2015 - DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ.pdf
DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2015 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2016
İÇERİK DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2015 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM VE DİNLENME TESİSİ 2015 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 55 DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2015 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU 75
DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2015 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
- DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 4
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 4
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 4
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
- DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 24
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 25
- EKLER ........................................................................................................................................................ 29
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mali Yapı 2015 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda DSİ Genel Müdürlüğüne kullanılmak üzere, 9.796.072.000,00 TL ödenek verilmiştir. Yıl içinde aktarılan ve tenkis edilen ödeneklerle birlikte toplam ödenek 11.118.292.315,80 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçe Kanunu ile verilen ödeneğin 9.195.407.706,30 TL'lik kısmı enerji, tarım ve hizmet sektöründe yatırım harcamalarında kullanılmak üzere sermaye üretim giderlerine tahsis edilmiştir. Bu tutar, kurum bütçesinin %82,70'ini oluşturmaktadır. 17 Şubat 2016 tarihi itibariyle say2000i sisteminden alınan 2015 yılına ait muhasebe kayıtlarına göre gerçekleşen Bütçe Geliri toplamı 10.963.401.291,27 TL, Bütçe Gider toplamı 11.030.984.049,64 TL dir. Verilen ödenek itibarıyla gerçekleşen bütçe gideri oranı %99,21dir. 11.030.984.049,64 TL tutarındaki Bütçe Giderinin 1.242.006.490,53TL’si Personel Giderlerinden, 226.865.431,55 TL’si Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderlerinden, 347.808.680,27 TL’si Mal ve Hizmet Alım Giderlerinden, 1.835.576.343,20 TL’si Cari Transferlerden ve 7.359.831.363,17 TL’si Sermaye Giderlerinden oluşmaktadır. 10.963.401.291,27 TL Bütçe Gelirlerinin; 158.444.431,53 TL’si Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinden, 10.573.071.034,82 TL’si Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirlerden (Hazine Yardımları), 224.643.546,28 TL’si Diğer Gelirlerden ve 7.242.278,64 TL’si Sermaye Gelirlerinden meydana gelmektedir. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. Büte giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: DSİ Genel Müdürlüğü’ne ait Taşınmazların Tümünün Kayıt Altına Alınmaması. DSİ Genel Müdürlüğü'ne ait ttaşınmazların tümünün kayıt altına alınmadığı görülmüştür. 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un Geçici 9 uncu maddesinin 3 üncü bendinde; “DSİ’nin mülkiyetinde iken 5018 sayılı Kanunun geçici 12 nci maddesi gereğince Hazineye devredilen ve DSİ faaliyetleri için Hazine adına kamulaştırılan taşınmazlardan bu maddenin yayımı tarihi itibarıyla satışı yapılmamış, başka kurum ve kuruluşlara tahsis edilmemiş ve devredilmemiş olanların mülkiyeti, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde DSİ adına re’sen tescil edilir. Tescil işlemi nedeniyle hiçbir bedel ve harç alınmaz.” Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in ‘Kayıt ve Kontrol İşlemleri’ başlıklı 6 ncı maddesinde; “(1) Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır. (2) Kayıt işlemleri; taşınmaz giriş ve çıkış kayıtlarının tutulması ve ilgili cetvellere kaydedilmesi süreçlerini kapsar. (3) Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mülkiyetinde, idaresinde ve kullanımında bulunan taşınmazların kaydı ve yönetimi ile ilgili olarak bu Yönetmelik gereğince yapılması gereken kayıt ve kontrol işlemleri; kuruluş kanunları ile özel mevzuatlarındaki hükümler uyarınca, bu idarelerin yetkili ve görevli birimleri tarafından yapılır. (4) Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre, harcama yetkilileri tarafından görevlendirilecek personele yaptırılabilir ”denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Yukarıdaki mevzuat gereğince ilgili birim tarafından hazırlanması gereken icmal cetvelleri tam hazırlanamamış ve fiili envanter yapılan taşınmazların muhasebe kayıtlarının yapılması gerekirken yönetmelikte belirlenen tarihlerde kayıtlar yapılamamıştır. Bu durum kurum varlıklarının muhasebe sistemi üzerinden incelenmesine engel teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; Genel Müdürlüğüne ait taşınmazlar 2006 yılında 5018 sayılı Kanun'un Geçici 12. maddesi gereğince Hazine adına tescil edilmiş ve kayıtları Maliye Bakanlığınca tutulmuştur. 2011 yılında 662 sayılı KHK ve 6200 sayılı Teşkilat Kanunumuzun Geçici 9. maddesi ile DSİ hizmetleri için kamulaştırılan ve İdaremize tahsisli bulunan taşınmazlar yeniden Genel Müdürlüğümüze geçmiştir. İdaremiz mülkiyetinde ve kullanımında bulunan taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin yapılarak Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik ekinde yer alan formların ve icmal cetvellerinin hazırlanması amacıyla Bakanlığımız koordinasyonunda Taşınmaz Bilgi Sistemi (TBS) kurulmuştur. Söz konusu yönetmelikte yer alan süreler de dikkate alınarak Kurumumuz mülkiyetinde ve kullanımında bulunan taşınmazların kayıt altına alınması ve muhasebe müdürlüklerine gönderilmesi ile ilgili olarak muhtelif zamanlarda Bölge Müdürlüklerimiz bilgilendirilmiştir. Farklı zamanlarda Bölge Müdürlüklerimizde eğitimler düzenlenmiş, konuyla ilgili gerekli hassasiyetin gösterilmesi istenilmiştir. Ancak gerek kamulaştırma işlemlerinin yoğunluğu gerekse de bölgelerimizde yeterli personelin azlığı ve kayıt altına alınacak taşınmazların çokluğu nedeniyle taşınmazların kayıt işlemleri zaman almaktadır. Bugün itibari ile Taşınmaz Bilgi Sistemine 66.285 adet taşınmaz kayıt edilmiş olup, veri girişleri Bölge Müdürlüklerimizce yoğun bir şekilde devam etmektedir. Yılsonuna kadar taşınmazların kayıt formları icmal cetvelleri hazırlanmak üzere ilgili muhasebe birimlerine gönderilmesi sağlanacaktır. Ayrıca 11.05.2016 tarih ve 318697 sayılı yazıyla tüm teşkilatımız uyarılmış ve ‘’… “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik” hükümleri doğrultusunda Taşınmaz Bilgi Sistemine kaydedilmesi ve yasal süresi içerisinde muhasebe birimlerine gönderilmesi konusuna gerekli hassasiyetin gösterilmesi…’’ talimatı verilmiştir. Sonuç olarak; DSİ Genel Müdürlüğü partmuanının tamamının görülmesi ve cari değerlerinin bilinebilmesi; taşınmazların tümünün kayıt altına alınması ile mümkün olacaktır., Aksi halde Kurum mallarının mali tablolarında tam olarak görülmesi ve takip
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 edilmesi imkansız olacaktır. BULGU 2: Gayrimenkuller İçin Gerçekleştirilen Büyük Onarım ve Tadilat Giderleri ile Bazı Yeni Bina Yapım İşine Ait Harcamaların Varlık Hesaplarına Alınması Gerekirken Doğrudan Gider Hesaplarında Muhasebeleştirilmesi. DSİ Genel Müdürlüğü’nde gayrimenkuller için gerçekleştirilen büyük onarım ve tadilat işleri ile bazı bina yapım işine ait harcamaların, varlık hesaplarına alınması gerekirken gider hesaplarında muhasebeleştirildiği görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun "Tanımlar" başlıklı 4 üncü maddesinde "yapım"; “Bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işlerini, ifade eder” şeklinde tanımlanmıştır. Yapım tanımının kapsamına giren bütün işlere ilişkin inşa, onarım, yıkma, değiştirme, iyileştirme ve yenileştirme çalışmalarının da yapım işi olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 175 ve 176 ncı maddelerinde 252- Binalar hesabı ve işleyişi, 187 ve 188 inci maddesinde ise 258-Yapılmakta olan yatırımlar hesabı ve işleyişi açıklanmıştır. Bu maddelere göre; “258-Yapılmakta olan yatırımlar hesabı; kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır. Gerek yılı içinde gerekse yıllara sari olarak yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak tutarlar, bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı, 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9
Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.
252-Binalar hesabı, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu
idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi
için kullanılır.
Bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip yapılmakta olan yatırımlar hesabında izlenen
bina yapımına ilişkin tutarlar binanın geçici kabulün yapılması ile birlikte, bu hesaba borç,
258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedilir.
Binalar hesabında kayıtlı binaların iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin
arttırılmasına ilişkin olarak bütçeye gider kaydıyla yapılan harcama tutarları, bir taraftan bu
hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı, 325-Nakit Talep ve
Tahsisleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri
Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.”
DSİ Genel Müdürlüğü’ne ait taşınmazlar için gerçekleştirilen büyük onarım ve tadilat
harcamaları, ilgili taşınmazın değerini artıcı faaliyetler olduğu için ilgili olduğu duran varlık
hesabında, yeni bina yapım işlerinin de yapılmakta olan yatırımlar hesabında takip edilerek
geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin
fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık
hesabına aktarılması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde;
a) DSİ Genel Müdürlüğü mülkiyetinde bulunan binalar ile ilgili onarım ve tadilat
giderlerinin 252-Binalar hesabına alınması yerine doğrudan gider hesaplarında
muhasebeleştirildiği,
b) Bazı bölge müdürlüklerin (örneğin DSİ 4 ve 14 üncü Bölge Müdürlüğü) bina
yapım işlerinde 258-Yapılmakta olan yatırımlar hesabı ve 252-Binalar hesabının hiç
kullanılmadığı, yatırım tutarlarının doğrudan gider hesabında muhasebeleştirildiği,
görülmüştür.
Bu durum, söz konusu duran varlıkların muhasebe kayıtlarında hiç görünmemesine
veya muhasebe kayıtlarında görünen değerinin gerçek değerinden daha düşük görünmesine
sebebiyet vermektedir.
Kamu idaresi cevabında; Gayrimenkuller için gerçekleştirilen büyük onarım ve tadilat
işleri ile bazı bina yapım işine ait harcamaların, varlık hesaplarına alınması gerekirken gider
hesaplarında muhasebeleştirildiği hakkında tespitiniz üzerine işlemlerin doğru yapılması
hususunda tüm teşkilatımıza (EK-1) 21.04.2016 tarih ve 268425 sayılı yazı gönderilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 Ayrıca 2014 yılında da aynı yönde bulgunuz olduğu da malumunuzdur. Bulgunuz doğrultusunda işlem tesis edilmeye başlandığında ‘’06.7: Gayrimenkul Büyük Onarım Giderleri’’ ekonomik kodundan yapılan harcamaların say 2000i sisteminde varlık hesaplarına yansımalarının olmadığı tespit edilmiş Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü ile yapılan görüşmeler neticesinde problem çözülmüş ve konunun çözüldüğü tüm teşkilatımıza duyurulmuştur. Sonuç olarak; DSİ Genel Müdürlüğü’nde gayrimenkuller için gerçekleştirilen büyük onarım ve tadilat işleri ile bazı bina yapım işine ait harcamaların, varlık hesaplarına alınması gayrimenkullerin gerçek değeri ile izlenebilmesi için bir zorunluluktur. BULGU 3: Kurum Alacakları Konusunda Tahakkuk Esaslı Muhasebe Sistemi Usullerine Uyulmaması Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Merkez ve Bölge Müdürlüklerinde yapılan incelemelerde kurum alacakları konusunda tahakkuk esaslı muhasebe sistemi usullerine uyulmadığı görülmektedir. Kurum muhasebesi sistemi nakit esaslı çalışmaya devam etmektedir. Kurum alacakları ve borçlarının tahakkuk kaydı bulunmamakta, genellikle tahsilatın yapıldığı anda gelir kaydı yapılmaktadır. Bu sebeple de kurumun ileride doğacak yükümlülükleri ve alacakları muhasebe sistemi üzerinden takip edilememektedir. 5018 sayılı Kanunun 49. Maddesinde “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmiştir. Kamuda oluşturulacak muhasebe sisteminin esaslarının açıklandığı bu maddeye göre muhasebe sistemi; • Kamu idarelerinin hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanmasını, mali işlem ve olayların kayıt dışında kalmasının önlenmesini, idare faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesini, • Mali tabloların zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde çıkarılmasını, • Karar alma, mali kontrol ve hesap süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde oluşturulması gerekir. 5018 Sayılı Kanunun 50. Maddesinde muhasebe işlemlerinin ne zaman ve hangi şartlarda kayıt edileceği düzenlenmiştir. Buna göre muhasebe işlemleri, “Bir ekonomik değer yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir. Bütün mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve her muhasebe kaydının belgeye dayanması şarttır.” Kamu gelir ve giderlerinin yılı ve mahsup döneminin belirlendiği 51. Maddesinde; “Kamu gelir ve giderleri tahakkuk ettirildikleri malî yılın hesaplarında gösterilir. Tahakkuk ettirilecek giderler Devlet muhasebesi kayıtlarında ekonomik sınıflandırmanın dördüncü düzeyini de kapsayacak şekilde gösterilir.” denilmektedir. Bu hükme göre Kamu kurumlarının alacak ve yükümlülükleriyle ilgili mali bilgilerin zamanında ve doğru olarak kaydedilmesi mümkün hale gelmekte kamu alacakları tahakkuk ettirildikleri anda “gelir” olarak; dışarıdan temin edilen mal veya hizmetler karşılığında doğmuş olan bir devlet borcu ise yükümlülük doğduğu anda “gider” olarak kaydedilmektedir. Bilindiği üzere Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 02.11.2011 tarih ve 662 sayılı KHK ile 02.11.2011 tarihinden itibaren özel bütçeli kurum haline gelmiştir. Özel bütçe, belirli bir kamu hizmetini yürütmek üzere kurularak gelir tahsis edilmesi ve bu gelirlerden harcama yapabilme yetkisi taşıması anlamına gelmektedir. Bu kapsamda 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu’nun 38. Maddesinde kurumun gelirleri sayılmıştır. DSİ’nin 6200 sayılı kanunda belirlenenler dışında 1053 sayılı “Belediye Teşkilatı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanundan” ve sair diğer kanunlardan kaynaklanan çeşitli gelirleri söz konusudur. Bu gelirlerin önemli bir kısmı sözleşme ve protokole dayalı olmasına karşın gerekli tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı, sadece tahsilatının gerçekleştirildiği anda gelir kaydı yapıldığı görülmektedir. Bu sebeple kurum alacaklarının tahakkuk kayıtlarının yapılması varlık, borç ve yükümlülüklerin muhasebe sistemi üzerinden izlenmesi kurumun mali durumu ve performansı açık, anlaşılabilir ve doğru bir biçimde ortaya konulması açısından büyük önem taşımaktadır. Konu 2014 yılı Sayıştay Denetim Raporunda denetim bulgusu olarak yer almış ancak henüz gerekli düzenlemeler yapılmamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 Kamu idaresi cevabında; Bulgunuzda belirtildiği üzere; Kurumumuz alacaklarının toplu halde izlenebilmesi, kayıtların tahakkuk esaslı muhasebe sistemine uygun olarak tutulması, bu kapsamda sözleşme ve protokole dayalı gelirlerin “120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı” ve “220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı” na kaydedilerek takibinin yapılabilmesi ve muhasebe sistemi üzerinden kurum alacaklarının sağlıklı takip edilebilmesi amacıyla, tüm gelirlerin tahakkukundan tahsiline kadar izlendiği bir bilişim sistemi oluşturulması çalışmalarına başlanmış olup tespit edilen 71 alacağın tarh, tahakkuk ve tahsilatının yapılacağı yazılım ön analiz çalışmaları aşamasına gelinmiştir. Akabinde teknik şartname hazırlanarak işin ihalesi 2016 yılı içerisinde yapılacaktır. Ayrıca 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsili Usulü Hakkında Kanuna tabi alacaklarımızın takip ve tahsili için hazırlanan yönetmelik 14.05.2015 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Yine bununla ilgili hazırlanan yönerge ise 22.10.2015 tarihinde tüm teşkilatımıza duyurulmuştur. Bu çalışmalarımız sonuçlandırıldığında tüm alacak ve borçlarımızın tahakkuk kayıtlarının yapılması varlık, borç ve yükümlülüklerin muhasebe sistemi üzerinden izlenmesi kurumun mali durumu ve performansı açık, anlaşılabilir ve doğru bir biçimde ortaya konulması sağlanmış olacaktır. Büyük önem taşıyan bu konu 2014 yılı Denetim Raporunuzda denetim bulgusu olarak yer almıştır. Konu üzerinde hassasiyetle çalışmalarımıza devam edilmektedir. Ayrıca tespitiniz üzerine tüm teşkilatımıza 21.04.2016 tarih ve 268425 sayılı yazı gönderilmiş ve gereğinin yapılması istenmiştir. Sonuç olarak; Kamu İdaresi cevabında kurum alacaklarının muhasebe sistemi üzerinden kurum alacaklarının sağlıklı takip edilebilmesi amacıyla, tüm gelirlerin izlendiği bir bilişim sistemi oluşturulması çalışmaları yapıldığını; bu sistem oluşturulduktan sonra kurum alacaklarının tahakkukundan tahsiline kadar muhasebe sistemi üzerinden rahatlıkla takibinin sağlanabileceği bildirilmektedir. Kurum borç ve alacaklarının muhasebe sistemi üzerinden sağlıklı bir şekilde takip edilebilmesi için mevzuatın gereği bir an evvel yerine getirilmelidir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 BULGU 4: Melen ve Yeşillçay Projelerinde 1053 Sayılı Kanun Kapsamında İSKİ'ye Su Temini Sağlandığı Halde Protokol Yapılmadığından Alacakların Tahsili İşlemine Başlanılamaması Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 yılı hesap ve işlemleri üzerinde yapılan denetimlerde Melen ve Yeşilçay projeleri kapsamında İSKİ'ye su temini sağlandığı halde protokol yapılmadığı için alacakların tahsili işlemine başlanılamadığı görülmüştür. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Çevresindeki Yerleşim Birimlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Teminine İlişkin Esaslar” ın yürürlüğe konulması hakkında 07.05.2008 tarih ve 2008/13681 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı alınmıştır. Söz konusu Kararın 1. Maddesinin “ç” bendinde kredi ile ilgili ödemelerin Hazine Müsteşarlığı ve İSKİ Genel Müdürlüğü arasında imzalanacak ikraz anlaşmasına göre yapılacağı belirtilmiştir. Ancak İSKİ Genel Müdürlüğü; Yeşilçay Sistemi için temin edilmiş olan 40.000.000 Kuveyt Dinarı tutarındaki kredinin geri ödemesinin başladığını, Melen Sistemi için temin edilmiş olan 94.783.000.000 Japon Yeni tutarındaki kredi ile birlikte olacak toplam kredi ödemelerinin İkraz Antlaşmasına göre yapılması durumunda, İSKİ’nin borç yükünün çok artacağı ve geri ödemenin imkansız hale geleceğini belirterek Yeşilçay ve Melen Sistemleri için temin edilmiş olan kredilerin geri ödemelerinin (TL) cinsi geri ödemelerde uygulanan 1053 sayılı Kanun uygulamalarında olduğu gibi (30) yılda eşit taksitler halinde yapılmasını talep etmiştir. Buna istinaden 04.03.2011 tarih ve 2011/1542 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Çevresindeki Yerleşim Birimlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Teminine İlişkin Esaslar” ın ”1'inci maddesinin "ç" bendi “ç) Yeşilçay ve Melen sistemine ait yapılan tüm harcamalar (kredi ve özkaynak dahil) Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) ile imzalanacak protokole göre belirlenir ve harcamalara faiz uygulanmaksızın suyun şehre verildiği tarihten sonraki 30 yıl içinde geri ödenir. Geri ödemeler, İSKİ’nin belirlenecek gelirlerin aktarıldığı bir borç hesabı aracılığı ile yapılır. Bu hesabın işleyişine ilişkin hususlar Hazine Müsteşarlığının uygun görüşü alınarak DSİ ve İSKİ arasında imzalanacak protokolde düzenlenir.” şeklinde değiştirilmiştir. Ancak aradan geçen zaman zarfında Yeşilçay ve Melen Sistemleri işletmeye açılmış ve bu kapsamda İstanbul şehrine su verilmeye başlanılmıştır. Yeşilçay Sistemi için iş kapsamında mühendislik ve müşavirlik hizmetleri dahil kredi ve özkaynak harcaması toplamı olan 215.932.818 lira ile Melen Sistemi için mühendislik ve müşavirlik hizmetleri dahil kredi ve özkaynak harcamaları toplamı olan 1.979.476.390 liranın şehre su verildiği tarihten
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 itibaren 30 yıl içinde İSKİ tarafından DSİ'ye ödenmesi gerekirken DSİ ile İSKİ arasında protokol imzalanmaması nedeniyle İSKİ’den olan alacağın tahakkuk işlemleri yapılamamış ve geri ödemesine başlanılamamıştır. Kamu idaresi cevabında; Genel Müdürlüğümüz tarafından içmesuyu hizmeti götürülen tüm belediyeler ile 1053 sayılı Kanun kapsamında protokoller düzenlenmekte ve buna istinaden proje bedelleri belediyelerden tahsil edilmektedir. İstanbul Büyükşehir Belediyesinin talebi olmamasına karşılık o dönemdeki ekonomik durum itibarıyle projenin yüksek yatırım maliyetlerinin karşılanması bakımından Hükümetin insiyatifi ile Yeşilçay Sistemi için 44.000.000 Kuveyt Dinarı, Melen Sistemi için 94.783.000.000 Japon Yeni JICA kredisi kullanılmıştır. İSKİ tarafından, kredi geri ödemelerinde dövizdeki kur artışından dolayı DSİ’ce yapılan tüm harcamaların (kredi dahil) 1053 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak faizsiz ve 30 yıl sürede Türk Lirası olarak ödenmesi teklif edilmiş ve bu doğrultuda alınan 04.03.2011 tarihli ve 2011/1542 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile; Yeşilçay ve Melen Sistemine ait yapılan tüm harcamalar (kredi ve özkaynak dahil) Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) ile İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (İSKİ) arasında imzalanacak protokole göre belirlenecek ve harcamalara faiz uygulanmaksızın suyun şehre verildiği tarihten sonraki 30 yıl içinde geri ödenecektir. Geri Ödemeler, İSKİ’nin belirlenecek gelirlerinin aktarıldığı, bir borç ödeme hesabı aracılığıyla yapılır. Bu hesabın işleyişine ilişkin hususlar Hazine Müsteşarlığı uygun görüşü alınarak DSİ ve İSKİ arasında imzalanacak protokolde düzenlenir.” hükmü getirilmiştir. Bakanlar Kurulu Kararı’na istinaden DSİ tarafından hazırlanan ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclis Kararı ile imzalanmış olan geri ödeme protokolü ile ekinde yer alan geri ödeme hesabı görüş için Hazine Müsteşarlığına gönderilmiştir. Geri ödeme hesabında; DSİ bütçesinde harcama olarak kayıt altına alınmış olan Milli Bütçe ile Dış Kredi harcamalarının Türk Lirası karşılığının toplamı esas alınmış ve 30 yıla eşit olarak bölünmüştür. Hazine Müsteşarlığından alınan cevabi yazıda; Yeşilçay ve Melen Sistemleri için kullanılmış olan kredilerin geri ödemelerinin döviz cinsi bazında 30 yıla bölündüğü ve fiilen ödeneceği tarihlerdeki kurdan işlem yapılacağı belirtilmiş ve buna uygun bir geri ödeme planı gönderilmiştir. Bu hususta İSKİ’den alınan 19.04.2013 tarihli ve 195361 sayılı cevabi yazıda özetle; 04.03.2011 tarihli ve 2011/1542 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’na istinaden Melen Sistemi 1.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 Aşama ve Yeşilçay Sistemi için hazırlanan protokollerin imzalanması hususunda Belediye Meclis Kararı alındığı belirtilerek ödemelerin 1053 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılacağından farklı bir protokolün imzalanmasının veya uygulamanın mümkün olamayacağı ifade edilmiştir. Hazine Müsteşarlığı tarafından; İSKİ’nin tüm ödemelerin 1053 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılması talebine uygun görüş verilmemesi sebebiyle yukarıda bahsi geçen Bakanlar Kurulu Kararı’na istinaden bir protokol imzalanamamıştır. Aradan geçen süreçte gerek İSKİ ile ve gerekse Hazine Müsteşarlığı ile pek çok yazışma yapılmıştır. İSKİ Genel Müdürlüğünden son olarak alınan 14.01.2016 tarihli ve 23152 sayılı yazıda; itfa planında yer alan kredi ödemelerinin geri ödeme vadelerindeki güncel kur üzerinden ödenmesinin talep edilmesi sebebiyle Hazine Müsteşarlığının gönderdiği itfa planının kabulünün mümkün olmadığı, 1053 sayılı Kanun’un ruhuna uygun olarak özel kaynaklardan sağlanan kredi faiz ve masraflarının Hazine Müsteşarlığı tarafından fiilen geri ödemelerinin yapıldığı veya varsa yapılacağı tarihlerdeki Türk Lirası karşılıklarının hesaplanarak geri ödeme planının buna göre düzenlenmesi gerektiği ifade edilmiştir. Konuya ilişkin olarak 02.02.2016 tarihli ve 73890 sayılı yazımızla Müsteşarlık görüşü sorulmuş olup alınan 18.02.2016 tarihli ve 4512 sayılı cevabi yazıda; “İSKİ’nin söz konusu talebi Müsteşarlığımızca değerlendirilmiş olup mevcut mevzuat hükümleri çerçevesinde bu talebin karşılanmasının mümkün olmadığı ancak “İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Çevresindeki Yerleşim Birimlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Teminine İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar” başlıklı Bakanlar Kurulu Kararında yapılacak değişiklik sonrasında bahse konu talebin değerlendirilebileceği düşünülmektedir” denilmiştir. Buna istinaden taslak bir Bakanlar Kurulu Kararı hazırlanmış olup Karar imzalandıktan sonra Yeşilçay ve Melen protokollerinin imzalanarak geri ödeme işlemlerine başlanılması hedeflenmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında Melen ve Yeşilçay projeleri kapsamında İSKİ'ye su temini için yapılan yatırım bedellerinin geri alınabilmesi konusunda taslak bir Bakanlar Kurulu Kararı hazırlandığını Karar imzalandıktan sonra Yeşilçay ve Melen protokollerinin imzalanarak geri ödeme işlemlerine başlanılmasının hedeflendiği belirtililmiştir. Protokol yapılarak yatırım bedellerinin geri alınmasıyla hem kanuni bir
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16
zorunluluk yerine getirilmiş olacak, hem de yatırım bedellerinin kamu hizmetlerinden
yararlananlardan geri alınması sayesinde yeni yatırımlara kaynak sağlanmış olacaktır.
Alınmaması halinde ise bulguda yazılı tutar kadar Kamu zarara uğratılmış olacaktır.
BULGU 5: Belediyelerden 1053 Sayılı Kanun Uyarınca Geri Alınması Gereken
İçme Suyu Yatırım Bedellerinin Tahsil Edilmemesi
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 1053 sayılı “Belediye Teşkilatı Olan
Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun” kapmasında
protokol yapılarak içme suyu temin edilen belediyelerden ilgili kanun ve protokol hükümleri
uyarınca alınması gereken yatırım bedellerinin tahsil edilemediği görülmüştür.
Yerleşim yerlerinin ihtiyacı olan içme ve kullanma suyunun temin edilmesi görevi
esas itibariyle belediyelerin görevidir. Ancak belediyelerin yatırım yapmak için gerekli olan
imkanlarının yetersizliği nedeniyle içme suyu temini konusunda yatırım yapmakta sıkıntı
çekmektedirler. 1968 yılında yürürlüğe giren 1053 sayılı “Ankara ve İstanbul Şehirlerine
İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun” DSİ’nin ilgili şehirlerde su temini
maksatlı yatırımlar yapmasına imkan verirken, ilgili belediyelerin ise yatırım bedelini uzun
vadede tahsil ettiği su gelirleri üzerinden DSİ’ye ödemesini öngörmektedir. 26.04.2007
tarihinde yürürlüğe giren 5625 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
ile 1053 sayılı kanunun adı “Belediye Teşkilatı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve
Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun” olarak değiştirilmiş, 100.000’den fazla nüfusu
olması şartı ve Bakanlar Kurulu Kararı gerekliliği kaldırılarak DSİ’ye talep olması
durumunda içme, kullanma ve endüstri suyunun temini ile sağlık ve çevre açısından
gerekmesi halinde atık su tesislerinin yapımı görevi verilmiştir.
Aynı kanunun 10 uncu maddesinde, 18.4.2007 tarih ve 5625 sayılı kanunun 3 üncü
maddesinde yapılan değişiklikle Kamu Yatırım Programında yer almak şartıyla belediye
teşkilâtı olan yerleşim yerlerinin içme, kullanma ve endüstri suyunun temini hizmetleri ile
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün sağlık ve çevre açısından acil tedbirler alınmasını
gerekli gördüğü öncelikli atık su arıtma ile ilgili yatırım hizmetleri için gelecek yıllara yaygın
yüklenmelere girişmeye DSİ Genel Müdürlüğü yetkili kılınmış; Belediyelerin, DSİ Genel
Müdürlüğü tarafından yapılacak işler için sarf edilecek meblağın tamamını ve kendilerine
yapılacak yardımları DSİ Genel Müdürlüğüne borçlanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu kapsamda DSİ ile yerel yönetimler arasında toplam 125 proje mevcuttur. Bunlardan
kesin hesabı çıkartılarak ilgili belediyelere su verilmeye başlanılan açılan 82 tesisin toplam
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17
yatırım bedeli 4.338.781.481,59 lira olup bu tutarın 190.189.447,92 lirası tahsil edilebilmiş,
kalan 4.148.592.033,77 lira alacağın yılı içinde tahsil edilmesi gereken tutarı 347.692.769,67
liradır. Kalan tutarların 1053 sayılı kanun uyarınca ilgili belediyelerce yapılan geri
ödemelerinin tahakkuk esaslı muhasebe sistemi üzerinden takip edilebilmesi için tahsil
edilmesi gereken toplam 4.148.592.033,77 liranın "220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı" na,
yılı içinde tahsil edilmesi gereken 347.692.769,67 liranın ise "120 Gelirlerden Alacaklar
Hesabı"na kaydedilmesi gerekmektedir.
İÇME,KULLANMA VE ENDÜSTRİ SUYU GERİ ÖDEMELERİ TAKİP TABLOSU
Bölge
Müdürlüğü
İli İşin Adı İşletmey
e
Açıldığı
Yıl
Protokol
Tarihi
Borçlu Belediye Toplam
Alacak Tutarı
Toplam
Tahsil
Edilen
Tutar
(31.12.2015)
Kalan Alacak
Tutarı
2016 Yılında
Tahsil
Edilmesi
Gereken
Tutar
1.Bölge
Müdürlüğü
Bursa
Bursa Çınarcık Barajı 2009 11.3.2014 Bursa
Büyükşehir
Belediyesi
482.776,00 34.116,16 448.659,84 32.185,06
1.Bölge
Müdürlüğü
Bursa
Bursa Büyükorhan Barajı 1992 18.9.1996 İller Bankası 990.117,60 990.117,60
1.Bölge
Müdürlüğü
Bursa
Bursa Nilüfer Baraıjı ENH
PTT Hattı Rolekasyonu
Kamulaştırma ve Nilüfer
Barajı Sağ Sahil
Enjeksiyonu
2011 26.4.2012 Bursa
Büyükşehir
Belediyesi
181.194.027,09 10.871.641,6
4
170.322.385,45 2.717.910,41
2.Bölge
Müdürlüğü
İzmir
Uşak Uşak İçmesuyu Arıtma
Tesisi inşaatı
2008 19.4.2001 Uşak Belediyesi 25.081.980,01 1.826.732,47 23.255.247,54 1.995.531,72
2.Bölge
Müdürlüğü
İzmir
İzmir İzmir Içmesuyu
2.Merhale Isale Hattı
1.Kısım İnşaatı
2010 16.11.2006 İzmir Büyükşehir
Belediyesi
270.565.981,09 270.565.981,09 57.463.704,9
7
2.Bölge
Müdürlüğü
İzmir
Manisa Manisa Kula İçmesuyu
Sertlik Giderim
2012 17.6.2010 Manisa
Büyükşehir
Belediyesi
3.388.795,02 3.388.795,02 457.784,50
2.Bölge
Müdürlüğü
İzmir
Afşar Barajı'ndan temin
edilen içmesuyu
Alaşehir
Belediyesi
11.661,48 11.661,48 11.661,48
2.Bölge
Müdürlüğü
İzmir
İzmir İzmir İçmesuyu Projesi
Balçova ve Tahtalı
Barajları
1986 18.9.1986 İzmir Büyükşehir
Belediyesi
12.742.229,38 5.613.402,50 7.128.826,88 1.018.403,84
4.Bölge
Müdürlüğü
Konya
Konya Konya Içm. Prj Pompa
İst. Ana Besleme Hatları
ve Depolar İnş,- Konya
İçmesuyu Projesi İsale
Hattı Inşaatı, Konya
İçmesuyu Projesi Arıtma
Tesisi ve Depo inşaatı
2002 13.4.1981 Konya
Büyükşehir
Belediyesi
9.784.425,12 3.131.016,00 6.653.409,12 391.377,00
4.Bölge
Müdürlüğü
Konya
Niğde-
Nevşehir-
Aksaray
Niğde-Nevşehir-Aksaray
Arsenik Arıtma Tesisi
2011 10.11.2008 Aksaray
Belediyesi
5.097.833,00 5.097.833,00 196.070,50
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18
4.Bölge
Müdürlüğü
Konya
Niğde-
Nevşehir-
Aksaray
Niğde-Nevşehir-Aksaray
Arsenik Arıtma Tesisi
2011 10.11.2008 Niğde Belediyesi 658.844,45 81.989,47 576.854,98 22.186,73
5.Bölge
Müdürlüğü
Ankara
Çorum Yenihayat Barajı -
Çorum İsale Hattı İnşaatı
2000 8.8.2000 Çorum
Belediyesi
5.253.540,00 5.253.540,00 2.966.806,00
5.Bölge
Müdürlüğü
Ankara
Çorum Çorum Arıtma Tesisi
1.Kısım İnşaatı
2007 6.10.2006 Çorum
Belediyesi
23.337.105,00 23.337.105,00 13.224.359,5
0
5.Bölge
Müdürlüğü
Ankara
Çorum Hatap Barajı İsale hattı,
Pompa İstasyonu ve
ENH İnşaatı
2009 6.10.2006 Çorum
Belediyesi
6.230.010,00 6.230.010,00 1.453.669,00
5.Bölge
Müdürlüğü
Ankara
Ankara Kayaş Bayındır (1965),
Çubuk2 (1964),
Kurtboğazı Bj. (1967)
1965-
1999-
1967
Ankara
Büyükşehir
Belediyesi
5.241,27 5.241,27 5.241,27
5.Bölge
Müdürlüğü
Ankara
Ankara Çamlıdere Barajı ve
Hattı
1985 Ankara
Büyükşehir
Belediyesi
168.155,73 168.155,73 168.155,73
5.Bölge
Müdürlüğü
Ankara
Ankara Eğrekkaya Barajı ve
Hattı
1993 Ankara
Büyükşehir
Belediyesi
1.041.949,23 1.041.949,23 1.041.949,23
5.Bölge
Müdürlüğü
Ankara
Ankara Akyar Barajı ve
Pursaklar Üniteleri
2000 Ankara
Büyükşehir
Belediyesi
13.418.325,28 13.418.325,28 7.603.717,66
5.Bölge
Müdürlüğü
Ankara
Ankara Kavşakaya Barajı ve
Hattı
2007 Ankara
Büyükşehir
Belediyesi
2.066.418,38 2.066.418,38 688.806,13
5.Bölge
Müdürlüğü
Ankara
Bolu Gölköy Barajı 1970 23.11.2005 Bolu Belediyesi 2.482.620,00 2.482.620,00 2.482.620,00
5.Bölge
Müdürlüğü
Ankara
Kırıkkale Kapulukaya Barajı 1989 16.1.1989 Kırıkkale
Belediyesi
6.006,99 6.006,99 6.006,99
5.Bölge
Müdürlüğü
Ankara
Çorum Çorum Barajı 1977 21.8.1974 Çorum
Belediyesi
10.848,68 10.848,68 0,00
6.Bölge
Müdürlüğü
Adana
Mersin Mersin ve Tarsus
Kentlerinin İçme
Kullanma ve Endüstri
Suyu İhtiyacını
Karşılamak Üzere İnşa
Edilen 3.Kademe Arıtma
1998 28.5.1993 Mersin
Büyükşehir
Belediyesi
15.175.049,14 4.391.023,61 10.784.025,53 4.714.006,53
6.Bölge
Müdürlüğü
Adana
Tarsus Mersin ve Tarsus
Kentlerinin İçme
Kullanma ve Endüstri
Suyu İhtiyacını
Karşılamak Üzere İnşa
Edilen 3.Kademe Arıtma
1998 28.5.1993 Tarsus
Belediyesi
17.767.937,30 1.853.305,68 15.914.631,62 6.575.853,46
6.Bölge
Müdürlüğü
Adana
Adana Adana Kentine
İçme,Kullanma ve
Endüstri Suyu Temini
Projesi (Çatalan Barajı)
2003 31.5.1996 Adana
Büyükşehir
Belediyesi
32.034.785,00 16.238.813,6
0
15.795.971,40 8.565.515,78
6.Bölge
Müdürlüğü
Adana
Hatay Yayladağı Barajından
İçme-Kullanma Suyu
Verilmesi (Yayladağı
Barajı)
2010 15.7.2008 Hatay
Büyükşehir
Belediyesi
(HAT-SU Genel
Müdürlüğü)
824.018,60 824.018,60 570.798,80
7.Bölge
Müdürlüğü
Samsun
Samsun SAMSUN İÇME SUYU
(ÇAKMAK BARAJI)
PROJESİ
SAMSUN
BÜYÜKŞEHİR
BELEDİYESİ
4.676.191,44 1.775.754,26 2.900.437,18 140.259,69
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19
7.Bölge
Müdürlüğü
Samsun
Samsun HACIDEDE BARAJI HAVZA
BELEDİYESİ
(Büyükşehire
devrolan)
5.280.694,17 778.477,12 4.502.217,05 427.467,35
7.Bölge
Müdürlüğü
Samsun
Samsun DURUÇAY BARAJI BÜYÜKŞEHİR
BELEDİYESİ
(Özel idareden
devrolan)-
DURUÇAY
4.225.406,26 274.170,38 3.951.235,88 158.941,73
7.Bölge
Müdürlüğü
Samsun
Samsun Hasköy ve Kökçüoğlu
Depoları İnşaatı
2005 15.3.1978 Samsun
Büyükşehir
Belediyesi
33.076.738,91 13.308.891,0
0
19.767.847,91 1.040.413,00
8.Bölge
Müdürlüğü
Erzurum
Erzurum Erzurum İçme Suyu
İsale Tüneli ve
Palandöken Barajı
2006 14.7.1998 Erzurum
Büyükşehir
Belediyesi
170.904.042,48 0,00 170.904.042,48 35.982.003,0
9
8.Bölge
Müdürlüğü
Erzurum
Ağrı 1- Ağrı Yazıcı Barajı
İçmesuyu İsale Hattı
İnşaatı
2- Ağrı Yazıcı Barajı
İçmesuyu Arıtma Tesisi
İnşaatı
2011 4.9.2009 Ağrı Belediyesi 49.470.086,72 0,00 49.470.086,72 6.615.879,07
10.Bölge
Müdürlüğü
Diyarbakır
Diyarbakır 1- Diyarbakır İçmesuyu
Projesi İsale Hatları ve
Pompa İstasyonları
İnşaatı 2- Diyarbakır
İçmesuyu Arıtma Tesisi
İnşaatı Ekipman Temini
ve Montajı
2002 1.4.1985 Diyarbakır
Büyükşehir
Belediyesi
20.922.051,01 303.571,52 20.618.479,49 8.413.949,73
10.Bölge
Müdürlüğü
Diyarbakır
Diyarbakır Diyarbakır Acil
İçmesuyu İsale Hattı
1995 1.1.1985 Diyarbakır
Büyükşehir
Belediyesi
20.608.400,00 20.608.400,00 10.304.200,0
0
10.Bölge
Müdürlüğü
Diyarbakır
Mardin+Kızılt
epe
1- Isale Hattı İnşaatı 1
Kısım
2- İsale Hattı İnşaatı 1.
Kısım İkmali
3- İsale Hattı 2 Kısım
2009 8.2.2000 Mardin
Büyükşehir
Belediyesi
89.663.651,21 0,00 89.663.651,21 20.921.518,6
2
10.Bölge
Müdürlüğü
Diyarbakır
Şırnak Şırnak İçmesuyu
Tesisleri ve İsale Hattı 1.
Kademe İnşaatı Yapım
İşi
2009 24.1.2011 Hilal Belediyesi 236.689,12 0,00 236.689,12 47.337,82
10.Bölge
Müdürlüğü
Diyarbakır
Şırnak Şırnak İçmesuyu
Tesisleri ve İsale Hattı 1.
Kademe İnşaatı Yapım
İşi
2009 24.01.211 Balveren
Belediyesi
742.796,69 0,00 742.796,69 173.319,22
10.Bölge
Müdürlüğü
Diyarbakır
Şırnak Şırnak İçmesuyu
Tesisleri ve İsale Hattı 1.
Kademe İnşaatı Yapım
İşi
2009 24.1.2011 Şenoba
Belediyesi
590.558,96 0,00 590.558,96 137.797,09
10.Bölge
Müdürlüğü
Diyarbakır
Şırnak Şırnak İçmesuyu
Tesisleri ve İsale Hattı 1.
Kademe İnşaatı Yapım
İşi
2009 24.1.2011 Özel İdare
Belediyesi
1.364.184,25 0,00 1.364.184,25 318.309,66
10.Bölge
Müdürlüğü
Diyarbakır
Şırnak Şırnak İçmesuyu
Tesisleri ve İsale Hattı 1.
Kademe İnşaatı Yapım
İşi
2009 24.1.2011 Şırnak Belediyesi 37.705.169,31 0,00 37.705.169,31 8.797.872,83
10.Bölge
Müdürlüğü
Diyarbakır
Şırnak Şırnak-idil İçmesuyu
Tesisleri inşaatı
2011 25.1.2013 İdil Belediyesi 3.989.403,21 0,00 3.989.403,21 797.880,64
10.Bölge
Müdürlüğü
Diyarbakır
Siirt Siirt İçmesuyu Arıtma
Tesisleri ve İsale Hattı 4.
Kısım İnşaatı Yapım İşi
2012 1.3.2011 Siirt Belediyesi 72.050.982,42 0,00 72.050.982,42 9.606.797,66
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20
10.Bölge
Müdürlüğü
Diyarbakır
Siirt Siirt İçmesuyu Arıtma
Tesisleri ve İsale Hattı 4.
Kısım İnşaatı Yapım İşi
2012 2.3.2011 Kurtalan
Belediyesi
33.036.540,37 0,00 33.036.540,37 4.404.872,05
10.Bölge
Müdürlüğü
Diyarbakır
Siirt Siirt İçmesuyu Arıtma
Tesisleri ve İsale Hattı 4.
Kısım İnşaatı Yapım İş
2012 3.3.2011 Aydınlar(Tillo)
Belediyesi
3.375.597,67 0,00 3.375.597,67 450.079,69
10.Bölge
Müdürlüğü
Diyarbakır
Siirt Siirt İçmesuyu Arıtma
Tesisleri ve İsale Hattı 4.
Kısım İnşaatı Yapım İşi
2012 4.3.2011 Kayabağlar
Belediyesi
6.776.142,11 0,00 6.776.142,11 903.485,61
10.Bölge
Müdürlüğü
Diyarbakır
Siirt Siirt İçmesuyu Arıtma
Tesisleri ve İsale Hattı 4.
Kısım İnşaatı Yapım İşi
2012 5.3.2011 Atabağı
Belediyesi
3.477.219,86 0,00 3.477.219,86 463.629,31
10.Bölge
Müdürlüğü
Diyarbakır
Siirt Siirt İçmesuyu Arıtma
Tesisleri ve İsale Hattı 4.
Kısım İnşaatı Yapım İşi
2012 6.3.2011 Gökçebağ
Belediyesi
1.181.356,38 0,00 1.181.356,38 157.514,18
12.Bölge
Müdürlüğü
Kayseri
Nevşehir Niğde-Nevşehir-Aksaray
Arsenik Arıtma Tesisi
2011 14.10.2008 Nevşehir
Belediyesi
1.637.843,74 0,00 1.637.843,74 218.379,16
13.Bölge
Müdürlüğü
Antalya
Antalya Alanya İçmesuyu ve
Rölakasyonu
2003 2009 Antalya
Büyükşehir
Belediyesi Asat
Genel
Müdürlüğü
2.438.322,60 694.210,80 1.744.111,80 338.520,60
13.Bölge
Müdürlüğü
Antalya
Antalya Antalya İçmesuyu
Projesi 1.Aşama
1995 26.8.1986 Antalya
Büyükşehir
Belediyesi
23.064.000,00 23.064.000,0
0
0,00
14.Bölge
Müdürlüğü
İstanbul
İstanbul 1- Yeşilçay Regülatör
2- Yesilçay Pompa
istasyonu
3- Yeşilçay İsale Hattı
4- Arıtma Tesisi
2003 20.12.1990 İstanbul
Büyükşehir
Belediyesi
215.932.818,00 0,00 215.932.818,00 0,00
14.Bölge
Müdürlüğü
İstanbul
İstanbul 1- Büyük İstanbul
Içmesuyu Projesi 2.
Merhale Melen Sistemi
Melen Regülatörü ve
Pompa İstasyonu (SP1)
2- Büyük İstanbul
içmesuyu Projesi 2.
Merhale Melen Sistemi
Melen Terfi Deposu -
Kıncıllı sırtı arası isale
hattı (SP2)
3- Büyük İstanbul
ıçmesuyu Projesi 2.
Merhale Melen Sistemi
Kıncıllı sırtı - Yeşilçay
Bağlantısı arası isale
hattı (SP3A)
4- Büyük İstanbul
Içmesuyu Projesi 2.
Merhale Melen Sistemi
Boru temini (SP8)
5-Büyük İstanbul
Içmesuyu Projesi 2.
Merhale Melen Sistemi,
Enerji Temini (Melen
Kısmı) (SP11)
2007 20.12.1990 İstanbul
Büyükşehir
Belediyesi
1.979.476.390,
00
0,00 1.979.476.390,0
0
0,00
15.Bölge
Müdürlüğü
Şanlıurfa
Şanlıurfa İçmesuyu Arıtma Tesisi
ve Pompa İstasyonları
Yapımı, Şanlıurfa Tüneli
2003 25.8.1988 Şanlıurfa
Büyükşehir
Belediyesi
111.644.902,30 5.304.509,00 106.340.393,30 46.796.445,4
1
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21
17.Bölge
Müdürlüğü
Van
Van Van Acil Içmesuyu İsale
Hattı
2015 Van Büyükşehir
Belediyesi
100.594.834,93 0,00 100.594.834,93
17.Bölge
Müdürlüğü
Van
Muş Muş İçmesuyu Depo ve
Bağlantıları
2012 20.8.2010 Muş Belediyesi 1.100.973,20 0,00 1.100.973,20 183.495,53
17.Bölge
Müdürlüğü
Van
Bitlis İçmesuyu İsale
Hattı
Bitlis Belediye
Başkanlığı
14.233.078,27 14.233.078,27
18.Bölge
Müdürlüğü
Isparta
Isparta Darıdere Göleti ve İsale
Hattı
2010 8.8.2008 Isparta
Belediyesi
36.369.857,70 0,00 36.369.857,70 8.486.300,13
18.Bölge
Müdürlüğü
Isparta
Afyonkarahisa
r
Afyonkarahisar Şuhul
Karacaören İçmesuyu
İsale Hattı
12.9.2011 31.3.2010 Afyonkarahisar İl
Özel İdaresi
475.064,29 101.896,57 373.167,72 68.849,91
18.Bölge
Müdürlüğü
Isparta
Afyonkarahisa
r
Afyonkarahisar Evciler
İçmesuyu Isale Hattı
25.8.2011 29.1.2013 Afyonkarahisar
Evciler
Belediyesi
452.851,80 0,00 452.851,80 31.552,00
19.Bölge
Müdürlüğü
Sivas
Sivas 1- İsale Hattı İnşaatı 2-
Arıtma Tesisi 1. Kısım
İnşaatı3-Sivas İçmesuyu
Terfi Merkezi ve Terfi
Hattı İnşaatı
20042007
2014
Protokol21
.02.1986Ek
protokol
30.12.1986
Sivas Belediyesi 123.799.919,52 0,00 123.799.919,52 24.759.983,9
0
20.Bölge
Müdürlüğü
Kahramanma
raş
Gaziantep Gaziantep Acil
İçmesuyu Projesi
3.Kısım İsale Hattı
2005 16.3.2005 Gaziantep
Büyükşehir
Belediyesi Gaski
Genel
Müdürlüğü
167.686.103,50 80.500.639,4
4
87.185.464,06 5.589.536,78
20.Bölge
Müdürlüğü
Kahramanma
raş
Kilis
1 -Pompa İstasyonu ve
isale Hattı 1. Kısım
İnşaatı
2-Arıtma Tesisi ve
Derivasyon Tesisleri
İnşaatı
2005-
2007
Geri
Ödeme
Protokolü
yok.
Kilis Belediyesi 13.841.839,69 13.841.839,69
20.Bölge
Müdürlüğü
Kahramanma
raş
Kilis Kilis İçmesuyu Tesisleri
ve Depo İnşaatı Yapımı
2013 Geri
Ödeme
Protokolü
yok.
Kilis Belediyesi 16.134.716,96 16.134.716,96
20.Bölge
Müdürlüğü
Kahramanma
raş
Kahramanmar
aş
Kahramanmaraş
(Ayvalı) içmesuyu
Arıtma Tesisi İnşaatı
2010 15.11.2007 Kahramanmaraş
Belediyesi
18.590.307,95 18.590.307,95
20.Bölge
Müdürlüğü
Kahramanma
raş
Kahramanmar
aş
Kahramanmaraş-
Elbistan İlçesi İğde
Kasabası içmesuyu
2012 Geri
Ödeme
Protokolü
yok.
Kahramanmaraş
Belediyesi
378.062,24 378.062,24
20.Bölge
Müdürlüğü
Kahramanma
raş
Adıyaman Adıyaman İçmesuyu iki
Depo Arası Bağlantı
Hattı İnşaatı
2011 18.2.2014 Adıyaman
Belediyesi
1.770.634,45 1.770.634,45
20.Bölge
Müdürlüğü
Kahramanma
raş
Adıyaman Adıyaman İçmesuyu
Isale Hattı 1.Kademe
İnşaatı
2011 18.2.2004 Adıyaman
Belediyesi
26.861.004,97 26.861.004,97
20.Bölge
Müdürlüğü
Kahramanma
raş
Adıyaman Adıyaman Çelikhan
Isale Hattı
2013 18.2.2004 Adıyaman
Belediyesi
2.094.638,00 2.094.638,00
20.Bölge
Müdürlüğü
Kahramanma
raş
Adıyaman Adıyaman-Havşari
Kaynağı Bağlantı Hattı
2012 18.2.2004 Adıyaman
Belediyesi
421.744,77 421.744,77
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22
21.Bölge
Müdürlüğü
Aydın
Bodrum Bodrum Yarımadası
İçmesuyu
2011 7.12.2001 Muğla
Büyükşehir
Belediyesi Su ve
Kanalizasyon
İşleri Müdürlüğü
10.734.338,22 0,00 10.734.338,22 3.578.112,74
22.Bölge
Müdürlüğü
Trabzon
Trabzon Trabzon İçmesuyu
Arıtma Tesisi
Rehabilitasyonu
2014 18.12.1995 Trabzon
Büyükşehir
Belediyesi
5.258.068,50 175.268,95 5.082.799,55 175.268,95
22.Bölge
Müdürlüğü
Trabzon
Bayburt Bayburt İçmesuyu
Tesisleri
Rehabilitasyonu
2011 2.10.2009 Bayburt
Belediyesi
8.571.727,76 1.343.283,22 7.228.444,54 374.720,34
22.Bölge
Müdürlüğü
Trabzon
Gümüşhane Koruluk Barajından
Şiran Belediyesine İçme-
Kullanma Suyu
Verilmesi
2015 Şiran Belediyesi 2.466.268,30 0,00 2.466.268,30 0,00
23.Bölge
Müdürlüğü
Kastamonu
Safranbolu Karabük İçmesuyu Ana
İsale ve Ana Besleme
Hatları İle Depolar vr
Pompa İstasyonları
İnşaatı
Safranbolu
Belediyesi
8.565.370,49 8.565.370,49 3.213.013,23
23.Bölge
Müdürlüğü
Kastamonu
Safranbolu Karabük İçmesuyu
Sertlik Giderme Tesisi
2005 29.12.2005 Safranbolu
Belediyesi
5.096.041,73 5.096.041,73 542.577,79
23.Bölge
Müdürlüğü
Kastamonu
Karabük Karabük İçmesuyu
Sertlik Giderme Tesisi
2012 29.12.2005 Karabük
Belediyesi
9.547.756,33 340.991,30 9.206.765,03 671.711,27
23.Bölge
Müdürlüğü
Kastamonu
Karabük Karabük İçmesuyu Ana
İsale ve Ana Besleme
Hatları İle Depolar ve
Pompa İstasyonları
İnşaatı
Karabük
Belediyesi
16.047.763,11 0,00 16.047.763,11 4.445.337,39
23.Bölge
Müdürlüğü
Kastamonu
Zonguldak Zonguldak İçmesuyu
Tüneli ve Kanalı İnşaatı
2010 26.4.2004 Zonguldak
Belediyesi
11.020.915,47 1.597.188,00 9.423.727,47 367.363,85
24.Bölge
Müdürlüğü
Kars
Kars 1- Acil İçmesuyu İsale
Hattı
2- Pompa
Rehabilitasyonu
2003-
2004
36670 Kars Belediyesi 8.866.038,99 0,00 8.866.038,99 4.034.047,71
24.Bölge
Müdürlüğü
Kars
Kars 1- Kars (Bayburt Barajı)
İçmesuyu Tesisleri
2- Kars İçmesuyu İsale
Hattı
3- Kars İçmesuyu
Arıtma Tesisleri
2012 7.2.2007 Kars Belediyesi 76.972.327,56 0,00 76.972.327,56 13.223.332,7
2
25.Bölge
Müdürlüğü
Balıkesir
Balıkesir 1- İçmesuyu Arıtma ve
Pompa ist. inşaat ve
montajı
2- Çaygören 2.Mrh Prj
Balıkesir Ana Besleme
ve İsale Hattı İnş.
2003 9.6.1986 Balıkesir
Büyükşehir
Belediyesi
119.857.725,45 16.573.706,5
5
103.284.018,90 3.995.257,52
25.Bölge
Müdürlüğü
Balıkesir
Çanakkale-
Ayvacık
Çanakkale - Ayvacık
İsale Hattı 2.Kısım
İnşaatı
2010 24.09.2010 Çanakkale
Belediyesi
3.602.647,41 0,00 3.602.647,41 1.961.112,41
TOPLAM 4.338.781.481,
59
190.189.447,
92
4.148.592.033,6
7
347.692.769,
67
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 Kamu idaresi cevabında; Kuruluşumuz ile yerel yönetimler arasında toplam 125 proje mevcuttur. Bunlardan kesin hesabı çıkartılarak ilgili belediyelere su verilmeye başlanılan 82 tesisin toplam yatırım bedeli 4.338.781,59 lira olup bu tutarın 190.189.447,92 lira tahsil edilmiş, kalan 4.148.592.033,77 lira alacağın yılı içinde tahsil edilmesi gereken tutarı 347.692.769,67 lira dir. Kalan tutarların 1053 sayılı kanun uyarınca ilgili belediyelerce geri ödemesi gerektiği bulgunuzda zikredilmiştir. Söz konusu bakiye miktar yıllara sâri takip ve tahsil edilmesi gereken tutardır. Bulgunuzda yer alan tabloda belirtilen 82 adet tesisin 2016 yılı içerisinde geri ödeme tutarı olan 347.692.769,67 liranın zamanında tahsili için azami gayret sarf edilmektedir. Vadesi gelip tahsil edemediğimiz alacakların tahsili yönünde yasal işlemlerin başlatılması için 22/08/2014 tarih ve 524875 sayılı yazı ile tüm birimlerimiz uyarılmış ve gereken yasal işlemlerin başlatılması istenmiştir. Diğer taraftan bulgunuzda tespit ettiğiniz hususlar hakkında gerekli işlemlerin yapılması hususu 21.04.2016 tarih ve 268425 sayılı yazımızla teşkilatımıza duyurulmuştur. Sonuç olarak Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 1053 sayılı “Belediye Teşkilatı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun” kapmasında protokol yapılarak içme suyu temin edilen belediyelerden ilgili kanun ve protokol hükümleri uyarınca alınması gereken yatırım bedellerinin geri alınmasıyla hem kanuni bir zorunluluk yerine getirilmiş olacak, hem de yatırım bedellerinin kamu hizmetlerinden yararlananlardan geri alınması sayesinde yeni yatırımlara kaynak sağlanmış olacaktır. 1053 sayılı kanun uyarınca ilgili belediyelerce yapılan geri ödemelerinin tahakkuk esaslı muhasebe sistemi üzerinden takip edilebilmesi için tahsil edilmesi gereken toplam 4.148.592.033,77 liranın "220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı" na, yılı içinde tahsil edilmesi gereken 347.692.769,67 liranın ise "120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı"na kaydedilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Gelirlerden Alacaklar ve Maddi Duran Varlıklar hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Sulama Yatırımı Bedellerinin Geri Alınması Sürecinin Başlatılmaması Nedeniyle Bukonudaki Kurum Alacaklarının Tahakkuk Kaydının Yapılamaması Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün verdiği hizmetlerden sağladığı gelir kalemleri yanında henüz gerekli prosedürler sağlanmadığı için tahakkuk ve tahsili yapılamayan gelir kalemleri mevcuttur. Bunların başında 6200 sayılı Kanunun 24 ve 25'inci maddeleri gereğince geri alınması gereken sulama yatırım bedelleri gelmektedir. DSİ tarafından gerçekleştirilen sulama yatırımı bedellerinin geri alınması konusu 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanununun 24 ve 25’inci maddelerinde düzenlenmiştir. DSİ Kanununun 24’üncü maddesinde “Tesislerin meydana getirilmesi için ihtiyar olunacak bilcümle masraflar 25. maddede yazılı esaslar dairesinde bu tesislerden istifade edebilecekler tarafından ödenir” denilmektedir. Yine 24’üncü maddede ödeme sürecinin ne şekilde olacağı belirtilmiştir. Buna göre “ödeme müddeti ve ödemenin başlangıç tarihi bu tesislerin hususiyetlerine göre Genel Müdürlükçe tespit ve Orman ve Su İşleri Bakanlığının teklifi üzerine Başbakanın onayı ile karara bağlanacaktır.” Bu hükümlere göre şimdiye kadar sadece bir kez 07.05.2001 tarihinde B.02.0.KKG/172-9/2231 sayılı Başbakanlık oluru alınmıştır. 2001 yılındaki Başbakanlık oluruna göre geri alınmaya başlanılan yatırım bedellerinin tahakkuku tamamlanmış olup tahsilat işlemlerine devam edilmektedir. 2001 tarihli Başbakanlık olurundan sonra işletmeye açılan veya öncesinde işletmeye açıldığı halde geri ödeme kapsamına alınmamış olan toplam 375 adet sulama tesisisin yatırım bedellerinin bu tesislerden istifade edenlerden geri alınmasına yönelik bir çalışma ise henüz yapılmamıştır. 6200 sayılı DSİ Kanununda söz konusu sulama tesisleri yatırımlarının geri alınmasına dair herhangi bir zaman sınırı konulmamış bu durum idare’nin insiyatifine bırakılmıştır. Ancak DSİ Genel Müdürlüğünce 2001 yılından bu yana geçen zaman süresince bu konuda herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Bu nedenle ilgililerden geri alınması gereken sulama tesislerinin yatırım bedelleri zaman geçtikçe enflasyon karşısında erimektedir. Bilindiği üzere her yıl DSİ yatırım bütçesinin yaklaşık dörtte bir veya beşte birlik kısmı sulama tesisi yatırımlarına ayrılmaktadır. Yani sulama tesislerinin yatırım bedelleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26
ilgililerden zamanlı olarak geri alınması durumunda dört, beş yıl da bir de olsa DSİ yatırım
bütçesinin en az azından bir yıllık kısmını karşılaması mümkündür. Bu tutarların tahsilinin
sağlanması DSİ yatırım bütçesine büyük katkı sağlayacaktır.
Bu kapsamda bulunan toplam 375 adet sulama tesisinin fiili yılı değeri 6.416.572.045
lira olup 2015 yılı fiyatlarıyla değeri ise 28.052.155.558 liradır. Geri ödemeye uygun bulunan
118 adet sulama tesisin fiili yılı değeri 939.616.832 lira, 2015 yılı fiyatlarıyla değeri ise
7.661.043.161 liradüzeyinde gerçekleşmiştir. Geri ödemeye hazır olan 118 adet tesisin yatırım
bedeli zamanlı olarak geri alınması halinde DSİ bütçesine 2015 yılı fiyatlarıyla 7.661.043.161
liralık gelir katkısı sağlaması mümkün gözükmektedir. Bu sebeple sulama yatırımları
bedellerinin gelir tahakkuklarının yapılabilemesi için gerekli prosedürlerin tamamlanması
gerekmektedir.
DSİ SULAMA YATIRIM HARCAMALARI GERİ ÖDEME TABLOSU
DSİ'ce İnşa edilerek İşletmeye Açılan Sulama Tesislerinde Geri Ödeme*
Geri Ödeme Durumu Adedi Yatırım Gideri (TL)** Net Sulama
Alanı (ha)
Fiili (Yılı)
Değeri
2015 Yılına
Çevrilmiş Değeri
Geri ödemeye uygun bulunan
sulamalar
118 939 616 832 7 661 043 161 208 780
Çeşitli sebeplerle geri ödeme
kapsamına alınmayan sulamalar
57 3 186 589 065 11 470 263 941 340 398
Değerlendirmesi devam eden
sulamalar
99 53 887 264 1 139 037 431 47 550
Geri ödeme süresi çok fazla
bulunduğu için yatırım harcamaları
tekrar incelenecek olan sulamalar
101 2 236 478 883 7 781 811 025 98 689
TOPLAM 375 6 416 572 045 28 052 155 558 695 417
- 2000 yılından sonra işletmeye açılan sulamalar ile 2000 yılından önce işletmeye açılıp 2001 Oluru kapsamına girmeyen sulama tesisleri ** Geçici değerlerdir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 Kamu idaresi cevabında; Sulama tesisleri için yapılan yatırım masraflarının faydalananlardan geri alınması işlemleri 6200 sayılı “Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanun” hükümleri uyarınca yürütülmektedir. 6200 sayılı kanunun 24. maddesinde “Tesislerin meydana getirilmesi için ihtiyar olunacak bilcümle masraflar 25. maddede yazılı esaslar dairesinde bu tesislerden istifade edebilecekler tarafından ödenir.” hükmü yer almaktadır. Maddenin devamında; “a) Ödeme müddeti ve ödemenin başlangıç tarihi bu tesislerin hususiyetlerine, mahalli şartlara göre Genel Müdürlükçe tespit ve Bakanlığın teklifi üzerine Başbakanın onayı ile karara bağlanır. Fevkalade hallerin taaddüdünde ödeme müddeti, aynı yollardan gidilmek suretiyle uzatılabilir. b) Tesislerdeki ödemeler faize tabidir. Ancak temin ettikleri istifade faize mütehammil olmayan tesislerdeki ödemeler faize tabi tutulmaz. Faiz nispetleri Umum Müdürlükçe tespit olunup Bakanlığın teklifi üzerine İcra Vekilleri Heyetince karara bağlanır. c) Sulanan arazi sahalarıyla, sulamadan istifade edebilecek ve edemeyecek arazi hudutları Genel Müdürlükçe tespit ve Bakanlığın teklifi üzerine Başbakanlıkça tasdik edilir ve Genel Müdürlükçe usulü dairesinde ilan olunur.” denilmektedir. Madde 25’te ise ; “Senelik amortisman taksitleri aşağıdaki hükümlere tabidir: … b) Sulama tesislerinde dönüm (1000 m2) başına, bu tesisler için sarf edilen meblağın, sulamadan istifade edebilecek saha ile ödeme müddeti olan sene adedine taksimiyle elde olunur.”… hükmü bulunmaktadır. Bu kapsamdaki çalışmalara 1967 yılında başlanmış olup, alınan çeşitli kararnamelerle devam eden uygulama Bakanlar Kurulu Kararı olarak en son 1985 yılında kararlaştırılarak 1986 yılında yürürlüğe girmiştir. Daha sonra yapılan değişiklik ile geri ödeme ücretleri, 05.08.1988 tarihli 19890 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kararname gereği Başbakanlık Makamı Oluru ile yürürlüğe girmektedir. Bu kapsamda alınan 07.05.2001 tarihli Olur halen yürürlükte olup, 2002 yılından itibaren yatırım ücretleri tahakkuk ettirilmektedir. Bu uygulama ile toplam 312 adet sulama tesisi 1-55 yıl arasında değişen sürelerde (ortalama 11 yıl) geri ödeme takvimine bağlanmıştır. Bu güne kadar yapılan uygulamalarda
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 tesislere yapılan yatırımlar fiili değerler (cari-yılı değerleri) üzerinden hesaplanmış, herhangi bir güncelleme ve faiz uygulanmamıştır. Denetim Raporunda belirtildiği gibi, 6200 sayılı Kanununda söz konusu sulama tesisleri yatırımlarının geri alınmasına dair herhangi bir zaman sınırı konulmamış olup bu durum idaremizin inisiyatifine bırakılmıştır. İdaremiz tarafından inşa edilerek işletmeye açılan ve geri ödemesi başlatılmamış olan sulama tesislerinin yatırım ve kamulaştırma bedellerinin geri ödenmesine ilişkin çalışmalar, titizlikle ve yoğun bir şekilde devam etmektedir. Bu çalışmalar kapsamında ilk aşamada Denetim Raporunda belirtilen durumu geri ödemeye uygun sulama tesislerinin çalışmaları tamamlanarak onaya sunulacaktır. Sonuç olarak; 6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve Vazifeleri Hakkında Kanun'un 24. maddesi gereği tesislerin meydana getirilmesi için ihtiyar olunacak bilcümle masrafların Aynı Kanunun 25. maddede yazılı esaslar dairesinde bu tesislerden istifade edebileceklerden geri alınmasıyla hem kanuni bir zorunluluk yerine getirilmiş olacak, hem de yatırım bedellerinin kamu hizmetlerinden yararlananlardan geri alınması sayesinde yeni yatırımlara kaynak sağlanmış olacaktır. Alınmaması halinde ise bulguda yazılı tutar kadar Kamu zarara uğratılmış olacaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 8. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 42
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 43
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 44
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 45
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 46 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 47
DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM VE DİNLENME TESİSİ 2015 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ....................... 55
- DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 57
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 58
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 58
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 60
- DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 65
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 66
- EKLER ........................................................................................................................................................ 70
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 55
- KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mali Yapı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü yasalarla kendisine verilen ana faaliyet alanları dışında Merkez ve 26 Bölge Müdürlüğünde toplam 99 tesiste 3075 adet yatak kapasitesiyle hizmet vermektedir. Toplam tesis adedi ve bunların sağladığı hasılat değeri dikkate alındığında DSİ Genel Müdürlüğü kamunun en büyük sosyal tesis işletmecisidir. 2015 yılında DSİ sosyal tesislerinin konsolide gelirler toplamı 33.266.460,29 lira giderler toplamı ise 31.514.476,21 liradır. Yıl sonunda gelirler hesabı bakiyesi 31.792.790,82 lira, giderler hesabı bakiyesi 30.719.877,97 liradır. Tesis gelirlerinin 19.195.029,71 lirası sosyal tesis işletme geliri, 7.023.306,03 lirası diğer mal satış geliri, 721.113,25 lirası kurs toplantı, seminer v.b. tanıtım geliri, 631.370,25 lirası sportif faaliyet geliri, 2.105.098,45 kantin, kafeterya işletme geliri, 400,00 lirası otopark işletme geliri, 1.288.266,12 lirası eğitim hizmetlerine ilişkin gelirler, 129.376,93 lirası sosyal tesis kira gelirleri, 3.350,01 lirası kişilerden alınan bağış ve yardımlar, 235.021,31 lirası faiz gelirleri, 1.934.128,23 lirası diğer hizmet gelirleri ile çeşitli gelirlerden oluşmaktadır. Tesis giderlerinin 2.399.758,80 lirası personele ilişkin harcamaları, 3.573.617,98 lirası çeşitli hizmet alımları, 3.300.248,16 lirası elektrik, su, yakıt v.b. alımlar, 11.796.062,29 lirası yiyecek, içecek, gıda, tütün mamülleri v.b. ürün alımları, kalan toplam 10.444.788,98 lira ise çeşitli malzemelerin alım giderleri ile diğer bazı giderlerden oluşmaktadır. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim ve Dinlenme Tesisleri ile Sosyal Tesisleri mali işlemlerini 178 sayılı Maliye Bakanlığı nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 11'inci maddesine dayanılarak çıkarılan "Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller" çerçevesinde gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik
Denetim Raporu
56
Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve
öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve
yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim
yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir.
Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların şekil, süre ve türleri Kanunun 49
ve 50 nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir.
Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre
tutulmaktadır. Kamu İdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile
garantileri gibi tüm mali işlemlerini kapsar.
Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi
sunmaktır.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu
yönetmeliğin amacı genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde
saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında
kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir
bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel
kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara
uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın
çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını
sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin esas, usul, ilke ve standartların
belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu amacın gerçekleştirilmesi için; işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi ile
birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde,
uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim
ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir.
"Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına
Dair Esas ve Usuller"in 12'inci maddesine göre kapsama dahil her bir sosyal tesisten yıllık
gayrisafi hasılat tutarı 500.000,00 lirayı aşanlar muhasebe sistemin bilanço esasına göre
kurmak zorundadır. Esas ve Usullerin 13'üncü maddesine göre yıllık gayrisafi hasılat tutarı
12'inci maddede belirtilen tutarın altında kalanlar (bu tutar dahil) muhasebe sistemini işletme
hesabı esaslarına göre kurabilirler. Esas ve Usullerin 20'inci maddesine göre işlemlerini
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 57 bilanço esasına göre tutan tesisler, yevmiye defteri, büyük defter ve kasa defteri; işlemlerini işletme esasına göre tutan tesisler ise işletme defteri tutmak zorundadır. Bilanço esasına tabi olan sosyal tesisler aşağıda yer alan mali tabloları hazırlarlar. a) Bilanço b) Gelir Tablosu İişlemlerini işletme hesabı esasına göre tutan sosyal tesisler aşağıda yer alan mali tabloyu hazırlarlar: İşletme Hesabı Özeti İşletme hesabı esasına göre defter tutan sosyal tesisler her hesap döneminin sonunda işletme hesabı özetini düzenler. İşletme hesabı özeti aşağıdaki kısımlardan ouşur: a)Gider tablosuna; 1.Hesap dönemi içersinde giderin ekonomik sınıflandırmasına göre yapılan giderler, 2.Hesap dönemi sonu itibariyla kasa ve banka mevcudu alacaklar. b)Gelir tablosuna: 1.Hesap dönemi içerisinde gelirin ekonomik sınıflandırmasına göre yapılan gelirler, 2.Önceki yıldan devredilen tutarlar ile borçlar. Esas ve Usullerin 56'ıncı maddesine göre sosyal tesisler, faaliyet döneminin bitimini takip eden bir ay içerisinde mali tablolarını bağlı oldukları kurum ve kuruluşların merkez birimine gönderirler. Merkez birimleri kuruma bağlı tüm sosyal tesislerin mali raporlarını konsolide ederler. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 58 tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup işletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Denetimler, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. 2015 mali işlemlerini, 5018 sayılı Kanunun 49 ve 50 nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenen esaslara uygun olarak raporlamak zorunda olup, tarafımızca yürütülecek denetimlerin mali tablolar dikkate alınarak gerçekleştirilmesi hedeflenmekle birlikte;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 59 Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin, muhasebe ve raporlama sisteminin kurulması için, Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslara 8/12/2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklik ile eklenen geçici maddede, hesap dönemi sonunda verilecek defter, mali tablo ve belgelerden bütçe giderleri ve ödenekler tablosu ve taşınır kesin hesap cetveli ve taşınır hesabı icmal cetveli dışında, düzenlenmesi gereken diğer mali raporların Sayıştay’a gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere üç yıl ötelenmiştir. Bu nedenlerle Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne ilişkin denetimlerimiz, hazırlanması gereken temel mali raporların düzenlenememesi sebebiyle, bütçe giderleri ile taşınırlara ait işlemlerin mevzuata uygunluğuna dönük olarak gerçekleştirilmiştir. Denetim ve inceleme çalışmaları; Bakanlığın merkez ve taşra muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimlerindeki cetvel ve belgeler ile bu birimlerdeki yevmiye kayıtları yapılan Ödeme Emri Belgeleri (ÖEB) ve bunların ekinde yer alan kanıtlayıcı belgeler ile bunlara dayanak oluşturan ilgili harcama birimleri arşivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler; tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluk açısından incelenmiştir. Ayrıca bütçe giderleri dışındaki iş ve işlemler hakkında da ilgililerinden yazılı ve sözlü bilgiler alınmak, işlem dosyalarının ayrıntılarına ve bilgi sistem kayıtlarına ilişkin incelemeler yapılmak suretiyle tespit edilen hususlar raporlanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 60 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Bilanço Usulunun Gereklerine Uyulmaması DSİ Genel Müdürlüğü kapsamında denetlenen Alara Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde bilanço esasına göre muhasebe sistemi düzenledikleri belirtilmişse de gerçek anlamda bilanço usulüne uyulmadığı görülmüştür. Maliye Bakanlığınca düzenlenerek yürürlüğe konulan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller”e göre kapsama dahil her bir sosyal tesisten yıllık gayrisafi hasılat tutarı 500.000,00 lirayı aşanlar muhasebe sistemlerini bu esas ve usullerde belirlenmiş olan ilke, kural ve standartlara göre kurmak zorundadırlar. Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’e göre Bilanço ilkelerinin amacı, sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılmasıdır. Bu ilkelere göre varlıkların, kaynaklar ve öz kaynakların sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumu doğru yansıtması gerekir. Ancak, Alara Tesisleri Hesaplarının incelenmesinde gerçek anlamda bilanço esasına göre kayıt yapılmadığı sadece 100 Kasa, 102 Banka, 600 Gelirler ve 630 Giderler Hesaplarının kullanılarak aslında işletme usulunun bilanço esasına uydurulmaya çalışıldığı görülmektedir. Sosyal tesislerin durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması için hazır değerlerinin, faaliyetlerinin, alacak ve borçlarının, stok hareketlerinin ve diğer ödemelerinin bilançodaki hesap gruplarına kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Genel Müdürlüğümüz bünyesinde yer alan ve işletilen Sosyal Tesislerde mali işlemler, Maliye Bakanlığınca düzenlenerek yürürlüğe konulan “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller”e göre gerçekleştirilmektedir. Alara Eğitim ve Dinlenme Tesisinde, 2014 yılı yıllık gayrisafi hasılat tutarı 500.000,00 lirayı aşmadığı için 2015 yılı mali işlemlerinin İşletme Hesabı esasına göre muhasebe kayıtlarının tutulduğu, 2015 yılı yıllık gayrisafi hasılasının da 500.000,00 lirayı aşması nedeniyle 2016 yılında da mali işlemlerin muhasebesinin Bilanço esasına göre yapılacaktır. Bulgu içinde bahsedilen 100 Kasa, 102 Banka, 630 Gider kodlu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 61 hesapların bilanço esası kapsamında olmayıp, üçer aylık dönemlerde, sosyal tesis Gelir- Giderlerinin konsolidasyonu için nazım hesaplar kapsamında olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca, Bölge Müdürlüklerimiz, 29.04.2016 tarih ve 289552 sayılı yazımız ile sosyal tesislerin işletmesinde ve mali işlemlerinde, bulguda belirtilen hususların yaşanmaması için talimatlandırılmıştır. (EK-2) Sonuç olarak; DSİ Genel Müdürlüğü Antalya Alara Eğitim ve Dinlenme Tesisinin 2014 yılı işletme geliri toplam 586.196,30 liradır. Bu nedenle 2015 yılından itibaran bilanço esasına göre muhasebe kaydı düzenlemeleri gerekmektedir. BULGU 2: Tesis Gelirlerden Bakım Onarım Giderleri İçin Pay Ayrılmaması Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü sosyal tesislerinin bakım ve onarımlarının yaptırılabilmesini sağlamak amacıyla bu tesislerden yıl içinde elde edilen gelirlerden pay ayrılmadığı veya ayrılan payların ayrı bir hesapta izlenmediği görülmüştür. 15.01.2015 tarih ve 29237 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’in “V-ORTAK HUSUSLAR” başlıklı bölümünde; “1 - Kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin işletme giderleri için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda bulunulmaması esastır. Söz konusu tesislerin bakım ve onarımlarının yaptırılabilmesini sağlamak amacıyla, bu tesislerden yıl içinde elde edilen gelirlerin brüt tutarının % 5'inden az olmamak üzere ayrılacak tutarlar ayrı bir hesapta tutularak söz konusu ihtiyaçlar için harcanacaktır. Bu hesaptan yapılacak harcamalarda, hizmetin sunumu açısından ihtiyaç duyulan döşeme ve demirbaş alımlarında Başbakanlık ve/veya Bakanlığımızca çıkarılmış veya çıkarılacak olan tasarruf genelgesi, talimatı ve tebliğlerine uyulacaktır. ……….. 5 - Tesislerin lokanta (alakart usulüyle yemek çıkarılması halinde alakart yemek bedelleri dahil), pastane, kafeterya, büfe, disko ve diğer hizmet verilen yerlerinde yemek, kahvaltı, içki, meşrubat, çay, kahve ve benzeri hizmet bedelleri hiçbir şekilde maliyetinin altında olmayacaktır. 6 - Yukarıda yazılı yemek, konaklama ve diğer hizmetlerin bedelleri (geçici görevli kamu personelinden misafirhanelerde alınacak konaklama bedeli hariç), yararlananlardan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 62 alınması gereken en az miktarlar olup, kurum ve kuruluşlar yemeğin maliyeti, hizmetin daha farklı şekillerde sunulması ve tesisin bulunduğu mahallin özelliği gibi hususlar ile talebin yoğun olduğu Temmuz-Ağustos, yılbaşı, bayram ve yarıyıl tatili gibi dönemleri de dikkate alarak bu bedellerin üzerinde bedel tespit edebileceklerdir. …….. …..” denilmektedir. Anılan tebliğin ilgili hükümlerine karşın DSİ Genel Müdürlüğü Eğitim ve Dinlenme Tesisleri ile Sosyal Tesisleri hesaplarının incelenmesinde tesislerin çoğunda ihtiyaç olacak bakım ve onarımlar için bu tesislerden yıl içinde elde edilen gelirlerden pay ayrılmadığı görülmüştür. DSİ Genel Müdürlüğü sosyal tesislerinin bir kısmında ise Banka Hesaplarında bir miktar para bırakılsada ayrılan payın bakım onarım giderleri için bloke edildiği belirtilmediğinden ayrılan bu paylar genellikle dönem zararlarının karşılanmasında kullanılmaktadır. Sosyal tesislerin gerekli ihtiyaçları dikkate alınarak konaklama ve diğer hizmetlerin fiyatlandırılması yapılmalı ve elde edilecek gelirlerin brüt tutarının en az % 5'i ayrı bir hesapta tutularak bakım ve onarım ihtiyaçları için bloke edilmelidir. Kamu idaresi cevabında; Kamu Sosyal Tesisleri tebliğinin V- Ortak Hususlar başlığının ilgili maddesinde, “Kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin işletme giderleri için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda bulunulmaması esastır. Söz konusu tesislerin bakım ve onarımlarının yaptırılabilmesini sağlamak amacıyla, bu tesislerden yıl içinde elde edilen gelirlerin brüt tutarının % 5'inden az olmamak üzere ayrılacak tutarlar ayrı bir hesapta tutularak söz konusu ihtiyaçlar için harcanacaktır. Bu hesaptan yapılacak harcamalarda, hizmetin sunumu açısından ihtiyaç duyulan döşeme ve demirbaş alımlarında Başbakanlık ve/veya Bakanlığımızca çıkarılmış veya çıkarılacak olan tasarruf genelgesi, talimatı ve tebliğlerine uyulacaktır.” denilmektedir. Yukarıdaki esaslar dâhilinde yani, kurum ve kuruluş bütçesinden destek alınmadan sosyal tesislerin işletme ve bakım-onarım giderleri karşılanmaktadır. Bazı Bölge Müdürlüklerimizde bakım onarım hesabı açılmadan bu çalışmalar yürütülmüştür. Ancak, 2016 yılından itibaren elde edilecek gelirlerin brüt tutarının en az %5'i ayrı bir hesapta tutularak bakım ve onarım ihtiyaçları için bloke edilecektir. Bölge Müdürlüklerimiz,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 63 29.04.2016 tarih ve 289552 sayılı yazımız ile talimatlandırılmışlardır. (EK-2) Sonuç olarak; Kamu İdaresinin cevabında 2016 yılından itibaren elde edilecek gelirlerin brüt tutarının en az %5'inin ayrı bir hesapta tutularak bakım ve onarım ihtiyaçları için bloke edileceği bildirilmektedir. Kurum tarafından, elde edilecek gelirlerin brüt tutarının en az %5'inin ayrı bir hesapta tutularak bakım ve onarım ihtiyaçları için bloke edilmesi yasal bir zorunluluktur. BULGU 3: Taşınırların Muhasebe Sisteminde Yer Almaması Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne bağlı Eğitim ve Dinlenme Tesisleri ile Sosyal Tesislerinin bazılarında taşınır bedellerinin muhasebe sisteminde yer almadığı görülmüştür. Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’e göre sosyal tesislerin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan ve sosyal tesislerce bizzat elde edinilmiş bulunan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılacaktır. Ancak bilanço esasına göre muhasebe uygulaması yürüten tesislerin çoğunda elde edinilen veya kurumca sosyal tesise devredilen taşınırların "253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı" ile "255 Demirbaşlar Hesabı" na kaydedilmediği görülmüştür. Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in 20'inci maddesine göre Sosyal tesisler edinmiş oldukları maddi duran varlıklar için Maddi Duran Varlıklar Defteri düzenlemek zorundadırlar. Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller'in 34'üncü maddesinde "253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerin faaliyetlerin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan, büro makine ve cihazları hariç her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılır." "255 Demirbaşlar Hesabı : Bu hesap, sosyal tesislerin faaliyetlerinin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan ve sosyal tesislerce bizzat elde edinilmiş bulunan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılır" denilmiştir. Buna rağmen bazı bilanço esasına göre muhasebe kaydı düzenleyen Eğitim ve Dinlenme Tesisi ile Sosyal Tesislerde taşınır bedellerinin muhasebeleştirilmediği; İşletme
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 64 esasına göre defter tutan tesislerde ise faaliyetlerinde kullandıkları taşınırların devralındığına dair kayıtların olmadığı görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; Bazı Bölge Sosyal Tesislerinde, kurumca sosyal tesise devir işlemleri tamamlanmadığı için muhasebe sistemlerinde “253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ve 255 Demirbaşlar Hesabı” yer almamaktadır. Bu tesislerimizde 2016 yılı içinde devir işlerinin tamamlanarak taşınırların muhasebe sisteminde yer alması sağlanacaktır. Ayrıca, İşletme esasına göre defter tutan tesislerde ise faaliyetlerinde kullandıkları taşınırların devralındığına dair kayıtların düzenlenmesi sağlanacaktır. Bulgu doğrultusunda Bölge Müdürlüklerimiz, 29.04.2016 tarih ve 289552 sayılı yazımız ile talimatlandırılmışlardır. (EK- 2) Sonuç olarak; Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne bağlı Eğitim ve Dinlenme Tesisleri ile Sosyal Tesislerine ait taşınır bedellerinin muhasebe sisteminde yer alması bu malların izlenmesini zorlaştırdığı gibi mali tablolarının da doğru bilği üretmesine imkan vermeyecektir. BULGU 4: Birikmiş Amortismanlar Hesabının Kullanılmaması Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne bağlı Eğitim ve Dinlenme Tesisleri ile Sosyal Tesislerinin bazılarında maddi duran varlıkların giderleştirilmesinde Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanılmadığı görülmüştür. Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in 34'üncü maddesinde "257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı(-): Bu hesap maddi duran varlıkların bedellerinin giderleştirilmesi için kullanılır. Bakanlıkça aksi kararlaştırılmadıkça amortismanlar maddi duran varlığın edinildiği dönemin sonunda ve % 100 oranında uygulanır" denilmiştir. DSİ bünyesindeki bazı tesislerde maddi duran varlıklar kayıt altına alınmakla birlikte amortisman ayrılmadığı ve "257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı"nın kullanılmadığı görülmüştür. Madde hükmüne göre, bazı tesislerde kayıt altınan alınan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması ve "257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı"nın kullanılması gerekir. Kamu idaresi cevabında; Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usullere göre, Sosyal tesislerimizde kayıt altına alınan Maddi Duran Varlıklar için 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı Kullanılarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 65 amortisman ayrılması sağlanacaktır. Bulgu doğrultusunda Bölge Müdürlüklerimiz, 29.04.2016 tarih ve 289552 sayılı yazımız ile talimatlandırılmışlardır. (EK-2) Sonuç olarak; Kurum tarafından bu konuda yapılan çalışmaların takibi sağlanacaktır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim ve Dinlenme Tesisleri 2015 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Gelirlerden Alacaklar ve Maddi Duran Varlıklar hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 66 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Sosyal Tesislerde Oluşan Zararların Aynı Bölge Müdürlüğü Bünyesinde Bulunan Başka Bir Tesisin Karından 320 Satıcılar Hesabına Borçlanarak Kapatılması DSİ Genel Müdürlüğü bünyesindeki bazı sosyal tesislerin 2015 yılı içersinde dönemsel olarak zarar ettikleri bu zararların aynı bölge müdürlüğü bünyesinde bulunan başka bir tesisin karından "320 Satıcılar Hesabına" borçlanarak kapatıldığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun hesap verme sorumluluğunu düzenleyen 8 inci maddesinde “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” Denilmektedir. 15.01.2015 tarih ve 29237 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’in “V-ORTAK HUSUSLAR” başlıklı bölümünde; 1 - Kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin işletme giderleri için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda bulunulmaması esastır. Söz konusu tesislerin bakım ve onarımlarının yaptırılabilmesini sağlamak amacıyla, bu tesislerden yıl içinde elde edilen gelirlerin brüt tutarının % 5'inden az olmamak üzere ayrılacak tutarlar ayrı bir hesapta tutularak söz konusu ihtiyaçlar için harcanacaktır. Bu hesaptan yapılacak harcamalarda, hizmetin sunumu açısından ihtiyaç duyulan döşeme ve demirbaş alımlarında Başbakanlık ve/veya Bakanlığımızca çıkarılmış veya çıkarılacak olan tasarruf genelgesi, talimatı ve tebliğlerine uyulacaktır. ……….. 5 - Tesislerin lokanta (alakart usulüyle yemek çıkarılması halinde alakart yemek bedelleri dahil), pastane, kafeterya, büfe, disko ve diğer hizmet verilen yerlerinde yemek, kahvaltı, içki, meşrubat, çay, kahve ve benzeri hizmet bedelleri hiçbir şekilde maliyetinin altında olmayacaktır. 6 - Yukarıda yazılı yemek, konaklama ve diğer hizmetlerin bedelleri (geçici görevli
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 67 kamu personelinden misafirhanelerde alınacak konaklama bedeli hariç), yararlananlardan alınması gereken en az miktarlar olup, kurum ve kuruluşlar yemeğin maliyeti, hizmetin daha farklı şekillerde sunulması ve tesisin bulunduğu mahallin özelliği gibi hususlar ile talebin yoğun olduğu Temmuz-Ağustos, yılbaşı, bayram ve yarıyıl tatili gibi dönemleri de dikkate alarak bu bedellerin üzerinde bedel tespit edebileceklerdir. ……..” denilmektedir. Bu hükümlere göre kamu sosyal tesislerininsunduğu mal ve hizmetlerin, kurum bütçesinden herhangi bir katkı almaksızın tesis işletmesinin devamlılığı sağlayacak şekilde, fiyatlandırılması gerekmektedir. DSİ Genel Müdürlüğü Eğitim ve Dinlenme Tesisleri ile Sosyal Tesislerinin 2015 yılı hesap ve işlemleri üzerinde yapılan denetimlerde bazı sosyal tesislerin dönemsel zarar ettikleri, oluşan zararların Banka Hesabında daha önceki yıllardan devreden paralardan ya da aynı bölge müdürlüğü içinde bulunan diğer Eğitim Dinlenme Tesisi veya Sosyal Tesislerden aktarma yapmak suretiyle kapatılmaya çalışıldığı görülmektedir. Bu kapsamda DSİ 13.Bölge (Antalya) Alara Tesislerinde 49.248,51 lira, Finike Tesislerinde 3.873,36 liralık dönem zararı görülmüş oluşan zarar Banka Hesabı mevcudundan karşılanmıştır. DSİ 14.Bölge (İstanbul) Çamlıca Sosyal Tesislerinde 1.012.594,40 lira zarar, Orhantepe ARGE ve Eğitim Merkezinden; DSİ 5.Bölge (Ankara) Eskişehir Yolu Sosyal Tesislerinde 139.859,90 lira zarar Kızılay misafirhanesinden, DSİ 2. Bölge (İzmir) Sosyal Tesislerinde oluşan zarar Gümüldür Eğitim ve Dinlenme Tesislerinden; aktarma yapılmak suretiyle karşılanmıştır. Sosyal tesisler arası aktarmalarda alacaklı tesis için “120 Alıcılar Hesabı” na, borçlu tesis için “320 Satıcılar Hesabı” na kaydedilmiştir. “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller” in 24 üncü maddesine göre esas ve usullerin kapsamına dahil her bir sosyal tesis raporlama birimidir. Bu hükme göre aynı Bölge Müdürlüğü kapsamında bulunan tesislerin hepsinin bir bütünün parçasıymış gibi değerlendirilerek aralarında nakit aktarımı yaptırılması mümkün değildir. “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller”in 28’inci maddesinde “120 Alıcılar Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerin mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan alacakların izlenmesi için kullanılır”; 36 ıncı maddesine göre “320 Satıcılar Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerin mal ve mal hizmet alımı faaliyetleri ile ilgili borçların izlenmesi için kullanılır.” denilmiştir. Görüleceği üzere bu hesaplara yapılacak
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik
Denetim Raporu
68
kayıtlar ancak mal ve hizmet alımı ve satışı faaliyetleri sonucunda kullanılacaktır. Mal ve
hizmet alım satım işlemi olmadan yapılacak borçlanmaların bu hesaba kaydı mümkün
değildir.
Kamuda sosyal tesis işletmeciliği özveri ve tecrübe isteyen bir faaliyet alanıdır. DSİ
Genel Müdürlüğü bu görevi yıllardır başarıyla sürdürmektedir. Kamuya ve vatandaşlara
sağladığı bu hizmetlerden dolayı DSİ'nin kurumunun ve çalışanlarının takdir edilmesi
gerekmektedir. Ancak sosyal tesislerde sürdürülebilir bir işletme politikası oluşturulmaması
durumunda ilerki dönemlerde daha büyük açıkların oluşacağı aşikardır. Sosyal tesislerin
işletme giderleri için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda
bulunulmadan faaliyetlerini devam ettirebilmeleri ve önümüzdeki dönemler de oluşabilecek
bakım onarım giderlerini karşılayabilmeleri için sürdürülebilir bir işletme ve fiyatlandırma
politikası uygulanması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; Sosyal Tesislerde normal şartlarda öngörülen giderler
üzerinden değerlendirmeler yapılarak gelirleri oluşturan fiyatlar ve tarifeler belirlenmektedir
ve zarar söz konusu değildir. Ancak öngörülmeyen bakım onarım ve tefrişat ihtiyacının ortaya
çıkması durumunda tesisin kasa ve banka mevcudu ihtiyaca cevap verememesi durumunda
nakit ihtiyacı, aynı Bölge Müdürlüğü bünyesinde bulunan başka bir sosyal tesisten
karşılanmakta ve her iki tesisinde muhasebe hesaplarından bu izlenebilmektedir. Yıl içinde
veya bir sonraki yılda bir tesis tarafından diğer tesisten alınan borç para iade edilerek hesap
kapatılmaktadır.
Bulguda, “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe
Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller” in 24 üncü maddesine göre esas ve usullerin
kapsamına dahil her bir sosyal tesis raporlama birimidir. Bu hükme göre aynı Bölge
Müdürlüğü kapsamında bulunan tesislerin hepsinin bir bütünün parçasıymış gibi
değerlendirilerek aralarında nakit aktarımı yaptırılması mümkün değildir.” Denilmektedir.
Yukarıda bahsedilen alacak-borç ilişkisi ve bu ilişkinin muhasebe kayıtları ile gösterilmesi
Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığınca her bir sosyal tesisin raporlama birimi olma
özelliğini yok etmediği mütalaa edilmektedir.
Ayrıca, Bölge Müdürlüklerimiz uygulamaları ve görüşleri değerlendirildiğinde, Sosyal
Tesisleri 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunda belirtilen Harcama Birimleri
ve Harcama Yetkilileri esasına göre Bölge Müdürlerinin Harcama Yetkileri çerçevesinde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 69 değerlendirmekte, hesap verilebilirlik, saydamlık ve izlenebilirlik ilkelerine göre “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller” de “ 120 Alıcılar Hesabı”na borç, “ 320 Satıcılar Hesabı” na alacaklı olarak kayıt altına almak sureti ile mali işlemlerin takip edilmesi amaçlanmıştır. Normal şartlarda sosyal tesisler arasında yapılmamaktadır ve yapılmaması da esastır. Ancak, zorunluluğun doğması durumunda farklı tanımlanacak hesaplar altında yukarıda açıklanan benzer çözümün sağlanması, tesislerde hizmetin kalitesi ve sürekliliği açısından önem arz etmektedir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında bazı bölge müdürlüğü Sosyal Tesislerinde normal şartlarda öngörülen giderler üzerinden değerlendirmeler yapılarak gelirleri oluşturan fiyatların ve tarifeler belirlendiğini; zararın söz konusu olmadığını. Ancak öngörülmeyen bakım onarım ve tefrişat ihtiyacının ortaya çıktığında tesisin kasa ve banka mevcudu ihtiyaca cevap verememesi durumunda nakit ihtiyacı, aynı Bölge Müdürlüğü bünyesinde bulunan başka bir sosyal tesisten karşılandığını ve her iki tesisin muhasebe kayıtlarında bu durumun izlenebildiğini belirtmektedir. Bir sosyal tesisin kasa ve banka mevcudunun ihtiyaca cevap vermemesi ilgili tesisin gelirlerinin giderlerini karşılayamadığı ve aynı zamanda bakım, onarım, tefrişat gibi giderler için gelirlerinden fon ayrılmadığını gösterir. Her ne kadar bir sonraki yılda bir tesis tarafından diğer tesisten alınan borç para iade edilerek hesap kapatıldığı belirtilsede bu durumun süreklilik arz etmemesi gerekir. Ayrıca ilgili sosyal tesisin bir sonraki yıl borcunu kapatacağının bir teminatı yoktur. Sosyal tesislerde daha büyük açıkların oluşmaması için sürdürülebilir bir işletme politikası oluşturulması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 70 8. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM VE DİNLENME TESİSLERİ BİLANÇOSU Hesap Kodu Hesap Adı Borç Alacak Borç Kalan Alacak Kalan 100 KASA HESABI 6.359.998,45 5.982.501,96 377.496,49 0,00 102 BANKA HESABI 19.360.004,49 9.493.227,51 9.866.776,98 0,00 103 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ HESABI ( - ) 1.806.824,72 1.806.824,72 0,00 0,00 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI 489.232,86 486.613,15 2.619,71 0,00 109 BANKA KREDİ KARTLARINDAN ALACAKLAR HESABI 4.113.812,92 3.460.382,74 653.430,18 0,00 120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 2.146.662,27 1.869.333,02 277.329,25 0,00 121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR HESABI 35.713,87 0,00 35.713,87 0,00 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 47.606,37 36.703,19 10.903,18 0,00 127 DİĞER FAALİYET ALACAKLARI HESABI 2.295.763,87 475.297,39 1.820.466,48 0,00 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 46.949,57 35.903,42 11.046,15 0,00 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 3.692.068,67 3.161.194,25 530.874,42 0,00 160 İŞ AVANS VE KREDİLERİ HESABI 4.233,17 883,17 3.350,00 0,00 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER HESABI 16.167,31 0,00 16.167,31 0,00 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 110.103,05 67.950,38 42.152,67 0,00 191 İNDİRİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 105.393,80 105.393,80 0,00 0,00 198 DİĞER ÇEŞİTLİ DÖNEN VARLIKLAR HESABI 80.163,16 3.250,11 76.913,05 0,00 220 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 37.992,98 37.992,98 0,00 0,00 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 139.543,35 0,00 139.543,35 0,00 255 DEMİRBAŞLAR HESABI 1.813.732,55 58.428,53 1.755.304,02 0,00
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 71
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) 18.376,58 1.392.994,11 0,00 1.374.617,53
264 ÖZEL MALİYETLER HESABI 171.481,61 0,00 171.481,61 0,00
268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) 0,00 171.481,61 0,00 171.481,61
297 DİĞER ÇEŞİTLİ DURAN VARLIKLAR HESABI 5.250,37 5.250,37 0,00 0,00
299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) 90.236,08 90.236,08 0,00 0,00
329 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR HESABI 4.397.544,59 6.436.328,25 0,00 2.038.783,66
330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 315.746,41 383.672,18 0,00 67.925,77
349 ALINAN DİĞER AVANSLAR HESABI 2.917.367,99 3.040.505,68 0,00 123.137,69
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 146.098,56 164.703,40 0,00 18.604,84
368
VADESİ GEÇMİŞ, ERTELENMİŞ VEYA TAKSİTLENDİRİLMİŞ VERGİ VE
DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER HESABI 34.995,08 34.995,08 0,00 0,00
379 DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI HESABI 0,00 1.272,77 0,00 1.272,77
391 HESAPLANAN KATMA DEĞER VERGİSİ HESABI 92.907,22 92.907,22 0,00 0,00
397 SAYIM FAZLALARI HESABI 32.237,73 39.117,35 0,00 6.879,62
399 DİĞER ÇEŞİTLİ KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 1.340.248,99 1.531.121,73 0,00 190.872,74
472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 0,00 37.045,47 0,00 37.045,47
499 DİĞER UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 23.307,64 23.307,64 0,00 0,00
500 NET DEĞER HESABI 0,00 5.954.220,55 0,00 5.954.220,55
570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI 0,00 4.733.813,62 0,00 4.733.813,62
590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET SONUCU HESABI 1.349.261,84 1.349.261,84 0,00 0,00
600 GELİRLER HESABI 1.473.669,47 33.266.460,29 0,00 31.792.790,82
630 GİDERLER HESABI 31.514.476,21 794.598,24 30.719.877,97 0,00
TOPLAM 86.625.173,80 86.625.173,80
100-690 TOPLAMI 86.625.173,80 86.625.173,80
8 Lİ GRUP TOPLAMI 0,00 0,00
9 LU GRUP TOPLAMI 0,00 0,00
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 72
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 73
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 74 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Eğitim Ve Dinlenme Tesisi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 75
DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2015 YILI PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
- ÖZET ........................................................................................................................................................... 75
- DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 76
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 76
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 76
- GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 78
- DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 80
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 75
- ÖZET Bu rapor, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36'ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdaki bilgi ve belgeler denetlenmiştir: 2015- 2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı, Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Devlet Su İşleri 2015 yılı performans denetimi kapsamında yapılan denetim sonucunda: Stratejik Planda önceden belirlenmeyen hedeflere yer verildiği, Performans Programında Stratejik Planla ilgili olmayan ve iyi tanımlanmamış hedef ve göstergelere yer verildiği, Performans programı faaliyet sonuçlarının izlenmesi, ölçülmesi ve değerlendirilmesi amacıyla veri kayıt sistemi oluşturulmadığı, Faaliyet Raporunun zamanında yayımlanmadığı ve kamuoyuna duyurulmadığı, Görülmüştür. Buna karşılık Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün Stratejik Plan ve Performans Programı mevzuatta belirlenen süreler içinde hazırlandığı görülmüştür. Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporunun mevzuatın öngördüğü doğrultuda hazırlanması ve kamuoyuna sunulması amacıyla faaliyet sonuçlarını ve performans bilgisini ölçecek güvenilir veri kayıt sistemleri tasarlanıp sistemden sorumlu personelin belirlenmesi bu sürecin daha sağlıklı işlemesine katkı sağlayacaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 76 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 77 etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı incelenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 78 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. 5018 sayılı kanunun 9'uncu maddesinde “Kamu idareleri; kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar. Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar.” denilmiştir. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 yılı Performans Denetimi kapsamında 2015-2019 yılı Stratejik Planının zamanında hazırlandığı ve mevzuat gerekliliklerine uygun olarak yayınladığı görülmüştür. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015-2019 dönemi Stratejik Planında belirlenen misyon ve vizyon kurumun kuruluş kanunundaki yetki ve sorumluluklarıyla uyumludur. Stratejik Plan, ilgili mevzuatta belirtilen tüm başlıkları kapsamaktadır. Stratejik Planda 5 adet amaç ve bunlara bağlı 14 hedef belirlenmiştir. 2015-2019 yılı Stratejik Planının durum analizi kapsamında kurumun zayıf yönlerine ilişkin önemli tespitler belirlenmişken bunların iyileştirilmesine yönelik hedeflere stratejik planda ve performans programlarında yer verilmediği görülmektedir. Kurumun daha kaliteli hizmet verebilmesi kullanılan insan, iş, ürün veya hizmet gereksinimlerinin, sistematik bir yaklaşımla kaşılanmasıyla sağlanabilir. Nitekim Bir önceki yıl Performans Programı kapsamında belirlenen pek çok performans hedefi personel yetersizliği veya nitelikli elaman eksikliği gibi nedenlerle gerçekeştirilememiştir. Bu sebeple stratejik planında kurumsal kapasitenin geliştirilmesi amacıyla zayıf yönlerini iyileştirmeye yönelik hedefler konulması gerekirdi. Ayrıca 662 sayılı KHK ile 6200 sayılı Devlet Su İşleri Umum Müdürlüğü Teşkilat ve Vazifeleri Kanunda yapılan değişiklikle DSİ 02.11.2011 tarihinden itibaren özel bütçeli kurum olmuştur. Özel bütçeye geçilmesi idari ve mali yönetim sisteminde yeni yapılanma gerektirdiği açıktır. Ancak bu durum stratejik plana etkisi yönünden değerlendirilmemiştir. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 yılı performans programını mevzuat gerekliliklerine uygun hazırlanmış ve yayımlamıştır. Performans programında kullanılan tablolar Performans Programının Hazırlanmasına İlişkin Rehberde belirlenen şekillere uygundur. Performans hedefleri ve bunlara ilişkin faaliyetler kaynaklar ile ilişkilendirilmiştir. Faaliyet maliyetleri Maliye Bakanlığının öngördüğü yönteme uygun hesaplanmıştır. DSİ Genel Müdürlüğü 2015 yılı Performans programında
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 79 yer alan bazı performans hedef ve göstergeleri çıktı odaklı yerine girdi odaklı gösterge belirlenmesi sebebiyle ilgililik kriterini yerine getirmediği için bazı hedef ve göstergeler ise ölçülebilir olmaması veya iyi tanımlanmaması sebebiyle değerlendirmeye alınmamıştır. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünde performans faaliyetlerinin gerçekleşmelerini ölçmek amaçlı bir veri kayıt sistemi kurulmadığı görülmüştür. Buna rağmen kurumun kullandığı bazı yazılımlar sayesinde performans faaliyet sonuçlarına ulaşabilmektedirler. Fakat bu programlar performans ölçme ve değerlendirme amaçlı tasarlanmadığından faaliyet sonuçlarının ölçümüne ilişkin tüm unsurları kapsamamakta aynı zamanda ilgisiz unsurları ölçüm dışı bırakamamaktadır. Bu sisteme bilgiler birimlerin beyanı ile girilmekte, sistemden strateji geliştirme dairesi başkanlığınca alınarak değerlendirilmektedir. Ancak bilgilerin doğruluğunun kontrol edilmesine yönelik bir mekanizma bulunmamaktadır. DSİ 2015 yılı faaliyet raporu taslağını Sayıştay denetim ekibine mevzuatın öngördüğü sürede teslim edememiş ve kamuoyuna duyuramamıştır. Bu sebeple kurumun gerçekleştirdiği performans hedef ve göstergelerinin Sayıştay tarafından denetimi yapılamamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 80 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 1: DSİ Genel Müdürlüğü 2015-2019 Stratejik Planının Hazırlanmasında Durum Analizinin Dikkate Alınmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 9 uncu maddesinde “Kamu idareleri; kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar” denilmektedir. Stratejik planlar, Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre ve Kalkınma Bakanlığı tarafından hazırlanan Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu doğrultusunda hazırlanmaktadır. Söz konusu kılavuza göre stratejik planda yer alması gereken “Durum Analizi” bölümünde “Katılımcılık stratejik planlamanın temel unsurlarından biridir. Kuruluşun etkileşim içinde olduğu tarafların görüşlerinin dikkate alınması stratejik planın sahiplenilmesini sağlayarak uygulama şansını artıracaktır. Diğer yandan, kamu hizmetlerinin yararlanıcı ihtiyaçları doğrultusunda şekillendirilebilmesi için yararlanıcıların taleplerinin bilinmesi gerekir. Bu nedenle durum analizi kapsamında paydaş analizinin yapılması önem arz etmektedir.” denilmektedir. Stratejik Planın paydaş anketlerinin değerlendirilmesi bölümünde şu değer aralıkları birer kriter olarak belirlenmiştir; 0-2 Çok Kötü, 2-4 Kötü, 4-6 Ne İyi Ne Kötü, 6-8 İyi, 8-10 Çok İyi. Bu kriterler üzerinden yapılan değerlendirmede kurum personeli açısından en düşük puanları mesleki gelişim ve eğitimle, üst yönetimle ile ilişkiler konuları alanında almıştır. Ancak stratejik planda bu konularda ayrı bir amaç düzenlenmemiştir. Belirlenen amaçlar arasında ise kurumsal gelişimle ilgili bazı hedefler konulsa da bu hedefler eksik konuları tam anlamıyla kapsayıcı değildir. Diğer taraftan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 02.11.2011 tarih ve 662 sayılı KHK ile 02.11.2011 tarihinden itibaren özel bütçeli kurum haline gelmiştir. Buna rağmen Genel Müdürlük Merkez Muhasebe Birimi ve Bölge Müdürlükleri Muhasebe Birimlerinde muhasebe hizmetleri büyük ölçüde geçici görevle çalışan Maliye Bakanlığı personeli eliyle yürütülmektedir. Hali hazırda DSİ bünyesinde 138 adet Maliye Bakanlığı personeli geçici görevli çalışmaktadır. Geçici olarak görev yapan bu personelinin görev
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 81 süresinin bitmesi ya da kurumdan ayrılması durumunda DSİ tarafından nasıl ikame edileceği konusunda herhangi bir stratejik hedef belirlenmemiştir. Ayrıca kurumun özel bütçeye geçmesi gelir, gider, taşınır, taşınmaz yönetimi konularında mali yönetim gerektirmektedir. 2014 yılı Sayıştay Düzenlilik Denetimi Raporunda bu konuda önemli bulgular tespit edilmiştir. Özel bütçeye geçiş süreciyle ilgili stratejik hedeflerin konulmasının gerekli olduğu düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; 2017-2021 Dönemini kasayacak olan üçüncü stratejik planda “kurumsal kapasitenin geliştirilmesi”ne yönelik amaç belirlenecektir. Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı, Araştırma, Planlama ve Koordinasyon, Bütçe Dairesi, Maliye Başkanlığı olmak üzere üç daire başkanlığının lağvedilmesi sonucu oluşmuştur. Bu oluşum sırasında da Maliye Bakanlığınca mali hizmet uzman ve uzman yardımcısı dışında ilave personel temin edilmediğinden Bütçe Dairesi, Maliye Başkanlığı tarafından yapılan görevler Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Dairesi kadrolarından Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı kadrosuna geçen personel tarafından yürütülmüştür. Maliye Bakanlığınca Strateji Geliştirme Başkanlıkları Bakanlıklarda kadrosu ve alt yapısı birlikte oluşturulurken, Genel Müdürlüğümüzde Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı kadrosu ve alt yapısı birlikte yapılandırılmamış, isim değişikliği yapılmıştır. İlave kurulan şube müdürlükleri için kadrosuz olarak kurulmuştur. 5018 Sayılı KMKK geçiş sürecinde yaşanan sorunlar, yapılanmanın istenen standartta ve nitelikte olamaması, personel ve kadro tahsisi Maliye Bakanlığının yetkisinde olduğu da dikkate alındığında “geçici olarak görev yapan bu personelinin görev süresinin bitmesi ya da kurumdan ayrılması durumunda DSİ tarafından nasıl ikame edileceği konusunda herhangi bir stratejik hedef belirlenmesi” kurum dışı etkenlere bağlı olduğundan uygun görülmemektedir. Çünkü belirlenecek olan bu stratejik hedef dış etkenlere bağlı ve gerçekleşmesi mümkün olmayan hedef olacaktır. Bu nedenle Maliye Bakanlığı personelin ayrılması durumunda nasıl Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı oluştuğu zaman Maliye Başkanlığı ve Bütçe dairesi Başkanlığının görevlerini yürütmüş ise muhasebe birimlerinde geçici maliye personeli ayrıldığı zamanda bu personellerin yaptığı görev, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı ve birimleri personeli tarafından yapılacaktır. Ancak istenen standartta ve mevzuata uygunluğun sağlanabilmesi için dış paydaşların üzerine düşen kadro ve mali düzenlemelerinde uygun şekilde revize edilmesi önem arz etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 82 Ayrıca Sayıştay Denetçileri tarafından oluşturulan Stratejik Plan ve Performans Denetim Raporunda kurumun mevcut durum analizinin de yer alması gerektiği düşünülmektedir. Mevcut durum analizinde; özlük haklarına yönelik eksiklikler, hiyerarşik idari kademelerde görev yapan Başkan Yardımcısı, Bölge Müdür Yardımcısı, Şube Müdür ve Şef pozisyonlarında görev yapan personelin kadro ve özlük hakları yönüyle değerlendirilmesi, 5018 Sayılı KMKK’nun tüm fonksiyonlarıyla istenen standartta ve dizaynı ile işlerliğinin sağlanması için bir bütün olarak tüm etkenlerin dikkate alınarak analiz yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Bakanlıklarda teşkil edilen Strateji Başkanı ve Genel Müdürlüklerde teşkil edilen Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlıkları, bu birimlerin yatırım bütçeleri, iş yükü ve bu birimlerde görev yapan tüm personelin hiyerarşik olarak özlük ve kadro durumlarının da yeniden değerlendirilmesi faydalı olacaktır. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında 2017-2021 yıllarını kapsayacak stratejik planda kurumsal kapasitenin geliştirilmesi yönelik amaç belirleneceğini bildirilmektedir. Kurum tarafından bu konuda yapılan çalışmaların takibi yapılacaktır. BULGU 2: Stratejik Planda Belirlenen Hedeflerin ‘Zaman Çerçevesi’nin Belli Olmaması. Stratejik planlar, Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre ve Kalkınma Bakanlığı tarafından hazırlanan Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu doğrultusunda hazırlanmaktadır. Söz konusu kılavuzda stratejik planda yer alacak hedeflerle ilgili “Hedefler, amaçların gerçekleştirilebilmesine yönelik spesifik ve ölçülebilir alt amaçlardır. Hedefler ulaşılması öngörülen çıktı ve sonuçların tanımlanmış bir zaman dilimi içinde nitelik ve nicelik olarak ifadesidir. Hedeflerin miktar, maliyet, kalite ve zaman cinsinden ifade edilebilir olması gerekmektedir. Bir amacı gerçekleştirmeye yönelik olarak birden fazla hedef belirlenebilir. Hedefler,
- Yeterince açık ve anlaşılabilir ayrıntıda olmalıdır.
- Ölçülebilir olmalıdır.
- İddialı olmalı, fakat imkansız olmamalıdır.
- Sonuca odaklanmış olmalıdır.
- Zaman çerçevesi belli olmalıdır.” denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 83 DSİ 2015-2019 dönemi Stratejik Planının incelenmesinde planda yer alan hedeflerin hiçbirinde zaman belirten bir ifadeye rastlanmamıştır. Dolayısıyla bu durumun planda belirlenen hedeflere ulaşmada etkinliği zayıflatacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Stratejik Planın gerek birincisi, gerekse ikincisi Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre ve Kalkınma Bakanlığı tarafından hazırlanan Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu çerçevesinde hazırlanmıştır. Yayımlanmadan önce de Kalkınma Bakanlığına gönderilmiş, plan hakkında görüşleri alınmış ve bu görüşler değerlendirildikten sonra yayımlanmıştır. “Zaman” ifadesinden kasıt planın başlangıç ve bitişi arasındaki geçecek sürede hedeflerdeki sayısal ifadelerin yer almadığı ise; bu çalışma performans göstergeleri bazında ayrı olarak yapılmış, ancak son yıllardaki sayısal değerler düşük olduğundan plana yansıtılmamış ve ayrı tutulmuştur. (Örneğin plan dönemi sonunda tamamlanacak baraj, sulama, içmesuyu vb. tesis sayıları ve beş sene süre içerisinde her yıl için ayrı sayısal değerleri ve isimleri tespit edilmiştir.) Bazı hedeflerde zaman dilimi yokmuş gibi gözükse de hedeflerin çoğunda göstergeler ile sayısallaştırılması yıllık olarak yapılması zaman dilimini de ortaya koymuştur. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında performans programı çalışmasının performans göstergeleri bazında ayrı olarak yapıldığını, ancak son yıllardaki sayısal değerler düşük olduğundan plana yansıtılmamış ve zaman dilimleri olarak ayrı tutulduğunu bildirmişlerse de performans hedef ve göstergelerinin belli zaman dilimleri içersindeki gerçekleşmeleri ölçülebilir olmalıdır. Bu nedenle Kurum tarafından belirlenen performans hedef ve göstergelerinin belirli bir zaman diliminde ne oranda gerçekleştiğinin ölçülebilmesi için hedefin stratejik planda da zaman çerçevesinin belli olması gerekir. Bu konuda kurum tarafından yapılan çalışmaların takibi sağlanacaktır. B. Performans Programının Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 3: DSİ 2015 Yılı Performans Programında Belirlenen Hedeflerin Rehberdeki Kriterlere Uymaması DSİ Genel Müdürlüğü, 5018 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi kapsamında DSİ 2015 Yılı Performans Programını hazırlamıştır. Hazırlanan performans programı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda belirlenen kriterler ile T.C Sayıştay Başkanlığı tarafından yayınlanan Performans Denetimi Rehberinde belirtilen kriterlere uygunluğu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 84 açısından denetlenmiştir. Bu kriterler, mevcudiyet (Performans programının yayınlanmış olması), zamanlılık (Performans programının yasal süreler içerisinde hazırlanması), sunum (Performans programının şekil ve içeriğinin ilgili mevzuata uygun olarak hazırlanması), ilgililik (Performans hedeflerinin hedefle, performans göstergelerinin de performans hedefleriyle ilgili olması), ölçülebilirlik (Performans hedeflerinin veya göstergelerin ölçülebilir olması) ve iyi tanımlama (Performans hedeflerinin açık ve net bir tanımının olması) olarak belirlenmiştir. Yapılan incelemede Performans Programında belirlenen hedef ve göstergelerin söz konusu kriterlere uygunluğu açısından aşağıdaki bulgular tespit edilmiştir: Performans Hedef Tablosu-8’ de yer alan “ e- dönüşüm oluşumuna uygun olarak e- DSİ gerçekleştirilecektir.” hedefinin “kullanıcıların “e-DSİ’den yararlanma oranı” göstergesinin tanımında, kullanıcıların ve karar destek mekanizmalarının yararlanma oranının 2015 yılı için 30 olacağı belirtilmiştir. Ancak bu oran belirtilirken kullanıcıların ve karar destek mekanizmalarının yararlanma hususu net bir kavram olmayıp sübjektif bir husustur. Ayrıca yararlanma oranı ölçütünün ne olduğu belirlenmemiştir. Bu hususlar dikkate alınınca göstergenin iyi tanımlanmamış olduğu kanaatine varılmıştır. Performans Hedef Tablosu-9’da yer alan, “Belediyeler tarafından talep edilen kullanma ve sanayi suyu ihtiyaçları karşılanacaktır” performans hedefi DSİ’nin önceden belirlediği bir hedef olmayıp belediyelerden gelecek talebe dayandığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle hedef başka kurumların taleplerine dayadığı için ilgili ve ölçülebilir değildir. Nitekim 2014 yılı Performans Programında Atıksu Daire Başkanlığınca belirlenen bazı hedef ve göstergelere ilgili belediyelerin projelerden vazgeçmesi sebebiyle ulaşılamamıştır. Ayrıca 2014 yılı Performans programında belirlenen bazı performans hedeflerine proje yapımı işlerinin zamanında tamamlanamaması, Karayolları ile yaşanan geçiş problemleri, kamulaştırma sorunları, arazi koşulları gibi sapma nedenleriyle ulaşılamadığı belirtilmişti. Bu durum söz konusu hedeflere gerekli planlamalar yapılmadan başlanılmasından kaynaklanmaktadır. Performans Hedef Tablosu-12’de yer alan “Makine ve ekipmanlar güçlendirilecektir.” performans hedefinin tanımında, “baraj ve gölet havzalarındaki erozyon ve rusubat kontrol çalışmalarında kullanılmak üzere makine ve ekipman tedarik edilecektir” denilmesine rağmen bu konuyla alakalı herhangi bir gösterge belirlenmemiştir. Performans Programı Hazırlama
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 85 Rehberinde “göstergelerinin performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını ölçmeli ve ulaşılabilir, güvenilir veri sunacak nitelikte olmalıdır.” denilmektedir. Bu durumda “Servis dışı kılınacak 25 yaş üstü makine sayısı” göstergesinin söz konusu hedefle ilgili olarak herhangi bir mal ve hizmet üretimine katkısı bulunmadığından göstergenin çıktı odaklı olmadığı ve performans hedefiyle ilgisinin kurulamadığı tespit edilmiştir. Performans Hedef Tablosu-14’de yer alan “Sulama oranı ve randıman artırılacaktır.” hedefinin tanımında, “Yeni geliştirilen sulama projelerinde, basınçlı borulu sulama sistemlerinin tercih edilmesi ile tarla içi sulama sistemlerinde damla ve yağmurlama sulama yöntemlerinin yaygınlaşmasını sağlayacak ve etkin su kullanımı sağlanarak tarla içi su kayıplarının azaltılması ile gerekli tasarruf sağlanabilecektir.” denilmektedir. Ancak performans göstergesi olan “gerçekleştirilecek su randımanının” iyi tanımlanmaması ve su randımanının belirlenmesi hususunun açıklığa kavuşturulmaması sebebiyle ölçülebilir olmadığı kanaatine varılmıştır. Kamu idaresi cevabında; Performans Hedef Tablosu-8’ de yer alan “ e- dönüşüm oluşumuna uygun olarak e-DSİ gerçekleştirilecektir.” hedefinin “kullanıcıların “e-DSİ’den yararlanma oranı” göstergesi ile ilgili Sayıştay Denetim Raporunda belirtilen görüşün kurumumuzca da doğruluğu kabullenilmiş olup, bundan sonra hazırlanacak performans programlarında dikkate alınacaktır. Performans Hedef Tablosu-9’da yer alan, “Belediyeler tarafından talep edilen kullanma ve sanayi suyu ihtiyaçları karşılanacaktır” performans hedefi eksik belirlenmiştir. Stratejik Planda bu hedef “Belediyelerin içme, kullanma ve sanayi suyu ihtiyaçları karşılanacaktır.” Şeklindedir. Bundan sonra hazırlanacak performans programlarında dikkate alınacaktır. Sayıştay Başkanlığı’nın 2014 yılı performans denetiminde “2014 Yılı Performans Programında belirlenen bazı performans hedeflerine; proje işlerinin zamanında tamamlanamaması, Karayolları ile yaşanan geçiş problemleri, kamulaştırma sorunları gibi sapma sebepleriyle ulaşılamadığı” tespiti tarafımızca da uygun bulunmuş olup, planlama çalışması yapılmadan içmesuyu tesislerine başlanılmaması hususunda gereken hassasiyet gösterilecektir. Dünyadaki benzeri uygulamalar ile ilgili bu uygulamaların Ülkemizdeki tesislere olumlu katkı sağlayabilecek makinaların ön inceleme çalışması çerçevesinde; Genel
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 86 Müdürlüğümüzce oluşturulan Çalışma Gurubu ve İşletme Bakım Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda ilgili daire başkanlıkları (İşletme Bakım, Barajlar ve Hidroelektrik Santrallar, Etüt, Planlama ve Tahsisler, Makina, İmalat ve Donatım, Teknik Araştırma ve Kalite Kontrol Daire Başkanlıkları) ön inceleme çalışmalarını yürütmektedir. Bahsedilen ön inceleme çalışması sonrasında, bahsi geçen Performans Hedefine ait performans göstergesi belirleneceğinden sonraki yıllara ait Performans Programına belirlenen performans göstergesi eklenecektir. Sulama randımanı; sulama alanındaki net sulama suyu ihtiyacının, şebekeye alınan su miktarına bölünmesi ile bulunan değer olarak tanımlanmaktadır. İşletmede olan sulama tesislerinde şebekeye alınan su miktarları takip edilerek raporlanmaktadır. Sulama randımanı hesabında kullanılan net sulama suyu ihtiyacı ise; sulama alanlarında üretimi yapılan ürünlerin her biri için bitki su ihtiyaçları (u-r) toplamının toplam ekilen alan ile çarpımı sonucu hesaplanarak bulunan bir değerdir. Sulama randımanı ölçülebilir bir değer olup, sulama sonuçlarına ilişkin izleme ve değerlendirme çalışmaları içinde bir parametre olarak işletmede olan sulama alanları için her yıl hesaplanarak izlenmektedir. Sonuç olarak; Kamu İdaresi cevabında bulguda belirtilen hususların bundan sonra hazırlanacak performans programlarında dikkate alınacağını bildirmekle birlikte "sulama randımanı artırılacaktır" hedefinin ölçülebilir bir hedef olduğunu bu sebeple iyi tanımlandığını iddia etmişlerdir. Sulama randımanının artırılması ölçülebilir bir hedef olmakla birlikte sulama randımanı oranın ne olduğu ilgili hedefte açıkça belirtilmediği için iyi tanımlanmamıştır. Kurumun yıllık performans programlarında belirlenen hedeflerin Rehberdeki Kriterlere uygunluğunun takibi yapılacaktır. BULGU 4: Performans Faaliyetlerinin Gerçekleşmelerini Ölçme Amaçlı Veri Kayıt Sistemi Kurulmaması Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünde performans faaliyetlerinin gerçekleşmelerini ölçme amaçlı veri kayıt sistemi kurulmadığı görülmüştür. Bu konu 2014 yılı Sayıştay Performans Denetimi Raporunda belirtildiği halde kurum geçen zaman zarfında gerekli tedbirleri almadığından 2015 yılı performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme düzeyi mevzuatta belirtilen sürede Sayıştay’a sunulamamıştır. DSİ bünyesinde doğrudan performans hedef gerçekleşmesini ölçecek bir yazılım ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 87 doküman sistemi bulunmamaktadır. Kurum için BYS, MIS Net gibi bazı yazılımlardan performans hedef ve göstergelerinin faaliyet sonuçlarına ulaşabilmektedirler. Ancak bu programlar performans ölçme ve değerlendirme amaçlı tasarlanmadığından faaliyet sonuçlarının ölçümüne ilişkin tüm unsurları kapsamamaktadır. Faaliyet sonuçlarının izlenilmesi her bir performans hedefi için ayrı ayrı çalışma gerekmektedir. Performans faaliyet sonuçlarını ölçmeye yönelik veri kayıt sistemi kurulmaması veri işleme ve analize yönelik risklerin sağlıklı olarak değerlendirilmesine engel olmaktadır. DSİ’de performans programı faaliyet sonuçları bilgi toplama süreci merkezden birimlere doğru gelişmektedir. Talep gelmedikçe birimlerce merkeze bilgi sunulmamaktadır. Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı yılsonu itibariyle birimlere yazı göndererek performans programı faaliyet sonuçlarını istemekte, birimler BYS üzerinden faaliyet sonuçlarını göndermektedir. Kurumda ki bilgi toplama sisteminin işleyişi ile ilgili sistemik bir mekanizmanın olmaması mevzuatın istediği sürelerde faaliyet raporunun düzenlenememesinin temel sebebidir. Bazı faaliyet sonuçlarına strateji geliştirme dairesindeki görevliler tarafından BYS veya diğer programlar üzerinden doğrudan ulaşılabilmekle birlikte toplanan bilgiler beyana dayalı olup doğruluğunu test etmek üzerine bir sistem geliştirilmemiştir. Veri kayıt sistemi süreçleri ve bunlara ilişkin sorumlular belirlenmemiştir. Kurum veri toplama, analiz ve işletme süreçlerine ilişkin her hangi bir risk değerlendirmesi yapmamıştır. Yazılı veri toplama, analiz ve işleme süreçleri konulmamıştır. Daha güvenilir rapor sunulabilmesi için performans hedef gerçekleşmesini ölçecek, ölçüme ilişkin tüm unsurları kapsayacak aynı zamanda da performans faaliyet sonuçlarını ilgilendirmeyen hususları ölçüm dışı bırakacak bir veri kayıt sistemi kurulması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce performans faaliyetlerinin gerçekleşmelerini ölçmek amaçlı veri kayıt sistemi kurulamamıştır. Ancak Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce “Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi Politika Belgesi ve Eylem Planı (2016-2018)” çerçevesinde kamu mali yönetimi ile ilgili fonksiyonel süreçleri destekleyen, birbirleri ile etkileşimli bir şekilde çalışan ve gerekli durumlarda ilgili taraflara ve karar vericilere rapor ve bilgi sunan yazılımlar konusunda çalışmalar başlatıldığından yeni bir yazılımın ihtiyaç veya gerekliliği değerlendirilecektir. Sonuç olarak; Kurumun performans faaliyetlerinin gerçekleşmelerini ölçme amaçlı veri kayıt sistemi kurulması hususunda yapılan çalışmaların takibi sağlanacaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 88 C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular BULGU 5: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 yılı Faaliyet Raporu Mevzuatta Öngörülen Sürede Kamuoyuna ve Sayıştay’a Sunulamamıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 41’inci maddesinde “Üst yöneticiler ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkililerince, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, her yıl faaliyet raporu hazırlanır. Üst yönetici, harcama yetkilileri tarafından hazırlanan birim faaliyet raporlarını esas alarak, idaresinin faaliyet sonuçlarını gösteren idare faaliyet raporunu düzenleyerek kamuoyuna açıklar. Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve sosyal güvenlik kurumları, idare faaliyet raporlarının birer örneğini Sayıştaya ve Maliye Bakanlığına gönderir ……….. İdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan malî bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir.” denilmiştir. 17.03.2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin" 11 inci maddesinin 2'inci bendinde "Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik kurumlarının ilgili mali yıla ilişkin idare faaliyet raporları üst yöneticileri tarafından izleyen mali yılın en geç Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanır. Bu raporların birer örneği aynı süre içerisinde Sayıştaya ve Bakanlığa gönderilir" denilmektedir. DSİ 2014 yılı faaliyet raporunu 06.04.2015 tarihinde taslak olarak Sayıştay denetim ekibine teslim etmiş ancak yönetmeliğin öngördüğü sürede yayınlayarak kamuoyuna duyurulamamıştı. Bu durum 2014 yılı Sayıştay Performans Denetimi Raporunda belirtildiği halde kurum geçen zaman zarfında faaliyet raporunun zamanında kamuoyuna duyurulması için gerekli tedbirleri almamıştır. DSİ 2014 yılı performans programında 6 adet Stratejik Amaç başlığı altında, toplam 15 adet performans hedefine ait 61 adet gösterge belirlemiştir. Bu göstergelerden stratejik planla ilgili görülmeyen ve iyi tanımlanmamış olan 2 hedef göstergesi değerlendirmeye
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 89 alınmamış; kalan toplam 59 göstergeden 13 adet performans göstergesi hedefine ulaşılırken 46 adet göstergede ise hedefe ulaşılamamıştır. Başka bir ifadeyle kurum 2014 yılı için belirlediği performans hedef göstergelerinin% 22’sinde başarılı olmuş % 78’inde ise başarılı olamamıştır. 2015 Yılı performans programı hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ise faaliyet raporu mevzuatta öngörülen sürede yayınlanmadığı için değerlendirilememiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 41’inci maddesi uyarınca faaliyet raporları üst yöneticiler ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkililerinin hesap verme sorumluluğunun bir gereğidir. Faaliyet raporlarının kurumların hesap verme sorumluluğu çerçevesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlenerek kamuoyuna duyurulması Sayıştay’a Anayasa ile verilen bir görevdir. Bu görev 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nda belirtilen takvime göre yürütülmektedir. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 yılı faaliyet raporunu mevzuatta belirtilen sürede hazırlayıp Sayıştay’a sunamadığı için kurumun gerçekleştirdiği performans hedef ve göstergelerinin denetimi yapılamamıştır. Kamu idaresi cevabında; Yönetmelik gereği Faaliyet Raporlarının Şubat sonuna kadar kamuoyuna duyurulması, Sayıştay ve Bakanlığa gönderilmesi gerekmektedir. Ancak; Devletin Yatırım Programı Ocak 10-15’i arasında yayımlanmakta, buna bağlı hazırlanan Uygulama Planı Şubat ayı 20’si civarında onaylanmakta, işlemlerin tamamlanması Mart başını bulmaktadır. Ayrıca 2016 yılında yatırım programı 31 Mart 2016 tarihinde yayımlanmıştır. Uygulama Planı kesinleşmeden, Faaliyet Raporu çalışmalarının sonuçlanması beklenemez. Zaman olarak da Genel Müdürlüğümüzce Mart ayında mutabakat, Nisan ayında Takdim Toplantıları organize edilmektedir. Ayrıca aynı dönemde Performans Programı hazırlanmaktadır. Yatırım Programı, Uygulama Planı, Performans Programı Planlama ve Program Şube Müdürlüğünce hazırlanmakta, Stratejik Plan ve Faaliyet Raporu Stratejik Yönetim Şube Müdürlüğünce koordine edilmektedir. Her iki şube müdürlüğünün gerek fiziki mekan, gerekse personel sıkıntısı vardır. Performans Programı ve Stratejik Plan’ın dönemsel gerçekleşmelerinin izlenmesindeki zafiyetlerin giderilmesi için gerek yazılım desteği, gerekse yeterli nitelikli personel temini sağlanması durumunda yeterli düzeyde gerçekleştirilecektir. İlgili şube müdürlüklerinin personel sorunu, yazılım sorunu çözümlense bile zaman sıkışıklığı (süreç) işin şubat ayı sonunda tamamlanmasını mümkün kılmamaktadır. Bu konuda yönetmelik değişikliği yapılması ve Faaliyet Raporu’nun kamuoyuna
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 90 duyurulmasının eski yönetmelikte olduğu gibi Nisan sonu olarak önerilmesi gerekmektedir. Genel Müdürlüğümüzün 2015 Yılı Faaliyet Raporu hazırlanarak, bu öneriye uygun olarak 27.04.2016 tarih ve 284865 sayılı yazımızla Sayıştay Başkanlığına gönderilmiştir. Sonuç olarak; Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğe göre kurumlar faaliyet raporlarını izleyen mali yılın en geç Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklamak ve bu raporların birer örneğini aynı süre içerisinde Sayıştaya göndermek zorundadırlar. Kurum mevzuatta öngörülen sürede faaliyet raporunu hazırlayarak kamuoyuna duyaramamış ve Sayıştay Başkanlığına teslim edememiştir. Kurum tarafından bu konuda yapılan çalışmaların takibi sağlanacaktır. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine İlişkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 91
T.C. Sayıştay Başkanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 92 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr