2015 - SİVİL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ.pdf

SĠVĠL HAVACILIK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ................................... 6
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU ......................................................................................................... 6
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ............................................... 6
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ................................................................................... 8
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ............................................................................................................................. 17
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ........... 18
8. EKLER ...................................................................................................................................................... 21

TABLOLAR LĠSTESĠ Tablo 1: 2013-2014-2015 Yıllarına Ait Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırmanın Birinci Düzeyine Göre Dağılımı ............................................................................................................ 2 Tablo 2: 2013-2014-2015 Yıllarına Ait Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırmanın Dördüncü Düzeyine Göre Dağılımı ........................................................................................... 3

KISALTMALAR ICAO Türkiye Uluslararası Sivil Havacılık TeĢkilatı KBÖ Kesintili BaĢlangıç Ödeneği KMYKK Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu MYMY Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği SHGM Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü TMY TaĢınır Mal Yönetmeliği TÜRKSAT A.ġ. TÜRKSAT Uydu HaberleĢme Kablo TV ve ĠĢletme Anonim ġirketi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) 1954 yılında UlaĢtırma Bakanlığı bünyesinde “Sivil Havacılık Daire BaĢkanlığı” olarak kurulmuĢtur. 1987 yılında ise UlaĢtırma Bakanlığı ana hizmet birimi olarak “Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü” adıyla yeniden yapılandırılmıĢtır. 18.11.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5431 sayılı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile T.C. UlaĢtırma, Denizcilik ve HaberleĢme Bakanlığına bağlı, kamu tüzel kiĢiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu (KMYKK)’na ekli II sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli bir kamu idaresi halini almıĢtır. Genel Müdürlük, merkez teĢkilatı ile doğrudan merkeze bağlı Ġstanbul, Antalya ve NevĢehir temsilciliklerinden meydana gelmektedir. Kamu Ġdaresi, Türk sivil havacılığının güvenirliğini ve sürdürülebilir geliĢimini sağlamak amacıyla düzenleme yapma, denetleme ve yaptırım uygulama yetkisine sahiptir. SHGM mali iĢlemlerinin muhasebeleĢtirilmesinde Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği (MYMY) ve Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine tabi olup Muhasebat Genel Müdürlüğünün özel bütçeli kurumlar için hazırladığı detaylı hesap planını kullanmaktadır. SHGM bütçesine 2015 yılında baĢlangıç ödeneği olarak 27.506.000 TL konulmuĢ ve ek ödeneklerle birlikte toplam ödenek 35.951.170 TL’ye ulaĢmıĢ olup bu tutarın 33.386.939 TL’lik kısmı harcanmıĢtır. SHGM’nin 2015 yılı gelir bütçesi tahmini 68.500.000 TL olarak öngörülmüĢ ancak yılsonunda 59.139.946 TL olarak gerçekleĢmiĢtir. Kamu Ġdaresinin faaliyet hesaplarından olan 630 Giderler Hesabı 34.209.815,52 TL, 600 Gelirler Hesabı 59.516.737,16 TL olarak gerçekleĢmiĢ olup 2015 yılında 25.306.921,64 TL tutarında olumlu faaliyet sonucu elde edilmiĢtir. SHGM’nin 2013-2014-2015 yıllarına ait bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırmanın birinci düzeyine göre dağılımı aĢağıdaki tabloda yer almaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Tablo 1: 2013-2014-2015 Yıllarına Ait Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırmanın Birinci Düzeyine Göre Dağılımı Yıllar 2013 2014 2015 Kod Açıklama KBÖ (Kesintili BaĢlangıç Ödeneği) (TL) GerçekleĢme (TL) KBÖ (TL) GerçekleĢme (TL) KBÖ (TL) GerçekleĢme (TL) 01 Personel Giderleri 9.907.000 10.678.190 11.954.000 12.702.104 13.388.000 15.663.220 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 1.017.000 1.129.947 1.237.000 1.431.162 1.517.000 1.742.931 03 Mal ve Hizmet Alımları Giderleri 6.411.000 8.833.589 6.603.000 7.812.089 6.539.000 9.657.159 05 Cari Transferler 1.285.000 1.317.664 1.380.000 2.807.993 1.562.000 3.174.634 06 Sermaye Giderleri 3.000.000 1.171.208 4.000.000 2.558.946 4.500.000 3.148.995 TOPLAM 21.620.000 23.130.598 25.174.000 27.312.294 27.506.000 33.386.939 SHGM’nin 2013-2014-2015 yıllarına ait bütçe giderlerinin incelenmesi sonucunda yıllar itibariyle tüm gider kalemlerinde artıĢ olduğu görülmüĢtür. Personel giderleri ile sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerindeki artıĢ Kamu Ġdaresinin yeni personel alımından; mal ve hizmet alımları giderlerindeki artıĢ personel sayısının artmasına bağlı olarak demirbaĢ ve tüketime yönelik mal ve malzeme alımları ile yolluklar alt kalemindeki artıĢtan; cari transferlerdeki artıĢ yeni personel alımına bağlı olarak görev zararları alt kalemi ile uluslararası kuruluĢlara yapılan aidat ödemeleri alt kalemindeki artıĢtan; sermaye giderlerindeki artıĢ ise “SHGM Eğitim Merkezi Yapım ĠĢi” kapsamında yapılan ödemelerden kaynaklanmaktadır. SHGM’nin 2013-2014-2015 yıllarına ait bütçe gelirlerinin ekonomik sınıflandırmanın dördüncü düzeyine göre dağılımı aĢağıdaki tabloda yer almaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Tablo 2: 2013-2014-2015 Yıllarına Ait Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırmanın Dördüncü Düzeyine Göre Dağılımı Yıllar 2013 2014 2015 Kod ve Açıklama Tahmin (TL) GerçekleĢme (TL) Tahmin (TL) GerçekleĢme (TL) Tahmin (TL) GerçekleĢme (TL) 03.TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 47.483.000 36.532.747,97 47.952.000 38.040.046,39 48.212.000 37.368.680,29 03.01 Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 5.183.000 3.526.625,93 2.602.000 1.020.669,92 1.812.000 3.232.976,56 03.01.01.01 Şartname, Basılı Evrak, Form Satış Gelirleri 1.000 369.231,80 1.000 43.420,00 1.000 115.010,00 03.01.02.02 Muayene, Denetim ve Kontrol Ücretleri 1.150.000 382.344,28 750.000 346.125,00 750.000 987.737,12 03.01.02.03 Avukatlık Vekalet Ücretleri Gelirleri 1.000 152 1.000 2.424,92 1.000 0 03.01.02.04 Kurs, Toplantı, Seminer, Eğitim v.b. Faaliyet Gelirleri 400.000 135.650,00 250.000 55.585,00 200.000 70.800,00 03.01.02.05 Danışmanlık /Bilgilendirme Gelirleri 1.000 20.380,00 0 0 0 0 03.01.02.30 Sınav, Kayıt ve Bunlara İlişkin Diğer Hizmetler 1.250.000 2.032.520,83 1.400.000 325.575,00 750.000 905.602,08 03.01.02.51 Çevre ve Esenlik Hizmetlerine İlişkin Gelirler 235.000 54.200,00 100.000 129.300,00 100.000 129.200,00 03.01.02.59 Ulaştırma Hizmetlerine İlişkin Gelirler 2.145.000 20.430,00 100.000 2.000,00 10.000 50.250,00 03.01.02.99 Diğer 0 511.717,02 0 116.240,00 0 974.377,36

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Hizmet Gelirleri 03.02 Malların Kullanma veya Faaliyette Bulunma İzni Gelirleri 42.300.000 33.006.122,04 45.350.000 37.019.376,47 46.400.000 34.135.703,73 03.02.01.20 Sivil Havacılık Ruhsat Gelirleri 22.000.000 27.541.543,32 31.350.000 32.306.320,21 39.400.000 28.551.866,78 03.02.01.21 Sivil Havacılık Sertifika Gelirleri 15.000.000 1.305.839,50 6.500.000 841.137,50 2.000.000 1.197.745,30 03.02.01.22 Sivil Havacılık Tescil ve Lisans Gelirleri 5.300.000 4.158.739,22 7.500.000 3.871.918,76 5.000.000 4.386.091,65 05.Diğer Gelirler 15.517.000 13.375.065,97 17.348.000 20.499.613,38 20.288.000 21.771.265,99 05.01 Faiz Gelirleri 10.001.000 7.330.813,62 10.503.000 10.708.739,20 10.703.000 14.737.570,51 05.01.09.01 Kişilerden Alacaklar Faizleri 1.000 1.308,18 3.000 143,58 3.000 3.223,52 05.01.09.03 Mevduat Faizleri 10.000.000 7.329.505,44 10.500.000 10.708.595,62 10.700.000 14.734.346,99 05.02 Kişi ve Kurumlardan Alınan Paylar 5.500.000 5.922.044,91 6.750.000 9.314.975,41 9.500.000 6.841.677,22 05.02.06.99 Özel Bütçeli İdarelere Ait Diğer Paylar 5.500.000 5.922.044,91 6.750.000 9.314.975,41 9.500.000 6.841.677,22 05.09 Diğer Çeşitli Gelirler 16.000 122.207,44 95.000 475.898,77 85.000 192.018,26 05.09.01.06 Kişilerden Alacaklar 16.000 122.207,44 95.000 475.898,77 85.000 192.018,26 TOPLAM 63.000.000 49.907.813,94 65.300.000 58.539.659,77 68.500.000 59.139.946,28 SHGM’nin 2013-2014-2015 yıllarına ait bütçe gelirlerinin incelenmesi sonucunda 3 yıllık gelir gerçekleĢme ortalamasının yaklaĢık %85 olduğu görülmüĢtür. Yıllar itibariyle elde edilen gelir tutarı artmakla birlikte, tahmin edilen gelir düzeyinin altında kalınmaktadır. 2013- 2015 yılları arasında hizmet tarifesinde bir değiĢim olmamasına rağmen gelir kalemlerinde arz-talep dengesine bağlı olarak dalgalı bir seyir söz konusudur. Toplam gelirler içinde en büyük payı TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri kalemi altında Malların Kullanma veya Faaliyette

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 Bulunma Ġzni Gelirleri alt kalemindeki Sivil Havacılık Ruhsat Gelirleri oluĢturmaktadır. Diğer Gelirler kalemi altında en büyük pay ise faiz gelirleri alt kaleminindir. Ayrıca Kamu Ġdaresinin Ġstanbul’da Avrupa Birliği desteği ile yürütülen “Türk Sivil Havacılığının Emniyet ve Güvenlik Eğitim Ġhtiyacı Alanındaki Ġdari Kapasitesinin Arttırılması” projesi kapsamında SHGM Eğitim Merkezi Yapım ĠĢi bulunmaktadır. Kamu Ġdaresince bu projeye sadece belli bir oranda katkı payı ödemesi yapılmakta, geri kalan kısım Avrupa Birliğince Ulusal Fona aktarılmaktadır. Proje; teknik yardım, inĢaat, kontrolörlük ve tedarik olmak üzere dört ihale üzerinden yürütülmektedir. Teknik yardım projesi 31.03.2015 tarihinde baĢlamıĢtır ve 31.03.2017 tarihine kadar devam edecektir. Kontrolörlük, inĢaat ve tedarik projelerinin ihale süreçleri tamamlanmıĢtır. Ġhaleyi kazanan yüklenici firmanın 2016 yılı içerisinde iĢe baĢlaması planlanmaktadır. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır.  BirleĢtirilmiĢ veriler defteri.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri.  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüĢü, Kamu Ġdaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Kamu Ġdaresine ait Varlıklardan Hurdaya Ayrılarak SatıĢı YapılmıĢ TaĢınırların Bilançoda Halen Varlık Olarak Gösterimi Suretiyle, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabında Fazlalık Bulunması MYMY’nin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına iliĢkin “Hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı 215’inci maddesinde; “(1) Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1. Kullanılma olanağını yitiren maddi duran varlıklar kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak; ayrılmış olan amortisman tutarı 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilir. … b) Alacak
2. Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar hesabında kayıtlı stok ve varlıklardan satılmak suretiyle elden çıkarılanların, bir taraftan kayıtlı değeri bu hesaba, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu fark 600-Gelirler Hesabına alacak, satış bedeli 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara, ayrılmış olan amortisman tutarları 299-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, satış bedeli ile net değeri arasındaki olumsuz fark 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan satış bedeli 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir. …” Denilmektedir. Aynı Yönetmeliğin 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına iliĢkin “Hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı 219’uncu maddesinde ise;

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 “(1) Birikmiş amortismanlar hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak

1. Elden çıkarılacak maddi duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarları bu hesaba alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedilir.
2. Elden çıkarılacak amortismana tabi duran varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmış amortisman tutarı arasındaki fark, bu hesap grubuna aktarma işleminin yapıldığı dönem sonunda bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir. … b) Borç
3. Elden çıkarılacak maddi duran varlıklardan her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarılanların ayrılmış olan amortisman tutarı bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.” Hükümleri yer almaktadır. Bu hükümlere göre hurdaya ayrılan malların satıĢı halinde 294 Hesabı ile 299 Hesabından çıkıĢ yapılmalı ve Yönetmelik’te belirtildiği Ģekilde ilgili hesaplar çalıĢtırılmalıdır. Ancak Kamu Ġdaresince 2015 yılı içerisinde kayıtlı değeri 276.995,30 TL olan 12.814,00 kg hurdanın 1.870,40 TL karĢılığında satılmasına rağmen satıĢ sonucu elde edilen tutarın sadece gelir kaydının yapıldığı, 294 ve 299 Hesaplarından çıkıĢ kayıtlarının yapılmadığı görülmüĢtür. Benzer uygulama önceki yıllarda da mevcut olup Kamu Ġdaresinin 2015 yılı bilançosunun aktif tarafında bulunan duran varlıklarından satıĢı yapılarak elden çıkarılması gereken ancak varlık olarak gözükmeye devam eden taĢınırları bulunmaktadır. Kamu idaresi cevabında; hurdaya ayrılan 276.995,30 TL tutarındaki taĢınırın ilgili hesaplardan çıkıĢ iĢlemlerinin 25.02.2016 tarih ve 772 nolu, 26.02.2016 tarih ve 787 nolu ve 04.03.2016 tarih ve 829 nolu yevmiyeler ile gerçekleĢtirildiği, ayrıca 22.04.2016 tarih ve E.234 sayılı yazı ile harcama birimlerinin, taĢınırların kayıttan çıkarıldıktan sonra satılması

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 veya imha edilmesi suretiyle yok edilmesi gibi iĢlemlerini muhasebe birimine bildirmeleri gerektiği konusunda uyarıldıkları, ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak kamu idaresi her ne kadar satıĢı yapılan hurdaların 2016 yılında ilgili varlık hesaplarından çıkarıldığını belirtse de, 2015 yılında satılan ve varlık statüsünden çıkan 276.995,30 TL tutarındaki hurdanın, ilgili varlık hesapları olan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabından düĢülmemesi, 2015 Yılı Bilançosunda söz konusu hesaplarda 276.995,30 TL fazlalık yaratmaktadır. Kamu idaresince hurdaya ayrılan veya imha edilen varlıkların muhasebe birimine bildirilmesi konusunda harcama birimlerine yazmıĢ olduğu yazı ise mali tablolarda yer alan bilgilerin doğru ve güvenilir olmasını sağlayacak kontrol faaliyetlerinin kurulmaya baĢlanması kapsamında olumlu değerlendirilmektedir. BULGU 2: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar için Yıl Sonunda Kalan Amortismanın Ayrılmaması Suretiyle 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabında ve 630 Giderler Hesabında Eksiklik Bulunması 294 ve 299 Hesaplarının iĢleyiĢi MYMY’nin 215’inci ve 219’uncu maddelerinde açıklanmaktadır. Ayrıca, Yönetmeliğin “Diğer Duran Varlıklar” baĢlıklı 211’inci maddesinin 2’nci fıkrası uyarınca maddi duran varlık hesaplarında kayıtlı olup, çeĢitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren varlıklar ile bu varlıklardan amortismana tabi olanların ayrılmıĢ amortisman tutarlarının ilgili hesaplara aktarılması ve bu Ģekilde aktarılan varlıkların kayıtlı değeri ile ayrılmıĢ amortisman tutarı arasındaki fark kadar, aktarma iĢleminin yapıldığı dönem sonunda amortisman ayrılması gerekmektedir. Kamu Ġdaresinin dönem sonunda yapması gereken hurda varlığa ait amortisman kaydı aĢağıdaki gibidir;
630 Giderler Hesabı xxx 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) xxx Yapılan incelemede, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının borç tutarının 900.286,93 TL, 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının (-) alacak

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 tutarının ise 681.590,82 TL olduğu, ancak dönem sonunda yapılması gereken ve yukarıda gösterilen muhasebe kaydının yapılmadığı görülmüĢtür. Sonuç olarak; 294 Hesabında kayıtlı değerden, 299 Hesabındaki kayıtlı birikmiĢ amortisman tutarı düĢüldükten sonra kalan kısım kadar amortisman ayrılmaması nedeniyle 2015 Yılı Bilançosunda 299 Hesabında 218.696,11 TL ve Faaliyet Sonuçları Tablosunu ilgilendiren 630 Giderler Hesabında aynı tutarda hata bulunmaktadır. Kamu idaresi cevabında; Genel Müdürlüğün 2015 yılı bilançosunda 294 Hesabının borç bakiyesi ile 299 Hesabının alacak bakiyesi arasındaki farkın, 2008 yılından bu yana harcama birimlerince DemirbaĢlar Hesabından düĢülüp 294 ve 299 Hesaplarına aktarılan ve satılmak, imha edilmek veya devredilmek suretiyle yok edilen varlıklara ait tutarların muhasebe birimine bilgi verilmemesinden kaynaklandığı belirtilmiĢ, bu iĢlemlere iliĢkin eksikliklerin tespit edildiği ve gerekli düzeltme kayıtlarının yapılarak 2016 yılı bilançosu ile faaliyet sonuçları tablosuna etkisinin engellendiği, ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak kamu idaresi bulguda yer verilen tespite katılmakta olup 2016 yılı içerisinde ilgili düzeltme kayıtlarını yaptığını belirtmekle birlikte, 294 Hesabında kayıtlı değerden 299 Hesabındaki kayıtlı birikmiĢ amortisman tutarı düĢüldükten sonra kalan kısım kadar amortisman ayrılmaması nedeniyle Faaliyet Sonuçları Tablosunu ilgilendiren 630 Giderler Hesabında 218.696,11 TL eksiklik, dolayısıyla 2015 Yılı Bilançosunda 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabında aynı tutarda fazlalık, 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabında ise 218.696,11 TL'lik eksiklik bulunmaktadır. BULGU 3: Mahiyeti Ġtibariyle Hizmet Alımı Niteliği TaĢıyan ĠĢlemlerin Gayri Maddi Hak Alımı Kapsamında Değerlendirilmesi Suretiyle, Bilanço Hesapları olan 260 Haklar Hesabı ve 268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabında Fazlalığa Yol Açılması Kamu Ġdaresi ile TÜRKSAT Uydu HaberleĢme Kablo TV ve ĠĢletme Anonim ġirketi (TÜRKSAT A.ġ.) arasında imzalanan danıĢmanlık hizmet alımı sözleĢmesinin “Amaç ve Kapsam” baĢlıklı 7’nci maddesinde; “7.1. İşbu Sözleşme’nin amacı sözleşmeye konu Hizmetler’e ilişkin usul ve esasları belirlemektir. 7.2. İşbu Sözleşme’nin kapsamı, Projenin bu Sözleşme’de belirtilen şartlar dahilinde

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 yerine getirilmesidir. 7.3. TÜRKSAT A.Ş., SHGM’nin Proje kapsamında iş süreçlerinin entegre bir yapıda elektronik ortamda yürütülmesi amacıyla, sunacağı danışmanlık ve destek hizmetleri kapsamında, yeterli sayı ve nitelikte danışman ve destek personeli görevlendirecektir.” Hükümleri yer almaktadır. Söz konusu sözleĢmenin “Tanım ve Kısaltmalar” baĢlıklı 4’üncü maddesinde ise hizmetler, TÜRKSAT A.ġ. tarafından sözleĢme kapsamında verilecek olan danıĢmanlık ve destek hizmetleri; proje, iĢ bu SözleĢme kapsamında TÜRKSAT A.ġ.’nin SHGM’ye vereceği danıĢmanlık ve destek hizmetleri ile yapılması planlanan iĢler olarak tanımlanmıĢtır. Yukarıda yer alan sözleĢme hükümlerinden anlaĢılacağı üzere söz konusu iĢ, personel çalıĢtırılması esasına dayalı bir danıĢmanlık hizmet alım iĢidir. Dolayısıyla 630 Giderler Hesabı kullanılarak doğrudan giderleĢtirilmesi gerekmektedir. Ancak söz konusu hizmet alım iĢine ait hakediĢlerin incelenmesi sonucunda firma tarafından görevlendirilen iki adet biliĢim destek personeli için bu kapsamda yapılan ödemelerin 260 Haklar Hesabı kullanılarak giderleĢtirildiği görülmüĢtür. MYMY’nin 260 Haklar Hesabı “Hesabın niteliği” baĢlıklı 194’üncü maddesinde; “Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” Denilmekte olup 203’üncü maddesinde ise yıl sonunda maddi olmayan duran varlıklar için ayrılan amortisman tutarlarının 268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına alacak, 630 Giderler Hesabına ise borç kaydedileceği hüküm altına alınmıĢtır. Yönetmeliğin yukarıda yer verilen hükümleri çerçevesinde söz konusu iĢ kapsamında bir bedel karĢılığı edinilen herhangi bir hukuki tasarruf ya da ekonomik değer taĢıyan bir harcama bulunmadığından, yapılan giderlerin 630.03.05.09.90 Diğer Hizmet Alımları ekonomik kodu kullanarak doğrudan giderleĢtirilmesi gerekmektedir. Bu durum 2015 yılı bilançosunda 260 Haklar Hesabı ile 268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının olması gerekenden 270.602,59 TL daha fazla görünmesine neden olmuĢtur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Kamu idaresi cevabında; mahiyeti itibariyle hizmet alımı niteliği taĢıyan TÜRKSAT A.ġ.’den alınan hizmetin, 630 Giderler Hesabı kullanılarak giderleĢtirileceği, bu hususa iliĢkin olarak Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı Bütçe Müdürlüğünden 630.03.05.09.90 Diğer Hizmet Alımları tertibine ödenek eklenmesi talebinde bulunulduğu ve söz konusu bütçe iĢleminin tamamlandığı, bahse konu harcamaların “Diğer Hizmet Alımları” tertibinden karĢılanmaya baĢlandığı, ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak kamu idaresi tarafından bulgu konusu yapılan husus kabul edilmekte olup 2016 yılı içerisinde yapılan düzeltmeler denetim görüĢü verilen 2015 Mali Yılı Bilançosunu etkilemediğinden, bilanço varlık hesaplarından olan 260 Haklar Hesabı ve 268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabında 270.602,59 TL tutarındaki fazlalık mevcudiyetini korumaktadır. BULGU 4: Kamu Ġdaresi Tarafından Satın Alınan Muhtelif DemirbaĢların, Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubunda Yer Alan 255 DemirbaĢlar Hesabına Kaydedilmesi Gerekirken 630 Giderler Hesabına Kaydedilmesi Suretiyle Her Ġki Hesapta da Hata Bulunması MYMY’nin 255 DemirbaĢlar Hesabı ile ilgili olan “Hesabın niteliği” baĢlıklı 181’inci maddesinde; “Demirbaşlar hesabı; kamu idarelerinin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılır.” Denilmektedir. Aynı Yönetmeliğin “Hesabın iĢleyiĢi” baĢlıklı 182’nci maddesinde ise; “Bütçeye gider kaydıyla edinilen demirbaş tutarları, bir taraftan bu hesaba borç, 103- Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı, 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. …” Hükmü yer almaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre Kamu Ġdaresi tarafından farklı tarihlerde satın alınan 52.215 TL tutarındaki 15 adet dizüstü bilgisayarın, 29.205 TL tutarındaki 30 adet monitörün ve 8.490 TL tutarındaki muhtelif mobilyanın 255 DemirbaĢlar Hesabına borç kaydı yapılarak muhasebeleĢtirilmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemede, söz konusu alımların 630 Giderler Hesabına borç kaydı yapılarak muhasebeleĢtirildiği görülmüĢtür. Yapılan bu iĢlemler nedeniyle bilanço hesaplarından olan 255 DemirbaĢlar Hesabında 89.910 TL tutarında eksiklik, faaliyet sonuçları hesaplarından olan 630 Giderler Hesabında ise aynı tutarda fazlalık mevcuttur. Kamu idaresi cevabında; 630 Giderler Hesabına kaydedilerek doğrudan giderleĢtirilen 15 adet dizüstü bilgisayarın 19.04.2016 tarih ve 1701 nolu, 29.205 TL tutarındaki 30 adet monitörün 19.04.2016 tarih ve 1702 nolu ve 8.490 TL tutarındaki muhtelif mobilyanın ise 02.05.2016 tarih ve 1912 nolu yevmiyeler ile 255 DemirbaĢlar Hesabına kaydedildiği ve TĠF’lerinin düzenlendiği, harcama birimlerine bu konuda daha titiz davranılması için yazı ile uyarıda bulunulduğu, ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi bulguda yer verilen tespite katılmakta ve gerekli düzeltmeleri 2016 yılında yapmakla birlikte, 2015 Mali Yılı Bilançosunda 255 DemirbaĢlar Hesabı ile 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabında 89.910 TL, Faaliyet Sonuçları Tablosunda ise aynı tutarda eksiklik bulunmaktadır. Kamu idaresince satın alınan demirbaĢların muhasebe kayıtları konusunda harcama birimlerinin yazı ile uyarılmıĢ olması ise mali tablolarda yer alan bilgilerin doğru ve güvenilir olmasını sağlayacak kontrol faaliyetlerinin kurulması kapsamında olumlu değerlendirilmektedir. BULGU 5: BağıĢ Yolu ile Edinilen Bilgisayarların Kayıt Altına Alınmaması Suretiyle 255 DemirbaĢlar Hesabı ve 600 Gelirler Hesabında Eksiklik Bulunması TaĢınır Mal Yönetmeliği (TMY)’nin “BağıĢ ve yardım yoluyla edinilen taĢınırların giriĢi” baĢlıklı 16’ncı maddesinde; “(1) Kanunun 40 ıncı maddesi ile diğer mevzuat çerçevesinde bağış ve yardım olarak edinilen taşınırlar teslim alındığında, taşınır kayıt kontrol yetkilisi tarafından Taşınır İşlem Fişi düzenlenerek kayıtlara alınır. Fişin birinci nüshası bağış ve yardım edene verilir veya gönderilir.”

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 Hükmü yer almaktadır. Yönetmeliğin yukarıda yer verilen hükmünde geçen Kanun ise 5018 sayılı Yasa olup 40’ıncı maddesinde, Kamu idarelerine yapılan her türlü bağıĢ ve yardımların gelir kaydedileceği, nakdi olmayan bağıĢ ve yardımların ise ilgili mevzuatına göre değerlemeye tâbi tutularak kayıtlara alınacağı ifade edilmiĢtir. Özel bir kuruluĢ tarafından gerçekleĢtirilen ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık TeĢkilatı) Havacılık Müzakereleri Etkinliği (ICAN2015) organizasyonunda kullanılmıĢ 21 adet bilgisayar 06.11.2015 tarihinde bir yazı ile Kuruma bağıĢlanmıĢtır. BağıĢı yapılan bilgisayarların toplam değeri 80.030 TL olup bağıĢlanan bilgisayarlardan sadece altı tanesi 23.180 TL üzerinden ilgili harcama birimleri tarafından kayıt altına alınmıĢtır. Toplam değeri 56.850 TL olan 15 adet bilgisayar ise kayıt altına alınmamıĢtır. BağıĢ yoluyla edinilen 15 adet bilgisayarın 255 DemirbaĢlar Hesabına kaydedilmemesi nedeniyle hem bu hesapta hem de 600 Gelirler Hesabında ve dolayısıyla faaliyet sonuçları tablosunda 56.850 TL tutarında eksiklik mevcuttur. Kamu idaresi cevabında; bağıĢ yoluyla edinilen 15 adet dizüstü bilgisayara iliĢkin olarak 22.02.2016 tarih ve 2016/1 nolu taĢınır iĢlem fiĢi düzenlendiği, 23.02.2016 tarih ve 763 nolu yevmiye kaydı ile de muhasebe kayıtlarına alındığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi bağıĢ yoluyla edinilen demirbaĢların 2016 yılında ilgili varlık hesaplarına alındığı belirtilmiĢ olmakla birlikte, denetim görüĢü verilen 2015 Mali Yılı Bilançosunda 255 DemirbaĢlar Hesabı ve 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabında 56.850 TL, Faaliyet Sonuçları Tablosunda ise aynı tutarda eksiklik, mevcudiyetini korumaktadır. BULGU 6: SHGM Eğitim Merkezi Projesi için Tahsis ĠĢlemleri Tamamlanan Arazinin Rayiç Bedel Üzerinden Kayıt Altına Alınmaması Nedeniyle 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 500 Net Değer Hesabında Eksiklik Bulunması Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik'in “Kayıt ve kontrol iĢlemleri” baĢlıklı 5’inci maddesi uyarınca kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taĢınmazların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri ya da iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması ve bu kayıtlara alınan değerinin Genel

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre güncellenmesi gerekmektedir. Maliye Bakanlığının 25.02.2014 tarih ve 5814 sayılı oluru ile SHGM Eğitim Merkezi ĠnĢaatı Projesi için Kamu Ġdaresine 188 parsel numaralı ve 23.200 m2 yüzölçümüne sahip tarla cinsindeki taĢınmaz tahsis edilmiĢtir. 22.01.2015 tarihinde ise tahsisli taĢınmaz, teslim ve tesellüm tutanağı ile teslim alınmıĢ ve söz konusu tutanakta Maliye Bakanlığının herhangi bir bedel belirlemediği görülmüĢtür. Mezkur Yönetmelik'in “Mevcut taĢınmazların kaydına iliĢkin iĢlemler” baĢlıklı Geçici 1’inci maddesine göre Yönetmelik'in 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (a) bendi uyarınca tapuda kayıtlı olan taĢınmazlardan maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taĢınmazlar, bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden kayda alınmalıdır. Yapılan incelemede Kamu Ġdaresinin söz konusu tarlanın emlak vergisi değerinin belirlenmesine yönelik çalıĢmaları yapmadığı, dolayısıyla 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 500 Net Değer Hesabına da kayıt yapmadığı görülmüĢtür. Konunun araĢtırılması üzerine Kamu Ġdaresince Maliye Bakanlığından tahsisli taĢınmazın emlak vergisi değerinin tespiti talep edilerek gelen cevaba istinaden 2016 yılı muhasebe kayıtlarında söz konusu hesaplara giriĢ yapılmıĢtır. Her ne kadar Kamu Ġdaresine tahsis edilen tarla, emlak vergisi değerleri üzerinden hesaplara alınsa da 2015 yılı bilançosunda 250 Arazi ve Arsalar Hesabında 67.016.216 TL ve 500 Net Değer Hesabında aynı tutardaki hata mevcudiyetini korumaktadır. Kamu idaresi cevabında; emlak vergisi değeri üzerinden 2016 yılında kayıt altına alınan taĢınmazın, 31.12.2016 tarihine kadar rayiç bedelinin tespit edilerek kayıtlı değerin güncelleneceği, ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak tahsisli arazinin emlak vergisi değeri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınma tarihi 2016 yılı olduğundan, görüĢ verilen 2015 Mali Yılına ait Bilançoda 500 Net Değer Hesabı ile 250 Arazi ve Arsalar Hesabında 67.016.216 TL eksiklik bulunmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 25 Maddi Duran Varlıklar (250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 255 DemirbaĢlar Hesabı), 26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar (260 Haklar Hesabı ile 268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı), 29 Diğer Duran Varlıklar (294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı), 50 Net Değer (500 Net Değer Hesabı), 59 Dönem Faaliyet Sonuçları (590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı), 60 Gelir Hesapları (600 Gelirler Hesabı), 63 Gider Hesapları (630 Giderler Hesabı) hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Kamu Ġdaresinde Ġç Kontrol Sisteminin Kurulmasına Yönelik ÇalıĢmaların Halen TamamlanamamıĢ Olması Kamu Ġdaresinin iç kontrol sisteminin, 5018 sayılı KMYKK'nin 55, 56 ve 57’nci maddeleri, Maliye Bakanlığınca yayımlanmıĢ olan Ġç Kontrol ve Ön Mali Kontrol ĠliĢkin Usûl ve Esaslar, Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği, Kamu Ġç Kontrol Standartları Rehberi ve Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde değerlendirilmesi sonucunda;  Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının hazırlandığı ve 2015 yılı için güncellendiği,  Kamu Ġdaresinin TSE-ISO-EN 9000 belgesine sahip olduğu ve organizasyon yapısı ile birimlerin görev, yetki ve sorumluluklarının teĢkilat kanununda ve kalite yönetim sistemi kapsamında açık bir Ģekilde belirlendiği, tüm birimlerde yapılan iĢlerin iĢ tanımlarının yapıldığı ve bu iĢlerin süreç akıĢ Ģemalarının çıkarıldığı,  Harcama birimleri ve Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığınca yürütülecek ön mali kontrol faaliyetlerine iliĢkin ilke, iĢ, iĢlem ve süreçleri belirleyen Ön Mali Kontrol ĠĢlemleri Yönergesi’nin hazırlandığı,  Ġç denetim biriminin 09.10.2014 tarihinde kurulduğu, birimin denetim ve danıĢmanlık faaliyetlerine 2015 yılında baĢladığı ve Ġç Denetim Yönergesi’nin hazırlandığı,  Kontrol ortamının oluĢturulması kapsamında BiliĢim Sistemi ve Yönetim Bilgi Sisteminin kurulduğu ve birimlerce kullanıldığı,  Bu kapsamda Bilgi Güvenliği Politikaları Yönergesi’nin çıkarıldığı ve biliĢim sistemlerinden kaynaklanabilecek risklerin değerlendirildiği, GörülmüĢ olmakla birlikte;  Ġç kontrol sistemi kapsamında yapılması gereken çalıĢmaların üst yöneticinin aldığı bir karar ile baĢlaması ve bu kararın kurum içinde bir duyuru ile veya uygun bir bilgilendirme yöntemi kullanılarak ilan edilmesi gerekirken bu kararın alınmadığı ve bilgilendirmenin yapılmadığı,  Kamu Ġdaresince yönetici ve çalıĢanlarının iç kontrol sistemi hakkında yeterli

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 bilgi sahibi olmasına yönelik eğitimlerin gerçekleĢtirilmediği,  Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği’nde yer alan 79 genel Ģarta yer verildiği fakat iĢlerlik kazandırılamayan ya da eksiklik bulunan Ģartlar dıĢındaki Ģartlarda sorumlu birim veya çalıĢma grubu üyelerine, iĢbirliği yapılacak birime, çıktı ve sonuca yer verilmediği,  Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi kapsamındaki 18 standart doğrultusunda Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulunun ve Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Hazırlama Grubunun oluĢturulmadığı, uyum eylem planının en az altı ayda bir olmak üzere izlenmesi ve değerlendirilmesi gerektiği halde buna yönelik çalıĢmaların yapılmadığı,  Strateji GeliĢtirme Dairesi BaĢkanlığı bünyesinde iç kontrol biriminin bulunmadığı ve iç kontrol sistemine yönelik çalıĢmaların bu baĢkanlık altında yer alan AR-GE Müdürlüğü tarafından sadece Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının hazırlanması ile sınırlı olarak yürütüldüğü,  Tüm birimlerde personelin katılımı ile oluĢturulması gereken odak gruplarının oluĢturulmadığı,  Kurumsal risklerin ve iĢ süreçlerindeki iç kontrol risklerinin belirlenmediği,  Kurum bünyesinde performans değerlendirilmesi ve ölçümüne yönelik herhangi bir yapının bulunmadığı, Tespit edilmiĢtir. Ayrıca, 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporuna, üst yönetici tarafından imzalanan “Ġç Kontrol Güvence Beyanı” ile mali hizmetler birim yöneticisi tarafından imzalanan “Mali Hizmetler Birim Yöneticisinin Beyanı”nın eklendiği görülmüĢse de, Kamu Ġdaresi tarafından iç kontrol sisteminin tam kurulamadığı yönündeki tespit üzerine, bu beyanların doğru ve güvenilir olmadığı kanaatine varılmıĢtır. Sonuç olarak, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulması ve iĢleyiĢinin gözetilmesi üst yöneticinin sorumluluğundadır. Üst yönetici, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirmektedir ki tüm bu hususlar 5018 sayılı Kanun’un 11’inci maddesi ile hükme bağlanmıĢtır. Bu itibarla, üst yönetici tarafından yukarıda adı geçen ve kurulması zorunlu sistemlerin benimsenmesi ve personelin teĢvik edilerek katılımcı yöntemlerle yeterli düzeyde sistemin yapılandırılması ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 uygulanması için süreci gözetmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; iç kontrol eylem planında yer alan iĢlemlerin çoğunluğunun yerine getirildiği ve uygulandığı, eksikliklerin personel yetersizliğinden kaynaklandığı, kurumun TSE-ĠSO-EN-9000 belgesine sahip olup iç kontrol sistemi içinde yer alan iĢlemlerin birçoğunun bu kapsamda yapıldığı, 2016 yılında eksikliklerin giderileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak iç kontrol sistemine iliĢkin düzenlemeleri yapmakla görevli Maliye Bakanlığının yayınlamıĢ olduğu standartlar ve bu standartlara iliĢkin genel Ģartlar asgari olup idarelerin bunların dıĢında da standart oluĢturması mümkündür. Dolayısıyla TSE-ISO-EN- 9000 belgesi temel düzenlemelerin dıĢında kalan ek düzenlemelerdendir. Kamu idaresinde iç kontrol sisteminin kurulmasına yönelik temel çalıĢmaların bir kısmı tamamlanmıĢ olmakla birlikte, sistemin iĢlemesi ve geliĢmesinin sağlanması için izleme yapılması ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca hataları tespit edecek, düzeltecek, önleyecek veya kabul edip yönetebilecek kontrollerin geliĢtirilmesi için faaliyetlerin çıkarılması ve risklerinin belirlenip eylem planlarının oluĢturulması gerekmektedir. Kurumsal risk yönetimi eylem planı ise yine ciddi eksikliklerden birisidir. Netice olarak kamu idaresinde iç kontrol sisteminin tam olarak kurulamadığı yönündeki tespit geçerliliğini korumaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr