2015 - SAVUNMA SANAYİ MÜSTEŞARLIĞI.pdf

SAVUNMA SANAYĠĠ MÜSTEġARLIĞI 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016

ĠÇERĠK SAVUNMA SANAYĠĠ MÜSTEġARLIĞI 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 SAVUNMA SANAYĠĠ MÜSTEġARLIĞI SAVUNMA SANAYĠĠ DESTEKLEME FONU 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 13 SAVUNMA SANAYĠĠ MÜSTEġARLIĞI 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 38

SAVUNMA SANAYĠĠ MÜSTEġARLIĞI 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 2
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 2
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 2
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 4
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 6
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ........................... 7
8. EKLER .......................................................................................................................................................... 9

KISALTMALAR MSB Milli Savunma Bakanlığı SSDF Savunma Sanayii Destekleme Fonu SSM Savunma Sanayii MüsteĢarlığı TBMM Türkiye Büyük Millet Meclisi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Savunma Sanayii MüsteĢarlığı (SSM) 5018 sayılı Kanunun eki 2 sayılı tabloda özel bütçeli kuruluĢlar arasında sayılmıĢ olup, Savunma Sanayi Destekleme Fonu‟nu (SSDF) sevk ve idare etmek için kurulmuĢtur. SSM bütçesi müsteĢarlığın onayı ile MSB tarafından TBMM' ye sunulur. SSM Bütçesi, SSDF‟nin % 2 sini aĢmayacak miktardan meydana gelmektedir. Miktar Bakanlar Kurulunca azami %50 oranında artırılabilir. SSM'ye 2015 yılı içinde 59.481.500 TL ödenek tahsis edilerek yıl içerisinde 2.212.581,30 TL tenkis edilmiĢ ve kalan 57.268.918,70 TL harcanmıĢtır. SSM muhasebesi SAY2000i otomasyon merkezi muhasebe sistemi üzerinden yürütülmektedir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. •Geçici ve kesin mizan •Bilanço •Kasa sayım tutanağı •Banka mevcudu tespit tutanağı •Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı •Teminat mektupları sayım tutanağı •Değerli kağıtlar sayım tutanağı •TaĢınır kesin hesap cetveli taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri •Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu •Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu •Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetim, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: 140 KiĢilerden alacaklar hesabının muhasebe yönetmeliğine aykırı kullanılması. SSM'de “948 BaĢka birimler adına izlenen alacaklar” hesabına kaydedilmesi gereken 1.175.467,47 TL‟nin “140 KiĢilerden alacaklar” hesabına kaydedildiği görülmüĢtür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre “140 KiĢilerden alacaklar hesabı” kamu idarelerinin faaliyet alacakları ve kurum alacakları dıĢında kalan ve kamu idarelerince tespit edilen kamu zararından doğan alacaklar ile diğer alacakların izlenmesi için kullanılır. Bunun dıĢındaki alacaklar için Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde farklı hesap kodları belirlenmiĢtir. SSM personelinin kiĢisel borçlarından kaynaklanan icra takip iĢlemleri için bu hesabın kullanıldığı ve 1.175.467,47‟nin 140 KiĢilerden Alacaklar Hesabına kaydedildiği anlaĢılmıĢtır. Bu hesap aktif karakterli bir hesap olduğundan mali tablolarda SSM‟nin bir varlığı gibi gözükmektedir. Halbuki bu alacak SSM‟nin bir alacağı değildir ve aktif varlıkları içinde yer almamalıdır. Bu tür alacaklar için Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde 948-949 nazım hesap kodları belirlenmiĢtir. 948 BaĢka birimler adına izlenen alacaklar hesabına kaydedilmesi gereken 1.175.467,47 TL‟nin 140 KiĢilerden alacaklar hesabına kaydedilmesi sonucu mali tablolar olması gerekenden anılan tutar kadar fazla göründüğü değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; SSM özel bütçe muhasebe birimince, 28.04.2016 tarih ve 1974-1975-1976-1977 numaralı yevmiyelerle 333 Emanetler Hesabına borç, 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına alacak kaydı yapılarak icra kesintisi tutarlarının mali tablolardan çıkartılması sağlanmış olup, bundan böyle başka birimlerle ilgili alacakların 948 Başka Birimler Adına İzlenen Alacaklar Hesabında takip edileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak SSM'de “948 Başka Birimler Adına İzlenen Alacaklar” hesabına kaydedilmesi gereken 1.175.467,47 TL’nin “140 Kişilerden Alacaklar” hesabına kaydedilmesine ilişkin hatalı muhasebe kaydının 28.04.2016 tarih ve 1974-1975-1976-1977 numaralı yevmiyelerle 333 Emanetler Hesabına borç, 140 Kişilerden Alacaklar hesabına alacak kaydı yapıldığı belirtilerek muhasebe yönetmeliğine uygun hale getirilmiştir. Ancak düzeltme kaydı 2015 yılı mali tabloları hazırlandıktan sonra yapıldığı için 2015 yılı mali tablosu olması gerekirtenden 1.175.467,47-TL kadar fazla ve hatalı gözükmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 BULGU 2: 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesap bakiyesinin ilgili hesaplara aktarımı yapılmadan açık tutulması. SSM'de, 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesap bakiyesinin inĢaat iĢi bitmiĢ olmasına rağmen 252 Binalar Hesabına aktarılmadığı görülmüĢtür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine göre, 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabı; kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile iĢçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde iĢin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır. Yapılmakta olan yatırımlar hesabında kayıtlı tutarların yıl sonunda enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu varlığın değerinde ortaya çıkan artıĢlar bu hesaba borç, 698-Enflasyon Düzeltmesi Hesabına alacak kaydedilir. Tamamlanıp geçici kabulü yapılan iĢlere iliĢkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir. SSM‟nin mali tabloları incelendiğinde, 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesabında 2.394.668,68 TL borç bakiyesinin olduğu görülmektedir. Geriye dönük kayıtların incelenmesinde bu tutarların 2006, 2007 ve 2008 yıllarında yapılan bina proje giderleri, mevcut binanın yıkımı, arazinin inĢaata uygun hale getirilmesi için yapılan giderlerin toplamından oluĢtuğu görülmüĢtür. Daha sonra bina inĢaa giderlerinin SSDF‟den proje kapsamında yapılması kararlaĢtırıldığından bu hesap kullanılmamıĢ ve 2008 yılından beri açık kalmıĢtır. Yapılan bina SSDF‟nin mali varlıkları içinde gösterildiğinden SSM bütçesinden yapılan harcamalar 252 Binalar hesabına aktarılamamıĢ ve açık kalmıĢtır. 258 Yapılmakta olan yatırımlar hesap bakiyesinin inĢaat iĢi bittiğinden 252 Binalar hesabına aktarılması gerekmektedir. Mevcut durum SSM mali tablolarının olması gerekenden 2.394.668,68 TL fazla gözükmesine neden olduğu değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Konuyla ilgili yapılan incelemeden; “Yapılmakta Olan Yatırımlar” hesabında kayıtlı tutarın, 2006-2008 yılları arasında SSM hizmet binası için yapılan bina proje giderlerinin mevcut binanın yıkımı, arazinin inĢaata uygun hale getirilmesi için yapılan giderlerin toplamından oluĢtuğu, daha sonra bina inĢaat giderlerinin SSDF‟den proje kapsamında yapılması kararlaĢtırıldığından bu hesabın kullanılmadığı, inĢaatı biten SSM hizmet binasının ise SSDF muhasebe birimince “252 Binalar Hesabı”na alındığı, 28.04.2016 tarih ve 1960 numaralı yevmiye ile “500 Net Değer Hesabı”na borç “258

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı”na alacak kaydı yapılarak söz konusu tutarın mali tablolardan çıkartılmasının sağlandığı belirtilmiĢtir. Sonuç olarak 28.04.2016 tarih ve 1960 numaralı yevmiye ile “500 Net Değer Hesabı”na borç “258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı”na alacak kaydı yapılarak söz konusu tutarın mali tablolardan çıkartılmasının sağlandığı belirtilerek düzeltme kaydının yapıldığı anlaĢılmaktadır. Ancak düzeltme kaydı 2015 yılı mali tabloları hazırlandıktan sonra yapıldığı için 2015 yılı mali tablosu olması gerekenden 2.394.668,68-Türk Lirası kadar fazla ve hatalı gözükmektedir. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Mali Tabloların ve Muhasebe Sisteminin Ġncelenmesi hesap alanı hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: 237 sayılı TaĢıt Kanununa aykırı olarak araç edinilmesi. Savunma Sanayii MüsteĢarlığında daire baĢkanları, müsteĢar yardımcıları, özel kalem müdürü, müsteĢar ve bakan yardımcısının kullanımına tahsis edilmiĢ, giderleri özel sektör ve kamu sektörü Ģirketlerince karĢılanan lüks sınıfta araçların olduğu tespit edilmiĢtir.
237 sayılı TaĢıt Kanununun 1 inci maddesinin (a) bendinde özel bütçeli idarelerin Kanunun kapsamında olduğu belirtilmektedir. Ayrıca kanunun 7 nci maddesine göre kurumların taĢıt ihtiyaçlarını hizmet alımı suretiyle karĢılamaları esas olup kullanılacak bu taĢıtların muayyen ve standart tipte, lüks ve gösteriĢten uzak memleket yollarına elveriĢli, ucuz ve ekonomik olanlarından temin olunması gerekmektedir. Kurumların temin edecekleri araçların azami satın alma bedelinin her yıl bütçe kanununa bağlı T cetvelinde gösterileceği Kanunun 9 uncu maddesinde belirtilmektedir. Kanun kapsamında edinilecek taĢıtların menĢei, silindir hacimleri ve diğer niteliklerini belirlemeye ve sınırlamalar getirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
BaĢbakanlığın 2007/3 sayılı tasarruf tedbirleri genelgesine göre resmi taĢıtların kullanımına iliĢkin merkez teĢkilatında fiilen çalıĢan her statüdeki toplam personel sayısı (akademik personel, hakim ve savcılar dahil) 1000‟e kadar olanlarda en fazla (15), 2500‟e kadar olanlarda en fazla (25), 2500‟den daha fazla olanlarda ise en fazla (40) adet taĢıt kiralanabilecektir. Anılan mevzuat hükümlerine göre SSM‟de 237 sayılı TaĢıt Kanununa ve Tasarruf Tedbirleri Genelgesine uygun olarak 15 adet taĢıt ve 14 Ģoför ile hizmet alım yöntemiyle taĢıt kiralamıĢtır ve her yıl bu kiralama ihale yöntemi ile yenilenmektedir. Öte yandan yapılan incelemelerde 237 sayılı Kanun kapsamı dıĢında SSM‟ye özel sektör ve kamu sektörü Ģirketlerinden kiralama ve aylık yakıt giderleri karĢılanarak araç temin edilmiĢ ve bu araçlar SSM içinde özel kalem müdürü, daire baĢkanı, müsteĢar yardımcısı, müsteĢar ve bakan yardımcısı makamında olanlara tahsis edilmiĢtir. Kurum envanterinde kayıtlı olmayan söz konusu araçlara taĢıt tanıma sistemi ile ilgili Ģirketlerce aylık 1.000 TL yakıt tanımlanmakta ve araçlar sayılan makamlarda bulunan kiĢilerce kullanılmaktadır.
Mercedes, Audi, Volkswagen, Ford markalarından oluĢan 18 adet aracı: Ziraat Bankası-5 adet, Halkbankası-4 adet, Vakıfbank-1 adet, ASELSAN-5 adet, Ġstanbul

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Tersaneleri-3 adet olarak sağlamıĢtır. Yapılan incelemede Halkbankası ve Ziraat Bankasınca sağlanan araçların SSM‟nin bedelli askerlikten toplanan para ve F-35 Projesi kapsamında tutulan paranın değerlendirilmesi; yine ASELSAN ve Ġstanbul Denizcilik A.ġ‟ce sağlanan araçların ise savunma projelerinin yürütülmesi karĢılığı sağlandığı düĢünülmektedir. Kamu Haznedarlığı Genel Tebliğinde, kurumların mali kaynaklarının değerlendirilmesinde faiz veya kâr payı dıĢında ayni ya da nakdi herhangi bir menfaat temin edemeyecekleri, tebliğ kapsamında yer alan kurum yetkilileri ve muhasebe yetkililerinin tebliğ hükümlerini yerine getirmekle yükümlü oldukları ve aykırılık sebebi ile ortaya çıkabilecek zararlardan Ģahsen ve müteselsilen sorumlu oldukları belirtilmektedir.
Belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar uyarınca, giderleri özel sektör ve kamu sektörü Ģirketlerince karĢılanan lüks sınıftaki araçları SSM‟nin edinmesi ve çalıĢanlarına tahsis etmesinin 237 sayılı TaĢıt Kanununca öngörülmediği ve mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; MüsteĢarlıkça verilen cevapta araçların hizmet alımı yoluyla edinilmediği ve bu araçlar için bütçeden herhangi bir harcama yapılmadığı, araçların kullanımı karĢılığında Ģirketlere menfaat sağlanmadığı, müsteĢarlığın bahse konu araçların tahsisine yönelik ilgili firmalarla kamu zararına sebebiyet verebilecek herhangi bir sözleĢme ya da protokol yapmadığı belirtilmiĢtir. Sonuç olarak Söz konusu araçlar için bütçeden herhangi bir harcama yapılmadığı, araçların kullanımı karĢılığında Ģirketlere menfaat sağlanmadığı, müsteĢarlığın bahse konu araçların tahsisine yönelik ilgili firmalarla kamu zararına sebebiyet verebilecek herhangi bir sözleĢme ya da protokol yapılmadığı belirtilmiĢse de konunun mevzuata uygun olmadığı düĢünülmektedir. Bu nedenle SSM‟ye özel sektör ve kamu sektörü Ģirketlerinden yakıt giderleri yine bu Ģirketlerce karĢılanan araç temin edilmesi ve bu araçların SSM içinde özel kalem müdürü, daire baĢkanı, müsteĢar yardımcısı, müsteĢar ve bakan yardımcısı makamında olanlara tahsis edilmesinin 237 sayılı TaĢıt Kanununa ve Kamu Haznedarlığı Genel Tebliğine aykırı olduğu değerlendirilmektedir.

8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları

SSM 2015 YILI FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Ekonomik Kodlar GĠDERĠN TÜRÜ Cari Yıl (N) Ekonomik Kodlar GELĠRĠN TÜRÜ Cari Yıl (N)  GĠDERLER HESABI    PERSONEL GĠDERLERĠ     MEMURLAR     SÖZLEġMELĠ PERSONEL     DĠĞER PERSONEL    SOSYAL GÜVENLĠK KURUMLARINA DEVLET PRĠMĠ GĠDERLERĠ     MEMURLAR     SÖZLEġMELĠ PERSONEL    MAL VE HĠZMET ALIM GĠDERLERĠ     TÜKETĠME YÖNELĠK MAL VE MALZEME ALIMLARI     YOLLUKLAR     GÖREV GĠDERLERĠ     HĠZMET ALIMLARI     TEMSĠL VE TANITMA GĠDERLERĠ     MENKUL MAL,GAYRĠMADDĠ HAK ALIM, BAKIM VE ONARIM GĠDERLERĠ     GAYRĠMENKUL MAL BAKIM VE ONARIM GĠDERLERĠ    CARĠ TRANSFERLER     Görev Zararları     KAR AMACI GÜTMEYEN KURULUġLAR YAPILAN TRANSFERLER   GELĠRLER HESABI   03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 75.117,27  03 01 Mal ve Hizmet SatıĢ Gelirleri 2.702,18  03 06 Kira Gelirleri 72.415,09  03 06 TaĢınmaz Kiraları   04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gelirler 63.861,60  04 04 Kurumlardan ve KiĢilerden Alınan Yardım ve BağıĢlar 63.861,60  05 Diğer Gelirler 60.752.703,60  05 02 KiĢi ve Kurumlardan Alınan Paylar 60.000.000,00  05 03 Para Cezaları  05 09 Diğer ÇeĢitli Gelirler 752.089,98  11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 5.993,24  11 01 Döviz Mevcudunun Değerlemesinden OluĢan Olumlu Kur Farkları 5.993,22  11 99 Diğer Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri NET GELİR TOPLAMI : 60.897.675,71

GĠDERLER TOPLAMI : 57.292.376,36 GĠDERLER TOPLAMI( A) GELĠRLER TOPLAMI( B) NET GELĠR ( D= B- C) FAALĠYET SONUCU D - A    Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler     TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri     Diğer Gelirler    Amortisman Giderleri     Maddi Duran Varlıklar Amortisman Giderleri    Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri     Kırtasiye Malzemeleri     Beslenme, Gıda Amaçlı ve Mutfakta Kullanılan Tüketim Malzeme     Tıbbi ve Laboratuar Sarf Malzemeleri     Yakıtlar, Yakıt Katkıları ve Katkı Yağlar     Temizleme Ekipmanları     Bakım Onarım ve Üretim Malzemeleri     Yedek Parçalar     Diğer Tüketim Amaçlı Malzemeler    Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler     KiĢilerden Alacaklardan Silinenler    Diğer Giderler     Yukarıda Tanımlanmayan Diğer Giderler  Ekonomik Kodlar GĠDERĠN TÜRÜ Cari Yıl (N)

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

SAVUNMA SANAYĠĠ MÜSTEġARLIĞI SAVUNMA SANAYĠĠ DESTEKLEME FONU 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 13
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 13
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 14
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 14
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 15
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 24
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 25
8. EKLER .................................................................................. HATA! YER ĠġARETĠ TANIMLANMAMIġ.

KISALTMALAR SSDF Savunma Sanayii Destekleme Fonu SSĠK Savunma Sanayii Ġcra Komitesi SSM Savunma Sanayii MüsteĢarlığı STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret Anonim ġirketi TBMM Türkiye Büyük Millet Meclisi TSK Türk Silahlı Kuvvetleri

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Savunma Sanayii Destekleme Fonundan 2015 yılında toplam 5.134.260.606,89 TL harcama yapılmıĢtır. SSDF için bütçe düzenlenmemektedir. SSDF muhasebesi 27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı 1'inci Mükerrer Resmi Gazetede yayınlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟ne uygun olarak tutulmaktadır. SSDF'nin hesaplarını muhasebe birimi olarak Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı tutmaktadır. Muhasebe hizmetleri Maliye Bakanlığının Say2000i saymanlık otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. SSDF‟de, kendine has mali yapısıyla Say2000i muhasebe sistemi üzerinden aĢağıdaki tablolar alınabilmektedir: Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir.
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetim, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. 2015 yılı denetiminde Ġhracatı GeliĢtirme-Destekleme Projesi, F-16 Simülatör Tedarik Projesi, Denizaltı Kurtarma Gemisi Projesi, Göktürk Projesi, Modern Piyade Tüfeği Projesi ve Güdümlü Mermi BaĢlıklı Simülatörlerin GeliĢtirilmesi Projesi denetlenmiĢtir. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: 127-227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına Kaydedilmesi Gereken Tutarın Muhasebe Kaydının Yapılmaması. Sabiha Gökçen Havaalanı Yap-ĠĢlet-Devret Ġhalesi kapsamında 19.03.2008 tarihli sözleĢmeye dayanılarak elde edilecek gelirlerin (1.678.610.066 Avro X 3,1828 TL/Avro = 5.344.358.728,13 TL) muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüĢtür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 144 üncü maddesinde, 227 Diğer faaliyet alacakları hesabı, kamu idarelerine ait maddi duran varlıkların taksitle satılması durumunda ortaya çıkan alacaklar ile anılan yönetmelikte sayılan aktif karakterli hesapların kapsamına girmeyen ve bir yıldan daha uzun bir sürede tahsili gereken diğer çeĢitli faaliyet alacaklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir. Bu tür alacaklardan gelir kaydedilmesi gereken tutarlardan bir yıldan uzun bir sürede tahsili gerekenler 227 hesaba, bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili gerekenler 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedilir. 227 Diğer faaliyet alacakları hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inen tutarlar bu hesaba alacak, dönen varlıklar ana hesap grubu içindeki 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına borç kaydedilir. Böylece gelirler muhasebe kaydı altına alınır ve ödemelerin takibi yapılır. Yap-ĠĢlet-Devret ihalesi kapsamında 19.03.2008 tarihli sözleĢmeye dayanılarak SSDF 2.175.956.598 Avro gelir elde edecektir. 23 taksit halinde yapılacak ödemeler her yılın Ocak ayının ilk haftası içinde gerçekleĢtirilmektedir. Bugüne kadar (2016 ödemesi dahil) 9 taksit ve 497.346.532 Avro ödeme gerçekleĢmiĢ ve gelir kayıtlarına alınmıĢtır; ancak yapılacak ödemelerin takibi ve mali tablolara yansıması için kalan tutarın 227 hesap koduna kaydedilmesi ve mali tablolarda gösterilmesi gerekir. SözleĢmeye dayanılarak elde edilecek 5.344.358.728,13 TL‟nin 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedilerek mali tablolara yansıtılması gerektiği düĢünülmektedir. Muhasebe kayıtlarında ve mali tablolarda gözükmeyen bu tutarın SSDF mali tablolarının 5.344.358.728,13 TL hatalı gözükmesine neden olduğu değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Sabiha Gökçen Hava Alanı ĠĢletmesi Yap-ĠĢlet-Devret ihalesi kapsamında 19.03.2008 tarihli sözleĢmeye dayanılarak SSDF 2.175.956.598 Avro gelir elde edecektir. 23 taksit halinde yapılacak ödemeler her yılın Ocak ayının ilk haftası içinde gerçekleĢtirilmektedir. Bugüne kadar (2016 ödemesi dahil) 9 taksit ve 497.346.532

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 Avro ödeme gerçekleĢmiĢ ve gelir kayıtlarına alınmıĢtır. “Sabiha Gökçen Havalanı Yeni DıĢ Hatlar Binası ve Mütemmimleri Projesinin Yap ĠĢler Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılmasına ĠliĢkin Uygulama SözleĢmesi” kapsamında “ idareye Yapılacak Kullanım Bedeli Ödemeleri” baĢlıklı 32 nci maddesi doğrultusunda Ġstanbul Sabiha Gökçen Uluslararası Havaalanı Yatırım Yapım ve ĠĢletme Aġ. Tarafından SSM‟ye ödenmesi gereken kullanım bedeli tablosu baz alınarak 5.344.358.728,13 TL 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına borç 600 nolu Gelirler Hesabına alacak kayıt iĢlemlerinin tamamlandığı belirtilmiĢtir. Sonuç olarak Sabiha Gökçen Havaalanı ĠĢletmesi Yap-ĠĢlet-Devret ihalesi kapsamında sözleĢmeye dayanılarak elde edilecek 5.344.358.728,13-TL‟nin muhasebe kayıtlarının yapılmasına iliĢkin bulguya gönderilen cevapta 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına borç 600 nolu Gelirler Hesabına alacak kayıt iĢlemlerinin gerçekleĢtirildiği belirtilmektedir. Henüz tahsil edilmemiĢ bir gelirin 600 Gelirler Hesabına kaydedilmesi hatalıdır. Muhasebe kayıtlarında ve mali tablolarda gözükmeyen bu tutarın SSDF mali tablolarının 5.344.358.728,13-TL hatalı gözükmesine neden olduğu değerlendirilmektedir. BULGU 2: SSDF Muhasebe Birimince 164 Akreditifler Hesabına ĠliĢkin Kayıtların Mevzuata Uygun Olarak Yapılmaması SSDF mali tablolarında 164 Akreditifler Hesabı'nın borç kalanı verdiği görülmüĢtür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin 164 Akreditifler Hesabı baĢlıklı 107‟nci maddesinde bu hesabın yabancı ülkelerden yapılacak satın almalar için açılan akreditiflerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir. Hesabın iĢleyiĢini düzenleyen 108‟inci maddede ise yabancı ülkelerden yapılacak satın almalar için bankalar nezdinde akreditif karĢılığı açtırılan kredilerin bu hesaba borç, akreditif karĢılığı açtırılan kredilerden yapılan mahsupların ise aynı hesaba alacak kaydedileceği belirtilmektedir. Dolayısıyla yurtdıĢından yapılan satın alma iĢlemleri tamamlanıp mahsuba iliĢkin belgeler Kurumun muhasebe birimine intikal ettirildiğinde, 164 Akreditifler Hesabı‟nda yer alan tutarların alacak kaydı yapılarak mahsup edilmesi gerekmektedir. SSDF mali tabloları incelendiğinde, söz konusu hesabın borç kalanı verdiği tespit edilmiĢtir. Oysa anılan Yönetmelik uyarınca, Kurumun yurtdıĢından gerçekleĢtirdiği satın

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 alma iĢlemleri tamamlandığında 164 Akreditifler Hesabı‟nda yer alan tutarların mahsup edilmesi gerektiği açıktır. Zira Ön ödemeler hesap grubunda yer alan söz konusu hesabın geçici olarak izlenmesi gereken bir hesap olması da mahsup iĢlemlerinin gerekliliğini ortaya koymaktadır. 164 Akreditifler Hesabı‟nın SSDF muhasebe birimi tarafından anılan Yönetmeliğe uygun olarak kullanılmamasının, SSDF mali tablolarının gerçeği yansıtmamasına neden olduğu düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; SSM‟de Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan SAY2000Ġ muhasebe programının kullanıldığı ve programa MüsteĢarlıkça dıĢarıdan herhangi bir müdahalede bulunulmadığı, 164 Akreditifler hesabında Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce 2015 yılında yılsonu kapatma iĢlemi yapılmadığından MüsteĢarlıkça herhangi bir iĢlem yapılamadığı belirtilmektedir. Hesapta sistemden kaynaklanan hataların mevcut olduğu, hata düzeltmeleri ve yıl sonu devir iĢlemleri amacıyla Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü ile gerekli irtibatın sağlandığı, Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yapılacak gerekli düzeltmeler ve devir iĢlemleri sonucunda gerekli düĢümlerin yapılabileceği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak Ön ödemeler hesap grubunda yer alan 164 Akreditifler Hesabı‟nın geçici olarak izlenmesi gereken bir hesap olduğu ve yurt dıĢından yapılan satın alma iĢlemleri tamamlanıp mahsuba iliĢkin belgeler Kurumun muhasebe birimine intikal ettirildiğinde, bu hesapta yer alan tutarların alacak kaydı yapılarak mahsup edilmesi gerektiği bulgumuzda mevzuat dayanakları ile birlikte ayrıntılı bir Ģekilde açıklanmıĢtır. Kamu idaresi cevabında, söz konusu hesaba iliĢkin olarak MüsteĢarlığın kullandığı muhasebe programından kaynaklanan hataların mevcut olduğu ve sisteme MüsteĢarlıkça müdahale imkanı olmadığından söz konusu hataların düzeltilemediği belirtilmiĢ olmakla beraber, mahsup iĢlemleri yapılmadığı için 164 Akreditifler Hesabı‟nın 146.974.296,95 TL borç kalanı vermesine yol açan akreditiflerin hangi yılda açıldığına ve mahsup iĢlemlerinin neden yapılamadığına iliĢkin herhangi bir açıklamaya yer verilmemiĢtir. Bu itibarla, 164 Akreditifler Hesabı‟nın SSDF muhasebe birimince ilgili mevzuata uygun olarak kullanılması için gerekli tedbirler alınarak SSDF mali tablolarının gerçeği yansıtmasının sağlanması gerektiği düĢünülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 BULGU 3: SSDF’nin 2015 Yılı Kesin Mizanında Borç ve Alacak Sütunu Toplamlarının Birbirine EĢit Olmaması SSDF‟nin 2015 yılı Kesin Mizanında borç sütunu toplamı ile alacak sütunu toplamının birbirine eĢit olmadığı ve faaliyet hesapları ile bütçe hesaplarının bakiye verdiği görülmüĢtür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin “Çift Taraflı Kayıt Sistemi” baĢlıklı 17‟nci maddesinde kamu idarelerinin her türlü muhasebe iĢleminin çift taraflı kayıt sistemine göre kaydedileceği belirtilmiĢtir. Aynı maddede bir hesaba borç veya alacak kaydedilen tutarın, baĢka hesap ya da hesaplara alacak veya borç kaydedileceği hükmü yer almaktadır. Diğer taraftan, anılan Yönetmeliğin “Mizanlar” baĢlıklı 312‟nci maddesinde mizan cetvelinde yer alan borç sütunu toplamı ile alacak sütunu toplamının birbirine eĢit olması gerektiği ve kesin mizanda faaliyet ve bütçe hesaplarının bakiye vermeyeceği belirtilmiĢtir. SSDF‟nin 2015 yılı Kesin Mizanı incelendiğinde, borç sütunu toplamı ile alacak sütunu toplamının birbirine eĢit olmadığı ve faaliyet hesapları ile bütçe hesaplarının bakiye verdiği tespit edilmiĢtir. Ancak bu durum yukarıda bahsi geçen Yönetmelik hükümlerine ve muhasebenin temel ilkelerine aykırılık teĢkil etmektedir. Ayrıca, Kesin Mizandaki bu tutarsızlık, SSDF Bilançosunda aktif toplamı ile pasif toplamının da birbirine eĢit olmamasına yol açmaktadır. Anılan mali tabloların, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine ve muhasebenin temel ilkelerine uygun olarak hazırlanmamasının, SSDF‟nin mali durumunun tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bir Ģekilde yansıtılamamasına neden olduğu düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; SSDF‟nin 2015 yılı Kesin Mizanında borç ve alacak sütunu toplamlarındaki farklılıkların SAY2000Ġ Muhasebe programı sisteminden kaynaklandığı, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü ile gerekli koordinasyon sağlanarak Bakanlıkça gerekli düzeltme çalıĢmalarının kısa sürede tamamlanacağının teyit edildiği, Bakanlıkça yapılacak gerekli düzeltmeler sonucunda mizan borç ve alacak yekünlerinin eĢit olacağı belirtilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, SSDF‟nin 2015 yılı Kesin Mizanında borç sütunu toplamı ile alacak sütunu toplamının birbirine eĢit olmamasının, kullanılan muhasebe programından kaynaklandığı ve Maliye Bakanlığınca bu konuyla ilgili düzeltmelerin kısa sürede tamamlanacağı belirtilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 Bu itibarla, SSDF mali tablolarının ilgili mevzuata ve muhasebenin temel ilkelerine uygun olarak hazırlanması için gerekli tedbirler alınarak SSDF‟nin mali durumunun tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bir Ģekilde yansıtılması gerektiği düĢünülmektedir. BULGU 4: Ziraat Bankası Döviz Hesaplarında Tutulan Mevduatların Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması. SSDF banka hesapları ile muhasebe kayıtlarının karĢılaĢtırılmasında Ziraat Bankasında Proje Hesapları adı altında tutulan Dolar ve Avro hesaplarında bulunan 1.894.586.680,86 TL'nin muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüĢtür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 1 inci maddesinde Yönetmeliğin amacının genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, iĢlemlerinin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleĢtirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kiĢilerin bilgi ihtiyaçlarını karĢılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalıĢmasını sağlayacak Ģekilde hazırlanması ve yayımlanması ile mali istatistiklerin hazırlanması ve yayımlanmasına iliĢkin usul, esas, ilke ve standartları belirlemek olduğu hüküm altına alınmıĢtır. Bu amacı gerçekleĢtirmek üzere ilgili hesap kodlarını ve mali nitelikteki iĢlemlerin bu hesap kodlarına nasıl kaydedileceğini ayrıntılı Ģekilde belirtmiĢtir. Yönetmeliğe uygun olarak bir hesap dönemi içinde gerçekleĢen mali nitelikteki bütün iĢlemler kayıt altına alınmalı ve raporlanmalıdır. Bu çerçevede mali tabloların düzenleniĢ tarihi itibari ile kurumun tüm varlıklarını ve kaynaklarını göstermesi gerekmekte olup kurumun mali tablolarında yer alması gereken varlık ve kaynakların kayıt dıĢında bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı düĢünülmektedir. Bu nedenle, Ziraat Bankası döviz hesaplarında tutulan 1.894.586.680,86 TL‟nin muhasebe kayıtlarına alınması ve mali tablolarda gösterilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; T.C. Ziraat Bankası Ankara Kurumsal ġubesi nezdinde açtırılan projeler mevduat hesaplarının SSM kayıtlarında mevcut olduğu, bu hesapların TL olarak karĢılığı 31.12.2015 tarihi itibariyle 578.790.569,41 $‟ın 31.12.2015 tarihli Merkez

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 Bankası A.B.D. doları döviz satıĢ kuru 2,9233 TL karĢılığı 1.691.925.852,15 TL‟si ve 16.298.079,09 € karĢılığı 3,1896 TL kurundan 51.984.353,07 TL‟nin toplamı 1.743.910.205,22 TL‟ye tekabül ettiği; SSM kayıtları ile banka kayıtları arasında 18.000 $ karĢılığı 52.619,11 TL‟lik fark oluĢtuğu, bu farkın da Bankanın 37711943/5214 nolu hesap bakiyesi 864.842,43 $ „ın sehven hesap listesine 846.842,43 $ olarak alınmasından kaynaklandığının anlaĢıldığı belirtilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum vermiĢ olduğu cevapta anılan tutarın muhasebe kayıtlarında ve mali tablolarda bulunduğunu iddia etse de ayrıntılı mizan ve bilançodan böyle bir sonucu çıkarmak mümkün değildir. Kurum bilançosu incelendiğinde 102 Bankalar Hesabı ve 105 Döviz Hesabında 4.281.977.970,80-TL varlık gözükmekte, banka mutabakat yazılarından elde edilen sonuç ise 5.345.550.887,04-TL olmaktadır. Arada 1.063.572.916,24-TL mali tablolara yansımayan tutar bulunmaktadır. Mali tabloların 1.063.572.916,24-TL hatalı gözüktüğü değerlendirilmektedir. BULGU 5: SSDF'den Savunma Harcamaları DıĢında Cari Giderler Yapılması Sadece savunma harcamalarının yapılabileceği SSDF'den mevzuata aykırı olarak yolluk, tören ve personel, giderleri gibi cari giderler yapıldığı görülmüĢtür. SSM, kuruluĢ amacı gereği SSDF‟yi yönetmek için oluĢturulmuĢ ve bunun için Kanunla kendisine bütçe tahsis edilmiĢ bir kamu kurumudur. 3238 sayılı SSM KuruluĢ Kanunu‟nun 9‟uncu maddesine göre MüsteĢarlığın bütçesi, SSDF‟nin %2'sini aĢmayacak miktardan meydana gelir ve bu miktar Bakanlar Kurulunca azami %50 oranında arttırılabilir. Aynı Kanunun 1‟inci maddesi ile modern savunma sanayinin geliĢtirilmesi ve TSK‟nın modernizasyonunun sağlanması amaçlanmıĢtır. Bu amacın gerçekleĢtirilebilmesi için Kanun‟un 12‟nci maddesinde, T.C. Merkez Bankası nezdinde MüsteĢarlık emrinde SSDF kurulmuĢtur. SSDF‟nin amacı, Kanunda belirtildiği Ģekli ile modern savunma sanayinin geliĢtirilmesi ve TSK modernizasyonunun sağlanması için gerekli harcamaların yapılmasıdır. SSDF‟nin idaresi için gerekli olan harcamaların, SSDF tutarının %2‟si ile sınırlı olacak Ģekilde MüsteĢarlık bütçesi ile yürütülmesi öngörülmüĢtür. SSDF‟den savunma sanayinin geliĢtirilmesi ve TSK modernizasyonunun sağlanması için gerekli harcamaların dıĢında cari giderlerin harcanması Kanunen öngörülmemiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 2015 yılı SSDF toplam gideri 5.019.004.157,62 TL olup bunun 4.903.721.903,24 TL‟si silah, savunma ve modernizasyon harcaması, geri kalan 115.282.254,38 TL‟si yolluk, hizmet alımı, temsil tanıtım gideri gibi tüketime iliĢkin mal ve hizmet alımına yönelik cari giderlerden oluĢmaktadır. 2015 yılı SSM MüsteĢarlık Özel Bütçesinin bütçe giderlerinin toplam tutarı 57.268.919 TL olarak gerçekleĢmiĢtir. Bu haliyle SSM‟nin, bütçe sınırını aĢmamak için cari giderleri SSDF‟den gerçekleĢtirdiği ve SSM MüsteĢarlık Özel Bütçesinin 2 katından fazla tutarda Kanunun öngörmediği cari gider yaptığı düĢünülmektedir. Söz konusu bulgumuza geçmiĢ yıllara ait SayıĢtay Denetim Raporlarında yer verilip TBMM'ye bildirilmiĢ olmasına karĢın SSM tarafından düzeltici yönde herhangi bir iĢlem yapılmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; MüsteĢarlığın 3238 sayılı KuruluĢ Kanunu uyarınca kendisine verilen görevleri yerine getirmek için SSĠK tarafından verilen yetki çerçevesinde SSDF‟den harcama yaptığı, anılan Kanun‟da yer verilen görevlerin yalnızca savunma alımlarını değil savunma sanayiinin organizasyonu, yeni teĢebbüsleri teĢvik etmek gibi Türkiye‟de savunma sanayiinin kurulmasına, geliĢtirilmesine ve tanıtımına yönelik görevleri de içerdiği belirtilmektedir. Bununla birlikte personel giderleri, demirbaĢ alımları gibi cari harcamaların ise SSDF‟nin % 2‟sini aĢmayacak miktardan meydana gelen özel bütçeden yapıldığı, dolayısıyla MüsteĢarlık tarafından yapılan harcamaların mevzuata uygun olduğu vurgulanmaktadır. Diğer taraftan MüsteĢarlık personelinin harcırah giderlerinin sadece özel bütçeden karĢılanmasına yönelik uygulamanın 2015 yılı içerisinde baĢlatıldığı ve 2016 yılı içerisinde de devam ettirildiği, sadece Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin projeler kapsamında harcırah giderlerinin SSDF‟den karĢılandığı belirtilmektedir. Sonuç olarak SSDF bütçe ve nakit sistemine iliĢkin bu husus 2013 ve 2014 yılı denetim raporumuzda denetim görüĢümüzün dayanağı olarak kamuoyu ve Parlamentoya sunulmuĢtur. Ancak bu hususta kurum gerekli düzenlemeleri yapmamıĢtır. SSM bütçe sistemi iki bütçe ve muhasebe üzerinden yürütülmektedir. SSDF bütçesi merkez bankası nezdinde Kanun‟da belirtilen kaynaklardan oluĢmakta ve yine 3238 sayılı Kanun‟un 9‟uncu maddesi amir hükmünce, savunma ve TSK modernizasyonu için harcanmaktadır. Anılan Kanun‟un aynı maddesiyle bu kaynaktan yüzde 2 ile sınırlı olmak üzere özel bütçeli kuruluĢ olarak SSM kurulmuĢ ve cari harcamaların bu bütçeden yapılması

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 öngörülmüĢtür. Bulguda harcamanın neden yapıldığı değil, yasal sınırlar içinde hangi bütçe öngörülmüĢ ise oradan yapılması gerektiği belirtilmektedir. Kamu idaresinin bulguda belirtilen hükümler aksine harcama yapması sonucu: 2015 yılı SSDF toplam gideri 5.019.004.157,62 TL olup bunun 4.903.721.903,24 TL‟si silah, savunma ve modernizasyon harcaması, geri kalan 115.282.254,38 TL‟si yolluk, hizmet alımı, temsil tanıtım gideri gibi tüketime iliĢkin mal ve hizmet alımına yönelik cari giderlerden oluĢmaktadır. 2015 yılı SSM MüsteĢarlık bütçe giderlerinin toplam tutarı 57.268.919 TL olarak gerçekleĢmiĢtir. Bu haliyle SSM‟nin, bütçe sınırını aĢmamak için cari giderleri SSDF‟den gerçekleĢtirdiği ve SSM bütçesinin 2 katından fazla tutarda Kanun‟un öngörmediği cari gider yaptığı görülmektedir. Ayrıca bulguda açıklandığı üzere savunma projelerinin yönetilmesi için gerekli olan harcamaların, SSDF tutarının %2‟si ile sınırlı olacak Ģekilde MüsteĢarlık özel bütçesi ile yürütülmesi gerektiği düĢünülmektedir. BULGU 6: SSM'nin Asli ve Sürekli Görevler Ġçin Hizmet Alımı Yoluyla Personel Ġstihdam Etmesi SSM‟nin, Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret A.ġ. (STM) den personel istihdam ettiği ve mevzuata aykırı olarak bedelini SSDF'den ödettiği tespit edilmiĢtir. Anayasa‟nın 128‟inci maddesinde kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yapılması öngörülmüĢtür. SSM‟nin 3238 sayılı Kanun'un 8‟inci maddesi ve 657 sayılı Kanun'un 4‟üncü maddesi hükümlerince yine bu yasaların verdiği iĢ ve iĢlemleri kendi kurumsal bünyesinde istihdam edeceği personelle yapması gerekirken daha maliyetli bir Ģekilde STM adında özel Ģirketten hizmet ve danıĢmanlık satın alma yoluyla personel istihdam ettiği görülmektedir. SSM idari bütçesinden 2015 yılında gerçekleĢtirilen giderlerin toplamı 57.268.919 TL olup bu tutar içinde 553 SSM personeli, 158 güvenlik, temizlik, Ģoför vb. toplam 711 personel gideri yer almaktadır. Ancak 2015 yılında STM‟ye 176 personel için ödenen toplam tutar 39.984.037,92 TL olup bu rakam MüsteĢarlık bütçesinin yaklaĢık %70‟ine tekabül etmektedir. STM özel bir danıĢmanlık Ģirketi olarak hizmet ve danıĢmanlığını SSM‟ye sunmaktadır. BaĢka bir deyiĢle SSM adına personel istihdam etmektedir. Oysa 3238 sayılı Kanun'un 8‟inci maddesinde; “SSM‟de 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 kanunların sözleĢmeli personel çalıĢtırılmasına dair hükümlerine bağlı kalınmaksızın özel bilgi ve ihtisas gerektiren konularda sözleĢmeli personel çalıĢtırılabilir” hükmü gereğince SSM sözleĢmeli personeli doğrudan çalıĢtırabilmektedir. BaĢka bir ifade ile SSM STM'den istihdam edilen personeli sözleĢmeli personel olarak kendisi çalıĢtırabilmektedir. Söz konusu bulgumuza geçmiĢ yıllara ait SayıĢtay Denetim Raporlarında yer verilip TBMM'ye bildirilmiĢ olmasına karĢın SSM tarafından düzeltici yönde herhangi bir iĢlem yapılmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; 2009/15108 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı‟nın 14/B maddesinde SSM bünyesinde imzalanacak olan Yapılabilirlik Etütleri ve DanıĢmanlık Hizmetleri SözleĢmeleri için SSDF‟den kaynak ayrılacağı ve bu kaynağın yıllara sâri olarak SSĠK tarafından belirleneceğinin belirtildiği, bu kapsamda, alınan ilgili SSĠK kararı doğrultusunda STM A.ġ. ile DanıĢmanlık Hizmeti Tedariki SözleĢmesi imzalandığı vurgulanmaktadır. SSM tarafından yürütülen projeler üst düzey teknolojik yenilikleri içerecek nitelikte olduğundan projelerin baĢlangıcından itibaren her aĢamasında yüksek teknik bilgi ve özel ihtisas sahibi kiĢilerden destek alınmasını gerektirdiği, SSM‟nin asli görevlerinin MüsteĢarlık personeli olan kamu görevlileri eliyle yerine getirilmekte olduğu, STM ile yapılan sözleĢmenin personel açığını kapatmaktan ziyade bahse konu danıĢmanlardan sadece özel bilgi ve ihtisas gerektiren alanlarda teknik danıĢmanlık alınmasına yönelik olduğu belirtilmektedir. Sonuç olarak Söz konusu bulgu, 2013 ve 2014 yılı denetim raporumuzda denetim görüĢümüzün dayanağı olarak kamuoyuna ve parlamentoya sunulmuĢtur. Ancak, kamu idaresi bu konuda düzeltici yönde herhangi bir iĢlem yapmamıĢtır. Bulguda hukuka uygun bulunmayan husus, danıĢmanlık hizmeti alınması olmayıp danıĢmanlık hizmet alımının sürekli personel istihdamına dönüĢtürülmesidir. Zira 3238 sayılı Kanun‟un 8‟inci maddesine göre SSM‟de, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunların sözleĢmeli personel çalıĢtırılmasına dair hükümlerine bağlı kalınmaksızın özel bilgi ve ihtisas gerektiren konularda sözleĢmeli personel çalıĢtırılabilir. Buna göre SSM, süre ve ücret sınırlaması olmadan sözleĢmeli personel istihdam edebilir. Ancak SSM Kanunun kendisine verdiği yetkiye rağmen nitelikli eleman ihtiyacını, proje süresine bağlı kalmaksızın, sürekli olarak STM‟den karĢılama yoluna gitmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 SSM idari bütçesinden 2015 yılında gerçekleĢtirilen giderlerin toplamı 57.268.919 TL olup bu tutar içinde 553 SSM personeli, 158 güvenlik, temizlik, Ģoför vb. toplam 711 personel gideri yer almaktadır. Ancak 2015 yılında STM‟ye 176 personel için ödenen toplam tutar 39.984.037,92 TL olup bu rakam MüsteĢarlık bütçesinin yaklaĢık %70‟ine tekabül etmektedir. STM özel bir danıĢmanlık Ģirketi olarak hizmet ve danıĢmanlığını SSM‟ye sunmaktadır. BaĢka bir deyiĢle SSM adına personel istihdam etmektedir. Oysa 3238 sayılı Kanun‟un 8‟inci maddesinde; “SSM‟de 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunların sözleĢmeli personel çalıĢtırılmasına dair hükümlerine bağlı kalınmaksızın özel bilgi ve ihtisas gerektiren konularda sözleĢmeli personel çalıĢtırılabilir” hükmü gereğince SSM sözleĢmeli personeli doğrudan çalıĢtırabilmektedir. BaĢka bir ifade ile SSM STM‟den istihdam edilen personeli sözleĢmeli personel olarak kendisi çalıĢtırabilmektedir. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Savunma Sanayii Destekleme Fonu'nun 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı doğru ve güvenilir bilgi içermediği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Projeler Kapsamında Edinilen SSDF TaĢınırlarının Mevzuata Uygun Kayıt ve Kontrolünün Yapılmaması Milli Piyade Tüfeği Projesi özelinde yapılan incelemeler neticesinde projeler kapsamında edinilen SSDF taĢınırlarının ilgili harcama birimi tarafından takip ve kontrol edilmediği, taĢınırlara iliĢkin kayıtların TaĢınır Mal Yönetmeliğine uygun bir Ģekilde tutulmadığı tespit edilmiĢtir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunun‟un 44 üncü maddesine göre genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince taĢınır ve taĢınmaz malların kaydı ile taĢınırların muhafazası, kullanımı, mal yönetim hesabının verilmesi ve mal yönetim sorumlularıyla bunlar adına görev yapacak olanların belirlenmesine iliĢkin usûl ve esaslar, Maliye Bakanlığınca hazırlanarak ve Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan TaĢınır Mal Yönetmeliği ile belirlenmiĢtir. Söz konusu Yönetmeliğin "Sorumluluk" baĢlıklı 5 inci maddesinde; “Taşınır kayıt işlemleri; kamu idarelerine ait taşınırların önceki yıldan devren gelenlerle birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların, kayıp, fire ve benzeri nedenlerle meydana gelen azalmaların ve sayım fazlalarının miktar ve değer olarak takip edilmesi ve yönetim hesabı verilmesine esas bilgilerin üretilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması şarttır. …” hükmü yer almaktadır.
Ancak, Milli Piyade Tüfeği Projesi özelinde yapılan inceleme ve ilgililerle yapılan görüĢmeler neticesinde SSDF kaynakları ile gerçekleĢtirilen projeler kapsamında edinilen taĢınırlarla ilgili olarak edinme, elde tutma ve elden çıkarmaya yönelik TaĢınır Mal Yönetmeliğine iliĢkin hiç bir iĢlem yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Bu durumda, anılan Yönetmelik hükümlerinin belirtilen iĢ ve iĢlemlere uygulanması ile SSM'nin kendi taĢınırlarına uyguladığı iĢlemleri proje kapsamında edinilen ve herhangi bir kaydı olmayan taĢınırlara da uygulaması gerektiği düĢünülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 Kamu idaresi cevabında; MüsteĢarlık bünyesinde yürütülen tüm projelerde yatırım kalemleri ile ilgili olarak üç iĢlem yapıldığı, bunların; yüklenici tesisine konulan yatırım kaleminin SSM malı olarak etiketlenmesi ve bakımlarının yapılıp yapılmadığının izlenmesi, yatırım kalemi ödemesi için verilen belgelerin bedelinin Fiyat Dağılım Ağacı (FDA) ile uyumlu olup olmadığı kontrol edilerek ödemesi, yatırım kaleminin farklı bir projede/iĢte kullanılması için izin istenirse, değerlendirmesi olarak belirtilmiĢtir. SSM‟nin projeleri kapsamında firmalarda muhafaza edilen yatırım kalemlerinin tamamının takibi, Ġdari ve Mali ĠĢler Daire BaĢkanlığı bünyesinde yer alan ĠnĢaat ve Varlık Yönetimi ġube Müdürlüğünün uhdesinde bulunduğu ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 44 üncü maddesine göre genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince taĢınır ve taĢınmaz malların kaydı ile taĢınırların muhafazası, kullanımı, mal yönetim hesabının verilmesi ve mal yönetim sorumlularıyla bunlar adına görev yapacak olanların belirlenmesine iliĢkin usûl ve esaslar TaĢınır Mal Yönetmeliği ile belirlenmiĢtir. Söz konusu Yönetmeliğin "Sorumluluk" baĢlıklı 5 inci maddesinde; “Taşınır kayıt işlemleri; kamu idarelerine ait taşınırların önceki yıldan devren gelenlerle birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların, kayıp, fire ve benzeri nedenlerle meydana gelen azalmaların ve sayım fazlalarının miktar ve değer olarak takip edilmesi ve yönetim hesabı verilmesine esas bilgilerin üretilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması şarttır. …” hükmü yer almaktadır. Kamu idaresi cevabında ilgili taĢınırlar ile ilgili yapılan iĢlemlere yer vermiĢ ancak 5018 sayılı Kanun ve TaĢınır Mal Yönetmeliğinde belirtildiği gibi yapılan bir kayıt sisteminden söz etmemiĢtir. Sonuç olarak, yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, kullanılan kaynağın kamu kaynağı olması ve taĢınır mallar edinildikten sonra artık kamu malı olması sebebiyle SSM'nin söz konusu taĢınırlar için de anılan Yönetmelik hükümlerinde belirtilen iĢ ve iĢlemleri uygulaması gerektiği düĢünülmektedir. Bu husus, geçmiĢ yıl denetimlerinde de bulgu konusu yapılmıĢ olmasına karĢın Ġdare tarafından bu konuda herhangi bir iĢlem yapılmamıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 BULGU 2: Tip SözleĢmelerde Gecikme Cezalarına Üst Sınır Konulması ve Gecikilen Günler Ġçin Cezasız Ek Süre Öngörülmesi 2015 yılı denetimlerinde incelenen projelere iliĢkin sözleĢmelerde gecikme cezaları için sözleĢme bedelinin belli bir oranında üst sınır konulduğu ve gecikilen günler için cezasız ek süre öngörüldüğü tespit edilmiĢtir. Denizaltı Kurtarma Ana Gemisi Tedarik SözleĢmesi‟nin 15.4‟üncü maddesinde yüklenicinin yükümlü olacağı gecikme cezaları toplamı sözleĢme bedelinin %12‟si ile sınırlanmıĢ iken aynı oran F-16 Simülatör Tedariği Projesi SözleĢmesi‟nin 15.4‟üncü maddesinde %10 olarak belirlenmiĢtir. Tip sözleĢmelerin gecikme cezalarına iliĢkin hükümlerine göre yüklenici teslimat takvimine göre ifa etmesi gereken yükümlülüklerini eksik yerine getirir veya hiç yerine getirmez ise 30 ila 45 güne kadar gecikme cezası uygulanmayacaktır. Yine aynı hükme göre yükleniciye gecikmeden dolayı kesilecek cezaların tutarı sözleĢme bedelinin belli bir miktarı ile sınırlı kalacaktır. Yüklenicinin sözleĢme süresinin bitmesine rağmen toplam katlanacağı gecikme cezasının sözleĢme bedelinin belli bir miktarı ile sınırlı olması ve fesih maddesi ile de iliĢkilendirilmemesi, iĢin yapılamama riskini ortaya çıkarmaktadır. Bu hüküm yüklenicinin iĢi zamanında bitirmesine yönelik yaptırımı zayıflatmaktadır. Söz konusu bulgumuza geçmiĢ yıllara ait SayıĢtay Raporlarında yer verilmiĢ olmasına karĢın Ġdare tip sözleĢmelerde bu hususu düzeltmeye yönelik herhangi bir çalıĢma yapmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; Ceza koĢulunun MüsteĢarlık SözleĢmelerinde kullanılmasının sebebinin yükleniciyi ifaya zorlamak olduğu, yükleniciyi cezalandırmak gibi bir amacının bulunmadığı, sınırı olmayan bir ceza maddesinin yüklenicinin iktisaden mahvına sebep olabileceği, bu nedenle de ahlak ve adaba aykırı sayılarak geçersiz kabul edilebileceği, MüsteĢarlığın aynı zamanda savunma sanayiini geliĢtirme görevinin bulunduğunun da dikkate alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca ceza maddesinin yazılıp yazılmamasının, ayni veya nakdi olarak belirlenmesinin MüsteĢarlığın takdirinde olduğu, ceza maddesinin, yüklenici adaylarının fiyatı belirlerken dikkate aldığı temel unsurlardan biri olması nedeniyle MüsteĢarlığın ceza maddesini belirlerken bu gerçeklikleri göz önüne aldığı belirtilmektedir. Diğer taraftan sözleĢmelerde cezasız süre öngörülmesinin Borçlar Kanununa aykırılık teĢkil etmediği, cezasız sürenin, teslimatın süresinde yapılması için yüklenicilere ön bir uyarı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 mahiyetinde olduğu vurgulanmaktadır. Ayrıca, Sabit Fiyatlı Yurtiçi GeliĢtirme Standart SözleĢmesinde yer alan düzenleme ile ceza üst sınırının dolması durumunda sözleĢmenin tek taraflı olarak feshedileceğinin hüküm altına alındığı, bu nedenle sözleĢmelere ceza üst limiti konulmasının MüsteĢarlık aleyhine bir durum oluĢturmadığı belirtilmektedir. Sonuç olarak Söz konusu bulgumuza 2013 ve 2014 yılı denetimlerinde izlemeye alınmıĢ olmasına karĢın Ġdare tip sözleĢmelerde bu hususu düzeltmeye yönelik herhangi bir çalıĢma yapmamıĢtır.
Yüklenicinin sözleĢme süresinin bitmesine rağmen toplam katlanacağı gecikme cezasının sözleĢme bedelinin belli bir miktarı ile sınırlı olması ve fesih maddesi ile de iliĢkilendirilmemesi, iĢin yapılamama riskini ortaya çıkarmaktadır. Bu hüküm yüklenicinin iĢi zamanında bitirmesine yönelik yaptırımı zayıflatmaktadır. Kamu idaresi cevabında, Sabit Fiyatlı Yurtiçi GeliĢtirme Standart SözleĢmesinde yer alan düzenleme ile ceza üst sınırının dolması durumunda sözleĢmenin tek taraflı olarak feshedileceğinin hüküm altına alındığı belirtilmiĢ olsa da, bu hüküm SSM projelerinde kullanılan diğer tip sözleĢmelerde yer almamaktadır. Sınırlı ceza, edimin ifasında sınırdaki miktarı kabul edip iĢin istenildiği zaman yapılma riskini doğurur. Bu durum ise, karĢılıklı edimin ifasında sözleĢmelerin anlam ifade etmediğini ortaya koymaktadır. Bu itibarla, tip sözleĢmelerin gecikme cezalarına iliĢkin hükümlerinde ceza üst sınırının edimin ifasını güçlendirici oranda belirlenmesi ve iĢin hiç yapılamaması durumunda fesihle iliĢkilendirilmesi gerektiği düĢünülmektedir. BULGU 3: Tip SözleĢmelerde Yüklenicinin Sorumluluğunun SözleĢme Bedelinin %20’si ile Sınırlandırılması SSM tarafından yürütülen projelere iliĢkin tip sözleĢmelerde yüklenicilerin sorumluluğunun sözleĢme bedelinin %20'si ile sınırlandırıldığı tespit edilmiĢtir. 2015 yılı denetimlerinde incelenen projelerde yüklenicilerin sorumluluğu, Denizaltı Kurtarma Ana Gemisi Tedarik SözleĢmesi ile F-16 Simülatör Tedariği Projesi SözleĢmesi‟nde sözleĢme bedelinin % 20‟si oranında sınırlandırılmıĢtır. Anılan tip sözleĢmede yüklenicinin malzemelere, yedeklere veya ifa edilecek tüm hizmetlere iliĢkin kusurlu tasarımdan, kusurlu malzemeden, kötü iĢçilikten, imalat hatalarından, sağlanan kusurlu eğitim hizmetlerinden ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 kusurlu dokümantasyon kullanımından ve benzer nedenlerden kaynaklanabilecek tüm zararlardan ihmal hallerinde toplamda sözleĢme bedelinin % 20‟si kadar sorumlu olacağı hükmüne yer verilmiĢtir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu‟nun 115‟inci maddesine göre borçlunun ağır kusurundan sorumlu olmayacağına iliĢkin önceden yapılan anlaĢma ile uzmanlığı gerektiren bir hizmet, meslek veya sanat ancak kanun ya da yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütülebiliyorsa borçlunun hafif kusurundan sorumlu olmayacağına iliĢkin önceden yapılan anlaĢmanın kesin olarak hükümsüz olduğu belirtilmektedir. Nitekim savunma sanayi Ģirketleri, 5202 sayılı Savunma Sanayii Güvenliği Kanunu çerçevesinde Milli Savunma Bakanlığının izni ile bu alanda faaliyetlerini sürdürdükleri için hafif kusurlarından da sorumlu oldukları düĢünülmektedir. Tip SözleĢmenin sorumluluk miktarını sınırlayan 16‟ncı maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu‟nun 115‟inci maddesine aykırı olmanın yanında yüklenicilerin iĢ bitirme sorumluluğunu zayıflatmakta ve iĢin bitirilmeme riskini yükseltmektedir. Diğer taraftan yüklenicinin sözleĢmenin yerine getirilmesinden sonra ortaya çıkabilecek zararları sınırlandırdığı için daha özensiz davranmasına neden olabileceği gibi kalan zarardan devletin sorumlu olmasını gerektirecektir. Bu nedenle tip sözleĢmelerde yer alan sorumlulukların sınırlandırılmasına iliĢkin hükümlerin kaldırılmasının uygun olacağı düĢünülmektedir. Söz konusu bulgumuza geçmiĢ yıllara ait SayıĢtay Raporlarında yer verilmiĢ olmasına karĢın Ġdare tip sözleĢmelerde bu hususu düzeltmeye yönelik herhangi bir çalıĢma yapmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; Türk Borçlar Kanunu‟nda yer alan borçlunun hafif kusurundan dolayı sorumlu olacağına dair hükmün iki Ģartın birlikte gerçekleĢmesine bağlandığı, söz konusu Ģartların da uzmanlığı gerektiren bir hizmet, meslek veya sanat, ikinci olarak da bunların ancak kanun ya da yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütülmesi Ģeklinde olduğu belirtilmektedir. MüsteĢarlıkça yürütülen projelerin sözleĢme bedellerinin yüksekliği dikkate alındığında maliyet etkin sözleĢme bedellerinin tespit edilebilmesi için yüklenicilerin bazı risklerinin sınırlanması gerektiği, diğer taraftan, 5202 sayılı Savunma Sanayii Güvenliği Kanunu kapsamında savunma sanayii alanında faaliyette bulunanlar için anılan Kanun‟da öngörülen izinlerin, söz konusu hizmetin uzmanlık gerektirmesi ile ilgili olmayıp ulusal

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 güvenlik nedeniyle düzenlendiği, bu bakımdan sözleĢmelerdeki bahse konu sınırlandırmanın Borçlar Kanunu‟na uygun olduğu ve MüsteĢarlığın takdirinde bulunduğu vurgulanmaktadır. Sonuç olarak Söz konusu bulgumuza 2013 ve 2014 yılı denetimlerinde izlemeye alınmıĢ olmasına karĢın Ġdare tip sözleĢmelerde bu hususu düzeltmeye yönelik herhangi bir çalıĢma yapmamıĢtır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu‟nun 115‟inci maddesine göre borçlunun ağır kusurundan sorumlu olmayacağına iliĢkin önceden yapılan anlaĢma ile uzmanlığı gerektiren bir hizmet, meslek veya sanat, ancak kanun ya da yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütülebiliyorsa, borçlunun hafif kusurundan sorumlu olmayacağına iliĢkin önceden yapılan anlaĢmanın kesin olarak hükümsüz olduğu belirtilmektedir. Nitekim savunma sanayii Ģirketleri, 5202 sayılı Savunma Sanayii Güvenliği Kanunu çerçevesinde Milli Savunma Bakanlığı‟nın izni ile bu alanda faaliyetlerini sürdürdükleri için hafif kusurlarından da sorumlu oldukları düĢünülmektedir. BULGU 4: Savunma Sanayii Destekleme Fonu'nun 2015 Yılı Bütçesinin Bulunmaması SSDF'nin 2015 yılı bütçesinin hazırlanmadığı tespit edilmiĢtir. 3238 sayılı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı KuruluĢ Kanunu‟nun 9‟uncu maddesinde, "Müsteşarlığın bütçesi, SSDF’nin %2'sini aşmayacak miktardan meydana gelir ve bu miktar Bakanlar Kurulunca azami %50 oranında artırılabilir." denilmektedir. Kanun hükmü gereğince, SSM bütçesinin tespit edilebilmesi için SSDF bütçesinin yapılması gerekir. SSDF‟nin gelir ve giderlerinin yıl itibari ile belirlenmesi kurumun nakit yönetimi için gereklidir. 5018 sayılı Kanunun “Tanımlar” baĢlıklı 3'üncü maddesinin f bendine göre bütçe “Belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belgeyi” ifade etmektedir. Genel olarak bakıldığında bir kuruluĢun bütçesinin olması bir takım disiplinleri de beraberinde getirir. Öncelikle bütçenin hazırlanması harcamaların açık ve anlaĢılır olmasını sağlayacaktır. Eldeki kaynakların nasıl dağıtıldığı ve hangi iĢler için kaynak olduğu bütçe ile ortaya konulmakta ve böylece ilgililerin planlamalarını buna göre yapmaları sağlanarak problemsiz bir nakit akıĢı oluĢturulmaktadır. Böylece nakit yetersizliğinden kaynaklanan borçlanmaların önüne geçilerek faizden tasarruf sağlanabilir. Kamu mali yönetiminin temel amacı olan kamu

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde elde edilmesi ve kullanılması ile hesap verebilirliğin ve malî saydamlığın sağlanması için bütçenin hazırlanması kritik öneme sahiptir. Söz konusu husus geçmiĢ yıllara ait SayıĢtay Raporlarına alınmıĢ ve TBMM‟ye bildirilmiĢtir; ancak kurum tarafından 2015 yılı denetim döneminde bütçenin oluĢturulmasına yönelik herhangi bir çalıĢma yapılmamıĢtır.
Kamu idaresi cevabında; 3238 sayılı Kanun‟un 9‟uncu maddesinde ifade edilen “MüsteĢarlığın bütçesi, SSDF‟nin %2‟sini aĢmayacak miktardan meydana gelir ve bu miktar Bakanlar Kurulunca azami %50 oranında arttırılabilir.” hükmünün, 5018 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önceki dönemi düzenleyen bir hüküm olduğu, 5018 Sayılı Kanun ile birlikte, SSM Bütçesi için TBMM onay süreci getirildiği ve o günden bugüne uygulandığı, ayrıca genel bütçede her kuruma verilen bütçe tavanlarının söz konusu olduğu belirtilmektedir. SSDF‟nin muhasebe yönüyle 5018 Sayılı Kanun kapsamına alınmasının, bütçe yönüyle dıĢında tutulmasının SSDF‟nin kuruluĢ amacıyla da örtüĢtüğü, bütçe yıllık olarak yapılmakta iken bütçe dıĢı harcamaların ise belirli prosedürlere göre yapılabildiği vurgulanmaktadır. Halbuki MüsteĢarlık tarafından yürütülen projelerin yıllara sari olduğu, geliĢtirme projeleri olmaları hasebiyle gecikmeler yaĢanabildiği, bütçe mantığı ile yıllara sari büyük ölçekteki bu projelerin yürütülmesinde sorunlar doğabileceğini öngören kanun koyucunun SSDF‟yi bütçe dıĢında tuttuğu belirtilmektedir. Kanun koyucunun bu kararına karĢı SSDF için bütçe yapılmasının uygun olmadığı, diğer taraftan SSDF için yıllara sari kaynak planlaması yapıldığı vurgulanmaktadır. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabındaki, SSDF‟nin bütçe disiplini dıĢında yönetilen ve harcama yapılabilen fonlar olduğu, bu fonlara harcamalarda belirli bir esneklik sağlamak amacıyla baĢvurulduğu, 3238 sayılı Kanun‟un SSM bütçesi için üst sınır belirleyen hükmünün 5018 sayılı Kanun‟un yürürlüğe girmesinden önceki dönem için düzenlendiği Ģeklindeki savunmanın hiçbir yasal dayanağı yoktur. Bütçe, bir kurumun yıllık ya da yıllar itibarı ile gelir ve gider kalemlerini gösteren tahmini ve dinamik muhasebe yapısıdır. Kurumun bir yıl ya da yıllar içinde gelir ve gider tahmininde bulunmanın ne zararı olacağı anlaĢılamamaktadır. Bu uygulama kurumun nakit akıĢ sisteminin de sağlıklı çalıĢmasına yardımcı olacaktır. Öte yandan SSM bütçesinin gelir dayanağı olan 3238 sayılı SSM KuruluĢ Kanunu‟nun

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 9‟uncu maddesinde yer alan, "MüsteĢarlığın bütçesi, SSDF‟nin %2'sini aĢmayacak miktardan meydana gelir ve bu miktar Bakanlar Kurulunca azami %50 oranında artırılabilir “ hükmünce SSM bütçesinin miktar dayanağı SSDF bütçesidir. Söz konusu husus 2013 ve 2014 yılı denetimlerinde izlemeye alınmıĢ olmakla birlikte kurum tarafından 2015 yılı denetim döneminde bütçenin oluĢturulmasına yönelik herhangi bir çalıĢma yapılmamıĢtır. BULGU 5: SSDF Muhasebe AçılıĢ ve KapanıĢ Kayıtlarının Olmaması. 2015 mali yılı muhasebe açılıĢ kayıtlarının tam ve doğru yapılmadığı, bu nedenle borç bakiyesi vermesi gereken hesapların alacak bakiyesi, alacak bakiyesi vermesi gereken hesapların borç bakiyesi verdiği, yıl sonu kapanıĢ kayıtlarının yapılmadığı görülmüĢtür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Yevmiye sistemi, muhasebeleĢtirme belgeleri ve açılıĢ kayıtları” baĢlıklı 5 inci maddesinde, malî yılın baĢında, bir önceki hesap dönemi kapanıĢ bilançosu ve dipnotları esas alınarak açılıĢ bilançosu düzenleneceği, açılıĢ bilançosuna dayanılarak açılıĢ yevmiyesinin kayıtlarını sağlamak üzere bilançodaki tutarlar düzenlenecek “1” yevmiye numaralı muhasebe iĢlem fiĢiyle ilgili hesaplara borç ve alacak kaydedileceği, açılıĢ kaydına esas tutarlar, ilgili hesaplar için açılacak büyük defter ve yardımcı hesap defterlerine aktarıldıktan sonra yılı iĢlemlerinin kaydına baĢlanacağı belirtilmektedir. Aynı Yönetmeliğin “Dönem baĢı iĢlemleri” baĢlıklı 536 ncı maddesinde malî yılın baĢında muhasebe kayıtlarının açılmasını sağlamak üzere önceki faaliyet döneminin son yevmiyesinde borç kaydedilerek kapatılan hesaplara iliĢkin tutarlar alacak kaydı yapılarak, alacak kaydedilerek kapatılan hesaplara iliĢkin tutarlar ise borç kaydı yapılarak dönemin baĢlatılacağı hüküm altına alınmıĢ olup 535 inci maddesinde ise dönem sonu iĢlemlerinin nasıl yapılacağı belirtilmektedir. 2015 yılı açılıĢ kayıtları incelendiğinde, 2014 yılı kapanıĢ kayıtları ile ciddi farklar olduğu ve bu farkların 2014‟den 2015‟e aktarma iĢleminin düzgün yapılmamasından kaynaklandığı anlaĢılmaktadır. Böylece 2015 yılı sonunda verilen mali tablolarda borç bakiyesi vermesi gereken 102 Bankalar hesabının, 132 Kurumca verilen borçlardan alacaklar hesabının alacak bakiyesi verdiği; alacak bakiyesi vermesi gereken 106 Döviz gönderme emirleri hesabının borç bakiyesi verdiği; yine pasif karakterli ve alacak bakiyesi vermesi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 gereken 310 Cari yılda ödenecek dıĢ mali borçlar hesabının borç bakiyesi verdiği anlaĢılmıĢtır. Bu durumda mali tabloların doğru sonuç vermesi mümkün gözükmemektedir. Kesin mizan ve bilanço incelendiğinde aktif ve pasif kalemler toplamının bir birini tutmadığı da görülmektedir. SSDF‟nin aktif kalemleri toplamı 27.629.308.797,45 TL olmasına karĢın pasif toplamı 25.310.216.978,07 TL olup aktif-pasif arasında 2.319.091.819,38 TL fark bulunmaktadır. Sonuç olarak, muhasebe açılıĢ ve kapanıĢ kayıtlarının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak yapılması ve hesapların denkliğinin sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Maliye Bakanlığınca hazırlanan ve Kamu Kurum ve KuruluĢlarının hizmetine sunulan SAY2000Ġ Muhasebe programının kullanılmakta olduğu ve programa SSM‟ce dıĢardan sisteme bir müdahalede bulunulmadığı, SAY200Ġ sisteminden kaynaklanan hataların olduğu, yazılımdan kaynaklanan hataların düzeltilmesini takiben mizanda görülen yekün farklılıklarının düzeleceği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak muhasebe açılıĢ ve kapanıĢ kayıtlarının yapılmaması ve hesapların denkliğinin sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir. Konu müteakip denetimlerde izlenecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı Savunma Sanayii Destekleme Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

SAVUNMA SANAYĠĠ MÜSTEġARLIĞI 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 38
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 39
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 39
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 39
5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 41
6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 49

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 38

1. ÖZET Bu rapor, Savunma Sanayii MüsteĢarlığının (SSM) performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. SSM‟nin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir:  2012-2016 dönemine ait Stratejik Plan,  2015 yılı Performans Programı,  2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri.
   Stratejik Planın, Performans Programının ve Faaliyet Raporunun mevcudiyet ve zamanlılık kriterlerini karĢıladığı, ancak sunum kriterlerini kısmen karĢıladığı görülmüĢtür. Yukarıda sayılan dokümanlardan Stratejik Plan ve Performans Programı, performans bilgisinin içeriğine yönelik kriterlerden ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma açısından değerlendirilmiĢ; Faaliyet Raporu ise performans bilgisinin içeriğine yönelik kriterlerden tutarlılık, doğrulanabilirlik, geçerlilik/ikna edicilik açısından incelenmiĢ ve bu incelemelerin sonucunda, Stratejik Plan ve Performans Programının ilgililik kriterini karĢıladığı, ölçülebilirlik ve iyi tanımlama kriterini kısmen karĢıladığı görülmüĢtür. Faaliyet Raporu ile ilgili olarak ise çalıĢma kağıtları ve bulgularda belirtilen nedenlerle tutarlılık ve doğrulanabilirlik kriteri açısından değerlendirilme yapılamamıĢ, geçerlilik/ikna edicilik kriterini de karĢılamadığı kanaatine varılmıĢtır.
   Faaliyet sonuçlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi hususunda; SSM 2015 yılı Performans Programında ölçülebilir hedef, performans hedefi ve göstergeye yer verilmediği kanaatine varıldığı için veri kayıt sisteminin incelenmesiyle ilgili herhangi bir çalıĢma yapılamamıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 39 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay‟a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 40 Bu çerçevede, Savunma Sanayii MüsteĢarlığının yayımladığı 2012-2016 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 41 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Savunma Sanayii MüsteĢarlığının yayınladığı 2012-2016 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Savunma Sanayi MüsteĢarlığı 5018 sayılı Kanunla ekli II sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli idareler arasında sayıldığı için stratejik plan ve performans programı hazırlamakla yükümlü kılınmıĢtır. Teorik olarak, yapılan bütün harcamaların stratejik planda bir yeri, performans programında bir bütçe karĢılığı olmak zorundadır. SSM stratejik plan ve performans programında yer verdiği amaç ve hedeflerini yüksek oranda SSDF kaynaklarını kullanarak gerçekleĢtirmektedir. Ancak SSDF Maliye Bakanlığı tarafından genel bütçe kapsamı dıĢında tutması, SSDF kaynaklarının On Yıllık Temin / Tedarik Programı (OYTEP) ve Savunma Sanayii Ġcra Komitesi (SSĠK) Kararları çerçevesinde “GĠZLĠ” gizlilik derecesinde kullanılması sebebiyle harcamaların detayına iliĢkin kamuoyuna bilgi verilememesi gibi sebeplerle hazırlanan performans programının bütçe karĢılığı birbirine uymamakta ve tam olarak gerçeği yansıtmamaktadır. Bu bağlamda Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ile SSM‟nin de bağlı bulunduğu Milli Savunma Bakanlığı gibi kapsam dıĢında tutulması gerektiği değerlendirilmektedir. Denetim yukarıda sayılan üç belge üzerinden kamu idaresinin raporlama gerekliliklerine uyumunun değerlendirilmesi, bu belgelerde sunulan performans bilgisinin değerlendirilmesi ve performans bilgisinin üretilmesi için kullanılan veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi yoluyla gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu değerlendirmeler için kullanılan kriterler aĢağıdaki tabloda görülmektedir:

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 42 Tablo 1: Performans Denetimi Kriterleri
STRATEJİK PLAN SSM 2012-2016 Stratejik Planında dört (4) adet stratejik amaç belirlenmiĢtir. Bu dört amaca ulaĢmak için 13 stratejik hedef, stratejik hedeflerin ölçülebilmesi için de 12 performans hedefi ve 36 adet performans göstergesi belirlenmiĢtir. Stratejik Plan ile ilgili olarak Tablo1‟deki kriterlerden mevcudiyet, zamanlılık, sunum, ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlama kriterleri açısından yapılan değerlendirmede: Mevcudiyet: 5018 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükümleri çerçevesinde SSM 2012-2016 Stratejik Planının mevcut olduğu, Zamanlılık SSM Stratejik Planının mevzuatta öngörülen sürelerde hazırlandığı, Sunum Kalkınma Bakanlığının hazırladığı “Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu” stratejik planlama süreci ve stratejik planların kapsamı ve içeriğine iliĢkin genel bir çerçeve Denetim kriteri Tanım Mevcudiyet Denetlenen idarenin, yasal düzenlemelere göre ilgili dokümanları hazırlaması Zamanlılık Performans bilgisinin yasal süre içinde raporlanması Sunum Performans bilgisinin düzenleyici esaslara uygun Ģekilde raporlanması Ġlgililik Amaç, hedef, gösterge ve faaliyetler arasında mantıksal bağlantı olması Ölçülebilirlik Performans programlarındaki hedeflerin, göstergeler ile ölçülebilir olması Ġyi tanımlanma Hedeflerin ve göstergelerin açık ve net bir tanımının olması Tutarlılık Hedeflerin (göstergeler dâhil), denetlenen idarenin planlama ve raporlama dokümanlarında tutarlı olarak kullanılması Doğrulanabilirlik Raporlanan performans bilgisinin kaynağına kadar izlenebiliyor olması Geçerlilik/ Ġkna edicilik Planlanan ve raporlanan performans arasındaki her tür sapmanın denetlenen idare tarafından ele alınıyor olması ve sapmayı açıklayan nedenlerin inandırıcı ve ikna edici olması Güvenilirlik Veri kayıt sistemlerinin gerçekleĢmeleri tam ve doğru Ģekilde ölçerek faaliyet raporunda güvenilir veri sunuyor olması

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 43 sunar. Kamu idarelerinin bu Kılavuzda belirtilen genel yapı ve temel ilkelere riayet etmesi beklenir. SSM 2012- 2016 Stratejik Planının “Durum analizi” bölümüne yer verilmemesi, “Maliyetlendirme” bölümünün ilgili mevzuat gereğine uygun hazırlanmaması dıĢında Kalkınma Bakanlığınca hazırlanan kılavuzda belirtilen genel yapı ve temel ilkelere uygun olduğu, İlgililik Stratejik Planlama Kılavuzuna göre hedefler, amaçlar ile ilgili olması gerekmektedir. SSM 2012- 2016 Stratejik Planında yer alan stratejik hedeflerin belirlenen amaçlarla ilgili olduğu, tespit edilmiĢtir. Ölçülebilirlik Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu gereği hedeflerin ölçülebilir olması, ölçülebilir olmadığı durumlarda ise gösterge ile ölçülebilir hale gelmesi gerekmektedir. Performans göstergelerinin ölçülebilirliğin sağlanması bakımından miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilmesi gerekir. SSM 2012- 2016 Stratejik Planında amaç ve hedefler belirlenmiĢ, hedefleri ölçülebilir kılmaya yönelik olarak göstergeler yerine performans programında belirlenmesi gereken performans hedefleri oluĢturulmuĢtur. 2012 yılında Bakan Onayı ile uygulamaya geçirilen Uygulama Stratejisi ile Stratejik Plan revize edilmiĢ göstergeler eklenmiĢ ancak Stratejik Plan metnine iĢlenmemiĢtir. SSM Stratejik Planında, hedefler ölçülebilir olarak belirlenmemiĢ, ölçülebilirliği sağlamaya yönelik belirlenen performans hedeflerinde içerik olarak ölçülebilir ifadeler kullanılmıĢsa da, bazılarında hedeflenen miktar, maliyet, kalite ve zaman belirtilmediğinden hedefe ulaĢılıp ulaĢılmadığını ölçmek mümkün olmamakta, ölçülebilir ifadeler kullanılan bazı performans hedeflerinde ise hedeflenen sonuca ne zaman ulaĢılacağı ve hedefe ulaĢmak için sağlanan geliĢmelerin nasıl ölçüleceğine dair bilgilere yer verilmediği için hedefe ulaĢmada sağlanan geliĢmeleri ölçmek mümkün olamamaktadır. Uygulama Stratejisi Belgesinde belirlenen göstergeler ise oran, sayı, puan gibi ölçülebilir ifadeler içerse de ölçümü sağlayacak miktar, zaman, kalite ve maliyet kriterlerine yer verilmediği için

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 44 ölçülebilir olarak değerlendirilememiĢtir. Bu nedenle Stratejik Planda yer alan hedeflerden zaman kriterine yer verilen performans hedefleri o tarih itibari ile ölçülebilir bulunmuĢ, diğer performans hedefleri ve tüm göstergeler ölçülebilir bulunmamıĢtır.
İyi Tanımlanma Ölçülebilirlik kriterine göre yapılan değerlendirme sonucu belirlenen tarih itibariyle ölçülebilir olan performans hedefleri iyi tanımlama kriterini karĢıladığı kanaatine varılmıĢ, ölçülebilir olmadığı tespit edilen performans hedef ve göstergeleri ise iyi tanımlanma kriterine göre değerlendirmeye tabi tutulmamıĢtır. PERFORMANS PROGRAMI SSM 2015 yılı Performans Programında 4 amaç, bu amaçların gerçekleĢmesi için 13 adet performans hedefi belirlenmiĢ, performans göstergelerine yer verilmemiĢtir. Performans Programı ile ilgili olarak Tablo1‟deki kriterlerden mevcudiyet, zamanlılık, sunum, ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterleri açısından yapılan değerlendirmede: Mevcudiyet: 5018 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi hükümleri çerçevesinde SSM 2015 yılı Performans Programının mevcut olduğu tespit edilmiĢtir. Zamanlılık SSM 2015 yılı Performans Programının “Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uygun olarak öngörülen sürede hazırlanıp kamuoyuna açıklandığı tespit edilmiĢtir. Sunum Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ve Performans Programı Hazırlama Rehberi, performans programlarının kapsam ve içeriğine iliĢkin genel bir çerçeve sunar. Kamu idarelerinin bu Yönetmelik ve Rehberde ortaya konan genel yapı, süreç ve temel ilkelere riayet etmesi beklenir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 45 Performans Programı Hazırlama Rehberinin Ek kısmı, performans programının formatını belirlemektedir.
SSM 2015 yılı Performans Programının sunum kriteri açısından değerlendirilmesi sonucunda;  Performans Programının “I-Genel Bilgiler” baĢlığı altında bulunan “C-Fiziksel Kaynaklar” ve “E-Ġnsan Kaynakları” bölümlerinde yeterli ve ayrıntılı bilgiye yer verilmediği,  Performans Programının “II-Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri Ġle Faaliyetler” bölümünde yer alan performans hedefi tablolarının (Tablo

1. performans programı hazırlama rehberine uygun hazırlanmadığı,  Performans Programının “II-Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri Ġle Faaliyetler” bölümünde yer alan faaliyet maliyetleri tablolarının (Tablo 2) Performans Programı Hazırlama Rehberine uygun hazırlanmadığı,  Performans Programının “II-Performans Bilgileri D- Ġdarenin Toplam Kaynak Ġhtiyacı” bölümünde yer alan Ġdare Performans Tablosu (Tablo 3) ve Toplam Kaynak Ġhtiyacı Tablosunun (Tablo 4) Performans Programı Hazırlama Rehberine uygun hazırlanmadığı,
   tespit edilmiĢtir. İlgililik

• Performans Hedefinin İlgililiği Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu ve Performans Programı Hazırlama Rehberine göre idarelerin belirledikleri performans hedeflerinin stratejik planlarındaki hedeflerle ilgili olması gerekmektedir. Hedefler stratejik planda yer alan amaçları gerçekleĢtirmeye, performans hedefleri de hedefleri gerçekleĢtirmeye yönelik olarak belirlenmiĢ olmalıdır. Ġncelemede performans hedeflerinin stratejik plandaki hedeflerle ilgili olduğu görülmüĢtür.
• Performans Göstergesinin İlgililiği Performans Programı Hazırlama Rehberinde gösterge, kamu idarelerince performans

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 46 hedeflerine ulaĢılıp ulaĢılmadığını ya da ne kadar ulaĢıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlar olarak tanımlanmaktadır. Bu tanımdan göstergenin, performans hedefi ile ilgili olması gerektiği anlaĢılmaktadır. Ġncelemede Performans Programında göstergelere yer verilmediği için göstergeler için ilgililik kriteri değerlendirilmesi yapılamamıĢtır. Ölçülebilirlik Performans Programı Hazırlama Rehberinde; performans hedeflerinin, performans göstergeleri ile ölçülebilir olması gerektiği ifade edilmiĢtir. Ġncelemede Performans Programında performans göstergelerine yer verilmediği tespit edildiği için performans hedefleri ölçülebilir bulunmamıĢtır. İyi Tanımlanma Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğe göre performans programlarında yer alan performans hedef ve göstergelerinin sade ve anlaĢılır olması esastır.
“Ġyi tanımlanma” kriteri, net ve anlaĢılabilir performans hedef ve göstergeleri hazırlama gerekliliği ile ilgilidir. Yani idareler, neyi baĢarmak istediklerini açıkça tanımlamalıdır. Göstergelerin iyi tanımlanmamıĢ olması, kamu idarelerinin hedeflere yönelik baĢarıyı yanlıĢ raporlaması riskini doğurur. Bu riskin ortadan kaldırılabilmesi için kamu idarelerinin performans hedef ve göstergelerini açık ve anlaĢılır Ģekilde belirlemeleri esastır. Ġncelemede Performans Programında ölçülebilir performans hedefi ve göstergesi bulunmadığı tespit edildiği için iyi tanımlama kriterine göre bir değerlendirme yapılamamıĢtır. FAALĠYET RAPORU SSM 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ile ilgili olarak Tablo1‟deki kriterlerden mevcudiyet, zamanlılık, sunum, tutarlılık, doğrulanabilirlik, geçerlilik/ikna edicilik kriterleri açısından yapılan değerlendirmede:

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 47 Mevcudiyet: 5018 sayılı Kanunun 41 inci maddesi hükümleri çerçevesinde SSM 2015 Yılı Faaliyet Raporunun mevcut olduğu, Zamanlılık Faaliyet Raporunun mevzuatta öngörülen sürelerde hazırlandığı, Sunum Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik, faaliyet raporlarında yer verilecek bilgilere yönelik ilkeleri ve bu raporların hazırlanmasında izlenecek süreçleri ortaya koymaktadır. SSM‟nin 2015 yılı Faaliyet Raporunun sunum kriteri açısından değerlendirilmesi sonucunda; “Genel Bilgiler” baĢlığı altında dıĢ denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere yer verilmediği, “Mali Bilgiler” baĢlığı altında bütçe hedef ve gerçekleĢmeleri ile ilgili meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluĢların faaliyetlerine iliĢkin bilgilere, iç ve dıĢ mali denetim sonuçları hakkında özet bilgilere yer verilmediği ve temel mali tablolardan yalnızca “Özel Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu”na yer verildiği, “Performans Bilgileri” ne “Faaliyet Bilgileri” baĢlığı altında verildiği, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinde meydana gelen sapmaların nedenlerine yer verilmediği, tespit edilmiĢtir. Tutarlılık Stratejik plan ve performans programı değerlendirmesi sonucu 2015 yılı için ilgili ve ölçülebilir olduğu kanaatine varılan hedef, performans hedefi ve göstergeler bulunmadığı ve faaliyet raporunun tutarlılık kriteri açısından değerlendirilmesi ilgili ve ölçülebilir hedef,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 48 performans hedefi ve göstergeler açısından yapılabildiği gerekçeleriyle faaliyet raporu tutarlılık kriteri açısından değerlendirilememiĢtir. Doğrulanabilirlik Stratejik plan ve performans programı değerlendirmesi sonucu 2015 yılı için ilgili ve ölçülebilir olduğu kanaatine varılan hedef, performans hedefi ve göstergeler olmadığı için faaliyet sonuçlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi ile ilgili bir çalıĢma yapılamamıĢtır. Bu sebeple Faaliyet Raporu doğrulanabilirlik kriteri açısından değerlendirilememiĢtir. Geçerlilik/İkna Edicilik Geçerlilik/Ġkna edicilik kriteri, planlanan ve gerçekleĢen performans arasındaki veya hedefe iliĢkin bütçedeki sapmanın nedenlerinin inandırıcı ve geçerli olup olmadığını değerlendirmek için kullanılır. Bütçe ve performans hedeflerinin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmalara iliĢkin gerekçeler geçerlilik/ikna edicilik kriterine göre değerlendirilir. SSM 2015 yılı Faaliyet Raporunda bütçe gerçekleĢmeleri ile ilgili sapmaların nedenlerine yer verilmediğinden, stratejik plan ve performans programında ölçülebilir hedef, performans hedefi ve gösterge belirlenmediği için performans hedefleri ile gerçekleĢmeler arasındaki sapmalar ve nedenleri belirtilmediğinden Faaliyet Raporunun geçerlilik/ikna edicilik kriterini karĢılamadığı tespit edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 49 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Planda “Durum Analizi” Bölümünün Hazırlanmaması Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2012-2016 Stratejik Planında “Durum Analizi” bölümünün hazırlanmadığı tespit edilmiĢtir. 26 Mayıs 2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte belirtilen kamu idarelerince hazırlanacak stratejik planların genel çerçevesini belirlemek amacı ile hazırlanmıĢ olan Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunun “Durum Analizi ” baĢlıklı 4 üncü bölümünde ilk olarak, “A- Tarihi Gelişim” kısmında kuruluĢun hangi tarihte hangi amaçlara hizmet etmek için kurulduğu, bugüne kadar geçirdiği kritik aĢamalar, önemli yapısal dönüĢümler analitik bir bakıĢ açısıyla değerlendirmesi gerektiği belirtilmiĢtir. Ġkinci olarak, B- Yasal Yükümlülükler ve Mevzuat Analizi” kısmında kuruluĢun mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerinin tespitini yapması ve kuruluĢa görev ve sorumluluklar yükleyen, kuruluĢun faaliyet alanını düzenleyen mevzuatı gözden geçirilerek yasal yükümlülüklerinin listesini oluĢturması gerektiği ifade edilmiĢtir. “C - Faaliyet Alanları İle Ürün Ve Hizmetlerin Belirlenmesi“ kısmında yasal yükümlülükler ve mevzuat analizi gerçekleĢtirildikten sonra, kurum bu analizin çıktılarından da yararlanılarak kuruluĢun ürettiği temel ürün ve hizmetler belirlemesi gerektiği öngörülmüĢ, belirlenen ürün ve hizmetlerin birbirleriyle olan iliĢkileri gözetilerek belirli faaliyet alanları altında toplulaĢtırılmasının uygun olacağı ifade edilmiĢtir.
“D - Paydaş Analizi” kısmında ilk olarak kuruluĢun paydaĢlarının kimler olduğu kuruluĢça belirlenmesi gerektiği ifade edilmiĢtir. PaydaĢlar, kuruluĢun ürün ve hizmetleri ile ilgisi olan, kuruluĢtan doğrudan veya dolaylı, olumlu yada olumsuz yönde etkilenen veya kuruluĢu etkileyen kiĢi, grup veya kurumlardır. PaydaĢlar belirlendikten sonra kurumun, neden paydaĢ oldukları sorusunu cevaplaması gerektiği belirtilmiĢtir. Daha sonra paydaĢların, kurum ile iliĢkisini belirlemek için ayrıntılı bir Ģekilde analiz edilip kuruluĢun sunduğu ürün/hizmetlerle bunlardan yararlananların iliĢkilendirilmesi gerektiği ifade edilmiĢtir. Bu

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 50 değerlendirme sonucu kuruluĢ, paydaĢla kurum iliĢkisini dikkate alarak stratejik planlama ile ilgili paydaĢ görüĢlerini almalıdır. Son aĢama olan “E - Kuruluş İçi Analiz ve Çevre Analizi” kısmına göre ise kurumun iç ve dıĢ çevre analizi yapılmalıdır. Bu aĢamada kuruluĢ GZFT yöntemini kullanarak kurum içi güçlü yönler ve zayıf yönlerini, çevre analizinde ise fırsatlar ve tehditleri belirlemelidir.
Bu kapsamda, SSM‟nin söz konusu stratejik planı incelendiğinde, "Durum Analizi" bölümüne yer verilmediği tespit edilmiĢtir. Stratejik planın "Önsöz"ünde stratejik plan hazırlama sürecinde yapılan paydaĢ analizi, iç tarama anketi, kurum içi çalıĢtaylar, GZFT analizi, PEST analizi, gibi süreçlere çok kısa yer verilmiĢ, amaç ve hedeflerin ifade edildiği bölümlerde yer yer bu analizlerden elde edilen sonuçlardan bahsedilmiĢ ve söz konusu amaç ve hedefi belirleme sebepleri ifade edilmiĢtir. Ancak yukarıda bahsedildiği Ģekli ile stratejik planda ayrıca bir "Durum Analizi" bölümüne yer verilmesi ve bu kapsamda yapılan çalıĢmalar ve sonuçları gerekli ayrıntıları içerecek Ģekilde ifade edilmesi gerektiği düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; 26 Mayıs 2006 tarihli Resmi Gazete‟de yayımlanan “Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslara ĠliĢkin Yönetmelik” incelendiğinde, Madde 9‟da stratejik planın bu Yönetmeliğe ve Stratejik Planlamaya iliĢkin diğer rehberlere uygun olarak hazırlanacağının ifade edildiği, bununla birlikte ilgili rehberlere uygun olarak hazırlanan durum analizinin stratejik planda ayrı bir bölüm olarak gösterilme zorunluluğuna iliĢkin bir hususun olmadığı belirtilmiĢtir. Ayrıca, ilgili mevzuat çerçevesinde ve Stratejik Planlama Kılavuzu Madde 4‟e uygun olarak hazırlanan ve yukarıda belirtilen analizleri içeren 339 sayfalık “Durum Analizi” raporu, SSM 2012-2016 Stratejik Plan yazımı faaliyetlerinde dikkate alındığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak 26 Mayıs 2006 tarihli Resmi Gazete‟de yayımlanan Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslara ĠliĢkin Yönetmeliğin "Stratejik Planın Hazırlanması" baĢlıklı 9 uncu maddesinde hazırlık dönemini tamamlayan kamu idarelerince, stratejik planların, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa, bu Yönetmeliğe, Kılavuza ve MüsteĢarlıkça yayımlanan stratejik planlamaya iliĢkin diğer rehberlere uygun olarak hazırlanacağı ifade edilmiĢtir. Yine söz konusu Yönetmelik hükümlerine istinaden Devlet Planlama TeĢkilatı tarafından stratejik planlama kavramlarını ve stratejik planlama sürecine iliĢkin usul ve esasları ortaya koyan Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu hazırlanmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 51 Söz konusu Kılavuzun "Stratejik Planlama" baĢlıklı 2 nci bölümünde "stratejik planda yer alması gereken temel unsurlar" baĢlığı altında durum analizine yer verilmiĢ, yine Kılavuzun "Durum Analizi" baĢlıklı 4 üncü bölümünde durum analizinin kamu idaresi tarafından yapılacak Tarihi GeliĢim, Yasal Yükümlülükler ve Mevzuat Analizi, Faaliyet Alanları Ġle Ürün Ve Hizmetlerin Belirlenmesi, PaydaĢ Analizi, KuruluĢ Ġçi Analiz ve Çevre Analizi gibi çalıĢmalardan oluĢtuğu ve bu çalıĢmaların nasıl yapılacağı ayrıntılı bir Ģekilde belirtilmiĢtir. Ġdare cevabında ilgili rehberlere uygun olarak hazırlanan durum analizinin stratejik planda ayrı bir bölüm olarak gösterilme zorunluluğuna iliĢkin hususun olmadığını belirtmiĢse de yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümlerinde durum analizi bölümü stratejik planda yer alması gereken temel unsur olarak değerlendirilmiĢtir. Sonuç olarak, Ġdarenin Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunda belirtildiği Ģekliyle durum analizi kapsamında ayrıntılı olarak yaptığı çalıĢmalara stratejik planında gerekli ayrıntıları içerecek Ģekilde yer vermesi gerektiği düĢünülmektedir. BULGU 2: Stratejik Planda “Maliyetlendirme” Bölümünün Mevzuata Uygun Hazırlanmaması Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2012-2016 Stratejik Planında “Maliyetlendirme” bölümünün mevzuata uygun hazırlanmadığı tespit edilmiĢtir. 26 Mayıs 2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte belirtilen kamu idarelerince hazırlanacak stratejik planların genel çerçevesini belirlemek amacı ile hazırlanmıĢ olan Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunun “Maliyetlendirme” baĢlıklı 6 ncı bölümünde kuruluĢun politika tercihlerinin ve karar alma sürecinin rasyonelleĢtirilmesi amacıyla stratejik planında belirlediği amaç ve hedeflerine yönelik stratejiler doğrultusunda gerçekleĢtirilecek faaliyet ve projeler için kaynak ihtiyacını belirlemesi ve böylece kamu idarelerinin stratejik planları ile bütçeleri arasındaki bağlantıyı kurmaları gerektiği ifade edilmiĢtir. Bu amaçla önce her bir hedef için gerekli faaliyet ve projelerin maliyet tahminleri yapılarak bir hedefin yaklaĢık maliyetine ulaĢılacağı, hedeflerin maliyet tahmini toplamından her bir amacın tahmini maliyetine, amaç maliyetleri toplamından ise stratejik planın o yılki

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 52 tahmini maliyetine ulaĢılacağı ve beĢ yıllık toplamın ise planın toplam tahmini maliyetini vereceği belirtilmiĢtir. Yine ilgili bölümde kurum toplam maliyetlerini elde edeceği kaynaklarla karĢılaĢtırması gerektiği belirtilmiĢtir. Bu karĢılaĢtırmayı yapabilmek için kurumun yıllar itibariyle hangi kaynaklardan hangi gelirlerin elde edileceği tahmin etmesi gerektiği, ilk üç yıl için bütçeden tahsis edilecek kaynaklar Orta Vadeli Mali Planda yer almakta olduğu, bütçe dıĢı kaynaklar ile ilk üç yıldan sonraki kaynaklar ise kuruluĢ tarafından tahmin etmesi gerektiği ifade edilmiĢtir. Bu kapsamda, SSM‟nin söz konusu stratejik planı incelendiğinde "Maliyetlendirme" bölümünün hazırlanmadığı tespit edilmiĢtir. Stratejik planın 55 inci sayfasında herhangi bir baĢlık altına alınmayan bir tabloya yer verilmiĢtir. Söz konusu tabloda projeler listelenmiĢ ve ilgili proje için yıllar itibariyle kullanılacak kaynağın SSDF‟ye mi veya özel bütçeye mi ait olduğu yönünde bilgiye yer verilmiĢtir. Bunun dıĢında ilgili kılavuzda bahsedildiği gibi silsileler halinde proje ve faaliyetlerin maliyetlerinden hedeflerin tahmini maliyetleri, hedeflerin maliyetlerinden amaçların tahmini maliyetleri, amaçların maliyetlerinden stratejik planın o yılki tahmini maliyeti ve beĢ yıllık maliyetlerin toplamından stratejik planın toplam maliyetinin ifade edilmediği tespit edilmiĢtir. Ayrıca yine kılavuzda bahsedildiği gibi toplam maliyetlerin elde edilecek toplam kaynaklarla karĢılaĢtırılmasının yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Bu Ģekilde maliyetlerin ve kaynakların belirlenmediği bir stratejik plan ile bütçe arasında sağlıklı bir bağlantı kurulmasının mümkün olmadığı ve bu sebeple "Maliyetlendirme" bölümünün mevzuatta belirtildiği gibi düzenlenmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi cevabında; MüsteĢarlığın 5018 sayılı Kanuna göre stratejik plan ve performans programı/planı hazırlamakla yükümlü kılındığı, teorik olarak yapılan bütün harcamaların stratejik planda bir yeri, performans programında bir bütçe karĢılığı olmak zorunda olduğu, ancak Savunma Sanayii Destekleme Fonu (SSDF) Maliye Bakanlığı tarafından genel bütçe kapsamı dıĢında tutması neticesinde, hazırlanan performans programının bütçe karĢılığı tam olarak gerçeği yansıtmadığı, ayrıca SSDF kanalı ile finanse edilen Projelerin tutarı On Yıllık Temin / Tedarik Programı (OYTEP) ve Savunma Sanayii Ġcra Komitesi (SSĠK) Kararları çerçevesinde “GĠZLĠ” gizlilik derecesinde harcanmakta

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 53 olduğu, harcamaların detayına iliĢkin kamuoyuna bilgi verilemediği belirtilmiĢtir. Mevzuat gereği, kamu idareleri Kalkınma Planı, Hükümet Programı, Orta Vadeli Program, Orta Vadeli Mali Plan, Yıllık Programı stratejik planlarını hazırlarken esas almaları gerektiği için, Hükümet Programında yer alan Helikopter, Tank, Uçak, gemi v.b. vizyon projeleri ile sanayileĢme hedeflerinin yer aldığı bir Stratejik Plan hazırlandığı ifade edilmiĢtir. Bunun yanında Kamu idarelerince hazırlanacak performans programları hakkında yönetmelik gereğince Milli Savunma Bakanlığı kapsam dıĢında tutulurken, aynı Bakanlığa bağlı MüsteĢarlığın bu dokümanı hazırlama zorunluluğu bir çeliĢkiyi en baĢta ortaya koyduğu belirtilmiĢtir. Sonuç olarak 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme” baĢlıklı 9 uncu maddesinde “Kamu idareleri; kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe iliĢkin misyon ve vizyonlarını oluĢturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiĢ olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar. Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar.” ifadesi yer almaktadır. 26 Mayıs 2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte belirtilen kamu idarelerince hazırlanacak stratejik planların genel çerçevesini belirlemek amacı ile hazırlanmıĢ olan Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu‟nun “Maliyetlendirme” baĢlıklı 6 ncı bölümünde kuruluĢun politika tercihlerinin ve karar alma sürecinin rasyonelleĢtirilmesi amacıyla stratejik planında belirlediği amaç ve hedeflerine yönelik stratejiler doğrultusunda gerçekleĢtirilecek faaliyet ve projeler için kaynak ihtiyacını belirlemesi ve böylece kamu idarelerinin stratejik planları ile bütçeleri arasındaki bağlantıyı kurmaları gerektiği ifade edilmiĢtir. Yine ilgili bölümde kurum toplam maliyetlerini elde edeceği kaynaklarla karĢılaĢtırması gerektiği belirtilmiĢtir. Bu karĢılaĢtırmayı yapabilmek için kurumun yıllar itibariyle hangi kaynaklardan hangi gelirlerin elde edileceği tahmin etmesi gerektiği, ilk üç yıl için bütçeden tahsis edilecek kaynakların Orta Vadeli Mali Planda yer almakta olduğu, bütçe

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 54 dıĢı kaynaklar ile ilk üç yıldan sonraki kaynakların ise kuruluĢ tarafından tahmin etmesi gerektiği ifade edilmiĢtir. Yukarıdaki mevzuat hükümleri gereği kamu idareleri stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine yönelik stratejiler doğrultusunda gerçekleĢtirilecek faaliyet ve projeler için kaynak ihtiyacını belirlemeli ve bu kaynağa stratejik planlarında ve performans programlarında yer vermelidir. Böylece stratejik yönetim ve performans esaslı bütçelemenin amacı olan kamu idaresinin stratejik planları ile bütçeleri arasında bağlantının kurulması sağlanmalıdır. Eğer amaç ve hedefleri gerçekleĢtirmek için ihtiyaç duyulan kaynak belirlenemiyor veya açıklanamıyorsa bu amaç ve hedeflere stratejik planda yer verilmemelidir. Bu Ģekilde maliyetlerin ve kaynakların belirlenmediği bir stratejik plan ile bütçe arasında sağlıklı bir bağlantı kurulmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, SSM stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme yapması gereken bir kurum olarak, hazırladığı stratejik planda yer verdiği tüm amaç ve hedeflerin üst politika belgelerine uygun olmasının yeterli olduğu, bunları gerçekleĢtirmek için ihtiyaç duyduğu kaynağa yine stratejik planında ve performans programında yer vermesi gerektiği düĢünülmektedir. BULGU 3: Stratejik Planda Kurumun Kendi Faaliyetleriyle Hedeflenen Sonuca Doğrudan Etki Edemeyeceği Performans Hedeflerine Yer Verilmesi Savunma Sanayii MüsteĢarlığının 2012- 2016 Stratejik Planında Hedef 1.2 nin performans hedefi olarak belirlenen “S&H cirosu içerisinde yan sanayi payı ortalama % 30 olacaktır.”, Hedef 1.4 ün performans hedefi olarak belirlenen “2016 yılında S&H sanayii 2 Milyar $ ihracat, 8 Milyar $ ciro gerçekleştirilecektir.” gibi kurumun kendi faaliyetleriyle hedeflenen sonuca doğrudan etki edemeyeceği performans hedeflerine yer verildiği görülmüĢtür. Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunun “Geleceğe BakıĢ” baĢlıklı 5 inci bölümünde; misyon, vizyon ve temel değerlerin, yasal düzenlemelerle kuruluĢa verilmiĢ olan görev ve yetkiler çerçevesinde belirleneceği belirtilmiĢtir. Amaç, hedef ve performans göstergelerinin ise misyon, vizyon ve temel değerlere uygun olarak belirlenmesi gerektiği ifade edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 55 Bu kapsamda yukarıda bahsedilen söz konusu hedef ve performans hedefleri SSM'nin görev ve yetkileri dahilinde olsa da, sadece SSM'nin iradesine ve faaliyetlerine direkt bağlı olmayan, siyasi ve ekonomik konjonktüre göre değiĢebilen, sektördeki aktörlerin iradesine ve faaliyetlerine, ihracat konusunda dıĢ taleplere bağlı olan performans hedefleridir. Bu sebeple SSM'nin, söz konusu performans hedeflerini gerçekleĢtirmek için tüm strateji ve faaliyetleri yerine getirmiĢ olsa bile, belirlenen hedeflere ulaĢmayı baĢaramaması gibi bir durumun ortaya çıkması olasılık dahilindedir. Sonuç olarak SSM‟nin stratejik planında yer alan performans hedeflerini kurumun yetki ve görevleri ile ilgili ve doğrudan faaliyetleri ile hedeflenen sonuca ulaĢabilecek içerikte belirlemesi gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Bu tespit SSM 2017-2021 Stratejik Plan hazırlama çalıĢmalarında dikkate alınacaktır." ifadesine yer vermiĢtir. Sonuç olarak Ġlgili Kamu Ġdaresi cevabında bulgumuzda bahsedilen hususun SSM 2017-2021 Stratejik Plan hazırlama çalıĢmalarında dikkate alınacağını belirtmiĢtir. Bulgumuza konu olan bu husus müteakip denetimlerde izlemeye alınacaktır. BULGU 4: Stratejik Planda Yer Alan Hedeflerin, Stratejik Hedeflerin ve Uygulama Stratejisinde yer alan Göstergelerin Ölçülebilir ġekilde Ġfade Edilmemesi Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2012-2016 Stratejik Planında belirlenen hedef, bazı performans hedefleri ve göstergelerin ölçülebilirlik kriterlerini taĢımadığı tespit edilmiĢtir. Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunun “E- Hedefler” baĢlıklı bölümünde; hedef, amaçların gerçekleĢtirilmesine yönelik spesifik ve ölçülebilir alt amaç olarak tanımlanmıĢ; hedeflerin miktar, maliyet, kalite ve zaman cinsinden ifade edilebilir olması gerektiği belirtilmiĢtir. Yine hedefler oluĢturulurken cevaplanması gereken sorular arasında “Ġstenilen sonuçlara ne kadar zamanda ulaĢılabilir?” ve “Bu hedeflere ulaĢmak için sağlanan geliĢme nasıl ölçülür?” gibi sorular belirtilmiĢtir. Kılavuz‟un “F- Performans Göstergeleri” baĢlıklı bölümünde; hedeflerin ölçülebilir olarak ifade edilemediği durumlarda stratejik planda hedefe yönelik performans göstergelerine yer verilmesi gerektiği ve performans göstergelerinin de ölçülebilirliğinin sağlanması bakımından miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilmesi gerektiği belirtilmiĢtir. Performans hedefleri ise Kamu Ġdarelerinde Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “Tanımlar” bölümünde, kamu

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 56 idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaĢmak için program döneminde gerçekleĢtirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak tanımlanmıĢtır. Bu kapsamda SSM Stratejik Planında amaç ve hedefler belirlenmiĢ, hedefleri ölçülebilir kılmaya yönelik olarak göstergeler yerine performans programında belirlenmesi gereken performans hedefleri oluĢturulmuĢtur. 2012 yılında Bakan Onayı ile uygulamaya geçirilen Uygulama Stratejisi ile Stratejik Plan revize edilmiĢ göstergeler eklenmiĢ ancak stratejik plan metnine iĢlenmemiĢtir. Stratejik planda hedefler ölçülebilir olarak belirlenmemiĢ, ölçülebilirliği sağlamaya yönelik belirlenen performans hedeflerinde içerik olarak ölçülebilir ifadeler kullanılmıĢsa da, bazılarında hedeflenen miktar, maliyet, kalite ve zaman belirtilmediğinden hedefe ulaĢılıp ulaĢılmadığını ölçmek mümkün değildir. Örneğin; stratejik planda yer alan Hedef 1.1 “ Savunma ve güvenlik sektörünün etkinliğinin arttırılması yönünde tedbirler geliştirmek “ Ģeklinde ifade edilmiĢken performans hedefi “ Savunma ve güvenlik sektörünün etkinliği arttırılacaktır.” Ģeklinde ifade edilmiĢ, miktar, maliyet, kalite ve zaman gibi kriterlere yer verilmemiĢtir. Yine Hedef 3.1 “Program yönetimi yaklaşımını kurumsallaştırmak” olarak ifade edilmiĢ, bunun dıĢında herhangi bir göstergeye yer verilmemiĢtir. Ölçülebilir ifadeler kullanılan bazı performans hedeflerinde ise hedeflenen sonuca ne zaman ulaĢılacağı ve hedefe ulaĢmak için sağlanan geliĢmelerin nasıl ölçüleceğine dair bilgilere yer verilmemiĢtir. Örneğin Hedef 3.2. nin performans hedefi olan “Ġhtiyaç belirleme faaliyetlerine kaynak teĢkil edebilecek en az 6 adet Teknoloji Ġzleme Raporu hazırlanacak ve kullanıcı ile paylaĢılacaktır.” hedefinde olduğu gibi istenilen sonuca ne zaman ulaĢılacağı, tüm hedef ve performans hedeflerinde geçerli olmak üzere örnek olarak, Hedef 2.3. ün performans hedefi olan “Planlanan test merkezleri 2016 yılına kadar hayata geçirilecektir.” ve Hedef 4.1. in performans hedefi olan “Program Yönetim Bilgi Sistemi 2016 yılına kadar yürürlüğe alınacaktır.” hedeflerinde yıllar itibariyle hedefe ulaĢmak için sağlanan geliĢmelerin nasıl ölçüleceği gibi hususlara yer verilmemiĢtir. Bu haliyle bu hedefler ancak belirtilen tarih itibari ile ölçülebilir olarak değerlendirilebilir. Uygulama Stratejisi Belgesinde belirlenen göstergeler ise “SS25 büyüme oranı”, “SS25 Lojistik cirosu”, “projelerde ulaĢılan aĢamalar”, “ onaylanan pilot program planı sayısı”, anket puanları” gibi oran, sayı, puan gibi ölçülebilir ifadeler içerse de ölçümü

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 57 sağlayacak miktar, zaman, kalite ve maliyet kriterlerine yer verilmediği için ölçülebilir olarak değerlendirilememiĢtir. Sonuç olarak yukarıda belirtilen hedefler, performans hedefleri ve göstergelerde miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifadelere yer verilmediği için ölçülebilirliğin sağlanamadığı, ölçülebilir olarak nitelendirilen performans hedeflerinde ise yıllar itibariyle hedeflenen sonuca ulaĢmak için sağlanan geliĢmenin nasıl ölçüleceği belirtilmediğinden,
ancak belirtilen tarih itibariyle ölçülebilir olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle, söz konusu hedef, performans hedefi ve göstergelerin Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunda belirtildiği gibi ölçülebilirliği sağlayacak kriterleri içerecek Ģekilde belirlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Bu tespit SSM 2017-2021 Stratejik Plan hazırlama çalıĢmalarında dikkate alınacaktır." ifadesine yer vermiĢtir. Sonuç olarak Ġlgili Kamu Ġdaresi cevabında bulgumuzda bahsedilen hususun SSM 2017-2021 Stratejik Plan hazırlama çalıĢmalarında dikkate alınacağını belirtmiĢtir. Bulgumuza konu olan bu husus müteakip denetimlerde izlemeye alınacaktır. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 5: Performans Programının Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) Performans Hedefleri ile Ġlgili Açıklamalara, Performans Göstergelerine ve Ġlgili Açıklamalara ve Faaliyetlerin Toplam Maliyetlerine Yer Verilmemesi Savunma Sanayii MüsteĢarlığının 2015 Yılı Performans Programında yer alan “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” bölümündeki Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) performans hedefleri ile ilgili açıklama kısmına,
performans göstergelerine ve ilgili açıklamalarına ve faaliyetlerin toplam maliyetlerine yer verilmediği görülmüĢtür. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “EK-1 Performans

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 58 Programının Şekli” bölümünün “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” kısmında; “Öncelikle her bir performans hedefi için hazırlanmış olan Tablo 1’e yer verilir. Bu tablonun ardından: -Program döneminde ilgili performans hedefinin belirlenmesinin nedenleri ile belirlenen performans hedefinin temel politika ve öncelikler ile ilişkisi, -Performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını değerlendirmek üzere belirlenen performans göstergeleri ile bu göstergelerin belirlenmesinin nedenleri, -Performans hedeflerine ulaşmak için yürütülecek faaliyetler hakkında detaylı ve açıklayıcı bilgiler, -Faaliyetlerin kaynak ihtiyacının nasıl tespit edildiği, gibi hususlar ile açıklanmasında yarar görülen diğer hususlara yer verilir. Bu açıklamaların ardından ilgili performans hedefi ile ilişkili faaliyet maliyetleri tablosu/tabloları (Tablo 2) yer alır.” denilmiĢtir.
Performans Hedefi Tablolarına (Tablo 1) iliĢkin “Açıklama 1” bölümündeki “Performans Hedefi” kısmında; Performans hedefi bölümünde ilgili performans hedefine yer verileceği, açıklamalar kısmında söz konusu hedeflerin belirlenme amaçlarına ve performans hedefinin gerekçelerine kısaca değinileceği belirtilmiĢtir. Daha kapsamlı açıklamalara ise performans programının metin kısmında yer verileceği belirtilmiĢtir. Performans göstergelerine iliĢkin kısımda ise söz konusu performans hedefini ölçmek için belirlenen göstergelere yer verileceği, bir önceki yıl gerçekleĢme verileri (t-1), içinde bulunulan yıla iliĢkin tahmin verileri (t) ve program dönemine iliĢkin tahmin verileri (t+1) sütunlarında gösterileceği ifade edilmiĢtir. Açıklamalar kısmında ise performans göstergelerinin belirlenme amaçlarına ve gerek görülen diğer hususlara yer verileceği belirtilmiĢtir. Faaliyetlere iliĢkin kısımda, ilgili performans hedefine ulaĢmak için öngörülen faaliyetlere ve bu faaliyetlerin hangi kaynaklardan ve hangi miktarlarda karĢılanmasının planlandığına iliĢkin bilgilere yer verileceği ifade edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 59 Bu kapsamda SSM'nin 2015 Yılı Performans Programı incelendiğinde, Performans Hedefi Tablosunda (Tablo 1) yer alan performans hedefi açıklama kısmına, performans göstergeleri kısmında performans göstergelerine ve ilgili açıklamalara ve faaliyetler kısmında da faaliyetlerin maliyetlerinde kullanılacak SSDF kaynaklarına yer verilmediği tespit edilmiĢtir. Bu kapsamda, performans programında yer alan Performans Hedefi Tablosundaki (Tablo 1) performans hedefi açıklama bölümünün, performans göstergelerinin ve bunlara iliĢkin açıklamaların ve faaliyet maliyetlerinin Performans Programı Hazırlama Rehberine uygun olarak düzenlenmesi gerektiği düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Performans Programının Maliye Bakanlığı tarafından altyapısı hazırlanan e-bütçe sistemi üzerinden girilmekte olduğu, sistem genel bütçe kapsamındaki kurumlara yönelik olarak dizayn edildiğinden MüsteĢarlığın uygulamalarına tam olarak cevaz vermediği, Örnek olarak SSDF‟nin kaynak planlaması gizli olarak yürütüldüğü için ilgili hedeflere yansıtılamadığı, performans programı hazırlanırken, yukarıda bahsedilen kısıtlar çerçevesinde hazırlanan stratejik plan verileri kullanılmak suretiyle programa giriĢ yapıldığı belirtilmiĢtir. Ayrıca, Performans Programı Hazırlama Rehberi kurumlara rehberlik etmekte olduğu, yapılan iĢlerin hassasiyeti ve farklılıkları nedeniyle her kurum tarafından rehberdeki tüm alanlara giriĢ yapılamayacağı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme” baĢlıklı 9 uncu maddesinde “Kamu idareleri; kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe iliĢkin misyon ve vizyonlarını oluĢturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiĢ olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar. Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar.
...
Kamu idareleri, yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlar.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 60 Kamu idareleri bütçelerini, stratejik planlarında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlarlar.” ifadeleri yer almaktadır. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “EK-1 Performans Programının Şekli” bölümünün “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” kısmında; Performans Hedefi Tablolarına (Tablo 1) iliĢkin “Açıklama 1” bölümündeki “Performans Hedefi” kısmında; Performans hedefi bölümünde ilgili performans hedefine yer verileceği, açıklamalar kısmında söz konusu hedeflerin belirlenme amaçlarına ve performans hedefinin gerekçelerine kısaca değinileceği belirtilmiĢtir. Daha kapsamlı açıklamalara ise performans programının metin kısmında yer verileceği belirtilmiĢtir. Performans göstergelerine iliĢkin kısımda ise söz konusu performans hedefini ölçmek için belirlenen göstergelere yer verileceği, bir önceki yıl gerçekleĢme verileri (t-1), içinde bulunulan yıla iliĢkin tahmin verileri (t) ve program dönemine iliĢkin tahmin verileri (t+1) sütunlarında gösterileceği ifade edilmiĢtir. Açıklamalar kısmında ise performans göstergelerinin belirlenme amaçlarına ve gerek görülen diğer hususlara yer verileceği belirtilmiĢtir. Faaliyetlere iliĢkin kısımda, ilgili performans hedefine ulaĢmak için öngörülen faaliyetlere ve bu faaliyetlerin hangi kaynaklardan ve hangi miktarlarda karĢılanmasının planlandığına iliĢkin bilgilere yer verileceği ifade edilmiĢtir. Bu kapsamda bahsi geçen mevzuat hükümlerinde belirtildiği gibi Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar. Bütçelerini ise stratejik planlarında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlamak durumundadırlar. Performans Programı hazırlanırken ilgili tablolarda performans hedefleri ile ilgili açıklama kısmına, performans göstergelerine ve ilgili açıklamalarına yer vermesinde idarenin cevabında bahsettiği gibi genel bütçeli - özel bütçeli kurum ayrımının veya yapılan iĢlerin hassasiyetinin ve farklılığın etkisinin olmadığı değerlendirilmektedir. Faaliyetlerin maliyetlerinin performans programında belirtilmesi ise kamu idarelerinin bütçelerinin hazırlanması ve performans esaslı bütçeleme sisteminin sistematiğini oluĢturan stratejik plan, performans programı ve bütçe arasındaki bağın kurulabilmesi için gerekli olan

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 61 bir durumdur. Eğer amaç ve hedefleri gerçekleĢtirmek için belirlenen faaliyetlerin maliyetleri belirlenemiyor veya açıklanamıyorsa bu amaç ve hedeflere stratejik planda ve performans programında yer verilmemelidir. Sonuç olarak, performans programında performans hedefleri ile ilgili açıklama kısmına, performans göstergelerine ve ilgili açıklamalarına ve faaliyetlerin toplam maliyetlerine mevzuatta belirtildiği Ģekilde yer verilmesi gerektiği düĢünülmektedir. BULGU 6: Performans Programının “I-Genel Bilgiler C-Fiziksel Kaynaklar” Bölümünün Performans Programı Hazırlama Rehberine Uygun Hazırlanmaması. Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Programı incelendiğinde, “Fiziksel Kaynaklar” bölümünde yer verilmesi gereken fiziksel kaynaklardan olan taĢıt araçlarına ve program döneminde temin edilmesi düĢünülen hizmet binası, lojman, taĢıt aracı, iĢ makineleri, telefon, faks, bilgisayar, yazıcı vb. varlıklara iliĢkin bilgilere, bunların elde edilmesi ve kullanımı hususunda izlenecek politikalara yer verilmediği görülmüĢtür. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “EK-1 Performans Programının Şekli ”bölümünün “İçindekiler-I-Genel Bilgiler C-Fiziksel Kaynaklar” kısmında; “İdarenin kullanımında olan ve program döneminde temin edilmesi düşünülen hizmet binası, lojman, taşıt aracı, iş makineleri, telefon, faks, bilgisayar, yazıcı vb. varlıklara ilişkin bilgilere, bunların elde edilmesi ve kullanımı hususunda izlenecek politikalara yer verilir. İdarenin bilişim sistemi, bilişim sisteminin faaliyetlere katkısı, karşılaşılan sorunlar, program döneminde sistemde planlanan değişiklikler ile e-devlet uygulamaları kısaca açıklanır. Fiziki kaynaklara ilişkin bilgiler tablolaştırılarak programa eklenir.” denilmiĢtir Buna göre “Fiziksel Kaynaklar” bölümünde, idarenin kullanımında olan ve program döneminde temin edilmesi düĢünülen hizmet binası, lojman, taĢıt aracı, iĢ makineleri, telefon, faks, bilgisayar, yazıcı vb. varlıklara iliĢkin bilgilere, bunların elde edilmesi ve kullanımı hususunda izlenecek politikalara yer verilmelidir. Ayrıca Ġdarenin biliĢim sistemi, biliĢim sisteminin faaliyetlere katkısı, karĢılaĢılan sorunlar, program döneminde sistemde planlanan değiĢiklikler ile e-devlet uygulamaları kısaca açıklanmalıdır. Fiziki kaynaklara iliĢkin bilgiler tablolaĢtırılarak programa eklenmesi gerekmektedir

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 62 SSM'nin 2015 yılı Performans Programı incelendiğinde, “Fiziksel Kaynaklar” bölümüne taĢıt araçları hariç yer verilmiĢ ancak program döneminde temin edilmesi düĢünülen hizmet binası, lojman, taĢıt aracı, iĢ makineleri, telefon, faks, bilgisayar, yazıcı vb. varlıklara iliĢkin bilgilere, bunların elde edilmesi ve kullanımı hususunda izlenecek politikalara yer verilmemiĢtir. Ayrıca bu bölümde yer verilmesi gereken idarenin biliĢim sisteminde karĢılaĢılan sorunlar, program döneminde sistemde planlanan değiĢiklikler ile e- devlet uygulamalarına “Bilgi ve Teknolojik Kaynaklar” baĢlığı altında yer verilmiĢtir. Bu kapsamda, Performans Programının söz konusu "Fiziksel Kaynaklar" bölümünün Performans Programı Hazırlama Rehberinde belirtilen bilgileri içerecek Ģekilde hazırlanmasının uygun olacağı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Performans Programı ve Bütçe verilerinin giriĢinin yapıldığı Maliye Bakanlığı e-bütçe sisteminde yer alan Fiziksel Kaynak Formu üzerinde görüleceği üzere hizmet binası, taĢıt aracı, iĢ makineleri vb. giriĢ yapılacak bir alan bulunmadığı, MüsteĢarlığa iliĢkin olarak hizmet binası, lojman, telefon, faks, bilgisayar, yazıcı verilerine Performans Programında yer verildiği, taĢıt ihtiyacı hizmet alımı yöntemiyle gerçekleĢtirildiği için ilgili hizmet araçlarının MüsteĢarlığa ait olmadığı, önümüzdeki yıllara iliĢkin toplu olarak alım yapılması planlanan bir fiziki kaynak söz konusu ise bunlara iliĢkin planlama ve gerekli açıklamalara yer verilmekte olduğu, planlanmıĢ toplu bir tedarik söz konusu olmadığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “EK-1 Performans Programının Şekli ”bölümünün “İçindekiler-I-Genel Bilgiler C-Fiziksel Kaynaklar” kısmında; “İdarenin kullanımında olan ve program döneminde temin edilmesi düşünülen hizmet binası, lojman, taşıt aracı, iş makineleri, telefon, faks, bilgisayar, yazıcı vb. varlıklara ilişkin bilgilere, bunların elde edilmesi ve kullanımı hususunda izlenecek politikalara yer verilir. İdarenin bilişim sistemi, bilişim sisteminin faaliyetlere katkısı, karşılaşılan sorunlar, program döneminde sistemde planlanan değişiklikler ile e-devlet uygulamaları kısaca açıklanır. Fiziki kaynaklara ilişkin bilgiler tablolaştırılarak programa eklenir.” denilmiĢtir

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 63 Söz konusu mevzuat hükümleri çerçevesinde Ġdare performans programını hazırlarken e-bütçe sistemindeki formlar yerine ilgili mevzuat hükümlerini dikkate almasının yerinde olacağı, kendisine ait taĢıt aracı olmasa da performans programında bu bilgilere yer vermesi gerektiği, cari yıl içinde fiziksel kaynaklarla ilgili olarak toplu bir alım planlanmasa da yine bu bilgileri ve mevcut fiziksel kaynakların kullanım politikalarını belirtmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, Ġdarenin performans programında yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümleri çerçevesinde fiziki kaynakları ile ilgili ayrıntılı bilgilere yer vermesi gerektiği düĢünülmektedir. BULGU 7: Performans Programının “I-Genel Bilgiler E-Ġnsan Kaynakları” Bölümünün Performans Programı Hazırlama Rehberine Uygun Hazırlanmaması. Savunma Sanayii MüsteĢarlığının 2015 yılı Performans Programı incelendiğinde, “Ġnsan Kaynakları” bölümüne insan kaynakları istihdam Ģekli, kadro unvanlarına yer verilmiĢ ancak hizmet sınıfları, istihdam politikası ve benzeri bilgilere yer verilmediği görülmüĢtür. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “EK-1 Performans Programının Şekli ”bölümünün “İçindekiler-I-Genel Bilgiler D-İnsan Kaynakları” kısmında; “İdarenin mevcut insan kaynakları, istihdam şekli, hizmet sınıfları, kadro unvanları, istihdam politikası ve benzeri bilgilere yer verilir. Ayrıca program dönemindeki insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karşılanmasına yönelik izlenecek politikalar açıklanır.İnsan kaynaklarına ilişkin bilgiler tablolaştırılarak programa eklenir.” denilmiĢtir. Buna göre “Ġnsan Kaynakları” bölümünde idarenin mevcut insan kaynakları, istihdam Ģekli, hizmet sınıfları, kadro unvanları, istihdam politikası ve benzeri bilgilere yer verilmesi gerekmektedir. Ayrıca program dönemindeki insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karĢılanmasına yönelik izlenecek politikalar açıklanmalı ve insan kaynaklarına iliĢkin bilgiler tablolaĢtırılarak programa eklenmelidir. SSM'nin 2015 yılı Performans Programı incelendiğinde, “Ġnsan Kaynakları” bölümünde insan kaynakları istihdam Ģekli, kadro unvanlarına yer verilmiĢ ancak hizmet sınıfları, istihdam politikası ve benzeri bilgilere yer verilmemiĢtir. Mevcut insan kaynakları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 64 sayısal olarak belirtilmiĢ ayrıntısı verilmemiĢtir. Ayrıca, program döneminde insan kaynağı ihtiyacı ve bunun karĢılanması amacıyla uygulanacak politikalar açıklanmamıĢtır. Sonuç olarak, performans programının söz konusu “Ġnsan Kaynakları” bölümünün Performans Programı Hazırlama Rehberinde belirtilen bilgileri içerecek Ģekilde hazırlanmasının uygun olacağı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "MüsteĢarlığımız personeli istihdam Ģekli ve kadro unvanlarına yer yerilmiĢ olmakla birlikte, bulguda geçen insan kaynakları ihtiyacı ve bunların karĢılanmasına yönelik izlenecek politikalar detayında ilave bilgilere önümüzdeki yıllarda yer verilecektir. " denmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi cevabında bulgumuzda bahsedilen ilgili bölümde insan kaynakları ihtiyacı ve bunların karĢılanmasına yönelik izlenecek politikalar detayında ilave bilgilere önümüzdeki yıllarda yer verileceğini belirtmiĢtir. Bulgumuza konu olan bu husus müteakip denetimlerde izlemeye alınacaktır. BULGU 8: Performans Programının “II-Performans Bilgileri B- Amaç ve Hedefler” Bölümünde Amaçlara Yer Verilmemesi Savunma Sanayii MüsteĢarlığının 2015 yılı Performans Programı incelendiğinde, “Amaç ve Hedefler” bölümünde amaçlara yer verilmediği görülmüĢtür. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “EK-1 Performans Programının Şekli ”bölümünün “İçindekiler-“II-Performans Bilgileri B- Amaç ve Hedefler”” kısmında; “İdarenin stratejik planında yer alan misyon, vizyon, amaç ve hedeflerine kısaca yer verilir.” denilmiĢtir. Buna göre performans programının “Amaç ve Hedefler ” kısmında stratejik planda yer alan misyon, vizyon ve amaçlara yer verilmelidir. Ancak, SSM'nin 2015 yılı Performans Programı incelendiğinde, “Amaç ve Hedefler” bölümünde belirtilmesi gereken amaçlara yer verilmemiĢ, misyon ve vizyon ise programın üst yönetici sunuĢundan sonra ifade edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 65 Bu çerçevede, söz konusu kısmın Performans Programı Hazırlama Rehberinde belirtilen Ģekilde hazırlanmasının uygun olacağı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "MüsteĢarlığımıza iliĢkin Misyon, Vizyon ve Stratejik Amaçlara Performans Programının çeĢitli bölümlerinde yer verilmekle birlikte önümüzdeki yıllarda rehbere uygun Ģekilde bir akıĢ içinde yer verilmesi için gerekli hassasiyet gösterilecektir. " ifadesine yer verilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi cevabında bulgumuzda bahsedildiği gibi Misyon, Vizyon ve Stratejik Amaçlara önümüzdeki yıllarda rehbere uygun Ģekilde bir akıĢ içinde yer verilmesi için gerekli hassasiyet gösterileceği belirtmiĢtir. Bulgumuza konu olan bu husus müteakip denetimlerde izlemeye alınacaktır. BULGU 9: Performans Programının Faaliyet Maliyetleri Tablolarının (Tablo 2) Her Faaliyet Ġçin Doldurulmaması, Tablolarda Faaliyet Maliyetlerinin KarĢılandığı SSDF Kaynaklarına ve Açıklamalar Bölümüne Yer Verilmemesi Savunma Sanayii MüsteĢarlığının 2015 Yılı Performans Programında yer alan “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” bölümündeki Faaliyet Maliyetleri Tablosunun (Tablo 2) her faaliyet için doldurulmadığı, tablolarda faaliyet maliyetlerinin karĢılandığı SSDF kaynaklarına ve açıklama bölümlerine yer verilmediği görülmüĢtür. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “ Tanımlar” bölümünde Faaliyet, belirli bir amaca ve hedefe yönelen, baĢlı baĢına bir bütünlük oluĢturan, yönetilebilir ve maliyetlendirilebilir üretim veya hizmetler olarak tanımlanmıĢtır. Rehberin “EK-1 Performans Programının ġekli ”bölümünün “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” kısmında; “Öncelikle her bir performans hedefi için hazırlanmış olan Tablo 1’e yer verilir. Bu tablonun ardından: -Program döneminde ilgili performans hedefinin belirlenmesinin nedenleri ile belirlenen performans hedefinin temel politika ve öncelikler ile ilişkisi,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 66 -Performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını değerlendirmek üzere belirlenen performans göstergeleri ile bu göstergelerin belirlenmesinin nedenleri, -Performans hedeflerine ulaşmak için yürütülecek faaliyetler hakkında detaylı ve açıklayıcı bilgiler, -Faaliyetlerin kaynak ihtiyacının nasıl tespit edildiği, gibi hususlar ile açıklanmasında yarar görülen diğer hususlara yer verilir. Bu açıklamaların ardından ilgili performans hedefi ile ilişkili faaliyet maliyetleri tablosu/tabloları (Tablo 2) yer alır.” denilmiĢtir. Faaliyet Maliyetleri Tablolarına ( Tablo 2) iliĢkin “Açıklama 2” ile açıklamalar bölümünde ilgili faaliyetin kapsamı, gerekçesi ve önemine iliĢkin bilgiler ile faaliyet maliyetinin hesaplanmasına iliĢkin hususlara yer verileceği belirtilmiĢtir SSM'nin 2015 yılı Performans Programı incelendiğinde, Faaliyet Maliyetleri Tabloları (Tablo 2) Programın Performans Hedefi Tablosunda (Tablo 1) belirtilen faaliyetlerinin bir kısmı için hazırlanmadığı, tablo hazırlanan faaliyetlerin maliyetlerinin karĢılandığı SSDF kaynaklarının belirtilmediği ve faaliyet maliyetleri tablolarında açıklama bölümlerine yer verilmediği tespit edilmiĢtir. Bu kapsamda, performans programında yer alan faaliyet maliyetleri tablolarının programda belirtilen her faaliyet için hazırlanması, faaliyetlerin tüm maliyetlerinin açıklanması ve Faaliyet Maliyetleri Tablosundaki (Tablo 2) açıklama bölümünün Performans Programı Hazırlama Rehberine uygun olarak düzenlenmesi gerektiği düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Performans Programı için baz alınan stratejik planlama döneminde faaliyetlerin belirlendiği, ancak uygulama takvimi olarak her faaliyetin gerçekleĢtirileceği yıllar farklı belirlendiği, dolayısıyla gerçekleĢtirme dönemine girilmemiĢ ya da gerçekleĢtirilmiĢ faaliyetlere ilgili yıl Performans Programında yer verilmediği ifade edilmiĢtir. Faaliyetlerin maliyetlendirilmesine iliĢkin olarak, SSDF kaynaklarına iliĢkin söz konusu planlamalar gizli olarak yürütüldüğünden yer verilmediği, SSDF‟nin bütçe dıĢı ve gizli olarak yürütülmesine karĢılık performans programlarının sadece özel bütçeye bağlı kalması tutarsızlığı ve uygulamadaki zorlukların Maliye Bakanlığı ile sözlü olarak paylaĢıldığı, Maliye Bakanlığı tarafından konunun farkında olunduğu, önümüzdeki yıllarda

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 67 program bütçeye geçileceği, Savunma Sanayii MüsteĢarlığının içinde bulunduğu durumun ilgili dönemde özel olarak değerlendirileceği cevabı alındığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “ Tanımlar” bölümünde Faaliyet, belirli bir amaca ve hedefe yönelen, baĢlı baĢına bir bütünlük oluĢturan, yönetilebilir ve maliyetlendirilebilir üretim veya hizmetler olarak tanımlanmıĢtır. Rehberin “EK-1 Performans Programının Şekli ”bölümünün “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” kısmında; “Öncelikle her bir performans hedefi için hazırlanmış olan Tablo 1’e yer verilir. Bu tablonun ardından: -Program döneminde ilgili performans hedefinin belirlenmesinin nedenleri ile belirlenen performans hedefinin temel politika ve öncelikler ile ilişkisi, -Performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını değerlendirmek üzere belirlenen performans göstergeleri ile bu göstergelerin belirlenmesinin nedenleri, -Performans hedeflerine ulaşmak için yürütülecek faaliyetler hakkında detaylı ve açıklayıcı bilgiler, -Faaliyetlerin kaynak ihtiyacının nasıl tespit edildiği, gibi hususlar ile açıklanmasında yarar görülen diğer hususlara yer verilir. Bu açıklamaların ardından ilgili performans hedefi ile ilişkili faaliyet maliyetleri tablosu/tabloları (Tablo 2) yer alır.” denilmiĢtir. Ġdare cevabında uygulama takvimi olarak her faaliyetin gerçekleĢtirileceği yıllar farklı belirlendiği, dolayısıyla gerçekleĢtirme dönemine girilmemiĢ ya da gerçekleĢtirilmiĢ faaliyetlere ilgili yıl performans programında yer verilmediğini ifade etmiĢse de, 2015 yılı performans programında performans hedefleri tablosunda (Tablo 1) belirttiği faaliyetler için faaliyet maliyetleri tablosu (Tablo 2) hazırlamamıĢtır. Söz konusu faaliyetlere iliĢkin ilgili yılda bir gerçekleĢme olmadıysa bu faaliyetlere performans programında hiç yer verilmemesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 68 Faaliyet maliyetleriyle ilgili olarak ise, kamu idareleri hazırladığı stratejik planda yer verdiği tüm amaç ve hedefleri gerçekleĢtirmek üzere belirlediği faaliyetler için ihtiyaç duyduğu kaynağa yine stratejik planında ve performans programında yer vermesi gerekmektedir. Eğer faaliyetleri gerçekleĢtirmek için ihtiyaç duyulan kaynak belirlenemiyor veya açıklanamıyorsa bu amaç ve hedeflere stratejik planda ve performans programında yer verilmemelidir. Bu Ģekilde maliyetlerin ve kaynakların belirtilmediği bir stratejik plan ve performans programı ile bütçe arasında sağlıklı bir bağlantı kurulmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, Ġdarenin yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümleri çerçevesinde performans programında yer verdiği her faaliyet için maliyet tablosu düzenleyip faaliyetlerin maliyetlerini belirlemesi gerektiği düĢünülmektedir. BULGU 10: Performans Programının Ġdare Performans Tablosu (Tablo 3) ve Toplam Kaynak Ġhtiyacı Tablosunda (Tablo 4) kullanılacak Toplam Kaynak miktarının Gösterilmemesi Savunma Sanayii MüsteĢarlığının 2015 yılı Performans Programında “II-Performans Bilgileri D- Ġdarenin Toplam Kaynak Ġhtiyacı” bölümünde yer alan Ġdare Performans Tablosu (Tablo 3) ve Toplam Kaynak Ġhtiyacı Tablosunda (Tablo 4) kullanılacak toplam kaynak miktarının gösterilmediği görülmüĢtür. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “EK-1 Performans Programının Şekli ”bölümünün “II- Performans Bilgileri D-İdarenin Toplam Kaynak İhtiyacı ” kısmında; “Faaliyetlerin maliyetleri, genel yönetim giderleri ve diğer idarelere transfer edilecek kaynaklardan oluşan idarenin toplam kaynak ihtiyacına ilişkin açıklamalara yer verilir. Bu açıklamaların ardından Tablo 3 ve Tablo 4’e yer verilir.” denilmiĢtir. Bu kapsamda SSM'nin 2015 yılı Performans Programı incelendiğinde, Ġdare Performans Tablosu (Tablo 3) ve Toplam Kaynak Ġhtiyacı Tablosunda (Tablo 4) programda belirtilen faaliyetler için kullanılacak SSDF kaynakları belirtilmediği için toplam maliyetlere

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 69 yer verilmediği ve idarenin toplam kaynak ihtiyacının net olarak gösterilmediği tespit edilmiĢtir. Buna göre, performans programında yer alan Ġdare Performans Tablosu (Tablo 3) ve Toplam Kaynak Ġhtiyacı Tablosunun (Tablo 4) Performans Programı Hazırlama Rehberine uygun olarak tüm maliyetleri gösterecek Ģekilde düzenlenmesi gerektiği düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; SSDF kaynak planlaması ilgili mevzuatı gereğince gizli olarak yürütüldüğünden tablolara yansıtılamadığı, dolayısıyla toplam maliyet rakamları içinde gösterilemediği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi Ve Kontrol Kanununun “Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme” baĢlıklı 9 uncu maddesinde “Kamu idareleri; kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar. Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar.
...
Kamu idareleri, yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlar.
Kamu idareleri bütçelerini, stratejik planlarında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlarlar. ” ifadeleri yer almaktadır. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “EK-1 Performans Programının Şekli ”bölümünün “II- Performans Bilgileri D-İdarenin Toplam Kaynak İhtiyacı ” kısmında;

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 70 “Faaliyetlerin maliyetleri, genel yönetim giderleri ve diğer idarelere transfer edilecek kaynaklardan oluşan idarenin toplam kaynak ihtiyacına ilişkin açıklamalara yer verilir. Bu açıklamaların ardından Tablo 3 ve Tablo 4’e yer verilir.” denilmiĢtir. Bu kapsamda bahsi geçen mevzuat hükümlerinde belirtildiği gibi Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar. Bütçelerini ise stratejik planlarında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlamak durumundadırlar. Toplam maliyetlerin performans programında belirtilmesi kamu idarelerinin bütçelerinin hazırlanması ve performans esaslı bütçeleme sisteminin sistematiğini oluĢturan stratejik plan, performans programı ve bütçe arasındaki bağın kurulabilmesi için gerekli olan bir durumdur. Eğer amaç ve hedefleri gerçekleĢtirmek için belirlenen faaliyetlerin maliyetleri belirlenemiyor veya açıklanamıyorsa ve bu sebeple toplam maliyet belirlenemiyorsa, bu amaç ve hedeflere stratejik planda ve performans programında yer verilmemelidir. Sonuç olarak, SSM'nin performans programının ilgili tablolarında mevzuatta belirtildiği Ģekilde toplam kaynak ihtiyacına yer vermesi gerektiği düĢünülmektedir.
BULGU 11: Performans Programının Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) belirtilen Performans Hedeflerinin Bir Kısmının Çıktı ve Sonuç Odaklı Olmaması Savunma Sanayii MüsteĢarlığının 2015 yılı Performans Programında yer alan “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” bölümündeki Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) belirtilen performans Hedeflerinden “S&H cirosu içerisinde yan sanayi payı ortalama % 30 olacaktır” ve “2016 yılında S&H sanayii 2 Milyar $ ihracat, 8 Milyar $ ciro gerçekleĢtirilecektir “ hedefleri idarenin ürettiği mal ve hizmetlerle ilgili bulunmadığından çıktı ve sonuç odaklı olarak görülmemiĢtir. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin “Tanımlar” baĢlıklı 3 üncü maddesinde performans hedefinin tanımı, kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaĢmak için program döneminde gerçekleĢtirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak yapılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 71 Kamu Ġdarelerinde Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “Tanımlar” bölümünde performans hedefi, kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaĢmak için program döneminde gerçekleĢtirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak tanımlanmıĢtır. SSM'nin 2015 yılı Performans Programı incelendiğinde, Performans Hedefi Tablosunda (Tablo 1) yer alan performans hedeflerinden “S&H cirosu içerisinde yan sanayi payı ortalama % 30 olacaktır” ve “2016 yılında S&H sanayii 2 Milyar $ ihracat, 8 Milyar $ ciro gerçekleĢtirilecektir “ hedefleri idarenin ürettiği mal ve hizmetlerle ilgili olmadığı düĢünüldüğünden söz konusu hedeflerin çıktı ve sonuç odaklı olmadığı değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, performans hedeflerinin Yönetmelikte ve Rehberde belirtildiği gibi idarelerin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaĢmak için program döneminde gerçekleĢtirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefler olarak belirlenmesinin doğru olacağı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Savunma Sanayii MüsteĢarlığının 3238 Sayılı Kanun çerçevesinde ihtiyaç makamlarının modernizasyonu ve yerli savunma sanayiinin geliĢtirilmesi sorumluluğuna sahip olduğu, her iki sorumluluğunu da savunma sanayii sektörü ve sektördeki firmalar eliyle gerçekleĢtirdiği, sadece idari ihtiyaçlarına yönelik bir performans programı hazırlanmasının yerinde olmayacağı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin “Tanımlar” baĢlıklı 3 üncü maddesinde performans hedefinin tanımı, kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaĢmak için program döneminde gerçekleĢtirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak yapılmıĢtır. Kamu Ġdarelerinde Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “Tanımlar” bölümünde performans hedefi, kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaĢmak için program döneminde gerçekleĢtirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak tanımlanmıĢtır. Ġdare cevabında 3238 Sayılı Kanun çerçevesinde ihtiyaç makamlarının modernizasyonu ve yerli savunma sanayiinin geliĢtirilmesi sorumluluğuna sahip olduğu, her

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 72 iki sorumluluğunu da savunma sanayii sektörü ve sektördeki firmalar eliyle gerçekleĢtirdiği belirtmiĢ ancak söz konusu hedeflerin idarenin ürettiği mal ve hizmetlerle doğrudan ilgili olmadığından, idareden çok diğer aktörlerin ürettikleri mal ve hizmetlerle ilgili olduğu düĢünüldüğünden çıktı ve sonuç odaklı olmadığı değerlendirilmektedir.
Sonuç olarak, performans hedeflerinin Yönetmelikte ve Rehberde belirtildiği gibi idarenin stratejik planında yer alan amaç ve hedeflerine ulaĢmak için program döneminde gerçekleĢtirmeyi planladığı çıktı-sonuç odaklı hedefler olarak belirlenmesinin gerektiği düĢünülmektedir. BULGU 12: Performans Programının Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) Belirtilen Performans Hedeflerinin Göstergelere Yer Verilmediği Ġçin Ölçülebilir Bulunmaması Savunma Sanayii MüsteĢarlığının 2015 yılı Performans Programında yer alan “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” bölümündeki Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) belirtilen performans hedeflerinin göstergelere yer verilmediği için ölçülebilir olmadığı görülmüĢtür. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “Tanımlar” bölümünde performans hedefi, kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaĢmak için program döneminde gerçekleĢtirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak tanımlanmıĢtır. Performans göstergeleri ise kamu idarelerince performans hedeflerine ulaĢılıp ulaĢılmadığını ya da ne kadar ulaĢıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlar olarak ifade edilmiĢtir. Rehberin “EK-1 Performans Programının Şekli ”bölümünün “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” kısmında; “Öncelikle her bir performans hedefi için hazırlanmış olan Tablo 1’e yer verilir. Bu tablonun ardından: -Program döneminde ilgili performans hedefinin belirlenmesinin nedenleri ile belirlenen performans hedefinin temel politika ve öncelikler ile ilişkisi,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 73 -Performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını değerlendirmek üzere belirlenen performans göstergeleri ile bu göstergelerin belirlenmesinin nedenleri, -Performans hedeflerine ulaşmak için yürütülecek faaliyetler hakkında detaylı ve açıklayıcı bilgiler, -Faaliyetlerin kaynak ihtiyacının nasıl tespit edildiği, gibi hususlar ile açıklanmasında yarar görülen diğer hususlara yer verilir. Bu açıklamaların ardından ilgili performans hedefi ile ilişkili faaliyet maliyetleri tablosu/tabloları (Tablo 2) yer alır.” denilmiĢtir. SSM'nin 2015 yılı Performans Programı incelendiğinde, Performans Hedefi Tablosunda (Tablo 1) yer alan performans hedefleri gösterge belirtilmediği için ölçülebilir olarak değerlendirilememiĢtir. Bu sebeple, performans hedeflerinin ölçülebilirliğinin sağlanabilmesi için Yönetmelik ve Rehberde belirtildiği gibi performans göstergelerine yer verilmesinin doğru olacağı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Performans Programında rehbere uygun olarak herhangi bir göstergeye iliĢkin önceki yıl gerçekleĢmesi, içinde bulunulan ve sonraki yıla iliĢkin tahmine yer verilmesi gerektiği halde, MüsteĢarlık bünyesinde planın izlemesinin farklı bir yöntemle yapılmakta olduğu, bazen bir göstergenin yıllara sari olmayıp, sonraki yılda baĢka bir göstergeyle takip edilebildiği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “Tanımlar” bölümünde performans hedefi, kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaĢmak için program döneminde gerçekleĢtirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak tanımlanmıĢtır. Performans göstergeleri ise kamu idarelerince performans hedeflerine ulaĢılıp ulaĢılmadığını ya da ne kadar ulaĢıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlar olarak ifade edilmiĢtir. Rehberin “EK-1 Performans Programının Şekli ”bölümünün “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” kısmında;

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 74 “Öncelikle her bir performans hedefi için hazırlanmış olan Tablo 1’e yer verilir. Bu tablonun ardından: -Program döneminde ilgili performans hedefinin belirlenmesinin nedenleri ile belirlenen performans hedefinin temel politika ve öncelikler ile ilişkisi, -Performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını değerlendirmek üzere belirlenen performans göstergeleri ile bu göstergelerin belirlenmesinin nedenleri, -Performans hedeflerine ulaşmak için yürütülecek faaliyetler hakkında detaylı ve açıklayıcı bilgiler, -Faaliyetlerin kaynak ihtiyacının nasıl tespit edildiği, gibi hususlar ile açıklanmasında yarar görülen diğer hususlara yer verilir. Bu açıklamaların ardından ilgili performans hedefi ile ilişkili faaliyet maliyetleri tablosu/tabloları (Tablo 2) yer alır.” denilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında performans programında göstergelere yer verilmesi gerektiğini, ancak MüsteĢarlık bünyesinde planın izlemesinin farklı bir yöntemle yapılmakta olduğunu, bazen bir göstergenin yıllara sari olmayıp, sonraki yılda baĢka bir göstergeyle takip edilebildiğini ifade etmiĢse de söz konusu durumun performans programında ölçülebilir göstergelere yer vermeye engel olmadığı, ilgili gösterge yıllara sari olmasa da mevzuatta belirtildiği Ģekliyle değiĢtirilip yeni göstergenin performans programında yer alabileceği düĢünülmektedir. Sonuç olarak, performans hedeflerinin ölçülebilirliğinin sağlanabilmesi için Yönetmelik ve Rehberde belirtildiği gibi ölçülebilir performans göstergelerine yer verilmesinin doğru olacağı düĢünülmektedir. BULGU 13: Performans Programının Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) belirtilen Performans Hedeflerinin Stratejik Planda Yer Alan Hedeflerin Yıllık Dilimlerini OluĢturmaması Savunma Sanayii MüsteĢarlığının 2015 yılı Performans Programında yer alan “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” bölümündeki Performans Hedefi Tablolarında (Tablo 1) belirtilen performans hedeflerinin stratejik planda

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 75 yer alan hedeflerin yıllık dilimlerini oluĢturmadığı 2012 yılından beri her performans programında aynı performans hedeflerinin belirlendiği görülmüĢtür. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin “Tanımlar” baĢlıklı 3 üncü maddesinde performans hedefinin tanımı, kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaĢmak için program döneminde gerçekleĢtirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak yapılmıĢtır. Kamu Ġdarelerinde Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “Tanımlar” bölümünde performans hedefi, kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaĢmak için program döneminde gerçekleĢtirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak tanımlanmıĢtır. Rehberin “EK-1 Performans Programının Şekli ”bölümünün “II- Performans Bilgileri C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” kısmında; “Öncelikle her bir performans hedefi için hazırlanmış olan Tablo 1’e yer verilir. Bu tablonun ardından: -Program döneminde ilgili performans hedefinin belirlenmesinin nedenleri ile belirlenen performans hedefinin temel politika ve öncelikler ile ilişkisi, -Performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını değerlendirmek üzere belirlenen performans göstergeleri ile bu göstergelerin belirlenmesinin nedenleri, -Performans hedeflerine ulaşmak için yürütülecek faaliyetler hakkında detaylı ve açıklayıcı bilgiler, -Faaliyetlerin kaynak ihtiyacının nasıl tespit edildiği, gibi hususlar ile açıklanmasında yarar görülen diğer hususlara yer verilir. Bu açıklamaların ardından ilgili performans hedefi ile ilişkili faaliyet maliyetleri tablosu/tabloları (Tablo 2) yer alır.” denilmiĢtir. Performans Hedefi Tablolarına (Tablo 1) iliĢkin “Açıklama 1” bölümündeki “Performans Hedefi” kısmında; performans hedefi bölümünde ilgili performans hedefine yer

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 76 verileceği, açıklamalar kısmında söz konusu hedeflerin belirlenme amaçlarına ve performans hedefinin gerekçelerine kısaca değinileceği belirtilmiĢtir. Daha kapsamlı açıklamalara ise performans programının metin kısmında yer verileceği belirtilmiĢtir. SSM'nin 2015 yılı Performans Programı incelendiğinde, Performans Hedefi Tablosunda (Tablo 1) yer alan performans hedeflerinin Stratejik Planda yer alan hedeflerin yıllık dilimlerini oluĢturmadığı, 2012 yılından beri her performans programında aynı performans hedeflerinin belirlendiği görülmüĢtür. Sonuç olarak, performans hedeflerinin Yönetmelikte ve Rehberde belirtildiği gibi stratejik planda yer alan amaç ve hedeflere ulaĢmak için program döneminde gerçekleĢtirilmesi planlanan çıktı-sonuç odaklı hedefler olarak belirlenmesinin doğru olacağı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Savunma Sanayii MüsteĢarlığının 3238 Sayılı Kanun çerçevesinde ihtiyaç makamlarının modernizasyonu ve yerli savunma sanayiinin geliĢtirilmesi sorumluluğuna sahip olduğu, her iki sorumluluğunu da savunma sanayii sektörü ve sektördeki firmalar eliyle gerçekleĢtirdiği, sadece idari ihtiyaçlarına yönelik bir performans programı hazırlanmasının yerinde olmayacağı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin “Tanımlar” baĢlıklı 3 üncü maddesinde performans hedefinin tanımı, kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaĢmak için program döneminde gerçekleĢtirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak yapılmıĢtır. Kamu Ġdarelerinde Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “Tanımlar” bölümünde performans hedefi, kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaĢmak için program döneminde gerçekleĢtirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri olarak tanımlanmıĢtır. Ġdarenin verdiği cevabın bulguda bahsedilen performans programında yer alan performans hedeflerinin stratejik planda yer alan hedeflerin yıllık dilimlerini oluĢturmadığı, 2012 yılından beri her performans programında aynı performans hedeflerinin belirlendiği hususuyla ilgili bulunmadığı görülmüĢtür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 77 Sonuç olarak, yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri çerçevesinde performans hedeflerinin stratejik planda yer alan amaç ve hedeflere ulaĢmak için program döneminde gerçekleĢtirilmesi planlanan çıktı-sonuç odaklı hedefler olarak belirlenmesinin doğru olacağı düĢünülmektedir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 14: Ġdare Faaliyet Raporunda “Genel Bilgiler” BaĢlığı Altında Ġdarenin DıĢ Denetim Raporlarında Yer Alan Tespit ve Değerlendirmelerine Yer Verilmemesi. Savunma Sanayii MüsteĢarlığının 2015 yılı Faaliyet Raporunda, “Genel Bilgiler” baĢlığı altında dıĢ denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere yer verilmediği görülmüĢtür. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik‟in “Birim ve Ġdare Faaliyet Raporlarının Kapsamı” baĢlıklı 18 inci maddesinin “a” bendinde “Genel Bilgiler” baĢlığı altında, “ Ġdarenin misyon ve vizyonuna, teĢkilat yapısına ve mevzuatına iliĢkin bilgilere, sunulan hizmetlere, insan kaynakları ve fiziki kaynakları ile ilgili bilgilere, iç ve dıĢ denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere kısaca yer verilir.” denilmiĢtir. SSM'nin 2015 yılı Faaliyet Raporunda ise “Genel Bilgiler” baĢlıklı bölümünün söz konusu kısımda dıĢ denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere yer verilmediği tespit edilmiĢtir. Bu kapsamda, faaliyet raporunun "Genel Bilgiler" bölümünün Yönetmelikte belirtilen bilgileri içerecek Ģekilde hazırlanmasının uygun olacağı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Bu tespit 2016 Yılı Faaliyet Raporu hazırlama çalıĢmalarında dikkate alınacaktır." ifadesine yer verilmiĢtir. Sonuç olarak Ġlgili Kamu Ġdaresi cevabında bulgumuzda bahsedilen hususun 2016 Yılı Faaliyet Raporu hazırlama çalıĢmalarında dikkate alınacağını belirtmiĢtir. Bulgumuza konu olan bu husus müteakip denetimlerde izlemeye alınacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 78 BULGU 15: Ġdare Faaliyet Raporunda “Mali Bilgiler” BaĢlığı Altında Bütçe Hedef ve GerçekleĢmeleri ile Ġlgili Meydana Gelen Sapmaların Nedenlerine, Varlık ve Yükümlülüklere, Yardım Yapılan Birlik, Kurum ve KuruluĢların Faaliyetlerine ĠliĢkin Bilgilere, Ġç ve DıĢ Mali Denetim Sonuçları Hakkında Özet Bilgiler ile Temel Mali Tabloların Bir Kısmına Yer Verilmemesi Savunma Sanayii MüsteĢarlığının 2015 yılı Faaliyet Raporunda, “Mali Bilgiler” baĢlığı altında bütçe hedef ve gerçekleĢmeleri ile ilgili meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluĢların faaliyetlerine iliĢkin bilgilere, iç ve dıĢ mali denetim sonuçları hakkında özet bilgilere yer verilmediği ve temel mali tablolardan yalnızca “Özel Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu"na yer verildiği görülmüĢtür. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim ve Ġdare Faaliyet Raporlarının Kapsamı” baĢlıklı 18 inci maddesinin “Faaliyetlere ĠliĢkin Bilgi ve Değerlendirmeler” baĢlıklı "c" bendinin “Mali Bilgiler” baĢlıklı 1 inci bölümünde, kullanılan kaynaklara, meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluĢların faaliyetlerine iliĢkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara iliĢkin açıklamalara yer verileceği, ayrıca, iç ve dıĢ mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgiler de bu baĢlık altında yer alacağı belirtilmektedir. SSM'nin 2015 yılı Faaliyet Raporunun söz konusu bölümünde bütçe hedef ve gerçekleĢmeleri ile ilgili meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluĢların faaliyetlerine iliĢkin bilgilere, iç ve dıĢ mali denetim sonuçları hakkında özet bilgilere yer verilmediği ve temel mali tablolardan yalnızca “Özel Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu”na yer verildiği tespit edilmiĢtir. Bu nedenle, söz konusu bölümün Yönetmelikte belirtilen bilgileri içerecek Ģekilde düzenlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Bu bulgu kapsamında Yıllık Faaliyet Raporu‟nun bütçe, hedef ve gerçekleĢmeleri ile ilgili olarak, MüsteĢarlığın 5018 sayılı Kanuna göre stratejik plan ve performans programı/planı hazırlamakla yükümlü kılındığı, teorik olarak yapılan bütün harcamaların stratejik planda bir yeri, performans programında bir bütçe karĢılığı olmak

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 79 zorunda olduğu, ancak Savunma Sanayii Destekleme Fonu (SSDF) Maliye Bakanlığı tarafından genel bütçe kapsamı dıĢında tutması neticesinde, hazırlanan performans programının bütçe karĢılığı tam olarak gerçeği yansıtmadığı, ayrıca SSDF kanalı ile finanse edilen Projelerin tutarı On Yıllık Temin / Tedarik Programı (OYTEP) ve Savunma Sanayii Ġcra Komitesi (SSĠK) Kararları çerçevesinde “GĠZLĠ” gizlilik derecesinde harcanmakta olduğu, harcamaların detayına iliĢkin kamuoyuna bilgi verilemediği belirtilmiĢtir. Mevzuat gereği, kamu idareleri Kalkınma Planı, Hükümet Programı, Orta Vadeli Program, Orta Vadeli Mali Plan, Yıllık Programı stratejik planlarını hazırlarken esas almaları gerektiği için, Hükümet Programında yer alan Helikopter, Tank, Uçak, gemi v.b. vizyon projeleri ile sanayileĢme hedeflerinin yer aldığı bir Stratejik Plan hazırlandığı ifade edilmiĢtir. Bunun yanında Kamu idarelerince hazırlanacak performans programları hakkında yönetmelik gereğince Milli Savunma Bakanlığı kapsam dıĢında tutulurken, aynı Bakanlığa bağlı MüsteĢarlığın bu dokümanı hazırlama zorunluluğu bir çeliĢkiyi en baĢta ortaya koyduğu belirtilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Kapsamı” baĢlıklı 18 inci maddesinin “Faaliyetlere İlişkin Bilgi ve Değerlendirmeler” baĢlıklı "c" bendinin “Mali Bilgiler” baĢlıklı 1 inci bölümünde, kullanılan kaynaklara, meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluĢların faaliyetlerine iliĢkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara iliĢkin açıklamalara yer verileceği, ayrıca, iç ve dıĢ mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgiler de bu baĢlık altında yer alacağı belirtilmektedir. 2015 yılı Faaliyet Raporunda kullanılan SSDF kaynaklarına yer verildiği için kamu idaresinin cevabında belirttiği hususların bulgu konusu edilen bütçe hedef ve gerçekleĢmeleri ile ilgili meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluĢların faaliyetlerine iliĢkin bilgilere, iç ve dıĢ mali denetim sonuçları hakkında özet bilgilere ve temel mali tablolara yer vermesine engel teĢkil etmediği düĢünülmektedir. Sonuç olarak, söz konusu bölümün Yönetmelikte belirtilen bilgileri içerecek Ģekilde düzenlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 80 BULGU 16: Ġdare Faaliyet Raporunda “Performans Bilgileri” BaĢlığı Yerine “Faaliyet Bilgileri” BaĢlığının Yer Alması ve Bu BaĢlık Altında Performans Programında Yer Alan Performans Hedef ve Göstergelerinde Meydana Gelen Sapmalara ile Nedenlerine Yer Verilmemesi.
Savunma Sanayii MüsteĢarlığının 2015 yılı Faaliyet Raporunda, “Performans Bilgileri” baĢlığı yerine “Faaliyet Bilgileri” baĢlığına yer verildiği, söz konusu baĢlık altında performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinde meydana gelen sapmalara ve nedenlerine yer verilmediği görülmüĢtür. 5018 sayılı Kanununun 41 inci maddesinin 5 inci fıkrasında; “Ġdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleĢmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluĢların faaliyetlerine iliĢkin bilgileri de kapsayan malî bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek Ģekilde düzenlenir.” ifadesine yer verilmiĢtir.
Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim ve Ġdare Faaliyet Raporlarının Kapsamı” baĢlıklı 18 inci maddesinin "c” bendinin “Performans Bilgileri” baĢlıklı 2 nci bölümünde, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara iliĢkin değerlendirmelere yer verileceği belirtilmiĢtir. SSM'nin 2015 yılı Faaliyet Raporunun söz konusu kısımda performans programında yer alan performans hedef ve göstergeleri ile ilgili yıl içinde yapılan faaliyetlere ve belirlenen performans göstergeleri ile ilgili gerçekleĢmelere yer verilmiĢ, hedefler ve gerçekleĢmeler arasında meydana gelen sapmalara ve nedenlerine yer verilmediği tespit edilmiĢtir. Bu kapsamda, söz konusu bölümün Yönetmelikte belirtilen bilgileri içerecek Ģekilde hazırlanmasının uygun olacağı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Stratejik Planda yer alan amaç ve hedeflerin ekseriyeti SSDF ile iliĢkili olduğu için faaliyet raporunun sadece özel bütçe ile iliĢkilendirilen performans programı ile sınırlı tutulmasının kamuoyunun doğru olarak bilgilendirilmemesi sonucunu doğuracağı değerlendirilmesinde bulunulduğu ifade edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 81 Sonuç olarak 5018 sayılı Kanununun 41 inci maddesinin 5 inci fıkrasında; “İdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan malî bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir.” ifadesine yer verilmiĢtir.
Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Kapsamı” baĢlıklı 18 inci maddesinin "c” bendinin “Performans Bilgileri” baĢlıklı 2 nci bölümünde, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara iliĢkin değerlendirmelere yer verileceği belirtilmiĢtir. 2015 yılı Faaliyet Raporunda kullanılan SSDF kaynaklarına yer verildiği için idarenin cevabında bahsettiği hususların bulgu konusu edilen hedefler ve gerçekleĢmeler arasında meydana gelen sapmalara ve nedenlerine yer verilmemesi durumuna sebep olmayacağı düĢünülmektedir. Söz konusu durumun stratejik planda yer alan amaç ve hedeflerin ekseriyetinin SSDF ile iliĢkili olmasından ziyade ölçülebilir hedef ve performans göstergelerinin belirlenmemesinden kaynaklandığı değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, söz konusu bölümün Yönetmelikte belirtilen bilgileri içerecek Ģekilde hazırlanmasının uygun olacağı düĢünülmektedir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 82

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Savunma Sanayii MüsteĢarlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 83 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr