2015 - KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ SANAYİ GELİŞTİRME VE DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞI (KOSGEB).pdf

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLĠ SANAYĠ GELĠġTĠRME VE DESTEKLEME ĠDARESĠ BAġKANLIĞI 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016

ĠÇERĠK KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLĠ SANAYĠ GELĠġTĠRME VE DESTEKLEME ĠDARESĠ BAġKANLIĞI 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLĠ SANAYĠ GELĠġTĠRME VE DESTEKLEME ĠDARESĠ BAġKANLIĞI 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 59

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLĠ SANAYĠ GELĠġTĠRME VE DESTEKLEME ĠDARESĠ BAġKANLIĞI 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 10
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 11
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 51

KISALTMALAR Ar-Ge: AraĢtırma ve GeliĢtirme BaĢkan: KOSGEB Ġdaresi BaĢkanı BaĢkanlık: KOSGEB Ġdaresi BaĢkanlığı BĠMER: BaĢbakanlık ĠletiĢim Merkezi DMS: Devlet Muhasebesi Standartları Genel Kurul: KOSGEB Genel Kurulu Geri Ödemeli Destek: Destek programları kapsamında iĢletmelere, giriĢimcilere, meslek kuruluĢlarına ve iĢletici kuruluĢlara geri tahsil edilmek üzere teminat karĢılığı sağlanan destek Geri Ödemesiz Destek: Destek programları kapsamında iĢletmelere, giriĢimcilere, meslek kuruluĢlarına ve iĢletici kuruluĢlara geri tahsil edilmemek üzere sağlanan destek Ġcra Komitesi: KOSGEB Ġcra Komitesi ĠġGEM: ĠĢ GeliĢtirme Merkezi KBS: KOBĠ Bilgi Sistemi KOBĠ: Küçük ve Orta Büyüklükteki ĠĢletmeler KOSGEB: Küçük ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı KOSGEB Kanunu: 3624 sayılı Küçük ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı Kurulması Hakkında Kanun KOSGEB Destek Programları: KOSGEB Kanunu ve KOSGEB Destek Programları Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanıp KOSGEB Ġcra Komitesinin onayı ile yürürlüğe giren ve KOSGEB tarafından uygulanacak destek programlarına iliĢkin esasları kapsayan düzenlemeler KOSGEB Uygulama Esasları: KOSGEB Ġcra Komitesinin onayı ile yürürlüğe giren Destek Programlarının ilgili maddelerine dayanılarak KOSGEB BaĢkanlığı onayı ile yürürlüğe giren ve Destek Programına iliĢkin alt düzenleyici iĢlemleri kapsayan düzenlemeler KPSS: Kamu Personeli Seçme Sınavı KSEP: KOBĠ Strateji Eylem Planı Kurul: KOBĠ projelerini değerlendiren ve karar alan Değerlendirme ve Karar Kurulu OSB: Organize Sanayi Bölgeleri Personel: Ġdari Hizmet SözleĢmesi ile çalıĢan KOSGEB personeli UGE: Uygulamalı GiriĢimcilik Eğitimi YKDS: Yönetim Karar Destek Sistemi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Küçük ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı (KOSGEB) merkezi yönetim kapsamında bir kamu kuruluĢudur. Kurumun muhasebe iĢlemleri Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine tabi olarak yürütülmektedir. Kurumun ve illerde bulunan hizmet merkezlerinin muhasebe iĢlemleri, Strateji GeliĢtirme ve Mali Hizmetler Dairesi BaĢkanlığına bağlı altı Muhasebe Müdürlüğü aracılığıyla yürütülmektedir. Tablo 1‟de görüleceği üzere, 2015 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile kanunlaĢan KOSGEB bütçesi 568.641.000 TL'dir. Yıl içerisinde yapılan revizyonlar ile bütçe 577.854.202 TL‟ye yükselmiĢtir. Bu ödeneğin 502.996.040 TL'si harcanmıĢ olup, yılsonu itibarıyla %87‟si gerçekleĢmiĢtir. Tablo 1: 2015 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Tablo 2‟de görüleceği üzere, 2015 yılı gerçekleĢmesi 567.535.733 TL olan toplam bütçe gelirinin; 470.821.000 TL‟sini Hazine Yardımı, 4.528.480 TL‟sini TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri, 38.278.547 TL‟sini bütçe aidat gelirleri, 53.907.706 TL‟sini diğer gelirler oluĢturmaktadır. Kodu Ödenek Türü Kesintili BaĢlangıç Ödeneği(TL) Toplam Ödenek TL) Yıl Sonu GerçekleĢme(TL) 01 Personel Giderleri 74.270.000 75.910.000 75.635.925 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 6.700.000 7.048.000 6.975.334 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 41.211.000 48.178.879 43.864.042 05 Cari Transferler 365.485.000 396.154.824 340.011.438 06 Sermaye Giderleri 11.800.000 16.387.499 10.769.280 08 Borç Verme 69.175.000 34.175.000 25.740.021 TOPLAM 568.641.000 577.854.202 502.996.040

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Tablo 2: 2015 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Gelir Kalemleri Bütçe GerçekleĢmesi(TL) Yüzde % TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 4.528.480 % 0,80 Hazine Yardımı 470.821.000 % 82,96 Bütçe Aidat Gelirleri (KiĢi ve kurumlardan alınan paylar) 38.278.547 % 6,74 Diğer Gelirler 53.907.706 % 9,50 TOPLAM 567.535.733 %100 "Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5‟inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8‟inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır.  BirleĢtirilmiĢ veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kağıtlar sayım tutanağı,  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: KOSGEB Tarafından Desteklenmesine Karar Verilen ve Kamu Maliyesi Açısından Taahhüt Haline Gelen Tutarların MuhasebeleĢtirilmemesi ve Mali Tablolara Yansıtılmaması KOSGEB ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının karĢılanmasında küçük ve orta ölçekli iĢletmelerin payını ve etkinliğini artırmak, rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek, sanayide entegrasyonu ekonomik geliĢmelere uygun biçimde gerçekleĢtirmek amacıyla, KOBĠ‟lere çeĢitli destek programları çerçevesinde geri ödemeli ya da geri ödemesiz destek sağlamaktadır. Verilen bu destekler KOSGEB Kurulları tarafından karara bağlanmakta ve kamu maliyesi açısından bir taahhüt oluĢmaktadır. Karar altına alınan destek tutarları, ilgili destek programlarını düzenleyen mevzuat çerçevesinde yararlanıcılara destek süreci içerisinde kullandırılmakta ve bu sayede KOSGEB kanalıyla KOBĠ‟lere kamu kaynağı aktarılmaktadır. 22 ġubat 2008 tarih ve 26795 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Mali Tabloların Sunulması” baĢlıklı Devlet Muhasebesi Standardında (DMS-1) belirtildiği üzere malî tabloların amacı, kaynak tahsisine iliĢkin kararların alınması ve değerlendirilmesinde geniĢ çaptaki kullanıcı kitlesi için yararlı olan; idarenin malî durumu, performansı ve nakit akıĢları hakkındaki bilgileri sağlamaktır. Malî tablolar kamu idarelerinin;

1. Kaynaklarının dağılımı ve kullanımını,
2. Faaliyetlerinin nasıl finanse edildiği ve nakit ihtiyacının nasıl karĢılandığını, 3)Faaliyetlerini finanse edebilme ve sorumlulukları ile taahhütlerini yerine getirebilme yeteneğini,
3. Malî durumu ve malî durumundaki değiĢiklikleri,
4. Faaliyetlerindeki performans, etkinlik ve baĢarısını,
5. Kendilerine sağlanan kaynakları bütçelerine uygun ve yasal Ģekilde kullanıp kullanmadıklarını,
6. Malî iĢlemlerinde saydam olup olmadıklarını ve hesap verilebilirliğini göstermelidir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 Malî tablolar, bu amaçların gerçekleĢtirilebilmesi için; kamu idarelerinin varlıkları, öz kaynakları, gelirleri, giderleri ve nakit akıĢları yanında yükümlülükleri ve taahhütleri hakkında da bilgi sunmak zorundadır. Bu nedenle, KOSGEB‟e ait mali tablolar yukarıda sayılan amaçları gerçekleĢtirmek için kurumun yükümlülüklerini ve taahhütlerini de göstermek zorundadır. Ancak bu yolla kurum ne kadar taahhüt altına girdiğini görüp izleyebilecektir. Kurum açısından gelecekte ödenmesi taahhüt edilen tutarların bilinmesi, kurumun bütçe hazırlık ve yönetimi için önemli olduğu gibi, mali yapının etkin Ģekilde yürütülmesi açısından da gereklidir. Bilindiği üzere nazım hesaplar ana hesap grubu; varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarında izlenmeyen ve muhasebenin sadece bilgi verme görevi yüklediği iĢlemler ile idarenin muhasebe disiplini altında toplanması istenen iĢlemleri ve gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerin izlenmesi için kullanılmaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin 282‟nci, Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin ise 437‟nci maddesi ve devamındaki maddeler Nazım hesaplara iliĢkin temel düzenlemeleri içermektedir. Bu hükümlere göre nazım hesaplar ana hesap grubu; ödenek hesapları, nakit dıĢı teminat ve kiĢilere ait menkul kıymet hesapları, taahhüt hesapları, verilen garantiler, değerli kâğıt ve özel tahakkuk hesapları, dıĢ borçlanmaya iliĢkin nazım hesaplar ile genel bütçe kapsamı dıĢındaki kamu idarelerinin Bakanlığın uygun görüĢü üzerine kendi yönetim ve bilgi ihtiyaçlarına uygun olarak açacakları diğer nazım hesap gruplarından oluĢmaktadır. Her ne kadar bu düzenlemelerde Taahhüt hesapları hesap grubunun; yılı için geçerli sözleĢmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleĢmelere dayanılarak giriĢilen gider taahhütlerini kapsadığı belirtilse de, hiç Ģüphe yok ki KOSGEB destekleri bu kapsamda değerlendirilmesi gereken taahhütlerdir. Her ne kadar KOSGEB destek sürecinde yararlanıcı ile bir sözleĢme söz konusu olmasa da, idari bir karara dayanan taahhüt ve destek yararlanıcısından alınan bir taahhütname söz konusudur. Bilindiği gibi, kamu idareleri kendi yönetim ve bilgi ihtiyaçlarına uygun olarak Bakanlığın uygun görüĢünü alarak kendi nazım hesaplarını oluĢturabilmektedir. Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin 472‟nci maddesine göre de Maliye Bakanlığı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 (Muhasebat Genel Müdürlüğü) taahhüt hesaplarının sınıflaması, iĢleyiĢi ve taahhüt kartında yer verilecek hususlarda değiĢiklik yapmaya ve taahhütlerden hangilerinin kayda alınacağını belirlemeye yetkilidir. Herhangi bir sözleĢmeye dayanmasa da Devlet desteği içerisinde değerlendirilecek KOSGEB desteklerinden kaynaklanan taahhütlerin nazım hesaplarda izlenebilmesi için gerekli muhasebe mevzuatı değiĢikliklerinin yapılması ve bu taahhütlerin mali tablolarda gösterilmesi gerekmektedir. Bu güne kadar, KOSGEB destek kararlarından kaynaklanan taahhüt miktarları ve gerçekleĢmeleri gösteren tablo aĢağıda gösterilmiĢtir. Tablodan görüleceği üzere, destek programları çerçevesinde 01.01.2013 ile 31.12.2015 tarihleri arasında KOSGEB kurullarınca karara bağlanan toplam 957.007.354-TL tutarındaki destek taahhüdünün 340.363.014-TL‟si yararlanıcılara ödenmiĢtir. Karara bağlanmasına rağmen halen ödenmemiĢ, 616.644.340-TL tutarında destek taahhüdü mevcuttur. KOSGEB‟in gerçekleĢen 2015 yılı bütçesinin 628.360.729-TL, 2015 yılında verdiği destek toplamının ise 355.967.498-TL olduğu gerçeği karĢısında 2016 yılından sonra ödenmesi muhtemel taahhütlerin büyüklüğü dikkate değerdir. 2015 yılı destek gerçekleĢmesinin iki katına yakın tutardaki KOSGEB taahhütlerinin muhasebede kayıt altına alınması ve mali tablolarda gösterilmesi bu açıdan son derece önemlidir. Bu nedenle, KOSGEB desteklerinden kaynaklanan taahhütlerin muhasebeleĢtirilmesini temin için Maliye Bakanlığı‟nın uygun görüĢü alınarak Kurumun yönetim ve bilgi ihtiyaçlarını karĢılayacak düzeyde nazım hesaplar oluĢturulmalı ve gerekli kayıtlar yapılmalıdır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 Tablo 3: KOSGEB Destek Taahhütleri Destek Adı Kurullarca Karara Bağlanan
Destek Tutarı(TL) Ödemesi GerçekleĢmiĢ Destek Tutarı (TL) Ödemesi Yapılması Beklenen Destek Tutarı (Taahhüt)(TL) Ar-ge, Ġnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı 237.777.508- 58.303.868- 179.473.640- ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı 31.150.765- 16.320.737- 14.830.027- KOBĠ Proje Destek Programı 39.030.014- 3.514.995- 35.515.019- Meslek KuruluĢu Destek Programı 1.037.466- 81.586- 955.880- Yeni GiriĢimcilik Destek Programı 648.011.601- 262.141.828- 385.869.773- TOPLAM 957.007.354- 340.363.014- 616.644.340- Kamu idaresi cevabında; Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak taahhüt hesaplarının sözleĢmeye dayalı olarak yapılan iĢlemlerde kullanıldığı, KOSGEB kurullarınca alınan ve sözleĢme niteliği taĢımayan destek kurul kararlarının taahhüt hesaplarında izleneceğine dair açık bir hüküm bulunmadığı, Ar-Ge, Ġnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı, ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı, KOBĠ Proje Destek Programı, Meslek KuruluĢu Destek Programı ve GiriĢimcilik Destek Programının proje tabanlı destekler olduğu ve Kurul tarafından tespit edilen desteklemeye esas tutarın iĢletmelerden kaynaklanan nedenlerle Ar-Ge, Ġnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı için %41‟i, ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı için %77‟si, Meslek KuruluĢu Destek Programı için %59‟u, Yeni GiriĢimcilik Destek Programı için %43‟ü oranında iĢletme, giriĢimci ve meslek kuruluĢlarına destek sağlandığı, bu durumun 5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinde ifade edilen kamu hesaplarının yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulduğu hükmü karĢısında, verdiği bilgilerin doğruluğu ve faydasının tartıĢmalı olduğu ayrıca her destek kurul kararı için yeni bir Taahhüt Hesabının açılması ve izlenmesinin BaĢkanlığa yükleyeceği ilave muhasebeleĢtirme maliyetinin elde edilen veriye değmediği (iĢ yükü, kırtasiyecilik), Kurullarda desteklenmesine

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 karar verilen tutarlar yararlanıcının tasarrufuna göre değiĢkenlik arz ettiğinden cari yıldaki bütçe yükü ile ertesi yıl ve yıllara yüklenebilecek tutarları belirlemenin mümkün olmadığı, Kurullarda alınan kararların desteklenmesi öngörülen kalemler için ödenebilecek azami tutarları belirlediği ve bu kalemlerin teknolojik eskime ve oluĢan piyasa Ģartlarına göre daha düĢük bir fiyattan temininin mümkün olduğu ya da yararlanıcının tutumu veya projenin yürütülebilirliği noktasında ortaya çıkan yeni durumlar nedeniyle projede öngörülen kalemlerden kısmen veya tamamen vazgeçilebildiği, desteklenmesi kararlaĢtırılan projeler için yararlanıcıdan alınan taahhütnamelerin destek kurul kararlarında kararlaĢtırılan tutarları kapsamadığı, destek baĢvurusu ile KOSGEB‟in taahhüt altına girmeyeceği, destek kararı alınmıĢ olsa dahi KOSGEB‟e sorumluluk yüklenemeyeceği (Ar-Ge Taahhütnamesi 3.madde) belirtilmiĢtir. Ayrıca; her kurul kararı için bir taahhüt kartı açılması gerektiği ancak Say2000i sistemindeki taahhüt kartı giriĢinin sadece sözleĢmeye dayalı ihale iĢlemlerine göre tasarlandığı belirtilmiĢtir. Sonuç olarak Muhasebe sistemi; mali iĢlemlerin yürütülmesinde, kaydedilmesinde ve raporlanmasında kullanılan hesap planları, defterler ve muhasebeleĢtirme süreçlerinin tamamını ifade etmektedir. Buna göre Kamu idarelerinin varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarına ait her türlü ekonomik değer yaratan iĢlemler muhasebeye kaydedilmekte ve yılsonunda ortaya konulan mali tablolar yoluyla yararlanıcılara bilgi sunulmaktadır. Genel Muhasebe Yönetmeliği‟nin 5‟inci maddesindeki temel kavramlardan biri olan “tam açıklama” ilkesi gereği mali tabloların tüm yönleriyle yeterli, açık ve anlaĢılır Ģekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Bir baĢka ifade ile mali tabloların varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarını içermesi yanında bunlarla ilgili bilgi veren ve izleme görevi yüklenen iĢlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen iĢlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklere iliĢkin iĢlemleri de içermesi gerekmektedir. Faaliyet sonuçlarının bu Ģekliyle mali tablolara yansıtılması durumunda yararlanıcıların en doğru kararı vermelerine katkıda bulunulacaktır. Bu açıdan KOSGEB Kurul Kararları doğrultusunda sağlanan destek tutarları, Bulguda da ifade edildiği gibi her ne kadar sözleĢme niteliği taĢımasa da, Kurum ve karĢı taraf açısından çeĢitli hak ve yükümlülük doğurmakta ve tam açıklama ilkesi gereği bunların nazım hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 Diğer taraftan her ne kadar Kurum cevabında “Her bir destek kurul kararı için yeni bir Taahhüt Hesabının açılması, izlenmesi, takibi ve BaĢkanlığımıza yükleyeceği ilave muhasebeleĢtirme maliyetleri yükleyecektir. Kurul tarafından tespit edilen desteklemeye esas tutarların muhasebe kayıtlarına alınması muhasebenin önemlilik ilkesine uygun değildir.” Ġfadesine yer verilse de, karĢılıklı yükümlülük doğuran ve Kurum hakkında en sağlıklı kararların verilmesi açısından son derece önemli olan her türlü iĢlemin maliyet unsuru düĢünülmeden muhasebe kayıtlarında yer alması zorunluluğu bulunmaktadır. Ayrıca Bulguda da gösterildiği üzere 2015 yılı destek tutarının 2015 yılı Kurum bütçesinin yarısından fazlasını oluĢturduğu göz önüne alındığında, nispi ağırlık ve değeri son derece yüksek mali olayın Genel Muhasebe Yönetmeliği‟nin “Önemlilik” ilkesi gereğince mali tablolarda gösterilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, KOSGEB desteklerinden kaynaklanan taahhütlerin muhasebeleĢtirilmesini temin için Maliye Bakanlığı‟nın uygun görüĢü alınarak Kurumun yönetim ve bilgi ihtiyaçlarını karĢılayacak düzeyde nazım hesaplar oluĢturulmalı ve gerekli kayıtlar yapılmalıdır. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Küçük ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığının yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı nazım hesaplar ana hesap grubu hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Personelin Tabi Olacağı Sosyal ve Ücret Hükümlerinin Yönetmelik Ġle Düzenlenmemesi ve Resmi Gazete’de Yayımlanmaması KOSGEB Organlarının ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 17‟nci maddesine uygun olarak, BaĢkanlığın daimi ve aslilik arz eden görevlerinde istihdam edilecek pozisyonlara ait cetvel hazırlanmıĢtır. KOSGEB‟in kadro durumunu gösteren bu cetvel içerisinde KOSGEB merkez ve taĢra teĢkilatında görev yapacak tüm personelin unvan ve adetlerine yer verilmiĢtir. 3624 sayılı KOSGEB Kanunu‟nun “Personel Rejimi” baĢlıklı 13‟üncü maddesinde, KOSGEB‟de çalıĢacak personelin tabi olacağı idari, sosyal ve ücret hükümlerinin BaĢkanlık tarafından hazırlanıp Ġcra Komitesi‟nin onayı ile yürürlüğe konulacak yönetmelikte düzenleneceği belirtilmiĢtir.
24.07.2009 tarih ve 27298 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan KOSGEB Ġnsan Kaynakları Yönetmeliği‟nin 49‟uncu maddesinde; “ (1) Başkan, Başkan Yardımcısı ve diğer personele, 4/7/2001 tarihli ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve bu Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak çıkartılan Bakanlar Kurulu kararlarında yer alan düzenlemeler çerçevesinde, İcra Komitesi’nce belirlenen usul ve esaslar dahilinde ücret ödenir.” hükümlerine yer verilmiĢtir. Buna göre, Ġcra Komitesinin kararı ile KOSGEB Ücret Usul ve Esasları onaylanmıĢ ve 15.10.2009 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiĢtir. 3011 sayılı „Resmi Gazete‟de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun‟un 1‟inci maddesinde, “Başbakanlık, bakanlık ve kamu tüzel kişilerinin işbirliğine, yetki ve görev alanlarına ait hükümleri düzenleyen, kamu personeline ait genel hükümleri kapsayan ve kamuyu ilgilendiren yönetmelikler Resmi Gazete’de yayımlanır” denilmektedir. Konu ile ilgili yapılan incelemede, KOSGEB personelinin tabi olacağı sosyal ve ücret hükümlerinin 3624 sayılı kanuna göre yönetmelik ile düzenlenmesi gerekirken usul ve esaslar Ģeklinde düzenlendiği, dolayısıyla da 3011 sayılı kanuna göre Resmi Gazete‟de yayımlanma

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 zorunluluğunun yerine getirilmediği görülmüĢtür. Ġdari bir düzenlemenin „yönetmelik‟ olarak yürürlüğe girmesi ile „usul ve esas olarak‟ yürürlüğe girmesi idare hukuku ve normlar hiyerarĢisi açısından farklılık arz etmektedir.
Kamu idaresi cevabında; 375 sayılı KHK‟nın Geçici 10‟uncu maddesine göre bu maddenin yayımı tarihinde, bu KHK‟nın Ek 11 inci maddesi kapsamındaki kurumların kadro veya pozisyonlarında bulunan personelin mali ve sosyal haklarına iliĢkin mevcut karar, onay veya diğer mevzuatı uyarınca yapılmıĢ belirlemelerde, (sözleĢme ücreti artıĢları hariç) herhangi bir değiĢiklik yapılamayacağı ayrıca KOSGEB Ġnsan Kaynakları Yönetmeliğinin 49‟uncu maddesinin (1) fıkrasına göre BaĢkan, BaĢkan Yardımcısı ve diğer personele, 040/7/2001 tarih ve 631 sayılı KHK ve bu KHK‟ye dayanılarak çıkartılan Bakanlar Kurulu kararlarındaki düzenlemeler çerçevesinde, Ġcra Komitesi‟nce belirlenen usul ve esaslara göre ücret ödendiği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Bulguda ifade edildiği üzere KOSGEB tarafından yönetmelik Ģeklinde hazırlandıktan sonra 3011 sayılı Resmi Gazete‟de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanuna göre Resmi Gazetede yayımlanması gereken bir düzenleme, yönetmeliğe konulan bir atıfla yönerge Ģeklinde düzenlenmiĢ ve yayımlanma yükümlülüğünden kaçılmıĢtır. Hâlbuki icra komitesine verilen yetki sadece baĢkanlık tarafından hazırlanan yönetmeliğin onaylanmasından ibarettir ve bu yetki yönetmelikle düzenlenmesi gereken bir konunun baĢka bir idari düzenleme Ģekli ile düzenlenmesi yetkisini içermemektedir. BULGU 2: Destek Personeli Alımına ĠliĢkin Ġlan, Sınav Ve Değerlendirme Kriterleri Bulunmadan Açıktan Atama Yapılması Kamu görevlisi ile idare arasındaki iliĢki, personel ihtiyacının duyurulması, gerekli Ģartların ilan edilmesi ve nihayetinde uygun bulunan kiĢilerin kamu görevlisi olarak atanmasıyla ortaya çıkar. Bir baĢka ifade ile idarenin kadro gereksinimini ilan etmesi üzerine belirtilen koĢulları taĢıyan kiĢiler taleplerini idareye iletmekte, sınav ve benzeri koĢulları da tamamlanmasının ardından göreve baĢlatılacak olanlar tespit edilmektedir. Son aĢamada atama iĢlemi gerçekleĢtirilerek kiĢi kamu personeli statüsüne dahil edilmektedir. Buna göre “Atama”, atamaya yetkili amirin onay belgesini imzalaması suretiyle hizmete alma sürecini tamamlayan idari iĢlemdir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 KOSGEB açısından personel istihdamına yönelik hukuki düzenlemeler 3624 sayılı KOSGEB Kanunu ile KOSGEB Ġnsan Kaynakları Yönetmeliği‟nde yapılmıĢtır. Kanunun 13‟üncü maddesinde kurumun asli personelinin idari hizmet sözleĢmesi ile sözleĢmeli olarak istihdam edileceği hüküm altına alınmıĢtır. KOSGEB‟de istihdam edilecek personelin hizmete alınma süreci ile ilgili olarak ise yine kanunda ve KOSGEB Ġnsan Kaynakları Yönetmeliği‟nde bazı düzenlemelere yer verilmiĢtir. Buna göre; Kanunun 13‟üncü maddesinde “Başkanlığın daimi ve aslilik arz eden görevleri ile bunların unvan ve adetleri, bu görevlerde çalışacak personelin tabi olacakları idari, sosyal ve ücret hükümleri, Başkanlığın hazırlayıp İcra Komitesinin onayı ile yürürlüğe konacak yönetmelik ile düzenlenir” denilmiĢtir. Kanunun 11‟inci maddesinde ise atama yetkisine yer verilmiĢtir. Bu maddeye göre BaĢkan ve BaĢkan Yardımcıları dıĢındaki diğer personel BaĢkan onayı ile atanacaktır. Ayrıca BaĢkan, kanunun 12‟nci maddesine göre baĢkanlıkta istihdam edilecek personelin görev ve kadrolarını, alacakları ücrete ait esasları ve yönetmelikleri Ġcra Komitesi‟ne teklif etmekle yükümlüdür. Ġcra komitesinin onayından geçen yönetmelikler yürürlüğe konulabilecektir. Kanunun 13‟üncü maddesinde yer alan hükme istinaden, 24.07.2009 tarih ve 27298 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren Ġnsan Kaynakları Yönetmeliği‟nde KOSGEB‟de istihdam edilecek personelin atama sürecine iliĢkin olarak ise Ģu düzenlemelere yer verilmiĢtir; Yönetmeliğin 5‟inci maddesine göre KOSGEB‟in insan kaynakları politikasının temel ilkelerinden birisi “Yürütülecek görevlere uygun, nitelikli personelin seçilmesini sağlayacak sınav sistemini geliştirmek,” olarak belirtilmiĢtir. Yönetmeliğin “İstihdam Kaynakları” baĢlıklı 7‟nci maddesinde BaĢkanlıkta istihdam edilecek personelin iĢe alınıĢ usullerine iliĢkin olarak genel çerçeve belirlenmiĢtir. Buna göre kamu kurum ve kuruluĢlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa, diğer personel kanunlarına ve ĠĢ Kanununa tabi olarak görev yapmakta olanlar ile daha önce bu kanunlara göre görev yapmıĢ olanlar, açıktan; kamu hizmetine ilk defa BaĢkanlık bünyesinde baĢlayacak olanlar ise KPSS sınav sonucuna göre açıktan atanarak göreve baĢlayabileceklerdir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 Yönetmeliğin 9‟uncu maddesinde atamalarda aranacak genel Ģartlardan bahsedildikten sonra 10‟uncu maddede baĢvuru usulüne iliĢkin bilgiye yer verilmiĢtir. Bu maddeye göre “KOSGEB’de açık bulunan bir pozisyonda görev almak isteyenlerin Başkanlıktan temin edecekleri İş Talep Formunu, kendi el yazısı ile anlaşılır ve doğru olarak doldurmak suretiyle Başkanlığa başvurmaları” gerekmektedir. Bu Ģekilde yapılan baĢvuruların atamanın yapılacağı pozisyonun gerektirdiği nitelikler ile diğer Ģartların taĢınmasının yanı sıra BaĢkanlığın hizmet ihtiyaçları dikkate alınmak suretiyle personel iĢlemlerini yürüten Daire BaĢkanlığı tarafından değerlendirileceği ve sonuçların atama yapılmak üzere baĢkana sunulacağı hükme bağlanmıĢtır. Konu ile ilgili yapılan incelemelerde destek personelinin atama usulü ve hizmete alma sürecine iliĢkin iĢlemleri belirleyen yukarıda yer verilenler dıĢında baĢkaca bir hukuki düzenleme bulunmadığı, sadece KOSGEB‟de istihdam edilen personele ödenecek aylık brüt ücret ve diğer sosyal yardımları düzenlemek üzere BaĢkanlık tarafından oluĢturulan “KOSGEB Ücret Usul ve Esasları” ekinde yer verilen “ĠĢ Tanımı ve Atama Kriterleri” formunda bazı kriterlere yer verildiği görülmüĢtür. Yukarıda yer verilen insan kaynaklarına iliĢkin KOSGEB mevzuatı incelendiğinde, destek pozisyonlarındaki (muhasebeci, teknisyen, memur, Ģoför) boĢ kadrolara yapılacak atamalara iliĢkin ilan, sınav ve değerlendirme kriterleri gibi süreçlerin net olarak tanımlanmadığı görülmüĢtür. Bununla beraber yapılan denetimlerde KOSGEB BaĢkanlığı tarafından 2015 yılı içerisinde destek pozisyonlarında boĢ bulunan 78 adet kadro için atama yapılmıĢ olup ve bu atama süreci ayrıntılı olarak incelenmiĢtir. Buna göre, personel alım iĢleminin boĢ kadrolar ilan edilmeden yapıldığı ve bu kadrolara baĢvuru yapan 78 kiĢinin tamamının açıktan atamasının yapıldığı görülmüĢtür. Buna göre bahsedilen atama süreci; insan kaynakları yönetiminin temel unsurları olan Devlet Personel Rejiminin adil, ayrımcılığa yol açmayan, kolay ve ihtiyacı karĢılayan baĢvuru yöntemlerine sahip olması ve sınav sürecinin güven verecek Ģekilde ilgililere açık olması ilkelerine uygun olarak yürütülmemiĢtir. Zira, atama yapılacak boĢ kadroların ilan edilmesi kamu hizmetine girmek isteyenler açısından fırsat eĢitliğini sağlayan temel unsurlardan birisidir. Ayrıca mevcut sistemin KOSGEB Ġnsan Kaynakları Yönetmeliği‟nin 5‟inci

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 maddesinde yer alan “Yürütülecek görevlere uygun, nitelikli personelin seçilmesini sağlayacak sınav sistemini geliştirmek” ilkesi ile uyumlu olmadığı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; 3624 sayılı Kanunu‟nun 11 ve KOSGEB Ġnsan Kaynakları Yönetmeliği‟nin 8‟inci maddesine göre, BaĢkanlığın, yürütme organı olduğu, BaĢkan ve BaĢkan Yardımcıları dıĢındaki personelin BaĢkanın onayı ile atandığı, 13 üncü maddesine göre personelin tabi olacağı idari, sosyal ve ücret hükümlerinin BaĢkanlığın hazırlayıp Ġcra Komitesinin onayı ile yürürlüğe konacak yönetmelik ile düzenlendiği, 7‟inci maddesine göre kamu hizmetine ilk defa baĢlayacak olanların, KPSS sonucuna göre açıktan istihdam edileceği, Kamu Görevlerine Ġlk Defa Atanacaklar Ġçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin 28 inci maddesine göre özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kamu kurum ve kuruluĢlarının personel istihdamında geçerliliği devam eden KPSS sonuçlarının kullanılacağı, bu Ģekilde istihdam edilecek personelden (A) grubu kadro niteliği taĢıyanların Yönetmeliği (A) grubu kadrolara atanacakların seçimine iliĢkin hükümlerine göre belirlenen adaylar arasından, (B) grubu kadro niteliği taĢıyanların ise merkezi yerleĢtirme iĢlemlerinde kullanılan KPSS puanları esas alınarak belirlenen adaylar arasından bu kurumların tabi olduğu mevzuat hükümleri çerçevesinde atanacağı ve aynı yönetmeliğin 13 üncü maddesine göre A grubu kadroların sınav ilanına tabi olduğu belirtilmiĢ ve bu mevzuat hükümleri çerçevesinde BaĢkanlığın, B grubu pozisyonlar için merkezi yerleĢtirme sistemine tabi olmadığı, açıktan atama iĢlemlerinin merkezi yerleĢtirme iĢlemlerinde kullanılan KPSS sonuçları ve puanları esas alınarak mer‟i KOSGEB Mevzuatı kapsamında KOSGEB BaĢkanı tarafından herhangi bir yarıĢma sınavına gerek kalmadan yapıldığı, idare baĢkanlığında A Grubu Pozisyonlar için yarıĢma sınavı ile istihdam edilen KOBĠ Uzman Yardımcısı ve MüfettiĢ Yardımcısı alımlarının ise BaĢbakanlığın 2014/2 sayılı Genelgesi kapsamında yapıldığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum cevabında mevcut mevzuat hükümleri çerçevesinde hareket edildiği ifade edilmekle beraber, bulguda mevcut mevzuatta yer alan boĢluğun Devlet Personel Rejimi ilkelerine uygunsuzluğundan bahsedilmiĢtir. Buna göre atama süreçlerinin Devlet Personel Rejiminin temel unsurları olan adil, ayrımcılığa yol açmayan, kolay ve ihtiyacı karĢılayan baĢvuru yöntemlerine sahip olması ve sınav sürecinin güven verecek Ģekilde ilgililere açık olması ilkelerine uygun olarak net bir Ģekilde tanımlanması gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 BULGU 3: KOSGEB Organizasyon Yapısı Ġçerisinde 10 Adet Daire BaĢkanlığı Bulunmasına Rağmen 12 Daire BaĢkanı Görevlendirilmesi KOSGEB merkez teĢkilatında kurulacak olan birimler 01.06.2011 tarih ve 27951 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “KOSGEB Organlarının ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” esasları uyarınca belirlenmiĢtir. Söz konusu yönetmelik hükümleri uyarınca KOSGEB merkez teĢkilatında kurulmuĢ ve faaliyet gösteren BaĢkanlık birimleri Ģunlardır; 1- Ana Hizmet Birimleri 1.1. KOBĠ AraĢtırmalar ve Proje Koordinasyon Dairesi BaĢkanlığı 1.2. KOBĠ Finansman Dairesi BaĢkanlığı 1.3. KOSGEB Müdürlükleri Koordinasyon Dairesi BaĢkanlığı 1.4. Teknoloji ve Yenilik Destekleri Dairesi BaĢkanlığı 1.5. AB ve DıĢ ĠliĢkiler Dairesi BaĢkanlığı 2- DanıĢma ve Denetim Birimleri 2.1. Rehberlik ve Denetim Kurulu BaĢkanlığı 2.2. Ġç Denetim Birim BaĢkanlığı 2.3. Hukuk MüĢavirliği 2.4. Strateji GeliĢtirme ve Mali Hizmetler Dairesi BaĢkanlığı, 2.5. Bilgi Yönetimi ve Karar Destek Dairesi BaĢkanlığı, 2.6. Basın ve Halkla ĠliĢkiler Müdürlüğü. 3- Yardımcı Hizmet Birimleri 3.1. Ġnsan Kaynakları Dairesi BaĢkanlığı 3.2. Destek Hizmetleri Dairesi BaĢkanlığı 3.3. Bilgi ĠĢlem Dairesi BaĢkanlığı 3.4. Özel Kalem Müdürlüğü 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun 31‟inci maddesinin birinci fıkrasında bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisi olarak belirlenmiĢtir. Bu hüküm uyarınca bütçe sınıflandırması harcama yetkilisini belirleyen temel unsur olmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 1 seri no‟lu Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ‟in “Harcama Yetkililerinin Belirlenmesi” baĢlıklı ikinci bölümünde yer verilen tabloda KOSGEB‟inde içinde yer aldığı özel bütçeli idarelerde harcama yetkilileri belirlenmesine iliĢkin olarak Ģu tabloya yer verilmiĢtir; Tablo 4: Özel Bütçeli Ġdarelerde Harcama Yetkilileri TeĢkilat Yapısı Üst Yönetici Bütçeyle Ödenek Tahsis Edilen Harcama Birimi Harcama Yetkilisi BaĢkanlık BaĢkan Genel Sekreterlik Müstakil Daire BĢk. Özel Kalem Müdürlüğü Hukuk MüĢavirliği Müdürlük Genel Koordinatörlük Grup BaĢkanlığı Genel Sekreter Daire BaĢkanı Özel Kalem Müdürü Hukuk MüĢaviri Müdür Genel Koordinatör Grup BaĢkanı Görüldüğü üzere daire baĢkanlıkları Ģeklinde teĢkilatlanan idarelerde harcama yetkilisinin ilgili daire baĢkanı olması esastır. KOSGEB teĢkilat yapısı içerisinde yönetmelikle toplam 10 daire baĢkanlığı belirlenmiĢ olup, yönetmelik eki pozisyon cetvelinde de toplam 10 daire baĢkanlığı pozisyonuna yer verilmiĢtir. Ancak 27.06.2015 tarih ve 29399 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan değiĢiklikle 2015 yılı içerisinde daire baĢkanlığı pozisyonu sayısı 10‟dan 12‟ye çıkarılmıĢtır. Bunu müteakip yeni daire baĢkanlığı pozisyonuna 2 daire baĢkanının ataması yapılmıĢtır. BaĢkanlık yayınlanan 2015/7 ve 2015/9 sayılı genelgeler ile KOBĠ AraĢtırmalar ve Proje Koordinasyon Dairesi BaĢkanlığı ile KOSGEB Müdürlükleri Koordinasyon Dairesi BaĢkanlığı‟nda ikiĢer adet daire baĢkanı görevlendirmesi yapılmıĢtır. Bilindiği gibi iç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiĢ politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluĢturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 kontroller bütünüdür. Kamu Ġç Kontrol Rehberine göre iç kontrol ortamının bileĢenlerinden birisi de “organizasyon yapısı ve görevler”dir. Ġdarenin organizasyon yapısı kontrol ortamını etkileyen önemli unsurlardan birisi olarak görülmektedir. Zira organizasyonel yapı idarenin amaçlarını gerçekleĢtirmesine yönelik bir çerçeve sağlamaktadır. Organizasyon yapısı içerisinde birim yöneticileri (harcama yetkilileri) ise; birimlerinde etkili bir iç kontrol sistemi oluĢturmak, uygulanmasını sağlamak ve izlemek, zayıf yönleri geliĢtirmekle sorumludur. Yeni daire baĢkanlıkları kurulmamasına, mevcut daire baĢkanlıklarının temel görev ve sorumlulukları artmamasına rağmen pozisyon cetveli değiĢikliği ile daire baĢkanlıklarının bir kısmına iki daire baĢkanı ataması yapılması iç kontrol ortamı açısından risk teĢkil etmektedir. Ayrıca, kamu hizmetlerinde sürekliliğin sağlanması açısından sorumlulukların belirlenmesi asli önem arz etmektedir. Bir daire baĢkanlığında iki daire baĢkanının bulunması, hem daire baĢkanına karĢı olan sorumluluk açısından, hem de daire baĢkanlığının yürütmekle görevli olduğu görevler bakımından üst yöneticiye karĢı sorumluluğu açısından sakıncalıdır. Sonuç olarak, daire baĢkanlığı sayısından daha çok daire baĢkanı atanması ve bazı daire baĢkanlıklarında iki adet daire baĢkanının görevlendirilmesi hem 5018 sayılı kanunun mali sorumluluk ve iç kontrol sistemine iliĢkin hükümlerine, hem de kamu mali yönetim yapısında öngörülen hiyerarĢik örgütlenme sistemine aykırıdır.
Kamu idaresi cevabında; Kurum cevabında özetle kuruma kalkınma planları, öncelikli dönüĢüm programları, hükümet programı, KOBĠ Stratejisi ve Eylem Planı, Türkiye GiriĢimcilik Stratejisi ve Eylem Planı baĢta olmak üzere çeĢitli eylem planlarında ve 2016 yılı yatırım programında çok sayıda yeni görev yüklendiği, bu görevlerin genel olarak KOBĠ AraĢtırmalar ve Proje Koordinasyon Dairesi BaĢkanlığı sorumluluğunda biriktiği ve daire baĢkanlığının artan bu iĢ yükü karĢısında iki daire baĢkanı görevlendirilmesi yoluna gidildiği, Öte yandan KOSGEB Müdürlükleri Koordinasyon Dairesi BaĢkanlığının 81 ile 88 KOSGEB Müdürlüğü‟nün faaliyetleri ile ilgili çalıĢmalar gerçekleĢtirmekte olduğu ve iĢ yükünün yoğunluğundan dolayı iki daire baĢkanı görevlendirildiği ve bu görevlendirmelerin KOSGEB Organlarının ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 25‟nci maddesinin

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 2‟nci bendinde yer alan “Ana hizmet birimlerine verilen görevler gerektiğinde birden fazla daire başkanlığı tarafından yürütülebilir.” hükmüne dayanılarak yapıldığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum tarafından verilen cevapta yapılan atamalara gerekçe olarak artan iĢ yoğunluğu gösterilmiĢ olup, mevzuat olarak ise KOSGEB Organlarının ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 25‟nci maddesinin 2‟nci bendi dayanak gösterilmiĢtir. Söz konusu yönetmelik hükmünün kurum tarafından yanlıĢ değerlendirildiği görülmektedir. Zira yönetmelik hükmünde yer alan ifadede bir daire baĢkanlığında iki daire baĢkanı görevlendirilmesine izin veren bir hüküm bulunmamaktadır. Yönetmelik hükmünde anlatılmak istenen ifade bir görevin birden fazla daire baĢkanlığı bünyesinde yürütülebileceğidir. Buna binaen sadece iĢ yoğunluğunu mazeret göstererek bir daire baĢkanlığında iki daire baĢkanı görevlendirilmesinin bulguda anlatıldığı üzere hukuki bir dayanağı bulunmamaktadır ve bu durum hem 5018 sayılı kanunun mali sorumluluk ve iç kontrol sistemine iliĢkin hükümlerine, hem de kamu mali yönetim yapısında öngörülen hiyerarĢik örgütlenme sistemine aykırıdır. BULGU 4: Destek Programlarının ĠĢletmelerin Ölçek Yapısına Göre Tasarlanmaması Küçük ve Orta Büyüklükteki ĠĢletmelerin Tanımı, Nitelikleri ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmeliğe göre KOBĠ‟ler mikro, küçük ve orta büyüklükteki iĢletmeler olarak sınıflandırılmaktadır. Yönetmeliğin 5‟inci maddesinde mikro iĢletme, küçük iĢletme ve orta büyüklükteki iĢletmelerin tanımları yapılmıĢtır. Buna göre; “a) Mikro işletme: On kişiden az yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri bir milyon Türk Lirasını aşmayan işletmeler b) Küçük işletme: Elli kişiden az yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri sekiz milyon Türk Lirasını aşmayan işletmeler. c) Orta büyüklükteki işletme: İki yüz elli kişiden az yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri kırk milyon Türk Lirasını aşmayan işletmeler.”

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 Yukarıda yer alan sınıflandırma içerisinde yer değiĢtirme ve KOBĠ vasfının kaybına ait düzenleme Yönetmeliğin 6‟ncı maddesinde yer almaktadır. Buna göre; “Hesaplarının kapanış tarihinde, işletme sınıfları ve KOBİ vasfı belirlenirken dikkate alınan kriterlerden herhangi birini, birbirini takip eden iki hesap döneminde de kaybeden veya aşan işletmeler sınıf değiştirir veya KOBİ vasfını kaybeder. Hesapların kapanış tarihindeki veriler esas alınarak sınıf değiştirme veya KOBİ vasfını kaybetme tarihleri, verilerin temini süresine bağlı olarak destek sağlayan kuruluşlar tarafından farklı belirlenebilir.” KOSGEB bilgi sistemi içerisinde, iĢletmelerin hangi ölçek grubunda yer aldığı bilgisi bulunmakta olup, 2015 yılında beyanname verenlerin sınıflandırma sayıları aĢağıda gösterilmektedir. Bun göre toplam iĢletmelerin % 64‟ü mikro iĢletme tanımı içerisinde yer almaktadır. Tablo 5: Ölçeklerine Göre KOBĠ Sayıları Ölçek Sayı Mikro 51824 Küçük 21547 Orta 7600 Toplam 80971 20.04.1990 tarih ve 20498 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 3624 sayılı Küçük Ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı Kurulması Hakkında Kanun‟un 12‟nci maddesinde BaĢkanlığın görevleri sayılmıĢtır. Bunlardan ikisi aĢağıda belirtilmektedir: “… d) Mevcut küçük ve orta ölçekli işletmeleri, kalkınma politikalarına göre rehabilite, reorganize ve entegre etmek, yeni teşebbüsleri teşvik ve entegrasyona ve ihtiyaçlara göre yönlendirmek, yabancı finansman ve teknoloji katkısı imkanlarını araştırmak, teşebbüslere bu konudaki devlet destek ve katkılarını planlamak, e) İşletmelerin geliştirilmesi, desteklenmesi ve yönlendirilmesi için gerekli politika ve stratejileri belirlemek ve uygulamaya yönelik teklifleri hazırlayıp İcra Komitesi’ne sunmak,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 …” Destek Programları Yönetmeliği‟nin 5‟inci maddesine göre desteklerin amaçlarından biri, “küçük ve orta ölçekli iĢletmelerin payını ve etkinliğini artırmak, rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek” tir. Söz konusu amaca ulaĢılabilmesi için KOBĠ sayısının artması yanında mevcutların ölçek yapılarının büyütülmesi gerektiği açıktır. KOSGEB destekleri de buna göre dizayn edilmiĢ olup, ilk defa giriĢimci olmak isteyenler yada mevcut üretim kapasitesini artırmak isteyen iĢletmeler için destek programları oluĢturulmuĢtur. Buna göre, giriĢimcilik desteği spesifik bir gruba yönelik olup, giriĢimcilik faaliyetlerinin desteklenmesi yoluyla baĢarılı iĢletmelerin kurulmasını amaçlamaktadır. Ancak mevcut durumda kurulu olan iĢletmeler için verilen genel destek, Ar-Ge, inovasyon ve endüstriyel destek modellerinde olduğu gibi destek programları içerisindeki alt düzey destek türleri yada miktarları açısından KOBĠ‟lerin ölçek yapılarından kaynaklanan ihtiyaçlarına göre bir analiz ve ayrım yapılmamıĢtır. Bu durum, örneğin satıĢ hasılatı kırk milyona yaklaĢıp neredeyse KOBĠ‟likten çıkma aĢamasına gelmiĢ bir iĢletme ile yeni kurulmuĢ bir iĢletmeye aynı tutarda ve kalemlerde destek verilmesi gibi bir durumu meydana getirmektedir. Bu bakımdan iĢletmelerin KOBĠ sınıflandırmalarına göre ihtiyaç analizleri yapılarak, destek türleri ve tutarları destek programı yararlanıcılarının ölçek yapılarına göre revize edilebilir. Kamu idaresi cevabında; Yürütülmekte olan 8 adet destek programının her birinin farklı amaçlara hizmet ettiği, tüm destek programlarında kapsayıcılık ve bütünlük ilkesinin benimsendiği, Destek Programlarının uygulanmasında Kalkınma Planları, Hükümet Programları ve Yıllık Programlarda belirlenen hedefler ile stratejik dokümanlardaki öncelikler doğrultusunda her bir program özelinde sektörel, ölçeksel ve bölgesel önceliklendirmelerin yapıldığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Destek Programlarının hazırlanması ve uygulanması aĢamalarında Kalkınma Planları, Hükümet Programları ve Yıllık Programlarda belirlenen hedefler ile stratejik dokümanlardaki önceliklere göre hareket edilmesi iĢin doğası gereği olup, her bir programın özelinde sektörel, ölçeksel ve bölgesel önceliklendirmeler yapılması gerekmektedir. Ancak bulguda da ifade edildiği gibi destek programları hazırlanırken herhangi bir önceliklendirme yapılmadığı için bunların uygulanma safhasında da iĢletmelerin

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 ölçek yapılarına ya da bölgesel farklılıklara göre destek verilmesi yoluna gidilememektedir. Bu bakımdan destek programlarına ait usul ve esasların iĢletmelerin ölçek yapısını dikkate alacak Ģekilde revize edilmesi gerekmektedir. BULGU 5: Proje Destek Kararlarının Yerinde Tespit Yapılmadan Yalnızca Sunulan Belgeler Üzerinden Verilmesi KOSGEB, ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının karĢılanmasında küçük ve orta ölçekli iĢletmelerin payını ve etkinliğini artırmak, rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek, sanayide entegrasyonu ekonomik geliĢmelere uygun biçimde gerçekleĢtirmek amacıyla, KOBĠ‟lere çeĢitli destek programları çerçevesinde geri ödemeli ya da geri ödemesiz destek sağlamaktadır. Bu çerçevede, 15.06.2010 tarih 27612 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği kapsamında oluĢturulan 8 destek programı ile KOBi‟ler ve giriĢimciler desteklenmektedir. ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı, GiriĢimcilik Destek Programı, Ar-Ge, Ġnovasyon Ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı gibi destek programları kapsamında verilen destekler il düzeyinde teĢkilatlanmıĢ olan KOSGEB Müdürlükleri bünyesinde teĢkil edilmiĢ KOSGEB Değerlendirme ve Karar Kurulları tarafından karara bağlanmaktadır. Değerlendirme ve Karar Kurulları, destek baĢvurusuna iliĢkin projeleri, gerektiğinde baĢvuranları da dinlemek suretiyle değerlendirmekte ve baĢvurunun kabulüne, reddine ya da revizyonuna iliĢkin kararlar verebilmektedir. Bu nedenle, kamu kaynağı ile desteklenecek projelerin belirlenmesinde Kurul kararı en temel aĢamayı oluĢturmaktadır. Dolayısıyla, KOSGEB Kurulları destek sürecinin en baĢından itibaren kamu kaynaklarının kullanımı konusunda karar merci konumunda olup, stratejik öneme sahiptir. Bu özelliği itibariyle Kurul üyelerinin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun 8‟inci maddesinde yer alan; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” hükmüne göre hesap

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 verme sorumluluğu bulunmaktadır. Ayrıca, 5018 sayılı Kanun‟un 31‟nci maddesinde yer alan “…Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur…” hükmü ile sorumluluğa vurgu yapılmıĢtır. Kurulların en doğru verilerle en sağlıklı kararları vermesi, KOSGEB desteklerinin amacına uygun kullanılabilmesinin ilk ve temel aĢamasıdır. KOSGEB destek süreçlerine yönelik yapılan inceleme neticesinde, yararlanıcıların destek taleplerinin alınmasının ardından, sunulan projeler ve diğer temel dokümanlar ilgili uzmanı tarafından değerlendirilmekte ve uygun bulunanlar karar verilmek üzere Değerlendirme ve Karar Kurul‟u gündemine alınmaktadır. Dolayısıyla, destekleme kararı öncesinde, ilgili uzmanlarca proje ile ilgili yerinde inceleme ve değerlendirme yapılmamakta, destek kararı yalnızca baĢvuru evrakları ve dosya üzerinden verilmektedir. Bu durum, kısıtlı kamu kaynağının destek kanalıyla aktarılması sonucunu doğuran Kurul kararlarının sıhhatini olumsuz yönde etkileme riskini beraberinde getirmektedir. Sunulan projenin desteğe hak kazanabilecek nitelikte olup olmadığının tespiti, sadece beyan edilen belge ve proje dokümanları üzerinden değil, aynı zamanda yerinde tespitle de zenginleĢtirildiği takdirde anlamlı olacaktır. Desteklenecek proje dokümanında sunulan makine teçhizat kaynağı, finansman bilgileri, insan kaynakları gibi hususlar ile yararlanıcıların faaliyet ve kapasite durumlarının yerinde görülüp tespiti yapılmadan yalnızca belgeler üzerinden destek sürecinin baĢlatılması son derece sakıncalıdır. Bilindiği gibi, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 55, 56, 57 ve 58‟inci maddeleri, idarelerin iç kontrol sorumluluğuna iliĢkin temel düzenlemeleri içermektedir. 55‟inci maddeye göre iç kontrol; “idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 diğer kontroller bütünü” olarak tanımlanmıĢ; 56‟ncı maddesinde ise iç kontrolün amaçları Ģu Ģekilde belirtilmiĢtir: “a) Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini, b) Kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini, c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini, d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini, e) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını, Sağlamaktır.” Her ne kadar destek mevzuatı içerisinde bu kontrollerin yapılacağına iliĢkin düzenleme olmasa da, bu tespit ihtiyacını giderecek tedbirleri almak idarenin kontrol sorumluluğunun bir parçasıdır. Ayrıca, bu boĢluğun destek mevzuatı açısından da giderilmesi gerekmektedir. Kurul kararlarının sıhhati açısından vurgulanması gereken bir diğer husus ise Kurul toplantılarına ilgili uzmanın katılmamasıdır. Yapılan incelemede, KOSGEB Müdürlüklerinin bünyesinde görev yapan kurullara, destek projesinin uzmanı olan personelin katılmadığı tespit edilmiĢtir. Bazı müdürlüklerde görüĢlerine müracaat edilmek üzere ilgili uzmanın da Kurul‟a katılımının sağlandığı anlaĢılsa da, bu konuda bir düzenleme olmadığından uygulama son derece sınırlı kalmaktadır. Kurulların en doğru Ģekilde karar ihdas edebilmesi için, konunun uzman personelinin de (Kurul üyesi olmasa dahi), projelerin değerlendirildiği ve yararlanıcılarının dinlendiği bu Kurullara iĢtirak etmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Desteğin uygunsuz kullanımı durumunda iĢletmelerden alınan taahhütname kapsamında hukuki iĢlem baĢlatılıp sağlanan destek miktarının geri alınabilmesi, ödeme yapılmadan önce iĢletmenin faaliyet gösterdiği sektörler ile mükellefiyetinin devam edip etmediği konusunda www.gib.gov.tr adresinden e-vergi sorgulamasının yapılabilmesi ve mevzuat kapsamında kurullara iĢletmeden sorumlu Uzmanın

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 katılıp Kurulu bilgilendirmesi imkanlarının mevcut olmasından dolayı iĢletmelerin ancak destek sürecinde satın aldıkları makine-teçhizatın tespiti, izleme dönemlerindeki gerçekleĢmelerin takibi ve baĢvuruya iliĢkin evraklarında vb. tereddüt olması durumunda Kurul kararı ile yerinde ziyaret edildiği, 2015 yılında Destek Programları kapsamında Kurul vasıtasıyla değerlendirilen 11.458 adet baĢvurunun ve bu sayıda iĢletmenin KOSGEB Uzmanlarınca yerinde ziyaret edilmesini müteakip Kurulun karar almasının hizmet sağlamada ciddi gecikmelere sebebiyet vereceği, bu yüzden mevcut altyapı ve fiili imkânsızlık nedeniyle bulguda yer alan önerinin gerçekleĢtirilmesinin mümkün olmadığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum tarafından verilen cevapta, iĢletmelerin destek süreci içerisinde yerinde kontrol edildiği ya da ödeme yapılmadan önce iĢletmenin faaliyet gösterdiği sektörler ile mükellefiyetinin devam edip etmediği konusunda www.gib.gov.tr adresinden e-vergi sorgulaması yapıldığı ifade edilmekle birlikte bulguda yer verilen tespit, desteğe karar verdikten sonraki süreçte değil karar aĢamasında yapılması gereken yerinde iĢletme ziyaretleri ile ilgilidir. Kurum tarafından bu konunun hizmette gecikmelere sebebiyet vereceği ve fiili imkansızlığının bulunduğu ifade edilse de, etkin bir insan kaynağı planlaması ile önerinin hayata geçirilebileceği düĢünülmektedir. Diğer taraftan, “mevzuat kapsamında kurullara iĢletmeden sorumlu Uzmanın katılmasına ve Kurulu bilgilendirmesine engel teĢkil eden bir husus bulunmadığı” ifade edilmekle birlikte yerinde denetim yapılan KOSGEB Müdürlüklerinde bu yönde bir uygulama bulunmamaktadır. BULGU 6: ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı Sürecinde Önemli Eksikliklerin Bulunması 3624 sayılı Kanunla KOSGEB‟e verilen görevlerden birisi iĢletmeler arası iĢbirliğini geliĢtirmek üzere gerekli tedbirleri alıp destek sağlamaktır. Bu göreve istinaden, küçük ve orta ölçekli iĢletmelerin iĢbirliği-güçbirliği anlayıĢıyla bir araya gelerek hazırlayacakları projelerin desteklenmesi amacıyla ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı oluĢturulmuĢtur. ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı ile ilgili düzenlemeler destek programına özgü “uygulama esasları” içerisinde detaylandırılmıĢtır. Buna göre en az üçü aynı veya birbirini tamamlayan sektörlerde faaliyet gösteren asgari beĢ iĢletmenin bir araya gelerek oluĢturduğu ve iĢletici kuruluĢ olarak adlandırılan tüzel kiĢilik marifetiyle destek süreci yürütülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 Bu destek programının temel amacı, küçük ve orta ölçekli iĢletmeleri iĢbirliği- güçbirliği anlayıĢıyla bir araya getirilmesi ve bu iĢletmelerin ortak sorunlarına (ortak tedarik, ortak tasarım, ortak pazarlama, ortak laboratuvar, ortak imalat, ortak hizmet sunumu gibi) çözüm getirecek projelerin desteklenmesidir. ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı çerçevesinde KOSGEB tarafından 2015 yılı içerisinde destek süreci devam eden projelerin tamamı incelenmiĢ, ayrıntılarına ekteki tabloda yer verilen aĢağıdaki bulgular tespit edilmiĢtir: 1- KOBĠ Bilgi Beyannamelerinin güncelliğinin araĢtırılmadan proje baĢvurularının kabul edilmesi ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı Uygulama Esasları‟nın “programdan yararlanma koĢulu” baĢlıklı 5‟nci maddesine göre “programdan yararlanmak için KOSGEB veri tabanında kayıtlı ve aktif durumda olan en az 5 işletmenin proje başvurusu yapmaları” gerekmektedir. Ayrıca proje ortağı iĢletmelerin her birinin, KOBĠ Bilgi Beyannamesini güncelleyerek bunları her yıl ilgili KOSGEB Müdürlüğü‟ne teslim etmeleri zorunludur. Bu hükümlere göre ĠĢbirliği-Güçbirliği destek programına baĢvuru aĢamasında, proje ortağı iĢletmelerin her birinin KOBĠ bilgi beyannamelerinin güncel olması ve bunun da KOSGEB Müdürlüğündeki ilgili uzman personel tarafından kontrol edilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, beyannamesi güncel olmayan iĢletmelerin baĢvurularının kabul edildiği tespit edilmiĢtir. Bu durum, beyannamelerindeki bilgilerin güncelliği bilinmeyen iĢletmelere kurul tarafından destek kararı verilmesine yol açmıĢtır. 2- Proje süresi içerisinde hisse devri sonucunda “ĠĢletici kuruluĢun ortaklarından herhangi birinin hisse oranı, %30’dan fazla olamaz” kuralının ihlal edilmesi ĠĢletici kuruluĢların ortaklık yapısı ile ilgili olarak ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı Uygulama Esaslarının “ĠĢletici kuruluĢ ortaklık modelleri ve yapısı” baĢlıklı 7‟nci maddesinde “işletici kuruluş ortaklarından birinin proje süresi içerisinde ortaklıktan ayrılması durumunda, hisselerini mevcut ortaklara ya da başkasına devredebilir. Yeni ortak olacak işletmelerin en az 1 (bir) yıl önce kurulmuş olması ve projedeki en az 3 (üç) işletmenin aynı veya bir birini tamamlayan sektörlerde faaliyet göstermesi kriterini sağlaması gerekmektedir. Bu durumda, Kurul tarafından proje sonuçlandırılıncaya kadar İşletici Kuruluş ortaklarından

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 herhangi birinin hisse oranı % 30 (otuz)’dan fazla olamaz .” hükümlerine yer verilmiĢtir. Yukarıda yer verilen hükme göre ortaklık değiĢimleri kabul edilmekle birlikte bir ortağın hisselerin büyük çoğunluğuna sahip olmaması ilkesinin benimsendiği görülmektedir. Konu ile ilgili yapılan incelemede KOSGEB Müdürlükleri tarafından desteklenen bazı ĠĢbirliği-Güçbirliği projelerinde baĢlangıç hisselerinin proje süresi içerisinde devri sonucunda bir kiĢi ya da akrabalık iliĢkisi olan kiĢilerin, iĢletici kuruluĢ içerisindeki hisse payının %30‟un üzerine çıktığı tespit edilmiĢtir. Bu gibi risklerin bertaraf edilmesi adına, proje süresi içerisinde iĢletici kuruluĢun ortaklık yapısının Ticaret Sicil Gazetesi‟nden kontrol edilmesi gerekirken, ilgili KOSGEB Müdürlükleri tarafından bu kontrollerin yapılmadığı görülmüĢtür. Bunun sonucunda, desteğin temel hukuki eksiklikleri görülememiĢ ve destek süreci devam ettirilmiĢtir. 3- KOSGEB Müdürlüğünün onayı alınmadan hisse devri yapılması ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı Uygulama Esaslarının “ĠĢletici kuruluĢ ortaklık modelleri ve yapısı” baĢlıklı 7‟nci maddesine göre “proje süresince, İşletici Kuruluşa ait hisse ve ortaklık yapısında, Hizmet Merkezinin onayı alındıktan sonra değişiklik yapılabilir.” denilmektedir. Konu ile ilgili KOSGEB tarafından desteklenen projelerin iĢletici kuruluĢlarının ortaklık yapıları Ticaret Sicil Gazetesi üzerinden incelenmiĢ, bir kısmının hisse devri yoluyla ortaklık yapısında değiĢim meydana geldiği tespit edilmiĢtir. Bu durum ile ilgili olarak KOSGEB Müdürlüğünden onay alınmamıĢ ve Müdürlük tarafından da herhangi bir kontrol yapılmadığından uygunsuzluğun giderilmesine dair herhangi bir iĢlem yapılmadan destek süreci devam ettirilmiĢtir. Bu gibi risklerin bertaraf edilmesi adına, proje süresi içerisinde belirli dönemlerde iĢletici kuruluĢun ortaklık yapısının kontrol edilmesi gerekmektedir. 4- Ara faaliyet raporlarının düzenlenmemesi ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı Uygulama Esaslarının “Ġzleme” baĢlıklı 13‟üncü maddesine göre “Kurul tarafından belirlenen dönemlerde, ekte yer alan İşbirliği-Güçbirliği Destek Programı Proje Ara Faaliyet Raporu ve eki belgeler İşletici Kuruluş tarafından hazırlanarak ilgili izleme döneminin sona ermesinden itibaren 30 gün içinde Hizmet Merkezine verilir. Süresi içinde verilmeyen ara faaliyet raporları, takip eden izleme dönemine ait ara faaliyet raporu ile birlikte teslim edilir ve uygun bulunan destek ödemeleri yapılır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 Birbirini takip eden 2(iki) izleme döneminde İşbirliği-Güçbirliği Destek Programı Proje Ara Faaliyet Raporu ve eki belgeleri süresinde teslim edilmeyen projelere ilişkin gerekçeler Kurul’a sunulur. Kurul projenin devamına veya sonlandırılmasına karar verir.” denilmiĢtir. Buna göre, ara faaliyet raporları, destek kapsamına alınan her bir projenin faaliyet aĢamaları ile proje sonucunun izlenmesi ve değerlendirilmesi süreçlerinde karar organlarına bilgi akıĢı sağlayan en temel belgelerdir. Ancak yapılan denetimlerde birçok projede ara faaliyet raporlarının tamamının ya da bir kısmının düzenlenmediği tespit edilmiĢtir. Buna rağmen, ilgili KOSGEB Müdürlükleri tarafından durumun görüĢülmesi için Kurul‟a sevk iĢlemi gerçekleĢtirilmemiĢtir. Dolayısıyla, Kurul‟un konuyu görüĢmesi ve bunun sonucunda projenin devamına veya sonlandırılmasına karar vermesi gerçekleĢtirilememiĢtir. 5- “Proje baĢvurusunda bulunan iĢletmelerin en az 1 (bir) yıl önce kurulmuĢ olması” kuralını sağlamayan iĢletmelerin proje ortağı olarak kabul edilmesi ĠĢbirliği-Güçbirliği destek programı uygulama esaslarının “ĠĢletici kuruluĢ ortaklık modelleri ve yapısı” baĢlıklı 7‟nci maddesinde “proje başvurusunda bulunan işletmelerin en az 1 (bir) yıl önce kurulmuş olması ve bu işletmelerden en az 3(üç)’ünün aynı veya bir birini tamamlayan sektörlerde faaliyet göstermesi şartı aranır.” denilmiĢtir. Bu hükme göre proje baĢvuru tarihi itibariyle iĢletmelerin kuruldukları tarihten itibaren en az 1 yıl geçmiĢ olması, aksi takdirde iĢletmelerin baĢvurularının kabul edilmemesi gerekmektedir. Ancak ilgili KOSGEB müdürlükleri tarafından bu yönde bir kontrol yapılmayarak, baĢvuru tarihi itibariyle kurulmalarının üzerinden 1 yıl geçmemiĢ olan iĢletmeler mevzuata aykırı olarak proje ortağı kabul edilmiĢtir. 6- Uygulama esaslarında belirtilen alt sınırdan daha az proje süresi belirlenmesi ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı Uygulama Esaslarının “Projenin baĢlangıç tarihi ve proje süresi” baĢlıklı 9‟uncu maddesinde “İşbirliği-Güçbirliği destek programında destek süresi en az 6 (altı) ay, en çok 24 (yirmi dört) aydır. Kurul kararı ile proje süresinin %50 (elli)’sini geçmeyecek şekilde ek süre verilebilir.” denilmiĢtir. Bu maddeye göre projeler için verilebilecek süre en az 6 ay olup, Kurullara bu süreyi kısaltma yetkisi verilmemiĢtir. Ancak bazı projelerde Kurul tarafından asgari süreden daha kısa sürelerle proje destek kararının verildiği görülmüĢtür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 7- Proje süresi bitiminden sonra ortaklıkların bitmesi ĠĢbirliği-Güçbirliği destek programlarında amaç, küçük ve orta ölçekli iĢletmelerin iĢbirliği-güçbirliği anlayıĢıyla bir araya gelerek, ortak tedarik, ortak tasarım, ortak pazarlama, ortak laboratuvar, ortak imalat ve hizmet sunumu ve benzeri konularda hazırlayacakları projelerin desteklenmesidir. Burada temel amaç küçük iĢletmelerin bir araya gelerek büyümelerini ve rekabet gücü elde etmelerini sağlamaktır. Bu destek programında sadece destek almak amaçlı oluĢturulmuĢ geçici bir iĢbirliği anlayıĢı yerine ekonomik geliĢme için gerekli kalıcı bir yapının oluĢturulması son derece önemlidir.
Destek süreci tamamlanmıĢ projelerin süreç sonrasındaki geliĢmelere bakıldığında ĠĢbirliği-Güçbirliği destek programlarından faydalanmak amacıyla bir araya gelen iĢletmelerin bir kısmının program süresi bitiminden kısa bir süre sonra ortaklıktan ayrıldıkları, iĢletici kuruluĢların genelde büyük ortağın bünyesinde kaldığı görülmüĢtür. Dolayısıyla, iĢbirliği için bir araya gelen iĢbirliği-güçbirliği projelerinin bir kısmı KOSGEB desteklerinden faydalandıktan sonra iĢbirliğine devam etmemektedir. Destek süreci sonrasında yaĢanabilen bu geliĢmeye hukuki bir engel bulunmamakla birlikte, bu durum destek programının temel amacının sürekliliğinin sağlanamadığının bir göstergesidir. 8- Aynı sektörde faaliyet göstermeyen iĢletmelerin içinde bulunduğu projelerin desteklenmesi ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı Uygulama Esaslarının “ĠĢletici kuruluĢ ortaklık modelleri ve yapısı” baĢlıklı 7‟nci maddesinde “Proje başvurusunda bulunan işletmelerin en az 1(bir) yıl önce kurulmuş olması ve bu işletmelerden en az 3(üç)’ünün aynı veya birbirini tamamlayan sektörlerde faaliyet göstermesi şartı aranır” denilmektedir. Konu ile ilgili yapılan incelemede, KOSGEB Müdürlükleri tarafından iĢletmelerin faaliyet gösterdikleri ana sektörlerin tespiti açısından sadece KOBĠ Bilgi Beyannamelerinde sunulan bilgilerin esas alındığı, bunların doğruluğuna iliĢkin herhangi bir kontrol yapılmadığı görülmüĢtür. Oysa, proje ortaklarının ana faaliyet sektörlerinin net bir Ģekilde tespit edilebilmesi için gerekli veriyi sağlayabilecek olan kurum ve kuruluĢlarla iĢbirliği yapılması ve destek öncesinde firmaların sektörel durumlarının yerinde ziyaretle tespit edilmesi gerekmektedir. Ġncelenen projelerin bir kısmında, bir araya gelen iĢletmelerin sektörel uyumsuzluk taĢıdığı, en az üç ortağı aynı veya birbirini tamamlayan sektörlerde faaliyet

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 göstermeyen ortaklıkların destek kapsamına alındığı tespit edilmiĢtir. 9- ĠĢletici kuruluĢun kuruluĢ tarihi ile proje baĢlangıç tarihinin uyumsuzluğu ĠĢbirliği-Güçbirliği destek programı uygulama esaslarının “Proje baĢvurusu ve değerlendirme” baĢlıklı 8‟nci maddesinde “kurul tarafından projenin desteklenmesinin uygun bulunması halinde, başvuru sahibinden bildirim tarihinden itibaren 60 (altmış) gün içinde İşletici Kuruluşu kurması ve ekte yer alan taahhütnameyi vermesi istenir. Süresi içinde Taahhütname vermeyen başvuru sahibinin projesi reddedilmiş sayılır” denilmektedir. Buna göre projenin destekleneceğine iliĢkin kurul kararının baĢvuru sahibine bildiriminden itibaren 60 gün içerisinde önce iĢletici kuruluĢun kuruluĢ iĢlemleri tamamlanmalı ve sonra proje taahhütnamesi imzalanarak KOSGEB Müdürlüğüne sunulmalıdır. Ancak, incelenen dosyalardan birinde, taahhütnamenin iĢletici tüzel kiĢiliğin kuruluĢ tarihinden önce verildiği görülmüĢtür. Bir baĢka deyiĢle henüz var olmayan bir tüzel kiĢilik adına taahhütname verilmiĢ ve hukuki olarak geçerlilik taĢımayan bu taahhütname KOSGEB Müdürlüğü tarafından da kabul edilerek destek süreci baĢlatılmıĢtır. 10- ĠĢletici kuruluĢun, proje ortaklarından birisi ile aynı adreste faaliyet göstermesi ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programlarında amaç, küçük ve orta ölçekli iĢletmelerin iĢbirliği-güçbirliği anlayıĢıyla bir araya gelerek, ortak tedarik, ortak tasarım, ortak pazarlama, ortak laboratuvar, ortak imalat ve hizmet sunumu ve benzeri konularda hazırlayacakları projelerin desteklenmesi olarak belirtilmiĢtir. Bu destek programından yararlanabilmek için en az 5 iĢletmenin bir araya gelmesi ön Ģartı getirilmiĢtir. Buradan, KOSGEB desteğiyle alınacak olan mal, hizmet ve makine-teçhizatın getirisinden bütün proje ortaklarının faydalanması amacı güdüldüğü anlaĢılmaktadır. Her ne kadar uygulamaya iliĢkin usul ve esaslarda iĢletici kuruluĢun faaliyet merkezinin ortaklarınkinden farklı bir yerde olması gerektiğine dair bir hüküm bulunmasa da, ortaklardan birisi ile aynı adreste faaliyet göstermesinin getireceği sakıncalar ve diğer ortaklara getireceği dezavantajlar göz önünde bulundurulmalıdır. Konu ile ilgili yapılan incelemede, bazı projelerde iĢletici kuruluĢun faaliyet merkezinin ortaklardan birisi ile aynı adreste olduğu tespit edilmiĢtir. Bu durum proje kapsamında alınan makine ve teçhizatın ortaklardan birisinin adresinde olmasını beraberinde

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 getirmekte ve bunların iĢletici kuruluĢ bünyesinde değil söz konusu ortağın ticari faaliyetlerinde kullanılması riskini ortaya çıkarabilmektedir. 11- ĠĢletmelerin Kaynak Yeterlilikleri Dikkate Alınmadan Destek Kararı Verilmesi KOSGEB tarafından verilen destekler tek taraflı olmayıp eĢ finansman sistemi Ģeklinde yürütülmektedir. Bir baĢka deyiĢle yürütülen bir projede iĢletici kuruluĢ tarafından proje kapsamında yapıldığı belgelenen harcamaların belli bir yüzdesini (iĢletmenin bulunduğu bölgeye göre %50 ve ya %60) KOSGEB karĢılamaktadır. Ayrıca proje kapsamında verilecek destek toplamı için bazı üst limitler belirlenmiĢtir (2015 yılı destekleri için, geri ödemesiz 250.000-TL, geri ödemeli olarak ise 500.000-TL). Buradan da anlaĢılacağı üzere desteklenen projelere proje sahiplerinin de finansal katkıda bulunması beklenmektedir. Ancak, uygulama esasları içerisinde, baĢvuruda bulunan firmaların projenin yürümesini sağlayacak finansal yeterliliğe sahip olup olmadığının araĢtırılmasına dair bir hüküm bulunmamakta ve hal böyle olunca KOSGEB Müdürlükleri tarafından da bu yönde bir sorgulama yapılmamaktadır. Bunun yanında, projenin sürdürülebilirliği açısından da bu durumun kurullar tarafından değerlendirilmediği düĢünülmektedir. Öte yandan proje ortağı iĢletmeler proje baĢvurularında kendi iĢletmelerinin mali ve insan kaynaklarına iliĢkin bilgileri (yıllık ciro, çalıĢan sayısı vb.) sunmaktadırlar. Söz konusu veriler iĢletmenin faaliyet durumunu göstermesi ve bu iĢletmelerin projeye sunacakları katkıyı göstermesi açısından önemli bir bilgi kaynağı durumundadır. Buna rağmen, bu bilgilerin projenin değerlendirilmesi aĢamasında kurullar tarafından değerlendirilmeye alınmadığı görülmüĢtür. Örneğin, çalıĢan sayısı 0 veya 1 olan, ya da yıllık cirosu 2000-TL olan iĢletmelerin dahi iĢbirliği kapsamında değerlendirmeye alındığı görülmüĢtür. Kapasite açısından yetersizliğini kendi sunduğu belgelerle ispat eden iĢletmelerin iĢbirliği projesi çerçevesinde nasıl bir ortak soruna katkı sağlayacağı Ģüpheli iken bunların proje ortağı olarak değerlendirilmesi anlamlandırılamamıĢtır. Yapılan denetimlerde, bazı projelerde ortakların yeterli maddi katkıyı sağlayamadıkları ve finansal yetersizlikleri nedeniyle projenin sürdürülebilirliğinin tehlikeye girdiği tespit edilmiĢtir. Her ne kadar iĢletmeler tarafından yeterli bilgi kurullara sunulsa da bu verilerin kullanılmadıkları görülmüĢtür. Bu bakımdan uygulama esasları içerisinde iĢbirliği

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 yapacak iĢletmelerin kaynak yeterliliğin araĢtırılması, değerlendirilmesi ve belgelendirilmesine yönelik gerekli düzenlemeler yapılmalıdır. 12- Proje amaçlarına ulaĢılamamasına rağmen projenin kurulca baĢarılı kabul edilmesi ĠĢbirliği-Güçbirliği destek programı uygulama esaslarının “Ġzleme” baĢlıklı 13‟üncü maddesinde “İşbirliği-Güçbirliği Destek Programı Proje Sonuç Raporu, Kurul’a sunulur. Kurul tarafından projenin başarılı olup olmadığına karar verilir. Kurul kararı, İşletici Kuruluşa yazı ile bildirilir. Bu yazıda projenin tamamlandığı, başarılı ise proje sonrası izleme dönemine geçildiği ve varsa geri ödeme takvimine ilişkin hususlar yer alır. Projenin başarılı/başarısız tamamlanmasına karar verilmesi durumunda yapılan geri ödemesiz desteklerin iadesi istenmez, geri ödemeli destekler sürecine uygun olarak tahsil edilir” denilmiĢtir. Görüldüğü üzere, proje süresi sona erdikten sonra proje sonuç raporu kurul tarafından değerlendirilerek projenin baĢarılı ya da baĢarısız olduğuna karar verilmektedir. Ancak, bu kararın hangi kriterler esas alınarak verileceğine dair uygulama esasları içerisinde herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu durum, sübjektif değerlendirmelerin yapılabilme riskini ortaya çıkarmaktadır. Bu bakımdan kurul tarafından yapılacak olan değerlendirmeler için uygulama esasları içerisinde somut kriterlerin belirlenmesi gerekmektedir.
Öte yandan, yapılan incelemelerde kurulların sonlandırma kararlarının herhangi bir somut verilere dayandırılmaması sonucunda, amacına ulaĢamamıĢ projelere de “baĢarılı” kararı verildiği görülmüĢtür. Her ne kadar projenin baĢarılı/baĢarısız olarak sonlandırılmasının verilen desteklere bir etkisi olmasa da KOSGEB‟in verdiği destekleri doğru olarak izlemesi ve değerlendirmesi açısından gerekli bir iĢlemdir. 13- Kurullarda proje konusu ile ilgili uzmanlığa sahip üyelere yer verilmemesi ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı Uygulama Esaslarının “Kurul, oluĢumu ve çalıĢma esasları” baĢlıklı 16‟ncı maddesinde; “(1) Program kapsamında sunulan projeleri değerlendirmek ve karar almak üzere Uygulama Biriminde Kurul oluşturulur. (2) Kurul, KOSGEB’den 2 (iki), üniversiteden 2 (iki) öğretim üyesi ve Ticaret

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 Odası/Sanayi Odası/Ticaret ve Sanayi Odası/Esnaf Odaları Birliği’nden 1 (bir) üye olmak üzere toplam 5 (beş) kişiden oluşur. Kurul Başkanı ilgili Uygulama Birimi Müdürüdür. (3) Kurul üyelerinin, asgari fakülte veya dört yıllık eğitim veren yüksekokul mezunu olmaları şarttır. (4) Kurul’un KOSGEB dışından olan üyelerini belirlemek için Uygulama Birimi tarafından bu kurum/kuruluşlara yazı gönderilir. Bu kurum/kuruluşlardan ekte yer alan İşbirliği-Güçbirliği Destek Programı Kurul Üye Bilgi Formu ile bildirilen kişilerden uzmanlık alanlarına göre il bazında bir liste oluşturulur ve oluşturulan liste ilgili Başkanlık birimine gönderilir. İlgili Başkanlık birimince Kurul’da KOSGEB’den yer alacak üyeler ve il bazında oluşturulan liste Başkanlık Makamının onayına sunulur. Onaylanan Kurul listeleri Uygulama Birimine bildirilir. (5) Kurulda değerlendirilecek projelerin özelliğine göre ilgili Uygulama Birimi Müdürü tarafından yukarıda belirtilen listeden belirlenecek üyeler ve Başkanlık tarafından görevlendirilen KOSGEB üyelerinin katılımı ile Kurul oluşturulur.” hükümlerine yer verilerek kurulların oluĢum süreci belirlenmiĢtir. Kurul, sadece desteğin baĢlangıç aĢamasında sürece dahil olmamakta; projenin revizyonu, baĢarılı/baĢarısız tamamlanması veya dönemsel izleme raporu doğrultusunda projenin sonlandırılması kararlarında olduğu gibi tüm süreç içerisinde belirleyici konumda bulunmaktadır. Bu nedenle, kurulun oluĢumu sırasında proje konusu alanda uzman kiĢilere yer verilmesi projenin sağlıklı bir Ģekilde değerlendirilebilmesi için son derecede önemlidir. Yapılan incelemelerde, kurulların oluĢumunda değerlendirmeye konu olan projenin konusuna göre görevlendirme yapılmadığı görülmüĢtür. Bir baĢka ifade ile, destek kararları baĢvuru aĢamasındaki gerekli yetkinliğe sahip olmayan kiĢilerden oluĢan kurullar tarafından verilebilmekte ve bu durum destek kararının doğruluğu konusunda risk oluĢturmaktadır. Sağlıklı bir destek ödemesi yapabilmenin temel Ģartı, en doğru kararın verilebilmesidir. Bu yüzden de kararı verecek olan Kurulların proje konusu alanda yeterli bilgi birikimine sahip kiĢilerden oluĢması gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 14- Kurulca karar verilen iĢletici kuruluĢ ortaklık modelinden farklı bir modelin uygulanması ĠĢbirliği-Güçbirliği destek programı uygulama esaslarının “ĠĢletici kuruluĢ ortaklık modelleri ve yapısı” baĢlıklı 7‟nci maddesinde; “(1) program kapsamında işbirliği-güçbirliği amacıyla tesis edilecek ortaklıklar aşağıdaki şekillerde gerçekleştirilebilir: a) Proje ortağı işletmeler mevcudiyetlerini koruyarak kurulacak İşletici Kuruluşa ortak olabilirler. Bu durumda proje ortağı iletmelerin tamamının kurulacak İşletici Kuruluşa ortak olma şartı aranır. b) Proje ortağı işletmelerin bir kısmı ya da tamamı kendilerini feshederek kurulacak İşletici Kuruluşa ortak olabilirler. Bu durumda kendisini feshederek İşletici Kuruluşa dahil olacak işletme/işletmelerin sahip/ortak/ortakları feshedilen işletme yerine, İşletici Kuruluşa ortak olurlar. c) Proje ortağı işletmelerin bir kısmı kendilerini feshederek ortaklardan birinin bünyesinde birleşebilirler. Bu durumda İşletici Kuruluş, bünyesinde birleşilen işletmedir. Kendisini feshederek İşletici Kuruluşa dâhil olacak işletme/işletmelerin sahip/ortak/ortakları feshedilen işletme yerine, bünyesinde birleşilen İşletici Kuruluşa ortak olurlar. Ancak bünyesinde birleşilen İşletici Kuruluş aynı anda 3 (üç) destek programından yararlanamaz.” denilmiĢtir. Her bir proje için yukarıda yer alan modellerden hangisinin uygulanacağına kurul kararında yer verilmektedir. Yapılan incelemeler sonucunda, destek yararlanıcıları tarafından kurulca karar verilen ortaklık modellerinden farklı bir modelin uygulanarak projenin devam ettirildiği ve bu durumun ilgili KOSGEB Müdürlüğü tarafından kontrol edilmediği tespit edilmiĢtir. Örneğin, kurul kararında uygulama esaslarının a fıkrasında yer alan modelin uygulanacağı belirtilmesine rağmen, iĢletici kuruluĢun c fıkrasında belirlenen modele göre kurulduğu, ancak bu modelin de doğru uygulanmadığı görülmüĢtür. Zira c fıkrasında belirtilen modele göre ortaklardan bir kısmının kendisini feshederek ortak olması gerekmekte iken, yapılan incelemede kendini fesheden ortak bulunmadığı tespit edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 Tablo 6: ĠĢbirliği-Güçbirliği Denetim Bulgularının Dağılımı KOSGEB Müdürlük Adı ĠĢletici KuruluĢ Adı Bulgu No. KOSGEB Adana Müdürlüğü Koz-Mo Panel Kapı Mobilya Ağaç Ürn.ĠnĢ.Taah.Nak.San.Tic.Ltd.ġti 1, 7
Undost Gıda Unlu Mamülleri Yemekçilik Tarım Ürünleri Temizlik TaĢımacılık Turizm ĠnĢaat Ġth. Ġhr.San.Ve Tic.A.ġ. 2, 7 KOSGEB Batman Müdürlüğü Halk Ġndirim Marketleri 2, 4 KOSGEB Denizli Müdürlüğü Pamukkale Dental Lazer Altyapı Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited ġirketi 5 KOSGEB Hatay Müdürlüğü Antakya Yemekçilik Ve Gıda Pazarlama Limited ġirketi. 7 KOSGEB Isparta Müdürlüğü Safir Lokanta Et Ürünleri Ltd. ġti. 7, 11, 12 KOSGEB KahramanmaraĢ Müdürlüğü Elbistan Birlik Makina ĠnĢ. Mad. Hay. San. Ve Tic. Ltd. ġti. 2, 14
KahramanmaraĢ Yem Gıda Kontrol Merkezi Laboratuvar Hizmetleri Limited ġirketi 7, 10
Marisan Mobilya Tekstil ĠnĢaat Turizm Tarım Mühendislik Sanayi Ve Ticaret Limited ġirketi , 10 KOSGEB Mardin Müdürlüğü Bbz Tekstil ĠnĢaat Nakliye DıĢ Ticaret Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited ġirketi 1, 2, 3
Damla Laboratuvar Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited ġirketi 4
Dicle ĠnĢ. Pet. Gıda Tar. Nak. San. Ve Tic. Ltd. ġti. 4
Dima Beton ĠnĢaat Nakliye Ġth. Ġhr. San. Ve Tic. Ltd. ġti. 3, 4
Dunaysır Gıda Unlu Mamülleri Aktariye ĠnĢ. Tar. San. Ve Tic. Ltd. ġti. 6
Mardindost Ortaklar ĠnĢaat Sanayi Ve Ticaret Limited ġirketi 4, 10, 13
Marmid Tekstil Nakliye Turizm ĠnĢaat Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited ġirketi 1, 14
Marpres Baskı Çözümleri Matbaacılık Reklam Sanayi Ve Ticaret Limited ġirketi 5, 7
Yeninesil Mobilya Bilgisayar Giyim Turizm Taahhüt Ġth. Ġhr. San. Ve Tic. Ltd. ġti. 4, 5, 7

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 KOSGEB Mersin Müdürlüğü Megam Hastane Yapı Teknoloji Ġmalat Taah. San. Tic. A.ġ. 2, 10 KOSGEB ġanlıurfa Müdürlüğü Doyumluk Yemek Gıda ĠnĢaat Temizlik Sanayi Ve Ticaret Limited ġirketi 7, 8
Eylül Renk Ayrımı Kağıtçılık Sanayi Ve Ticaret Limited ġirketi 9
Göbeklitepe Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited ġirketi Mehmet ġanlı Giyim Sanayi Ve Ticaret Limited ġirketi 7
Oto Destek Sanayi Ve Ticaret Limited ġirketi 3 KOSGEB Elazığ Müdürlüğü Planet Uydu HaberleĢme Hiz. Ve Bilgi Tek.San.Tic.Ltd.ġti. 14 Akpilsa Plastik Ambalaj Tekstil Tarım Maden ĠnĢ.San.Tic.Ltd.ġti. 8, 10 Erdemli Yapı Mal.Mad.San.Tic.Ltd.ġti. 8 KOSGEB Yozgat Müdürlüğü Enyapı Metal Reklam ĠnĢaat Sanayi Ve Ticaret Limited ġirketi 2, 3 Kamu idaresi cevabında; Tespit edilen bulgulardan 18-1‟deki konunun münferit olduğu, KBS yazılımında Eylül 2015-ġubat 2016 döneminde destek baĢvurusu esnasında KOBĠ Beyanı onaylı olmayan proje ortağı iĢletmelerin sistem üzerinden eklenmesine izin verilmemesi iyileĢtirmesinin gerçekleĢtirildiği, 18-2 deki konunun düzeltilmesine iliĢkin olarak KBS yazılımında Eylül 2015-ġubat 2016 döneminde destek baĢvurusu esnasında proje ortağı iĢletmelerin ve proje paydaĢlarının ortaklık oranlarının proje alanına göre belirlenen oranlarda tespit edilmemiĢ olması durumunda sistemin baĢvuru sahibini uyarması ve bu nitelikteki kayda izin vermemesi iyileĢtirmesinin gerçekleĢtirildiği, Bulgu 18-3,4,5,9,14 deki konulara iliĢkin olarak sorunun mevzuatta konuya iliĢkin düzenleme olduğu halde ilgili Müdürlüklerde yapılan münferit uygulamalardan kaynaklı olduğu, ortaya çıkan uygulamaların önüne geçilebilmesini teminen iĢlem tesis edileceği, bulgu 18-6 „ya iliĢkin olarak KBS yazılımında Eylül 2015-ġubat 2016 döneminde destek baĢvuru esnasında ve Kurul Kararının oluĢturulması esnasında proje süresinin mevzuatta belirtilen sınırların dıĢında olması durumunda sistemin uyarı vermesi iyileĢtirmesinin gerçekleĢtirildiği, bulgu 18-7‟ye iliĢkin olarak ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı Uygulama Esasları‟nda 2015 yılı Eylül ayında yapılan revizyon ile ĠĢletici KuruluĢ Ortaklık Modelleri ve Yapısı ile ilgili 7. maddenin 8. fıkrasına “Proje süresince ve proje sonrası izleme tarihine kadar, ĠĢletici KuruluĢa ait hisse ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 ortaklık yapısındaki değiĢiklikler için Uygulama Biriminden onay alınması gerekmektedir.” hükmü eklenerek izleme dönemi sonuna kadar ortaklık yapısının korunmasının amaçlandığı, bulgu 18-8‟e iliĢkin olarak iĢletmenin KOSGEB‟e sunduğu bilgi ve belgelerde beyan esas alınmakla birlikte, ilgili kurum ve kuruluĢlarla yapılan protokoller çerçevesinde (Gelir Ġdaresi BaĢkanlığı (GĠB) kayıtları) kontrollerin yapıldığı ve gerekli görüldüğü hallerde iĢletmenin mevcudiyeti ve faaliyet gösterdiği sektör bilgilerinin, bağlı bulunduğu oda kayıtları kontrol edilerek de tespit edildiği ve verilen belge ve beyanlara aykırılık olması halinde gerekli iĢ ve iĢlemlerin tesis edildiği öte yandan KOSGEB‟in mevcut altyapısı ve destek öncesinde iĢletmelerin yerinde ziyaret edilmesinin hizmet sağlama noktasında yüksek oranda gecikmelere sebebiyet vereceği noktasındaki fiili imkânsızlık nedeniyle bulguda yer alan önerinin gerçekleĢtirilmesinin mümkün görülmediği, Bulgu 18-10 deki konuya iliĢkin olarak gerek KOSGEB mevzuatında gerek diğer mevzuatlarda bu hususa dair sınırlayıcı bir hüküm olmadığı ayrıca, teklif edilen proje ile üretilecek ürün bazında; üretim girdilerine yakınlık, üretim ve pazarlama bilgi transferi, lojistik imkanlara ve pazara yakınlık vb. durumlar göz önünde bulundurulduğunda, iĢletmenin, ortakların adresinde kurulmasında göreceli faydaların da olabileceği, Bulgu 18-11 deki konuya iliĢkin olarak iĢletmelerin baĢvuruda beyan ettikleri mali ve çalıĢan sayılarına iliĢkin sunulan bilgilerin, kurul tarafından sadece bu bazda değil proje baĢvurusunun içeriği çerçevesinde daha geniĢ kapsamda değerlendirildiği, sadece çalıĢan sayısı ve yıllık cironun projenin sürdürülebilirliğine temel teĢkil etmeyeceğinin düĢünüldüğü, her proje konusu için belirlenmiĢ kıyaslamaya esas verilerin bulunmadığı ve programın amacının da sadece bu kriterlerde yeterli iĢletmelerin iĢbirliği yapması değil ülkede iĢbirliği-güçbirliği kültürünün oluĢumunu desteklemek olduğu, Bulgu 18-12 deki konuya iliĢkin olarak ilgili mevzuat kapsamında Kurul tarafından projede gerçekleĢtirilen faaliyetlerin öngörülen hedefler kapsamında değerlendirilerek karar alındığı ayrıca, iĢ zaman planının, faaliyet-maliyet uygunluğu ile süresi içinde takip edilerek projenin beklenen sürede bitmesinin de projenin baĢarılı olma kriterleri olarak değerlendirilebildiği dolayısıyla da sübjektif değerlendirme riskinin ortaya çıkmayacağının düĢünüldüğü, Bulgu 18-13 deki konuya iliĢkin olarak Ġlgili KOSGEB Müdürlüğünce uzmanlık alanlarına göre oluĢturulmuĢ listelerden projenin özelliğine göre belirlenen üyeler tarafından projeyle ilgili kararların alındığı, bu nedenle her kurul aĢamasına aynı üyelerin katılımına iliĢkin bir zorunluluk olmadığı, ayrıca, aynı toplantı gündemi ile değerlendirilen birden fazla konuda proje olması

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 durumunda proje konusu ile ilgili uzmanlığa sahip üyelere yer verilmesinin teknik açıdan mümkün olmadığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum tarafından verilen cevaplar üzerine; 18.1. KBS‟de gerekli önleyici düzenlemelerin yapıldığı ifade edildiğinden, yapılan düzenlemelerin sonuçlarının 2016 yılı denetimlerinde izlenmesi gerekmektedir. 18.2. Bulgumuzda bahsedilen durum baĢvuru aĢaması için değil, proje süresi içerisinde gerçekleĢen değiĢiklikler içindir. Bu nedenle kurum cevabında yapıldığı belirtilen düzenlemeler bulgumuzda yer alan sorunu önleyen bir düzenleme içermemektedir. 18.3. Her ne kadar kurum tarafından durumun münferit bir uygulamadan kaynaklandığı ifade edilse de KOSGEB tarafından benzer durumların tekrar edilmesini önleyecek kontrol sisteminin oluĢturulması gerekmektedir. 18.4. Her ne kadar kurum tarafından durumun münferit bir uygulamadan kaynaklandığı ve mevzuatta yeterli düzenlemelerin olduğu ifade edilse de uygulamada müdürlükler tarafından yeterli takibin yapılmadığı görülmektedir. Ayrıca konunun görülme sıklığı münferit denilemeyecek kadar yoğundur. Bu nedenle KOSGEB tarafından konuya dikkat çekme amaçlı bir bilgilendirme yapılması uygun olacaktır. 18.5. Her ne kadar kurum tarafından durumun münferit bir uygulamadan kaynaklandığı ifade edilse de KOSGEB tarafından benzer durumların tekrar edilmesini önleyecek kontrol sisteminin oluĢturulması gerekmektedir. 18.6. KBS‟de gerekli önleyici düzenlemelerin yapıldığı ifade edildiğinden, yapılan düzenlemelerin sonuçlarını izlenmesi gerekmektedir. 18.7. Kurum cevabında ortaklık sürelerinin en azından izleme süresi sonuna kadar devamını sağlamak üzere mevzuat değiĢikliği yapıldığı ifade edilmesine rağmen, bulgumuzda dikkat çektiğimiz asıl nokta bu tür sona eren ortaklıkların baĢtan itibaren sadece ĠĢbirliği- Güçbirliği desteğinden faydalanma amacıyla kurulmuĢ geçici ortaklıklar olabileceğidir. KOSGEB tarafından bu tür projeleri diğerlerinden ayırmak üzere bir kontrol sistemi oluĢturması beklenmektedir. 18.8. Her ne kadar kurum tarafından iĢletmelerin sunduğu bilgi ve belgelerin kontrollerinin yapıldığı ifade edilmiĢ olsa da KOSGEB destek mevzuatı içerisinde bu belgelerin kontrolünü zorlayan bir düzenleme bulunmamaktadır. Ayrıca yapıldığı ifade edilen kontrollerin yapıldığına iliĢkin herhangi bir uygulama görülmemiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39 18.9. Her ne kadar kurum tarafından durumun münferit bir uygulamadan kaynaklandığı ifade edilse de KOSGEB tarafından benzer durumların tekrar edilmesini önleyecek kontrol sisteminin oluĢturulması gerekmektedir. 18.10. Her ne kadar mevzuatta bu durumu engelleyecek bir düzenleme bulunmadığı ve iĢletmeler açısından bazı faydaları bulunabileceği ifade edilse de bulguda amaç var olan bir riske dikkat çekmektir. Bu tür bir uygulamanın proje ortaklığının gerçekliği açısından risk teĢkil ettiği ve bu tür durumların özel olarak incelenmeye alınması gerektiği kabul edilmelidir. 18.11. Her ne kadar kurum cevabında mevcut verilerin proje baĢvurusunun içeriği çerçevesinde değerlendirildiği ifade edilmiĢ olsa da, bulguda iĢletmelerin baĢvuru anında sundukları bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden değil, baĢvuruda bulunan iĢletmelerin sundukları projeyi sürdürebilecek mali yeterliliğe sahip olup olmadıklarının değerlendirilmemesinden bahsedilmiĢtir. Bulguda da belirtildiği üzere bu türden bir değerlendirme KOSGEB tarafından yapılmamakta ve projenin devamını sağlayamayacak nitelikte iĢletmelerin projelerinin desteklenmesi riskini doğurmaktadır.
18.12.Her ne kadar kurum tarafından kurulların objektif kriterlere dayandırılarak karar verildiği ifade edilmiĢ olsa da, uygulamada proje amaçlarına ulaĢamayan ve ortaklıklarını sürdüremeyen projelerin baĢarılı olarak kabul edildiği görülmüĢtür. Bu aĢamada kurulların kararlarını objektif kriterlere göre vermelerini sağlayacak ve verilen kararların doğruluğunu test edecek bir mekanizmanın oluĢturtulması gerekmektedir. 18.13. Her ne kadar kurum tarafından bir toplantıda birden fazla konuda proje olması durumunda proje konusu ile ilgili uzmanlığa sahip üyelere yer verilmesini teknik olarak mümkün olmadığı ifade edilse de, ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı Uygulama Esaslarına göre kurullar 5 kiĢiden oluĢmakta olup, bunlardan ikisi KOSGEB‟den, ikisi üniversiteden (öğretim üyesi), birisi ise Ticaret Odası/Sanayi Odası/Ticaret ve Sanayi Odası/Esnaf Odaları Birliği‟nden seçilmektedir. Ayrıca bir kurul bir günde en fazla iki proje değerlendirebileceğinden, kurumun yaptığı teknik olarak imkansızlık açıklaması gerçekçi görünmemektedir. 18.14. Her ne kadar kurum tarafından durumun münferit bir uygulamadan kaynaklandığı ifade edilse de KOSGEB tarafından benzer durumların tekrar edilmesini önleyecek kontrol sisteminin oluĢturulması gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40 BULGU 7: Destek Ödemesi Öncesinde Desteğe Hak KazanmıĢ Olanların Mevcut Durumunu Tespite Yönelik Yeterli Sorgulama Yapılmaması Bir giriĢimci veya firma için destek ödemesi kararı verildikten sonra ödeme öncesinde de gerekli kontrollerin etkin Ģekilde yapılması gerekmektedir. Ödeme yapılacak olanların ödemeye esas koĢulları kaybedip kaybetmedikleri sorgulanmadan yapılacak bir ödeme, telafisi güç sorunlara neden olabilmektedir. Destek ödemelerine yönelik olarak yapılan incelemeler neticesinde destek ödemesi öncesinde destek program çeĢitlerine göre çok çeĢitli kontrol araçları tespit edilmiĢ gözükse de, bazı temel kontrollerin bunlar içerisinde yer almadığı ve yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Örneğin, destek ödemesi öncesi firmaların Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi üzerinden ya da Ģahıs Ģirketlerinin internet vergi dairesi üzerinden sorgulamaları yapılmamaktadır. Bu durum, destek sürecinde destek Ģartlarını yitirmiĢ bir firmanın tespit edilememe riskini beraberinde getirmektedir. 2014 Yılı SayıĢtay Denetim Raporunda tespit edilen bu eksikliklerin 2015 yılında da devam edip etmediğine iliĢkin yerinde yapılan denetimler sırasında, bazı firmaların bu nitelikli sorgulamaları tarafımızdan yapılmıĢ olup, destek süreci devam eden birçok firmanın kapanmıĢ olduğu, bazı firmaların ise ortaklık paylarının değiĢtiği tespit edilmiĢtir. Bir giriĢimci veya firma için destek ödemesi kararı verildikten sonra ödeme öncesinde de gerekli kontrollerin etkin Ģekilde yapılması KOSGEB‟in temel sorumluluklarından biridir. Zira, kamu kaynağı kullanılarak verilen desteklerin hukuki düzenlemelere uygun olarak kullandırıldığının güvence altına alınması gerekmektedir. Hukuki düzenlemelerde destek kullanıcılarına getirilen beyan sorumluluğu kamusal kontrol sorumluluğunun ikamesi değildir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Hesap verme sorumluluğu” baĢlıklı 8‟inci maddesi gereğince, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleĢtirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmıĢ mercilere hesap vermek zorundadır.
Bu çerçevede, KOSGEB tarafından destek sürecinin her aĢamasında, verilen

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41 desteklere yönelik gerekli Ģartların varlığı kontrol edilebilmelidir. Destek sürecinin etkin Ģekilde iĢlemesi ve izlenmesinin bir gereği olarak, yukarıda bahsi geçen sorgulamaların ve kontrollerin yapılabilmesini temin edecek Ģekilde gerekli kontrol süreçlerinin ve düzenlemelerin oluĢturulması gerekir. Kamu idaresi cevabında; Küçük ve Orta Ölçekli ĠĢletmelerin Tanımı, Nitelikleri ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmeliğin 17 nci maddesine göre, iĢletmenin, beyan esasına göre doldurduğu yönetmelik ekindeki belge ve formlar ile destek sürecinde verdiği taahhütnamelerin içerdiği her türlü bilginin doğruluğundan sorumlu olduğu, yanlıĢ bilgilere dayanılarak elde edilen menfaatlerin kazanılmıĢ hak sayılamayacağı öte yandan halihazırda destek programlarının her aĢamasında yapılan sorgulamalar ve BAMS kapsamında GĠB ile yapılan veri paylaĢımı ile anlık mükellefiyetin sistem üzerinden kontrol edilebilmesi sayesinde makul güvencenin sağlanabildiği, destek sürecinin her aĢamasında kontrol noktası oluĢturmanın, sürecin iĢlerliğinin azalmasına, kırtasiyenin artmasına, hizmetin yavaĢlamasına neden olabileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulguya verilen cevapta her ne kadar “iĢletme tarafından düzenlenen bilgi, belge ve beyanlar esas alınmakta olup bunların doğruluğundan iĢletmenin sorumlu olacağı ve mevzuat hükümlerine aykırı bir durumun tespit edilmesi halinde de BaĢkanlığımızca hukuki iĢlem baĢlatılmaktadır.” Ġfadesine yer verilse de destek programları içerisindeki kontrol mekanizmalarının KOSGEB Müdürlükleri tarafından yeterince uygulanmadığı tespit edilmiĢtir. Diğer taraftan “Destekleme sürecinin her aĢamasında kontrol noktası oluĢturmak, sürecin iĢlerliğinin azalmasına, kırtasiyenin artmasına, kamu hizmetinin yavaĢlamasına ve zaman kaybına neden olarak çeĢitli aksaklıklara yol açabilecektir.” Denmekle birlikte, bu konu denetim ekibi tarafından önerilen yeni bir yaklaĢım olmayıp, mevcut durumda uygulanmakta olan destek programları usul ve esasları içerisindeki öngörülen düzenlemelerdir. Bu kapsamda sınırlı kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından destek süreçlerinin her bir aĢamasında KOSGEB Müdürlüklerince mevzuatın öngördüğü kontrollerin yerine getirilmesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 42 BULGU 8: KOSGEB Desteklerine Ait Bütçe Uygulamasının Kurumsal Hedeflere UlaĢma ve Mali Disiplin Açısından Yetersizliği Bütçe en geniĢ tanımıyla, belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına iliĢkin hususları gösteren belgeyi ifade etmektedir. 5018 Sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu gereğince kamu idareleri; kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe iliĢkin misyon ve vizyonlarını oluĢturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiĢ olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlamaktadırlar. 5018 sayılı Kanun‟un “Stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme” baĢlıklı 9‟ncu maddesine göre kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar. Ayrıca kamu idareleri, yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlamaktadırlar. Üst yöneticilerin sorumluluğunu düzenleyen 11‟nci maddede, üst yöneticilerin, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlu oldukları belirtilmiĢtir. Bütçe ilkeleri baĢlıklı 13‟ncü maddesinde ise Ģu hükümlere yer verilmiĢtir: “ Bütçelerin hazırlanması, uygulanması ve kontrolünde aşağıdaki ilkelere uyulur: a) Bütçelerin hazırlanması ve uygulanmasında, makroekonomik istikrarla birlikte sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak esastır. b) Kamu idarelerine bütçeyle verilen harcama yetkisi, kanunlarla düzenlenen görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla kullanılır. c) Bütçeler kalkınma planı ve programlarda yer alan politika, hedef ve önceliklere uygun şekilde, idarelerin stratejik planları ile performans ölçütlerine ve fayda-maliyet analizine göre hazırlanır, uygulanır ve kontrol edilir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 43 d) Bütçeler, stratejik planlar dikkate alınarak izleyen iki yılın bütçe tahminleriyle birlikte görüşülür ve değerlendirilir…” Bu ilkeler gözetilerek kamu idareleri, stratejik planları ile Bütçe Hazırlama Rehberinde yer alan esaslar çerçevesinde, bütçe gelir ve gider tekliflerini gerekçeli olarak hazırlamakla yükümlüdür. Yukarıdaki hükümlerden anlaĢıldığı üzere Ġdareler, bütçelerini kendilerine verilmiĢ olan görevler çerçevesinde, temel misyon ve stratejik planlarına uygun olarak hazırlamak zorundadır. Dolayısıyla, idare bütçeleri diğer bütçeler gibi ulusal ve kurumsal düzeyde temel hedeflere ulaĢmak amacıyla hazırlanan belgelerdir. Kalkınma planı ve yıllık programlar yanında, Orta Vadeli Program ve KOSGEB stratejik planı KOSGEB bütçesinin hazırlanmasında dikkate alınacak en temel dokümanlardır. 2015-2017 dönemini kapsayan ve bütçe hazırlığındaki temel dokümanlardan birisi olan Orta Vadeli Program, 2014/6840 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı olarak yayınlanmıĢtır. Bütçe sürecini baĢlatan ve 2015-2017 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program (OVP), Türkiye ekonomisinin daha rekabetçi ve yenilikçi bir zeminde, 2023 hedeflerine ulaĢmak için gerekli atılımı gerçekleĢtirmek üzere tasarlanmıĢ ve içeriğinde KOSGEB bütçesinin hazırlanmasında da dikkate alınacak aĢağıda sunulan hükümlere yer vermiĢtir: “KOBİ’lerin Ar-Ge, yenilik ve ihracat yapabilme kapasiteleri geliştirilecek, markalaşmaları, kurumsallaşmaları ve yenilikçi iş modelleri geliştirmeleri etkin bir şekilde desteklenecektir. Ekonominin dinamizm kaynağı olan KOBİ’lerin optimal işletme büyüklüğüne ulaştırılması, finansmana erişimlerinin kolaylaştırılması ve ucuzlatılması ile Ar-Ge kapasitelerinin artırılmasına yönelik çalışmalar sürdürülecektir. KOBİ ve girişimcilerin finansmana erişimini kolaylaştıracak alternatif finansman yöntemleri geliştirilecektir…” KOSGEB BaĢkanlığınca uygulanan 2011-2015 dönemini kapsayan stratejik planda ise KOSGEB destekleri ile ilgili Ģu stratejik amaçlara yer verilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 44  Stratejik Amaç 1: KOBĠ‟lerin yönetim becerilerini ve kurumsal yetkinliklerini geliĢtirmek.  Stratejik Amaç 2: KOBĠ'lerin, Ar-Ge ve inovasyona dayalı faaliyetlerini artırmak.  Stratejik Amaç 3: GiriĢimcilik kültürünü geliĢtirmek ve baĢarılı yeni iĢletmelerin kurulmasını teĢvik etmek. AB müktesebatına uyum konusundaki Türkiye‟nin ulusal taahhüdü gereği 2015-2018 dönemini kapsayan KOBĠ Stratejisi ve Eylem Planı (KSEP) hazırlanarak uygulamaya konmuĢtur. Buna göre, KSEP‟in genel amacı, “Küçük iĢletme ihtiyaçlarına duyarlı iĢ ortamında, KOBĠ‟lerin rekabet güçlerinin uluslararası düzeyde artırılması ve ülkemizin ekonomik büyümesinde KOBĠ‟lerin katkısının yükseltilmesi” olarak belirlenmiĢtir. Bu genel amaca ulaĢmak üzere 5 stratejik alan ve 15 stratejik hedef belirlenmiĢtir. Bahse konu plan, KOBĠ‟lere yönelik ulusal politikaların belirlendiği bir üst politika dokümanıdır. KOSGEB destekleri, 3624 sayılı Küçük ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı Kurulması Hakkında Kanun çerçevesinde çıkarılmıĢ Destek Programları Yönetmeliği‟ne ve bu yönetmeliğe dayanılarak çıkarılan destek programları ile programların detayını düzenleyen uygulama esaslarına göre verilmektedir. Bu çerçevede, 15.06.2010 tarih 27612 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği kapsamında oluĢturulan 8 destek programı ile KOBi‟ler ve giriĢimciler desteklenmektedir. Bu destek programları Ģunlardır:  Kobi Proje Destek Programı  Tematik Proje Destek Programı  GiriĢimcilik Destek Programı  ĠĢbirliği Güçbirliği Destek Programı  Ar-Ge, Ġnovasyon Ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı  Genel Destek Programı  GeliĢen ĠĢletmeler Piyasası Kobi Destek Programı  Uluslararası Kuluçka Merkezi Ve Hızlandırıcı Destek Programı Yukarıda verilen bilgiler ıĢığında, KOSGEB‟in varlık nedeninin KOBĠ‟ler olduğu ve KOBĠ‟lerle ilgili temel hedeflere ise verdiği destekler kanalıyla katkı sağladığı açıktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 45 Bu nedenle KOSGEB bütçesinin en büyük kısmı destek ödemeleri için harcanmaktadır. KOSGEB‟in gerçekleĢen 2015 yılı bütçesine göre toplam 628.360.729-TL kullanım yapılmıĢ olup bunun yüzde %56.6‟sı (355.967.498-TL) destek ödemelerine iliĢkindir. Geri ödemesiz olarak verilen destekler bütçenin 05.4 Hane Halkına Yapılan Transferler tertibinden ödenirken, geri ödemeli destekler 08.1 Borç Verme tertibinden ödenmektedir. Bu tertiplere konulan ödeneklerin alt kodları bulunmamakta dolayısıyla destek programları düzeyinde bütçeleme yapılmamaktadır. KOSGEB bütçe hazırlık ve uygulama sürecinin incelenmesi neticesinde, KOSGEB desteklerinin destek programlarına uygun Ģekilde bütçelenmediği, destekler açısından
“havuz sistemi” olarak ifade edilebilecek bir modelin uygulandığı görülmüĢtür. Bu modele göre, illerde bulunan 88 KOSGEB müdürlüğü kanalıyla destekler yararlanıcılara kullandırılmakta, destek programlarının ayrı bütçelemesi yapılmadığından destek önceliklendirilmesi etkin Ģekilde yönetilememekte ve bütçe kullanımını yararlanıcılardan gelen talepler Ģekillendirmektedir. Ayrıca, bu bütçeleme yapısı nedeniyle, il ve bölge düzeyli bir destek uygulaması da hayata geçirilememektedir. Bunun sonucunda, o yıl hangi destek programından uygun talep çok gelmiĢse bütçe o talebe kaymaktadır. Örneğin, KOSGEB‟in stratejik hedeflerinden birisi olan “KOBĠ'lerin, Ar-Ge ve inovasyona dayalı faaliyetlerini artırmak” hedefine ulaĢılmasında mevcut bütçe anlayıĢı yetersiz kalabilmektedir. Ya da bir bölgede seçilen destek programı amacına uygun olarak KOBĠ‟leri geliĢtirmek hedeflense, bütçe bu hedefi gerçekleĢtirme yönünde araç olarak kullanılamamaktadır. Mevcut bütçe ve ödeme sistemi destek alan yararlanıcıların talebine göre Ģekillendiğinden, bütçenin ödenekler kanalıyla getirdiği mali disiplin ve parasal sınırda kontrol edilememekte ve bunun doğal sonucu olarak ödeme oluruna bağlanmıĢ destekler için Maliye Bakanlığının yedek ödenek tertibinden her yıl aktarma yapılmaktadır. Bunun yanında, KOSGEB kurullarınca karar altına alınmıĢ ancak ödemesi gerçekleĢmemiĢ taahhütler de bütçe gerçekleĢmelerini doğrudan etkilemektedir. Bu taahhütlerin muhasebeleĢtirilmediği ve mali tablolara yansıtılmadığı gerçeği karĢısında, kurumun karĢı karĢıya olduğu mali risk ve KOSGEB destek bütçeleme sisteminin yapısal sorunları daha da anlamlı hale gelmektedir.
2015 yılı destek bütçesinin kullanımına iliĢkin yapılan inceleme neticesinde, toplam 355.967.498-TL tutarındaki destek ödemesinin detayı aĢağıdaki tabloda görülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 46 Tablo 7: Destek Türlerine Göre 2015 Yılı Destek GerçekleĢmeleri DESTEK ADI Geri Ödemesiz GerçekleĢme Tutarı (TL) Geri Ödemeli GerçekleĢme Tutarı (TL) Toplam GerçekleĢme Tutarı (TL) GerçekleĢ me Yüzdesi (%) Yönetmelik Kapsamında Verilen Destekler 321.074.618 28.734.624 349.809.242 98% I- AraĢtırma -GeliĢtirme ,Ġnovasyon Endüstriyel Uygulama Destek Programları 46.811.050 6.888.290 53.699.340 15%
A - AraĢtırma-GeliĢtirme Ve
Ġnovasyon Programları 27.478.913 2.829.748 30.308.661 8.5%
B - Endüstriyel Uygulama Programı 19.332.137 4.058.541 23.390.678 6,5% II - Genel Destek Programı 158.734.818 0 158.734.818 44% III - Kobi Proje Destek Programı 2.277.595 0 2.277.595 1% IV - ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı 5.194.703 3.137.664 8.332.366 2% V- GiriĢimcilik Destek Programı 107.956.716 18.708.670 126.665.386 36% VI- Tematik Proje Destek Programı Destekleri 13.171 13.171 0% VII - GeliĢen ĠĢletmeler Piyasası Kobi Destek Programı Destekleri 86.566 86.566 0% Kredi Faiz Destekleri Toplam 6.158.256 0 6.158.256 2% ĠĢletme Sermayesi Kredi Faiz Desteği (Soma- Kırkağaç-Ceylanpınar-Akçakale- Kınık) 41.990 0 41.990 0% Karaman Ġli ĠĢletme Sermayesi Kredi Faiz Desteği 6.116.266 0 6.116.266 2% TOPLAM 327.232.874 28.734.624 355.967.498 100% Görüldüğü üzere, toplam destek ödemesi içerisinde en büyük pay %44 ile Genel Destek Programına aittir. Oysa destek limitleri açısından bu destek programı KOBĠ‟ler için katkı düzeyi en düĢük olan programdır. Verilen desteklerin %36‟sı ise yeni giriĢimci desteği için kullanılmıĢ olup, toplamda %80 ile desteklerden en büyük payı Genel Destek ve GiriĢimcilik Desteği almıĢtır. KOBĠ‟lere ekonomik açıdan en büyük katkının verilebileceği destek türlerinin payı son derece sınırlı düzeyde kalmıĢtır. Toplam destek içerisinde ĠĢbirliği Güçbirliği Desteğinin payı %2, AraĢtırma-GeliĢtirme ve Ġnovasyon Desteğinin payı %8,5, Endüstriyel Uygulama

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 47 Desteğinin payı ise %6,5 ile sınırlı kalmıĢtır. Ġl düzeyinde faaliyet gösteren 88 adet KOSGEB Müdürlüğünün 2015 verilerine göre, Ar-Ge, Ġnovasyon desteği vermeyen 31 adet, Endüstriyel Uygulama Desteği vermeyen 45 adet, ĠĢbirliği Güçbirliği Desteği vermeyen 60 adet müdürlük bulunmaktadır. Bu olumsuz geliĢmede en büyük pay, yararlanıcıların talebi doğrultusunda gerçekleĢen bütçe anlayıĢında yatmaktadır. Yukarıda açıklandığı üzere, “KOBĠ'lerin, Ar-Ge ve inovasyona dayalı faaliyetlerini artırmak” KOSGEB‟in temel stratejik hedefi olarak belirlenmesine rağmen bu yapı nedeniyle Ar-Ge, Ġnovasyon Ve Endüstriyel Uygulama Desteği toplam desteğin yalnızca %15 olarak gerçekleĢebilmiĢtir. Sonuç olarak, bütçelerin kurumsal hedeflere ulaĢmada en önemli enstrümanlardan biri olduğu düĢünüldüğünde, bu bütçeleme yaklaĢımı ile KOSGEB desteklerinin etkin Ģekilde yönetilemeyeceği açıktır. KOBĠ‟lere dağıtılacak destek tutarlarının program bazlı olarak önceden belirlenmesi ve destek dağıtımında daha seçici davranılabilmesi için; torba bütçe uygulamasından, program bazlı bütçe uygulamasına geçilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; 3624 sayılı Kanunun 5891 sayılı Kanun ile yenilendiği ve 2009/15431 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile KOSGEB hedef kitlesinin, ticaret ve hizmet sektörlerini de kapsayacak Ģekilde geniĢletildiği, bu sektörlerdeki KOBĠ‟lerin büyük bir kısmının, proje hazırlama kapasitesi düĢük mikro ölçekte olduğu, BaĢkanlığın 2010 yılında hedef kitleye dâhil olan KOBĠ‟lerden gelen talepleri karĢılayabilmek amacıyla Genel Destek Programını; giriĢimcilik kültürünün tabana yayılması ve iĢsizliğin azaltılmasına katkı sağlanması amacıyla da GiriĢimcilik Destek Programını uygulamaya aldığı, yine KOBĠ Proje Destek Programı, AR-GE, Ġnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı, ĠĢ Birliği Güç Birliği Destek Programı gibi proje tabanlı uygulamalar ile de hedef kitlenin nitelik olarak daha yüksek kesimlerine eriĢmeyi baĢardığı, KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği‟nin yürürlüğe girmesinden sonraki süreçte, farklı kamu kurum ve kuruluĢlarınca uygulamaya alınan pek çok tematik ve sektörel eylem planında KOSGEB‟e tanımlanan görevlerin bir kısmının tamamlandığı, bir kısmında ise, yenilenerek devam eden eylem planları kapsamında 150 eylem ile hedef kitlenin çeĢitli bölümlerine yönelik desteklerin sağlanmasının talep edildiği, BaĢkanlığın ise Esnaf ve Sanatkârlar DeğiĢim, DönüĢüm, Destek Strateji Belgesi ve Eylem Planı, Güneydoğu Anadolu Projesi Eylem Planı ve Türkiye Otomotiv Sektörü Strateji

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 48 Belgesi ve Eylem Planı gibi 50‟den fazla strateji dokümanındaki görevlerini yerine getirebilmek amacıyla destek bütçesinde programlar bazında bir ayrıma gidilmesine ihtiyaç duymadığı, BaĢkanlığın destek bütçesinin torba bütçe Ģeklinde uygulanmasının bütçesel anlamda ve destek ödemeleri aĢamasında aksaklık doğurmadığı, bütçelerin her yıl Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile kanunlaĢmasından dolayı program bazlı bütçe uygulamasına geçilmesinin bütçe ve muhasebe uygulamalarına uymadığı, mevcut sistemde destek ödeneklerinin; KOSGEB Müdürlüklerince ödeme oluruna bağlanarak “Yönetim Karar Destek Sistemi”ne (YKDS) giriĢi yapılan “Merkezlere Göre Ödemesi YapılmamıĢ Ödeme Olurları” isimli YKDS raporuna göre dağıtıldığı, ödeneklerin dağıtımında destek programları arasında ayrım gözetilmediği ve sistemde ödenmeye hazır olanların tamamının karĢılandığı, bu kapsamda BaĢkanlığın her yıl kendisine tahsis edilen ödeneklerle birlikte Maliye Bakanlığı‟nın aktarılan yedek ödenekleri de kullanarak KOBĠ‟lerin finansman ihtiyaçlarını karĢıladığı, ayrıca kamu idaresi tarafından program bazlı olarak yürütülmekte olan bazı destek programlarında (Örnek; KOBĠ-Gel) çağrı esaslı sisteme geçilmesine yönelik adımlar atıldığı, orta vadede proje bazlı olarak yürütülen destek programlarının tamamında çağrı esasına geçilmesinin planlandığı ifade edilmiĢtir. Ayrıca kamu idaresi tarafından; destek gerçekleĢmelerinin belli destek programları üzerinde yoğunlaĢmasının nedeninin, bulgu da bahsedildiği gibi torba bütçe uygulaması olmadığı, Ar-Ge, Ġnovasyon ve Endüstriyel Uygulama ile ĠĢ Birliği Güç Birliği Destek Programı kapsamında proje baĢvuru sayılarının düĢük olması olduğu öte yandan proje bazlı destek ödemelerinin yıllara sari Ģekilde gerçekleĢmesinden dolayı proje tutarlarının tamamının aynı dönemde ödenemediği, proje bazlı destek baĢvurularının arttırılması için KOBĠ‟leri bilgilendirmeye yönelik 2015 yılında 2023 adet etkinlik, 2016 yılının ilk 4 ayında ise 418 adet bilgilendirme toplantısı yapıldığı, KOBĠ-GEL tanıtım faaliyetleri çerçevesinde 336 faaliyet gerçekleĢtirilerek 10.617 KOBĠ‟ye, KÜSĠ ziyaretleri çerçevesinde ise 422 KOBĠ‟ye bilgilendirme yapıldığı ifade edilmiĢtir. Son olarak kamu idaresi tarafından; kanunlaĢan ödeneklerin, Maliye Bakanlığınca hazırlanan “Analitik Bütçe Sınıflandırmasına ĠliĢkin rehberde ekonomik kodun dördüncü düzeyine kadar sınıflandırılmıĢ olduğu ve BaĢkanlıkça geri ödemesiz desteklerin “05.4.8.01 Ekonomik/Mali Amaçlı Transferler” tertibinden, geri ödemeli desteklerin ise “08.1.9.05 Özel teĢebbüslere” tertibinden gerçekleĢtirildiği, bu sınıflandırmanın destek ödeneklerinin daha alt

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 49 detayda programlara ayrılarak sınıflandırılmasına imkan vermediği, “Say 2000” sisteminin de ödemeleri ekonomik kodun dördüncü düzeyinin altında takip edilmesine olanak vermediği ve sonuçta BaĢkanlık destek bütçesinde program bazlı bütçelemeye geçilmesine imkan bulunmayıp, proje bazlı destek programlarında orta vadede çağrı esasına geçilmesinin hedeflendiği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak KOSGEB hedef kitlesinin sektörel olarak artması ve destek programlarının da çeĢitlendirilmesi ile birlikte, destek sunulan iĢletme sayısı ve tutarları önceki yıllara göre niceliksel olarak önemli bir artıĢ göstermiĢtir. Özellikle destek baĢvurusu ve devamındaki süreçlerin görece daha kolay olduğu Genel Destek Programı bu durumu meydana getirmiĢ, niteliksel olarak değerlendirilen ve iĢletmelerin bir üst ölçek seviyesine geçmesini sağlayacak destek programları beklenilen seviyeye ulaĢamamıĢtır. Bunun sebeplerinden biri olarak, diğer destek programlarına baĢvuru sayısının yetersizliği öne sürülebilirse de, Kurumun diğer destek programları için baĢvuru ve destekten yararlanan iĢletme sayısını artırmaya yönelik olarak daha fazla gayret göstermesi gerekmektedir. Kurum cevabında, Genel Destek Programı ile ilgili her ne kadar giriĢimcilik kültürünün tabana yayılması ve iĢsizlik oranının azaltılması amacına dikkat çekilse de, bugüne kadar söz konusu amacın yerine getirip getirilmemesi yada diğer destek programları vasıtasıyla sağlanan katkı düzeyi analiz edilmemiĢtir. Hal böyle olunca iĢletmeler tarafından Genel Destek Programına ağırlık verilmiĢ ve KOSGEB Müdürlükleri tarafından uygun bulunan baĢvurular için destek ödemeleri yapılagelmiĢtir. Kurum tarafından, her yıl kendisine tahsis edilen ödeneklerin tamamını kullandığı ve hatta yedek ödenek tertibinden aktarılan ödeneklerin dahi kullanıldığı ifade edilmiĢ olup, bulguda yer verilen konu ödeneklerin tamamının yada belirli bir yüzdesinin kullanılıp kullanılmaması ile ilgili değildir. Bir baĢka ifade ile destek programlarına göre bütçeleme anlayıĢına geçilmesine değinilerek, ödeneklerin ve destek programlarının etkin kullanımının sağlanması önerilmektedir. Bulguda da ifade edildiği üzere, KOSGEB desteklerinin destek programlarına uygun Ģekilde bütçelenmediği, destekler açısından “havuz sistemi” olarak ifade edilebilecek bir modelin uygulandığı görülmektedir. Bu modele göre, illerde bulunan 88 KOSGEB müdürlüğü kanalıyla destekler yararlanıcılara kullandırılmakta, destek programlarının ayrı bütçelemesi yapılmadığından destek önceliklendirilmesi etkin Ģekilde yönetilememekte ve bütçe

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 50 kullanımını yararlanıcılardan gelen talepler Ģekillendirmektedir. Ayrıca, bu bütçeleme yapısı nedeniyle, il ve bölge düzeyli bir destek uygulaması da hayata geçirilememektedir. Bunun sonucunda, o yıl hangi destek programından uygun talep çok gelmiĢse bütçe o talebe kaymaktadır. Mevcut bütçe ve ödeme sistemi destek alan yararlanıcıların talebine göre Ģekillendiğinden, bütçenin ödenekler kanalıyla getirdiği mali disiplin ve parasal sınırda kontrol edilememekte ve bunun doğal sonucu olarak ödeme oluruna bağlanmıĢ destekler için Maliye Bakanlığının yedek ödenek tertibinden her yıl aktarma yapılmaktadır.
Bu bağlamda destek programları bazında bütçeleme anlayıĢı çerçevesinde ilgili kurumlar düzeyinde gerekli giriĢimlerde bulunularak analitik bütçe sınıflandırması içerisinde alt düzey detay sınıflandırmalar ile birlikte desteklerin etkin kullandırılmasını sağlayacak bütçe sistemine geçilmesi sağlanmalıdır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 51 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları BĠLANÇO Kurum Kodu : 40.30
Adı
KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLĠ ĠġLETMELERĠ GELĠġTĠRME VE DESTEKLEME ĠDARESĠ BAġKANLIĞI
Yıl : 2015
AKTĠF HESAPLAR N YILI 2015 PASĠF HESAPLAR N YILI 2015 1 DÖNEN VARLIKLAR 240.964.122,59 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 10.945.832,74
10 HAZIR DEĞERLER 104.562.318,63 32 FAALĠYET BORÇLARI 3.049.834,60
102 BANKALAR 101.395.183,63 320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 3.049.834,60
104 PROJE ÖZEL HESABI 3.163.614,70 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 7.793.412,63
105 DÖVĠZ HESABI 1.566,13 330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 235.831,59
108 DĠĞER HAZIR DEĞERLER 1.954,17 333 EMANETLER HESABI 7.557.581,04
12 FAALĠYET ALACAKLARI 92.027.979,74 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 102.585,51
120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 87.328.000,00 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 100.610,92
121 GELĠRLERDEN TAKĠPLĠ ALACAKLAR 4.697.127,60 362 FONLAR VEYA DĠĞER K.ĠDARELERĠ 1.974,59

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 52 HESABI ADINA YAP.TAHSĠLAT HESABI 126 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR 2.852,14 5 ÖZ KAYNAKLAR 582.146.515,11
13 KURUM ALACAKLARI 21.138.870,39 50 NET DEĞER 507.734.323,41
132 KURUMCA VERĠLEN BORÇLARDAN ALACAKLAR HESABI 21.118.902,96 500 NET DEĞER HESABI 507.734.323,41
137 TAKĠPTEKĠ KURUM ALACAKLARI HESABI 2.009.115,71 51 DEĞER HAREKETLERĠ 558,51
138 TAKĠPTEKĠ KURUM ALACAKLARI KARġILIĞI HESABI (-) - 1.989.179,22 519 DEĞER HAREKETLERĠ SONUÇ HESABI 558,51
139 DĠĞER KURUM ALACAKLARI HESABI 30,94 57 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI 739.128.068,12
14 DĠĞER ALACAKLAR 13.951.354,76 570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI HESABI 739.128.068,12
140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 13.951.354,76 58 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI - 813.127.991,88
15 STOKLAR 520.384,14 580 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI HESABI (-) - 813.127.991,88
150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 520.384,14 59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI 148.411.556,95
16 ÖN ÖDEMELER 4.008.377,78 590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI HESABI 500.093.697,76
162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER HESABI 4.008.377,78 591 DÖNEM OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI HESABI(-) - 351.682.140,81
19 DĠĞER DÖNEN VARLIKLAR 4.754.837,15

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 53 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 4.754.837,15
22 FAALĠYET ALACAKLARI 105.981,14
226 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 105.981,14
23 KURUM ALACAKLARI 37.703.706,74
232 KURUMCA VERĠLEN BORÇLARDAN ALACAKLAR HESABI 37.145.296,22
239 DĠĞER KURUM ALACAKLARI HESABI 558.410,52
24 MALĠ DURAN VARLIKLAR 214.807.480,80
240 MALĠ KURULUġLARA YATIRILAN SERMAYE HESABI 183.057.480,80
241 MAL VE HĠZMET ÜRETEN KURULUġ.YATIRILAN SERMAYELER 31.750.000,00
25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 99.320.158,17
250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 16.198.301,80
252 BĠNALAR HESABI 57.935.596,90
253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR 14.855.223,58
254 TAġITLAR HESABI 1.333.127,63
255 DEMĠRBAġLAR HESABI 17.146.633,18
257 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - ) - 34.152.986,22
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR 26.004.261,30

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 54 HESABI 26 MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 190.898,41
260 HAKLAR HESABI 2.224.599,74
264 ÖZEL MALĠYETLER HESABI 6.868.261,52
268 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) - 8.901.962,85
29 DĠĞER DURAN VARLIKLAR -
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDĠ DURAN VARLIKLAR 78.247,98
299 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) - 78.247,98
AKTĠF HESAPLAR 593.092.347,85 PASĠF TOPLAMI 593.092.347,85
Bilanço Dipnotları
910 ALINAN TEMĠNAT MEKTUPLARI HESABI 84.316.151,97 911 ALINAN TEMĠNAT MEKTUPLARI EMANETLERĠ HESABI 84.316.151,97 920 GĠDER TAAHHÜTLERĠ HESABI 11.825.952,62 921 GĠDER TAAHHÜTLERĠ KARġILIĞI HESABI 11.825.952,62 948 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAKLAR HESABI 2.763.153,02 949 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN 2.763.153,02

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 55 ALACAK EMANETLERĠ HESABI 980 ĠZLEMEYE TABĠ VARLIKLAR HESABI 1.048.191,27 981 ĠZLEMEYE TABĠ VARLIK KARġILIKLARI HESABI 1.048.191,27 FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU (GELĠR/GĠDER) Ekonomik Kodlar GĠDERĠN TÜRÜ Cari Yıl (N) Ekonomik Kodlar GELĠRĠN TÜRÜ Cari Yıl (N) 630 Giderler Hesabı 548.011.742,47 600 Gelirler Hesabı 696.423.299,42 630 01 Personel Giderleri 87.677.141,48 600 03 TeĢebbüs Ve Mülkiyet Gelirleri 2.288.825,89 630 02 Sosyal Güvenlik Kur. Devlet Prim Giderleri 8.198.296,51 600 04 Alınan BağıĢ Ve Yardımlar Ġle Özel Gelirler 592.698.591,32 630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 47.328.646,78 600 05 Diğer Gelirler 100.303.080,31 630 05 Cari Transferler 395.750.867,65 600 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 601.064,53 630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri 1.537.630,07 600 15 Konusu Kalmayan KarĢılık Gelirleri 531.737,37 630 12 Gelirlerin Red Ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 239.410,07 NET GELĠR TOPLAMI : 696.423.299,42 630 13 Amortisman Giderleri 5.468.546,33
630 14 Ġlk Madde Ve Malzeme Giderleri 880.818,77

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 56 630 15 KarĢılık Giderleri 338.966,48
630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 3.115,54
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 519.727,45
630 99 Diğer Giderler 68.575,34
GĠDERLER TOPLAMI : 548.011.742,47
GĠDERLER TOPLAMI (A) 548.011.742,47
GELĠRLER TOPLAMI (B) 696.423.299,42
ĠNDĠRĠM; ĠADE;ĠSKONTO TOPLAMI ( C) -
NET GELĠR (D=B-C) 696.423.299,42 FAALĠYET SONUCU
(D- A) 148.411.556,95

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 57 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 58

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLĠ SANAYĠ GELĠġTĠRME VE DESTEKLEME ĠDARESĠ BAġKANLIĞI 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 59
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 60
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 61
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 61
5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 62
6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 66

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 59

1. ÖZET Bu rapor, Küçük ve Orta Ölçekli ĠĢletmeleri GeliĢtirme ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı'nın (KOSGEB) performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36'ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. KOSGEB'in hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir:  2011-2015 dönemine ait Stratejik Plan,  2015 yılı Performans Programı,  2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Bu rapor, KOSGEB'in performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 2011-2015 Stratejik Planı, 2014 yılı denetiminde inceleme konusu yapıldığından ve 2015 yılı içerisinde 2016-2020 Stratejik Planı hazırlanıp yürürlüğe girdiğinden denetim kapsamına alınmamıĢtır. 2011-2015 Stratejik Planı içerisinde yer alan amaç ve hedefler aĢağıda yer almaktadır:  KOBĠ‟lerin yönetim becerilerini ve kurumsal yetkinliklerini geliĢtirmek  Desteklerin kullanımını yaygınlaĢtırmak ve etkinliğini arttırmak  KOBĠ‟lerde proje kültürünü geliĢtirmek  KOBĠ‟lerin birlikte çalıĢma kültürünü geliĢtirerek güçlerini artırmak  Ulusal ve uluslararası kuruluĢlarla iĢbirlikleri geliĢtirmek  KOBĠ‟lerin alternatif finansman kaynaklarından yararlanma kapasitelerini geliĢtirmek  KOBĠ'lerin, ARGE ve inovasyona dayalı faaliyetlerini artırmak  ARGE ve inovasyon konusunda farkındalığı artırmak ve bu alandaki desteklerin yaygınlaĢtırılmasını sağlamak  ARGE ve inovasyon faaliyetlerinin ekonomik faydaya dönüĢmesini sağlamak  GiriĢimcilik kültürünü geliĢtirmek ve baĢarılı yeni iĢletmelerin kurulmasını teĢvik etmek

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 60  GiriĢimcilik kültürünün tüm topluma yayılması sağlanarak giriĢimcilik ortamının, geliĢmiĢ ülkeler ile kıyaslanabilir düzeyde iyileĢtirilmesini sağlamak  Plana dayalı iĢ kurma alıĢkanlığı kazandırmak ve kurulan yeni iĢletmelerin baĢarı Ģanslarını artırmak  Kadın giriĢimciliği geliĢtirmek  Kurumun Nitelikli Hizmet Sunmaya Yönelik Olarak Sürekli GeliĢimini Sağlamak  ĠĢ süreçlerini geliĢtirmek ve çalıĢanların motivasyonunu artırarak etkin bir insan kaynakları yönetimini sağlamak :  Bilgiye dayalı karar alma süreçlerini destekleyecek entegre bilgi sistemini kurmak, bilgi iletiĢim altyapısını geliĢtirmek ve etkin bilgi akıĢını sağlamak  KOSGEB‟in etkin tanıtımını yaparak imajını güçlendirmek Yukarıda yer alan amaç ve hedefler doğrultusunda hazırlanıp yayınlanan performans programı ve faaliyet raporlarının inceleme kriterleri aĢağıda gösterilmektedir: Belge Kriter Performans Programı Mevcudiyet, Zamanlılık, Sunum, Ilgililik, Ölçülebilirlik, Iyi Tanımlanma Faaliyet Raporu
Mevcudiyet, Zamanlılık, Sunum, Tutarlılık, Doğrulanabilirlik, Geçerlilik/Ikna Edicilik Buna göre, Performans Programı ve Faaliyet Raporunun yasal süresi içinde düzenlenerek raporlandığı görülmüĢtür. Ancak mevcudiyet ve zamanlılık kriteri haricindeki diğer kriterlerle ilgili bir takım bulgular tespit edilmiĢ olup, bunlar raporun “genel değerlendirme” kısmında özetlenmiĢtir. Veri kayıt sistemi açısından ise, üretilen performans bilgisinin gerçekleĢmeleri doğru ve tam olarak yansıtıp yansıtmadığı incelenmiĢtir. Buna gore, raporun “genel değerlendirme” kısmından da görüleceği üzere veri kayıt sisteminin bazı yönleriyle performansın ölçülmesi ve raporlanması amacına uygun olmadığı kanaatine varılmıĢtır. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 61 doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay‟a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, KOSGEB'in yayımladığı 2011-2015 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 62 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında KOSGEB'in yayımladığı 2011-2015 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. GerçekleĢtirilen denetim; kamu idaresinin raporlama gerekliliklerine uyumunun değerlendirilmesi, bu belgelerde sunulan performans bilgisinin ve performans bilgisinin üretilmesi için kullanılan veri kayıt sistemlerinin incelenmesi yoluyla gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu değerlendirmeler için kullanılan kriterler aĢağıdaki tabloda görülmektedir: Tablo 1: Performans Denetimi Kriterleri Denetim Kriteri Tanım Mevcudiyet Denetlenen idarenin, yasal düzenlemelere göre ilgili dokümanları hazırlaması Zamanlılık Performans bilgisinin yasal süre içinde raporlanması Sunum Performans bilgisinin düzenleyici esaslara uygun Ģekilde raporlanması Ġlgililik Amaç, hedef, gösterge ve faaliyetler arasında mantıksal bağlantı olması Ölçülebilirlik Hedeflerin veya göstergelerin ölçülebilir olması Ġyi tanımlanma Hedeflerin ve göstergelerin açık ve net bir tanımının olması Tutarlılık Hedeflerin (göstergeler dâhil), denetlenen idarenin planlama ve raporlama dokümanlarında tutarlı olarak kullanılması Doğrulanabilirlik Raporlanan performans bilgisinin kaynağına kadar izlenebiliyor olması Geçerlilik/ Ġkna edicilik Planlanan ve raporlanan performans arasındaki her tür sapmanın denetlenen idare tarafından ele alınıyor olması ve sapmayı açıklayan nedenlerin inandırıcı ve ikna edici olması Güvenilirlik Veri kayıt sistemlerinin gerçekleĢmeleri tam ve doğru Ģekilde ölçerek faaliyet raporunda güvenilir veri sunuyor olması

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 63 Stratejik Plan KOSGEB 2011–2015 Stratejik Planında 4 stratejik amaç belirlenmiĢtir. Bu 4 amaca ulaĢmak için de 13 stratejik hedef, stratejik hedeflerin ölçülebilmesi için de 51 adet performans göstergesi belirlenmiĢtir. KOSGEB 2011–2015 Stratejik Planı, 2014 yılında inceleme konusu yapıldığından denetim kapsamı içerisine alınmamıĢ, gerekli durumlarda temel doküman olarak dikkate alınmıĢtır. Performans Programı KOSGEB 2015 Yılı Performans Programında 16 performans hedefi, bu hedeflerin ölçülmesi için de 50 performans göstergesi belirlenmiĢtir. KOSGEB 2015 Yılı Performans Programı; mevcudiyet, zamanlılık, sunum, ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterleri açısından değerlendirilmiĢtir. 2015 Yılı Performans Programının mevzuatta öngörülen sürede hazırlanıp kamuoyuna açıklandığı tespit edilmiĢtir. Performans Programının, Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ve Performans Programı Hazırlama Rehberinde ortaya konan genel yapı, süreç ve temel ilkelere uygun hazırlandığı görülmüĢtür. Ancak aĢağıda yer alan tespitlerin sonraki yıllarda hazırlanacak performans programlarında dikkate alınmaası gerekmektedir:  Performans Programının, Stratejik Plan ile Bağlantı Kurulabilecek Düzeyde Hazırlanmaması  ÇeĢitli Göstergeler Ġçerisinde Yer Alan “Desteklerden Yararlanan/Desteklenen ĠĢletme Sayısı” Ġfadesinin UlaĢılmak Ġstenen Hedefi Net Bir ġekilde Ortaya Koymaması  Destek Süreçlerinin ve Sonuçlarının KOSGEB Müdürlükleri Bazında Yeterince Değerlendirilmemesi Faaliyet Raporu KOSGEB 2015 Yılı Faaliyet Raporu; mevcudiyet, zamanlılık, sunum, tutarlılık, doğrulanabilirlik, geçerlilik/ikna edicilik kriterleri açısından değerlendirilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 64 2015 Yılı KOSGEB Faaliyet Raporunun mevzuatta öngörülen sürede hazırlanıp kamuoyuna açıklandığı tespit edilmiĢtir. Faaliyet raporunun, Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik‟te ortaya konan genel yapı, süreç ve temel ilkelere uygun hazırlandığı görülmüĢtür. Ancak aĢağıda yer alan tespitlerin sonraki yıllarda hazırlanacak faaliyet raporlarında dikkate alınması gerekmektedir:  “Eğitim Programlarındaki Katılımcı Sayısı (kiĢi sayısı/yıl)” Göstergesine Ait GerçekleĢme Sonuçlarının “Katılımcı Sayısı” Yerine “Sertifika Almaya Hak Kazanan” Sayısı Ġle Raporlanması  Ġdare Faaliyet Raporunda Yer Alan Verilerle Birim Faaliyet Raporundaki Verilerin Uyumsuzluğu  Ġdare Faaliyet Raporundaki Yılsonu GerçekleĢme Sonuçları Ġle Ġlgili Açıklamaların Yetersiz Olması  2011-2015 Stratejik Planına Ait BeĢ Yıllık GerçekleĢme Sonuçlarının Gösterge Bazında Açıklanmaması  Destek Süreçlerine Ait Bazı Verilerle Ġlgili Faaliyet Raporu Ġçerisinde Herhangi Bir Açıklama Bulunmaması Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesi Faaliyet sonuçlarının ölçülmesi kurumların performans bilgisini üreten veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi yoluyla yapılmaktadır. Sistem denetimini içeren bu değerlendirmenin hedefi, kamu idarelerinin raporlanan verilerde önemli bir hata olması riskini azaltmak üzere yeterli kontrol sistemleri kullanıp kullanmadığını belirlemektir. KOSGEB Performans bilgisi üreten veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi sonucunda aĢağıdaki konular tespit edilmiĢtir:  Faaliyet Raporundaki Bazı Göstergelere Ait “GerçekleĢme Sonuçlarının” Kurum Bilgi Sisteminden Alınan Verilerle Uyumlu Olmaması  Faaliyet Raporundaki KOBĠ Desteklerine Ait Tutar ve Sayıların Kurum Bilgi Sistemi Ġle Uyumlu Olmaması  KOSGEB Veri Kayıt Sistemi Ġçerisinde Laboratuvar Faaliyetlerinin Ölçümünü Sağlayacak Modüllerin Bulunmaması  Yeni GiriĢimci Destek Programı Kapsamındaki ĠĢletme Sayılarının Gerçek Durumu Yansıtmaması

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 65 KOSGEB‟in performans denetimine ait yukarıda baĢlıklar halinde yer alan bulguların ayrıntıları aĢağıda bölüm baĢlıkları içerisinde yer almaktadır. Etkin bir stratejik yönetim sisteminin kurulması için, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun “Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme” baĢlıklı 9‟uncu maddesi, Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, Kalkınma Bakanlığınca hazırlanan Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu, Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ve Performans Programı Hazırlama Rehberi doğrultusunda, Kurum üst yönetiminden baĢlayıp her kademedeki personeli kapsayan bütüncül bir yaklaĢım ile eksikliklerin giderilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 66 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Performans Programının, Stratejik Plan ile Bağlantı Kurulabilecek Düzeyde Hazırlanmaması Performans Esaslı Bütçeleme Rehberine göre performans programı; “Bir mali yıl içerisinde kamu idaresinin stratejik planı doğrultusunda yürütmesi gereken faaliyetleri, bu faaliyetlerin kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren, idare bütçesi ve idare faaliyet raporunun hazırlanmasına esas teĢkil eden programdır.” olarak tanımlanmaktadır. Buna göre performans programı, beĢ yıllık dönem için hazırlanan stratejik planın yıllık bazda uygulama dilimini oluĢturmaktadır. Dolayısıyla performans programlarının, üst belge niteliğindeki stratejik planın sistematiği doğrultusunda hazırlanması gerekmektedir. Böylece stratejik plan dönemine ait her bir yılın performans programı ve bu doğrultuda hazırlanan faaliyet raporunda yer alan bilgilerin yıllık değerlendirmesinin yanında, beĢ yılın sonunda stratejik planda yer alan hedef ve gerçekleĢmelerle ilgili bütüncül bir analiz yapılma imkanı ortaya çıkmaktadır. Konu ile ilgili yapılan incelemede, stratejik plan içerisinde yer alan amaç, hedef ve göstergelerin 2015 yılı performans programına yansıma durumu kontrol edilmiĢtir. Buna göre, amaç ve hedefler açısından plan ile program arasında uyum bulunmakta olup göstergeler açısından aynı durum geçerli değildir. Bir baĢka ifade ile program içerisinde yer alan toplam 50 adet göstergenin 7‟si (%14) stratejik planda bulunmamakta olup, 1 tanesi için ise planda yer alan tanımlamadan farklı bir tanımlama yapılmıĢtır. Bunların plan içerisinde bulunmadığı yada farklı ifadelerle yer aldığı dikkate alındığında, stratejik plandan bağımsız performans programı sonuçlarına ulaĢılması durumu ortaya çıkmaktadır. Bunun neticesinde 8 adet farklı gösterge üzerinden %16 (8/50) oranında stratejik plan ile performans programı arasında bağlantının kurulamaması durumu meydana gelmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 67 Stratejik Planda Yer Almayıp Performans Programında Yer Alan Göstergeler:  Proje kültürünü yaygınlaĢtırmaya yönelik KOSGEB kaynakları ile ve/veya diğer kurum/kuruluĢlarca ortaklaĢa düzenlenen eğitim sayısı. (adet/yıl)  ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı kapsamında desteklenen proje sayısı.  GeliĢen ĠĢletmeler Piyasası KOBĠ Destek Programı ile BĠST GeliĢen ĠĢletmeler Piyasası‟nda iĢlem gören KOBĠ sayısı.  Düzenlenen toplantı sayısı (Adet)  E-bülten çıkartılması. (adet)  Hazırlanan Tanıtım Materyalleri sayısı. (adet)  Bilgi Edinme, BĠMER, Bilgi baĢvurularının cevaplanması. (sayı) 2014 Programındakine Göre 2015 Programı İçerisinde Tanımı Değişen Gösterge: 2014 programında gösterge “verilen giriĢimcilik ödül sayısı” iken 2015 yılı programında “ verilen KOBĠ ve giriĢimcilik ödül sayısı” olarak yer almıĢtır. Kamu idaresi cevabında; “Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu” ve “Performans Programı Hazırlama Rehberi”nde performans programlarında sadece stratejik planda yer verilen performans göstergelerinin kullanılması gerektiğine dair bir zorunluluk bulunmamasından dolayı performans programlarında hedeflere bağlantılı olarak yeni performans göstergelerinin belirlenmesinde bir sakınca görülmediği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulguya verilen cevapta “Gerek “Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu”nda gerekse “Performans Programı Hazırlama Rehberi”nde performans programlarında sadece stratejik planda yer verilen performans göstergelerinin kullanılması gerektiğine dair bir zorunluluk bulunmadığı için performans programlarında hedeflere bağlantılı olarak yeni performans göstergelerinin belirlenmesinde bir sakınca görülmemiĢtir.” Ġfadesine yer verilmekle birlikte, performans programının beĢ yıllık stratejik planın cari yıla ait parçası olduğu göz önüne alındığında, etkin bir orta vadeli planlama ve kontrol süreci için bunların birbirine uygun olarak düzenlenmesi gerekmektedir. Konunun 2016 yılı denetiminde takip edilmesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 68 BULGU 2: ÇeĢitli Göstergeler Ġçerisinde Yer Alan “Desteklerden Yararlanan/Desteklenen ĠĢletme Sayısı” Ġfadesinin UlaĢılmak Ġstenen Hedefi Net Bir ġekilde Ortaya Koymaması Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğe göre, performans programlarında yer alan hedef ve göstergelerin açık ve anlaĢılır olması esastır. Buna göre Kurumlar, baĢarmak istedikleri hedef ve göstergeleri yoruma mahal vermeyecek bir Ģekilde net olarak tanımlamalıdırlar. Konu ile ilgili yapılan incelemede “Desteklerden yararlanan/desteklenen iĢletme sayısı” cümlesinin aĢağıdaki örneklerden görüleceği üzere tüm destek modellerine ait göstergelerde yer aldığı görülmektedir.  KOSGEB desteklerinden yararlanan iĢletme sayısındaki bir önceki yıla göre artıĢ oranı. (%/yıl)  KOSGEB laboratuvarlarından yararlanan iĢletme sayısının bir önceki yıla göre artıĢı. (%/yıl)  ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı kapsamında desteklenen proje sayısı.  AR-GE, Ġnovasyon Destek Programı kapsamında desteklenen iĢletme sayısı. (adet/yıl)  Endüstriyel Uygulama Destek Programı kapsamında desteklenen proje sayısı. (adet/yıl)  Yeni giriĢimci desteğinden yararlanan iĢletme sayısı. (adet/yıl)  ĠġGEM‟lerde desteklenen iĢletme sayısı. (adet/yıl) Buna göre yapılan incelemede, “yararlanan/desteklenen” ibaresi ile cari yıl içerisinde herhangi bir destekten faydalanmak üzere ilk defa baĢvuru yapan bir iĢletmenin mi yoksa önceki yıl/yıllarda baĢvurusu onaylanıp da cari yıl içerisinde destek ödemesi alan iĢletmenin mi söz konusu sayı içerisinde olması gerektiği net bir Ģekilde anlaĢılamamaktadır. Bu durum yayınlanan gerçekleĢme sonuçları üzerinden sağlıklı yorumlar yapılamaması riskini gündeme getirmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 69 Kamu idaresi cevabında; Bulgu doğrultusunda 2016 Yılı Performans Programı‟nın açıklama bölümlerinde gerekli detaylara yer verildiği ve bundan sonraki çalıĢmalarda da dikkat edileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulguya verilen cevapta “Belirtilen bulgu doğrultusunda 2016 Yılı Performans Programı‟nda açıklama bölümlerinde gerekli detaylara yer verilmiĢ olup bundan sonraki çalıĢmalarda da yer verilmeye dikkat edilecektir.” ifadesine yer verilmiĢ olup konunun, 2016 yılı denetiminde takip edilmesi gerekmektedir. BULGU 3: Destek Süreçlerinin ve Sonuçlarının KOSGEB Müdürlükleri Bazında Yeterince Değerlendirilmemesi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun “Hesap Verme Sorumluluğu” baĢlıklı 8‟inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır” ifadelerine yer verilmiĢtir. Kanunun 11‟inci maddesinde üst yöneticilerin sorumluluğunun genel çerçevesi belirlenmiĢ ve bu sorumluluğun gereklerinin harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirileceği ifade edilmiĢtir. Kanunun 31‟inci maddesinde, bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisinin harcama yetkilisi olduğu ve harcama yetkisinden doğan sorumluluğun da bu kiĢiye ait olacağı ifade edilmektedir. Buna göre, KOSGEB merkez organizasyon yapısı içerisinde Daire BaĢkanları harcama yetkilisi olarak belirlenmiĢ, taĢra teĢkilatları açısından ise KOSGEB Müdürlüklerine harcama yetkisi verilmiĢtir. KOSGEB Müdürlükleri; desteklere baĢvuru yapılması, bunların değerlendirilmesi ve karara bağlanması ile sonraki tüm süreçlerin takip edilmesi konularında belirleyici olup, icrai faaliyetleri ile desteklere yön vermektedirler. Bu hali ile destek süreçlerine ait kurumsal hedeflerin baĢarı ile yerine getirip getirilmediğinin tespiti büyük oranda KOSGEB

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 70 Müdürlükleri ile ilgilidir. KOSGEB‟in desteklerle ilgili hedefleri; Kurum Stratejik Planı, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporları içerisinde yer almakta olup, hedefler için harcama birimi bazında bir ayrım yapılmayarak kümülatif belirlemeler yapılmıĢtır. KOSGEB Müdürlüklerinin her biri, yılsonunda Birim Faaliyet Raporu hazırlayarak, konsolide hedeflerle ilgili kendi faaliyetleri özelinde ortaya çıkan sonuçlara yer vermiĢtir. Ancak KOSGEB Müdürlükleri payına düĢen hedef tespitleri yapılmadığından ilgili birimin yıl sonunda baĢarılı ya da baĢarısız olduğu anlaĢılamamaktadır. Konu ile ilgili yapılan incelemede; KOSGEB Müdürlükleri faaliyetleri Yönetim Karar Destek Sistemi (YKDS) üzerinden incelenmiĢ, aĢağıdaki tabloda gösterilen faaliyetlerle sınırlı olmak üzere, 88 adet KOSGEB Müdürlüğünün büyük çoğunluğunun 2015 yılında herhangi bir faaliyet içerisinde olmadığı tespit edilmiĢtir. Örneğin, ĠĢbirliği-Güçbirliği desteği veren il düzeyinde 28 adet Müdürlük olmasına rağmen, bu destek programından destek kararı vermemiĢ 60 Müdürlüğün olduğu görülmektedir. Her ne kadar, bu destek programlarının hayata geçirilmesinde temel belirleyici olan yararlanıcıların talebi olsa da, KOSGEB Müdürlüklerinin bu konuda üstlenecekleri aktif rol yadsınamaz.
Tablo 2: 2015 Yılı Bazı Destek Sayıları Destek Programı Desteği Veren Müdürlük Sayısı (a) Destekte Bulunmayan Müdürlük Sayısı (b) Destekte Bulunmama Oranı (b) / 88* Toplam Destek Verilen ĠĢletme Sayısı Ar-ge, Ġnovasyon 57 31 % 35,2 741 Endüstriyel 43 45 % 51,1 252 ĠĢbirliği Güçbirliği 28 60 % 68,1 50 *Toplam KOSGEB Müdürlük Sayısı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 71 2015 yılı verilerine göre, tablonun “a” sütununda yer alan Müdürlüklerce desteklenen iĢletmelerin minimum ve maksimum sayıları incelendiğinde ise, bu sayının Endüstriyel Destek Programında 1 ile 23, Ar-Ge ve Ġnovasyon Destek Programı kapsamında 1 ile 133, ĠĢbirliği-Güçbirliğinde ise 1 ile 7 arasında değiĢtiği görülmektedir. Bir baĢka ifade ile Ankara OSTĠM Müdürlüğü 2015 yılında 133 adet iĢletmeye Ar-Ge ve inovasyon desteği vermiĢ iken, çok sayıda Müdürlük bir yıl içerisinde sadece 1 adet iĢletmeye destek vermiĢtir. Benzer Ģekilde ĠĢ Birliği-Güçbirliği Destek Programı kapsamında en fazla desteği sağlayan KOSGEB Mardin Müdürlüğünde 7 iĢletmeye destek verilmiĢ iken, sektörel olarak ülkemizin en büyük potansiyeline sahip Müdürlüklerinden biri olan Bursa‟da söz konusu destekle ilgili hiçbir iĢletmenin desteklenmemesi dikkat çekicidir. Yukarında yer alan tespitler diğer destek programları için de geçerli olup, KOSGEB BaĢkanlığı tarafından bunların sebepleri yeterince sorgulanmamakta ve değerlendirme yapılmamaktadır. Bu gibi durumlar, harcama yetkilileri açısından hesap verme sorumluluğu ilkesinin uygulanmamasına ve sağlıklı bir mali yönetim sistemi için etkin bir yapı oluĢturulamamasına sebep olmaktadır. Bu bakımdan, Kurumsal hedefler temelinde, ilgili alanda sorumluluğu bulunan her bir harcama birimi için hedef tespiti yapılarak yıl sonu gerçekleĢme sonuçları üzerinden etkin bir izleme ve kontrol süreçleri hayata geçirilmelidir. Kamu idaresi cevabında; 5018 sayılı Kanun‟un ilgili maddeleri ve “Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik kapsamında Ġdare Faaliyet Raporunun ve 2015 yılında bütçesine ödenek tahsis edilmiĢ tüm harcama birimleri tarafından (Merkez TeĢkilatındaki Tüm Birimler ve 88 KOSGEB Müdürlüğü) “Birim Faaliyet Raporu”nun hazırlanarak kamuoyuna duyurulduğu ancak “Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik”te birim performans programı hazırlanmasına dair bir zorunluluk olmadığı için sadece Ġdare Performans Programının hazırlandığı ifade edilmiĢtir. Diğer taraftan KOSGEB Müdürlüklerinin destek bütçesinin torba bütçe Ģeklinde uygulanmamasının bütçesel anlamda ve destek ödemelerinde bu zamana kadar bir sakınca doğurmamamasından dolayı KOSGEB Müdürlüklerine destek programları bazında hedef belirleme ihtiyacı doğmadığı belirtilmiĢtir. Ayrıca KOSGEB‟in, sunduğu tüm destek ve hizmetlerle ilgili geliĢmeleri kamuoyuna bildirmekle mükellef olduğu ancak sunduğu hizmetlerden sadece hedef kitlesine dahil olan

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 72 KOBĠ ve giriĢimcilerin yararlanabildiği, Destek Programlarının, hedef kitlenin beklenti ve ihtiyaçları doğrultusunda bölge, il, v.b ayrımı yapılmaksızın Türkiye‟deki KOBĠ ve giriĢimcilerin istifadesine sunulmak üzere hazırlandığı, bu amaçla KOBĠ ve giriĢimcilere sunulan destek ve hizmetlerin tanıtımına yönelik olarak 81 ilde bulunan 88 KOSGEB Müdürlüğünce; 2015 yılı içinde 2023 adet etkinlik, 2016 yılının ilk 4 ayında ise 418 adet bilgilendirme tanıtım toplantısı yapıldığı ve 17.282 KOBĠ‟nin faaliyetlere katıldığı, KOBĠ- GEL tanıtım faaliyetleri çerçevesinde 336 faaliyet gerçekleĢtirildiği ve 10.617 KOBĠ‟ye bilgilendirme yapıldığı, KÜSĠ ziyaretleri çerçevesinde 422 KOBĠ‟ye ziyaret gerçekleĢtirilerek bilgilendirme yapıldığı, sadece destekleme oranları belirlenirken her ilin/bölgenin ekonomik ihtiyaçlarının/beklentilerinin farklılık gösterebilmesi sebebiyle bölge ayrımı yapıldığı, (Örnek: Genel Destek Programı) ayrıca yaĢanan doğal afetler, genel grev, yangın, halk hareketleri, terör vb. durumlardan etkilendiğini ilgili resmi makamlarda belgeleyen, KOSGEB Veri Tabanı‟na kaydı onaylı iĢletmeler için bölge, il vb. ayrıma gidilerek kredi programları oluĢturulabildiği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulguya verilen cevapta özetle, mevzuatın öngördüğü Ģekli ile birim faaliyet raporları ve bunlar üzerinden idare faaliyet raporu hazırlandığı, mevzuatta birim performans programı hazırlama zorunluluğu bulunmadığı” ifade edilmekle birlikte, bulgu içerisinde birimler için ayrı ayrı performans programı hazırlanması gerektiğine dair bir ifade bulunmamakta olup, KOSGEB hizmet kalitesinin artırılabilmesi için Müdürlüklerin destek süreçlerinde hangi noktada bulundukları ve iyileĢtirilmesi gereken konularla ilgili yapılması gerekenlere dair değerlendirme ve analiz ihtiyacından bahsedilmektedir. Cevabın devamında “KOSGEB Müdürlüklerinin destek bütçesi torba bütçe Ģeklinde uygulanmakta olup bu durum bütçesel anlamda bu zamana kadar herhangi bir sakınca doğurmamıĢtır. Destek ödemelerinde bu uygulama nedeniyle herhangi bir aksaklık yaĢanmamıĢ, bu sebeple KOSGEB Müdürlüklerine destek programları bazında hedef belirleme ihtiyacı doğmamıĢtır.” Ġfadesine yer verilmekle birlikte, bulgu içerisinde torba bütçeleme anlayıĢı ile ilgili bir tespit yapılmamıĢ, etkin bir destek süreci için kurumsal hedefler yanında, taĢra düzeyinde de hedef tespitleri yapılabileceği vurgulanmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 73 Diğer yandan her ilin/her bölgenin ekonomik ihtiyaçlarının/beklentilerinin farklılık gösterebilmesi sebebiyle bazı bölgelerde/illerde belli destek programlarının daha fazla rağbet görmesi kaçınılmaz olduğu ifade edilmekte ve “doğal afetler, genel grev, yangın, halk hareketleri, terör vb. durumlardan etkilenen ve bu durumu ilgili resmi makamlardan belgeleyen, KOSGEB Veri Tabanı‟na kaydı onaylı iĢletmeler için bölge, il vb. ayrıma gidilerek kredi programları oluĢturulabilmektedir” denmekte ve ayrıca çeĢitli zamanlara yapılan bilgilendirme faaliyetlerine dair istatistiki bilgilere yer verilmekle birlikte, baĢkaca hangi sebepler dolayısıyla KOSGEB Müdürlükleri arasında bariz farklılıklar meydana geldiği ile ilgili BaĢkanlık tarafından sorgulama yapılmamaktadır. Bu bakımdan, KOSGEB Müdürlükleri düzeyinde hedef tespitlerine dayalı bir mekanizma kurularak, iyileĢtirilmesi gereken süreçler tespit edilmeli ve gerekli önlemler alınmalıdır. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 4: Destek Süreçlerine Ait Bazı Verilerle Ġlgili Faaliyet Raporu Ġçerisinde Herhangi Bir Açıklama Bulunmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun 8‟inci maddesinde hesap verme sorumluluğu ilkesine yer verilmiĢtir. Aynı Kanunun “Faaliyet Raporları” baĢlıklı 41‟inci maddesinde; “Üst yöneticiler ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkililerince, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, her yıl faaliyet raporu hazırlanır. Üst yönetici, harcama yetkilileri tarafından hazırlanan birim faaliyet raporlarını esas alarak, idaresinin faaliyet sonuçlarını gösteren idare faaliyet raporunu düzenleyerek kamuoyuna açıklar…” ifadelerine yer verilmiĢtir. Buna göre, faaliyet raporları hesap verme sorumluluğunun temel aracıdır. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Sorumluluk Ġlkesi” baĢlıklı 4‟üncü maddesinde, faaliyet raporlarının mali saydamlık ve hesap verme sorumluluğunu sağlayacak Ģekilde hazırlanması; “Açıklık Ġlkesi” baĢlıklı 6‟ncı maddesinde ise, faaliyet raporlarının, ilgili tarafların ve kamuoyunun bilgi sahibi olmasını sağlamak üzere açık, anlaĢılır ve sade bir dil kullanılarak hazırlanması gerektiği ifade edilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 74 “Tam Açıklama Ġlkesi” baĢlıklı 7‟nci maddesinde de faaliyet raporlarında yer alan bilgilerin eksiksiz olması, faaliyet sonuçlarını tüm yönleriyle açıklaması gerektiğine vurgu yapılmak suretiyle Kurumun faaliyet sonuçlarıyla ilgili her türlü bilginin kamuoyuna açıklanması gerektiği ifade edilmiĢtir. Konu ile ilgili yapılan inceleme neticesinde, temel faaliyet alanı, iĢletmelere destek vermek olan KOSGEB‟in Ġdare Faaliyet Raporu içerisinde desteklerden yararlanan iĢletme sayısı yada destek tutarı gibi sonuçlara yer verilmekle birlikte, destek süreçleri ile ilgili aĢağıda yer verilen bilgilere dair herhangi bir açıklama yapılmadığı tespit edilmiĢtir.  Desteklerden faydalanmak üzere baĢvuru yapan veya reddedilen iĢletme sayıları ile ilgili herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Stratejik plan ve performans programı içerisinde desteklerden yararlanan iĢletme sayılarına dair aĢağıda sıralanan performans göstergelerine yer verilmektedir.  KOSGEB desteklerinden yararlanan iĢletme sayısındaki bir önceki yıla göre artıĢ oranı(%/yıl)  Ar-Ge, Ġnovasyon Destek Programı kapsamında desteklenen iĢletme sayısı (adet/yıl)  Endüstriyel Uygulama Destek Programı kapsamında desteklenen proje sayısı (adet/yıl)  Yeni giriĢimci desteğinden yararlanan iĢletme sayısı (adet/yıl)  ĠġGEM‟lerde desteklenen iĢletme sayısı (adet/yıl) Ancak destekten faydalanmak üzere baĢvuru yapan veya çeĢitli sebeplerle baĢvurusu reddedilen iĢletme sayılarına dair bir bilgi ya da gösterge bulunmamaktadır.  Sonlandırma kararı verilen destek sayıları ve gerekçeleri ile ilgili, plan-program ve faaliyet raporu içerisinde herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Plan-program ve faaliyet raporu içerisinde destek modellerine göre bir takım istatistiki bilgilere yer verilmiĢtir. Bunlar üzerinden ölçümler ve değerlendirmeler yapılmıĢtır. Ancak desteğin devamı süreci içerisinde; kullanıcı talebi doğrultusunda sonlandırılma yapılması, izleme faaliyeti sonucunda baĢarısız olduğuna kanaat getirilen projeler ya da uygunsuzluk tespitleri ile birlikte Kurul tarafından projenin sonlandırılması ve hukuki süreçlerin baĢlatılması kararlarında olduğu gibi, sona erdirilen desteklerle ilgili kamuoyu ile paylaĢılan hiçbir belgede herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 75  Faaliyet raporu içerisinde; Ar-Ge, Ġnovasyon ve Endüstriyel Destek Programı ile ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programından faydalananların destek süreci sonundaki baĢarı/baĢarısızlık durumlarına ait bir istatistik bulunmamaktadır. Ar-Ge- Endüstriyel Destek Programı ile ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programının tamamlanması ile birlikte, Değerlendirme ve Karar Kurulu tarafından projenin baĢarılı yada baĢarısız olduğuna karar verilmektedir. Ancak bunların cari yıl içerisinde gerçekleĢme sayılarına dair faaliyet raporu içerisinde bir veri bulunmamaktadır. Yukarıdaki tespitlerde yer alan veriler, faaliyet raporunda gerçekleĢme sonucuna yer verilen destek rakamlarına ait istatistiki bilgilerin tamamlayıcısı konumundadır. Bu bakımdan hesap verme sorumluluğu ilkesi gereği destek süreçleriyle ilgili her türlü bilginin faaliyet raporunda açıklanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Belirtilen bulgu doğrultusunda bundan sonraki çalıĢmalarda gerekli detaylara yer verileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulguya verilen cevapta “Belirtilen bulgu doğrultusunda bundan sonraki çalıĢmalarda gerekli detaylara yer verilecektir.” ifadesine yer verilmekte olup, konunun 2016 yılı denetiminde takip edilmesi gerekmektedir. BULGU 5: “Eğitim Programlarındaki Katılımcı Sayısı (kiĢi sayısı/yıl)” Göstergesine Ait GerçekleĢme Sonuçlarının “Katılımcı Sayısı” Yerine “Sertifika Almaya Hak Kazanan” Sayısı Ġle Raporlanması GiriĢimcilik Destek Programı Uygulama Esasları‟nın “Destekten Yararlanma” BaĢlıklı 10‟uncu maddesine göre, yeni giriĢimci desteğinden faydalanabilmenin ilk Ģartı uygulamalı giriĢimcilik eğitiminin (UGE) tamamlanarak eğitim veya programa katılımın belgelendirilmesidir. Söz konusu belgenin alınabilmesi için ise eğitim ana modüllerine % 80 oranında devam zorunluluğu bulunmaktadır. UGE‟lere ait kurs dönemleri, eğitime katılacak kiĢi sayısı ve eğitimin hangi kurum/kuruluĢlar tarafından düzenlendiğine dair duyurular KOSGEB web sitesinde önceden yayınlanmaktadır. UGE‟ye baĢvurunun yapılmasının ardından önceden tespit edilen kontenjan sınırları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 76 dahilinde katılımcılar tespit edilmektedir. Söz konusu programlara bir yıl içerisinde kaç kiĢinin katılım sağladığına dair sonuçları ortaya koymak üzere belirlenen gösterge üzerinden elde edilen bilgilerin veri kayıt sistemlerinden alınma durumu incelenmiĢtir. Buna göre Yönetim Karar Destek Sistemi (YKDS) içerisinde sertifika almaya hak kazanan giriĢimci sayısı yer almakta ancak katılımcı sayılarını tespit edilen modül yer almamaktadır. Benzer Ģekilde eğitime katılmak üzere yapılan baĢvuru sayısı da sistem üzerinden görülememektedir. Konu ile ilgili yerinde denetim yapılan KOSGEB Müdürlüklerinde UGE‟lere katılımı uygun görülen giriĢimcilerin bir kısmının eğitimlere katılmadığı ya da devam zorunluluğu oranını yakalayamadığı tespit edilmiĢtir. Dolayısıyla eğitime katılımı uygun görülen giriĢimcilerin tamamı sertifika almaya hak kazanamamaktadır. Bu kapsamda gösterge ile ilgili, Müdürlükler tarafından KOSGEB Strateji Daire BaĢkanlığı‟na bildirilen sonuçlar incelendiğinde ise, bunların katılımcı sayılarını değil, sistemde yer aldığı hali ile sertifika almaya hak kazanan giriĢimci sayılarını ortaya koyduğu tespit edilmiĢtir. Bir baĢka ifade ile gösterge yardımıyla ölçülmek istenen veri ile ölçümün fiilen yapıldığı verinin birbirinden farklı olması neticesinde hatalı ölçüm yapılarak, faaliyet raporu içerisinde yanlıĢ gerçekleĢme sonuçları üzerinden kamuoyu bilgilendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; KOSGEB Müdürlüklerince Uygulamalı GiriĢimcilik Eğitimleri ile ilgili planlamaların eğitim baĢlamadan önce KOBĠ Bilgi Sistemi‟ne (KBS) girildiği, yapılan giriĢlerde katılımcı sayısının değil planlanan katılımcı sayısının sisteme kaydedildiği, eğitimler tamamlandıktan sonra gerçekleĢen eğitim sayıları ve bu eğitimler sonrasında sertifika alan kiĢi sayısı/bilgilerinin KBS‟ye girildiği ve dolayısıyla KBS‟de yer alan planlanan katılımcı sayısını kullanmak yerine, eğitim sonrasında sertifika alan kiĢi sayısı kullanılarak eğitime kesin katılım sağlamıĢ kiĢi sayısının gösterge gerçekleĢmesi olarak raporlandığı, bulgu doğrultusunda bundan sonraki çalıĢmalarda gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulguya verilen cevapta, farklılığının sebebi açıklandıktan sonra “belirtilen bulgu doğrultusunda bundan sonraki çalıĢmalarda gerekli hassasiyet gösterilecektir.” Ġfadesine yer verilmekte olup, konunun 2016 yılı denetiminde takip edilmesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 77 BULGU 6: Ġdare Faaliyet Raporunda Yer Alan Verilerle Birim Faaliyet Raporundaki Verilerin Uyumsuzluğu 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 8‟inci maddesinde hesap verme sorumluluğu ilkesine vurgu yapılarak, Kanunun 41‟inci maddesinde faaliyet raporları ile ilgili düzenleme yapılmıĢtır. Buna göre Ġdare ve Birim Faaliyet Raporları, hem üst yönetici hem de harcama yetkilileri için hesap verme sorumluluğunun temel aracı olup bunlar içerisinde yer alan bilgilerin güvenilirliği ve doğruluğu son derece önemlidir. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin “Birim Faaliyet Raporu” baĢlıklı 10‟uncu maddesinde; “1) Birim faaliyet raporu; genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerin bütçelerinde kendisine ödenek tahsis edilen harcama yetkilileri tarafından hazırlanır…” ifadelerine yer verilmiĢtir. Yönetmeliğin 11‟inci maddesine göre idare faaliyet raporu, birim faaliyet raporları esas alınarak, idarenin faaliyet sonuçlarını gösterecek Ģekilde üst yönetici tarafından hazırlanmaktadır. Bir baĢka ifade ile birim faaliyet raporlarının bir araya getirilmesi yoluyla Ġdare Faaliyet Raporu meydana geldiğinden, birim düzeyindeki raporlarda yer alan bilgilerin doğruluğu direkt olarak idare faaliyet raporunun güvenilirliğine etkide bulunmaktadır. Konu ile ilgili yapılan incelemede, 2014 yılı SayıĢtay Denetim Raporundaki önerilere uygun olarak KOSGEB‟deki her bir harcama biriminin, birim faaliyet raporu hazırladığı ve bunları Kurum BaĢkanlığına sunduğu görülmüĢtür. Ardından, KOSGEB Strateji Daire BaĢkanlığı tarafından 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu hazırlanarak 01.03.2016 tarihinde kurum web sitesinde yayınlanmaya baĢlanmıĢtır. Ġdare Faaliyet Raporu ve Birim Faaliyet Raporu içerisinde yer alan göstergelere ait gerçekleĢme sonuçlarına veri aktarımında bulunan kaynaklar incelenmiĢtir. Bunların bir kısmı Birim Faaliyet Raporlarında yer alan bilgilerin konsolidasyonu yoluyla oluĢturulmuĢ, özellikle desteklerle ilgili göstergeler için ise, Birim Faaliyet Raporlarındaki sayılar yerine KOSGEB biliĢim sistemi raporlama modülü olan YKDS‟de yer alan kümülatif rakamlar esas alınmıĢtır. Örneklem suretiyle yapılan incelemede, harcama yetkilisi pozisyonunda olan KOSGEB Müdürlüklerinin Birim Faaliyet Raporları içerisinde yer alan verilerle, YKDS

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 78 verileri kıyaslanmıĢ ve aĢağıdaki tabloda gösterildiği üzere bazılarının bir biri ile uyumlu olmadığı tespit edilmiĢtir. Tablodan da görüleceği üzere, Ġdare Faaliyet Raporu için esas alınan verilerin bir kısmı Birim Faaliyet Raporları içerisinde daha fazla ya da daha az olabilmektedir. Bu durum, Ġdare Faaliyet Raporlarında yer alıp kamuoyu ile paylaĢılan faaliyet sonuçları ile ilgili bilgilerin güvenilirliği konusunda tereddüt oluĢmasına sebep olmaktadır. Tablo 3: Ġdare ve Birim Faaliyet Raporlarındaki Veri Uyumsuzluğu Gösterge Birim Faaliyet Raporu Verileri Ġdare Faaliyet Raporu Verileri Yeni GiriĢimci Desteği kapsamında destek ödemesi yapılan iĢletme sayısı Bursa - 352 334 Erzurum - 254 255 Karaman - 105 104 Van - 176 177 GiriĢimcilik Destek Programı kapsamında yapılan destek ödeme miktarı Ankara Sincan- 1.393.464,64 1.592.967,38 Antalya- 1.524.775,93 1.557.175,93 Niğde – 553.108,68 572.224,68 Kocaeli - 2.018.738,03 TL 2.077.013,16 Ar-Ge ve Ġnovasyon Destek Programı kapsamında ödemesi yapılan Ar-Ge personeli sayısı Bursa - 39 38 Kamu idaresi cevabında; Bulgu doğrultusunda gerekli incelemelerin yapıldığı ve Ġdare Faaliyet Raporu‟nda yer alan verilerle birim faaliyet raporundaki verilerin uyumsuz olmasının KOSGEB Müdürlükleri‟nin Yönetim Karar Destek Sistemi (YKDS)‟den verileri yanlıĢ almalarından kaynaklandığının anlaĢıldığı, önümüzdeki dönemlerde YKDS‟de sistemden kaynaklanan eksikliklerin giderilmesi yönünde giriĢimlerde bulunulacağı ve YKDS‟nin doğru kullanılmasına yönelik bilgilendirme faaliyetleri gerçekleĢtirileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulguya verilen cevapta, “idare Faaliyet Raporu‟nda yer alan verilerle birim faaliyet raporundaki verilerin uyumsuz olmasının KOSGEB Müdürlükleri‟nin Yönetim Karar Destek Sistemi (YKDS)‟den verileri yanlıĢ almalarından kaynaklandığı anlaĢılmıĢtır. Belirtilen bulgu çerçevesinde önümüzdeki dönemlerde YKDS‟de

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 79 sistemden kaynaklanan eksikliklerin giderilmesi yönünde giriĢimlerde bulunulacak ve YKDS‟nin doğru kullanılmasına yönelik bilgilendirme/bilinçlendirme faaliyetleri gerçekleĢtirilecektir.” Ġfadesine yer verilmekte olup, konunun 2016 yılı denetiminde takip edilmesi gerekmektedir. BULGU 7: Ġdare Faaliyet Raporundaki Yılsonu GerçekleĢme Sonuçları Ġle Ġlgili Açıklamaların Yetersiz Olması Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18‟inci maddesinde, “Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.” denilmektedir. Buna göre, yıl sonu gerçekleĢme sonuçlarının ve bunlarla ilgili olumlu ya da olumsuz yönde meydana gelen sapmaların ve bunların sebeplerinin Ġdare Faaliyet Raporu içerisinde yer alması gerekmektedir. Bu kapsamda yapılan incelemede, Ġdare Faaliyet Raporu içerisinde gerçekleĢme sonuçları ile ilgili “ulaĢıldı”, “kısmen ulaĢıldı” ve “ulaĢılamadı” Ģeklinde ifadelere yer verilerek, hedefe ulaĢılamayanların sebepleri açıklanmıĢtır. Ancak aĢağıdaki tablodan görüleceği üzere, bazı göstergelerin gerçekleĢme sonuçları hedeflere göre pozitif yönde çok yüksek seviyelerdedir. Bunlarla ilgili açıklama yapılmaması, hedeflerin gerçekçi tahmin edilemediği algısı yaratmaktadır. Tablo 4:Pozitif Yönde Sapma Oranı Yüksek Olan Göstergeler Gösterge Hedef GerçekleĢme Sonucu Desteklerin tanıtımına yönelik olarak yapılan etkinlik sayısı. (toplantı, seminer, çalıĢtay, vb.) (adet/yıl) 450 2.023 GiriĢim Sermayesi, Kredi Garanti Sistemi, ĠĢ Melekleri Ağı ile Sermaye Piyasaları vb. alternatif finans araçları ile ilgili KOBĠ‟lere yönelik bilgilendirme ve tanıtım etkinlik sayısı (adet/yıl) 8 57 Yeni giriĢimci desteğinden yararlanan iĢletme sayısı. (adet/yıl) 500 11.825 Yeni GiriĢimci Desteği‟nden faydalanan kadın giriĢimci sayısı. (adet/yıl) 70 5.682 Medyada yer alma sıklığı. (adet/yıl) 7.500 20.476

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 80 Diğer taraftan, hedefe ulaĢılamayanlarla (2.2.2, 2.2.3, 2.3.5, 1.1.4) ilgili yapılan açıklamalar incelendiğinde “talep yetersizliği vb.” gerekçesine yer verildiği görülmektedir. Ödeneklerin Kuruma tahsis edildiği ve bu doğrultuda tespit edilen hedeflere göre faaliyette bulunulduğu dikkate alındığında, gösterge gerçekleĢmelerinin Kurumun kendi faaliyetleri ile değil de, dıĢsal faktörlerle (iĢletmelerin destek baĢvurusunda bulunmaması) açıklanması yeterli görülmemiĢtir. “Hedefe kısmen ulaĢıldı” açıklaması yapılan göstergelerin bazılarının gerçekleĢme sonuçları makul seviyelerde olduğundan bunlarla ilgili açıklama yapılmaması doğal karĢılanabilir olmakla birlikte, aĢağıdaki tabloda gösterildiği üzere bazıları hedefe ulaĢılmama derecesindedir. Ancak bunların sebepleriyle ilgili açıklama yapılmamıĢtır. Tablo 5:GerçekleĢme Sonucunun Makul Olduğu DüĢünülmeyen Göstergeler Gösterge Hedef GerçekleĢme Sonucu Desteklenen Ar-Ge personeli sayısı (adet/yıl) 1.200 1.039 ĠġGEM‟lerden mezun olan iĢletme sayısı (adet/yıl) 90 50 Kadın ĠġGEM‟lerin doluluk oranı. (%) %85 %42 ÇalıĢan memnuniyet oranı. (%) %90 %76,7 Bilgi Edinme, Bimer, Bilgi baĢvurularının cevaplanması. (sayı) 16.000 10.969 Hedef kitlenin memnuniyet oranı. (%) %85 %71 “Hedefe ulaĢıldı” açıklamasına yer verilenler için yapılan incelemede ise, aĢağıdaki tabloda gösterilen iki gösterge için hedefe ulaĢılamamasına rağmen gösterge gerçekleĢme kısmında “ulaĢıldı” açıklamasına yer verilmiĢtir. Tablo 6:Hedefe UlaĢılamamasına Rağmen “UlaĢıldı” Ġbaresine Yer Verilen Göstergeler Gösterge Hedef GerçekleĢme Sonucu ĠġGEM‟lerde yer alan kadın giriĢimci oranı. (%) % 40 % 21 E-bülten çıkartılması. (adet) 24 15 Bu bakımdan, gösterge tespiti aĢamasında gerçekleĢme sonucu dıĢsal faktörlere bağlı olanlar yerine, doğrudan Kurumun faaliyette bulunacağı göstergeler belirlenmeli ve gerektiğinde buna göre açıklamalar yapılmalıdır. Diğer yandan hedef tespitlerinin inandırıcılığı açısından negatif yönde sapma meydana gelenler yanında, yüksek oranlardaki pozitif gerçekleĢme sonuçlarının sebepleri de açıklanmalıdır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 81 Ayrıca, “kısmen ulaĢılma” açıklaması yapılanlar gözden geçirilerek hedefe göre makul seviyelerde olmayanların sebeplerine de Ġdare Faaliyet Raporu içerisinde yer verilmelidir. Hedefe ulaĢılanlar için yapılan açıklamalar gerçekleĢme sonucu ile uyumlu olmalıdır. Kamu idaresi cevabında; Bulgu doğrultusunda KOSGEB Stratejik Planı (2016- 2020)‟nin hazırlık sürecinde ve 2016 yılı performans programında yer alan performans göstergeleri ile ilgili hedeflerin belirlenmesinde daha hassas davranıldığı, ulaĢılabilir ve gerçekçi hedefler belirlendiği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulguya verilen cevapta, “KOSGEB Stratejik Planı (2016-2020)‟nin hazırlık sürecinde ve 2016 yılı performans programında performans göstergeleri ile ilgili hedefler belirlenirken daha hassas davranılmıĢ, ulaĢılabilir ve gerçekçi hedefler belirlenmiĢtir.” Ġfadesine yer verilmekte olup, konunun 2016 yılı denetiminde takip edilmesi gerekmektedir. BULGU 8: 2011-2015 Stratejik Planına Ait BeĢ Yıllık GerçekleĢme Sonuçlarının Gösterge Bazında Açıklanmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun 9‟uncu maddesinde; “Kamu idareleri; kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar…” denilmektedir. KOSGEB‟in 2011-2015 Stratejik Planının süresinin sona ermesi ile birlikte, 2016- 2020 Stratejik Planı hazırlanarak yayınlanmıĢtır. Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu‟nun bölüm baĢlıklarından biri “izleme ve değerlendirme”dir. Stratejik Planlama Kılavuzu‟na göre, “planın izleme ve değerlendirmeye tabi tutulması şarttır. Aksi takdirde, gerek planın uygulanmasında gerekse ilgililerin hesap verme sorumluluğu ilkesinin hayata geçirilmesinde zorluklarla karşılaşılacaktır. İzleme, stratejik plan uygulamasının sistematik olarak takip edilmesi ve raporlanmasıdır. Değerlendirme ise, uygulama sonuçlarının amaç ve hedeflere kıyasla

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 82 ölçülmesi ve söz konusu amaç ve hedeflerin tutarlılık ve uygunluğunun analizidir. Stratejik planlama sürecinde, izleme ve değerlendirme faaliyetleri sonucunda elde edilen bilgiler kullanılarak, stratejik plan gözden geçirilir, hedeflenen ve ulaşılan sonuçlar karşılaştırılır.” Buna göre, uygulama dönemi sona eren plan içerisinde yer alan amaç ve hedeflere ulaĢma derecesinin yeni dönem için hazırlanan stratejik plan içerisinde raporlanması ve analiz edilmesi gerekmektedir. Konu ile ilgili yapılan incelemede, 2016-2020 Stratejik Planı içerisinde “izleme ve değerlendirme” baĢlığına yer verilerek önceki plan dönemindeki toplu sonuçların raporlandığı görülmüĢtür. Ancak bunlar hedef bazında kümülatif sayıları vermekte olup, gösterge bazında beĢ yıllık dönemde baĢarı yada baĢarısızlık durumu ortaya konmamıĢtır. Bu sebeple, gösterge bazında konsolide gerçekleĢme sonucu tespit edilememekte ve dolayısıyla sağlıklı bir değerlendirme yapılamamaktadır. Kaldı ki, plan içerisinde yapılan değerlendirme 2011-2014 dönemindeki toplam 56 adet gösterge üzerinden gerçekleĢtirilmiĢ olup, 2011-2015 Stratejik Planı içerisinde toplam 51 adet gösterge bulunduğu dikkate alındığında, Stratejik Planda olmayıp Performans Programlarına sonradan eklenen 5 gösterge için plan ile bağlantı kurularak bir izleme ve değerlendirme yapılması imkanı bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; Bulgu doğrultusunda bundan sonraki stratejik plan değerlendirme çalıĢmalarında gerekli detaylara yer verileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulguya verilen cevapta, “Belirtilen bulgu doğrultusunda bundan sonraki stratejik plan değerlendirme çalıĢmalarında gerekli detaylara yer verilecektir.” Konunun sonraki yıllara ait denetimlerde takip edilmesi gerekmektedir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 9: Yeni GiriĢimci Destek Programı Kapsamındaki ĠĢletme Sayılarının Gerçek Durumu Yansıtmaması Desteklerden faydalanmak isteyen iĢletmelerin Kobi Bilgi Sistemi (KBS)‟ne kayıt yaptırma zorunluluğu bulunmaktadır. Destek baĢvurusu uygun bulunan iĢletmeler taahhütname vermek suretiyle sistem üzerinde “aktif” olarak görüntülenmekte, desteğin sona

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 83 erdirilmesini gerektiren bir sebebin ortaya çıkması ile birlikte ise KBS‟de pasif hale getirilerek KOSGEB desteklerinden faydalanmasının önüne geçilmektedir. Konu ile ilgili yerinde denetim yapılan Müdürlüklerde, özellikle yeni giriĢimci desteği kapsamında baĢvurusu uygun görülen iĢletmelerin kapanması ya da uygunsuzluk durumlarının oluĢması ile birlikte yararlanıcıların pasif hale getirilmesi gerekirken, bazılarının sistemde aktif olarak görüntülenmeye devam ettiği tespit edilmiĢtir. Bu durum yeni giriĢimci desteği ile ilgili istatistiki verilerin gerçek durumu yansıtmamasına sebep olmaktadır. Kamu idaresi cevabında; Bulgu doğrultusunda 05/04/2016 tarihli ve 4867 sayılı BaĢkanlık Makamı Oluru ile yürürlüğe giren “KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi” kapsamında KOSGEB Veri Tabanı‟nda gerekli çalıĢmaların yürütüleceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulguya verilen cevapta, “Belirtilen bulgu doğrultusunda 05/04/2016 tarihli ve 4867 sayılı BaĢkanlık Makamı Oluru ile yürürlüğe giren “KOSGEB Uygunsuzluk Yönergesi” kapsamında KOSGEB Veri Tabanı‟nda gerekli çalıĢmalar yürütülecektir.” Ġfadesine yer verilmekte olup, konunun 2016 yılı denetiminde takip edilmesi gerekmektedir. BULGU 10: KOSGEB Veri Kayıt Sistemi Ġçerisinde Laboratuvar Faaliyetlerinin Ölçümünü Sağlayacak Modüllerin Bulunmaması KOSGEB Müdürlükleri bünyesinde 9 ilde 12 adet laboratuvar hizmet vermektedir. Bunların faaliyet sonuçlarının ölçümü için stratejik plan ve performans programında aĢağıda yer alan göstergeler tespit edilmiĢtir.
 KOSGEB laboratuvarlarından yararlanan iĢletme sayısının bir önceki yıla göre artıĢı.  KOSGEB laboratuvarlarında yapılan test/analiz sayısı. (adet/yıl) Söz konusu göstergelerin ölçümüne esas veriler, laboratuvarın bulunduğu ilgili Müdürlüklerin manuel ortamda doldurdukları tablolar üzerinden temin edilmekte olup, bunun haricinde gelen sonuçların teyidine dair veri kayıt sistemleri içerisinde herhangi bir modül bulunmamaktadır. Bu durum, gösterge ile ilgili gerçekleĢme sonuçlarının doğruluğu ve güvenilirliğini riske atmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 84 Kamu idaresi cevabında; Bulgu doğrultusunda gerekli hassasiyetin gösterileceği ve 2016 yılında Bilgi ĠĢlem Dairesi BaĢkanlığınca alımı yapılması planlanan yazılım sayesinde yurt çapında KOSGEB Müdürlükleri tarafından verilen laboratuvar hizmetlerine iliĢkin verilerin raporlanabileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulguya verilen cevapta, “Belirtilen bulgu doğrultusunda gerekli hassasiyet gösterilecek ve 2016 yılında Bilgi ĠĢlem Dairesi BaĢkanlığı tarafından alımı yapılması planlanan yazılım sayesinde yurt çapında KOSGEB Müdürlükleri tarafından verilen laboratuvar hizmetlerine iliĢkin veriler raporlanabilecektir.” Ġfadesine yer verilmekte olup, konunun 2016 yılı denetiminde takip edilmesi gerekmektedir. BULGU 11: Faaliyet Raporundaki KOBĠ Desteklerine Ait Tutar ve Sayıların Kurum Bilgi Sistemi Ġle Uyumlu Olmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve buna göre hazırlanan Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelikte yer alan düzenlemeler doğrultusunda KOSGEB 2015 Yılı Ġdare Faaliyet Raporu HazırlanmıĢtır. Ġdare Faaliyet Raporunun “Performans Bilgileri” bölümünde yer alan KOSGEB KOBĠ desteklerine ait tutar ve sayıları ile YKDS‟de yer alan rakamlar karĢılaĢtırılmıĢtır. Buna göre aĢağıdaki tablonun “fark” sütunundan görüleceği üzere faaliyet raporu içerisinde yayınlanan bazı rakamlar Kurum biliĢim sistemindekilerle tutarlı olup bazıları uyumlu değildir. Bu durum, Ġdare Faaliyet Raporlarında yer alıp kamuoyu ile paylaĢılan faaliyet sonuçları ile ilgili bilgilerin güvenilirliği konusunda tereddüt oluĢmasına sebep olmaktadır. Tablo 7:KOBĠ Desteklerine Ait Tutar ve Sayıların Kurum Bilgi Sistemindeki Durumu Destekler Faaliyet Raporundaki Durum YKDS’deki Durum Fark Destek Tutarı (TL) (a) ĠĢletme Sayısı (b) Destek Tutarı (TL) (c) ĠĢletme Sayısı (d) (a) –(c) (b) –(d) KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği Kapsamında Verilen Destekler 349.809.242 38.996 349.697.263,5 37937 111.978,5 1059 AraĢtırma- GeliĢtirme, Ġnovasyon 53.699.340 974 53.699.339,59 974 Yok Yok

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 85 Endüstriyel Uygulama Destek Programı Genel Destek Programı 158.734.818 25.995 158.733.869,72 25995 948,52 Yok KOBĠ Proje Destek Programı 2.277.595 144 2.277.595,48 144 Yok Yok ĠĢbirliği-Güçbirliği Destek Programı 8.332.366 50 8.332.366,20 50 Yok Yok GiriĢimcilik Destek Programı 126.665.386 11.828 126.567.526,59 11827 97.859,41 1 Tematik Proje Destek Programı 13.171 2 13.171 2 Yok Yok GeliĢen ĠĢletmeler Piyasası KOBĠ Destek Programı 86.566 3 86.566 3 Yok Yok Karaman ĠĢletme Sermayesi Kredi Faiz Desteği 6.116.266 593 6.161.961,25 590 - 45.695,25 3 ĠĢletme Sermayesi Kredi Faiz Desteği 41.990 4 45.695 4 - 3.705 Yok Kamu idaresi cevabında; Bulgu çerçevesinde YKDS‟de sistemden kaynaklanan eksikliklerin giderilmesi yönünde giriĢimlerde bulunulacağı ve YKDS‟nin doğru kullanılmasına yönelik bilgilendirme faaliyetleri gerçekleĢtirileceği belirtilmekle beraber bulguda yer verilen tablo 7 ile ilgili aĢağıdaki sonuçlara varıldığı ifade edilmiĢtir; *KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği Kapsamında Verilen Destekler: Ġdare Faaliyet Raporu‟nda yer alan iĢletme sayısı (38.996) kümülatif iĢletme sayısı olup, YKDS‟den alındığı belirtilen iĢletme sayısı ise (37.937) net iĢletme sayısıdır. Bir iĢletme aynı yıl içerisinde hem geri ödemeli-geri ödemesiz destekten hem de birden fazla destek programından yararlanabilmesinden dolayı net iĢletme sayısı ile kümülatif iĢletme sayısı tutmamaktadır. Ġdare Faaliyet Raporu‟nda yer alan destek tutarı (349.809.242 TL) doğru rakam olup, YKDS‟den alındığı belirtilen destek tutarı (349.697.263,5 TL) eksiktir. Çünkü bu tutara YKDS/Statik Raporlar/Destek Detayları bölümünde yer alan “Meslek KuruluĢu ve ĠġGEM” raporundaki 2 iĢletici kuruluĢa ĠġGEM desteği kapsamında ödenen 97.859,46 TL, Tematik Proje Destek Programı kapsamında ödenen 13.170,50 TL‟nin de eklenmesi gerekmektedir. Yapılan kontroller sonucunda bütçe ve muhasebe kayıtları arasında fark olmadığı, yani Ġdare Faaliyet Raporu‟ndaki rakamın doğru olduğu anlaĢılmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 86 *Genel Destek Programı: Ġdare Faaliyet Raporu‟nda yer alan destek tutarı (158.734.818 TL) ile YKDS‟den alındığı belirtilen destek tutarı (158.733.869,72 TL) arasında 948,52 TL‟lik farkın bütçe ve muhasebe kayıtlarında yapılan kontrol sonucunda „Nitelikli Eleman Ġstihdam Desteği‟ kapsamında ödendiği, bütçe ve muhasebe kayıtları arasında fark olmadığı ve Ġdare Faaliyet Raporu‟ndaki rakamın doğru olduğu anlaĢılmaktadır. *GiriĢimcilik Destek Programı: Ġdare Faaliyet Raporu‟nda yer alan destek tutarı (126.665.386 TL) ile YKDS‟den alındığı belirtilen destek tutarı (126.567.526,59 TL) arasındaki 97.859,41 TL‟lik fark YKDS/Statik Raporlar/Destek Detayları bölümünde yer alan “Meslek KuruluĢu ve ĠġGEM” raporundaki 2 iĢletici kuruluĢa ĠġGEM desteği kapsamında ödenen 97.859,46 TL olup GiriĢimcilik Destek Programı destek tutarına ayrıca eklenmelidir. Yine aynı destek programı kapsamında yıl içerisinde destek ödemesi yapılan iĢletme sayısı (11.828) ile YKDS‟den alındığı belirtilen rakam (11.827) arasında 1 adet farkın YKDS‟de 0 yazılamadığı için Uygulamalı GiriĢimcilik Eğitimi için sabit olarak 1 rakamı tanımlanmasından kaynaklandığı ve ĠġGEM desteği kapsamında 2 iĢletici kuruluĢa ödeme yapıldığı için 2 rakamının da eklenmesi gerektiği anlaĢılmaktadır. Dolayısıyla Ġdare Faaliyet Raporu‟nda yer alan rakam doğrudur. *Karaman Ġli ĠĢletme Sermayesi Kredi Faiz Desteği: Ġdare Faaliyet Raporu‟nda yer alan destek tutarı (6.116.266 TL) ile YKDS‟den alındığı belirtilen tutar (6.161.961,25 TL) arasında 45.695,25 TL fark YKDS‟de Karaman ĠĢletme Sermayesi Kredi Faiz Desteği kapsamında yapılan destek ödeme tutarı (6.116.266 TL) ile ĠĢletme Sermayesi Kredi Faiz Desteği kapsamında yapılan ödeme tutarının (45.695 TL) toplanıp rapora Karaman ĠĢletme Sermayesi Kredi Faiz Desteği ödeme tutarı olarak yazılmasından kaynaklanmaktadır. ĠĢletme Sermayesi Kredi Faiz Desteği için ödenen doğru rakam muhasebe kayıtlarına göre 41.990 TL olup, Ġdare Faaliyet Raporu‟nda yer alan rakam doğrudur. Yine aynı kredi faiz destek programı kapsamında yıl içerisinde destek ödemesi yapılan iĢletme sayısı (593) ile YKDS‟den alındığı belirtilen rakam (590) arasında 3 adet farka iliĢkin YKDS‟de ve kredi programında yapılan kontroller sonucunda Ġdare Faaliyet Raporunda kullanılan 593 rakamının doğru olduğu anlaĢılmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 87

• ĠĢletme Sermayesi Kredi Faiz Desteği: 2015 Yılı için Muhasebe Programı 41.990,00 TL YKDS Raporlaması ise 45.695,00 TL ödeme göstermektedir. 25.03.2015 tarih ve 1704 Sayılı yazı ile Denizbank: 19.11.2014 tarihinde 39736818320 TC numaralı Esra Çelik iĢletmesine 40.000,00 TL kredi kullandırıldığını ancak KOSGEB Kredi Yazılım Sistemine sehven 20.000,00 TL olarak girildiğini belirtmiĢ ve dekontları BaĢkanlığımıza sunmuĢtur. BaĢkanlık Makamı Oluru ve Hukuk MüĢavirliği görüĢüne istinaden kalan 20.000,00 TL kredi hacmine karĢılık gelen 4.940,00 TL tutarlı faiz/kar payı tutarı 2015 yılında Denizbank‟a gönderilerek muhasebe hesaplarına girmiĢtir. Ancak YKDS raporlarında 18.11.2014 tarihli Denizbank listesine (gerçek kullandırım tarihine) girmiĢtir. Böylece YKDS 2015 raporu 41.990,00 – 4.940,00 = 37.050.00 TL olarak göstermektedir. 26.12.2014 tarih ve 9626 sayılı yazı ile Denizbank, Ģubeleri tarafından KOSGEB Kredi Yazılım Sistemi‟ne sehven fazla rakam girilmesi sonucu 53374141626 TC numaralı Ramazan AKÇA iĢletmesine 3.705,00 TL ve 58741184480 TC numaralı Ġsmail OKSAY iĢletmesine 4.940,00 TL olmak üzere toplam 8.645,00 TL tutarın KOSGEB‟ce fazla gönderildiğini; Ģubeleri tarafından KOSGEB Kredi Yazılım Sistemi‟ne sehven girilmemesi sonucu 22538182898 TC numaralı Bülent GAVAS iĢletmesine de 8.645,00 TL tutarın KOSGEB‟ce gönderilmediği belirterek mahsuplaĢma talebinde bulunmuĢtur. Bankadan gerekli dekontlarla ispatı yapılan durum KOSGEB Kredi Yazılım Sistemi‟nde düzeltilmiĢtir. Para gönderimi yapılmamıĢ, bahsi geçen iki iĢletmenin kredi kullandırım rakamı düĢürülerek, aynı oranda Bülent GAVAS iĢletmesine kullandırım girilmiĢtir.
  Sonuç olarak Bülent GAVAS ile ilgili olan 8.645,00 TL reel olarak gitmediği halde YKDS raporunda 2015 yılına geçtiği için: 37.050,00 TL tutara eklenince + 8.645,00 = 45.695,00 TL olarak YKDS de raporlanmaktadır. Ancak muhasebe kayıtları incelendiğinde 2015 yılı içerisinde ĠĢletme Sermayesi Kredi Faiz Desteği kapsamında 41.990 TL ödendiği anlaĢılmıĢtır. Bu doğrultuda Ġdare Faaliyet Raporu‟nda kullanılan rakam doğrudur. Sonuç olarak Kurum tarafından bulguya verilen cevapta, bulguda yer alan tablo içerisindeki rakamsal farklılıkların sebepleri açıklanmıĢ ve “Belirtilen bulgu çerçevesinde

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 88 önümüzdeki dönemlerde YKDS‟de sistemden kaynaklanan eksikliklerin giderilmesi yönünde giriĢimlerde bulunulacak ve YKDS‟nin doğru kullanılmasına yönelik bilgilendirme/bilinçlendirme faaliyetleri gerçekleĢtirilecektir.” Ġfadesine yer verilmiĢ, denetim raporuna verilen cevap içerisinde herhangi bir belgeye rastlanmamıĢtır. Bu bakımdan konunun 2016 yılı denetiminde takip edilmesi gerekmektedir. BULGU 12: Faaliyet Raporundaki Bazı Göstergelere Ait “GerçekleĢme Sonuçlarının” Kurum Bilgi Sisteminden Alınan Verilerle Uyumlu Olmaması Ġdare Faaliyet Raporunda gerçekleĢme sonucuna yer verilen iki gösterge ve bununla ilgili dipnotta açıklanan alt göstergelerle alakalı olarak YKDS‟de yer alan rakamlar karĢılaĢtırılmıĢtır. Buna göre aĢağıdaki tablodan görüleceği üzere faaliyet raporundaki rakamların gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiĢtir. Tablo 8: Faaliyet Raporundaki Bazı Göstergelere Ait GerçekleĢme Sonuçları ile YKDS’deki Uyumsuzluk Gösterge Ġdare Faaliyet Raporundaki GerçekleĢme Sonucu YKDS’de Yer Alan Sayı KOSGEB Müdürlükleri tarafından düzenlenen Uygulamalı GiriĢimcilik Eğitim programlarının sayısı 195 227 KOSGEB Müdürlükleri tarafından düzenlenen Uygulamalı GiriĢimcilik Eğitim programlarına katılan kiĢi sayısı 5386 6313 Diğer kurum/kuruluĢlar tarafından veya diğer kurum kuruluĢlarla ortaklaĢa düzenlenen Uygulamalı GiriĢimcilik Eğitim programlarının sayısı 2564 2575 Diğer kurum/kuruluĢlar tarafından veya diğer kurum kuruluĢlarla ortaklaĢa düzenlenen Uygulamalı GiriĢimcilik Eğitim programlarına katılan kiĢi sayısı 89373 90005 Kamu idaresi cevabında; Uyumsuzluğun Uygulamalı GiriĢimcilik Eğitimleri ve katılımcı sayılarının KBS‟ye geriye dönük girilebilmesinden kaynaklandığı, 2015 Yılı Ġdare Faaliyet Raporu‟nda kullanılan verilerle, baĢka bir tarihte 2015 yılı için YKDS‟den alınan eğitim rakamlarının

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 89 da katılımcı sayısının da farklı çıktığı, bulgu doğrultusunda gerekli hassasiyetin gösterilerek KOSGEB Müdürlüklerince Uygulamalı GiriĢimcilik Eğitim sayılarının ve eğitimler sonrasında katılım belgesi almaya hak kazanan katılımcı sayısının bir sonraki yılın en geç Ocak ayı içerisinde sisteme girilmesi yönünde gerekli çalıĢmaların yürütüleceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kurum tarafından bulguya verilen cevapta, “Uygulamalı GiriĢimcilik Eğitimleri ve katılımcı sayıları KBS‟ye geriye dönük girilebildiği için 2015 Yılı Ġdare Faaliyet Raporu‟nda kullanılan verilerle, baĢka bir tarihte 2015 yılı için YKDS‟den alınan eğitim rakamları da katılımcı sayısı da farklı çıkmaktadır. Belirtilen bulgu doğrultusunda bundan sonraki çalıĢmalarda gerekli hassasiyet gösterilecek; KOSGEB Müdürlükleri tarafından, Uygulamalı GiriĢimcilik Eğitim sayılarının ve eğitimler sonrasında katılım belgesi almaya hak kazanan katılımcı sayısının bir sonraki yılın en geç Ocak ayı içerisinde sisteme girmeleri yönünde gerekli çalıĢmalar yürütülecektir.” ifadesine yer verilmekte olup, konunun 2016 yılı denetiminde takip edilmesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 90

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Küçük Ve Orta Ölçekli Sanayi GeliĢtirme Ve Destekleme Ġdaresi BaĢkanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 91 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr