2015 - TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU.pdf

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 2015 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2016

İÇERİK TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 2015 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 2015 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU 23

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 2015 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ................................. 1 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ...................................................... 4 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .................................................................................................................. 5 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ................................................................ 5 DENETİM GÖRÜŞÜ ..................................................................................................................................... 6 DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ................................... 7 EKLER ......................................................................................................................................................... 16

KISALTMALAR KDV : Katma Değer Vergisi KBÖ : Kesintili Başlangıç Ödeneği KURUM : Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1 KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna 2015 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 123.422.000,00 TL ödenek tahsis edilmiştir. Yıl içerisinde yapılan ekleme ve düşülme işlemlerinden sonra toplam bütçe ödeneği, 115.434.000,00 TL olmuştur. 2015 Mali yılı içerisinde 20 adet ödenek aktarma,1 adet ödenek ekleme, 32 adet tenkis, 83 adet ödenek gönderme ve 4 adet revize olmak üzere toplam 140 adet bütçe işlemi gerçekleştirilmiştir. Bütçe Giderleri Kurumun 2015 yılı bütçe ödenek ve harcamaları, fonksiyonel sınıflandırmanın 1 inci ve 2 nci düzeylerine göre aşağıda yer alan tabloda gösterilmiştir; Tablo 1: Fonksiyonel Sınıflandırmaya Göre Ödenek ve Harcama Tablosu
TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU (TL) GİDERİN TÜRÜ KESİNTİLİ BAŞLANGIÇ ÖDENEĞİ (KBÖ) TOPLAM ÖDENEK HARCAMA KBÖ'YE GÖRE HARCAMA ORANI (%) TOPLAM ÖDENEĞE GÖRE HARCAMA ORANI (%) 01- GENEL KAMU HİZMETLERİ 49.391.000,00 50.631.387,00 49.084.933,00 99,38 96,95 03-KAMU DÜZENİ VE GÜVENLİK HİZMETLERİ 475.000,00 522.086,00 519.380,00 109,34 99,48 07- SAĞLIK HİZMETLERİ 73.556.000,00 64.280.527,00 62.642.622,00 85,16 97,45 TOPLAM 123.422.000,00 115.434.000,00 112.246.935,00 90,95 97,24 2015 yılında özel bütçeli olan Kuruma, genel kamu hizmetleri için başlangıçta 49.391.000,00 TL ödenek verilmiş olup yıl içerisinde yapılan ekleme ve düşülme işlemlerinden sonra toplam ödenek 50.631.387,00 TL olmuştur. Sözkonusu ödeneğin 49.084.933,00 TL’lik kısmı kullanılarak toplam ödeneğin % 96,95 oranında harcama

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 gerçekleştirilmiştir. Kuruma, kamu düzeni ve güvenlik hizmetleri için başlangıçta 475.000,00 TL ödenek verilmiş olup yıl içerisinde yapılan ekleme ve düşülme işlemlerinden sonra toplam ödenek 522.086,00 TL olmuştur. Sözkonusu ödeneğin 519.380,00 TL’lik kısmı kullanılarak toplam ödeneğin % 99,48 oranında harcama gerçekleştirilmiştir. Kuruma, sağlık hizmetleri için ise başlangıçta 73.556.000,00 TL ödenek verilmiş olup yıl içerisinde yapılan ekleme ve düşülme işlemlerinden sonra toplam ödenek 64.280.527,00 TL olmuştur. Söz konusu ödeneğin 62.642.622,00 TL’lik kısmı kullanılarak toplam ödeneğin %97,45 oranında harcama gerçekleştirilmiştir. Tablo 2:Bütçe Giderlerinin Toplam Harcama İçindeki Payı TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU (TL) HARCAMA KALEMİ HARCAMA TOPLAM HARCAMA İÇİNDEKİ PAYI
(%) 01- PERSONEL GİDERLERİ 34.328.074,68 30,58 02-SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINA DEVLET PRİMİ GİDERLERİ 5.882.114,13 5,24 03-MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ 45.074.676,86 40,16 05 CARİ TRANSFERLER 1.049.836,65 0,94 06- SERMAYE GİDERLERİ 25.912.233,08 23,08 TOPLAM 112.246.935,40 100 Harcama kalemlerinin toplam harcama içerisindeki payına bakıldığında en yüksek payı %40,16 ile Mal ve hizmet alım giderlerinin aldığı, % 30,58 ile personel giderlerinin ise ikinci en yüksek payı aldığı görülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Tablo 3:2015 Yılı Planlanan Gelir ve Gerçekleşme Durumu TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU (2015 Yılı Gelir Bütçesi Gerçekleşmeleri) GELİR KALEMLERİ 2015 YILI PLANLANAN GELİR 2015 YILI GERÇEKLEŞEN GELİR ANALİZ VE LABORATUVAR GELİRLERİ 19.000.000,00 18.240.665,84 İLAÇ RUHSAT GELİRLERİ 40.000.000,00 26.678.467,45 ÜRÜN KAYIT GELİRLERİ 10.500.000,00 11.505.646,37 ÜRÜN SERTİFİKA GELİRLERİ 4.400.000,00 7.943.256,02 KİTAP YAYIN VB. SATIŞ GELİRLERİ 3.000,00 996.248,06 İDARİ PARA CEZALARI 0,00 1.260,00 FAİZ GELİRLERİ 2.900.000,00 2.496.972,68 BAĞIŞ VE YARDIMLAR 0,00 138.099,98 DİĞER ÇEŞİTLİ GELİRLER 0,00 93.171,07 HAZİNE YARDIMLARI 41.619.000,00 33.619.000,00 TOPLAM 118.422.000,00 101.712.787,47 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile 41.619.000,00 TL’lik hazine yardımı öngörülmüştür. Ancak Kurumun bir önceki yıldan devreden nakit ve yıl içerisinde tahsil edilen öz gelirlerin toplamının yeterli olması nedeniyle hazine yardımı olarak sadece 33.619.000,00 TL kullanılmıştır. Planlanan gelir %85,89 oranında gerçekleşmiştir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturabilmek üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 DENETİM GÖRÜŞÜ Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte sunulan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Tetkik ve Analiz Hizmetlerinden Doğan Alacakların Tahsil Edilmemesi Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun kuruluş amacı, görev ve yetkilerini düzenleyen 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 27 nci maddesinde yer alan; “Bakanlık politika ve hedeflerine uygun olarak ilaçlar, ilaç üretiminde kullanılan etken ve yardımcı maddeler, ulusal ve uluslararası kontrole tabi maddeler, tıbbî cihazlar, vücut dışı tıbbî tanı cihazları, geleneksel bitkisel tıbbî ürünler, kozmetik ürünler, homeopatik tıbbî ürünler ve özel amaçlı diyet gıdalar hakkında düzenleme yapmakla görevli, Bakanlığa bağlı, özel bütçeli, kamu tüzel kişiliğini haiz, Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu kurulmuştur.” hükmü, Kuruma faaliyet alanına giren konularla ilgili düzenleme işlevi yüklemiş ve aynı zamanda bu işlevinin gereklerini yerine getirmek üzere bir takım görev ve yetkiler vermiştir. Bu bağlamda Kuruma söz konusu Kanun Hükmünde Kararnamenin 27 nci maddesine göre; “Görev alanına giren ürünlerin ruhsatlandırılması, üretimi, depolanması, satışı, ithalatı, ihracatı, piyasaya arzı, dağıtımı, hizmete sunulması, toplatılması ve kullanımları ile ilgili kural ve standartları belirlemek, bu faaliyetleri yürütecek kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere izin vermek, ruhsatlandırmak, denetlemek ve gerektiğinde yaptırım uygulamak, laboratuvar analizlerini yapmak veya yaptırmak.” Görevi verilmiştir. Ancak Kurumun asli görevleri dışında, bu hizmetleri talep eden kamu/ özel gerçek ve tüzel kişilerinin hangi şartlarda ve hangi esas ve usullerle bu hizmetlerden yararlanacağına ilişkin düzenlemelerin yetersiz oluşu Kurumun sunmuş olduğu laboratuvar hizmetlerinden doğan alacakların tahsilinde sorunlara yol açmaktadır. Kurum, Cumhuriyet Savcılıklarından gelen talep üzerine kontrol ve analiz hizmetleri ifa etmekte ve sunmuş olduğu hizmetler karşılığında gelir tahakkuk ettirmektedir. Ancak Kurumun 2015 yılı mali tablolarının incelenmesi neticesinde Cumhuriyet Savcılıklarınca yaptırılan analizler sonucu Kurum’a ödenmesi gereken tutarların, takip ve tahsile ilişkin tüm girişimlere rağmen 2012 yılından beri tahsil edilemediği tespit edilmiştir. Tahakkuk ettiği halde tahsili yapılamayan tutar Türkiye genelinde 2.177.306,71 TL’dir. Bu tutarın 1.060 TL’si 2012, 248.435,15 TL’si 2013, 1.360.882 TL’si 2014 ve 566.929,56 TL’si de 2015 yılı’na

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 aittir. Görüleceği üzere, Kurumun asli görevi dışında analiz ve kontrol talebinde bulunan idarelerin bu hizmetlerden hangi şartlarda, hangi usul ve esaslarda yararlanacağına ilişkin kendi yasal düzenlemelerinin yetersiz oluşu bu hizmetlerden doğan gelirlerin Kurum tarafından tahsilinde sorunlara yol açmaktadır. 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca Kuruma verilen asli görevler dışında Kurumdan analiz ve tetkik talebinde bulunan idarelerce; bu hizmetlerden yararlanabilmeye yasal zemin hazırlayan, sağlanacak hizmetin hangi şartlarda ve nasıl fiyatlandırılacağına ilişkin usulleri belirleyen düzenlemelerin yapılması önem arz etmektedir. Kamu idaresi cevabında Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun kuruluş amacının 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 27/1 Maddesinde hüküm altına alındığı, Kurumun görev, yetki ve sorumluluklarının ise söz konusu Kanun Hükmünde Kararnamenin 27/2 maddesinde düzenlendiği, Bu düzenlemeler kapsamında Kurumun sadece görev ve sorumluluk alanına giren ürünlerde (İlaç, Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünleri) Cumhuriyet Savcılıklarından gelen talep üzerine kontrol ve analiz hizmetleri ifa etmekte olduğu ve hizmetlerin Bakan onaylı fiyat tarifesine göre ücretlendirilerek, fatura oluşturulduğu, analiz ve tetkik talebinde bulunan idareler tarafından Kurum bünyesinde bulunan laboratuvarlara analiz edilecek ürünlerin nasıl gönderileceğinin, numune taşıma koşullarının ve analize yeter numune sayılarının “Analiz ve Kontrol Laboratuvarları Daire Başkanlığı Numune Kabul Kriterleri Prosedürü” olarak belirlendiği, analiz sürelerinin de yer aldığı Bakan onaylı fiyat tarifesi ile birlikte Kurum internet sayfasından duyurulduğu, Bu nedenlerle, mevzuat yönünden bir eksiklik bulunmamakla birlikte bir kısım savcılıkların ödeme konusunda gönderilen faturaların hangi dava dosyasına ait olduğunun tespiti ve dava dosyasıyla ilişkilendirmelerde problemler yaşanması nedeniyle ödemelerin gerçekleştirilemediği bildirilmiştir. Sonuç olarak asıl amacı sektörde görev alanına giren konularda düzenleme yapmak olan Kurum, görev ve yetkisi kapsamında kamu kurumlarından gelen talep üzerine analiz ve tetkik hizmetlerini yerine getirmektedir. Ancak ruhsat ve izin numuneleri haricindeki tetkik ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 analiz hizmetlerinin hangi şartlarda, hangi usul ve esaslarda sunulacağına ilişkin mevzuatın yetersiz oluşu, bu hizmetlerden doğan alacakların geçmiş yıllardan itibaren tahsil edilememesine neden olmaktadır. Bu nedenle Kurumun asli görev alanına giren ruhsat ve izin numuneleri haricinde sunduğu tetkik ve analiz hizmetlerine ilişkin talepte bulunabilecek idarelerin, hangi yasal dayanağa istinaden bu hizmeti talep edebileceğini, tahakkuk edecek ücretleri hangi esas ve usullerde ödeyeceklerini hüküm altına alacak düzenlemelerin yapılması ve önceki yıllardan devreden alacakların takip ve tahsiline ilişkin yasal süreçlerin başlatılması gerekir. BULGU 2: Yemekhane ile Alakalı Mali İşlemlerin 5018 Sayılı Kanun’a Uygun Biçimde Yürütülmemesi ve Raporlanmaması İdare bünyesinde faaliyet göstermekte olan Yemekhane’ye ilişkin mali işlemlerin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na uygun biçimde yürütülmesi ve raporlanması gerekir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçe türleri ve kapsamı” başlıklı 12’nci maddesinde, “Genel yönetim kapsamındaki idarelerin bütçeleri; merkezî yönetim bütçesi, sosyal güvenlik kurumları bütçeleri ve mahallî idareler bütçeleri olarak hazırlanır ve uygulanır. Kamu idarelerince bunlar dışında herhangi bir ad altında bütçe oluşturulamaz. Merkezî yönetim bütçesi, bu Kanuna ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idarelerinin bütçelerinden oluşur.” denilmektedir. Maddede, (I) sayılı cetvelde genel bütçeli idarelerin; (II) sayılı cetvelde özel bütçeli idarelerin; (III) sayılı cetvelde de düzenleyici ve denetleyici kurumların yer aldığı belirtilmektedir. Kanunun 31’inci maddesinde ise harcama yetkisi ve yetkilisine ilişkin düzenleme yapılmıştır. Maddeye göre, bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir. Harcama yetkilileri bütçede öngörülen ödenekleri kadar, ödenek gönderme belgesiyle kendisine ödenek verilen harcama yetkilileri ise tahsis edilen ödenek tutarında harcama yapabilir. Kanunun 33’üncü maddesinde de, bütçeden bir giderin nasıl yapılabileceği hususu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 düzenlenmiştir. Giderin gerçekleştirilmesi için; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması gerekmekte olup, tutarın hak sahibine ödenmesiyle süreç tamamlanmaktadır. Süreçte ödeme işini gerçekleştiren muhasebe yetkilisine ilişkin düzenlemeler ise Kanunun 61 ve 62’nci maddelerinde aşağıdaki biçimde yapılmıştır: “Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir.” “Muhasebe yetkilisi adına ve hesabına para ve parayla ifade edilebilen değerleri geçici olarak almaya, vermeye ve göndermeye yetkili olanlar muhasebe yetkilisi mutemedidir. Muhasebe yetkilisi mutemetleri doğrudan muhasebe yetkilisine karşı sorumludur. Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin görevlendirilmeleri, yetkileri, denetimi, tutacakları defter ve belgeler ve diğer hususlara ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” Kanunun 62’nci maddesinde, muhasebe yetkilisi görevini yürütmek üzere atanacakların taşıması gereken şartlar düzenlenmiştir. “Muhasebe yetkilisi görevini yürütmek üzere atanacakların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48’inci maddesinde belirtilenler ile aşağıdaki şartları taşıması gerekir:
a) En az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olmak.
b) Kamu idarelerinin muhasebe hizmetlerinde en az dört yıl çalışmış olmak koşuluyla bu idarelerde muhasebe yetkilisi yardımcısı veya eşiti görevlerde bulunmak.
c) Muhasebe yetkilisi sertifikası almış olmak.
d) Son üç yıl içerisinde olumsuz sicil almamış olmak. e) Aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almamış olmak. f) Görevin gerektirdiği bilgi ve temsil yeteneğine sahip olmak.”

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, bütçenin sadece kamu idarelerince hazırlanabileceği; bütçeden harcama yapılabilmesi için, bütçeyle ödenek tahsis edilen bir harcama birimi olmasının zorunlu olduğu; harcama yapılabilmesi için de harcama talimatı sonrasında Kanunda belirtilen nitelikleri haiz muhasebe yetkililerince ödeme yapılabileceği anlaşılmaktadır. Ayrıca, gelirlerin ve alacakların tahsili, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması da sadece Kanunun 62’nci maddesindeki muhasebe yetkilileri tarafından yapılabilmektedir. İdare bünyesinde faaliyet gösteren Yemekhane; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun “Yiyecek yardımı” başlıklı 212’nci maddesindeki, “Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığı’nın birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tesbit olunur” hükmüne istinaden tanzim edilen Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği hükümlerine göre kurulmuştur. Yönetmeliğe göre, yiyecek yardımı “yemek verme” şeklinde yapılmakta olup; bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulmamaktadır. Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre idare bütçesinde tahsis edilen ödeneklerle karşılanmaktadır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı, yemek yiyenlerden alınmaktadır. Yönetmelikte, yiyecek yardımı için kurum bütçesine konulan ödenek ve bütçeden karşılanamayan kısım için memurlardan alınan para toplamından, yemekhanenin giderleri karşılandıktan sonra para artması halinde, artan paranın ne yapılacağı hususu düzenlenmemiştir. Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği’ne göre, sosyal tesisler adına kamu idaresi hesaplarından ayrı olarak kamu ve özel bankalarda hesap açtırılabilmektedir. Bu düzenlemelere göre söz konusu tesisler kamu idaresi bünyesinde olmasına rağmen, hesapları kamu idaresinden ayrı tutulduğundan yıl sonunda kârlarının ne yapılacağı veya zararlarının – kamu idaresi tarafından karşılanamayacağı için- ne şekilde finanse edileceği hususu belirsizdir. Diğer taraftan, sosyal tesis adına açılan banka hesapları kamu idaresi hesaplarına aktarılmamakta ve bu hesaplar içerisinde takip edilmemektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 Sosyal tesislerin, 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname gereğince çıkarılan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller gereğince işlemlerini gerçekleştirdikleri tespit edilmiştir. Tebliğde, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu bankaları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal ve destek amaçlı tesislerden dinlenme amacıyla veya diğer amaçlarla yararlanacaklardan alınacak yemek, konaklama ve diğer hizmet bedellerinin tespitinde ve elde edilen gelirlerin kullanımında uyulması gereken esas ve usuller düzenlenmiştir. Tebliğde ayrıca, sosyal tesislerle ilgili olarak yapılacak ödeme ve tahsilatın banka vasıtasıyla yapılacağı; sosyal tesis paralarının, sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait bankalarda muhafaza edileceği ve görevliler nezdinde kurum amirleri tarafından belirlenen miktarın üzerinde nakit bulundurulmayacağı hususları düzenlenmiştir. Esas ve Usuller, kamu kurum ve kuruluşlarınca işletilen sosyal tesislerin hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması; işlemlerinin kayıt altına alınması, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş ilkeleri çerçevesinde, yönetimin ve diğer ilgili kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanması ve raporlanmasına ilişkin esas ve usullerin belirlenmesi amacıyla düzenlenmiştir. Esas ve Usullerde, muhasebe işlemlerinin yürütülmesinden ve kayıtlara alınmasından, muhasebe görevlisinin sorumlu olduğu; hesapların mali yıl esasına göre tutulacağı; kapsama dahil her bir sosyal tesisin raporlama birimi olduğu ve kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı sosyal tesislerin mali raporlarının bu kurumların merkezinde konsolide edilip belirlenen sürelerde Bakanlığa gönderileceği belirtilmektedir. Yemekhane’ye ait mali işlemlerinin incelenmesinde: 28.09.2012 tarih ve 91682 sayılı Makam oluruyla yemek hizmetlerinin yürütülebilmesi için personel yemek yardımı ödenekleri ve personel katkı paylarının TC Ziraat Bankası Çukurambar Şubesi tabldot hesabına aktarıldığı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 2012 yılında Türkiye Halk Sağlığı Kurumu ile yapılan protokol hükümleri kapsamında yemek hizmetinin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu'ndan alındığı, Sözkonusu Protokol’e göre ulaşım, yemek dağıtımı ve diğer işlerin İdare’ye ait olduğu anlaşılmıştır. Yemekhane faaliyetleri ile alakalı olarak 5018 sayılı Kanun’da belirtilen esas ve usuller çerçevesinde mali tablo hazırlanmadığı tespit edilmiştir. Yemekhane gelir ve giderleri ile bunlara ilişkin belgeler, İdare’nin muhasebe belgeleri ve bütçelerinden ayrı tutulmaktadır. Bir sosyal tesis olarak Yemekhanenin bütçesi yapılmamakla birlikte, 5018 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde düzenlenen “Bütçe İlkeleri” gözetilmeyerek, yemekhane hesabından gelir-gider yapılmaktadır. Yemekhaneye ait banka hesabının incelenmesi neticesinde, 2014 yılından 30.365,19 TL’nin devrettiği; 2015 yılında; gider tutarının 396.238,53 TL, gelir tutarının 500.361,26 TL olduğu, 2016 yılına 134.487,92 TL devredildiği görülmüştür. Yemekhane faaliyetlerine ilişkin mali işlemlerin, İdare’ye ait mali tablolarda gösterilebilmesi için 5018 sayılı Kanun’a uygun düzenlemelerin yapılması gerekir. Şeffaflık ve hesap verebilirliği sağlamak için çıkarılan söz konusu düzenlemeler, 5018 sayılı Kanunun yukarıda açıklanan hükümleri gereğince, sosyal tesislerin ayrı bir kamu idaresi olmadıkları; bütçe hazırlayamayacakları ve bütçeden harcama yapamayacakları göz önünde bulundurulduğunda, ayrı bir bütçe oluşturulmamasına rağmen, muhasebe işlemlerinin 5018 sayılı Kanundaki muhasebe yetkilisi dışındaki kişilerce yapılmasına ve dönem sonunda ait olduğu bütçe içinde raporlanmamasına neden olmaktadır. Halihazırda sosyal tesislerce gerçekleştirilen işlemler, 5018 sayılı Kanunun 61’inci maddesi kapsamındaki işlemler olup, bu işlemler sadece Kanunun 62’nci maddesinde belirtilen şartları taşıyan muhasebe yetkilisi ya da muhasebe yetkilisi mutemetleri tarafından gerçekleştirilebilir. Sosyal tesislerce gerçekleştirilen işlemlerin, 5018 sayılı Kanun kapsamındaki işlemler olduğu göz önünde bulundurulduğunda; bütçe, muhasebeleştirme, yetki ve sorumlulukların

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 5018 sayılı Kanuna paralel bir biçimde düzenlenmesi ile sosyal tesislerin mali işlemlerinin, Bakanlığın mali tablolarında raporlanması gerekmektedir. Söz konusu raporlama ile, sosyal tesisler hem hesap verilebilirliğe kavuşacak hem de sürdürülebilirlikleri için İdarece önlem alınabilmesi mümkün hale gelebilecektir. Kamu idaresi cevabında; Türkiye Halk Sağlığı Kurumu ile yapılan protokol hükümleri kapsamında yemek hizmeti satın alındığı, yemekhane faaliyetinin hazır olarak gelen yemeğin personele dağıtımı şeklinde hizmet alımı kapsamında çalışan personel tarafından yapıldığı, Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in Tanımlar başlıklı 4. Maddesinde Sosyal tesisin, kapsama dahil kamu kurum ve kuruluşlarınca işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, anaokulu, spor tesisi, yemekhane ve benzeri sosyal tesisler şeklinde tanımlandığı, muhasebe görevlisinin ise muhasebe işlemlerinin yürütülmesinden ve kayıtlara alınmasından sorumlu görevli olarak tanımlandığı, Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller ile Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğlerde yer alan hükümler incelendiğinde;“Kamu kurum ve kuruluşlarınca işletilen” ifadesinin yer almakta olduğu, Kurumda yapılan yemek dağıtımı işinin bir işletme faaliyeti olmaması nedeniyle “Sosyal Tesis” kapsamında değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla sosyal tesislere ilişkin mevzuata tabi olmadığı, Söz konusu mevzuatın 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol kanununa paralel bir şekilde düzenlendiği taktirde önlem alınabilmesinin mümkün hale geleceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçe türleri ve kapsamı” başlıklı 12’nci maddesinde, genel yönetim kapsamındaki idarelerin bütçelerinin merkezî yönetim bütçesi, sosyal güvenlik kurumları bütçeleri ve mahallî idareler bütçeleri olarak hazırlanacağı ve uygulanacağı, kamu idarelerince bunlar dışında herhangi bir ad altında bütçe oluşturulamayacağı hüküm altına alınmıştır. Ayrıca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ikincil mevzuatı bütçeden harcama yapılabilmesi için, bütçeyle ödenek tahsis edilen bir harcama birimini zorunlu kıldığı gibi, harcama yapabilme yetkisinin harcama yetkililerinde olduğunu, muhasebe hizmetlerini muhasebe yetkilisinin gerçekleştireceğini ve muhasebe yetkilinin görev ve sorumlulukları, atanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 Yemekhanenin kurum bütçesinden ayrı bir gelir ve giderinin olması, muhasebe hizmetlerinin muhasebe yetkilisi tarafından yürütülmemesi, mali işlemlerin Kurum mali raporlarında yer almaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na aykırılık teşkil etmektedir. Sosyal tesislerce gerçekleştirilen işlemlerin, 5018 sayılı Kanun kapsamındaki işlemler olduğu göz önünde bulundurulduğunda; bütçe, muhasebeleştirme, yetki ve sorumlulukların 5018 sayılı Kanuna uygun bir biçimde düzenlenmesi ile sosyal tesislerin mali işlemlerinin, Kurumun mali tablolarında raporlanması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları TABLO 1.12 BİLANÇO TABLOSU
Kurum Kodu : 40.59 Adı : TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU Yıl : 2015
AKTİF HESAPLAR N Yılı 2015 PASİF HESAPLAR N Yılı 2015
1 DÖNEN VARLIKLAR 27.080.466,87 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 3.903.799,93
10 HAZIR DEĞERLER 21.249.769,57 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 2.664.352,07
100 KASA HESABI 0,00 330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 29.228,69
102 BANKA HESABI 21.249.769,57 333 EMANETLER HESABI 2.635.123,38
103 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ HESABI (-) 0,00 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 1.239.447,86
108 (-) DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 0,00 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 1.239.447,86
12 FAALİYET ALACAKLARI 2.539.160,75 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 0,00
120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 2.539.160,75 362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU İDARELERİ ADINA YAPILAN TAHSİLAT HES 0,00
14 DİĞER ALACAKLAR 244.615,20 5 ÖZ KAYNAKLAR 31.102.204,98
140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 244.615,20 50 NET DEĞER 2.854.477,81
15 STOKLAR 1.298.404,75 500 NET DEĞER HESABI 2.854.477,81
150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 1.298.404,75 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 68.377.609,39
16 ÖN ÖDEMELER 1.748.516,60 570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI 68.377.609,39
160 İŞ AVANS VE KREDİLERİ HESABI 0,00 58 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI -26.993.603,30
161 PERSONEL AVANSLARI HESABI 0,00 580 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI HESABI (-) -26.993.603,30

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 1.748.516,60 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI -13.136.278,92
2 DURAN VARLIKLAR 7.925.538,04 591 DÖNEM OLUMSUZ FAALİYET SONUCU (-) -13.136.278,92
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 7.925.538,04
253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 20.017.682,23
254 TAŞITLAR HESABI 164.769,38
255 DEMİRBAŞLAR HESABI 10.871.235,20
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) -23.128.148,77
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00
260 HAKLAR HESABI 29.151.634,39
268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) -29.151.634,39
AKTİF TOPLAMI 35.006.004,91
Bilanço Dipnotları :
900 GÖNDERİLECEK BÜTÇE ÖDENEKLERİ HESABI 0,00 PASİF TOPLAMI 35.006.004,91
901 KULLANILACAK ÖDENEKLER HESABI 0,00
902 BÜTÇE ÖDENEK HAREKETLERİ HESABI 0,00
903 KULLANILACAK ÖDENEKLER HESABI 0,00
904 ÖDENEKLER HESABI 0,00
905 ÖDENEKLİ GİDERLER HESABI 0,00
910 TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 3.172.815,10
911 TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ HESABI 3.172.815,10
920 GİDER TAAHHÜTLERİ HESABI 26.046.742,24
921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI HESABI 26.046.742,24
948 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAKLAR HESABI 32.827.908,77
949 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAK EMANETLERİ HESABI 32.827.908,77

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 TABLO 1.13 FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU (TEKLİ DÜZEYDE) Kurum Kodu : 40.59 Adı : TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU Yılı : 2015 Ekonomik Kodlar GİDERİN TÜRÜ Cari Yıl (N) Ekonomik Kodlar GELİRİN TÜRÜ Cari Yıl (N) 630 GİDERLER HESABI 118.370.777,83 600 GELİRLER HESABI 105.234.498,91 630 01 Personel Giderleri 34.328.074,68 600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 68.306.481,30 630 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 5.882.114,13 600 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 33.757.099,98 630 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 42.137.855,25 600 05 Diğer Gelirler 3.170.453,61 630 05 Cari Transferler 1.049.836,65 600 11 Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 464,02 630 12 Gelirlerin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 2.511.334,49
630 13 Amortisman Giderleri 26.279.577,36 NET GELİR TOPLAMI : 105.234.498,91 630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 3.975.539,34
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 1.820.635,03
630 99 Diğer Giderler 385.810,90
GİDERLER TOPLAMI : 118.370.777,83
GİDERLER TOPLAMI( A) 93.847.933,63
GELİRLER TOPLAMI( B) 66.854.330,33
İNDİRİM ;İADE;İSKONTO TOPLAMI ( C) 0,00 NET GELİR ( D= B- C) 66.854.330,33 FAALİYET SONUCU D - A -26.993.603,30

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 TABLO 1.13 FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU (İKİLİ DÜZEYDE) Kurum Kodu : 40.59 Adı : TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU Yılı : 2015 Ekonomik Kodlar GİDERİN TÜRÜ Cari Yıl (N) Ekonomik Kodlar GELİRİN TÜRÜ Cari Yıl (N) 630 GİDERLER HESABI 118.370.777,83 600 GELİRLER HESABI 105.234.498,91 630 01 Personel Giderleri 34.328.074,68 600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 68.306.481,30 630 01 01 Memurlar 34.315.622,61 600 03 01 Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 20.033.154,93 630 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 5.882.114,13 600 03 02 Malların Kullanma veya Faaliyette Bulunma İzni Gelirleri 48.273.326,37 630 02 01 Memurlar 5.882.114,13 600 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 33.757.099,98 630 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 42.137.855,25 600 04 04 Kurumlardan ve Kişilerden Alınan Yardım ve Bağışlar 138.099,98 630 03 02 Tüketime Yönelik Mal ve Malzeme Alımları 1.738.552,65 600 05 Diğer Gelirler 3.170.453,61 630 03 03 Yolluklar 2.291.729,52 600 05 01 Faiz Gelirleri 2.929.702,08 630 03 04 Görev Giderleri 512.703,99 600 05 03 Para Cezaları 1.260,00 630 03 05 Hizmet Alımları 36.925.998,75 600 05 09 Diğer Çeşitli Gelirler 239.491,53 630 03 06 Temsil ve Tanıtma Giderleri 150.763,67 600 11 Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 464,02 630 03 07 Menkul Mal, Gayrimaddi Hak Alım,Bakım ve Onarım Giderleri 268.239,18 600 11 03 Stokların Değerlemesinden Oluşan Olumlu Farklar 464,02 630 03 08 Gayrimenkul Mal Bakım ve Onarım Giderleri 249.867,49
630 05 Cari Transferler 1.049.836,65 NET GELİR TOPLAMI : 105.234.498,91 630 05 01 Görev Zararları 691.600,00
630 05 03 Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlara Yapılan Transferler 346.400,00

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 630 05 06 Yurtdışına Yapılan Transferler 11.836,65
630 12 Gelirlerin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 2.511.334,49
630 12 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2.511.331,49
630 13 Amortisman Giderleri 26.279.577,36
630 13 01 Maddi Duran Varlıkların Amortisman Giderleri 5.494.660,88
630 13 02 Maddi Olmayan Duran Varlıkların Amortisman Giderleri 20.784.916,48
630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 3.975.539,34
630 14 01 Kırtasiye Malzemeleri 1.252.211,79
630 14 02 Beslenme, Gıda Amaçlı ve Mutfakta Kullanılan Tüketim Malzeme 65.786,27
630 14 03 Tıbbi ve Laboratuar Sarf Malzemeleri 1.543.820,09
630 14 05 Temizleme Ekipmanları 26.418,49
630 14 06 Giyecek, Mefruşat ve Tuhafiye Malzemeleri 40.391,04
630 14 07 Yiyecek 1.677,70
630 14 08 İçecek 0,00
630 14 09 Canlı Hayvanlar 51.625,00
630 14 10 Zirai Maddeler 576,43
630 14 11 Yem 28.868,40
630 14 12 Bakım Onarım ve Üretim Malzemeleri 156.111,74
630 14 13 Yedek Parçalar 743.296,64
630 14 14 Nakil Vasıtaları Lastikleri 2.714,00
630 14 15 Değişim, Bağış ve Satış Amaçlı Yayınlar 56.311,96
630 14 99 Diğer Tüketim Amaçlı Malzemeler 3.605,79
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 1.820.635,03
630 30 06 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 1.820.635,03
630 99 Diğer Giderler 385.810,90

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 630 99 99 Yukarıda Tanımlanmayan Diğer Giderler 385.810,90
GİDERLER TOPLAMI : 118.370.777,83
GİDERLER TOPLAMI( A) 118.370.777,83
GELİRLER TOPLAMI( B) 105.234.498,91
İNDİRİM ;İADE;İSKONTO TOPLAMI ( C) 0,00 NET GELİR ( D= B- C) 105.234.498,91 FAALİYET SONUCU (D - A) -13.136.278,92

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU 2015 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. ÖZET .................................................................................................................................................... 23
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ........................................... 24
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ........................................................................................................ 24
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...................................................... 24
5. GENEL DEĞERLENDİRME .............................................................................................................. 26
6. DENETİM BULGULARI .................................................................................................................... 29

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 23

1. ÖZET Bu rapor, Türkiye İlaç Tıbbi Cihaz Kurumunun performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanun'un 36'ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Türkiye İlaç Tıbbi Cihaz Kurumunun hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir: · 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, · 2015 yılı Performans Programı, · 2015 yılı İdare Faaliyet Raporu ve · Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Türkiye İlaç Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 yılı performans denetimi kapsamında yapılan çalışmalar sonucunda; · Stratejik Planda hedeflere yönelik performans göstergelerinin, bu göstergeler cinsinden mevcut durumun belirtilmediği, · Performans Programı dönemine ait kurumun insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karşılanmasına yönelik izlenecek istihdam politikalarına yer verilmemesi · Performans Hedef ve Göstergelere ulaşılması için belirlenmiş olan Faaliyetlere ilişkin bütçe gerçekleşmelerine yer verilmediği, · Faaliyet Raporunda bazı göstergelere ilişkin gerçekleşmenin hedeflenenden fazla olması durumunda oluşan sapmalara ilişkin açıklama yapılmadığı, · Faaliyet raporunda yer alan 9 adet performans göstergesine ilişkin ölçüm yapılamadığı, değerlendirilerek bu hususlar bulgu konusu yapılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 24 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 25 etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 26 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında, Türkiye İlaç Tıbbi Cihaz Kurumunun 2013-2017 dönemine ait Stratejik Planı, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Performans Denetimi yukarıda sayılan üç belge üzerinden kamu idaresinin raporlama gerekliliklerine uyumunun değerlendirilmesi, bu belgelerde sunulan performans bilgisinin değerlendirilmesi ve performans bilgisinin üretilmesi için kullanılan veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Stratejik planda yer alan göstergelerin mevcut durumlarının sayısal olarak belirlenmediği tespit edilmiştir. Kuruluşun geleceğe yönelik amaç, hedef ve stratejiler geliştirebilmesi için öncelikle, mevcut durumda hangi kaynaklara sahip olduğunu ya da hangi yönlerinin eksik olduğunu, kuruluşun kontrolü dışındaki olumlu ya da olumsuz gelişmeleri değerlendirmesi gerekir. Mevcut durum tespiti iyi yapılmadığı takdirde, hedef ve gösterge de doğru bir şekilde belirlenemeyecektir. Mevcut durum ölçülmeden 5 yıl sonrasında ulaşılması hedeflenen düzeylerin sağlıklı şekilde belirlenemeyeceği değerlendirilmektedir. Hedefler ve göstergeler tanımlandıktan sonra, bunların sayısal olarak tespit edilmemesinin, stratejik plan için önemli bir eksiklik olduğu düşünülmektedir. Kurum tarafından 2013 – 2017 dönemi Stratejik Planı esas alınarak “2015 yılı Performans Programı” hazırlanmış ve Ekim 2014 tarihinde yayımlanmıştır. 2015 yılı performans programında; 15 performans hedefi, 57 gösterge ve 16 faaliyet yer almaktadır. Program döneminde faaliyetlerin ve performans hedeflerinin gerçekleştirilmesi için toplam 123.422.000,00 TL kaynak kullanılması öngörülmüştür. Öngörülen toplam 123.422.000,00 TL kaynağın %88,42’i (109.124.262 TL) faaliyetlerle ilişkilendirilirken %11,58’i (14.297.738 TL) genel yönetim giderleri başlığı altında toplanmıştır. Kurum tarafından “2015 yılı Faaliyet Raporu” 29.02.2016 tarihinde hazırlanmış ve kurumun internet sayfasında yayımlanmıştır. Performans hedef ve göstergelerinin planlama ve raporlama dokümanlarında tutarlı olarak kullanıldığı, birim faaliyet raporlarında yer alan bilgilerin, idare faaliyet raporuna

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 27 doğru biçimde aktarıldığı görülmüştür. Performans sonuçları tablosunun değerlendirilmesi bölümünde, gerçekleşmenin hedeflenenden fazla olması durumlarında sapmaya ilişkin nedenlerin açıklanmadığı görülmüştür. Ayrıca ölçüm yapılamayan göstergeler mevcut olup, buna ilişkin mevzuat çalışmalarının devam ettiği belirtilmiştir. Faaliyet Raporunda, Performans Hedeflerini gerçekleştirmek üzere belirlenmiş olan Performans Göstergelerinin gerçekleşme durumuna ilişkin bilgilere ve gerçekleştirilen faaliyetlere yer verilmesine rağmen, Performans Hedef ve Göstergelere ulaşılması için belirlenmiş olan Faaliyetlere ilişkin bütçe gerçekleşmelerine yer verilmemiştir. Dolayısıyla Performans Gösterge ve Hedeflerine ne kadar kaynak kullanılarak ulaşıldığına ilişkin herhangi bir bilgi Faaliyet Raporunda yer almamaktadır. Faaliyet raporunda bazı göstergelere ilişkin gerçekleşmenin hedeflenenden fazla olması durumunda oluşan sapmalara ilişkin açıklama yapılmaması, tam açıklama ilkesine aykırı bir durumdur. Faaliyet Raporunda, 9 adet Performans Göstergesinin gerçekleşme durumuna ilişkin ölçüm yapılamadığı görülmüş olup, bu durumun da gerekçesi olarak “Mevzuat Çalışmaları” ve “Geçiş Süreci Devam Etmektedir.” ifadeleri kullanılmıştır. Performans hedeflerine ne derece ulaşıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek üzere oluşturulan performans göstergelerinin ölçülememesi durumu, idarece faaliyet raporunun hazırlanma amacı ve işleviyle örtüşmemektedir. Kurumun, performans göstergelerine ilişkin faaliyet sonuçlarını ölçmek amacıyla veri kayıt sistemi kurduğu tespit edilmiştir. Stratejik plan Amaç 2, Hedef 2.2 başlığı altında yer alan 1. performans göstergesi olan “doğru/değerlendirilebilir geri bildirim sayısındaki artış oranı” önemli olarak değerlendirilerek söz konusu performans göstergesiyleilgili olarak kayıt süreci incelenmiştir. Örnek veri kayıt sisteminin değerlendirilmesi sonucunda, tamlık ve doğruluk kriterleri açısından amaca uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Her ne kadar veri kayıt sistemleri üzerindeki inceleme, performans bilgisinin doğruluğunu test etmek amacıyla gerçekleştirilse de, güvenilir veri kayıt sistemlerinin mevcudiyeti raporlanan verilerdeki hata olasılığını

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 28 ortadan kaldırmaz. Bu nedenle veri kayıt sistemleri hakkındaki olumlu değerlendirme Türkiye İlaç Tıbbi Cihaz Kurumunun Faaliyet Raporunda sunduğu performans bilgisinin doğruluğu hakkında mutlak güvence sağlamaz. Kurum stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporunu hazırlamakla birlikte söz konusu belgelerin mevzuat hükümlerine tam olarak uygun olması için gelişime ihtiyaç duymaktadır. Mali saydamlık ve hesap verme sorumluluğunun sağlanması amacıyla faaliyet raporunda hedeflere yönelik gerçekleştirilen faaliyetlerin sonuçlarının tümünün ölçülmesi ve raporlanması, kurumun performans yönetimi sisteminin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 29 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 1: Göstergelerde Mevcut Durumun Belirlenmemiş Olması Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlara Dair Tebliğ’de, hedeflere yönelik performans göstergelerinin, bu göstergeler cinsinden mevcut durumun ve plan döneminde ulaşılması arzulanan seviyenin belirtilmesi gerektiği belirtilmiştir. Stratejik planlama sürecinin ilk adımı olan durum analizi, kuruluşun “neredeyiz?” sorusuna cevap verir. Kuruluşun geleceğe yönelik amaç, hedef ve stratejiler geliştirebilmesi için öncelikle, mevcut durumda hangi kaynaklara sahip olduğunu ya da hangi yönlerinin eksik olduğunu, kuruluşun kontrolü dışındaki olumlu ya da olumsuz gelişmeleri değerlendirmesi gerekir. Mevcut durum tespiti iyi yapılmadığı takdirde, hedef ve gösterge de doğru bir şekilde belirlenemeyecektir. Stratejik planda yer alan göstergelerin mevcut durumlarının sayısal olarak belirlenmediği tespit edilmiştir. Mevcut durum ölçülmeden 5 yıl sonrasında ulaşılması hedeflenen düzeylerin sağlıklı şekilde belirlenemeyeceği değerlendirilmektedir. Hedefler ve göstergeler tanımlandıktan sonra, bunların sayısal olarak tespit edilmemesinin, stratejik plan için önemli bir eksiklik olduğu düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kurumun 19 Mart 2012 tarihinde fiilen faaliyetlerine başladığı, mevcut durum olan 2012 yılının Kurumun faaliyet gösterdiği ilk yıl olması sebebiyle, söz konusu yılda veri elde edilemediğinden mevcut duruma yer verilmediği, bundan sonraki stratejik plan çalışmalarında belirlenecek performans göstergelerinin mevcut durumlarına ilişkin niceliksel verilerin yer almasına gerekli özenin gösterileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi daha sonra hazırlanacak olan stratejik planda bulgu konusu hususa dikkat edileceğini belirtmiş olup bir sonraki stratejik plan değerlendirmesinde bu husus gözden geçirilecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 30 B. Performans Programının Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 2: Performans Programı dönemine ait kurumun insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karşılanmasına yönelik izlenecek istihdam politikalarına yer verilmemesi Maliye Bakanlığınca hazırlanan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “İnsan Kaynakları” bölümünde; idarenin mevcut insan kaynakları, istihdam şekli, hizmet sınıfları, kadro unvanları, istihdam politikası ve benzeri bilgilere bu bölümde yer verilmesi gerektiği, ayrıca program dönemindeki insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karşılanmasına yönelik izlenecek politikaların da açıklanması gerektiği belirtilmiştir. Performans Programının “İnsan Kaynakları” bölümünde kurumun program dönemindeki insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karşılanmasına yönelik izlenecek istihdam politikalarına yer verilmemiştir. Performans Programı Hazırlama Rehberi gereğince, Performans Programının “İnsan Kaynakları” bölümünde kurumun program dönemindeki insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karşılanmasına yönelik izlenecek istihdam politikalarına ilişkin bilgilere yer verilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kurumun insan kaynaklarıyla ilgili bilgi verilerek, personelin kadro sayıları ve unvanlarının yan ödeme ve kadro cetvellerinin vize edilmesinden dolayı vize cetvellerinde her yıl yer aldığı, vize cetvelinde alınacak personelin kadro ve sayıları belirtildiği için ayrıca performans programının insan kaynakları bölümünde yer verilmediği, kadrolu personel sayısı ile fiili çalışan (geçici görevliler dahil) personel sayısının ayrıntılı bir şekilde 2015 yılı performans programında yer aldığı, bundan sonra hazırlanacak olan performans programlarında “insan kaynakları” bölümünde Kurumun program dönemindeki insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karşılanmasına yönelik izlenecek istihdam politikalarına yer verilmesi hususunda gerekli hassasiyetin gösterileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi bundan sonraki programlarda bu tespitlerin dikkate alınacağını belirtmiş olup izleyen yıl denetimlerinde hazırlanan performans programlarındaki düzeltmeler kontrol edilecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 31 C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 3: Faaliyetlere ilişkin bütçe gerçekleşmelerine yer verilmemesi. Performans programlarında her bir performans hedefine ilişkin göstergeler ve faaliyetler belirlenmekte, ayrıca performans hedeflerine ne kadar kaynak kullanılarak ulaşılabileceğini gösteren Faaliyet Maliyetleri Tablolarına da yer verilmektedir. Böylece performans hedef ve göstergeleri ile faaliyetlere ilişkin bütçe hedefleri de belirlenmiş olmaktadır. Faaliyet Raporunda, Performans Hedeflerini gerçekleştirmek üzere belirlenmiş olan Performans Göstergelerinin gerçekleşme durumuna ilişkin bilgilere ve gerçekleştirilen faaliyetlere yer verilmesine rağmen, Performans Hedef ve Göstergelere ulaşılması için belirlenmiş olan Faaliyetlere ilişkin bütçe gerçekleşmelerine yer verilmemiştir. Dolayısıyla Performans Gösterge ve Hedeflerine ne kadar kaynak kullanılarak ulaşıldığına ilişkin herhangi bir bilgi Faaliyet Raporunda yer almamaktadır. Faaliyetler ile ilgili gerçekleşme bilgileri ve bütçe gerçekleşmelerinin kaydedilmemesi, kamu idaresinin hedeflerine ulaşırken hangi faaliyetleri gerçekleştirdiği ve ne kadar kaynak kullanıldığı bilgisinin sağlanmasına engel teşkil etmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “Bütçe İlkeleri” başlıklı 13’üncü maddesinin (c) fıkrasında; Bütçelerin kalkınma planı ve programlarda yer alan politika, hedef ve önceliklere uygun şekilde, idarelerin stratejik planları ile performans ölçütlerine ve fayda-maliyet analizine göre hazırlanacağı, uygulanacağı ve kontrol edileceği belirtilmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre; kamu idaresine ait yılı bütçesi ve bu bütçenin hazırlanmasına temel teşkil eden Performans Programında yer alan Performans Hedef ve Göstergeleri ile hedef ve göstergelere ulaşılması için belirlenmiş olan Faaliyetlere ilişkin gerçekleşme bilgileri ve bütçe gerçekleşmelerinin izlenmesi, raporlanması ve denetlenmesi gerekli olup, buna ilişkin bilgilere faaliyet raporunda yer verilmesi sağlanmalıdır. Kamu idaresi cevabında; Performans esaslı bütçeleme sisteminde harcamaların amaç ve hedef bazlı takip edilebileceği, yürütülen faaliyetlerin amaç ve hedeflere yönelik olarak gerçekleştirilebileceği kanaatiyle bu kapsamda yapılan faaliyetlerin, Faaliyet Raporunda detaylı bir şekilde yer aldığı, bu nedenle bütçe gerçekleşmelerinin performans göstergeleri bazında takip edilemeyeceği, bunun için yeni bir bütçe sistemi ve anlayışına ihtiyaç olduğu,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 32 Maliye Bakanlığınca program esaslı bütçelemeye geçildiği takdirde performans göstergeleri bazında bütçe gerçekleşmelerinin takip edilebilir hale geleceği belirtilmiştir. Sonuç olarak Bulgunun genel olarak sistemdeki noksanlığa ilişkin olması nedeniyle buna yönelik olarak Kamu idaresinin yaptığı açıklamalar bulguda belirtilenlerin tasdiki mahiyetindedir. Maliye Bakanlığı tarafından e-bütçe sisteminde açılan performans bütçe modülü altında performans izleme ve değerlendirme bölümü, her ne kadar kamu idarelerine ait performans programlarının sağlıklı bir şekilde izlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla geliştirilmiş ve idarelerin kullanımına açılmışsa da, Faaliyetler ile ilgili gerçekleşme bilgileri ve bütçe gerçekleşmelerinin kaydedileceği bir modülün olmaması, kamu idaresinin hedeflerine ulaşırken hangi faaliyetleri gerçekleştirdiği ve ne kadar kaynak kullanıldığı bilgisinin sağlanmasına engel teşkil etmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “Bütçe İlkeleri” başlıklı 13 üncü maddesinin (c) fıkrasında; Bütçelerin kalkınma planı ve programlarda yer alan politika, hedef ve önceliklere uygun şekilde, idarelerin stratejik planları ile performans ölçütlerine ve fayda-maliyet analizine göre hazırlanacağı, uygulanacağı ve kontrol edileceği belirtilmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre; kamu idaresine ait yılı bütçesi ve bu bütçenin hazırlanmasına temel teşkil eden Performans Programında yer alan Performans Hedef ve Göstergeleri ile hedef ve göstergelere ulaşılması için belirlenmiş olan Faaliyetlere ilişkin gerçekleşme bilgileri ve bütçe gerçekleşmelerinin izlenmesi, raporlanması ve denetlenmesi gereklidir. Performans esaslı bütçelemeye yönelik düzenlemeleri yapmaya yetkili ve görevli bulunan Maliye Bakanlığınca e-bütçe sisteminin bu işlevi sağlayacak şekilde geliştirilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 33 BULGU 4: Faaliyet raporunda yer alan 9 adet performans göstergesinin gerçekleşme durumuna ilişkin ölçüm yapılamadığı görülmüştür Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkındaki Yönetmelik’in; “Tam açıklama ilkesi” başlıklı 7’nci maddesinde; faaliyet raporlarında yer alan bilgilerin eksiksiz olması, faaliyet sonuçlarını tüm yönleriyle açıklaması gerektiği, “Birim ve idare faaliyet raporlarının kapsamı” başlıklı 18’inci maddesinde ise; Performans bilgileri başlığı altında performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine birim ve idare faaliyet raporlarında yer verileceği belirtilmiştir. Faaliyet Raporunda, detayları aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere, 9 adet Performans Göstergesinin gerçekleşme durumuna ilişkin ölçüm yapılamadığı görülmüş olup, bu durumun da gerekçesi olarak “Mevzuat Çalışmaları” ve “Geçiş Süreci Devam Etmektedir.” ifadeleri kullanılmıştır. Performans hedeflerine ne derece ulaşıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek üzere oluşturulan performans göstergelerinin ölçülememesi durumu, idarece faaliyet raporunun hazırlanma amacı ve işleviyle örtüşmemektedir. Performans Göstergesi Sorumlu Birim 2015 Hedef 2015 Gerçekleşen Gerçekleşme Oranı Tespit edilen kayıtdışı üretim yerlerindeki azalma oranı Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığı 6% -- Mevzuat Çalışmaları Devam Etmektedir. Tespit edilen kayıtdışı tıbbi cihaz üretim yerlerindeki azalma oranı Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığı 6% - Mevzuat Çalışmaları Devam Etmektedir. Yetkilendirilecek kalibrasyon kuruluşu sayısı Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığı 10 - Geçiş Süreci Devam Etmektedir. Yetkilendirilen teknik servis sayısı Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığı 30 - Geçiş Süreci Devam Etmektedir. Yetki verilen tıbbi cihaz Tıbbi Cihaz ve Kozmetik 50 - Geçiş Süreci

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 34 kalibrasyon uzman sayısı Ürünler Başkan Yardımcılığı Devam Etmektedir. Denetlenen tıbbi cihaz test kontrol ve kalibrasyon kuruluş sayısı Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığı 10 - Geçiş Süreci Devam Etmektedir. Denetlenen tıbbi cihaz teknik servis sayısı Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığı 15 - Mevzuat Çalışmaları Devam Etmektedir. Denetlenen tıbbi cihaz satış ve depolama yeri sayısı (yetki alan kuruluşa 1 yılda iki denetim) Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığı 3400 Düzenlenen Mevzuat İle Yetki Ve Görev, İl Sağlık Müdürlüklerine Devredilmiştir. Ortalama tıbbi cihaz üretim yeri ruhsatlandırma süresi Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığı 2,5 ay - Mevzuat Çalışmaları Devam Etmektedir. Kamu idaresi cevabında; Bulguda yer alan “performans göstergelerinin gerçekleşememe nedenleri” 2015 yılı İdare Faaliyet Raporunun performans sonuçları tablosunun değerlendirilmesi kısmında detaylı bir şekilde açıklandığı söz konusu gerçekleşememe nedenlerinin, stratejik planın hazırlık aşamasında mevzuatın bu doğrultuda hazırlanacağı düşünülerek performans göstergelerinin konulduğu, ancak mevzuat çalışmaları tamamlanamadığı ve sürecin devam ediyor olmasından dolayı performans göstergelerinin ölçümünün yapılamadığı, bundan sonraki stratejik plan çalışmalarında mevzuatı hazırlanamayan ve ölçülemeyen performans göstergelerine yer verilmemesi hususunda gerekli titizlik gösterileceği beliritlmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi bundan sonra bulgudaki tespitlerin dikkate alınacağını belirtmiş olup izleyen yıl denetimlerinde hazırlanan faaliyet raporlarındaki düzeltmeler kontrol edilecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 35 BULGU 5: Faaliyet Raporunda bazı göstergelere ilişkin gerçekleşmenin hedeflenenden fazla olması durumunda oluşan sapmalara ilişkin açıklama yapılmaması Bütçe ve performans hedeflerinin gerçekleşmelerinde sapmalar olması durumunda denetlenen idarelerin, hedef ve gerçekleşme arasındaki sapmanın nedenleri hakkında açıklama getirmesi gerekmektedir. Faaliyet Raporunda gerçekleşmenin hedeflenenden fazla olması durumunda oluşan sapmalara ilişkin açıklama yapılmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunun 41’inci maddesinde; “İdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan malî bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir.” hükümleri yer almaktadır. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkındaki Yönetmeliğin; “Tam açıklama ilkesi” başlıklı 7’nci maddesinde; faaliyet raporlarında yer alan bilgilerin eksiksiz olması, faaliyet sonuçlarını tüm yönleriyle açıklaması gerektiği, “Birim ve idare faaliyet raporlarının kapsamı” başlıklı 18’inci maddesinde ise; Performans bilgileri başlığı altında performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine birim ve idare faaliyet raporlarında yer verileceği belirtilmiştir. Yapılan incelemeler neticesinde, detayları aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere, faaliyet raporunda bazı göstergelere ilişkin gerçekleşmenin hedeflenenden fazla olması durumunda oluşan sapmalara ilişkin açıklama yapılmadığı görülmüştür. Sapma Nedeninin Açıklanmadığı Tespit edilen Göstergeler Performans Göstergesi Sorumlu Birim 2015 Hedef 2015 Gerçekleşen Gerçekleşme Oranı Analizlerin tekrarlanma sayısında azalma oranı Destek ve Laboratuvar Hizmetleri Başkan Yardımcılığı 6% 65% 1083,3%

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 36 Analiz sonuçlarından kaynaklı şikayetlerdeki azalma oranı Destek ve Laboratuvar Hizmetleri Başkan Yardımcılığı 5% 24% 480% Kayıtlı ürün sayındaki artış oranı Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığı 10% %20,74 207,4% Kayıtlı tıbbi cihaz sayısındaki artış oranı Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığı 10% %28,2 282% Denetlenen toplam ürün sayısı artış oranı Denetim Hizmetleri Başkan Yardımcılığı 15% 27.4% 182 % Güvensiz bulunan ürün sayısı/Analize tabi tutulan ürün sayısı artış oranı Denetim Hizmetleri Başkan Yardımcılığı 10% 72% 720% Uygunsuz bulunan ürün sayısı/Denetlenen ürün sayısı artış oranı Denetim Hizmetleri Başkan Yardımcılığı 10% 12,7% 127% GCP (Good Clinical Pratices- İyi Klinik Uygulamaları) denetim sayılarındaki artış oranı Denetim Hizmetleri Başkan Yardımcılığı 10% 60% 600% GMP (Good Manufacturing Practices-İyi Üretim Uygulamaları) denetim sayılarındaki artış oranı Denetim Hizmetleri Başkan Yardımcılığı 15% 26% 173% GPvP(Good Pharmacovigilance Practices- İyiFarmakovijilans Uygulamaları) denetim sayılarındaki artış oranı Denetim Hizmetleri Başkan Yardımcılığı 10% 91% 910% Yetki verilen tıbbi cihaz satış merkezi sayısı Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığı 15.000 25.733 171,6% Doğru/değerlendirilebilir geri bildirim sayısındaki artış oranı (yüzde) İlaç ve Eczacılık Başkan Yardımcılığı 12% 32,78% 273,17% İlgili mevzuatlarda belirtilen süreler içinde yapılan geri bildirimlerin sayısı İlaç ve Eczacılık Başkan Yardımcılığı 4500 6128 136% Eğitim ve toplantı sayısı -Ekonomik Değerlendirmeler ve Bilgi Yönetimi Başkan Yardımcılığı 45 314 697,7%

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 37 Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığı -Denetim Hizmetleri Başkan Yardımcılığı İlaç ve Eczacılık Başkan Yardımcılığı Sağlık çalışanlarının bilinç düzeyindeki artış oranı -Ekonomik Değerlendirmeler ve Bilgi Yönetimi Başkan Yardımcılığı -Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığı 10% 13,30 % %133 Sağlık çalışanı kaynaklı geri bildirimlerdeki artış oranı (yüzde) -Ekonomik Değerlendirmeler ve Bilgi Yönetimi Başkan Yardımcılığı -Tıbbi Cihaz ve Kozmetik Ürünler Başkan Yardımcılığı 50% 61% 122% Dış paydaşlarla yapılan işbirliği sayısı Tüm Harcama Birimleri 12 283 235,83% Paylaşılan bilgi ve rapor sayısı Tüm Harcama Birimleri 360 1959 544% Dış paydaşların Kurumdan memnuniyetindeki artış oranı Tüm Harcama Birimleri 5% %8,64 %172,8 İyileştirilen süreç sayısı Tüm Harcama Birimleri 9 83 922% İç paydaşların Kurumdan memnuniyetindeki artış oranı (yüzde) Tüm Harcama Birimleri 10% 11,9% 119 % Dış paydaşların Kurumdan memnuniyetindeki artış oranı (yüzde) Tüm Harcama Birimleri 5% 8,64 172,8% Lisansüstü ve yabancı dil eğitimi almış personelin oranı (yüzde) Tüm Harcama Birimleri 29% 50,39% 174% İç paydaşların Kurumdan memnuniyetindeki artış oranı (yüzde) Tüm Harcama Birimleri 10% 11,9% 119% Dış paydaşların Kurumdan memnuniyetindeki artış oranı (yüzde) Tüm Harcama Birimleri 5% 8,64% 172,80% Laboratuvar analizinde Destek ve Laboratuvar 6% 65% %1083,3

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 38 tekrarlanan test sayısındaki azalma oranı (yüzde) Hizmetleri Başkan Yardımcılığı Kamu idaresi cevabında; Bundan sonra hazırlanacak olan idare faaliyet raporlarında gerçekleşenin hedeflenenden fazla olması durumunda sapmalara ilişkin açıklama yapılması hususunda gerekli özen gösterileceği, ancak sapmalara ilişkin standartlarında belirlenmesi gerektiği, sapma oranının ne kadarına kadar kabul edilebileceği mevzuatsal olarak açıkça belirlenmeli ve bu doğrultuda açıklamaların yapılması gerektiği belirtilmiştir. Sapmalara ilişkin detaylı açıklama yapılmıştır. Sonuç olarak Bulguda da belirtildiği üzere faaliyet raporunda eleştirilen husus; bu konudaki Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine rağmen idarenin faaliyet raporunda söz konusu göstergelerde meydana gelen sapmalarla ilgili açıklama yapılmamasıdır. Denetim raporuna yönelik kamu idaresi cevabında açıklanan sapma nedenlerine ayrıntılı şekilde idare faaliyet raporunda yer verilmesi ve bu durumun nedenlerinin kamuoyuna duyurulması gerekmektedir. Kamu İdaresi bundan sonraki faaliyet raporlarında bu tespitlerin dikkate alınacağını belirtmiş olup izleyen yıl denetimlerinde hazırlanan faaliyet raporlarındaki düzeltmeler kontrol edilecektir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 39

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İlaç Ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 40 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr