2015 - TÜRK AKREDİTASYON KURUMU.pdf
TÜRK AKREDĠTASYON KURUMU 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ .......... 1
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ................................ 6
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................... 6
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................... 6
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ............................................................................ 8
- DENETĠM GÖRÜġÜ .................................................................................................................. 16
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER .......... 17
- EKLER ......................................................................................................................................... 22
TABLOLAR LĠSTESĠ Tablo 1: TÜRKAK 2013, 2014 ve 2015 Yıllarına Ait Bütçe Giderleri ..................................... 3 Tablo 2: TÜRKAK 2013, 2014 ve 2015 Yıllarına Ait Bütçe Gelirleri ...................................... 4 Tablo 3: TL ve Döviz Mevduatlarının Değerlendirilmesinden Elde Edilen Brüt ve Net Faiz Gelirleri ...................................................................................................................................... 9 Tablo 4: Fon Hesabından Sağlanan Getiri Tutarları ................................................................ 14
KISALTMALAR GVK Gelir Vergisi Kanunu KMYKK Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu KVK Kurumlar Vergisi Kanunu MYMY Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği RG Resmi Gazete TBS TÜRKAK Bilgi Sistemi TL Türk Lirası TÜRKAK Türk Akreditasyon Kurumu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) 27.10.1999 tarihinde kabul edilen 4457 sayılı “Türk Akreditasyon Kurumu KuruluĢ ve Görevleri Hakkında Kanun” ile kurulmuĢtur. Merkezi Ankara’da olup özel hukuk hükümlerine tabi, tüzel kiĢiliği haiz, kâr amacı gütmeyen, idarî ve malî özerkliğe sahip ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na (KMYKK) ekli II sayılı cetvelde yer alan bir kamu idaresidir. 10.04.2012 tarihine kadar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ilgili kuruluĢu olan Kamu Ġdaresi, 11.04.2012 tarihli CumhurbaĢkanlığı Tezkeresiyle bu tarihten itibaren Avrupa Birliği Bakanlığı ile ilgilendirilmiĢtir. Kamu idaresi laboratuvar, belgelendirme ve muayene hizmetlerini yürütecek yurt içi ve yurt dıĢındaki kuruluĢları akredite etmek, bu kuruluĢların belirlenen ulusal ve uluslararası standartlara göre faaliyetlerde bulunmalarını ve bu suretle ürün/hizmet, sistem, personel ve laboratuvar belgelerinin ulusal ve uluslararası alanda kabulünü temin etmek amacıyla kurulmuĢtur. 29.06.2012 tarihinde kabul edilen 6337 sayılı “Türk Akreditasyon Kurumu KuruluĢ ve Görevleri Hakkında DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile de Kurumun kuruluĢ amacı; “Uygunluk değerlendirme kuruluşlarını akredite etmek, bu kuruluşların ulusal ve uluslararası standartlara göre faaliyette bulunmalarını ve bu suretle uygunluk değerlendirme kuruluşlarınca düzenlenen belgelerin ulusal ve uluslararası alanda kabulünü temin etmek” Ģeklinde revize edilmiĢtir. Kurumun organları DanıĢma Kurulu, Yönetim Kurulu ve Genel Sekreterlik olup en üst organı Yönetim Kuruludur. Kurul toplam yedi üyeden oluĢmakta olup Kurul BaĢkanı aynı zamanda Kurumu temsil etme yetkisine sahiptir. TÜRKAK Yönetim Kurulu BaĢkanlığı ve üst yöneticilik görevi Kurumun ilgili olduğu Bakanlık olan Avrupa Birliği Bakanlığı MüsteĢar Yardımcısı tarafından yürütülmektedir. 4457 sayılı Kanun kapsamında elde edilen gelirler Kurumlar Vergisinden, yapılacak iĢlemler harçlardan, düzenlenecek kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır. Bu istisnanın 31.12.1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (GVK) ile 13.06.2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK) uyarınca yapılan kesintilere Ģümulü yoktur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kurum görevlerini yerine getirirken ihtiyaç duyduğu taĢınmazları satın alma, yaptırma, satma ve kiralama konularında izin verme, verilen hizmetler karĢılığında alınacak ücretleri tespit etme, akreditasyona yönelik kararlara iliĢkin usul ve esasları belirleme görev ve yetkisine sahip olup bu yetkiyi Yönetim Kurulu vasıtası ile kullanmaktadır. TÜRKAK yönetim sistemi ve akreditasyon süreçleri, uluslararası standartlar ve bu alanda belirlenen kurallara göre oluĢturulmuĢtur. Kamu idaresi akreditasyon alanlarında karĢılıklı tanıma anlaĢması gereğince her dört yılda bir Avrupa Akreditasyon Birliğince denetlenmekte ve uluslararası akreditasyon kuruluĢu olarak tanınırlığının devamı bu denetimlerden aldığı olumlu görüĢlere dayanmaktadır. TÜRKAK vermiĢ olduğu akreditasyon hizmetleri karĢılığı elde etmiĢ olduğu gelirlerle giderlerini finanse eden ve Hazine yardımı almayan bir kuruluĢtur. Kurumun gelir fazlası bir sonraki yıl bütçesine aktarılır. Kurumun kurumsal kodu 40.21 olup, 2015 yılı bütçesine ait ödenek cetvelinde yer alan bilgiler çerçevesinde, kurumsal sınıflandırmanın dördüncü düzeyine göre tek bir harcama birimi olarak örgütlenmiĢtir. Bu bağlamda, Kurumun tek Harcama Yetkilisi Genel Sekreterdir. Yukarıda yer alan harcama biriminin mali iĢlemleri, Türk Akreditasyon Kurumu adlı ve 6817 kodlu tek bir muhasebe birimi tarafından kayıt altına alınmaktadır. Kurum muhasebe kayıt ve iĢlemlerini Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne (MYMY) tabi olarak yürütmekle yükümlüdür. TÜRKAK’a 26.12.2014 tarih ve 29217 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete’de (R.G) yayımlanan 6583 sayılı 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile giderleri için 2015 yılında toplam 11.110.000 TL ödenek tahsis edilmiĢtir. Giderlerini finanse etmek üzere öngörülen gelir bütçesi toplamı 26.727.000 TL olup tamamı özgelirlerden oluĢmaktadır. 2015 yılı baĢlangıç ödeneğine ilave olarak 13.911.000 TL likit karĢılığı ödenek eklenmiĢ olup yılsonunda kamu idaresinin toplam bütçe büyüklüğü 20.928.073,17 TL’ye ulaĢmıĢtır. 2015 yılı gelir bütçesine bakıldığında ise 26.727.000 TL olan gelir tahmininin
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 yılsonunda 30.635.097 TL tutarında gerçekleĢtiği görülmüĢtür. Kamu idaresinin faaliyet hesaplarından olan 600 Gelirler Hesabının 27.743.451,87 TL, 630 Giderler Hesabının 19.808.703,97 TL olarak gerçekleĢtiği ve 2015 yılının 7.930.900,58 TL olumlu faaliyet sonucu ile kapandığı görülmüĢtür. Kamu idaresinin yıllar itibariyle gider ve gelir bütçe tahmin ve gerçekleĢmeleri aĢağıdaki tablolarda yer almaktadır: Tablo 1: TÜRKAK 2013, 2014 ve 2015 Yıllarına Ait Bütçe Giderleri 2013 Yılı BaĢlangıç Ödeneği (TL) 2013 Yılı GerçekleĢme (TL) 2014 Yılı BaĢlangıç Ödeneği (TL) 2014 Yılı GerçekleĢme (TL) 2015 Yılı BaĢlangıç Ödeneği (TL) 31.12.2015 Tarihi Ġtibariyle GerçekleĢme (TL) Bütçe Giderleri Toplamı 8.615.000,00 31.743.213,00 9.842.000,00 19.107.850,39 11.110.000,00 20.928.073,17 01.Pers. Giderleri 4.118.000,00 4.666.311,00 5.234.000,00 5.885.512,08 6.382.000,00 6.437.372,05 02.SGK Devlet Katkısı 680.000,00 434.248,00 693.000,00 538.970,11 581.000,00 606.144,65 03.Mal ve Hizmet Alım Giderleri 2.493.000,00 8.833.199,00 2.568.000,00 7.552.815,12 2.677.000,00 9.753.074,23 05.Cari Transferler 424.000,00 398.775,00 447.000,00 481.093,98 470.000,00 589.514,59 06.Sermaye Giderleri 900.000,00 17.410.681,00 900.000,00 4.649.459,10 1.000.000,00 3.541.967,65 TÜRKAK’ın 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ait yukarıda yer alan bütçe gideri rakamları incelendiğinde 06 Sermaye Giderleri tertibi haricindeki gider kalemlerinde yıllara göre önemli bir artıĢ veya azalıĢın olmadığı görülmektedir. Sermaye Giderleri tertibinde yer alan 2013 yılına ait 17.410.681 TL, 2014 ve 2015 yıllarına oranla dikkat çekici bir büyüklüğe sahip olup, sebebinin 2013 yılında yeni hizmet binası satın alınmasından kaynaklandığı tespit
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4
edilmiĢtir. Nitekim yeni hizmet binasının satın alınmıĢ olması kamu idaresinin 2013 yılı
toplam bütçe gerçekleĢmelerinin son üç yıl içerisindeki en yüksek seviyeye ulaĢmasına sebep
olmuĢtur. Bu geliĢmenin dıĢında 2014 ve 2015 yıllarındaki bütçe gerçekleĢme rakamlarının
birbirine yakın tutarlarda olduğu gözlemlenmektedir.
Tablo 2: TÜRKAK 2013, 2014 ve 2015 Yıllarına Ait Bütçe Gelirleri
2013
Gelir Tahmini
(TL)
2013
GerçekleĢme
Toplamı
(TL)
2014
Gelir Tahmini
(TL)
2014
GerçekleĢme
Toplamı
(TL)
2015
Gelir Tahmini
(TL)
31.12.2015
Tarihi
Ġtibariyle
GerçekleĢme
(TL)
Bütçe Gelirleri
Toplamı 25.779.000,00 26.888.125,00 20.177.000,00 25.805.921,50 26.727.000,00 30.635.097,00
03.1.1.01 ġartname,
Basılı Evrak, Form
SatıĢ Gelirleri 1.000,00 1.263,00 1.000,00 1.038,99 1.000,00 1.870,00
03.1.1.02 Kitap,
Yayın vb. SatıĢ
Gelirleri 1.000,00 0,00 1.000,00 0,00 1.000,00 0,00
03.1.2.02 Muayene,
Denetim ve Kontrol
Ücretleri 8.879.000,00 10.679.142,00 9.477.000,00 12.335.956,08 12.500.000,00 14.374.462,00
03.1.2.04 Kurs,
Toplantı, Seminer,
Eğitim vb. Faaliyet
Gelirleri 373.000,00 524.595,00 373.000,00 795.511,53 600.000,00 859.336,00
03.1.2.99 Diğer
Hizmet Gelirleri
(Kalite Belge
Ġnceleme) 1.500.000,00 564.500,00 800.000,00 441.829,06 600.000,00 294.766,00
05.1.9.99 Diğer
Faizler 2.000.000,00 1.760.997,00 1.500.000,00 2.133.410,91 1.500.000,00 2.894.045,00
05.2.9.99 Diğer
Paylar (Katkı Payı) 13.000.000,00 13.343.945,00 8.000.000,00 10.088.849,51 11.500.000,00 12.140.478,00
05.9.1.99 Yukarıda
Tanımlanama yan
Diğer ÇeĢitli Gelirler 25.000,00 13.684,00 25.000,00 9.325,42 25.000,00 70.140,00
TÜRKAK’ın 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ait yukarıda yer alan bütçe geliri rakamları
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 incelendiğinde 05.2.9.99 Diğer Paylar haricindeki gelir kalemlerinde yıllara göre dikkat çekici bir artıĢ veya azalıĢın olmadığı görülmektedir. 05.2.9.99 Diğer Paylar gelir kaleminin 2013 yılında 13.343.945 TL gerçekleĢtiği ancak 2014 yılında azalarak 10.088.849,51 TL olduğu anlaĢılmaktadır. Bahsi geçen gelir kaleminin 2014 yılında bir önceki yıla göre önemli bir azalıĢ göstermesinin sebebi 05.02.2014 tarih ve 28571 sayılı R.G’de yayımlanan Türk Akreditasyon Kurumunca Uygulanacak Akreditasyon Kullanım Ücreti/Payına ĠliĢkin Tebliğ ile yüzde bir olarak alınan payın binde altıya düĢürülmesidir. “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kâğıtlar sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Kamu Ġdaresine ait Varlıkların Vadeli Hesaplarda Değerlendirilmesi Sonucunda Elde Edilen Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Kayda Alınması Nedeniyle 630 Giderler Hesabı ile 600 Gelirler Hesabında Hataya Yol Açılması Kamu idarelerinin tasarrufları altında bulunan mali kaynaklarını ne Ģekilde değerlendirileceğine iliĢkin düzenleme, 11.09.2013 tarih ve 28762 sayılı R.G.’de yayımlanan Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği ile yapılmıĢtır. Mezkûr Tebliğ’in 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasında; “Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri dışındaki kurumlar kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda açtıracakları hesaplarda aşağıdaki araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlüdür” denilmekte olup bu araçlar; “a) TL cinsi vadesiz veya vadeli mevduat, b) Gerekli görülmesi halinde ve ihtiyaçları ölçüsünde döviz cinsi ödemeleri için vadeli veya vadesiz mevduat, c) İhale, doğrudan satış, ihale öncesi rekabetçi olmayan teklif ya da ikincil piyasadan doğrudan repo ya da ters repo yoluyla temin etmek suretiyle 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında Müsteşarlıkça ihraç edilen borçlanma senetleri veya kira sertifikaları.” ġeklinde sıralanmıĢtır. Yukarıda yer verilen mevzuat dâhilinde değerlendirilen kaynaklardan elde edilen faiz gelirlerinin nasıl muhasebeleĢtirileceği ise MYMY’de düzenlenmiĢ bulunmaktadır. Anılan Yönetmeliğin “102 Banka Hesabının iĢleyiĢi”ni açıklayan 19’uncu maddesinin (8) numaralı bendinde; “Muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarları bu hesaba, tevkifat tutarları 630- Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmı 600- Gelirler Hesabına, geçmiş aylara ait kısmı 181- Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir. Banka hesabına aktarılan tutarın tamamı aynı zamanda 805- Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800- Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.”
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 Denilmektedir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde döviz hesabı; “muhasebe birimi veznelerince tahsil edilen veya her ne şekilde olursa olsun muhasebe birimlerinin banka hesaplarına intikal eden konvertibl döviz tutarlarının izlenmesi için kullanılır.” Ģeklinde tanımlanmıĢtır. Dolayısıyla Devlet muhasebesindeki 105-Döviz Hesabı ticari muhasebedeki kasa hesabı ile banka hesabının özelliklerini taĢımaktadır. Buna göre, döviz hesabında “105.01 Kasadaki Dövizler” ile “105.02 Bankadaki Dövizler” yardımcı hesaplar kullanılmaktadır. Bu bağlamda 105.02 Bankadaki Dövizler yardımcı hesabı, 102 Banka Hesabının iĢleyiĢ özelliklerine aynen sahiptir. Ayrıca mezkûr Yönetmeliğin 39’uncu maddesindeki gayri safilik ilkesi gereğince, gelir ve giderlerin, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedileceği hüküm altına alınmıĢtır. Yukarıdaki madde hükümlerinden anlaĢılacağı üzere, bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarlarının net değil brüt tutarlar üzerinden hesaplanarak muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir. Yapılan incelemede, TÜRKAK’ın yukarıdaki Tebliğ çerçevesinde hareket ederek, tasarrufu altındaki mali kaynaklarını vadeli TL ve döviz mevduat hesaplarda değerlendirdiği ve bu iĢlemlerden faiz geliri elde ettiği görülmüĢtür. Ancak söz konusu faiz gelirinin ilgili Yönetmeliğe uygun düĢmeyecek Ģekilde brüt değil net tutarlar üzerinden hesaplanarak muhasebeleĢtirildiği tespit edilmiĢtir. Sonuç olarak; Kurumun tasarrufu altındaki mali kaynaklarının TL ve döviz mevduat hesaplarında değerlendirilmesi suretiyle elde edilen faiz gelirlerinin brüt tutarlar üzerinden muhasebeleĢtirilmesi gerekirken net tutarlar üzerinden muhasebeleĢtirilmesi nedeniyle, aĢağıdaki tablodan da görüleceği üzere, 630 Giderler Hesabı ile 600.05.1.9.99 Diğer Faiz Gelirleri Hesabında 511.846,17 TL eksik gösterim bulunmaktadır. Tablo 3: TL ve Döviz Mevduatlarının Değerlendirilmesinden Elde Edilen Brüt ve Net Faiz Gelirleri Hesap Numarası Brüt Faiz Tutarı (TL) Stopaj Tutarı (TL) Net Faiz Tutarı (TL)
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10
TL Mevduatları
TR 72 0001 2009 2160
0010 26 02 34
T. HALK BANKASI
105.232,88 15.784,93 89.447,95
1745-5997623-5065
TC. ZĠRAAT BANKASI
223.326,02 33.498,90 189.827,12
00158018012788402
T. VAKIFLAR BANKASI
319.677,83 47.951,67 271.726,16
00158018015212673
T.VAKIFLAR BANKASI
122.876,71 18.431,50 104.445,21
00158018012788402
T. VAKIFLAR BANKASI
360.607,17 54.091,07 306.516,10
1745-5997623-5067
T.C ZĠRAAT BANKASI
231.297,44 34.694,62 196.602,82
00158018015212673
T.VAKIFLAR BANKASI
343.676,71 51.551,50 292.125,21
00158018012788402
T. VAKIFLAR BANKASI
362.027,50 54.304,12 307.723,38
1745-5997623-5068
T.C ZĠRAAT BANKASI
244.888,04 36.733,21 208.154,83
00158018015212673
T.VAKIFLAR BANKASI
338.946,20 50.841,93 288.104,27
00158018012788402
T. VAKIFLAR BANKASI
417.834,29 62.675,14 355.159,15
1745-5997623-5069
TC. ZĠRAAT BANKASI
275.318,55 41.297,78 234.020,77
TOPLAM 3.345.709,34 501.856,37 2.843.852,97
Döviz Mevduatları
CE001204
T.HALK BANKASI 1.151,47 207,24 944,23
00158038015014695
T.VAKIFBANK BANKASI 11.885,57 2.139,38 9.746,19
00158038015014695 11.956,31 2.152,11 9.804,20
CE001204 1.406,16 253,10 1.153,06
CE001204 1.424,16 256,32 1.167,83
00158038015014695 11.753,23 2.155,57 9.637,66
00158038015014695 11.289,33 2.032,06 9.257,26
CE001204 4.423,02 794,02 3.629,00
TOPLAM 55.284,25 9.989,80 45.339,43
GENEL TOPLAM 3.400.993,59 511.846,17 2.889.192,40
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 Kamu idaresi cevabında; muhasebe birimince yapılan kayıtların elde edilen net faiz tutarı esas alınarak yapıldığı, 2016 yılından itibaren bulgudaki Ģekilde muhasebe kayıtlarında brüt faiz geliri ve vergi stopajının ayrı ayrı gösterileceği, belirtilmiĢtir. Sonuç olarak kamu idaresi bulgu konusu edilen hatalı uygulamaya katılmakta ve 2016 yılından itibaren gerekli düzeltme iĢlemlerini baĢlatmakla birlikte, kurumun tasarrufu altındaki mali kaynaklarının TL ve döviz mevduat hesaplarında değerlendirilmesi suretiyle elde edilen faiz gelirlerinin brüt tutarlar üzerinden muhasebeleĢtirilmesi gerekirken net tutarlar üzerinden muhasebeleĢtirilmesi, denetim görüĢü verilen 2015 Mali Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunun borç ve alacak toplamlarında 511.846,17 TL tutarında eksikliğe yol açmakta, diğer taraftan muhasebenin temel ilkelerinden olan gayri safilik ilkesine de aykırılık teĢkil etmektedir. BULGU 2: Kamu Ġdaresine ait Hizmet Binası Ġçin Yapılan Bakım Onarım Giderlerinin Bina Maliyetine Eklenmesi Suretiyle 630 Giderler Hesabında ve 252 Binalar Hesabında Hataya Yol Açılması 10.01.2008 tarihli ve 26752 sayılı R.G.’de yayımlanan 28 Sıra no’lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği ile bu Tebliği 04.11.2015 tarihinde yürürlükten kaldıran ve yerine uygulamaya geçen 47 sıra no.lu “Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği’nde “Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik” ’te yer alan taĢınmazlar için 34.000 TL’yi aĢmayan duran varlıkların hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edileceği, hesaplarda kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan belirtilen limiti aĢanların değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği ifade edilmiĢtir. Her iki Tebliğ’de de duran varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için 34.000 TL’yi aĢmayan harcamalarda amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiĢtir. Yani Kamu idareleri tarafından taĢınmazlara ait yapılan harcamaların 34.000 TL’yi aĢmaması durumunda, bu harcamalar değer artırıcı harcama olarak kabul edilmeyecek ve dolayısıyla taĢınmazın değerine ilave edilmeyecektir. Kamu idaresince 2015 yılında yapılan toplam üç adet bina büyük onarım giderinin iki tanesinin parasal tutarı 34.000 TL’nin altında kalmasına rağmen, yapılan harcamanın 630 Giderler Hesabı yerine 252 Binalar Hesabına kaydedildiği görülmüĢtür. Yapılan hatalı kayıt
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 sonucunda; 252 Binalar Hesabında 34.149 TL fazlalık, 630 Giderler Hesabında ise aynı tutarda eksiklik bulunmaktadır. Kamu idaresi cevabında; bulguda yer verilen tespit doğrultusunda, limit altında kalan tutarlara, tam amortisman uygulaması yapılabilmesi için kayıtların incelendiği ve gerekli muhasebe düzeltme kayıtlarının yapıldığı, ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak bulguda yer verilen, değer artırıcı harcama niteliğinde olmayan bakım onarım giderlerinin bina maliyetine eklenmemesi ile ilgili tespite katılan kamu idaresi, gerekli düzeltme kayıtlarını 2016 yılında yapmıĢsa da görüĢ verilen 2015 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunun borç tarafında 34.149 TL eksiklik ve dolayısıyla bilanço hesabı olan 590 Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabında aynı tutarda fazlalık bulunmakta, diğer taraftan yine bilanço hesabı olan 252 Binalar Hesabında ise 34.149 TL tutarındaki hata, mevcudiyetini korumaktadır. BULGU 3: Fon Alım Satım ĠĢlemleri için Kullanılan 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında Kayıtlı Tutarın Muhasebenin Tam Açıklama Ġlkesine Uygun Olmaması, Fon SatıĢından Elde Edilen Gelirler ile Yapılan Stopajların Kayıt Altına Alınmaması Nedeniyle 600 Gelirler Hesabında ve 630 Giderler Hesabında Eksiklik Bulunması Kamu idarelerinin tasarrufları altında bulunan mali kaynaklarını ne Ģekilde değerlendirileceğine iliĢkin düzenleme 11.09.2013 tarih ve 28762 R.G.’de yayımlanan Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği’nde yer almaktadır. Anılan Tebliğ’in 2’nci maddesinde özel bütçeli kamu idarelerinin Tebliğ kapsamında olduğu belirtilmiĢtir. Tebliğ’in “Uygulama ve Kullanılacak Araçlar” baĢlıklı 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasında aynen; “Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri dışındaki kurumlar kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan her türlü mali kaynaklarını kamu sermayeli bankalarda açtıracakları hesaplarda aşağıdaki araçları kullanarak değerlendirmekle yükümlüdür: a) TL cinsi vadesiz veya vadeli mevduat, b) Gerekli görülmesi halinde ve ihtiyaçları ölçüsünde döviz cinsi ödemeleri için vadeli veya vadesiz mevduat,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 c) İhale, doğrudan satış, ihale öncesi rekabetçi olmayan teklif ya da ikincil piyasadan doğrudan repo ya da ters repo yoluyla temin etmek suretiyle 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında Müsteşarlıkça ihraç edilen borçlanma senetleri veya kira sertifikaları.” Denilmektedir. Yukarıda belirtilen Tebliğ’de, kamu kaynaklarının ne Ģekilde değerlendirilebileceğine iliĢkin seçenekler tadadi olarak belirtilmiĢtir. Dolayısıyla kamu idarelerinin anılan Tebliğ’in düzenlemeleri çerçevesinde hareket etmesi gerekmektedir. Öte yandan söz konusu kamu kaynaklarının değerlendirilme türüne bağlı olarak bu iĢlemlerin MYMY’de yer alan muhasebe kayıtlarında takip edilmesi gerekmektedir. Örneğin kamu kaynağının vadeli/vadesiz mevduat TL hesabında değerlendirildiği durumlarda 102 Banka Hesabında, benzer Ģekilde vadeli/vadesiz döviz hesabında takip edildiği durumlarda ise 105 Döviz Hesabında takip edilmesi gibi. Kamu idaresi uygulamasına bakıldığında, ilgili Tebliğ’de kamu kaynağının değerlendirilme seçenekleri arasında net olarak yer almamakla birlikte, satın alınan fonun portföy dağılımından mevzuata uygun bir Ģekilde bankadan fon satın alımı iĢlemi gerçekleĢtirildiği görülmüĢtür. Ancak kamu idaresinin sahip olduğu iki Fon Hesabının 2015 yılı içerisindeki hesap hareketleri incelendiğinde, iki fon hesabından elde edilen gelirlerin muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmediği tespit edilmiĢtir ġöyle ki; fon hesabının kullanım özelliğine bağlı olarak satıĢ iĢleminin gerçekleĢtiği gün veya izleyen gün içerisinde satıĢ gelirleri vadesiz TL hesabına yani 102 Banka Hesabına aktarılmaktadır. Bununla birlikte, fonun değerlemesinden elde edilen gelirler 600 Gelirler Hesabına, stopaj kesintileri de 630 Giderler Hesabına ve benzer Ģekilde 800 Bütçe Gelirleri Hesabına kaydedilmemiĢtir. Sonuç olarak, kamu idaresince mevduatı değerlendirmek amacıyla satın alınan fonların değerlendirilmesinden elde edilen gelirlerin muhasebe kayıtlarına alınmaması neticesinde 600 Gelirler Hesabının 246.737,79 TL ve 630 Giderler Hesabında 24.673,78 TL, 800 Bütçe Gelirleri Hesabında ise (aynı zamanda yansıtma hesabı olan 805 Hesabında) 222.064,01 TL tutarında eksik gösterim mevcuttur. Fon hesabından sağlanan getiriler aĢağıdaki tabloda yer almaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14
Tablo 4: Fon Hesabından Sağlanan Getiri Tutarları
Banka Adı Tarih
Brüt Gelir
(TL)
Stopaj Tutarı
(TL)
Net Gelir
(TL)
Ziraat Bankası
1745-5997623-5008
12.02.2015 17.757,20 1.775,72 15.981,48
24.02.2015 4.914,20 491,42 4.422,78
23.03.2015 99.650,10 9.965,01 89.685,09
25.05.2015 30.310,60 3.031,06 27.279,54
25.02.2015 589,70 58,97 530,73
21.07.2015 8.863,00 886,30 7.976,70
25.08.2015 10.299,70 1.029,97 9.269,73
18.09.2015 1.936,80 193,68 1.743,12
05.11.2015 6.858,80 685,88 6.172,92
06.11.2015 1.220,10 122,01 1.098,09
06.11.2015 3.827,70 382,77 3.444,93
23.11.2015 15.177,40 1.517,74 13.659,66
27.11.2015 9.419,20 941,92 8.477,28
23.12.2015 18.060,80 1.806,08 16.254,72
24.12.2015 6.396,80 639,68 5.757,12
Ara Toplam 1 235.282,10 23.528,21 211.753,89
Vakıfbank
(32515777)
13.01.2015 1.056,40 105,64 950,76
24.12.2015 10.399,29 1.039,93 9.359,36
Ara Toplam 2 11.455,69 1.145,57 10.310,12
Genel Toplam 246.737,79 TL 24.673,78 TL 222.064,01 TL
Bir diğer husus ise satın alınan ve satılan fon iĢlemlerinde, 108 Diğer Hazır Değerler
Hesabının kullanılmasıdır. MYMY’de Diğer Hazır Değerler Hesabının, kasadaki limit fazlası
paranın bankaya gönderilmesi, tahsil edilen kamu idaresine ait dövizler ve Bakanlıkça
belirlenen tutarı aĢan kiĢilere ait dövizlerin bankaya gönderilmesi ve muhasebe birimlerinin
kasa ihtiyacı için veznedar adına düzenlenen çekler ile bunlardan tahsil edilip kasa varlığına
dâhil edilenler için kullanıldığı görülmektedir. Dolayısıyla kamu idaresinin tasarrufu altındaki
kamu kaynakları ile satın alınan fonun takibinin 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında
yapılması mevzuata uygun değildir.
Netice itibariyle 2015 yılı bilançosunda 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında yer alan
3.455.559,44 TL’lik tutarın satın alınan portföy dağılımına bakılarak MYMY’de yer alan
uygun bir hesap altında takip edilmesi gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 Kamu idaresi cevabında; ihtiyaç halinde bozdurulan fonun vadesiz TL hesaplarına alınması esnasında yapılması istenen muhasebe kayıtlarının 2016 yılından itibaren uygulanmaya baĢlandığı, 108 Hazır Değerler Hesabı yerine likit fonların uygun bir hesapta izlenmesi ile ilgili olarak Yönetmelikte net bir atıf olmadığı, 10 Hazır Değerler ana hesap grubunda izlenen likit fonların bir alt düzey hesap olan 108 Hazır Değerler Hesabı yerine baĢka bir hesapta izlenmesi yönünde 2016 yılı içerisinde gerekli düzenlemelerin yapılacağı, ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak kamu idaresi bulgu konusu edilen hatalı uygulamaya katılmakta ve 2016 yılından itibaren gerekli düzeltme iĢlemlerini baĢlatmakla birlikte, mevduatı değerlendirmek amacıyla satın alınan fonların değerlendirilmesinden elde edilen gelirlerin muhasebe kayıtlarına alınmaması, 2015 Mali Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunun borç toplamında 24.673,78 TL ve alacak toplamında 246.737,79 TL tutarında eksikliğe yol açmakta, bu durum 2015 Mali Yılı Bilançosunda 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabının 222.124,01 TL tutarında eksik gösterimine neden olmaktadır. Öte yandan 108 Diğer Hazır Değer Hesabının hatalı kullanımına 2016 yılında son verileceği belirtilmiĢse de, denetim görüĢü verilen 2015 Mali Yılı Bilançosunda 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında kayıtlı tutarın mali tablo kullanıcılarına doğru ve güvenilir bilgi sunmadığı düĢünülmektedir. Bulguda ayrıntıları ile yer verildiği üzere MYMY’de Diğer Hazır Değerler Hesabının, kasadaki limit fazlası paranın bankaya gönderilmesi, tahsil edilen kamu idaresine ait dövizler ve Bakanlıkça belirlenen tutarı aĢan kiĢilere ait dövizlerin bankaya gönderilmesi ve muhasebe birimlerinin kasa ihtiyacı için veznedar adına düzenlenen çekler ile bunlardan tahsil edilip kasa varlığına dâhil edilenler için kullanıldığı görülmektedir. Dolayısıyla bu hesabın niteliği itibariyle yılsonunda bakiye vermesi beklenmemektedir. 108 Hesabının 2015 Mali Yıl Bilançosunda 3.455.559,44 TL gibi önemli bir tutarda bakiye vermesi, hesabın genel kullanım özelliği ile birlikte değerlendirildiğinde tablo kullanıcılarının doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaĢılır olmadığı sonucunu doğurmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 10 Hazır Değerler Grubu (108 Diğer Hazır Değerler Hesabı), 25 Duran Varlıklar Grubu (252 Binalar Hesabı), 59 Dönem Faaliyet Sonuçları Grubu (590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı), 60 Gelirler Grubu (600 Gelirler Hesabı) ve 63 Giderler Grubu (630 Giderler Hesabı) hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: 1999 Yılında Faaliyete Geçen ve 2006 Yılından Ġtibaren Ġç Kontrol Sistemini Kurmak, ĠĢletmek ve GeliĢtirmekle Yükümlü Olan Kamu Ġdaresinde, Ġç Kontrol Sisteminin Halen Kurulamaması Kamu idaresi tarafından, 5018 sayılı KMYKK’nın 55, 56 ve 57’nci maddeleri ile hüküm altına alınan “Ġç Kontrol Sistemi” kapsamında yapılması gereken çalıĢmalar, Kurum Üst Yöneticisi tarafından yazılı bir genelge ile baĢlatılmamakla birlikte, kamu idaresi ilk eylem planını 31.12.2014 tarihine kadar hazırlamıĢtır. Ancak bu Planda yer alan eylemlerin hâlihazırda tamamlanmadığı, Kamu Ġç Kontrol Standartları ve bu bağlamda Ġç Kontrol Sistemi ile Risk Yönetim bileĢenlerinin tam olarak yapılandırılmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği ile kamu idarelerinin uyması gereken genel ve asgari nitelikte olan 18 iç kontrol standardı ve bunlara iliĢkin 79 genel Ģart belirlenmiĢtir. Bu standartlar iç kontrol sisteminin “Kontrol Ortamı”, “Risk Değerlendirmesi”, “Kontrol Faaliyetleri”, “Bilgi ve ĠletiĢim” ve “Ġzleme” bileĢenleri temel alınarak beĢ kategoride düzenlenmiĢtir. Burada amaç kamu idarelerinin iç kontrol standartlarına uyumunun sağlanarak Kamu Ġç Kontrol Rehberi’nde düzenlenen iç kontrol sistemi ve risk yönetiminin yapılandırılmasıdır. Ġç kontrol ve risk yönetimi sistemleri risk odaklı yaklaĢımlardır. Ġç kontrol sistemi Kurumun tüm birimlerinde yapılan iĢ tanımları ve iĢ süreçlerine odaklanarak iĢ süreçlerinde çalıĢan ve iĢi yapan personelin katılımıyla oluĢturulacak odak gruplarında risklerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve kontrol faaliyetlerinin geliĢtirilmesi temeline dayanır. Risk yönetimi ise idarenin üst düzey personeli tarafından belirlenen, kurumun misyonu, stratejileri ve dıĢ iliĢkileri ile kurumun saygınlığına iliĢkin muhtemel risklerin birimlerde değerlendirilerek kontrol faaliyetlerinin belirlenmesi temeline dayanmaktadır. Buna göre Kurum tarafından 2014 yılında iç kontrol standartlarına uyumun sağlanması amacıyla hazırlanmıĢ olan Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı ile bu yönde yapılan uygulamaların incelenmesi sonucunda; Planın, “Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi”nde yer alan ilkelere uyularak hazırlandığı görülmüĢse de 18 kamu iç kontrol standardı ve bu standartları
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 sağlamaya yönelik 79 genel Ģartı karĢılamak üzere belirlenen eylemlerin genel nitelikte olduğu, Plandaki bu eylemlerin gerek iç kontrol sistemi gerekse risk yönetimi unsurlarının Kurumda yapılandırılmasını sağlayacak olan alt eylemlerinin belirlenmediği, eylemlerin süresinin ve sorumlu personelin kimler olduğunu belirleyen detaylı çalıĢmaların yapılmadığı, Planda öngörülen ve 2015 yılında bitirilmesi gereken eylemlerin halen gerçekleĢtirilemediği, Kurumda mali ve mali olmayan iĢlerin iĢ tanımlarının büyük ölçüde yapılmadığı, tamamlananların ise dar kapsamda olduğu ve güncel olmadığı, bu haliyle 5018 sayılı Kanun’da öngörülen Ģekilde iĢ akıĢ Ģemalarının oluĢturulmadığı, Personel istihdamı, yer değiĢtirme, üst görevlere atanma, eğitim ve özlük hakları gibi insan kaynakları yönetimine iliĢkin önemli hususların yazılı olarak belirlendiği ancak personel performans değerlendirme kriterlerinin tespit edilmediği, Yönetim bilgi sistemi kapsamında yöneticiler için bilgi, belge ve verilere ulaĢma, analiz etme ve bunun sonucunda doğru, zamanlı ve etkin karar almayı sağlayıcı (TBS) kullanıldığı, Kurumda kontrol ortamının gerekliliği olan iç denetim mekanizması için 3 iç denetçi kadrosu olduğu halde halen atama yapılmadığı, Kurumda 13.04.2005 tarih ve 25785 sayılı R.G.’de yayımlanan Kamu Görevlileri Etik DavranıĢ Ġlkeleri BaĢvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 2’nci maddesine göre Etik SözleĢmesinin, tüm üst düzey kadrolu personel ile diğer tüm personel tarafından imzalandığı, Kurumda halen Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulunun oluĢturulmadığı ve buna bağlı olarak Kurulun herhangi bir icraatının olmadığı, Kurum tarafından Eylem Planında yer alan eylemler tamamlanmadığından Kamu Ġç Kontrol Rehberinde yer alan standart formların doldurulamadığı, BiliĢim sistemleri ile ilgili olarak yazılı bir stratejisinin olduğu, BiliĢim sistemlerinden kaynaklanabilecek risklerin değerlendirilmediği, belirlenen risklerin düzenli olarak gözden geçirilmediği, değerlendirme yapacak bir birim veya ekibin belirlenmediği ve risk kütüğü oluĢturulmadığı, BiliĢim sisteminin, sistemin yapısına yönelik uzmanlık gerektiren bir denetiminin yapılmadığı, Sistem kontrollerinin uluslararası standartlara uygunluğunun düzenli olarak izlenmesini sağlayacak bir yapının mevcut olmadığı,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 Üçüncü kiĢilerden hizmet alımı yapıldığı ancak taraflarca bağıtlanan sözleĢmeye bilgi güvenliğini (gizliliği) sağlayıcı hükümlere yer verildiği, BiliĢim sistemlerinde acil değiĢiklik ihtiyacı durumunda uygulanacak bir eylem planının olmadığı, Tespit edilmiĢtir. Yukarıda kamu idaresinin iç kontrol sisteminin kurulmasına yönelik olarak yapması gereken çalıĢmaların neredeyse tamamına yakınına hiç baĢlamaması nedeniyle iç kontrol sisteminin kurulmadığı dikkate alındığında; 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporuna üst yönetici tarafından imzalanan “Ġç Kontrol Güvence Beyanı” ile mali hizmetler birim yöneticisi tarafından imzalanan “Mali Hizmetler Birim Yöneticisinin Beyanı”nın eklendiği görülmüĢse de bu beyanların doğru ve güvenilir olmadığı kanaatine varılmıĢtır. Sonuç olarak, mali yönetim ve iç kontrol sisteminin kurulması ve iĢleyiĢinin gözetilmesinden, Yönetim Kurulu BaĢkanı da olan Üst Yönetici sorumlu olup, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecektir. Yönetim Kurulu BaĢkanı olan üst yöneticinin iç kontrol sistemini benimsemesi ve personelini teĢvik ederek katılımcı yöntemlerle sistemin yapılandırılması ve uygulanması için süreci gözetmesi gerektiği düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; 5018 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri gereğince Kurumda kurulması gereken “Ġç Kontrol Sisteminin” tam olarak kurulamadığı, Kurumun 4457 Sayılı KuruluĢ Kanununda ve 2012 yılında yapılan Kanun değiĢikliğinde Ġç Kontrol Sisteminin kurulması ve izlenmesi ile ilgili ayrı bir birim öngörülmediği, TÜRKAK Yönetim Kurulunun 14.01.2013/171 Sayılı Kararı ile Strateji GeliĢtirme ve Mali Hizmetler Müdürlüğü kurulduğu ve Ġç Kontrol Sisteminin kurulması çalıĢmalarına baĢlandığı, ancak Kurumun küçük ve personel sayısının yetersiz olması nedeniyle Kurum genelinde ve Strateji GeliĢtirme özelinde Ġç Kontrol Sistemini kurup izleyecek personelin bulunmadığı, 2014 yılında 2 Mali Hizmetler Uzman Yardımcısı atanmasından sonra öncelikle Kurumun Ġç Kontrol Eylem Planının hazırlandığı ve 2015 yılında yapılacak eylemlerin kısmen tamamlandığı, diğer yandan Kurumdaki iĢ ve süreçlerle ilgili ayrı bir proje yürütüldüğü (TÜYEP), burada görev tanımları, iĢ süreçleri ve performans kriterlerinin belirlenmesi için çalıĢmalar yapıldığı, ancak, bu projenin son aĢaması olan Bilgi Sistemindeki yazılımların değiĢtirilmesi ve güncellenmesi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 iĢlemleri zaman aldığından Ġç Kontrol Sistemine aktarılamadığı, Kurumda 12.12.2014/4817 sayılı onay ile Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulunun oluĢturulduğu, Ġç Denetim mekanizmasının yürütülmesi için Kuruma 3 Ġç Denetçi kadrosu tahsis edildiği halde Bakanlar Kurulunca bu denetçiler için kadro ihdası gerçekleĢmediğinden bugüne kadar söz konusu kadrolara atama yapılamadığı, gerekirse Kurum kadro cetvelinde Yönetim Kurulu kararı ile yapılacak değiĢiklik sonucu Ġç Denetçi Kadrosu ihdas edileceği ve 1 denetçinin atamasının yapılacağı, Kurumda Mali Yönetim ve Ġç Kontrol Sisteminin kurulması ve iĢletilmesi için, Üst Yönetici ve diğer yöneticilerin sistemi benimsemesi ve personelin katılımı yönünde toplantı ve eğitim çalıĢmalarının yapıldığı, ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak her ne kadar kamu idaresince 4457 sayılı KuruluĢ Kanunu’nda Ġç Kontrol Sisteminin kurulması ve izlenmesi ile ilgili ayrı bir birim öngörülmediği ifade edilmiĢ olsa da, yine Kurum cevabında da yer aldığı üzere, TÜRKAK Yönetim Kurulunun 14.01.2013/171 sayılı kararı ile Strateji GeliĢtirme ve Mali Hizmetler Müdürlüğü kurulması karĢısında, mevcut Kurum mevzuatında iç kontrol ile ilgili ayrıca bir birim öngörülmemesinin iç kontrol sisteminin halen kurulmamıĢ olmasına bir gerekçe oluĢturamayacağı, Kurumun küçük ve personel sayısının yetersiz olması nedeniyle Kurum genelinde ve Strateji GeliĢtirme birimi özelinde Ġç Kontrol Sistemini kurup izleyecek personelin bulunmadığı ifade edilmiĢ olsa da, yine Kurum cevabında yer aldığı üzere, 2014 yılında 2 Mali Hizmetler Uzman Yardımcısının atandığı ve çalıĢmalarına baĢladığı, bununla birlikte iç kontrol sürecinin sadece Strtaeji GeliĢtirme birimi tarafından yürütülecek bir süreç olarak algılanmasının hatalı olduğu, bu sürecin Kurum üst yönetimi tarafından sahiplenilmesi ve tüm Kurum personeline bu hassasiyetin anlatılmasının çok daha önemli olduğu, iç kontrol sisteminin kurulmasının ve iĢletilmesinin uzun bir zaman diliminde hayata geçeceği dikkate alındığında iyi bir kurumsal planlama ile bu alandaki personel yetersizliğinin bertaraf edilebileceği, bu anlamda personel yetersizliğinin iç kontrol sisteminin halen kurulmamıĢ olmasına bir gerekçe oluĢturamayacağı, Kurumdaki iĢ ve süreçlerle ilgili ayrı bir proje yürütüldüğü (TÜYEP), burada görev tanımları, iĢ süreçleri ve performans kriterlerinin belirlenmesi için çalıĢmalar yapıldığı, ancak bu projenin son aĢaması olan Bilgi Sistemindeki yazılımların değiĢtirilmesi ve güncellenmesi iĢlemlerinin zaman almasından dolayı Ġç Kontrol Sistemine aktarım yapılamadığı ifade edilmiĢ olup, tüm bu geliĢmeler tarafımızca olumlu olarak değerlendirilmekle birlikte bu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 sürecin en kısa sürede tamamlanarak hayata geçirilmesinin önemli olduğu, Bulguda Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulu oluĢturulmadığı ifade edilmekle birlikte Kurumca gönderilen cevap neticesinde bu Kurulun oluĢturulduğu anlaĢıldığından bu hususun olumlu olarak değerlendirildiği, Kontrol ortamı ve izleme standartlarının önemli bir unsuru olan iç denetim mekanizmasının hayata geçirilmesi açısından Kuruma 3 Ġç Denetçi kadrosu tahsis edildiği halde Bakanlar Kurulu Kararı yayınlanmadığından bugüne kadar söz konusu kadrolara atama yapılamadığı ifade edilmiĢ olsa da, yine Kurum cevabında da yer aldığı üzere Yönetim Kurulu Kararı ile gerekirse Kurum kadro cetvelinde değiĢiklik yapılarak Ġç Denetçi Kadrosu ihdas edilebileceği, böylelikle iç kontrol sisteminin en önemli unsurlarından biri olan iç denetçi çalıĢtırılmasının mümkün olduğu, DeğerlendirilmiĢtir. Yukarıda belirtilen hususlar haricinde iç kontrol sistemi ile ilgili olarak bulguda yer alan tüm tespitler geçerliliğini muhafaza etmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Türk Akreditasyon Kurumu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr