleştirilebilmesi için

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 yeniden düzenlenmesi gerekir. Tablo:6 Koruyucu Giyim Malzemesi Yardımı

1. Dereceli Mühendise Yapılan yapılan miktarlar gösterilmektedir. Birim Tutar Brüt / Net (TL) Verilme Şekli Ayni / Nakdi Personel Sayısı Genel Müdürlük 1.105,49 / 876,00 Nakdi 1.524 Bursa 1. Bölge Müdürlüğü 1.148,67 / 910,22 Nakdi 350 İzmir 2. Bölge Müdürlüğü 1.011,90 / 1.004,22 Nakdi 383 Eskişehir 3. Bölge Müd.lüğü 1.430,15 / 1.133,27 Nakdi 299 Konya 4. Bölge Müdürlüğü 876,00 / 694,15 Nakdi 376 Ankara 5. Bölge Müdürlüğü 1.330,12 / 1.054 Nakdi 413 Adana 6. Bölge Müdürlüğü 1.535,00 / 1.216,35 Nakdi 552 Samsun 7. Bölge Müdürlüğü 1.540,00 / 1.220,31 Nakdi 496 Erzurum 8. Bölge Müd.ğü 1.508,51 / 1.195,36 Nakdi 275 Elazığ 9. Bölge Müdürlüğü 1.580,00 / 1.249,02 Nakdi 428 Diyarbakır 10. Bölge Müd.ğü 1.250,00 Ayni (Malzeme) 521 Edirne 11. Bölge Müdürlüğü 1.105,49 / 876,00 Nakdi 207 Kayseri 12. Bölge Müd.lüğü 1.590,00 / 1.259,93 Nakdi 309 Antalya 13. Bölge Müd.lüğü 1.580,00 / 1.252,01 Nakdi 273 İstanbul 14. Bölge Müd.lüğü … / 1.328,76 Nakdi 236 Şanlıurfa 15. Bölge Müd.ğü 1.580,00 / 1.331,00 Nakdi 277 Ilısu 16. Bölge Müdürlüğü 1.472,84 / 1.240,73 Nakdi 119 Van 17. Bölge Müdürlüğü 1.399,33 / 1.108,84 Nakdi 258 Isparta 18. Bölge Müdürlüğü 1.555,56 / 1.232,64 Nakdi 293 Sivas 19. Bölge Müdürlüğü 1407,23 / 1115,10 Nakdi 175 K.Maraş 20. Bölge Müd.lüğü 1.960,00 Ayni (Çek) 335 Aydın 21. Bölge Müdürlüğü 1.524,84 / 1.208,30 Nakdi 356 Trabzon 22. Bölge Müd.üğü 1.202,63 / 952,99 Nakdi 278 Kastamonu 23. Bölge Müd. 1.357,56 / 1.075,74 Nakdi 189 Kars 24. Bölge Müdürlüğü 1.600,00 / 1.264,83 Nakdi 184 Balıkesir 25. Bölge Müd.ğü 1.539,00 / 1.219,52 Nakdi 252 Artvin 26. Bölge Müdürlüğü 1.285,43 / 1.064,46 Nakdi 128

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 Tablo:7 Koruyucu Giyim Malzemesi Tablosu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 Kamu idaresi cevabında; "Genel Müdürlüğümüz merkez teşkilat birimlerinde 657 sayılı kanuna tabii olarak çalışan personel için; 16.08.2016 tarihli ve P-110087 sayılı yazıyla “DSİ Koruyucu Giyim Malzemesi Yardımı” için ihale çalışmalarına başlanılmıştır. EKAP platformunda 6 (altı) adet firma tarafından şartname indirilmiştir. 28.09.2016 tarihinde DSİ Makine, İmalat ve Donatım Dairesi Başkanlığı İhale Salonunda yapılan ihale, 2 (iki) adet isteklinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. İhale komisyonunca ihaleye teklif veren isteklilerin teklif zarflarında sundukları belgelerin ihaleye ait idari şartnamesinde belirtilen hususlara uygunluğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun (KİK), Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği hükümleri doğrultusunda incelenmiş olup, yapılan değerlendirme sonucunda; 2 (iki) teklif sahibinin de 4734 sayılı KİK’te ve diğer mevzuat hükümlerinde sayılan yeterlilikleri sağlamadığından ihale iptal edilmiştir. Söz konusu ihale de başka teklif kalmadığından satın almanın bu ihale de yapılmamasına ve durumun ihale yetkilisinin onayına sunulmasına 4.10.2016 tarihinde karar verilmiştir. Kamu İdaresi ile Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti arasında “Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklarına İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşme” imzalanmıştır. Sözleşme hükümleri doğrultusunda Genel Müdürlüğümüzde 657 sayılı kanuna tabi çalışan personele 2016 yılı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 için ‘koruyucu giyim malzemesi’ verilmesi gerekmektedir. İhale mevzuatına göre ikinci bir ihale için yapılması gereken çalışmaların yılı içinde tamamlanamama ihtimali bulunduğundan ihale işlemlerine başlanılamamıştır. Bu sebepten dolayı çalışanlarımızın toplu sözleşmeden kaynaklı hakkın diğer ihale usulleri ile de ayni olarak yılı içerisinde temin edilemeyeceği kanaati ortaya çıkmıştır. Mezkûr toplu sözleşme gereği İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) mevzuatı kapsamında çalışanların, söz konusu malzemelerin çalışma ortamından kaynaklanan tehlike ve risklerden korunması için verilen bu hakların sözleşme de belirtilen takvim yılı içerisinde alınması gerektiğinden, kamu zararı oluşmaması için ihale de tespit edilen yaklaşık maliyet üzerinden “Koruyucu Giyim Yardımı Teslim Taahhütnamesinin” imzalanmasını müteakip tahakkuk işlemleri gerçekleştirilmiştir. Bölge Müdürlüklerimiz birimlerinde 657 sayılı kanuna tabii çalışan personel için; Bölge Müdürlüklerince ihalelere yeterli isteklinin katılmadığı ve/veya söz konusu ihalelelerde firmaların ‘Koruyucu Giyim Yardımı’ teknik şartnamesinde belirtilen şartları sağlayamadıkları için ihalelerin olumsuz sonuçlandırıldığı Genel Müdürlüğümüze bildirilmiştir. Söz konusu yardımın belirtilen takvim yılı içinde personele verilmesi gerektiğinden, bazı Bölge Müdürlüklerince ‘Koruyucu Giyim Yardımı Teslim Taahhütnamesinin’ personelce imzalanması neticesinde ödeme gerçekleştirilmiştir. Bulgunuz üzerine de 08.05.2017 tarih ve 310290 sayılı yazımızla 2016 yılı için belirtilen bulgulara tekrar yer verilmemesi için gerekli tüm tedbirlerin alınması konusunda tüm teşkilatımız uyarılmıştır." denilmektedir. Sonuç olarak, Bulguda da ifade edildiği üzere, toplu sözleşme gereği yapılan koruyucu giyim yardımı uygulamasının amacına uygun olarak, yapılma şekli, kapsamı, tür ve miktarları itibarıyla merkez ve bölge teşkilatlarında ortak bir uygulama süreci ile gerçekleştirilebilmesi için yeniden düzenlenmesi gerekir. BULGU 4: Anahtar Teslimi Götürü Bedel İşlerde Birim Ödeme Seviyesine Uyulmaması İdarenin İçmesuyu Daire Başkanlığınca yapılan Anahtar teslimi götürü bedel işlerin bazılarında sözleşme eki pursantaj cetvellerinde gösterilen birim ödeme seviyelerine

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 ulaşılmadan ödemede bulunulduğu görülmektedir. İhalesi İçmesuyu Daire Başkanlığınca yapılan ve Bursa 1’nci Bölge Müdürlüğü denetiminde bulunan, Vemak A.Ş.ile Servet Arar İş Ortaklığında Bursa Gemlik İçmesuyu İsale Hattı işine ait sözleşmenin pursantaj tablosunda 60 sıra nolu Dere-Kanal-Yol Geçiş İmalatı ve 61 sıra nolu Karayolu yatay delgi Metodu İle Geçiş Yapılması imalatlarında birim ödeme seviyesi "İmalatın Tamamı" olarak belirtilmiş olduğu halde, işe ait 9 nolu ara hakedişde bu imalatların tamamı bitirilmiş gibi yükleniciye ödeme yapılmıştır. Yine ihalesi İçmesuları Daire Başkanlığınca yapılan ve denetimi Adana 6’ncı Bölge Müdürlüğünde bulunan İskenderun içme suyu arıtma işine ait pursantaj cetvellerine göre imalat kalemlerinin ödemeleri %100 yapılmış olmasına rağmen, işin sonradan tasfiyesi gerekmiş ve tespit komisyonu raporuna göre işe ait hiçbir imalatın tamamlanmadığı anlaşılmıştır. Bu örnek de pursantaj oranlarına riayet edilmeden ödemede bulunulduğunun fesih sebebiyle sonradan ortaya çıktığı bir durumdur. Bu işte ayrıca işe ait ikmal ihalesi ile daha önce yapılmadığı halde bedeli ödenmiş iş kalemleri için de tekrar ödeme yapılması sözkonusudur. Pursantaj uygulaması Anahtar Teslimi Götürü Bedel İşlerde yükleniciye hakedişleri karşılığında hangi imalat düzeylerinde ödeme yapılacağının belirlendiği bir uygulamadır. Pursantaj sayesinde yüklenici tarafından yerine getirilen imalatlar ile ödemeler arasında doğrudan bir ilişki oluşturduğundan pursantaj cetveli işin ihale ve teklif dokumanlarında ve sözleşme ekinde yeralması gereken bir belgedir. Böylelikle ihale sürecinin istekliler arasında rekabet koşulları oluşturulmuş olur. Belgenin sözleşme ekinde yer alması da yüklenicinin ihale şartları ve teklif dokumanlarıyla kabul ettiği şartların leyhte veya aleyhte değiştirilmeden uygulanmasını sağlamak içindir. Nitekim yüklenici imalatları iş programı çerçevesinde yürütecek ve genel hükümlere göre hazırlayacağı hakedişlerde pursantajda belirlenen imalat düzeylerine gelen imalat bedelleri kendisine ödenecektir. İdare, imalatlar belirlenen düzeylere geldikçe hakedişe bağlanmak koşuluyla ödeme yapmaktan kaçınamayacak; yüklenici ise belirlenen düzeylere gelinmeden kendisine ödeme yapılmayacağını bilecektir. Bu itibarla ihale ve teklif dokümanlarıyla sözleşme ekinde yer alan pursantaj cetvelinde gösterilen imalat düzeylerine gelinmeden ödeme yapılması ihale ve teklif aşamalarındaki rekabet koşullarını yüklenici lehine bozmaktadır. İhale ve sözleşme uygulamalarında bazen yüklenici lehine ve bazen de aleyhine sonuç doğurabilecek bu tür bilinçli ya da hatalı işlemler ve teamüller, netice itibarıyla her zaman Kurum ve işlemlerin sorumluları açısından olumsuz sonuç doğururlar. Kurum kaynaklarının

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 doğru ve etkinlikle kullanılmaması ve kamu adına oluşabilecek zararlar başta olmak üzere sorumlulukların yerine getirilmemiş olmasına dayalı olarak mali idari ve cezai sorumluluklar bu tür olumsuzluklardır. Bu itibarla Anahtar teslimi götürü bedel işlerde pursantaj uygulamalarının, ihale ve teklif dokümanı aşamalarından başlayarak sözleşme uygulaması aşamalarına değin gözden geçirilmesi ve istekliler ve yükleniciler arasında rekabeti engelleyici unsurlar başta olmak üzere yükleniciler lehine ve aleyhine uygulamalara meydan vermeyecek şekilde düzenlenmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. Bu itibarla uygulamanın belirtildiği gibi yönlendirilmemesi durumunda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun (KİK) “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesindeki rekabet, eşit muamele, güvenirlik ve saydamlık ilkeleriyle, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 4'üncü maddesinde belirtilen, ihale dokumanında yer alan şartlara aykırı sözleşme düzenlenemeyeceği ilkelerine aykırılıklar sözkonusu olacağı gibi hakediş belgelerinin düzenlenmesiyle ilgili olarak duruma göre ceza yasalarında yeralan suç teşkil eden fiiller de sözkonusu olabilecektir. Kamu idaresi cevabında; "Bursa Gemlik İçmesuyu İsale Hattı İşine ait Sözleşme Pursantaj Cetvelinin 60 sıra nolu Dere-Kanal-Yol Geçiş imalatları ve 61 sıra nolu Karayolu yatay delgi metodu ile geçiş yapılması imalatları için İşe ait Sözleşme eki uygulama projelerine ve sözleşme eki Özel Teknik Şartnamede göre ve başlıklı imalatlar için İşe ait özel teknik şartnamede isale hattı güzergahının farklı kilometrelerinde başlangıç, bitiş some noktaları, kullanılacak malzemenin niteliği (düktil, çelik vs.), çelik sınıfı ve et kalınlığı, karakteristik özellikleri, uzunluğu belirtilmek suretiyle her bir yatay sondaj kendi içinde bir bütün halinde tanımlanmak suretiyle imalatı projelere uygun olarak tamamlanmış her bir müstakil geçiş için ödeme şartının sağlanmış olacağı dikkate alınarak söz konusu imalatlar için pursantaj cetvelindeki birim ödeme seviyesi tamamı ifadesi müstakil nitelikteki her bir yatay sondaj imalatı için değerlendirilmiş ve bu anlamda müstakil olarak tamamlanan her bir dere-kanal- yol geçiş imalatları ve karayolu yatay delgi metodu geçiş imalatları için ödeme yapılmasının Sözleşme şartlarına uygun olduğu düşünülerek ödeme yapılmıştır. Bu noktada yapılan ödemenin haklı olduğu değerlendirilmektedir. Nitekim söz konusu imalatlar için ödeme yapılırken sadece imalatı tamamlanan geçişler için ödeme yapılmış, ödemesi yapılmayan geçişlere ait boru ve malzeme teminleri yapılmıştır. Ayrıca, bu noktada bir yorum farkı olsa dahi söz konusu ödemeler sadece 2016 yılı Mayıs ayına ait 09 sayılı hakedişte yapılmış olup

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 diğer tüm geçişler (dere-kanal-yol ve karayolu yatay delgi metodu ile) de 2016 yılı içerisinde tamamlanarak ödemesi gerçekleştirilmiştir. “… İskenderun içme suyu arıtma işine ait Sözleşmenin pursantaj cetvelinde Geçici kabul yapıldığında başlığı ile bildirilen ve ödeme oranı olarak teklif edilen bedelin %3’ü’ne karşılık gelen tutar zaten geçici kabul yapıldıktan sonra ödenmek üzere bahse konu eksik ve noksan imalatlar için tutulmakta olup malumunuz olduğu üzere İşe ait Sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin Geçici hakediş raporları başlıklı 39 uncu maddesinin “…c) Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir…” hükmü ile birlikte değerlendirildiğinde ara hakediş raporlarında yapılan ödemelerin kesinlik arz etmediği, aksine kesin hesap çalışmaları sonucunda yapılan kesin hakediş raporuna göre yapılan imalatlar açısından Yüklenicinin alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, ikmal işinde yapılacak imalatlar için ödenecek bedellerin mükerrerlik arz etmemesi için söz konusu kesin hesap raporu Sayıştay tarafından altlık olarak kullanılan tespit komisyonu raporu dikkate alınarak hazırlanmış ve noksan ve kusurlu imalatların bedelleri Yüklenici alacaklarından mahsup edilerek kesin hakediş sonuçlandırılmıştır." denilmektedir. Sonuç olarak, Bulgu ile anahtar teslimi götürü bedel usulü ile yaptırılan işlerde ödeme seviyelerine uyulmamasının iki örneğine yer verilmekte ve uygulamanın muhtemel sonuçları hatırlatılmaktadır. İlk örnekte belirtildiği üzere ödeme seviyesine gelinmeden ödeme yapılması, yükleniciye sözleşmeye aykırı olarak ödemede bulunulması anlamına gelebileceği gibi, ikinci örnekte görüldüğü gibi feshedilmesi gereken ve ikmal edilmek zorunda kalınacak imalatlar içinde ödeme yapılması ile de sonuçlanabilir. İşin kısımları, imalatların mahalleri, imalatların kısmi olarak tamamlanabilir olması, imalatların birbiriyle öncelik sonralık ilişkileri, işin süresi, iş programı ve yasal hakediş düzenleme periyotları gibi faktörlerin göze alınıp alınmaması pursantaj uygulamasında önemlidir. Bu itibarla pursantaj uygulamasında ödeme seviyelerinin belirlenmesinde etkili olacak bütün faktörler değerlendirilmeli ve hem ihale aşamasında istekliler arasında rekabet ve eşit muamele ilkelerini gözeten, hem de sözleşme uygulamasında yüklenici açısından belirsizliğe yolaçmayan bir uygulama birliği sağlanmalıdır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 BULGU 5: Muhasebe Kayıtlarında Yevmiye Numaralarının Sıra Takip Etmemesi Hatalı yapılan muhasebe kayıtlarına ilişkin iptal işlemlerinin usulüne uygun yapılmadığı ve yevmiye numaralarının sıralı olmadığı tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “İşlemlerin Belgeye Dayanması ve Belge Düzeni” başlıklı 15’inci maddesinde, bütün muhasebeleştirme işlemlerinin kanıtlayıcı belgelere dayandırılmasının zorunlu olduğu belirtilmekte ve kanıtlayıcı belgelerin, muhasebeleştirme belgesinin hazırlanmasını gerektiren ve ilgili mevzuatında belirtilen belgelerden oluştuğu ifade edilmektedir. “Kayıt Düzeni ve Kayıt Düzeltmesi” başlıklı 18’inci maddesinde ise, Kamu idarelerinin muhasebe birimlerinin, muhasebe işlemlerini, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında 1'den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedecekleri, muhasebe kayıtlarının ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltileceği ve söz konusu düzeltme işleminin gerekçesine ilgili muhasebe belgsinde yer verileceği vurgulanmıştır. Yevmiye numaralarının sıra takip etmemesi, hatalı yapılan muhasebe kayıtlarının gerekçeleri de belirtilmek suretiyle yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilmemesi söz konusu yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kullanılan muhasebe yazılımının, deneme veya kontrol amaçlı olarak hata raporları üretebildiği dikkate alındığında benzer hataların periyodik kontrollerle tespit edilerek usulüne uygun düzeltme kayıtlarıyla düzeltilmesi ve kayıt sisteminde ek yazılımsal kontrollerin geliştirilmesi, muhtemel hata ve uygunsuzluk risklerini en aza indirecektir. Kamu idaresi cevabında; "DSİ Genel Müdürlüğü olarak tüm teşkilatımızda Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün Say2000i muhasebe sistemi kullanılmaktadır. Bulgunuzda belirtilen; ‘’Muhasebe Kayıtlarında Yevmiye Numaralarının Sıra Takip etmemesi’’nin nedeni bazı hatalı işlemlerden dolayı yevmiye iptallerinden kaynaklanmakta olup bu nedenle yevmiye kayıtlarında ara ara boşluklar oluşmaktadır. Say2000i sisteminde de bu boşluk yevmiye numaraları iptali gözükmektedir. Bulgunuz üzerine de 08.05.2017 tarih ve 310290 sayılı yazımızla ‘’ 2014 ve 2015 yılı denetim raporlarında da aynı ve benzer bulguların bulunduğu, yazılı uyarılara rağmen bunların düzeltilmediği görülmektedir. Bundan böyle müteakip Sayıştay denetimlerinde, 2016 yılı için belirtilen bulgulara tekrar yer verilmemesi için gerekli tüm tedbirlerin alınması’’ denilerek tüm teşkilatımıza duyurulmuştur. Bulgunuz doğrultusunda işlem tesis etmeye azami

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 gayret sarfedilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak, Kamu idaresince bulguda bahsedilen hatanın tekrarlanmaması için gerekli tedbirlerin alınacağı ifade edilmiş olup, konu takibeden denetimlerde izlenecektir. BULGU 6: Eşleri Çalışan veya Sosyal Güvence Kapsamında Olan Personele Aile Yardımı Ödemesi Yapilması Kurumun Merkez ve Taşra Teşkilatı birimlerinde çalışan bazı personele, eşleri SGK’ya bağlı bir işyerinde sigortalı olarak çalışıyor olmasına rağmen aile yardımı verildiği anlaşılmaktadır. 657 Sayılı DMK’nın Aile yardımı ödeneği başlıklı 202.maddesinde aynen: ‘Evli bulunan Devlet memurlarına aile yardımı ödeneği verilir. (Değişik: 27/6/1989 - KHK - 375/10 md.) Bu yardım, memurun her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan eşi için 1500, çocuklarından herbiri için de 250 gösterge rakamının (72 nci ay dahil olmak üzere 0-6 yaş grubunda yer alan çocuklar için bir kat artırımlı) aylık katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilecek miktar üzerinden ödenir. (Mülga ikinci cümle: 13/2/2011-6111/117 md.) Eşlerden birine iş akdi veya toplu sözleşme gereği çocukları için yapılan aile yardımı ödeneği daha düşük ise, yalnız aradaki fark ödenir. (Ek: 9/4/1990 - KHK - 418/7 md.; iptal: Ana. Mah'nin 5/2/1992 tarih ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile, Yeniden düzenleme:18/5/1994 - KHK - 527/9 md.) Bu fıkrada yer alan gösterge rakamlarını 3 katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir…’ Denilmektedir. Kanun metninde açıkça görüldüğü üzere memurun aile yardımı alabilmesi için eşinin, her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmaması veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almaması gerekir. Bu itibarla personel eşlerinin sosyal güvenlik kapsamında çalışıp çalışmamalarına göre değişen durumlarının güncel tutulması için gerekli tedbirlerin alınması ve SGK işbirliğinde mevcut bilişim sistemlerinden de yararlanılarak aile çalışan bilgilerinin sürekli olarak güncelliğinin sağlanması gerekir. Kamu idaresi cevabında; "Bulgunuz üzerine konu 08.05.2017 tarih ve 310290 sayılı yazımızla tüm teşkilatımıza duyurulmuştur. Konu üzerine hassasiyetle durulmaktadır fazla ödeme tespit edilenlerden tahsilat süreci başlatılmıştır" denilmektedir..

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39 Sonuç olarak, Aile yardımı ödemelerinin çalışanların beyanlarına dayalı olması sebebiyle durum güncellemelerinin yapılmaması temelde personelin sorumluluğundadır. Bunun yanısıra idare tarafından dönemsel olarak sorumluluğun hatırlatılmasına rağmen personel tarafından eş durumu değişikliklerinin bildirilmemesinin, idarece tedbir alınması ve gerekli tespitlerde bulunularak müeyyide uygulanması gereken bir durum olduğu düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40 8. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 42

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 43

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 44

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 45

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 46

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 47

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 48

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 49

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 50

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 51

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 52

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 53

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 54

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 55

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 56 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2016 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 59
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 62
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 62
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 62
5. GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 64
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 67

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 59

1. ÖZET Bu rapor, DSİ Genel Müdürlüğü'nün performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 36’ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. DSİ Genel Müdürlüğü'nün hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir:  2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan,  2016 yılı Performans Programı,  2016 yılı İdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçlarının ölçümünde kullanılan veri ve kayıt sistemleri Sözkonusu denetim; Kurumun raporlama gerekliliklerine uyumunun değerlendirilmesi, bu belgelerde sunulan performans bilgisinin değerlendirilmesi ve performans bilgisinin üretilmesi için kullanılan veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Mevcudiyet Kriteri: Denetlenen idarenin, yasal düzenlemelere göre Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporunu hazırlamış olup olmadığı değerlendirilmiştir. Kurum bu çerçevede 2015-2019 dönemi Stratejik Planını ve 2016 yılı Performans Programını hazırlamış ve yayınlamıştır. Bu dokümanlar Kurumun internet sayfasında erişilir durumdadır. Kurum 2016 yılı İdare Faaliyet Raporunu ise yayınlamamıştır. Zamanlılık kriteri: Kurum’un performans bilgisi ve ilgili dokümanlarını yasal sürelere uygun şekilde raporlamış ve açıklamış olup olmadığı değerlendirilmiştir. Kurum denetim dönemine ilişkin 2015-2019 dönemi Stratejik Planını ve 2016 yılı Performans Programını yasal sürelere uygun olarak yayınlamıştır. İdare Faaliyet Raporu yayınlanmamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 60 Sunum Kriteri: Stratejik plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporunun şekil ve içerik itibarıyla düzenleyici esaslara uygun hazırlanıp hazırlanmadığının değerlendirilmesi anlamına gelmektedir. Stratejik plana ilişkin hususlara önceki yıllar denetimlerinde yer verilmiş olduğundan bu raporda ayrıca bir değerlendirmede bulunulmamaktadır. Performans programı düzenleyici esaslara uygun şekil ve içeriğe sahiptir. Faaliyet raporunun yayınlanmamış olması sebebiyle bu raporda Faaliyet Raporunun şekil ve içeriğinin düzenleyici esaslara uygunluğu değerlendirilememektedir. Mevcudiyet, zamanlılık ve sunum kriterlerine ilişkin yukarıda belirtilen hususlar Kurumun raporlama gerekliliklerine uyumunun yetersiz olduğunu göstermektedir. İlgililik Kriteri: Stratejik plan ve performans programında yer alan amaç, hedef, gösterge ve faaliyetler arasında mantıksal bağlantıların bulunup bulunmadığı değerlendirilmiştir. İlgili dokümanlarda yeralan amaç, hedef, faaliyet ve göstergelerin birbirleriyle ilgisiz olmadığı değerlendirilmiştir. Ölçülebilirlik Kriteri: Stratejik plan ve performans programında yeralan hedeflerin ve göstergelerin ölçülebilir olup olmadığının değerlendirilmektedir. Stratejik plan ve performans programında yeralan stratejik hedefler ve performans hedefleriyle göstergelerin ölçülebilir olduğu gözlemlenmektedir. İyi Tanımlanma Kriteri: Stratejik plan ve performans programında yeralan stratejik hedefler ve performans hedefleriyle göstergelerin açık ve anlaşılır olup olmadıkları değerlendirilmektedir. İlgili belgelerde yeralan tanımlamaların uygun olmadığına ilişkin bir tespitte bulunulmamaktadır. Stratejik plana ilişkin değerlendirmelere ve bulgulara daha önceki yıl denetimlerinde yer verilmiş olduğundan, ilgililik, ölçülebilirlik ve İyi Tanımlanma kriterleri açısından bu raporda ayrıca bir değerlendirmede bulunulmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 61 Tutarlılık Kriteri: Kurumun Stratejik plan ve performans programı gibi planlama belgelerinde ilgililik ve ölçülebilirlik kriterlerini sağlayacak şekilde yeralan hedef ve göstergelerin raporlama dokümanlarında da aynı yaklaşımla raporlanmış olması değerlendirilmektedir. Faaliyet Raporunun yayınlanmamış olması sebebiyle raporlamanın planlama belgeleriyle tutarlılığı hakkında değerlendirme yapılmamaktadır. Doğrulanabilirlik Kriteri: Faaliyet raporuyla yayımlanan performans bilgisinin kaynak belgelerine kadar izlenebiliyor olması ve sunulan bilgilerin veri kayıt sistemlerinden alınan son verilerle uyumlu olması değerlendirilmektedir. Kurum, performans bilgisinin kaynağını ilgili dokümanlarında belirtmemiş olmakla birlikte önceki yıllara ait performans bilgilerinin, Kurumun kendi yazışma dosyaları ve bilişim ortamında tutulan kayıtlara dayandığı ve kaynak dosya ve kayıtların muhafaza edildiği ve performans bilgisinin doğrulanabildiği gözlemlenmektedir. Performans bilgisinin üretilme süreci ve kaynakları açısından, yayınlanmamış olmakla birlikte 2016 İdari Faaliyet Raporunun da doğrulanabilir olacağı düşünülmektedir. Geçerlilik ve İkna edicilik Kriteri: Planlanan ve raporlanan performans arasındaki her tür sapmanın denetlenen idare tarafından ele alınıyor ve sapmayı açıklayan nedenlerin inandırıcı ve ikna edici şekilde açıklanıp açıklanmadığı değerlendirilmiştir. Faaliyet Raporunun yayınlanmamış olması sebebiyle planlanan ve raporlanan performans arasındaki sapmaların ne düzeyde geçerli ve ikna edici şekilde açıklandığı hususu değerlendirilmemektedir. Güvenilirlik Kriteri: Veri kayıt sistemlerinin gerçekleşmeleri tam ve doğru şekilde ölçebildiği ve dolayısıyla faaliyet raporunda güvenilir bilgi sunuluyor olması değerlendirilmektedir. Faaliyet raporunun yayınlanmamış olması sebebiyle raporlanan performans bilgilerin alındığı kayıt sistemlerinden sağlanan verilerin güvenilir olup olmadığına ilişkin somut bir tespitte bulunulmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 62 Bununla birlikte performans bilgisinin sağlanması için kullanılan veri ve kayıt sistemlerinin doğru, güvenilir ve zamanlı performans bilgisi üretme yeteneği düşüktür ve makul düzeyde güvence verecek özelliklerden yoksundur. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu (KMYKK), 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 63 ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, DSİ Genel Müdürlüğünün yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan ve 2016 yılı Performans Programı incelenmiştir. 2016 yılı Faaliyet Raporu ise kurum tarafından yayınlanmadığı için incelenmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 64 5. GENEL DEĞERLENDİRME DSİ Genel Müdürlüğü’nün 2015-2019 dönemine ait Stratejik Planı, 2016 yılı Performans Programı ve 2016 yılı İdare Faaliyet Raporunun incelenmesi ile faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığının değerlendirilmesi performans denetiminin konusudur. 5018 sayılı Kanunun 9'uncu maddesinde “Kamu idareleri; kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar. Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar.” denilmiştir. Bu itibarla Kurumun 2015-2019 yılı Stratejik Planının zamanında hazırlandığı ve mevzuat gerekliliklerine uygun olarak yayınladığı görülmüştür. Kurumun 2015-2019 dönemi Stratejik Planında belirlenen misyon ve vizyonun kurumun kuruluş kanunundaki yetki ve sorumluluklarıyla uyumlu olduğu, Stratejik Plan, ilgili mevzuatında belirtilen başlık ve unsurları içerdiği görülmektedir. Stratejik Planda 5 amaç ve bunlara bağlı 14 hedef belirlenmiştir. Kurumun stratejik planı hakkında önceki Sayıştay denetim raporlarında değerlendirmeler yapılmış olduğundan bu raporda ayrıca plan hakkında değerlendirme yapılmamaktadır. Diğer yandan Kurumun Stratejik plan dönemi tamamlanmadan stratejik planını yenilediği ve 2017-2021 Stratejik planını yayınlamış olduğu göz önüne alındığında, 2016 denetim yılının stratejik planın son uygulama yılı olması dolayısıyla planın yeniden değerlendirilmesine gerek görülmemektedir. Kurum, 5018 sayılı Kanunun 9’uncu maddesi kapsamında 2016 Yılı Performans Programını hazırlamış ve yayınlamıştır. 2016 yılı Performans Programı Kurumun internet sitesinde ilgili bölümde erişilebilir durumda bulunmaktadır. Performans programının şekil ve içerik olarak ilgili mevzuatına, düzenleyici esaslara üst politika belgelerine uygun hazırlandığı değerlendirilmiştir. Performans programında yeralan amaç, hedef, gösterge ve faaliyetler arasında mantıksal

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 65 bağlantıların bulunup bulunmadığı değerlendirilmiştir. İlgili dokümanlarda yeralan amaç, hedef, faaliyet ve göstergelerin birbirleriyle ilgili oldukları değerlendirilmiştir. Kurumun stratejik planında yeralan hedeflerde olduğu gibi performans programında da hedefler genel olarak ölçülebilir değildir. Hedefler bir çeşit alt amaç olarak kurgulanmakta ve uzun dönemli ölçülebilir hedef içermemektedir. Bu hedefler performans programında ancak performans göstergeleri ile ölçülebilir bir nitelik kazanmaktadırlar. Bu durum genel olarak stratejik planın belirsiz hedefler içerdiği ve bu hedeflerin yıl bazında somutlaştırıldığı şeklinde yorumlanabilir. Hedeflerin bu anlamda ölçülebilir olmaması daha fazla gösterge belirlemeyi gerektirmiştir. Bu da gösterge hedef ve amaç ilişkilerinin zayıflamasına ve bu göstergelere ilişkin bilgi üretiminin karmaşıklaşması ve maliyetlerinin artmasına neden olmaktadır. Performans programında 15 hedef ve 63 performans göstergesine yer verilmiştir. Hedeflere ilişkin Performans Hedefi tablolarında, hedefin stratejik amaç ve hedeflerle bağlantıları gösterilmiş ve bu performans hedefinin gerçekleştirilmesi, için yürütülecek yılı faaliyetlere değinilmiştir. Bu faaliyetler de 14 adettir. Programda Faaliyet Maliyetleri tablolarına sırasıyla yer verilmiş ve bunlara ilişkin kaynak ihtiyacı İdare Performans Tablosunda biraraya getirilmiştir. Bunlardan 12'nci hedefe ait Sulama Tesisleri İnşası için Faaliyet Maliyetleri tablosunda gösterilen değerin, İdare Performans Tablosuna önemsiz düzeyde bir artışla aktarılması gözardı edildiğinde, Kurumun 2016 yılı Performans Programında stratejik hedeflere ilişkin faaliyetleri için toplamda 9.007.343.000 TL si Stratejik Faaliyetler için ve 1.900.892.000 TL si Genel Yönetim Giderleri olmak üzere topalam 10.908.235.000 TL toplam kaynak ihtiyacı gösterdiği anlaşılmaktadır. Performans programında kullanılan tablolar Performans Programının Hazırlanmasına İlişkin Rehberde belirlenen şekil ve esaslara uygundur. Performans hedefleri ve bunlara ilişkin faaliyetler kaynaklar ile ilişkilendirilmiştir. Faaliyet maliyetleri Maliye Bakanlığının öngördüğü yönteme uygun hesaplanmıştır. Performans programında yer alan bazı performans hedef ve göstergelerin çıktı odaklı olmak yerine girdi odaklı olarak belirlendikleri görülmektedir. Kurumun performans faaliyetlerinin gerçekleşmelerini ölçmek amaçlı ayrıca bir veri kayıt sistemi oluşturulmadığı görülmüştür. Buna rağmen kurumun bilgi işlem sistemlerinden performans bilgisi sağlanabilir ya da diğer yollarla sağlanan bilgiler doğrulanabilir. Fakat bu programlar performans ölçme ve değerlendirme amaçlı tasarlanmadığından faaliyet sonuçlarının ölçümüne ilişkin tüm unsurları kapsamamakta ve aynı zamanda ilgisiz unsurları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 66 ölçüm dışı bırakamamaktadır. Kayıt sistemine beyan üzerine veri girişi yapıldığı gözlemlenmekte bilgilerin doğruluğunun kontrol edilmesine yönelik süreç ya da yazılımsal kontroller oluşturulmadığı gözlemlenmektedir. Kurum 2016 yılı idare faaliyet raporunu yayınlamamış olduğundan bu anlamda gerçekleşen performans hedef ve göstergelerinin denetimi yapılamamıştır. Bunun yanında faaliyet raporu taslağı üzerinde bazı bilgiler elde edilmiş ve faaliyet sonuçları hakkında Kurumun 2017-2019 dönemine ilişkin olarak hazırladığı yeni Stratejik Planın İzleme ve Değerlendirme bölümünde 2015-2019 Stratejik Plan dönemine ilişkin olarak yer verdiği bilgi ve değerlendirmeleri gözönüne alınmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 67 6. DENETİM BULGULARI BULGU :1 Faaliyet Raporunun Zamanında Yayınlanmaması 5018 sayılı KMYKK’nın 41’inci maddesinde “Üst yöneticiler ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkililerince, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, her yıl faaliyet raporu hazırlanır. Üst yönetici, harcama yetkilileri tarafından hazırlanan birim faaliyet raporlarını esas alarak, idaresinin faaliyet sonuçlarını gösteren idare faaliyet raporunu düzenleyerek kamuoyuna açıklar. Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve sosyal güvenlik kurumları, idare faaliyet raporlarının birer örneğini Sayıştaya ve Maliye Bakanlığına gönderir İdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan malî bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir” denilmiştir. 17.03.2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik'in" 1'inci maddesinin 2'nci bendinde "Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik kurumlarının ilgili mali yıla ilişkin idare faaliyet raporları üst yöneticileri tarafından izleyen mali yılın en geç Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanır. Bu raporların birer örneği aynı süre içerisinde Sayıştaya ve Bakanlığa gönderilir" denilmektedir. Kurumun daha önce 2014 ve 2015 yılı faaliyet raporlarını da yönetmeliğin öngördüğü sürede yayınlayarak kamuoyuna duyurmamış olması ve bu durumun 2014 ve 2015 yılı Sayıştay Performans Denetimi Raporlarında belirtilmiş olmasına rağmen, gerekli tedbirlerin almadığı görülmektedir. 5018 sayılı KMYKK’nın 41’inci maddesi uyarınca faaliyet raporları üst yöneticiler ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkililerinin hesap verme sorumluluğunun bir gereğidir. Faaliyet raporlarının kurumların hesap verme sorumluluğu çerçevesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlenerek kamuoyuna duyurulması ise Sayıştay’a Anayasa ile verilen bir görevdir. Bu görev 5018 sayılı KMYKK’da ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nda belirtilen takvime göre yürütülmektedir. Kurumun 2016 yılı faaliyet raporunu mevzuatta belirtilen sürede hazırlayıp sunmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 68 sebebiyle gerçekleştirdiği performans hedef ve göstergeleriyle üretilen performans bilgisinin denetimi yapılamamıştır. Dolayısıyla Kurumun performans ve stratejik yönetimi sonuçlarına ilişkin Sayıştayca denetim görüşü oluşturulamamakta ve güvence verilememektedir. Kamu idaresi cevabında, "Yönetmelik gereği Faaliyet Raporlarının Şubat sonuna kadar kamuoyuna duyurulması, Sayıştay Başkanlığına ve ilgili Bakanlıklara gönderilmesi gerekmektedir. Ancak; Devletin Yatırım Programı Ocak 10-15 tarihleri arasında yayımlanmakta, buna bağlı hazırlanan Yatırım Programı ve Uygulama Planı Şubat ayı 20’si civarında onaylanmakta, işlemlerin tamamlanması Mart başını bulmaktadır. Yatırım Programı ve Uygulama Planı kesinleşmeden, Faaliyet Raporu çalışmalarının sonuçlanması haliyle gerçekleştirilememektedir. Zaman olarak da Genel Müdürlüğümüzce Mart ayında mutabakat, Nisan ayında Takdim Toplantıları organize edilmektedir. Ayrıca aynı dönemde Performans Programı da hazırlanmaktadır. Ayrıca; Kuruluşumuzun yaygın teşkilat yapısı, buna bağlı olarak iş potansiyeli ve bütçe büyüklüğü faaliyet raporlarının şubat ayı sonunda tamamlanmasını mümkün kılmamaktadır. Bu konuda yönetmelik değişikliği yapılması ve faaliyet raporunun kamuoyuna duyurulmasının eski yönetmelikte olduğu gibi Nisan sonu olarak düzenlenmesi uygun olacaktır. Genel Müdürlüğümüzün 2016 Yılı Faaliyet Raporu hazırlanarak, bu öneriye uygun olarak 21.04.2016 tarihinde yayımlanarak iç ve dış paydaşlara duyurulmuştur." denilmektedir. Sonuç olarak, İdare, Yatırım Programının ve, buna bağlı hazırlanan Uygulama Planı çalışmalarıyla uygulama sonuçları hakkında düzenlenen mutabakat ve sunum toplantıları takviminin Faaliyet raporunun hazırlanması dönemiyle çakışmasını ileri sürerek faaliyet raporunu zamanında yayınlanacak şekilde hazırlayamadığını ifade etmekle birlikte, sözkonusu çalışmaların faaliyet raporu çalışması ile doğrudan ve kaçınılmaz bir ilişkisi bulunmadığı düşünülmektedir. Faaliyet raporu çalışması temelde performans programı izleme faaliyetlerinin yılı içinde etkinlikle gerçekleştirilememesinden kaynaklanır. Yeterli insan kaynağı tahsisi ve teknoloji kullanımı yoluyla performans bilgisinin toplanması süreci etkinleştirilmeli ve Faaliyet raporlarının yasal gerekliliklere uygun olarak zamanında hazırlanarak yayınlanması sağlanmalıdır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 69

T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2016 Yılı Performans Denetim Raporu 70 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr